Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych

§ 1. Rozporządzenie określa

1) zawartość metali ciężkich w tych osadach nie przekracza ilości określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia;

2) w przypadku stosowania ich w rolnictwie i do rekultywacji gruntów na cele rolne — nie wyizolowano bakterii z rodzaju Salmonella w 100 g osadów przeznaczonych do badań;

3) łączna liczba żywych jaj pasożytów jelitowych

Ascaris sp., Trichuris sp., Toxocara sp. w 1 kg suchej masy, zwanej dalej „s.m.”, osadów przeznaczonych do badań stosowanych

a) w rolnictwie — wynosi 0,

b) do rekultywacji terenów — jest nie większa

niż 300,

c) do dostosowania gruntów do określonych potrzeb wynikających z planów gospodarki odpadami, planów zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu — jest nie większa niż 300,

d) do uprawy roślin przeznaczonych do produkcji

kompostu — jest nie większa niż 300,

rcl

1) warunki, jakie muszą być spełnione przy wykorzystywaniu komunalnych osadów ściekowych na

następujące cele

a) w rolnictwie, rozumianym jako uprawa wszystkich płodów rolnych wprowadzanych do obrotu

handlowego, włączając w to uprawy przeznaczane do produkcji pasz,

b) do rekultywacji terenów, w tym gruntów na cele

rolne,

c) do dostosowania gruntów do określonych potrzeb wynikających z planów gospodarki odpadami, planów zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,

d) do uprawy roślin przeznaczonych do produkcji

kompostu,

e) do uprawy roślin nieprzeznaczonych do spożycia i do produkcji pasz;

§ 2. 1. Komunalne osady ściekowe mogą być stosowane, jeżeli spełnione są następujące warunki

2) zakres, częstotliwość i metody referencyjne badań

komunalnych osadów ściekowych i gruntów, na

których osady te mają być stosowane.

1) Minister Środowiska kieruje działem administracji rządo-

ww

w.

wej — środowisko, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r.

w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra

Środowiska (Dz. U. Nr 216, poz. 1606).

2) Niniejsze rozporządzenie wdraża przepisy dyrektywy Rady

86/278/EWG z dnia 12 czerwca 1986 r. w sprawie ochrony

środowiska, w szczególności gleby, w przypadku wykorzystywania osadów ściekowych w rolnictwie (Dz. Urz.

WE L 181 z 04.07.1986, str. 6; Dz. Urz. UE Polskie wydanie

specjalne, rozdz. 15, t. 1, str. 265; Dz. Urz. WE L 377

z 23.12.1991, str. 48; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 2, str. 10; Dz. Urz. WE L 90 z 01.01.1995,

str. 864/29; Dz. Urz. UE L 122 z 05.06.2003, str. 36; Dz. Urz.

UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 1, t. 4, str. 335 oraz

Dz. Urz. UE L 87 z 20.04.2009, str. 109).

3) Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji

Europejskiej w dniu 10 lutego 2010 r. pod numerem

2010/0101/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów

prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65,

poz. 597), które wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającą procedurę informacji w zakresie norm i przepisów

technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa

informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, z późn.

zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20,

str. 337, z późn. zm.).

4) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały

ogłoszone w Dz. U. z 2007 r. Nr 88, poz. 587, z 2008 r.

Nr 138, poz. 865, Nr 199, poz. 1227 i Nr 223, poz. 1464,

z 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 79, poz. 666 oraz z 2010 r. Nr 28,

poz. 145.

e) do uprawy roślin nieprzeznaczonych do spożycia i do produkcji pasz — jest nie większa

niż 300;

4) ilość metali ciężkich w wierzchniej warstwie gruntu (0—25 cm), na którym te osady mają być stosowane, nie przekracza wartości dopuszczalnych

określonych w załącznikach nr 2 i 3 do rozporządzenia;

5) odczyn pH gleby na terenach użytkowanych rolniczo, na których te osady mają być stosowane, jest

nie mniejszy niż 5,6;

6) ich stosowanie nie powoduje pogorszenia jakości

gleby, a w szczególności przekroczenia standardów jej jakości oraz standardów jakości ziemi,

określonych w przepisach wydanych na podstawie

art. 105 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. —

Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25,

poz. 150, z późn. zm.5)), oraz nie powoduje pogorszenia jakości wód powierzchniowych i podziemnych;

7) są wykorzystywane poza okresem wegetacji roślin

przeznaczonych do bezpośredniego spożycia przez

ludzi.

5) Zmiany

tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały

ogłoszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 111, poz. 708, Nr 138,

poz. 865, Nr 154, poz. 958, Nr 171, poz. 1056, Nr 199,

poz. 1227, Nr 223, poz. 1464 i Nr 227, poz. 1505, z 2009 r.

Nr 19, poz. 100, Nr 20, poz. 106, Nr 79, poz. 666, Nr 130,

poz. 1070 i Nr 215, poz. 1664 oraz z 2010 r. Nr 21, poz. 104,

Nr 28, poz. 145, Nr 40, poz. 227, Nr 76, poz. 489 i Nr 119,

poz. 804.

zji o warunkach zabudowy i zagospodarowania

terenu, do uprawy roślin przeznaczonych do produkcji kompostu, do uprawy roślin nieprzeznaczonych do spożycia i do produkcji pasz —

15 Mg s.m./ha/rok.

.go

v.p

l

2. Dopuszczalną zawartość metali ciężkich w komunalnych osadach ściekowych określa załącznik nr 1

do rozporządzenia.

Poz. 924

3. Wartości dopuszczalne ilości metali ciężkich

w wierzchniej warstwie gruntu (0—25 cm) przy stosowaniu komunalnych osadów ściekowych w rolnictwie

oraz do rekultywacji gruntów na cele rolne określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

4. Wartości dopuszczalne ilości metali ciężkich

w wierzchniej warstwie gruntu (0—25 cm) przy stosowaniu komunalnych osadów ściekowych do rekultywacji terenów na cele nierolne, przy dostosowywaniu

gruntów do określonych potrzeb wynikających z planów gospodarki odpadami, planów zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, do uprawy roślin

przeznaczonych do produkcji kompostu oraz do uprawy roślin nieprzeznaczonych do spożycia i produkcji

pasz określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.

Załącznik nr 2

WARTOŚCI DOPUSZCZALNE ILOŚCI METALI CIĘŻKICH W WIERZCHNIEJ WARSTWIE GRUNTU (0—25 CM)

PRZY STOSOWANIU KOMUNALNYCH OSADÓW ŚCIEKOWYCH W ROLNICTWIE ORAZ DO REKULTYWACJI

GRUNTÓW NA CELE ROLNE

Lp.

1

1

2

Metale

przy gruntach

lekkich

średnich

ciężkich

2

3

4

5

Kadm (Cd)

1

2

3

Miedź (Cu)

25

50

75

Nikiel (Ni)

20

35

50

40

60

80

ww

3

w.

Wartość dopuszczalna ilości metali ciężkich w mg/kg suchej masy

gruntu nie większa niż

4

Ołów (Pb)

5

Cynk (Zn)

80

120

180

6

Rtęć (Hg)

0,8

1,2

1,5

7

Chrom (Cr)

.go

v.p

l

§ 3. 1. Przy stosowaniu komunalnych osadów ściekowych na gruntach dawkę osadu ustala się oddzielnie dla każdej zbadanej objętości komunalnego osadu

ściekowego, na podstawie wyników badań reprezentatywnych próbek komunalnego osadu ściekowego.

7. Przy jednokrotnym w ciągu dwóch albo trzech

lat stosowaniu komunalnych osadów ściekowych do

rekultywacji terenów na cele nierolne oraz przy dostosowywaniu gruntów do określonych potrzeb wynikających z planów gospodarki odpadami, planów

zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, do

uprawy roślin przeznaczonych do produkcji kompostu, do uprawy roślin nieprzeznaczonych do spożycia

i do produkcji pasz dopuszczalna dawka komunalnych

osadów ściekowych może być skumulowana i nie

może przekraczać odpowiednio 30 Mg s.m./ha/2 lata

i 45 Mg s.m./ha/3 lata.

Załącznik nr 3

WARTOŚCI DOPUSZCZALNE ILOŚCI METALI CIĘŻKICH W WIERZCHNIEJ WARSTWIE GRUNTU (0—25 CM)

PRZY STOSOWANIU KOMUNALNYCH OSADÓW ŚCIEKOWYCH DO REKULTYWACJI TERENÓW

NA CELE NIEROLNE, PRZY DOSTOSOWYWANIU GRUNTÓW DO OKREŚLONYCH POTRZEB WYNIKAJĄCYCH

Z PLANÓW GOSPODARKI ODPADAMI, PLANÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO LUB DECYZJI

O WARUNKACH ZABUDOWY I ZAGOSPODAROWANIA TERENU, DO UPRAWY ROŚLIN PRZEZNACZONYCH

DO PRODUKCJI KOMPOSTU ORAZ DO UPRAWY ROŚLIN NIEPRZEZNACZONYCH DO SPOŻYCIA

I PRODUKCJI PASZ

Wartość dopuszczalna ilości metali ciężkich w mg/kg suchej

masy gruntu nie większa niż

Lp.

Metale

przy gruntach

1

2

1

Kadm (Cd)

2

Miedź (Cu)

3

Nikiel (Ni)

4

Ołów (Pb)

5

Cynk (Zn)

6

Rtęć (Hg)

7

Chrom (Cr)

lekkich

średnich

ciężkich

3

4

5

3

4

5

50

75

100

30

45

60

50

75

100

150

220

300

1

1,5

2

100

150

200

rcl

§ 4. 1. Komunalne osady ściekowe stosuje się

w postaci płynnej, mazistej lub ziemistej.

2. Warunkiem stosowania komunalnych osadów

ściekowych w postaci płynnej jest ich wprowadzenie

do gruntu metodą iniekcji (wstrzykiwania) lub metodą

natryskiwania, w tym hydroobsiewu.

rcl

2. Dopuszczalna dawka komunalnego osadu ściekowego zależy od rodzaju gruntu, sposobu jego użytkowania, jakości komunalnego osadu ściekowego

i gleby oraz zapotrzebowania roślin na fosfor i azot.

6. Przy jednokrotnym w ciągu dwóch albo trzech

lat stosowaniu komunalnych osadów ściekowych

w rolnictwie oraz do rekultywacji gruntów na cele rolne dopuszczalna dawka komunalnych osadów ściekowych może być skumulowana i nie może przekraczać

odpowiednio 6 Mg s.m./ha/2 lata i 9 Mg s.m./ha/3 lata.

w.

3. Przy ustalaniu dopuszczalnej dawki komunalnego osadu ściekowego wykorzystywanego na cele

w rolnictwie oraz do rekultywacji gruntów na cele rolne uwzględnia się zasady dobrej praktyki rolniczej,

stosowane na danym gruncie nawozy, środki wspomagające uprawę roślin lub dodatki do wzbogacenia

gleby w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE)

nr 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia

3 października 2002 r. ustanawiającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia

zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. WE L 273 z 10.10.2002, str. 1, z późn. zm.;

Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 37,

str. 92, z późn. zm.).

ww

4. Dopuszczalną dawkę komunalnego osadu ściekowego ustala się w taki sposób, aby jej zastosowanie

na danym gruncie nie spowodowało przekroczenia

w wierzchniej warstwie gruntu (0—25 cm) wartości

dopuszczalnych ilości metali ciężkich określonych

w załącznikach nr 2 i 3 do rozporządzenia.

5. Dopuszczalne dawki komunalnych osadów ściekowych, które mogą być stosowane w ciągu roku na

jednostkę powierzchni gruntu, pod warunkiem przestrzegania dopuszczalnej zawartości metali ciężkich

w komunalnych osadach ściekowych określonej w załączniku nr 1 do rozporządzenia, nie mogą przekraczać

1) w rolnictwie oraz do rekultywacji gruntów na cele

rolne — 3 Mg s.m./ha/rok;

2) do rekultywacji terenów na cele nierolne oraz przy

dostosowywaniu gruntów do określonych potrzeb

wynikających z planów gospodarki odpadami, planów zagospodarowania przestrzennego lub decy-

3. Warunkiem stosowania komunalnych osadów

ściekowych w postaci mazistej i ziemistej jest ich równomierne rozprowadzenie na powierzchni gruntu

i niezwłoczne z nim zmieszanie.

4. Komunalne osady ściekowe w postaciach, o których mowa w ust. 1, miesza się z gruntem niezwłocznie po przetransportowaniu na nieruchomość gruntową, na której mają być one stosowane.

Załącznik nr 4

METODY REFERENCYJNE BADAŃ KOMUNALNYCH OSADÓW ŚCIEKOWYCH

Lp.

1

Wskaźnik

Metoda

2

3

Odczyn pH

2

Zawartość suchej masy

suszenie w temperaturze 105 °C, ważenie

3

Zawartość substancji organicznej

prażenie w temperaturze 600 °C, ważenie

4

5

6

7

Zawartość azotu ogólnego

mineralizacja w środowisku kwaśnym z dodatkiem

katalizatora

Zawartość azotu amonowego

destylacja amoniaku i oznaczenie metodą miareczkową

lub spektrofotometryczną

Zawartość fosforu ogólnego

mineralizacja do fosforu (V) i oznaczenie

spektrofotometryczne

Zawartość wapnia i magnezu

mineralizacja mieszaniną kwasów i oznaczenie metodą

miareczkową lub spektrometrią atomową

Zawartość metali ciężkich

ołowiu, kadmu, rtęci, niklu, cynku,

miedzi i chromu

ww

8

oznaczenie elektrometryczne w roztworze wodnym

w.

1

spektrometria absorpcji atomowej po mineralizacji w wodzie

królewskiej lub stężonych kwasach (błąd oznaczenia nie może

przekraczać 10 % odpowiedniej wartości dopuszczalnej)

9

Obecność bakterii chorobotwórczych

z rodzaju Salmonella

prowadzenie hodowli na podłożach namnażalnych

i różnicująco-selektywnych oraz potwierdzenie wyników

badaniem biochemicznym

10

Liczba żywych jaj pasożytów jelitowych

Ascaris sp., Trichuris sp., Toxocara sp.

izolacja żywych jaj z reprezentatywnej próbki osadu

przez wstrząsanie lub mieszanie, płukanie z zastosowaniem

wirowania oraz flotację, inkubację, a następnie wykonanie

badania mikroskopowego

.go

v.p

l

§ 5. 1. Badania metodami referencyjnymi komunalnych osadów ściekowych obejmują ustalenie

1) odczynu pH;

2) zawartości suchej masy — wyrażonej w procentach masy komunalnych osadów ściekowych;

3) zawartości substancji organicznej — wyrażonej

w procentach s.m.;

4) zawartości azotu ogólnego, w tym azotu amonowego — wyrażonej w procentach s.m.;

5) zawartości fosforu ogólnego — wyrażonej w procentach s.m.;

6) zawartości wapnia i magnezu — wyrażonej w procentach s.m.;

7) zawartości metali ciężkich: ołowiu, kadmu, rtęci,

niklu, cynku, miedzi i chromu — wyrażonej

w mg/kg s.m.;

Załącznik nr 5

METODY REFERENCYJNE BADAŃ GRUNTÓW, NA KTÓRYCH MAJĄ BYĆ STOSOWANE KOMUNALNE

OSADY ŚCIEKOWE

Lp.

Wskaźnik

1

2

Metoda

3

Odczyn pH

oznaczenie elektrometryczne w roztworze wodnym

2

Zawartość fosforu przyswajalnego w przeliczeniu

na P2O5 (pięciotlenek fosforu)

ekstrakcja mleczanem wapnia i oznaczenie

spektrofotometryczne wg metody Engera-Rhiema

3

Zawartość metali ciężkich: ołowiu, kadmu, rtęci,

niklu, cynku, miedzi i chromu

spektrometria absorpcji atomowej po mineralizacji

mocnymi kwasami

ww

w.

rcl

§ 6. 1. Badania metodami referencyjnymi gruntów,

na których mają być stosowane komunalne osady

ściekowe, obejmują ustalenie

.go

v.p

l

8) obecności bakterii chorobotwórczych z rodzaju

Salmonella w 100 g osadu;

Poz. 924

9) liczby żywych jaj pasożytów jelitowych Ascaris sp.,

Trichuris sp., Toxocara sp. w kg s.m.

2. Badania metodami referencyjnymi komunalnych osadów ściekowych przeprowadza się z częstotliwością zależną od obciążenia oczyszczalni ścieków,

wyrażonego liczbą równoważnych mieszkańców

(LRM) w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r.

o statystyce publicznej (Dz. U. Nr 88, poz. 439, z późn.

zm.6)), nie rzadziej niż

1) raz na sześć miesięcy — przy LRM do 10 000;

2) raz na cztery miesiące — przy LRM powyżej 10 000

do 100 000;

3) raz na dwa miesiące — przy LRM ponad 100 000.

3. Próbkę komunalnego osadu ściekowego, przeznaczoną do badań, o których mowa w ust. 1, uzyskuje się przez połączenie i dokładne zmieszanie próbek

pobranych w tym samym czasie z różnych miejsc

przeznaczonego do badań komunalnego osadu ściekowego, przy czym liczba tych próbek wynosi co najmniej

1) 10 — przy objętości osadu ściekowego do 50 m3;

2) 15 — przy objętości osadu ściekowego powyżej

50 m3 do 100 m3;

2) zawartości fosforu przyswajalnego w przeliczeniu

na P2O5 (pięciotlenek fosforu), jeżeli osad będzie

stosowany w rolnictwie — wyrażonej w mg/100 g

gleby;

3) zawartości metali ciężkich: ołowiu, kadmu, rtęci,

niklu, cynku, miedzi i chromu — wyrażonej

w mg/kg s.m.

2. Badania gruntów wykonuje się każdorazowo

przed zastosowaniem komunalnych osadów ściekowych.

3. Próbkę gruntu do badań metodami referencyjnymi uzyskuje się przez zmieszanie 25 próbek pobranych w punktach regularnie rozmieszczonych na powierzchni nieprzekraczającej 5 ha, o jednorodnej budowie i jednakowym użytkowaniu.

4. Próbki, o których mowa w ust. 3, pobiera się

z głębokości 25 cm albo z maksymalnej możliwej głębokości nie mniejszej niż 10 cm, jeżeli powierzchniowa warstwa gleby jest mniejsza od 25 cm.

5. Metody referencyjne badań gruntów, na których

mają być stosowane komunalne osady ściekowe,

określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.

rcl

3) 30 — przy objętości osadu ściekowego powyżej

100 m3.

1) odczynu pH;

4. Metody referencyjne badań komunalnych osadów ściekowych określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.

6) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U.

ww

w.

z 1996 r. Nr 156, poz. 775, z 1997 r. Nr 88, poz. 554 i Nr 121,

poz. 769, z 1998 r. Nr 99, poz. 632 i Nr 106, poz. 668,

z 2001 r. Nr 100, poz. 1080, z 2003 r. Nr 217, poz. 2125,

z 2004 r. Nr 273, poz. 2703, z 2005 r. Nr 163, poz. 1362,

z 2006 r. Nr 170, poz. 1217, z 2007 r. Nr 166, poz. 1172,

z 2008 r. Nr 227, poz. 1505, z 2009 r. Nr 18, poz. 97 oraz

z 2010 r. Nr 47, poz. 278 i Nr 76, poz. 489.

§ 7. Traci moc rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie komunalnych

osadów ściekowych (Dz. U. Nr 134, poz. 1140 i Nr 155,

poz. 1299).

§ 8. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie

14 dni od dnia ogłoszenia.

Minister Środowiska: A. Kraszewski

.go

v.p

l

Elektronicznie

podpisany przez

Grzegorz Paczowski

Data: 2010.07.29

19:42:43 +02'00'

Poz. 924

.go

v.p

l

924

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA1)

z dnia 13 lipca 2010 r.

w sprawie komunalnych osadów ściekowych2), 3)

Na podstawie art. 43 ust. 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251,

z późn. zm.4)) zarządza się, co następuje

Załączniki do rozporządzenia Ministra Środowiska

z dnia 13 lipca 2010 r. (poz. 924)

Załącznik nr 1

DOPUSZCZALNA ZAWARTOŚĆ METALI CIĘŻKICH W KOMUNALNYCH OSADACH ŚCIEKOWYCH

Zawartość metali ciężkich w mg/kg suchej masy osadu nie większa niż

przy stosowaniu komunalnych osadów ściekowych

Lp.

Metale

w rolnictwie oraz

do rekultywacji

gruntów na cele

rolne

do rekultywacji

terenów na cele

nierolne

przy dostosowywaniu gruntów do określonych

potrzeb wynikających z planów gospodarki

odpadami, planów zagospodarowania

przestrzennego lub decyzji o warunkach

zabudowy i zagospodarowania terenu,

do uprawy roślin przeznaczonych do produkcji

kompostu, do uprawy roślin nieprzeznaczonych

do spożycia i produkcji pasz

1

2

3

4

5

1

Kadm (Cd)

20

25

50

2

Miedź (Cu)

1000

1200

2000

3

Nikiel (Ni)

300

4

Ołów (Pb)

750

5

Cynk (Zn)

2500

Rtęć (Hg)

16

7

Chrom (Cr)

500

500

1500

3500

5000

20

25

1000

2500

rcl

6

400

1000