Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 lipca 2010 r. w sprawie stosowania środków przymusu bezpośredniego oraz użycia broni palnej lub psa służbowego przez funkcjonariuszy Służby Więziennej

§ 1. Rozporządzenie określa szczegółowe warunki

stosowania środków przymusu bezpośredniego oraz

użycia broni palnej lub psa służbowego przez funkcjonariuszy Służby Więziennej, zwanych dalej „funkcjonariuszami”, i sposób postępowania w tym zakresie.

§ 2. 1. Funkcjonariusze mogą stosować środki

przymusu bezpośredniego, o których mowa w art. 19

ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, zwanej dalej „ustawą”, używać broni palnej

oraz psa służbowego, będących na wyposażeniu Służby Więziennej.

5. Notatka służbowa, o której mowa w ust. 4, powinna zawierać

1) służbowe dane identyfikacyjne osoby podejmującej decyzję o zastosowaniu środka przymusu bezpośredniego oraz osoby dowodzącej, a także pozostałych funkcjonariuszy uczestniczących w stosowaniu środka przymusu bezpośredniego;

2) czas i miejsce zastosowania środka przymusu bezpośredniego;

3) dane osoby, wobec której zastosowano środek

przymusu bezpośredniego, a w przypadku braku

możliwości ich uzyskania, podanie przyczyn, dla

których odnotowanie tych danych nie było możliwe;

4) przyczyny i rodzaj zastosowanych środków przymusu bezpośredniego oraz skutki ich zastosowania;

3. Przypadek zastosowania środków przymusu

bezpośredniego albo użycia broni palnej lub psa służbowego należy odnotować odpowiednio w dokumentacji z przebiegu służby dowódcy zmiany lub w dokumentacji z przebiegu służby konwojowej.

5) inne ważne okoliczności zdarzenia, a w szczególności informacje o ostrzeżeniu o możliwości zastosowania środków przymusu bezpośredniego oraz

rodzaju i zakresie udzielonej pomocy medycznej;

rcl

2. W razie potrzeby można stosować jednocześnie

kilka środków przymusu bezpośredniego.

w.

§ 3. 1. O zastosowaniu i zaprzestaniu stosowania

środka przymusu bezpośredniego decydują Dyrektor

Generalny Służby Więziennej, dyrektor okręgowy

Służby Więziennej, dyrektor zakładu karnego, dyrektor aresztu śledczego lub kierownik podległego im oddziału, komendant ośrodka szkolenia, komendant

ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej, a także

osoba ich zastępująca, zwani dalej „kierownikiem jednostki”, każdy w zakresie swoich uprawnień, a w przypadku wykonywania czynności służbowej poza jednostką organizacyjną Służby Więziennej przez kilku

funkcjonariuszy, o zastosowaniu środka przymusu

bezpośredniego decyduje funkcjonariusz wyznaczony

jako dowodzący.

ww

2. Funkcjonariusz może samodzielnie decydować

o zastosowaniu i zaprzestaniu stosowania środków

przymusu bezpośredniego, w które został wyposażony w związku z wykonywaną czynnością służbową,

wyłącznie w przypadkach usiłowania zamachu na życie lub zdrowie ludzkie, usiłowania ucieczki przez osobę pozbawioną wolności, a także w pościgu za nią lub

osobą, o której mowa w art. 19 ust. 4 ustawy. O zastosowaniu i zaprzestaniu stosowania środków przymusu bezpośredniego funkcjonariusz niezwłocznie melduje swojemu bezpośredniemu przełożonemu.

3. Po zaprzestaniu stosowania środka przymusu

bezpośredniego kierownik jednostki jest obowiązany

wysłuchać osadzonego i pouczyć go o prawie złożenia

skargi do sądu penitencjarnego.

4. Zastosowanie środka przymusu bezpośredniego dokumentuje się w notatce służbowej.

6) podpis osoby sporządzającej notatkę;

7) uwagi i podpis kierownika jednostki.

6. Dane osoby, o których mowa w ust. 5 pkt 3,

obejmują

1) nazwisko, imię, imię ojca, datę urodzenia — jeżeli

dotyczą osoby pozbawionej wolności;

2) nazwisko, imię, serię i numer dokumentu tożsamości — jeżeli dotyczą osoby, o której mowa w art. 19

ust. 4 ustawy, zwanej dalej „inną osobą”.

§ 4. 1. Osobie pozbawionej wolności, wobec której

zastosowano środek przymusu bezpośredniego, zapewnia się pomoc medyczną

1) gdy nastąpiło jej zranienie;

2) gdy pojawiły się widoczne objawy zagrożenia dla

jej życia lub zdrowia;

3) na jej wniosek.

2. Osobę pozbawioną wolności, wobec której

zastosowano środek przymusu bezpośredniego, poddaje się oddziaływaniom wychowawczym oraz psychologicznym.

3. W razie konieczności stosowania środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w art. 19 ust. 1

pkt 2—4 i 13 ustawy, przez okres każdorazowo przekraczający 24 godziny od rozpoczęcia stosowania tych

środków lub od poprzedniego badania, lekarz po przeprowadzeniu badania przedstawia opinię co do możliwości dalszego ich stosowania.

2. Używając siły fizycznej, nie należy zadawać uderzeń, chyba że funkcjonariusz działa w celu odparcia

zamachu na życie lub zdrowie własne lub innej osoby

albo zamachu na mienie, a także w celu przeciwdziałania ucieczce osoby pozbawionej wolności.

.go

v.p

l

4. Zakres pomocy medycznej, o której mowa

w ust. 1, oraz wyniki badań, o których mowa w ust. 3,

należy odnotować w dokumentacji medycznej osoby

pozbawionej wolności.

Poz. 983

5. Wyniki oddziaływań wychowawczych oraz

psychologicznych odnotowuje się w dokumentacji

osobopoznawczej osoby pozbawionej wolności.

6. W razie zastosowania środka przymusu bezpośredniego wobec innej osoby, badanie lekarskie wykonuje się niezwłocznie po przerwaniu stosowania

środka, o ile osoba ta wyrazi zgodę, chyba że zachodzi

stan zagrożenia życia lub nie jest ona w stanie wyrazić

swojej woli. Wyniki badania lub fakt odmowy dokumentuje się w formie pisemnej.

7. Kontrole zachowania się osoby pozbawionej

wolności lub innej osoby, wobec których zastosowano środki przymusu bezpośredniego, należy odnotować odpowiednio w dokumentacji z przebiegu służby

dowódcy zmiany lub w dokumentacji z przebiegu służby konwojowej.

§ 5. 1. Dowódca zmiany w trakcie bezpośredniej

kontroli zachowania osoby pozbawionej wolności,

w odstępach czasu nieprzekraczających 2 godzin, jest

obowiązany do dokonywania oceny, czy jest konieczne dalsze stosowanie środków, o których mowa

w art. 19 ust. 1 pkt 2—4 i 13 ustawy.

2. Cela zabezpieczająca składa się z

1) pomieszczenia dźwiękochłonnego;

2) przedsionka.

3. W celu zapewnienia bezpieczeństwa osobę pozbawioną wolności umieszcza się w pomieszczeniu

dźwiękochłonnym objętym monitorowaniem przez

wewnętrzny system urządzeń rejestrujących, a przedsionek celi zabezpieczającej wyposaża się w trwale

mocowane: stolik, taboret, umywalkę i toaletę.

4. W przypadku braku możliwości umieszczenia

w celi zabezpieczającej spełniającej wymogi określone w ust. 1—3, za celę zabezpieczającą uznaje się również inne pomieszczenie zapewniające odosobnienie.

§ 9. 1. Przed umieszczeniem w celi zabezpieczającej osobę pozbawioną wolności poddaje się kontroli

osobistej.

2. Do utrzymania higieny i spożycia posiłków osoba pozbawiona wolności, na czas wykonania tych

czynności, otrzymuje niezbędne przedmioty osobistego użytku.

rcl

2. Zachowanie osoby pozbawionej wolności, wobec której zastosowano środki przymusu bezpośredniego, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2—4 i 13

ustawy, podlega bezpośredniej kontroli przez funkcjonariusza wyznaczonego przez dowódcę zmiany, nie

rzadziej niż co godzinę.

§ 8. 1. Umieszczenie w celi zabezpieczającej stosuje się wobec osoby pozbawionej wolności w celu czasowego odosobnienia.

w.

3. Zasad, o których mowa w ust. 2, można nie stosować wobec osoby pozbawionej wolności umieszczonej w celi zabezpieczającej, gdy jest ona objęta

monitorowaniem przez wewnętrzny system urządzeń

rejestrujących.

4. Dowódca zmiany, realizując kontrolę w czasie

snu osoby pozbawionej wolności w porze na to przeznaczonej, określonej w porządku wewnętrznym zakładu karnego lub aresztu śledczego, nie dokonuje

oceny konieczności dalszego stosowania środków

przymusu bezpośredniego.

ww

5. Dowódcą zmiany jest funkcjonariusz kierujący

zmianą w zakładzie karnym lub areszcie śledczym

albo jego zastępca, a także funkcjonariusz kierujący

zmianą w podległym im oddziale.

§ 6. W jednostce organizacyjnej Służby Więziennej, niebędącej zakładem karnym lub aresztem śledczym, stosowanie kajdanek wobec innej osoby albo

kajdanek lub jednoczęściowego pasa obezwładniającego wobec osoby pozbawionej wolności kontroluje

funkcjonariusz wyznaczony przez kierownika tej jednostki.

§ 7. 1. Siłę fizyczną stosuje się w celu doraźnego,

krótkotrwałego obezwładnienia lub zmuszenia do wykonania polecenia.

3. Na czas pobytu w celi zabezpieczającej wydaje

się osobie pozbawionej wolności odzież, bieliznę

i pantofle, będące własnością zakładu karnego lub

aresztu śledczego, a na czas określony w porządku

wewnętrznym na sen — materac, koc i prześcieradło.

4. W czasie pobytu w celi zabezpieczającej, należy

zapewnić osobie pozbawionej wolności możliwość

korzystania z posiłków oraz załatwienia potrzeb fizjologicznych.

5. Sposób stosowania środków przymusu bezpośredniego w czasie wykonywania przez osobę pozbawioną wolności czynności, o których mowa w ust. 4,

dostosowuje się do możliwości ich realizacji. Na ten

czas można odstąpić od zasad określających sposób

stosowania poszczególnych środków przymusu bezpośredniego, o których mowa odpowiednio w § 10

i 12—14.

6. Opuszczenia celi zabezpieczającej w trakcie stosowania środka przymusu bezpośredniego w celu

udzielenia pomocy medycznej w przypadku zagrożenia życia lub zdrowia albo w celu udzielenia świadczeń

zdrowotnych, których przeprowadzenie nie jest możliwe w miejscu stosowania środka przymusu bezpośredniego, nie uważa się za zakończenie stosowania

środka przymusu bezpośredniego.

§ 10. 1. Kajdanki lub prowadnice stosuje się w celu

częściowego unieruchomienia kończyn.

§ 18. 1. Siatkę obezwładniającą stosuje się w celu

częściowego unieruchomienia osoby.

.go

v.p

l

2. Kajdanki zakłada się na ręce trzymane z tyłu,

a gdy osoba jest agresywna lub zagrażająca bezpieczeństwu, kajdanki można założyć na nogi lub założyć

kajdanki zespolone.

Poz. 983

3. Jeden z chwytów prowadnicy zakłada się na ręce osoby pozbawionej wolności lub innej osoby,

a drugi jest trzymany przez funkcjonariusza.

4. Urządzenie techniczne powodujące blokadę stawu kolanowego zakłada się na nogę w celu ograniczenia możliwości swobodnego poruszania się osoby.

§ 11. 1. Środki techniczne w postaci maski, zasłony

na twarz albo kasku z przyłbicą, tłumiących głos, lub

zestawu głośnikowego stosuje się wobec osoby pozbawionej wolności na czas niezbędny na doprowadzenie do celi zabezpieczającej, a także doprowadzania przed rozpoczęciem konwojowania.

2. Siatkę obezwładniającą miota się z broni palnej

lub innych urządzeń albo zarzuca ręcznie.

§ 19. 1. Chemiczne środki obezwładniające i inne

środki o podobnym działaniu stosuje się w celu krótkotrwałego zakłócenia zdolności widzenia lub obezwładnienia osoby.

2. Chemicznych środków obezwładniających i innych środków o podobnym działaniu używa się, miotając je z broni palnej lub z innych urządzeń albo ręcznie.

§ 20. Urządzenie olśniewające stosuje się w celu

krótkotrwałego zakłócenia widzenia, zwłaszcza dla

zwiększenia efektów stosowania innych środków przymusu bezpośredniego.

2. W czasie konwojowania stosuje się środki, o których mowa w ust. 1, wobec osoby pozbawionej wolności, która nawołując do buntu lub nieposłuszeństwa,

stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa konwoju.

§ 21. Petardy lub inne środki hukowo-błyskowe

stosuje się na otwartej przestrzeni lub w pomieszczeniach, w celu krótkotrwałego zakłócenia orientacji

osoby.

§ 12. 1. Stosuje się pasy obezwładniające jednoczęściowe lub wieloczęściowe.

§ 22. Środki do obezwładniania za pomocą ładunku elektrycznego stosuje się w celu krótkotrwałego

obezwładnienia osoby.

2. Pas obezwładniający jednoczęściowy stosuje

się w celu unieruchomienia rąk.

2. Zabrania się

rcl

3. Pierścienie, w których umieszcza się nadgarstki

obu rąk, powinny znajdować się na wysokości bioder,

z przodu tułowia.

§ 23. 1. Pałkę służbową stosuje się w celu odparcia

czynnej napaści lub pokonania oporu.

4. Pas obezwładniający wieloczęściowy stosuje się

wobec osoby pozbawionej wolności w celu całkowitego unieruchomienia w celi zabezpieczającej. W trakcie

jego stosowania w nocy nie wydaje się pościeli.

w.

§ 13. Kaftan bezpieczeństwa stosuje się wobec

osoby pozbawionej wolności w celu całkowitego unieruchomienia rąk.

§ 14. 1. Kask ochronny stosuje się wobec osoby

pozbawionej wolności umieszczonej w celi zabezpieczającej, w celu udaremnienia samookaleczenia głowy, po uprzednim założeniu pasa obezwładniającego

jednoczęściowego lub kaftana bezpieczeństwa.

ww

2. Środki przymusu bezpośredniego, o których

mowa w ust. 1, można stosować wobec osoby pozbawionej wolności w czasie konwojowania lub doprowadzania.

§ 15. Na czas stosowania pasa obezwładniającego

jednoczęściowego lub kaftana bezpieczeństwa osobę

pozbawioną wolności umieszcza się w celi zabezpieczającej lub innym pomieszczeniu zapewniającym odosobnienie, z zastrzeżeniem § 14 ust. 2.

§ 16. Stosowanie środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w § 10 i 12—14, nie może powodować nadmiernego ucisku, a także utrudniać oddychania i tamować obiegu krwi.

§ 17. Wodne środki obezwładniające stosuje się

w celu krótkotrwałego obezwładnienia osoby.

1) zadawania uderzeń i pchnięć pałką służbową

w głowę, szyję oraz brzuch;

2) zadawania uderzeń rękojeścią pałki służbowej;

3) stosowania pałki służbowej wobec osoby, której

założono pasy obezwładniające, kaftan bezpieczeństwa, kajdanki albo która jest unieruchomiona

siatką obezwładniającą lub wobec której zastosowano środek do obezwładniania za pomocą ładunku elektrycznego.

3. Uderzenia i pchnięcia pałką służbową mogą być

zadawane we wszystkie części ciała w celu odparcia

bezpośredniego zamachu na życie lub zdrowie ludzkie.

§ 24. Pociski niepenetracyjne, miotane z broni palnej lub innych urządzeń, stosuje się w celu obezwładnienia osoby. Przepisów § 25 nie stosuje się.

§ 25. 1. Jeżeli nie zachodzą przesłanki, o których

mowa w art. 21 ust. 2 ustawy, funkcjonariusz przed

użyciem broni palnej lub psa służbowego jest obowiązany

1) wezwać osobę pozbawioną wolności lub inną osobę do zachowania zgodnego z prawem, a w szczególności do natychmiastowego porzucenia broni

lub niebezpiecznego narzędzia, zaniechania ucieczki, odstąpienia od bezprawnych działań lub użycia

przemocy; wezwanie w stosunku do innej osoby

należy poprzedzić okrzykiem „Służba Więzienna”;

2) w razie niepodporządkowania się wezwaniu określonemu w pkt 1, uprzedzić o możliwości użycia

broni palnej lub psa służbowego okrzykiem „Stój,

bo strzelam” albo „Stój, bo użyję psa”.

5) dane identyfikacyjne użytej broni palnej oraz ilość

użytej amunicji lub nazwę psa służbowego i jego

numer elektroniczny;

§ 26. 1. Użycie broni palnej polega na oddaniu

strzału w kierunku osoby.

6) dane osoby, wobec której użyto broni palnej lub

psa służbowego, określone w § 3 ust. 6;

2. Użycie psa służbowego polega na puszczeniu

psa w kierunku osoby.

7) podstawę prawną użycia broni palnej lub psa służbowego;

.go

v.p

l

2. W przypadku gdy wezwania, o których mowa

w ust. 1 pkt 1 i 2, okażą się bezskuteczne, funkcjonariusz jest obowiązany oddać strzał ostrzegawczy.

3. W razie podjęcia ucieczki przez osobę pozbawioną wolności z terenu zakładu karnego lub aresztu śledczego, funkcjonariusz może użyć broni palnej lub psa

służbowego dopiero wówczas, gdy osoba pozbawiona wolności wkroczy na pas ochronny wyznaczony

między linią ogrodzenia zewnętrznego i linią

wewnętrzną lub w śluzę bramy wjazdowej.

4. O każdym przypadku użycia broni palnej lub psa

służbowego funkcjonariusz jest obowiązany niezwłocznie powiadomić bezpośredniego przełożonego.

§ 27. 1. Jeżeli wskutek zastosowania środków przymusu bezpośredniego, użycia broni palnej lub psa

służbowego nastąpiło zranienie człowieka, funkcjonariusz jest obowiązany, z zachowaniem bezpieczeństwa

własnego i osób postronnych, udzielić pierwszej pomocy lub zapewnić jej udzielenie, a następnie spowodować udzielenie pomocy medycznej.

9) miejsce i okoliczności użycia broni palnej lub psa

służbowego oraz skutki ich użycia;

10) dane świadków zdarzenia, określone w § 3 ust. 6,

lub służbowe dane identyfikacyjne, jeżeli świadkami zdarzenia byli funkcjonariusze;

11) rodzaj udzielonej pomocy, wyniki badań i zakres

udzielonej pomocy medycznej, podpis i pieczęć

lekarza opatrzoną datą i godziną;

12) służbowe dane identyfikacyjne osoby, która sporządziła protokół;

13) decyzje kierownika jednostki po zapoznaniu się

z treścią protokołu;

14) podpis i pieczęć kierownika jednostki opatrzoną

datą i godziną.

§ 30. Po zapoznaniu się z protokołem, o którym

mowa w § 29, kierownik jednostki wszczyna czynności

wyjaśniające.

rcl

2. Jeżeli wskutek zastosowania środków przymusu

bezpośredniego, użycia broni palnej lub psa służbowego nastąpiło zranienie lub śmierć człowieka, funkcjonariusz jest obowiązany bezzwłocznie powiadomić

o tym kierownika jednostki oraz zabezpieczyć miejsce

zdarzenia i, w miarę możliwości, ustalić świadków

zdarzenia.

8) informację o ostrzeżeniu o możliwości użycia broni palnej lub psa służbowego;

3. Kierownik jednostki jest obowiązany zawiadomić właściwego prokuratora o skutkach, o których

mowa w ust. 2.

§ 31. 1. W czasie konwojowania lub doprowadzania, z wykorzystaniem środków przymusu bezpośredniego — kajdanek lub urządzeń technicznych powodujących blokadę stawu kolanowego — jako środków

prewencyjnych, o których mowa w art. 19 ust. 6 ustawy, stosuje się następujące zasady

1) kajdanki zakłada się na ręce trzymane z przodu,

a w przypadku kajdanek zespolonych — na ręce

i nogi;

§ 29. 1. Funkcjonariusz, który użył broni palnej lub

psa służbowego, sporządza protokół.

2) urządzenia techniczne powodujące blokadę stawu

kolanowego zakłada się na nogę w celu ograniczenia możliwości swobodnego poruszania się osoby.

w.

§ 28. Funkcjonariuszowi, który użył broni palnej

lub psa służbowego, w przypadkach określonych

w art. 20 ustawy, udziela się niezwłocznie pomocy

psychologicznej.

2. Protokół, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać

ww

1) nazwę jednostki organizacyjnej Służby Więziennej,

gdzie użyto broni palnej lub psa służbowego;

2. W przypadku zapobieżenia objawom czynnej

agresji lub autoagresji można założyć kajdanki na ręce

trzymane z tyłu lub na ręce trzymane z tyłu i nogi.

2) datę sporządzenia protokołu;

3. Zasady, o których mowa w § 16, stosuje się odpowiednio.

3) datę i godzinę użycia broni palnej lub psa służbowego;

§ 32. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem

13 sierpnia 2010 r.

4) służbowe dane identyfikacyjne osoby, która podjęła

decyzję o użyciu broni palnej lub psa służbowego;

Prezes Rady Ministrów: D. Tusk

Elektronicznie

podpisany przez

Grzegorz Paczowski

Data: 2010.08.12

18:07:06 +02'00'

Poz. 983

.go

v.p

l

983

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

z dnia 27 lipca 2010 r.

w sprawie stosowania środków przymusu bezpośredniego oraz użycia broni palnej lub psa służbowego

przez funkcjonariuszy Służby Więziennej

Na podstawie art. 22 ustawy z dnia 9 kwietnia

2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523)

zarządza się, co następuje