Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 czerwca 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: cieśla, elektryk, opiekunka środowiskowa, opiekun w domu pomocy społecznej, posadzkarz, renowator zabytków architektury, technik elektryk, technik leśnik, technik prac biurowych i technik wiertnik

§ 1. 1. Określa się podstawy programowe kształcenia w następujących zawodach objętych klasyfikacją

zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiącą załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej

z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 124, poz. 860,

z 2008 r. Nr 144, poz. 903 oraz z 2010 r. Nr 60, poz. 374)

4) opiekun w domu pomocy społecznej — symbol

cyfrowy 346[04];

1) cieśla — symbol cyfrowy 712[02];

7) technik elektryk — symbol cyfrowy 311[08];

3) opiekunka środowiskowa — symbol cyfrowy

346[03];

.go

5) posadzkarz — symbol cyfrowy 713[05];

1) Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji

8) technik leśnik — symbol cyfrowy 321[02];

9) technik prac biurowych — symbol cyfrowy

419[01];

10) technik wiertnik — symbol cyfrowy 311[40].

2. Podstawy programowe, o których mowa w ust. 1,

stanowią załączniki nr 1—10 do rozporządzenia.

w.

rcl

rządowej — oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2

rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania

Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. Nr 216, poz. 1591).

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały

ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281,

poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122,

poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249,

poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532

i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542,

Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 i Nr 181,

poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145, poz. 917, Nr 216,

poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 31,

poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1705

oraz z 2010 r. Nr 44, poz. 250 i Nr 54, poz. 320.

6) renowator zabytków architektury — symbol cyfrowy 712[07];

§ 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie

14 dni od dnia ogłoszenia.

Minister Edukacji Narodowej: K. Hall

Załącznik nr 2

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE ELEKTRYK

SYMBOL CYFROWY 724[01]

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

1) interpretować podstawowe zjawiska i prawa

z zakresu elektrotechniki i elektroniki;

7) wykonywać połączenia elementów elektrycznych, elektronicznych i mechanicznych;

8) montować układy elektryczne na podstawie

schematów ideowych i montażowych;

9) wykonywać instalacje elektryczne na podstawie

dokumentacji technicznej;

10) wykonywać linie napowietrzne i kablowe na

podstawie dokumentacji technicznej;

3) posługiwać się dokumentacją techniczną instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych;

11) instalować i uruchamiać maszyny i urządzenia

elektryczne na podstawie dokumentacji technicznej;

ww

2) rozpoznawać elementy, aparaty, maszyny i urządzenia elektryczne na podstawie symboli graficznych, oznaczeń na nich stosowanych, parametrów oraz wyglądu;

4) mierzyć podstawowe wielkości elektryczne i nieelektryczne;

5) mierzyć parametry instalacji, urządzeń i sieci

elektrycznych na podstawie schematów pomiarowych;

6) dobierać narzędzia i przyrządy do wykonywanych prac;

12) montować układy automatyki, zabezpieczeń,

sygnalizacji i pomiarów na podstawie dokumentacji technicznej;

13) montować urządzenia ochrony odgromowej

i przeciwprzepięciowej w obiektach budowlanych i sieciach elektroenergetycznych na podstawie dokumentacji technicznej;

14) dokonywać wymiany wskazanych elementów,

aparatów, maszyn i urządzeń elektrycznych;

15) stosować środki oraz urządzenia chroniące

przed porażeniem prądem elektrycznym zgodnie z obowiązującymi przepisami;

16) stosować normy, przepisy i instrukcje z zakresu

montażu i eksploatacji urządzeń elektrycznych;

17) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

18) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony

środowiska;

19) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

Poz. 845

II. BLOKI PROGRAMOWE

Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający

z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące

bloki programowe

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

1) elektrotechnika;

2) techniki wytwarzania;

3) podstawy działalności zawodowej.

BLOK: ELEKTROTECHNIKA

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

21) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

2) interpretować podstawowe prawa z zakresu

elektrotechniki;

22) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

3) wyjaśniać zjawiska zachodzące w polu magnetycznym, elektromagnetycznym i elektrycznym;

23) korzystać z różnych źródeł informacji;

4) rozróżniać ogniwa galwaniczne i akumulatory

oraz ich parametry techniczne;

.go

20) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

1) stosować podstawowe pojęcia, określenia

i wielkości charakteryzujące pole elektryczne

i magnetyczne oraz obwody elektryczne;

24) prowadzić działalność gospodarczą.

5) obliczać i szacować wartości wielkości elektrycznych w prostych obwodach prądu stałego

i przemiennego;

6) dobierać przyrządy pomiarowe do pomiaru

wielkości elektrycznych;

w.

rcl

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego,

jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie elektryk

powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych

7) mierzyć podstawowe wielkości elektryczne;

8) łączyć na podstawie schematów układy elektryczne i elektroniczne;

1) wykonywania montażu instalacji elektrycznych

zgodnie z dokumentacją techniczną;

9) mierzyć parametry podstawowych elementów

elektrycznych i elektronicznych;

2) instalowania i uruchamiania maszyn i urządzeń

elektrycznych oraz regulowania parametrów ich

pracy;

10) rozróżniać maszyny oraz urządzenia elektryczne;

3) wykonywania przeglądów technicznych, konserwacji oraz drobnych napraw instalacji, maszyn

i urządzeń elektrycznych;

4) wykonywania przeglądów technicznych, konserwacji oraz drobnych napraw linii napowietrznych

i kablowych;

11) rozpoznawać podzespoły maszyn, urządzeń, instalacji i sieci elektrycznych na schematach elektrycznych;

12) określać funkcje podzespołów stosowanych

w urządzeniach, instalacjach i sieciach elektrycznych;

13) rozróżniać parametry techniczne maszyn, urządzeń, instalacji i sieci elektrycznych;

14) wykorzystywać dane zawarte na tabliczkach znamionowych maszyn i urządzeń elektrycznych;

6) wykonywania pomiarów, prób po montażu i naprawie instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych oraz dokonywania oceny ich stanu technicznego.

15) dobierać długość oraz przekrój przewodów zasilających maszyny i urządzenia elektryczne

z uwzględnieniem warunków ich pracy;

ww

5) przeprowadzania konserwacji oraz napraw układów automatyki;

3. Zawód elektryk jest zawodem szerokoprofilowym,

umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu

kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego

rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka

specjalizacji może dotyczyć

1) instalacji elektrycznych;

2) elektroenergetyki.

16) dobierać zabezpieczenia maszyn, urządzeń oraz

instalacji elektrycznych;

17) posługiwać się dokumentacją techniczną oraz

katalogami urządzeń elektrycznych;

18) mierzyć parametry maszyn, urządzeń oraz instalacji elektrycznych zgodnie z dokumentacją

techniczno-ruchową (DTR);

19) opracowywać wyniki pomiarów z wykorzystaniem techniki komputerowej;

2) czytać rysunki techniczne maszynowe i elektryczne;

21) analizować działanie prostych układów automatyki zabezpieczeniowej;

3) rozróżniać materiały stosowane w maszynach

i urządzeniach elektrycznych;

22) rozpoznawać środki ochrony przeciwporażeniowej;

4) dobierać materiały do prac instalacyjnych

i montażu elektrycznego;

23) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony

środowiska podczas wykonywania pomiarów.

5) dobierać narzędzia i przyrządy do wykonywanych prac;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

2) pole elektryczne;

3) pole magnetyczne i elektromagnetyzm;

4) elektroliza, ogniwa galwaniczne i akumulatory;

5) obwody jednofazowe prądu przemiennego;

6) układy trójfazowe;

7) pomiary elektryczne;

8) elementy i układy elektroniczne;

9) transformatory;

10) maszyny elektryczne;

6) wykonywać pomiary wielkości geometrycznych;

7) wykonywać proste prace z zakresu obróbki ręcznej;

8) posługiwać się narzędziami elektromonterskimi,

elektronarzędziami oraz typową aparaturą kontrolno-pomiarową;

.go

1) obwody elektryczne prądu stałego;

v.p

l

20) interpretować wyniki pomiarów parametrów

maszyn, urządzeń oraz instalacji elektrycznych;

9) stosować różne sposoby łączenia elementów

konstrukcyjnych w urządzeniach elektrycznych;

10) wykonywać połączenia elektryczne zgodnie

z dokumentacją techniczną;

11) wykonywać montaż elektromechaniczny podzespołów maszyn i urządzeń elektrycznych;

12) montować i demontować aparaturę w układach

automatyki, zabezpieczeń, sygnalizacji i pomiarów;

13) wykonywać montaż instalacji elektroenergetycznych;

12) urządzenia energoelektroniczne;

14) interpretować normy dotyczące kontroli jakości;

13) urządzenia zasilające i rozdzielcze;

15) instalować i uruchamiać maszyny i urządzenia

elektryczne oraz regulować parametry ich pracy;

w.

rcl

11) podstawy napędu elektrycznego;

14) instalacje elektryczne;

15) elektryczne źródła światła;

16) urządzenia grzejne;

17) linie napowietrzne i kablowe;

18) aparaty wysokiego napięcia;

19) stacje elektroenergetyczne;

20) dokumentacja techniczna;

21) zabezpieczenia i automatyka zabezpieczeniowa;

22) ochrona przeciwporażeniowa w urządzeniach

elektrycznych;

ww

23) wytwarzanie i gospodarka energią elektryczną;

24) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska.

BLOK: TECHNIKI WYTWARZANIA

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) organizować stanowisko pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy,

przepisami ochrony przeciwpożarowej, ochrony

środowiska oraz przepisów ochrony przeciwporażeniowej;

16) wykonywać przeglądy techniczne i konserwacje

oraz usuwać drobne uszkodzenia w maszynach,

urządzeniach i instalacjach elektrycznych oraz

liniach napowietrznych i kablowych;

17) dokonywać okresowych przeglądów technicznych urządzeń ochrony odgromowej i przeciwprzepięciowej w obiektach budowlanych i sieciach elektroenergetycznych;

18) kontrolować stan techniczny środków i urządzeń

chroniących przed porażeniami prądem elektrycznym, zgodnie z obowiązującymi przepisami;

19) określać stan instalacji, urządzeń i sieci elektrycznych na podstawie wyników pomiarów ich

parametrów;

20) sporządzać kalkulację kosztów wykonania prac

montażowo-instalacyjnych i serwisowych;

21) posługiwać się dokumentacją techniczno-ruchową (DTR) oraz obowiązującymi normami, przepisami i instrukcjami z zakresu montażu i eksploatacji urządzeń elektrycznych;

22) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony

środowiska.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Poz. 845

11) komunikować się i współpracować w zespole;

12) rozwiązywać problemy dotyczące działalności

zawodowej;

1) organizacja stanowiska pracy;

13) podejmować decyzje;

2) rysunek techniczny;

14) doskonalić umiejętności zawodowe;

3) materiały stosowane w elektrotechnice;

15) korzystać z różnych źródeł informacji;

4) obróbka ręczna metali i tworzyw sztucznych;

16) przestrzegać zasad etyki.

5) wykonywanie połączeń mechanicznych i elektrycznych;

6) montaż elektromechaniczny podzespołów maszyn i urządzeń elektrycznych;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

.go

7) kontrola elementów i podzespołów;

v.p

l

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

8) montaż aparatury w układach automatyki, zabezpieczeń, sygnalizacji i pomiarów;

2) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

9) montaż instalacji elektroenergetycznych;

3) podejmowanie

gospodarczej;

10) instalowanie maszyn i urządzeń elektrycznych;

4) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;

11) naprawa instalacji i urządzeń elektrycznych;

5) bezpieczeństwo i higiena pracy;

12) badania odbiorcze i eksploatacyjne instalacji

i urządzeń elektrycznych;

6) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

prowadzenie

działalności

7) ochrona przeciwporażeniowa;

8) wybrane przepisy prawa budowlanego i prawa

energetycznego;

w.

rcl

13) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska.

i

9) elementy ergonomii;

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki

rynkowej;

10) środki ochrony indywidualnej;

11) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

12) zasady i metody komunikowania się;

13) elementy socjologii i psychologii pracy;

14) formy doskonalenia zawodowego;

2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

15) źródła informacji zawodowej;

3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

16) etyka.

4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

ww

5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska;

7) przestrzegać przepisów prawa budowlanego

i prawa energetycznego;

8) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

9) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

10) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Nazwa bloku programowego

Minimalna liczba

godzin w okresie

kształcenia

w %*

Elektrotechnika

35

Techniki wytwarzania

40

Podstawy działalności zawodowej

5

Razem

80**

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia

w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych

(w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

TREŚCI

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne

1) pracownia podstaw konstrukcji maszyn i urządzeń;

2) laboratorium podstaw elektrotechniki i elektroniki;

3) laboratorium maszyn i urządzeń elektrycznych;

4) warsztaty szkolne.

Pracownia podstaw konstrukcji maszyn i urządzeń powinna być wyposażona w

Poz. 845

żonych w odpowiednie środki i urządzenia ochrony od porażeń prądem elektrycznym, zgodnie

z obowiązującymi przepisami, oraz wyposażonych w wyłączniki awaryjne i wyłącznik awaryjny

centralny;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

2) autotransformatory jednofazowe i trójfazowe, indukcyjny regulator napięcia;

3) przyrządy pomiarowe analogowe i cyfrowe —

amperomierze, woltomierze, watomierze, omomierze, mostek RLC, miernik cosϕ, częstościomierz, miernik rezystancji izolacji, mierniki impedancji pętli zwarcia, miernik uziemień, czasomierz, mierniki prędkości obrotowej, oscyloskopy

o paśmie 20 MHz z sondami pomiarowymi;

5) podzespoły elektryczne i mechaniczne maszyn,

urządzeń, instalacji i sieci elektrycznych;

4) maszyny i urządzenia elektryczne przystosowane

do badań: silniki prądu stałego (obcowzbudne

i samowzbudne), silniki prądu przemiennego

(asynchroniczne, synchroniczne i komutatorowe), prądnice prądu stałego i przemiennego,

transformatory jednofazowe i trójfazowe, przekładniki prądowe i napięciowe oraz wyłączniki

instalacyjne i przemysłowe, wyłączniki różnicowoprądowe, styczniki i przekaźniki, elektryczne

źródła światła;

6) zestawy do demonstracji budowy i działania podzespołów mechanicznych i elektrycznych;

5) elementy i podzespoły urządzeń elektroenergetycznych;

7) normy, katalogi, dokumentacje techniczne maszyn i urządzeń elektrycznych;

6) proste układy energoelektroniczne;

.go

1) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla

jednego ucznia);

2) eksponaty i modele części maszyn;

3) próbki materiałów elektrotechnicznych;

4) elementy elektryczne i elektroniczne;

7) gotowe zestawy ćwiczeniowe elektronicznego

sterowania maszynami i urządzeniami elektrycznymi;

Laboratorium podstaw elektrotechniki i elektroniki powinno być wyposażone w

8) programy do symulacji pracy maszyn i urządzeń

elektrycznych oraz do obróbki wyników pomiarów.

w.

rcl

8) programy komputerowe do symulacji działania

maszyn i urządzeń.

1) minimum pięć stanowisk pomiarowych (jedno

stanowisko dla dwóch uczniów), zasilanych napięciem 230/400 V prądu przemiennego, wyposażonych w odpowiednie środki i urządzenia ochrony od porażeń prądem elektrycznym, zgodnie

z obowiązującymi przepisami, oraz wyposażonych w wyłączniki awaryjne i wyłącznik awaryjny

centralny;

2) zasilacze stabilizowane napięcia stałego 0—24 V,

autotransformatory, generatory funkcyjne;

ww

3) przyrządy pomiarowe analogowe i cyfrowe —

amperomierze, woltomierze, watomierze, omomierze, mostki RLC, liczniki energii elektrycznej

jednofazowe i trójfazowe, oscyloskopy o paśmie

20 MHz z sondami pomiarowymi;

4) zestawy elementów elektrycznych i elektronicznych;

5) makiety (trenażery) z układami elektrycznymi

i elektronicznymi przystosowanymi do badań;

6) programy komputerowe do symulacji pracy układów elektrycznych i elektronicznych oraz do obróbki wyników pomiarów.

Laboratorium maszyn i urządzeń elektrycznych powinno być wyposażone w

1) minimum pięć stanowisk pomiarowych (jedno

stanowisko dla dwóch uczniów), zasilanych napięciem 230/400 V prądu przemiennego, wyposa-

Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w

1) stanowiska do obróbki ręcznej;

2) stanowiska do montażu układów elektrycznych

i elektronicznych;

3) stanowiska do montażu i demontażu maszyn

i urządzeń elektrycznych;

4) stanowiska do montażu instalacji elektrycznych;

5) stanowiska diagnostyczne do sprawdzania parametrów maszyn i urządzeń elektrycznych;

6) normy i certyfikaty stosowane w budownictwie;

7) dokumentację techniczno-ruchową (DTR).

Każde stanowisko powinno być wyposażone w komplet narzędzi i przyrządów pomiarowych. Laboratoria

i pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.

W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu.

Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w warsztatach szkolnych, centrach kształcenia praktycznego,

centrach kształcenia ustawicznego oraz w zakładach

produkcyjnych i usługowych.

v.p

l

Załącznik nr 3

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE OPIEKUNKA ŚRODOWISKOWA

SYMBOL CYFROWY 346[03]

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

1) obserwować i rozpoznawać nieprawidłowości

w rozwoju człowieka;

2) rozpoznawać problemy podopiecznego;

3) opracowywać plan niesienia pomocy;

24) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;

25) planować działalność gospodarczą.

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego,

jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.

.go

4) nawiązywać i utrzymywać kontakty międzyludzkie;

23) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

5) współpracować z podopiecznym oraz z ważnymi dla niego osobami;

6) prowadzić negocjacje w sprawach istotnych dla

podopiecznego;

7) aktywizować podopiecznego i osoby z jego środowiska;

8) rozpoznawać i wykorzystywać możliwości środowiska rodzinnego i lokalnego na rzecz efektywnej pracy z podopiecznym;

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie opiekunka

środowiskowa powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych

1) pomagania podopiecznemu w codziennych

czynnościach domowych, takich jak: robienie

zakupów, sprzątanie, przygotowywanie posiłków, pranie;

10) organizować czas wolny podopiecznego;

3) udzielania pierwszej pomocy;

w.

rcl

9) pomagać podopiecznemu w gospodarowaniu

środkami finansowymi;

2) dbania o zdrowie, higienę osobistą ludzi chorych i niesamodzielnych: mycia, kąpania, czesania, golenia, ubierania, słania łóżka i zmiany pościeli oraz bielizny osobistej osobie unieruchomionej w łóżku;

11) dostosowywać dietę do stanu zdrowia podopiecznego;

12) przygotowywać posiłki i pomagać samotnym

podopiecznym w prowadzeniu gospodarstwa

domowego;

13) dbać o zdrowie i bezpieczeństwo podopiecznego;

14) prowadzić ćwiczenia rekreacyjne dostosowane

do stanu zdrowia podopiecznego;

15) nauczyć podopiecznego wykonywania podstawowych czynności z zakresu prac technicznych

i plastycznych;

ww

16) prowadzić dokumentację dotyczącą pracy z podopiecznym;

4) mobilizowania podopiecznego do aktywnego

spędzania czasu wolnego i rozwijania jego zainteresowań;

5) aktywizowania podopiecznego do zwiększania

jego samodzielności życiowej;

6) doradzania w zakresie planowania i organizacji

gospodarstwa domowego;

7) kontaktowania się z różnego rodzaju instytucjami w celu rozwiązywania problemów zdrowotnych, materialnych, mieszkaniowych, rodzinnych i prawnych podopiecznego;

8) inicjowania pozytywnych relacji międzyludzkich

w najbliższym otoczeniu podopiecznego,

a zwłaszcza z członkami jego rodziny.

17) postępować zgodnie z zasadami etyki;

18) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

19) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

20) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

II. BLOKI PROGRAMOWE

Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający

z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące

bloki programowe

1) psychospołeczne uwarunkowania pracy z podopiecznym;

2) rozwiązywanie problemów podopiecznego;

21) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

22) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

3) opieka nad podopiecznym;

4) podstawy działalności zawodowej.

UWARUNKOWANIA

4) posługiwać się wybranymi przepisami prawa;

5) formułować pisma urzędowe;

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

v.p

l

BLOK: PSYCHOSPOŁECZNE

PRACY Z PODOPIECZNYM

— 10518 —

6) określać rolę i zadania polityki społecznej państwa oraz dostrzegać zmieniające się funkcje

poszczególnych sektorów polityki społecznej;

1) posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu pedagogiki społecznej, opiekuńczej i specjalnej, psychologii ogólnej, społecznej i rozwojowej, psychopatologii;

7) charakteryzować modele rodziny oraz typy rodzin;

2) określać problemy wychowawcze i psychospołeczne występujące w środowisku podopiecznego;

9) identyfikować oraz przewidywać skutki problemów wychowawczych i psychospołecznych dotyczących podopiecznego i jego środowiska;

3) określać istotę problemów społecznych, przewidywać skutki oraz zapobiegać ich występowaniu;

10) rozwiązywać problemy z uwzględnieniem podmiotowego udziału podopiecznego i jego rodziny;

4) diagnozować potrzeby społeczne podopiecznego;

11) nawiązywać kontakty „interkulturowe”;

.go

8) charakteryzować subkultury środowiskowe;

5) współdziałać z rodziną i środowiskiem podopiecznego;

12) nawiązywać kontakty z instytucjami społecznymi wspomagającymi w pracy zawodowej;

6) współdziałać w projektowaniu planów wychowawczo-terapeutycznych dla podopiecznego;

13) charakteryzować działalność placówek sprawujących opiekę nad osobami potrzebującymi pomocy;

7) podejmować optymalne decyzje w określonych

sytuacjach problemowych;

14) dostosowywać metody pracy do możliwości

środowiska, w którym pracuje opiekunka.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

w.

rcl

8) motywować podopiecznego do nawiązywania

i podtrzymywania kontaktów społecznych;

9) wspomagać podopiecznego w realizacji różnych

ról społecznych;

10) udzielać wsparcia psychicznego w sytuacjach

kryzysowych.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

1) elementy prawa;

2) polityka społeczna państwa z elementami organizacji pomocy społecznej oraz ochrony zdrowia

w Polsce;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

3) wybrane zagadnienia z metodyki pracy z ludźmi

niepełnosprawnymi;

1) elementy pedagogiki społecznej i opiekuńczej;

4) problemy i kwestie społeczne oraz sposoby ich

rozwiązywania;

2) elementy pedagogiki specjalnej;

5) wybrane elementy organizacji i zarządzania.

3) wybrane zagadnienia z psychologii ogólnej i społecznej;

BLOK: OPIEKA NAD PODOPIECZNYM

4) wybrane zagadnienia z psychologii rozwojowej;

1. Cele kształcenia

5) podstawy psychopatologii.

ww

BLOK: ROZWIĄZYWANIE PROBLEMÓW PODOPIECZNEGO

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) określać prakseologiczne zasady rozwiązywania

problemów;

2) wyjaśniać podstawowe pojęcia prawne oraz

określać organy ochrony prawnej i obsługi

prawnej;

3) charakteryzować strukturę systemu prawa i aktów prawnych;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) określać zasady opieki nad podopiecznym;

2) określać zasady zapobiegania powikłaniom

związanym z higieną osobistą podopiecznego;

3) charakteryzować zasady utrzymywania higieny

otoczenia i miejsca zamieszkania podopiecznego;

4) udzielać pierwszej pomocy;

5) wykorzystywać w praktyce zasady organizacji

opieki;

6) określać zasady kształtowania przestrzeni mieszkaniowej;

7) wskazywać sprzęt i udogodnienia techniczne

ułatwiające osobie niepełnosprawnej poruszanie się w mieszkaniu oraz utrzymanie higieny

osobistej;

8) kształtować i zaspokajać potrzeby podopiecznego;

9) nawiązywać kontakt z podopiecznym i jego

najbliższym otoczeniem;

10) rozwiązywać sytuacje konfliktowe;

11) organizować czas wolny dla poszczególnych

grup podopiecznych;

12) organizować środowisko mieszkaniowe zgodnie

z potrzebami podopiecznego;

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki

rynkowej;

2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

4) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

5) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

.go

13) dbać o bezpieczeństwo podopiecznego;

Poz. 845

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

14) stosować różne formy aktywnego spędzania

czasu wolnego i rozbudzać zainteresowania

podopiecznego;

15) uczyć podopiecznego wykonywania drobnych

użytecznych prac plastycznych i technicznych;

16) stosować zasady prawidłowego żywienia i przygotowywania posiłków;

17) charakteryzować różne rodzaje diet;

7) udzielać wsparcia emocjonalnego;

8) przewidywać kierunek rozwoju problemów społecznych oraz ich skutki w środowisku lokalnym;

9) porozumiewać się z osobami głuchymi z wykorzystaniem systemu językowo-migowego;

10) wykorzystywać elementy samoobrony w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa własnego

i podopiecznego;

w.

rcl

18) opracowywać jadłospis z wykorzystaniem porad dietetyka;

6) nawiązywać i podtrzymywać kontakty z podopiecznym i jego najbliższym otoczeniem;

19) przygotowywać różnorodne posiłki z uwzględnieniem upodobań i przyzwyczajeń podopiecznego;

20) wykonywać zabiegi higieniczne w sytuacjach

ograniczonej sprawności podopiecznego;

21) utrzymywać czystość osobistą podopiecznego

i jego najbliższego otoczenia;

22) dobierać ćwiczenia rekreacyjne odpowiednie do

wieku i sprawności fizycznej podopiecznego;

23) dostrzegać problemy człowieka przewlekle chorego i psychicznie chorego oraz problemy osoby niepełnosprawnej i okresu starzenia się.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

ww

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) zasady opieki nad podopiecznym;

2) zasady higieny osobistej i higieny otoczenia;

11) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

12) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

13) komunikować się i współpracować w zespole;

14) rozwiązywać problemy dotyczące działalności

zawodowej;

15) podejmować decyzje, w szczególności w sytuacjach zagrożeń;

16) doskonalić własną sprawność psychofizyczną;

17) organizować i oceniać własną pracę;

18) doskonalić umiejętności zawodowe;

19) korzystać z różnych źródeł informacji;

20) przestrzegać zasad etyki.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

3) rozróżnianie potrzeb podopiecznego;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

4) metodyka organizacji czasu wolnego;

1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

5) zasady udzielania pierwszej pomocy;

2) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

6) higiena żywienia;

3) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;

7) metodyka wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych;

8) rozpoznawanie zaburzeń psychicznych i problemów podopiecznego.

4) bezpieczeństwo i higiena pracy;

5) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

6) wybrane umiejętności społeczne;

3) środki higieniczne;

8) wychowanie fizyczne z elementami samoobrony;

4) łóżko;

9) elementy ergonomii;

10) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

11) zasady i metody komunikowania się;

v.p

l

7) język migowy;

5) szafki zamykane, taborety;

6) materace specjalistyczne, w tym przeciwodleżynowe;

7) przybory do kąpieli w łóżku;

12) elementy socjologii i psychologii pracy;

8) urządzenia ułatwiające pielęgnację osoby całkowicie unieruchomionej;

13) formy doskonalenia zawodowego;

9) materace lub maty do ćwiczeń na podłodze;

14) źródła informacji zawodowej;

10) fantomy do reanimacji;

15) etyka.

11) środki opatrunkowe.

Nazwa bloku programowego

Minimalna liczba

godzin w okresie

kształcenia

w %*

Psychospołeczne uwarunkowania

pracy z podopiecznym

Rozwiązywanie problemów podopiecznego

Opieka nad podopiecznym

16

1) źródło bieżącej wody ze zlewozmywakiem;

2) kuchnię gazową z piekarnikiem;

3) meble kuchenne;

4) lodówkę;

29

5) naczynia kuchenne;

6) podstawowy sprzęt kuchenny;

27

7) zastawę stołową i naczynia dostosowane do potrzeb i możliwości osób leżących;

23

w.

rcl

Podstawy działalności zawodowej

Pracownia gospodarstwa domowego powinna być

wyposażona w

.go

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Razem

95**

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia

w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych

(w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 5 % godzin jest przeznaczone na rozdysponowanie przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

TREŚCI

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne

1) pracownia komputerowa;

2) pracownia higieny osobistej i pierwszej pomocy;

3) pracownia gospodarstwa domowego;

8) środki czystości;

9) kosz na odpadki.

Pracownia zajęć techniczno-plastycznych powinna

być wyposażona w

1) szafki;

2) stoły;

3) krzesła;

4) maszynę i przybory do szycia;

5) materiały i przybory do malowania i rysowania;

6) materiały i przybory do haftowania, wyszywania oraz tkania;

7) żelazko i deskę do prasowania;

8) przewodniki i mapy turystyczne;

ww

4) pracownia zajęć techniczno-plastycznych.

Pracownia komputerowa powinna być wyposażona w

1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla

dwóch uczniów);

2) oprogramowanie użytkowe;

3) drukarki.

Pracownia higieny osobistej i pierwszej pomocy powinna być wyposażona w

1) urządzenia sanitarne;

2) przybory i środki do pielęgnacji;

9) plecaki;

10) kamerę;

11) aparat fotograficzny.

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy

zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.

Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w pracowniach szkolnych, ośrodkach pomocy społecznej,

instytucjach oraz organizacjach udzielających pomocy

i świadczących usługi opiekuńcze osobom potrzebującym pomocy w ich miejscu zamieszkania.

v.p

l

Załącznik nr 4

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE OPIEKUN W DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ

SYMBOL CYFROWY 346[04]

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

1) określać misję instytucji pomocy społecznej

w zmieniających się warunkach społecznych;

2) określać zadania i kompetencje zawodowe opiekuna w pomocy instytucjonalnej;

22) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

23) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

24) kierować zespołem pracowników;

25) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

.go

3) rozpoznawać potrzeby i problemy podopiecznego;

21) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

4) analizować możliwości i ograniczenia w zaspokajaniu potrzeb podopiecznego;

5) pomagać podopiecznemu w czynnościach życia

codziennego oraz dbać o jego bezpieczeństwo;

6) wykorzystywać różne metody terapii i aktywizacji podopiecznego;

7) współpracować z podopiecznym oraz z innymi,

ważnymi dla niego osobami: rodziną, znajomymi, specjalistami;

27) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;

28) planować działalność gospodarczą.

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego,

jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.

w.

rcl

8) pomagać w adaptacji jednostki do warunków

życia w placówkach opiekuńczych oraz do zmian

związanych z przewlekłą chorobą, niepełnosprawnością lub starością;

26) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

9) promować zdrowy styl życia;

10) dokonywać systematycznej ewaluacji pracy

z podopiecznym;

11) komunikować się z różnymi grupami podopiecznych oraz udzielać im wsparcia i porad w sytuacjach trudnych lub kryzysowych;

12) postępować zgodnie z zasadami etyki;

13) podnosić jakość świadczonych usług opiekuńczych;

14) aktywnie uczestniczyć w projektach integracji

podopiecznych ze środowiskiem lokalnym;

ww

15) organizować i oceniać własną pracę;

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie opiekun

w domu pomocy społecznej powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych

1) stymulacji rozwoju i aktywizacji osób przebywających w domu pomocy społecznej z zastosowaniem różnych metod terapii;

2) pomagania podopiecznemu domu pomocy społecznej w zaspokajaniu potrzeb i wykonywaniu

różnych czynności z zakresu samoobsługi i higieny osobistej;

3) organizowania czasu wolnego w sposób umożliwiający podopiecznemu samorealizację, rozwój

zainteresowań, integrację z rodziną i z osobami

przebywającymi w domu pomocy społecznej

oraz ze społecznością lokalną;

16) negocjować i rozwiązywać problemy oraz konflikty zaistniałe wśród podopiecznych placówek

opiekuńczych;

4) tworzenia indywidualnego planu pomocy i profesjonalnego udziału w realizacji zaplanowanych

zadań;

17) współpracować z mediami, prezentować na forum publicznym interesy podopiecznego;

5) pielęgnowania oraz dbania o zdrowie i higienę

osobistą osób chorych i niesamodzielnych;

18) prowadzić z podopiecznym zajęcia ruchowe,

plastyczne lub techniczne;

6) aktywizowania podopiecznego do zwiększenia

samodzielności życiowej;

19) prowadzić dokumentację pracy z podopiecznym;

7) doradzania w zakresie planowania wydatków

oraz sposobu spędzania czasu wolnego;

20) porozumiewać się w języku obcym w zakresie

niezbędnym do wykonywanych zadań zawodowych;

8) uczestniczenia w procesie rehabilitacji i aktywizacji podopiecznego pod nadzorem lub na zlecenie

lekarza bądź terapeuty.

II. BLOKI PROGRAMOWE

Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający

z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące

bloki programowe

1) społeczny;

Poz. 845

20) stymulować różnymi metodami rozwój i możliwości adaptacyjne osób korzystających z pomocy instytucjonalnej;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

21) dostrzegać potrzebę oraz znaczenie profesjonalizmu w wykonywaniu zadań zawodowych;

22) wykorzystywać bogatą ofertę instytucji społecznych do rozwiązywania problemów i zaspokajania potrzeb podopiecznego.

2) edukacja zdrowotna i opieka;

3) metody terapii i aktywizacji;

4) podstawy działalności zawodowej.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

BLOK: SPOŁECZNY

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

2) podstawy psychologii rozwojowej;

.go

1) posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu nauk społecznych;

1) wybrane zagadnienia z psychologii ogólnej i społecznej;

2) interpretować mechanizmy funkcjonowania

człowieka oraz motywy jego postępowania

w różnych sytuacjach społecznych;

3) określać cele i zadania polityki społecznej państwa;

4) określać i wykorzystywać możliwości tkwiące

w człowieku;

5) analizować zachowania społeczne zbiorowości

i jednostki;

4) podstawy gerontologii;

5) podstawy psychopatologii;

6) wybrane zagadnienia z socjologii z uwzględnieniem struktury i procesów małych grup społecznych;

7) wybrane przepisy prawa;

8) organizacja pomocy społecznej, rola i zadania

instytucji świadczących pomoc społeczną.

w.

rcl

6) stosować różne metody udzielania pomocy

podopiecznym;

3) pedagogika specjalna z elementami nauczania

specjalnego;

7) stosować metody i techniki badań społecznych;

BLOK: EDUKACJA ZDROWOTNA I OPIEKA

1. Cele kształcenia

8) podejmować współpracę ze specjalistami

świadczącymi usługi na rzecz podopiecznych

w domu pomocy społecznej;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

9) współpracować z zespołem zadaniowym;

1) posługiwać się terminologią z zakresu wiedzy

o zdrowiu;

10) dostrzegać czynniki wspomagające i organizujące jakość społecznego funkcjonowania zbiorowości i jednostki;

11) rozpoznawać i formułować problemy społeczne

podopiecznego;

12) doceniać znaczenie zasobów tkwiących w jednostce i uwzględniać je w podejmowanych działaniach;

ww

13) podejmować inicjatywy ułatwiające człowiekowi aktywny udział w życiu społeczności;

14) prezentować kreatywną postawę podczas rozwiązywania problemów podopiecznego;

15) dostrzegać potrzebę kierowania własnym rozwojem i doskonalić kwalifikacje zawodowe;

16) wskazywać uprawnienia i sposoby działania

różnych podmiotów pomocy instytucjonalnej;

17) organizować i włączać się do współpracy z różnymi instytucjami prowadzącymi działalność

socjalną;

2) charakteryzować czynniki zagrożenia zdrowia

związane ze stylem życia i warunkami środowiska;

3) współpracować z pracownikami ochrony zdrowia;

4) współtworzyć warunki do zachowań prozdrowotnych;

5) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

6) planować edukację zdrowotną w zależności od

potrzeb i wieku podopiecznego oraz jego wiedzy o zdrowiu;

7) wspierać podopiecznego w dbaniu o własne

zdrowie;

8) analizować dynamikę przeżyć emocjonalnych

i ich wpływ na funkcjonowanie psychosomatyczne jednostki;

18) posługiwać się wybranymi przepisami prawa;

9) ujmować problemy osób niepełnosprawnych

w sposób kompleksowy i perspektywiczny;

19) dostosowywać metody pracy do sytuacji życiowej, wieku i możliwości jednostki;

10) identyfikować organizacje i instytucje zajmujące

się problemami promocji i ochrony zdrowia;

11) uczestniczyć w procesie kompleksowej rehabilitacji różnych grup podopiecznych pomocy instytucjonalnej;

12) dokonywać elementarnej diagnozy niepełnosprawności;

13) dostosowywać metody pracy do możliwości

psychosomatycznych podopiecznego;

14) angażować rodzinę i środowisko lokalne w działania opiekuńcze;

15) poszukiwać informacji o podopiecznym i jego

problemach;

16) nawiązywać kontakt z różnymi grupami podopiecznych;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) zdrowie w różnych okresach życia;

2) promocja zdrowia;

3) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

4) wybrane zagadnienia z rehabilitacji;

5) elementy psychoterapii;

9) umożliwiać podopiecznemu udział w imprezach

integracyjnych;

10) umożliwiać wykonywanie prac artystycznych

lub rozwijanie innych zainteresowań podopiecznego;

11) wykorzystywać arteterapię do integracji grupy

lub rozwiązywania trudnych sytuacji jednostki

i społeczności domu pomocy społecznej;

12) dokonywać ewaluacji pracy z podopiecznym;

13) dostosowywać metody terapii i aktywizacji do

potrzeb i możliwości podopiecznego;

14) współpracować ze specjalistami odpowiedzialnymi za rehabilitację i aktywizację podopiecznego oraz określać własną rolę i kompetencje

w tym procesie;

.go

17) współdziałać ze specjalistami w procesie świadczenia kompleksowej pomocy podopiecznym.

Poz. 845

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

16) stosować metody aktywizacji i organizować czas

wolny podopiecznego w celu ułatwienia adaptacji do warunków pracy oraz zapobiegania zjawisku izolacji;

17) przygotowywać podopiecznego do radzenia sobie ze stresem.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

w.

rcl

6) wybrane zagadnienia z metodyki pracy z podopiecznymi w instytucjach opiekuńczych.

15) ponosić odpowiedzialność za podejmowane

działania;

1) problematyka aktywizacji i terapii;

BLOK: METODY TERAPII I AKTYWIZACJI

2) planowanie i organizacja czasu wolnego;

1. Cele kształcenia

3) elementy arteterapii;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) wykorzystywać wiedzę z zakresu terapii, aktywizacji oraz organizacji czasu wolnego w celu planowania i udzielania pomocy jednostce;

2) poszukiwać możliwości wykorzystania różnych

metod terapii i aktywizacji;

3) diagnozować potrzeby podopiecznego dotyczące spędzania czasu wolnego;

4) wychowanie fizyczne z elementami rehabilitacji;

5) strategie radzenia sobie ze stresem.

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;

2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

5) stosować zasady planowania i organizacji czasu

wolnego we współpracy z rodziną, przyjaciółmi

i znajomymi podopiecznego;

4) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

ww

4) rozbudzać zainteresowania sztuką i wykorzystywać elementy arteterapii w procesie kompleksowej opieki i stymulacji funkcjonowania podopiecznego;

6) wykorzystywać elementy kultury fizycznej do

podnoszenia sprawności i wydolności podopiecznego;

7) wykorzystywać czynności życia codziennego

i samoobsługi do podnoszenia sprawności

fizycznej i samodzielności podopiecznego;

8) motywować podopiecznego do aktywnego

udziału w różnych uroczystościach okazjonalnych lub imprezach wypoczynkowych;

3) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

5) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

6) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

7) stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny

pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony

środowiska;

8) stosować przepisy prawa dotyczące działalności

zawodowej;

9) prezentować interesy podopiecznego na forum

publicznym;

10) przestrzegać norm współdziałania w grupie;

11) udzielać podopiecznym wsparcia emocjonalnego;

12) wykorzystywać techniki komputerowe w zakresie niezbędnym do wykonywanych zadań zawodowych;

13) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

14) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

15) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

16) prowadzić negocjacje;

18) podejmować decyzje;

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Minimalna liczba

godzin w okresie

Nazwa bloku programowego

kształcenia

w %*

Społeczny

29

Edukacja zdrowotna i opieka

26

Metody terapii i aktywizacji

28

Podstawy działalności zawodowej

12

Razem

95**

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia

w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych

(w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 5 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

.go

17) rozwiązywać problemy dotyczące działalności

zawodowej;

Poz. 845

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

19) formułować i rozumieć pisemne i ustne wypowiedzi w języku obcym, związane z realizacją zadań zawodowych;

20) korzystać z różnych źródeł informacji;

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

TREŚCI

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne

1) pracownia komputerowa;

21) organizować doskonalenie zawodowe pracowników;

2) pracownia treningu integracyjnego;

22) przestrzegać zasad etyki.

3) pracownia higieny osobistej i pierwszej pomocy;

4) sala gimnastyczna do prowadzenia zajęć wychowania fizycznego z elementami rehabilitacji

fizycznej;

w.

rcl

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) gospodarka rynkowa;

2) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw

usługowych;

5) pracownia artystyczna.

Pracownia komputerowa powinna być wyposażona w

3) metody poszukiwania pracy;

1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla

dwóch uczniów);

4) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

2) drukarki, skaner;

5) podejmowanie

gospodarczej;

i

prowadzenie

działalności

3) oprogramowanie użytkowe;

4) programy specjalistyczne.

6) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej;

7) bezpieczeństwo i higiena pracy;

8) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

ww

9) elementy technologii informacyjnej;

10) elementy ergonomii;

11) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

12) zasady i metody komunikowania się;

13) elementy socjologii i psychologii pracy;

14) język obcy zawodowy w zakresie czterech kompetencji językowych (rozumienie ze słuchu, mówienie, czytanie i pisanie);

15) źródła informacji zawodowej;

Pracownia treningu integracyjnego powinna być wyposażona w

1) zestaw kaset wideo oraz płyt DVD i CD;

2) materace;

3) tablice flip-chart;

4) małe piłki, kłębki włóczki, woreczki, szarfy.

Pracownia higieny osobistej i pierwszej pomocy powinna być wyposażona w

1) przybory i środki pielęgnacyjno-toaletowe;

2) środki i przybory zapewniające wygodę i bezpieczeństwo osobie leżącej;

3) urządzenia do pielęgnacji osoby całkowicie unieruchomionej;

16) formy doskonalenia zawodowego;

4) aparaty do pomiaru ciśnienia tętniczego, termometry lekarskie;

17) etyka.

5) maty i koce;

6) środki opatrunkowe;

7) fantomy do zabiegów reanimacyjnych i elementarnych zabiegów medycznych.

Sala gimnastyczna do prowadzenia zajęć wychowania

fizycznego z elementami rehabilitacji fizycznej powinna być wyposażona w

1) materace i maty;

Poz. 845

Przy sali gimnastycznej powinny znajdować się: szatnia, natryski, magazynek na sprzęt oraz pokój dla nauczyciela.

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

Pracownia artystyczna powinna być wyposażona w

1) aparat fotograficzny;

2) magnetofon, płyty DVD i CD oraz kasety wideo;

3) przybory do szycia, malowania, rysowania, rzeźbienia, wycinania, klejenia.

2) piłki;

3) drabinki;

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy

zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.

4) ławeczki;

5) ciężarki;

6) drążki;

7) obręcze;

8) szarfy.

.go

Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w pracowniach szkolnych, domach pomocy społecznej, placówkach prowadzonych przez organizacje pozarządowe oraz placówkach dziennego pobytu.

Załącznik nr 5

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE POSADZKARZ

SYMBOL CYFROWY 713[05]

I. OPIS ZAWODU

15) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

w.

rcl

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

14) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

1) posługiwać się dokumentacją techniczną, normami i instrukcjami w zakresie wykonywanych

zadań zawodowych;

2) określać właściwości techniczne oraz przydatność materiałów i wyrobów budowlanych do

robót podłogowych i okładzinowych;

3) magazynować, składować i transportować materiały i wyroby budowlane;

4) użytkować narzędzia, urządzenia i sprzęt do robót posadzkarskich i okładzinowych;

16) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

17) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

18) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

19) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

20) korzystać z różnych źródeł informacji;

5) wykonywać podłogi o różnych konstrukcjach;

21) prowadzić działalność gospodarczą.

6) wykonywać izolacje akustyczne, termiczne,

przeciwwilgociowe, paroszczelne oraz wodoszczelne w podłogach i okładzinach ścian;

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego,

jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.

ww

7) wykonywać podkłady pod różne rodzaje posadzek;

8) wykonywać nawierzchnie podłogowe z różnych

materiałów;

9) wykonywać okładziny ścienne wewnętrzne i zewnętrzne;

10) wykonywać naprawy i renowacje podłóg oraz

okładzin;

11) wykonywać przedmiary i obmiary robót oraz

pomiary inwentaryzacyjne;

12) dokonywać rozliczeń materiałów, pracy sprzętu

oraz robocizny;

13) korzystać z urządzeń, wyposażenia i zaplecza

techniczno-socjalnego terenu budowy;

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie posadzkarz powinien być przygotowany do wykonywania

następujących zadań zawodowych

1) przygotowania zapraw, mieszanek betonowych

oraz materiałów pomocniczych do wykonywania

robót podłogowych i okładzinowych;

2) wykonywania izolacji akustycznych, termicznych,

przeciwwilgociowych, paroszczelnych oraz wodoszczelnych podłóg;

3) wykonywania podkładów pod różne rodzaje posadzek;

4) wykonywania posadzek z różnych materiałów;

5) wykonywania wewnętrznych i zewnętrznych

okładzin ściennych;

6) wykonywania napraw i renowacji podłóg oraz

okładzin.

II. BLOKI PROGRAMOWE

Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający

z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące

bloki programowe

1) podstawy budownictwa;

2) technologia robót podłogowych i okładzinowych;

3) podstawy działalności zawodowej.

BLOK: PODSTAWY BUDOWNICTWA

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) ogólne wiadomości z zakresu budownictwa;

2) elementy konstrukcyjne i niekonstrukcyjne budynków;

3) grunty budowlane;

4) teren budowy i jego organizacja;

5) materiały i wyroby budowlane;

6) magazynowanie, składowanie i transportowanie materiałów i wyrobów budowlanych;

7) pomocnicze roboty murarskie, betoniarskie,

tynkarskie, malarskie;

.go

1. Cele kształcenia

Poz. 845

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

8) rysunek techniczny;

9) figury i bryły geometryczne;

1) posługiwać się podstawową terminologią budowlaną;

10) zasady wymiarowania rysunków;

2) rozpoznawać elementy budynku i określać ich

funkcje;

12) rzutowanie prostokątne i aksonometryczne;

3) określać konstrukcje i technologie wykonania

budynków;

4) rozróżniać rodzaje gruntów budowlanych;

11) przekroje rysunkowe;

13) rysunek odręczny i schematyczny;

14) zasady doboru barw;

15) rysunki podłóg i okładzin;

16) rysunek architektoniczno-budowlany;

6) określać właściwości materiałów i wyrobów budowlanych;

17) oznaczenia graficzne elementów budowlanych

i posadzkarskich;

7) rozróżniać elementy i konstrukcje podłóg;

18) rodzaje i elementy dokumentacji technicznej;

8) określać zasady magazynowania, składowania

i transportowania materiałów i wyrobów budowlanych;

19) dokumentacja techniczna;

9) określać zasady wykonywania pomocniczych

robót murarskich, betoniarskich, tynkarskich

i malarskich;

21) przedmiary i obmiary robót;

w.

rcl

5) określać zasady organizacji stanowiska pracy

oraz zagospodarowania terenu budowy;

10) sporządzać rysunki figur i brył geometrycznych;

11) wymiarować i opisywać rysunki techniczne;

12) stosować zasady wykonywania przekrojów, rzutów prostokątnych i aksonometrycznych;

13) sporządzać proste rysunki elementów budowlanych;

ww

14) sporządzać szkice posadzek;

15) dobierać układy kompozycyjne posadzek i okładzin z zastosowaniem zasad doboru barw, złudzeń optycznych i ornamentyki;

20) elementy miernictwa budowlanego;

22) rysunek inwentaryzacyjny.

BLOK: TECHNOLOGIA

I OKŁADZINOWYCH

ROBÓT

PODŁOGOWYCH

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) organizować, użytkować i likwidować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami technologicznymi, przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisami ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

16) rozróżniać rodzaje i elementy dokumentacji

technicznej;

2) dobierać materiały, narzędzia i sprzęt do określonych robót posadzkarskich i okładzinowych;

17) posługiwać się dokumentacją techniczną przy

wykonywaniu robót podłogowych i okładzinowych;

3) rozróżniać rodzaje konstrukcji podłóg;

18) posługiwać się podstawowym sprzętem pomiarowym;

5) wykonywać pomocnicze prace murarskie, tynkarskie, betoniarskie i zbrojarskie;

19) wykonywać przedmiary i obmiary robót;

20) sporządzać rysunki inwentaryzacyjne.

4) przygotowywać zaprawy i mieszanki betonowe

na podkłady oraz nawierzchnie podłogowe;

6) przygotowywać podłoża pod różnego rodzaju

podłogi;

19) technologia robót naprawczych i renowacyjnych podłóg i okładzin;

8) wykonywać podkłady pod różne rodzaje posadzek;

20) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz

ochrony środowiska obowiązujące podczas wykonywania robót podłogowych i okładzinowych.

9) wykonywać dylatacje podłóg i okładzin;

10) wyznaczać powierzchnie posadzek;

11) wykonywać posadzki z materiałów mineralnych,

drewna, materiałów drewnopochodnych oraz

tworzyw sztucznych;

v.p

l

7) wykonywać izolacje termiczne, akustyczne, paroszczelne, wodoszczelne i przeciwwilgociowe;

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

13) wykonywać warstwy ochronne podłóg i posadzek;

1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki

rynkowej;

14) wykonywać okładziny ścienne wewnętrzne i zewnętrzne;

2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

15) wykonywać okładziny sufitowe;

3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

.go

12) wykonywać cokoliki oraz mocować listwy przypodłogowe;

16) oceniać jakość wykonywanych robót podłogowych i okładzinowych;

17) wykonywać naprawy i renowacje podłóg i okładzin;

5) rozróżniać i charakteryzować przedsiębiorstwa

budowlane;

6) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

7) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

8) przestrzegać przepisów prawa budowlanego,

podatkowego i bankowego;

w.

rcl

18) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas

wykonywania robót podłogowych i okładzinowych.

4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

9) przygotowywać oferty przetargowe na nieskomplikowane roboty budowlane;

1) organizacja, użytkowanie i likwidacja stanowiska pracy;

10) sporządzać kosztorysy oraz obliczać wynagrodzenie za wykonaną pracę;

2) materiały podłogowe i okładzinowe;

11) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

3) roboty podłogowe;

4) pomocnicze roboty murarskie, betoniarskie

i zbrojarskie;

12) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

5) podłoża na gruncie;

13) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

6) przygotowanie podłoży pod podłogi;

14) komunikować się i współpracować w zespole;

7) izolacje termiczne i akustyczne;

15) rozwiązywać problemy dotyczące działalności

zawodowej;

8) izolacje przeciwwilgociowe, paroszczelne i wodoszczelne;

16) podejmować decyzje;

17) doskonalić umiejętności zawodowe;

10) dylatacje podłóg;

18) korzystać z różnych źródeł informacji;

11) posadzki;

19) przestrzegać zasad etyki.

ww

9) podkłady;

12) prace wykończeniowe;

13) warstwy ochronne;

14) roboty okładzinowe;

15) przygotowanie podłoży pod okładziny;

16) okładziny wewnętrzne i zewnętrzne;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

2) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

17) tynki zewnętrzne i wewnętrzne;

3) podejmowanie

gospodarczej;

i

prowadzenie

działalności

18) odbiór robót podłogowych i okładzinowych;

4) funkcjonowanie przedsiębiorstw budowlanych;

5) modele podłóg o różnych konstrukcjach;

6) bezpieczeństwo i higiena pracy;

6) narzędzia, urządzenia i sprzęt do robót posadzkarskich;

7) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

8) wybrane przepisy prawa budowlanego, podatkowego i bankowego;

9) przetargi w budownictwie;

v.p

l

5) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;

7) instrukcje technologiczne oraz filmy instruktażowe z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy;

8) normy i certyfikaty stosowane w budownictwie,

aprobaty techniczne;

9) prospekty materiałów i wyrobów budowlanych;

10) kosztorysy budowlane;

10) publikacje zawierające jednostkowe nakłady

rzeczowe oraz publikacje zawierające ceny

i stawki czynników produkcji.

11) elementy ergonomii;

12) środki ochrony indywidualnej;

13) zasady udzielenia pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

14) zasady i metody komunikowania się;

Pracownia rysunku technicznego powinna być wyposażona w

.go

1) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla

jednego ucznia);

15) elementy socjologii i psychologii pracy;

2) wzory znormalizowanego pisma technicznego;

16) formy doskonalenia zawodowego;

3) modele brył i plansze figur geometrycznych;

17) źródła informacji zawodowej;

4) dokumentacje architektoniczno-budowlane;

18) etyka.

5) rysunki elementów budowlanych;

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

7) katalogi i prospekty materiałów i wyrobów podłogowych i okładzinowych.

Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w

w.

rcl

Nazwa bloku programowego

Minimalna liczba

godzin w okresie

kształcenia

w %*

6) normy dotyczące zasad sporządzania rysunków

technicznych;

Podstawy budownictwa

20

Technologia robót podłogowych

i okładzinowych

50

1) stanowiska do robót posadzkarskich i okładzinowych;

Podstawy działalności zawodowej

10

Razem

80**

2) materiały ścienne, stropowe, okładzinowe i podłogowe;

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia

w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych

(w systemie stacjonarnym i zaocznym).

** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

TREŚCI

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne

3) materiały pomocnicze: zaprawy, kleje, kity, lepiki,

masy plastyczne;

4) materiały izolacyjne;

5) stożek do badania konsystencji zapraw;

6) narzędzia i sprzęt do robót posadzkarskich i okładzinowych;

7) instrukcje technologiczne;

8) środki ochrony indywidualnej;

9) dokumentacje techniczne, katalogi i prospekty

posadzek oraz okładzin.

ww

1) pracownia ogólnobudowlana;

2) pracownia rysunku technicznego;

3) warsztaty szkolne.

Pracownia ogólnobudowlana powinna być wyposażona w

1) modele i rysunki budynków;

2) próbki podstawowych materiałów i wyrobów

budowlanych;

3) próbki materiałów izolacyjnych;

4) próbki i eksponaty wyrobów ściennych, stropowych, okładzinowych i podłogowych;

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego.

W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla

nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla

uczniów.

W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu.

Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w warsztatach szkolnych, centrach kształcenia praktycznego,

centrach kształcenia ustawicznego oraz zakładach

specjalizujących się w wykonywaniu podłóg i okładzin

z różnych materiałów.

v.p

l

Załącznik nr 6

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE RENOWATOR ZABYTKÓW ARCHITEKTURY

SYMBOL CYFROWY 712[07]

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

22) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

23) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

1) posługiwać się dokumentacją budowlaną i konserwatorską;

24) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

2) określać cechy stylów architektonicznych;

25) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

3) charakteryzować

stratygrafię

nawarstwień

w murowanych obiektach zabytkowych;

26) korzystać z różnych źródeł informacji;

5) określać stopień zniszczenia elementów budowlanych i detali architektonicznych;

6) wykonywać pomiary oraz sporządzać szkice inwentaryzacyjne;

7) dobierać materiały budowlane do określonych

prac renowacyjnych;

8) posługiwać się narzędziami,

i sprzętem budowlanym;

27) planować działalność gospodarczą.

.go

4) określać rodzaje uszkodzeń na podstawie objawów zniszczeń;

urządzeniami

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie renowator

zabytków architektury powinien być przygotowany

do wykonywania następujących zadań zawodowych

1) wykonywania prac remontowo-budowlanych

obiektów zabytkowych z zastosowaniem technologii tradycyjnych i współczesnych;

w.

rcl

9) wykonywać zabezpieczenia czasowe i trwałe

oryginalnych fragmentów historycznej dekoracji i wyposażenia;

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego,

jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.

10) wykonywać prace renowacyjne zgodnie z dokumentacją techniczną;

11) uzupełniać ubytki w warstwie powierzchniowej

wypraw, stiuków i sztukaterii;

12) odtwarzać uszkodzoną fakturę powierzchni wyrobów i detali architektoniczno-budowlanych;

13) uzupełniać fragmenty dekoracji architektonicznej i elementów budowlanych;

14) wykonywać kopie detali oraz elementów budowlanych na podstawie tradycyjnych i historycznych technologii;

15) oceniać technologiczną poprawność wykonywanych robót renowacyjnych;

ww

16) wykonywać przedmiary i obmiary robót związane z realizacją zadań zawodowych;

17) sporządzać zapotrzebowanie oraz rozliczenia

materiałów i sprzętu;

18) korzystać z urządzeń, wyposażenia i zaplecza

techniczno-socjalnego terenu budowy;

2) wykonywania prac renowacyjnych i restauratorskich elementów budowlanych oraz detali architektonicznych;

3) wytwarzania kopii detali zabytkowych i dekoracji

architektonicznej.

II. BLOKI PROGRAMOWE

Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający

z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące

bloki programowe

1) technologia konserwatorskich prac renowacyjnych;

2) podstawy konserwacji zabytków;

3) podstawy działalności zawodowej.

BLOK: TECHNOLOGIA KONSERWATORSKICH PRAC

RENOWACYJNYCH

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

19) współpracować z kierownictwem budowy, nadzorem konserwatorskim i zespołem pracowników;

1) wykonywać prace konserwatorskie z zachowaniem wartości artystycznych, historycznych,

kulturowych, architektonicznych obiektów poddawanych renowacji;

20) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

2) uczestniczyć w pracach inwentaryzacyjnych architektoniczno-budowlanych;

21) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

3) organizować stanowisko do wykonywania prac

ogólnobudowlanych, renowacyjnych i pomocniczych;

4) dobierać materiały, narzędzia i sprzęt do wykonywanych prac konserwatorskich i renowacyjnych;

5) składować i transportować materiały oraz sprzęt

budowlany;

Poz. 845

8) technologia renowacji i naprawy powierzchni

murowanych z kamienia i cegły;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

9) dokumentacja techniczna i technologiczna;

10) rysunek techniczny;

6) posługiwać się sprzętem do wykonywania pomiarów budowlanych;

11) rysunek odręczny;

7) oceniać stopień zniszczenia detali architektoniczno-budowlanych;

13) prace kamieniarskie, sztukatorskie;

8) przygotowywać zaprawy, wyprawy, betony oraz

zaczyny;

15) naprawa warstwy zewnętrznej budynku;

9) zabezpieczać oryginalne fragmenty dekoracji

architektonicznej;

16) zabezpieczenie oryginalnych elementów dekoracji i wystrojów;

10) odczytywać architektoniczno-budowlaną dokumentację techniczną i technologiczną;

17) nadzór budowlano-konserwatorski;

12) prace murarskie, tynkarskie, malarskie;

.go

14) renowacja kamienia, cegły i ceramiki;

11) posługiwać się dokumentacją projektową i konserwatorską;

18) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy.

BLOK: PODSTAWY KONSERWACJI ZABYTKÓW

12) sporządzać szkice i rysunki inwentaryzacyjne;

13) przeskalowywać rysunki;

14) malować powierzchnię elementów z gipsu, kamienia sztucznego, ceramiki;

15) łączyć i uzupełniać elementy uszkodzonych wyrobów i detali architektoniczno-budowlanych

na podstawie dokumentacji konserwatorskiej;

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) charakteryzować elementy i konstrukcje budowlane w określonej epoce;

17) uzupełniać brakujące fragmenty malatury;

3) rozróżniać porządki i style architektoniczne;

18) utwardzać powierzchnię odnowionych wyrobów;

4) rozpoznawać objawy zniszczenia powierzchni

zabytkowych obiektów budowlanych oraz detali

architektonicznych;

w.

rcl

16) wykonywać prace retuszerskie w miejscach

ubytków i połączeń;

2) wykonywać prace z zakresu renowacji i konserwacji z poszanowaniem wartości zabytkowych,

historycznych i kulturowych odnawianych elementów i konstrukcji budowlanych;

19) nakładać na odnowioną powierzchnię warstwy

zabezpieczające;

20) zabezpieczać elementy wykończenia budynku

znajdujące się w stadium awarii technicznej;

21) współpracować z nadzorem budowlano-konserwatorskim i konserwatorami zabytków;

22) przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania konserwatorskich prac renowacyjnych.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

ww

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) inwentaryzacja architektoniczno-budowlana;

2) organizacja stanowiska pracy;

3) materiały budowlane;

4) składowanie materiałów;

5) przyrządy pomiarowe;

6) przyczyny i objawy zniszczeń zabytkowych elementów konstrukcji budowlanych, elementów

i detali architektonicznych;

7) zaprawy, wyprawy, betony, zaczyny;

5) dokonywać wyboru określonej metody naprawy elementów i detali zabytkowych;

6) stosować tradycyjne i nowoczesne technologie

podczas realizacji zadań zawodowych;

7) przeprowadzać techniczne zabiegi z zakresu renowacji i konserwacji powierzchniowej oraz

strukturalnej elementów i konstrukcji murowych;

8) wykonywać zabiegi renowacyjne i rewaloryzacyjne powierzchni zwykłych, ozdobnych i szlachetnych;

9) odnawiać, uzupełniać i konserwować wyroby

gipsowe, wapienne oraz z kamienia sztucznego;

10) wykonywać zabiegi konserwatorskie oraz renowację powierzchniową detali architektonicznych

z kamienia naturalnego i sztucznego;

11) wykonywać prace przygotowawcze i pomocnicze przy konserwacji polichromii i fresków;

12) wykonywać prace odkrywkowe ziemne i warstwy epidermicznej budynku;

13) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy podczas wykonywania prac konserwatorskich.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Poz. 845

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) style architektoniczne;

1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

v.p

l

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

2) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

2) zarys historii architektury;

3) zniszczenia zabytkowych obiektów budowlanych i detali architektonicznych;

3) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;

4) bezpieczeństwo i higiena pracy;

4) metody zabezpieczania i ochrony obiektu zabytkowego;

5) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

5) technologia renowacji, konserwacji, restauracji,

rewaloryzacji;

6) elementy ergonomii;

6) renowacja wypraw;

8) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

.go

7) renowacja sztukaterii, sztablatur i stiuków;

7) środki ochrony indywidualnej;

8) renowacja detali architektonicznych;

9) konserwacja polichromii i fresków;

10) inwentaryzacja architektoniczna i budowlano-konserwatorska;

11) przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy.

9) zasady i metody komunikowania się;

10) elementy socjologii i psychologii pracy;

11) formy doskonalenia zawodowego;

12) źródła informacji zawodowej;

13) etyka.

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

Minimalna liczba

godzin w okresie

Nazwa bloku programowego

kształcenia

w %*

Technologia

konserwatorskich

60

prac renowacyjnych

Podstawy konserwacji zabytków

10

Podstawy działalności zawodowej

10

Razem

80**

w.

rcl

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki

rynkowej;

2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

4) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

5) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz

ochrony środowiska;

6) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

ww

7) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia

w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych

(w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

TREŚCI

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne

1) pracownia rysunku technicznego;

8) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

2) pracownia budownictwa i materiałów budowlanych;

9) komunikować się i współpracować w zespole;

3) pracownia modelarsko-konserwatorska;

10) rozwiązywać problemy dotyczące działalności

zawodowej;

4) warsztaty szkolne.

11) podejmować decyzje;

12) doskonalić umiejętności zawodowe;

13) korzystać z różnych źródeł informacji;

14) przestrzegać zasad etyki.

Pracownia rysunku technicznego powinna być wyposażona w

1) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla

jednego ucznia);

2) modele elementów budowlanych i konstrukcyjnych;

9) stanowiska odlewnicze;

4) dokumentację budowlaną i konserwatorską;

10) stanowiska do wykonywania form;

5) normy i certyfikaty stosowane w budownictwie.

11) materiały pomocnicze;

Pracownia budownictwa i materiałów budowlanych

powinna być wyposażona w

12) narzędzia specjalistyczne;

v.p

l

3) modele detali i dekoracji architektonicznych;

13) modele dekoracji i detali architektonicznych;

1) wyroby i materiały budowlane;

14) formy, wzorniki, szablony, noże do szablonów;

2) modele konstrukcji i elementów budowlanych;

15) normy i certyfikaty stosowane w budownictwie.

3) sprzęt i przyrządy pomiarowe;

4) normy i certyfikaty stosowane w budownictwie.

Pracownia modelarsko-konserwatorska powinna być

wyposażona w

2) modele i formy;

3) narzędzia, sprzęt;

4) materiały do wykonywania form i odlewów;

5) szablony do profili ciągnionych;

6) stanowiska do ciągnienia obrotowego;

7) stanowiska

przygotowawcze

wyposażone

w imadła, wiertarki, narzędzia ręczne i elektronarzędzia;

2) stoły zbrojarskie.

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy

zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy uczniów.

W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu.

Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w warsztatach szkolnych, centrach kształcenia praktycznego,

zakładach prowadzących prace renowacyjne i konserwatorskie.

w.

rcl

8) stanowiska robót mokrych;

1) stanowiska do wykonywania prac murarskich,

tynkarskich, ciesielskich, betoniarskich, sztukatorskich;

.go

1) stoły modelarskie;

Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w

Załącznik nr 7

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ELEKTRYK

SYMBOL CYFROWY 311[08]

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

1) analizować i interpretować podstawowe zjawiska oraz prawa z zakresu elektrotechniki i elektroniki;

ww

2) rozpoznawać elementy, aparaty, maszyny i urządzenia elektryczne na podstawie symboli graficznych, oznaczeń na nich stosowanych, parametrów, charakterystyk oraz wyglądu;

7) dobierać metody i przyrządy pomiarowe oraz

mierzyć wielkości elektryczne i nieelektryczne,

parametry i charakterystyki instalacji, urządzeń

i sieci elektrycznych oraz interpretować wyniki

pomiarów;

8) dobierać elementy składowe, podzespoły oraz

zabezpieczenia do instalacji, urządzeń i sieci

elektrycznych w zależności od zadanych warunków pracy;

9) wykonywać połączenia elementów elektrycznych, elektronicznych i mechanicznych;

3) posługiwać się dokumentacją techniczną instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych;

10) dobierać, instalować i obsługiwać maszyny

i urządzenia elektryczne oraz aparaturę sterującą i kontrolno-pomiarową;

4) określać rolę poszczególnych elementów i podzespołów stosowanych w instalacjach, urządzeniach i sieciach elektrycznych;

11) dobierać, instalować i sprawdzać środki ochrony przeciwporażeniowej;

5) analizować działanie układów elektrycznych na

podstawie schematów ideowych;

6) oceniać wpływ parametrów poszczególnych

elementów i podzespołów elektrycznych na pracę układów i urządzeń elektrycznych;

12) wykonywać instalacje elektryczne i elektroenergetyczne;

13) instalować i obsługiwać układy energoelektroniczne;

14) projektować proste układy elektryczne;

4) wykonywania instalacji elektrycznych oraz przeprowadzania badań odbiorczych i eksploatacyjnych;

16) prowadzić racjonalną gospodarkę elektroenergetyczną;

5) instalowania i eksploatowania maszyn i urządzeń

elektrycznych, układów energoelektronicznych

oraz aparatury sterującej i kontrolno-pomiarowej;

17) dokonywać kontroli technicznej podczas produkcji i naprawy urządzeń elektrycznych;

18) dokonywać przeglądów technicznych instalacji,

maszyn i urządzeń elektrycznych;

19) wykonywać badania eksploatacyjne urządzeń

elektrycznych oraz oceniać ich stan techniczny;

20) wykonywać badania odbiorcze i eksploatacyjne

instalacji elektrycznych oraz oceniać ich stan

techniczny;

6) dobierania, instalowania i sprawdzania środków

ochrony przeciwporażeniowej;

7) prowadzenia budowy i eksploatacji linii napowietrznych i kablowych;

8) prowadzenia racjonalnej gospodarki elektroenergetycznej;

9) sporządzania dokumentacji projektowej prostych

urządzeń, instalacji i sieci elektrycznych.

3. Zawód technik elektryk jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec

okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć

.go

21) lokalizować i usuwać uszkodzenia instalacji,

układu lub urządzenia elektrycznego;

v.p

l

15) stosować skuteczną ochronę urządzeń elektrycznych przed skutkami zwarć, przeciążeń i przepięć;

22) posługiwać się komputerowym oprogramowaniem narzędziowym i użytkowym w zakresie

niezbędnym do wykonywanej pracy;

23) stosować normy, przepisy i instrukcje dotyczące

montażu i eksploatacji urządzeń elektrycznych

i elektroenergetycznych;

24) posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

2) maszyn elektrycznych;

3) instalacji elektrycznych;

4) elektroenergetyki.

II. BLOKI PROGRAMOWE

w.

rcl

25) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

1) energoelektroniki;

26) przestrzegać przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej,

przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska;

27) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający

z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące

bloki programowe

1) podstawy elektrotechniki i elektroniki;

28) kierować zespołem pracowników;

2) maszyny i urządzenia elektryczne;

29) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

3) techniki wytwarzania;

4) podstawy działalności zawodowej.

30) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

BLOK: PODSTAWY ELEKTROTECHNIKI I ELEKTRONIKI

31) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;

1. Cele kształcenia

32) prowadzić działalność gospodarczą.

ww

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego,

jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik

elektryk powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych

1) organizowania oraz nadzorowania prac instalacyjno-montażowych i eksploatacyjnych urządzeń

elektrycznych;

2) przeprowadzania kontroli technicznej we wszystkich fazach produkcji lub naprawy aparatów

i maszyn elektrycznych;

3) przeprowadzania badań eksploatacyjnych urządzeń elektrycznych;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) stosować podstawowe pojęcia i wielkości charakteryzujące pole elektryczne, magnetyczne

i elektromagnetyczne oraz obwody elektryczne;

2) charakteryzować podstawowe zjawiska zachodzące w polu elektrycznym, magnetycznym

i elektromagnetycznym;

3) rozróżniać elementy obwodów elektrycznych

i układów elektronicznych oraz określać ich

funkcje;

4) stosować podstawowe prawa elektrotechniki do

obliczania obwodów elektrycznych prądu stałego i przemiennego oraz prostych układów elektronicznych;

5) szacować wartości wielkości elektrycznych

w obwodach elektrycznych i prostych układach

elektronicznych;

6) wyjaśniać proces elektrolizy i określać techniczne zastosowanie;

10) stany nieustalone;

11) elementy elektryczne i elektroniczne;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

7) charakteryzować ogniwa galwaniczne i akumulatory oraz ich parametry techniczne;

12) układy elektroniczne;

8) przewidywać skutki stanów nieustalonych w obwodach oraz wpływ odkształcenia prądu lub napięcia na pracę urządzeń elektrycznych;

13) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska oraz przepisy ochrony przeciwporażeniowej.

9) charakteryzować podstawowe parametry elementów i układów elektronicznych;

10) analizować na podstawie schematów ideowych

działanie układów elektrycznych i elektronicznych;

11) oceniać wpływ parametrów poszczególnych

elementów na pracę układów elektrycznych

i elektronicznych;

BLOK: MASZYNY I URZĄDZENIA ELEKTRYCZNE

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

13) posługiwać się przyrządami pomiarowymi wielkości elektrycznych;

2) rozróżniać maszyny i urządzenia elektryczne

oraz urządzenia energoelektroniczne;

14) łączyć układy elektryczne i elektroniczne na podstawie schematów ideowych i montażowych;

3) określać funkcje elementów i podzespołów stosowanych w instalacjach, urządzeniach i sieciach elektrycznych;

.go

12) dobierać metody i przyrządy do pomiaru wielkości elektrycznych;

1) organizować stanowiska do montażu i badania

urządzeń elektrycznych zgodnie z przepisami

i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisami ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska;

15) mierzyć podstawowe wielkości elektryczne oraz

parametry elementów elektrycznych i elektronicznych;

5) analizować na podstawie schematów ideowych

działanie układów elektrycznych;

w.

rcl

16) szacować błędy pomiarów na podstawie zastosowanych metod oraz parametrów przyrządów

pomiarowych;

4) oceniać wpływ parametrów poszczególnych

elementów i podzespołów na pracę układów

i urządzeń elektrycznych;

17) interpretować wyniki pomiarów przedstawione

w formie tabel lub wykresów;

18) analizować na podstawie wyników pomiarów

pracę układów elektrycznych i elektronicznych;

19) wykorzystywać komputer do opracowywania

wyników wykonanych pomiarów;

20) korzystać z katalogów, norm i dokumentacji

technicznej;

21) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska oraz przepisów

ochrony przeciwporażeniowej.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

6) interpretować i wykorzystywać dane zawarte na

tabliczkach znamionowych maszyn i urządzeń

elektrycznych;

7) projektować proste układy i urządzenia elektryczne;

8) dobierać zabezpieczenia urządzeń elektrycznych;

9) montować i uruchamiać podzespoły w urządzeniu elektrycznym;

10) dobierać i eksploatować układy automatyki

w urządzeniach elektrycznych;

11) lokalizować i usuwać zakłócenia w pracy urządzeń elektrycznych;

12) dobierać filtry zabezpieczające urządzenia przed

zakłóceniami;

1) pole elektryczne;

13) dobierać układy do kompensacji mocy biernej;

2) obwody elektryczne prądu stałego;

14) dobierać sposoby chłodzenia urządzeń elektrycznych;

ww

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

3) elektroliza, ogniwa galwaniczne i akumulatory;

4) pole magnetyczne i elektromagnetyzm;

5) obwody prądu przemiennego;

6) układy trójfazowe;

7) pomiary elektryczne;

8) przebiegi odkształcone;

9) czwórniki i filtry;

15) dobierać zasilanie do odbiorników energii elektrycznej;

16) dobierać urządzenia elektryczne do różnych rodzajów maszyn roboczych;

17) dobierać, instalować i sprawdzać środki ochrony przeciwporażeniowej;

18) mierzyć parametry maszyn, urządzeń i instalacji

elektrycznych;

19) interpretować wyniki pomiarów parametrów

maszyn, urządzeń i instalacji elektrycznych;

20) wyznaczać charakterystyki ruchowe maszyn

i urządzeń elektrycznych;

Poz. 845

18) maszyny indukcyjne;

19) maszyny synchroniczne;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

20) maszyny prądu stałego;

21) interpretować charakterystyki ruchowe maszyn

i urządzeń elektrycznych;

21) maszyny komutatorowe prądu przemiennego;

22) stosować zasady eksploatacji urządzeń energoelektronicznych;

23) przekształtniki i łączniki energoelektroniczne;

23) określać czynności konserwacyjne warunkujące

prawidłową eksploatację urządzeń elektrycznych;

24) wykonywać oględziny i przeglądy maszyn elektrycznych oraz urządzeń elektrycznych i energoelektronicznych;

24) układy sterowania i regulacji oraz zabezpieczenia urządzeń energoelektronicznych;

25) układ napędowy i jego elementy;

26) układy sterowania maszyn i urządzeń elektrycznych;

27) energoelektroniczne układy napędowe;

.go

25) lokalizować uszkodzenia maszyn i urządzeń

elektrycznych oraz wykonywać proste naprawy;

22) półprzewodnikowe przyrządy mocy;

26) sporządzać sprawozdania i protokoły z badań

i pomiarów urządzeń elektrycznych;

27) prowadzić racjonalną gospodarkę elektroenergetyczną zakładu pracy;

28) stosować normy, przepisy i instrukcje dotyczące

montażu i eksploatacji urządzeń elektrycznych;

29) posługiwać się dokumentacją techniczną oraz

katalogami maszyn, urządzeń elektrycznych

i energoelektronicznych;

29) środki i urządzenia ochrony przeciwporażeniowej stosowane w sieciach i urządzeniach elektroenergetycznych;

30) wymagania kwalifikacyjne w zakresie eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych;

31) pomiary parametrów maszyn i urządzeń elektrycznych;

32) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska podczas badań i eksploatacji maszyn i urządzeń

elektrycznych.

w.

rcl

30) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony

środowiska podczas badań i eksploatacji urządzeń elektrycznych.

28) inne zastosowania urządzeń energoelektronicznych;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) organizacja stanowiska pracy;

2) przewody i kable;

3) aparaty i urządzenia niskiego napięcia;

4) instalacje elektryczne;

5) urządzenia zasilające i rozdzielcze;

6) oświetlenie elektryczne;

7) zabezpieczenia instalacji elektrycznych;

ww

8) instalacje specjalnego przeznaczenia;

9) urządzenia grzejne i chłodnicze;

10) wytwarzanie energii elektrycznej;

11) zwarcia i przepięcia;

12) linie napowietrzne i kablowe;

13) aparaty wysokiego napięcia;

14) stacje elektroenergetyczne;

15) automatyka zabezpieczeniowa;

16) gospodarka elektroenergetyczna;

17) transformatory;

BLOK: TECHNIKI WYTWARZANIA

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) organizować stanowisko pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisami ochrony przeciwpożarowej,

ochrony środowiska oraz przepisami ochrony

przeciwporażeniowej;

2) czytać oraz sporządzać rysunki techniczne maszynowe i elektryczne;

3) rozróżniać i dobierać materiały stosowane

w maszynach i urządzeniach elektrycznych;

4) wykonywać proste prace z zakresu obróbki ręcznej metali i tworzyw sztucznych;

5) dobierać przyrządy do pomiaru wielkości geometrycznych i elektrycznych, narzędzia i elektronarzędzia oraz posługiwać się nimi;

6) rozróżniać i stosować połączenia elektryczne

i mechaniczne w maszynach i urządzeniach

elektrycznych;

7) montować podzespoły mechaniczne aparatów,

maszyn i urządzeń elektrycznych;

8) montować układy elektryczne na podstawie dokumentacji technicznej;

9) dokonywać demontażu i montażu aparatów,

maszyn i urządzeń elektrycznych;

10) instalować aparaty, maszyny

w układach elektrycznych;

i

urządzenia

11) montować instalacje elektryczne;

12) oceniać stan techniczny aparatów, maszyn

i urządzeń elektrycznych;

13) uruchamiać aparaty, maszyny i urządzenia elektryczne;

14) lokalizować i usuwać proste uszkodzenia maszyn i urządzeń elektrycznych;

15) rozróżniać etapy procesu produkcyjnego;

16) interpretować normy dotyczące kontroli jakości;

3) sporządzać budżet i planować rozwój firmy;

4) opracowywać plan marketingowy;

5) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

6) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

7) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

8) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

9) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska;

.go

17) prowadzić racjonalną gospodarkę materiałową;

Poz. 845

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

18) kalkulować koszty wytworzonego urządzenia

lub koszt wykonanej usługi;

19) posługiwać się dokumentacją techniczną, instrukcjami, schematami ideowymi i montażowymi;

20) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska podczas wykonywania pracy.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

11) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

12) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

13) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;

14) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

15) prowadzić negocjacje;

w.

rcl

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

10) stosować przepisy prawa dotyczące działalności

zawodowej;

1) organizacja stanowiska pracy;

16) rozwiązywać problemy dotyczące działalności

zawodowej;

17) podejmować decyzje;

2) rysunek techniczny;

3) materiały stosowane w elektrotechnice;

4) obróbka ręczna metali i tworzyw sztucznych;

5) proces produkcyjny;

6) montaż podzespołów mechanicznych maszyn

i urządzeń elektrycznych;

7) montaż i instalowanie maszyn, aparatów i urządzeń elektrycznych;

8) montaż instalacji elektrycznych;

9) koszty wytwarzania urządzeń i realizacji usług;

ww

10) dokumentacja techniczna, instrukcje, schematy

ideowe i montażowe;

11) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej, przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska.

18) formułować i rozumieć pisemne i ustne wypowiedzi w języku obcym, związane z realizacją zadań zawodowych;

19) organizować doskonalenie zawodowe pracowników;

20) korzystać z różnych źródeł informacji;

21) przestrzegać zasad etyki.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) gospodarka rynkowa;

2) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie;

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

4) struktura budżetu przedsiębiorstwa;

1. Cele kształcenia

5) plan rozwoju przedsiębiorstwa;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

6) strategie marketingowe;

7) metody poszukiwania pracy;

1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;

8) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

9) podejmowanie

gospodarczej;

i

prowadzenie

działalności

17) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy;

11) bezpieczeństwo i higiena pracy;

18) zasady i metody komunikowania się;

12) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

19) elementy socjologii i psychologii pracy;

13) ochrona przeciwporażeniowa;

14) elementy ergonomii;

15) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

16) elementy fizjologii i higieny pracy;

v.p

l

10) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej;

20) język obcy zawodowy w zakresie czterech kompetencji językowych (rozumienie ze słuchu, mówienie, czytanie i pisanie);

21) formy doskonalenia zawodowego;

22) źródła informacji zawodowej;

23) etyka.

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

.go

Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %*

podbudowa programowa

gimnazjum

podbudowa programowa

zasadnicza szkoła

zawodowa; zawody

wszystkie z branży

elektrycznej (z wyjątkiem

elektromechanika

pojazdów

samochodowych)

podbudowa programowa

liceum ogólnokształcące,

liceum profilowane,

technikum, uzupełniające

liceum ogólnokształcące,

technikum uzupełniające

Podstawy elektrotechniki i elektroniki

22

20

20

Maszyny i urządzenia

elektryczne

50

59

50

Techniki wytwarzania

13

6

15

Podstawy działalności

zawodowej

5

5

5

90**

90**

90**

w.

rcl

Nazwa bloku

programowego

Razem

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie

stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 10 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie

kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

TREŚCI

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne

1) pracownia podstaw konstrukcji maszyn i urządzeń;

ww

2) laboratorium podstaw elektrotechniki i elektroniki;

3) próbki materiałów elektrotechnicznych;

4) elementy elektryczne i elektroniczne;

5) podzespoły elektryczne i mechaniczne maszyn,

urządzeń, instalacji i sieci elektrycznych;

6) zestawy do demonstracji budowy i działania podzespołów mechanicznych i elektrycznych;

7) normy, katalogi, dokumentacje techniczne maszyn i urządzeń elektrycznych;

3) laboratorium maszyn i urządzeń elektrycznych;

8) programy komputerowe do symulacji działania

maszyn i urządzeń.

4) laboratorium energoelektroniki i elektroenergetyki;

Laboratorium podstaw elektrotechniki i elektroniki powinno być wyposażone w

5) warsztaty szkolne.

Pracownia podstaw konstrukcji maszyn i urządzeń powinna być wyposażona w

1) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla

jednego ucznia);

2) eksponaty i modele części maszyn;

1) minimum pięć stanowisk pomiarowych (jedno

stanowisko dla dwóch uczniów), zasilanych napięciem 230/400 V prądu przemiennego, wyposażonych w odpowiednie środki i urządzenia ochrony od porażeń prądem elektrycznym, zgodnie

z obowiązującymi przepisami oraz wyposażonych w wyłączniki awaryjne i wyłącznik awaryjny

centralny;

2) zasilacze stabilizowane napięcia stałego 0—24 V,

0—100 V, autotransformatory, generatory funkcyjne;

3) przyrządy pomiarowe analogowe i cyfrowe —

amperomierze, woltomierze, watomierze, omomierze, mostki RLC, liczniki energii elektrycznej

jednofazowe i trójfazowe, oscyloskopy o paśmie

20 MHz z sondami pomiarowymi;

4) zestawy elementów elektrycznych i elektronicznych;

5) makiety (trenażery) z układami elektrycznymi

i elektronicznymi przystosowanymi do badań;

Laboratorium energoelektroniki i elektroenergetyki

powinno być wyposażone w

1) minimum pięć stanowisk pomiarowych (jedno

stanowisko dla dwóch uczniów), zasilanych napięciem 230/400 V prądu przemiennego, zabezpieczonych ochroną przeciwporażeniową zgodnie z obowiązującymi przepisami, oraz wyposażonych w wyłączniki awaryjne i wyłącznik awaryjny centralny;

2) zasilacze stabilizowane napięcia stałego 0—12 V,

+/-15 V, autotransformatory jednofazowe i trójfazowe, generatory różnych napięć i mocy;

3) przyrządy pomiarowe analogowe i cyfrowe —

amperomierze, woltomierze, watomierze, omomierze, mostek RLC, miernik cosϕ, częstościomierz, miernik rezystancji izolacji, mierniki prędkości obrotowej, oscyloskopy o paśmie 20 MHz

z sondami pomiarowymi;

.go

6) programy komputerowe do symulacji pracy układów elektrycznych i elektronicznych oraz do obróbki wyników pomiarów.

Poz. 845

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

Laboratorium maszyn i urządzeń elektrycznych powinno być wyposażone w

5) energoelektroniczne układy napędowe prądu stałego i prądu przemiennego przystosowane do

badań;

6) stanowisko do lokalizacji uszkodzeń urządzeń

energoelektronicznych;

7) zestawy układów automatyki,

w elektroenergetyce;

stosowanych

w.

rcl

1) minimum pięć stanowisk pomiarowych (jedno

stanowisko dla dwóch uczniów), zasilanych napięciem 230/400 V prądu przemiennego, wyposażonych w odpowiednie środki i urządzenia ochrony od porażeń prądem elektrycznym, zabezpieczonych ochroną przeciwporażeniową, zgodnie

z obowiązującymi przepisami, oraz wyposażonych w wyłączniki awaryjne i wyłącznik awaryjny

centralny;

4) przekształtniki i łączniki półprzewodnikowe przystosowane do badań;

2) autotransformatory jednofazowe i trójfazowe, indukcyjny regulator napięcia;

3) przyrządy pomiarowe analogowe i cyfrowe

— amperomierze, woltomierze, watomierze,

omomierze, mostek RLC, miernik cosϕ, częstościomierz, miernik rezystancji izolacji, mierniki

impedancji pętli zwarcia, miernik uziemień,

czasomierz, mierniki prędkości obrotowej, oscyloskopy o paśmie 20 MHz z sondami pomiarowymi;

ww

4) maszyny i urządzenia elektryczne przystosowane

do badań: silniki prądu stałego (obcowzbudne

i samowzbudne), silniki prądu przemiennego

(asynchroniczne, synchroniczne i komutatorowe), prądnice prądu stałego i przemiennego,

transformatory jednofazowe i trójfazowe, przekładniki prądowe i napięciowe oraz wyłączniki

instalacyjne i przemysłowe, wyłączniki różnicowoprądowe, styczniki i przekaźniki, elektryczne

źródła światła;

5) stanowisko do lokalizacji uszkodzeń maszyn

i urządzeń elektrycznych;

6) stanowiska umożliwiające sterowanie pracą maszyn elektrycznych, w określonym cyklu technologicznym, za pomocą sterowników programowalnych;

7) programy komputerowe do symulacji pracy maszyn i urządzeń elektrycznych oraz do obróbki

wyników pomiarów.

8) programy komputerowe do symulacji pracy urządzeń energoelektronicznych i elektroenergetycznych, układów automatyki zabezpieczeniowej

oraz do obróbki wyników pomiarów.

Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w

1) stanowiska do obróbki ręcznej;

2) stanowiska do montażu układów elektrycznych

i elektronicznych;

3) stanowiska do montażu i demontażu maszyn

i urządzeń elektrycznych;

4) stanowiska do montażu instalacji elektrycznych;

5) normy i certyfikaty stosowane w budownictwie;

6) dokumentację techniczną, dokumentację techniczno-ruchową (DTR).

Każde stanowisko powinno być wyposażone w komplet narzędzi i przyrządów pomiarowych. Laboratoria

i pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.

W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu.

Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w warsztatach szkolnych, centrach kształcenia praktycznego,

centrach kształcenia ustawicznego oraz przedsiębiorstwach.

v.p

l

Załącznik nr 8

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK LEŚNIK

SYMBOL CYFROWY 321[02]

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

1) podejmować decyzje dotyczące prowadzenia

prac gospodarczo-leśnych;

2) planować i organizować prace z zakresu nasiennictwa, szkółkarstwa i odnowienia lasu;

21) posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

22) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

23) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

3) planować, organizować i kierować wykonywaniem prac z zakresu zakładania i pielęgnacji zadrzewień;

24) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

4) planować i organizować wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych w poszczególnych fazach

rozwojowych drzew i drzewostanów;

26) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

5) dokonywać analizy i diagnozy zagrożeń ze strony czynników biotycznych i abiotycznych;

27) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

6) planować i organizować wykonywanie zabiegów z zakresu ochrony lasu;

28) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;

7) wykonywać prace pomiarowe i szacunkowe

struktury gatunkowej, wiekowej, miąższościowej i jakościowej drzewostanów;

29) prowadzić działalność gospodarczą.

.go

25) kierować zespołem pracowników;

w.

rcl

8) planować i organizować prace z zakresu pozyskiwania drewna;

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego,

jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.

9) wykonywać czynności pomiarowe, klasyfikacyjne, ewidencyjne i rachunkowe z wykorzystaniem rejestratora leśniczego Systemu Informatycznego Lasów Państwowych (SILP);

10) przygotowywać i organizować prace z zakresu

transportu drewna i innych produktów leśnych;

11) posługiwać się sprzętem i narzędziami mechanicznymi stosowanymi w zagospodarowaniu

i użytkowaniu lasu;

12) udzielać instruktażu w zakresie posługiwania się

sprzętem oraz narzędziami mechanicznymi stosowanymi w zagospodarowaniu i użytkowaniu

lasu;

13) oceniać stan techniczny narzędzi i sprzętu stosowanego w pracach gospodarczo-leśnych;

ww

14) organizować prace z zakresu zagospodarowania

łowieckiego w terenach leśnych i nieleśnych;

15) wykonywać podstawowe prace z zakresu miernictwa leśnego;

16) czytać i interpretować szkice, plany i mapy stosowane w leśnictwie;

17) czytać i wykonywać rysunki techniczne;

18) udostępniać tereny leśne dla celów turystyczno-rekreacyjnych;

19) reprezentować interesy gospodarki leśnej w lokalnym środowisku;

20) prowadzić i obsługiwać ciągnik rolniczy w zakresie niezbędnym do uzyskania prawa jazdy

kategorii T;

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik

leśnik powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych

1) powiększania zasobów leśnych;

2) ochrony ekosystemów leśnych;

3) udostępniania lasów społeczeństwu;

4) rozwoju produkcji leśnej.

3. Zawód technik leśnik jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec

okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć

1) gospodarki leśnej — zarządzania gospodarstwem

leśnym;

2) urządzania lasu;

3) gospodarowania łowieckiego;

4) popularyzacji wiedzy przyrodniczo-leśnej.

II. BLOKI PROGRAMOWE

Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający

z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące

bloki programowe

1) przyrodnicze podstawy leśnictwa;

2) zagospodarowanie lasu;

3) techniczno-technologiczny;

4) podstawy działalności zawodowej.

BLOK: PRZYRODNICZE PODSTAWY LEŚNICTWA

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) wykonywać preparaty różnych rodzajów tkanek

i obserwować je pod mikroskopem;

2) dokonywać mikroskopowej analizy budowy komórki zwierzęcej i roślinnej;

19) wyjaśniać rolę układu nerwowego i hormonalnego w regulacji procesów fizjologicznych zwierząt i człowieka oraz charakteryzować rodzaje

zachowań organizmów żywych;

20) analizować i interpretować wpływ czynników

środowiskowych na wzrost oraz rozwój organizmów żywych;

21) wyjaśniać podstawowe pojęcia i prawa z zakresu genetyki i dziedziczności oraz określać ich

praktyczne zastosowanie;

22) charakteryzować najważniejsze rodzaje minerałów i skał oraz ich znaczenie w procesie glebotwórczym i kształtowaniu się warunków środowiskowych;

23) charakteryzować procesy glebotwórcze oraz

kształtowanie się właściwości fizycznych, chemicznych i biologicznych poszczególnych rodzajów gleb leśnych;

.go

3) charakteryzować budowę tkanek zwierzęcych

i roślinnych na podstawie analizy preparatów

oraz wskazywać zależności pomiędzy budową

a funkcją tkanek;

Poz. 845

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

4) charakteryzować budowę i określać funkcje poszczególnych układów i narządów zwierząt;

5) opisywać przebieg rozrodu i rozwoju zarodkowego organizmów żywych;

6) posługiwać się terminologią taksonomiczną

i przedstawiać podział systematyczny zwierząt;

7) charakteryzować typy i gromady świata zwierzęcego;

25) charakteryzować budowę atmosfery, zjawiska

atmosferyczne, przeprowadzać pomiary i obserwacje stanu atmosfery w terenie otwartym

i w lesie;

26) określać zależności zachodzące pomiędzy zjawiskami atmosferycznymi i pogodotwórczymi

a kształtowaniem się mikroklimatów, klimatów

lokalnych i klimatu obszarów oraz analizować

wpływ zjawisk atmosferycznych na roślinność;

w.

rcl

8) rozpoznawać na podstawie eksponatów, zdjęć

fotograficznych oraz preparatów przedstawicieli

poszczególnych gromad bezkręgowców i kręgowców;

24) rozpoznawać typy, rodzaje gleb oraz ich właściwości;

9) określać zależności zachodzące pomiędzy budową organizmów zwierzęcych, ich rozwojem

i przystosowaniem do środowiska;

27) wyjaśniać podstawowe pojęcia i prawa dotyczące środowiska, ekologii, obiegu materii i przepływu energii w biocenozach;

28) chronić zasoby przyrody i kształtować je przez

wykorzystanie naturalnej dynamiki komponentów ekosystemów;

11) charakteryzować budowę anatomiczną, rozwój

i funkcje życiowe korzeni, pędów, łodyg, liści,

kwiatów, owoców i nasion;

29) dokonywać oceny stanu przyrody ożywionej

oraz skutków zanieczyszczeń wynikających

z działalności człowieka;

12) wyjaśniać rolę wody i składników pokarmowych

we wzroście i rozwoju roślin;

30) określać sposoby zabezpieczania i ochrony cennych obiektów przyrodniczych;

13) charakteryzować budowę, procesy życiowe oraz

znaczenie przyrodnicze i gospodarcze najważniejszych przedstawicieli: grzybów, bakterii, glonów, porostów, mchów, widłaków, skrzypów

i paproci;

31) dokonywać oceny obszarów leśnych pod względem atrakcyjności turystycznej;

ww

10) określać przejawy sezonowego rytmu życia roślin i wyróżniać fenologiczne pory roku;

14) charakteryzować budowę, cechy morfologiczne,

procesy życiowe i wymagania ekologiczne roślin okrytozalążkowych i nagozalążkowych;

15) rozpoznawać gatunki drzew, krzewów i roślin

zielnych w warunkach siedlisk leśnych;

16) charakteryzować procesy anaboliczne i kataboliczne;

17) uzasadniać biologiczne znaczenie enzymów

i hormonów;

18) charakteryzować przyczyny i mechanizm powstawania odruchów, instynkty oraz behawior

zwierząt;

32) posługiwać się podstawowymi aktami prawnymi dotyczącymi ochrony środowiska;

33) popularyzować wiedzę przyrodniczo-leśną;

34) promować działania na rzecz ochrony środowiska.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) komórki zwierzęce i roślinne;

2) tkanki zwierzęce i roślinne;

3) anatomia i embriologia zwierząt;

4) podstawy systematyki zwierząt i charakterystyka typów;

5) podstawy systematyki roślin;

6) organy roślin i ich charakterystyka;

7) gospodarka wodna roślin;

8) wzrost, rozwój i rozmnażanie roślin;

9) sezonowy rytm życia roślin;

10) charakterystyka gromad zwierzęcych i roślinnych;

11) jednorodność świata organicznego;

12) rozmnażanie, wzrost i rozwój organizmów żywych;

13) zmienność i dziedziczność — budowa DNA, kod

genetyczny, zasady inżynierii genetycznej, zastosowanie biotechnologii;

Poz. 845

6) prognozować zagrożenia i przeciwdziałać szkodom powodowanym przez szkodniki glebowe,

w szkółkach, na uprawach leśnych i w nasadzeniach;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

7) projektować i nadzorować różne sposoby przygotowania gleby do odnowień, zalesień i posadzeń w różnorodnych warunkach terenowych,

z zastosowaniem zabiegów melioracyjnych

i fitomelioracji;

8) rozpoznawać typy siedlisk leśnych i ustalać

gospodarcze typy drzewostanów;

9) projektować skład odnowień, zalesień i podsadzeń z zachowaniem wymogów typologii siedliskowej i regionalizacji przyrodniczo-leśnej Polski;

10) planować i organizować prace w zakresie odnowienia lasu;

15) ewolucja świata organicznego;

11) dokonywać oceny udatności upraw;

16) antropogeneza;

.go

14) współzależność między organizmami;

17) powstanie Ziemi i kształtowanie się skorupy

ziemskiej;

18) atmosfera ziemska, zjawiska atmosferyczne oraz

kształtowanie się klimatu;

19) charakterystyka środowisk przyrodniczych;

20) biocenozy i ich charakterystyka;

12) planować, organizować i kierować wykonaniem

zabiegów pielęgnacyjnych we wszystkich etapach wzrostu i rozwoju drzewostanów;

13) oceniać zagrożenia ze strony szkodliwych grzybów i owadów w różnych fazach rozwoju drzewostanu oraz przeciwdziałać szkodom;

14) rozpoznawać szkodliwe działania czynników

abiotycznych na las i zapobiegać ich skutkom;

15) oceniać nieużytki i grunty porolne pod kątem

ich zagospodarowania;

22) las jako system ekologiczny;

16) projektować, zakładać i pielęgnować zadrzewienia i zakrzewienia;

w.

rcl

21) podstawowe prawa przepływu energii i obiegu

materii w biocenozie;

23) podstawowe prawa ekologiczne;

24) ochrona przyrody ożywionej i nieożywionej;

25) ochrona powietrza atmosferycznego, wód i powierzchni ziemi;

26) ochrona środowiska życia człowieka;

27) turystyka a ochrona środowiska;

28) prawne aspekty ochrony środowiska;

29) wiedza przyrodniczo-leśna;

30) promocja działań na rzecz ochrony środowiska.

BLOK: ZAGOSPODAROWANIE LASU

ww

1. Cele kształcenia

17) zakładać i prowadzić uprawy plantacyjne i plantacje szybko rosnących drzew leśnych, gatunków rodzimych i introdukowanych;

18) planować i prowadzić prace hodowlane i ochronne w lesie;

19) stosować zasady hodowlane, instrukcję ochrony lasu i wytyczne postępowania gospodarczo-leśnego;

20) rozpoznawać gatunki szkodliwych grzybów

i owadów w różnych stadiach rozwojowych na

podstawie cech morfologicznych oraz objawów

chorobowych i obrazów żerowania;

21) diagnozować i prognozować choroby lasów

oraz planować ich zwalczanie;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

22) rozpoznawać i oceniać możliwości gospodarczego wykorzystania entomofagów;

1) określać rolę lasu oraz funkcje drzewostanów

i kompleksów leśnych w gospodarce leśnej;

23) organizować i kierować akcją zwalczania patogenów z wykorzystaniem różnych metod walki

ze szkodnikami i chorobami lasu;

2) oceniać i kształtować strukturę drzewostanu;

3) stosować zasady selekcji drzew we wszystkich

fazach produkcji leśnej;

4) prognozować urodzaj, dokonywać zbioru i oceny nasion drzew i krzewów leśnych oraz przechowywać je i przysposabiać do wysiewu;

5) prowadzić gospodarkę szkółkarską na potrzeby

odnowień, zalesień i zadrzewień;

24) rozpoznawać, szacować i przeciwdziałać szkodom

powodowanym przez gryzonie, ptaki i ssaki;

25) egzekwować przepisy prawa w przypadku

stwierdzenia przestępstw i wykroczeń w zakresie szkodnictwa leśnego;

26) rozpoznawać gatunki i płeć oraz szacować wiek

zwierząt łownych na podstawie wyglądu oraz

tropów, śladów i głosów;

27) określać pojemność łowisk i obszarów łowieckich;

28) wzbogacać skład gatunkowy, zdrowotność i liczebność populacji zwierząt;

29) stosować procedurę postępowania wobec chorego, okaleczonego lub pozbawionego opieki

rodzicielskiej przedstawiciela fauny;

30) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz wymagań ergonomii podczas

wykonywania prac związanych z hodowlą

i ochroną lasu;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) cele i funkcje lasu;

2) budowa i cechy drzewostanu;

3) selekcja, nasiennictwo i szkółkarstwo;

4) uprawa i pielęgnowanie gleb leśnych;

5) typologia leśna;

27) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

28) metody zapobiegania, wykrywania i przeciwdziałania pożarom lasu i innym nadzwyczajnym

zagrożeniom.

BLOK: TECHNICZNO-TECHNOLOGICZNY

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) odczytywać i wykonywać rysunki techniczne;

2) wykonywać szkice sytuacyjne terenu;

3) posługiwać się mapami leśnymi;

4) aktualizować wycinkowo mapę na podstawie

sytuacyjnych pomiarów uzupełniających;

5) sporządzać plan terenu wraz z obliczeniem powierzchni działek na podstawie wykonanych pomiarów wysokościowych, powierzchniowych

oraz niwelacji technicznej i deniwelacji;

6) posługiwać się katastrem gruntowym i ewidencją gruntów zawartą w Systemie Informacyjnym

Lasów Państwowych (SILP);

7) określać podstawowe elementy składowe maszyn i urządzeń oraz rozróżniać materiały konstrukcyjne użyte do ich budowy;

w.

rcl

6) odnowienie lasu;

26) bezpieczeństwo i higiena pracy;

.go

31) stosować metody zapobiegania, wykrywania

i przeciwdziałania pożarom lasu i innym nadzwyczajnym zagrożeniom, szacować straty materialne i ekologiczne.

Poz. 845

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

7) plantacje leśne;

8) melioracje, rekultywacje i zalesienia;

9) zadrzewienia i pielęgnacja gatunków ozdobnych;

10) ekologiczne podstawy hodowli lasu;

11) pielęgnowanie lasu;

12) sposoby zagospodarowania lasu i stosowane

rębnie;

13) szczegółowa hodowla lasu;

14) cele i zasady ochrony i rekultywacji systemów

leśnych;

15) czynniki oporu środowiska;

16) stan sanitarny i biologiczna odporność lasu;

ww

17) wpływ czynników abiotycznych na las;

18) ochrona przeciwpożarowa lasu;

19) grzyby patogeniczne;

8) obsługiwać silniki spalinowe oraz napędzane tymi silnikami narzędzia i maszyny stosowane

w hodowli, ochronie lasu oraz przy pozyskiwaniu drewna;

9) dobierać maszyny i urządzenia ścinkowe oraz

sprzęt zrywkowy i wywozowy do systemu

technologicznego pozyskania i warunków terenowych;

10) rozpoznawać rodzaje i określać właściwości

i przeznaczenie drewna;

11) prowadzić i obsługiwać ciągnik rolniczy w zakresie niezbędnym do uzyskania prawa jazdy

kategorii T;

12) przestrzegać obowiązujących przepisów ruchu

drogowego;

13) planować i organizować pozyskiwanie roślin,

runa leśnego i innych użytków niedrzewnych;

22) diagnostyka i prognozowanie w ochronie lasu;

14) planować i organizować prace związane z różnymi systemami technologicznymi ścinki i zrywki drewna, zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wymaganiami

ergonomii;

23) szkodnictwo leśne;

15) określać miąższość drzew stojących i leżących;

24) biologia i etologia zwierząt łownych i prawnie

chronionych;

16) organizować i przeprowadzać szacunki brakarskie;

25) hodowla i ochrona zwierzyny w łowisku, szkody

łowieckie;

17) przygotowywać do odbioru, mierzyć, cechować

i klasyfikować drewno;

20) szkodliwe owady leśne;

21) szkody powodowane przez ptaki i ssaki;

18) sporządzać dokumentację z pozyskania, odbioru, transportu drewna oraz produktów ubocznych użytkowania lasu, zgodnie z wymogami

Systemu Informatycznego Lasów Państwowych

(SILP);

19) prowadzić racjonalną gospodarkę drewnem

oraz przeciwdziałać jego deprecjacji w lesie

i składnicach;

20) określać wiek drzew i drzewostanu;

21) posługiwać się tablicami zasobności do określenia niektórych cech drzewostanu;

38) zakładać szkółki leśne;

39) organizować prace związane z wyjmowaniem,

sortowaniem, dołowaniem oraz pozyskiwaniem, przechowywaniem i transportem sadzonek;

40) planować prace związane z pielęgnacją i nawożeniem szkółek;

41) dobierać sposoby przygotowania gleby do rodzaju powierzchni przeznaczonych do zalesień

i odnowień;

42) planować prace w zakresie odnowień i zalesień

oraz obliczać ich koszt;

43) organizować i wykonywać odnowienia oraz zalesienia, udzielać instruktażu wykonawcom;

44) wykonywać poprawki i uzupełnienia w uprawach sztucznych i w odnowieniach naturalnych;

.go

22) opisywać stan ilościowy i jakościowy, oceniać

potrzeby w zakresie konserwacji oraz remontów

obiektów inżynieryjnego zagospodarowania lasu, zgodnie z wymogami Systemu Informacyjnego Lasów Państwowych (SILP);

Poz. 845

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

23) dobierać materiały do prac konserwacyjnych

i remontowo-budowlanych budynków, urządzeń melioracji wodnych, dróg leśnych z wykorzystaniem materiałów miejscowych;

24) planować i organizować prace techniczne związane z naprawą dróg leśnych i szlaków zrywkowych oraz utrzymaniem punktów i miejsc rekreacyjno-turystycznych;

25) projektować, wykonywać i utrzymywać budowle drewniane zgodnie z turystyczno-rekreacyjnym i łowieckim zagospodarowaniem lasu;

46) planować i organizować prace związane z zakładaniem plantacji drzew oraz udzielać niezbędnego instruktażu w tym zakresie;

47) planować i organizować prace związane z regeneracją gleb zdegradowanych, ustaleniem i zalesieniem lotnych piasków i wydm, zagospodarowaniem terenów nadmiernie wilgotnych,

niszczeniem warstwy rudawca i rudy darniowej;

w.

rcl

26) określać cele i zasady prowadzenia gospodarstwa leśnego;

45) sadzić gatunki drzewiaste i krzewy pod okapem

drzewostanu, żywopłoty i zadrzewienia;

27) planować działalność gospodarczą w lesie z zachowaniem ładu czasowo-przestrzennego;

28) rozróżniać poszczególne etaty cięć;

29) oceniać jakość siedliska i drzewostanu;

30) określać kategorie użytkowania gruntów i rodzaje lasów ochronnych;

31) stosować kryteria tworzenia wyłączeń taksacyjnych na gruntach leśnych i nieleśnych oraz wykonywać opisy taksacyjne wyłączeń na dokumentach źródłowych z wykorzystaniem komputerowych systemów przetwarzania danych;

48) wykonywać prace związane z poprawą formy

i pokroju drzew, wyznaczaniem i znakowaniem

drzew dorodnych oraz drzew do usunięcia;

49) planować i organizować prace związane z czyszczeniem i trzebieżą w drzewostanach;

50) planować i organizować prace związane z zabezpieczeniem przed szkodami powodowanymi

przez zwierzynę łowną;

51) wykonywać prace związane z ochroną mrowisk

i ich kolonizacją;

33) korzystać z zestawień inwentaryzacyjnych i pozostałych części operatu urządzania lasu;

53) wykonywać urządzenia łowieckie związane z zagospodarowaniem łowieckim;

34) posługiwać się operatem urządzania lasu dla

nadleśnictwa, operatem leśniczego, kartami

ewidencji drzewostanów oraz mapami leśnymi

przy realizacji zadań gospodarczych;

54) planować i organizować prace związane z wykonywaniem i konserwacją pasów przeciwpożarowych, punktów czerpania wody i dróg dojazdowych do nich wraz z rozmieszczeniem znaków,

urządzeń i podręcznego sprzętu przeciwpożarowego;

ww

32) stosować różne metody taksacji i wielkoobszarowej inwentaryzacji lasu;

52) wykonywać prace związane z wyznaczaniem

miejsc i rozmieszczaniem sztucznych gniazd lęgowych oraz zakładaniem i konserwacją remiz

dla ptaków;

35) projektować i realizować turystyczne zagospodarowanie lasu zgodnie z zasadami i potrzebami udostępniania lasu oraz przepisami ochrony

lasu i przyrody;

55) przeciwdziałać szkodom w łowisku oraz regulować liczebność i jakość zwierzyny łownej;

36) organizować zbiór nasion, szyszek, owoców

z drzew i krzewów;

56) organizować i bezpiecznie prowadzić polowania

zbiorowe i indywidualne;

37) pobierać i przekazywać próbki nasion do oceny;

57) oceniać prawidłowość odstrzałów oraz dokonywać wyceny trofeów łowieckich;

58) przestrzegać zasad bezpiecznego przechowywania i konserwacji broni;

59) przestrzegać zasad i prawa łowieckiego, ceremoniału i etyki;

60) planować i organizować

z gospodarką łowiecką.

prace

związane

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) rysunek techniczny;

2) reprodukcja map leśnych i ich odwzorowanie

rysunkowe;

4) podstawy materiałoznawstwa;

5) części maszyn;

31) określanie zapasu drzewostanu;

32) określanie wieku drzew i drzewostanów;

33) przyrodnicze i organizacyjne podstawy urządzania lasu;

34) technika prac urządzeniowych;

35) operat urządzania lasu;

36) turystyczne zagospodarowanie lasu;

37) inwentaryzacja wielkoobszarowa;

38) prace z zakresu nasiennictwa i szkółkarstwa leśnego;

39) przygotowanie gleby do odnowień i zalesień;

40) odnowienia, zalesienia, ocena udatności upraw,

poprawki, dolesienia, uzupełnienia;

.go

3) plany, mapy i szkice terenu, skala i podziałka;

Poz. 845

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

6) podstawowe urządzenia pneumatyczne, hydrauliczne i elektryczne;

41) pielęgnowanie drzewostanów;

42) zakładanie i pielęgnowanie upraw plantacyjnych i zadrzewień;

8) budowa i eksploatacja maszyn i urządzeń do

prac leśnych;

43) prognozowanie zagrożeń i organizacja zabiegów ograniczających populacje szkodliwych

owadów i grzybów patogenicznych przy użyciu

dostępnych preparatów i technik aplikacyjnych;

9) technika kierowania ciągnikiem rolniczym;

44) wykładanie pułapek na szkodniki owadzie;

10) przepisy ruchu drogowego;

45) zabezpieczanie upraw i młodników przed szkodami wyrządzanymi przez zwierzynę;

7) silniki spalinowe;

w.

rcl

11) budowa i właściwości drewna;

12) pomiar, klasyfikacja i wady drewna;

13) użytki uboczne w lesie i ich pozyskiwanie;

14) planowanie i organizacja prac dotyczących pozyskiwania drewna w różnych warunkach;

15) ścieżka operacyjna wyrobu sortymentów i rodzaje sortymentów;

16) pozyskiwanie drewna w cięciach przedrębnych

i rębnych;

17) składowanie i konserwacja drewna;

18) zrywka, załadunek i transport drewna;

19) zastosowanie drewna;

20) mechaniczna i ręczna obróbka drewna;

21) podstawy budownictwa;

ww

22) melioracje wodne w lasach;

23) zasady gospodarki remontowo-budowlanej;

24) pomiary liniowe i busolowe oraz ich kartowanie;

25) pomiary realizacyjne, wysokościowe terenu

oraz zasady pomiaru drzew i drewna;

26) ewidencja gruntów w lasach państwowych;

27) określanie powierzchni działek i wydzieleń;

28) zastosowanie fotogrametrii w leśnictwie;

29) digitalizacja map leśnych;

30) określanie miąższości drewna stojącego i leżącego;

46) ogniskowo-kompleksowa metoda ochrony lasu;

47) kształtowanie stanu sanitarnego lasu;

48) broń, amunicja, akcesoria i trofea myśliwskie;

49) zagospodarowanie obwodu łowieckiego, organizacja i sposoby prowadzenia polowań, rola

psa myśliwskiego, prawo i etyka łowiecka.

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;

2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw oraz charakteryzować strukturę organizacyjną Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe;

3) charakteryzować powiązania gospodarki leśnej

z pozostałymi działami gospodarki narodowej;

4) określać kierunki rozwoju gospodarki leśnej;

5) obsługiwać terminal sieci komputerowej z ogólną znajomością systemu operacyjnego UNIX

i metodycznych założeń Systemu Informacyjnego Lasów Państwowych (SILP);

6) prowadzić ewidencję czasu pracy i płacy oraz

stosować normy pracy, stawki i taryfikatory do

obliczania wynagrodzenia w różnych systemach

płac, zgodnie z wymogami Systemu Informacyjnego Lasów Państwowych (SILP);

31) korzystać z obcojęzycznych źródeł informacji,

dokumentacji technicznej, norm, katalogów

oraz oprogramowania użytkowego;

8) obsługiwać oprogramowanie współpracujące

oraz przenosić dane pomiędzy nim a Systemem

Informacyjnym Lasów Państwowych (SILP);

32) organizować doskonalenie zawodowe pracowników;

9) organizować proces produkcji i kierować pracą

pracowników i usługodawców;

34) przestrzegać zasad etyki.

10) przygotowywać dokumentację magazynowo-materiałową gospodarki towarowej na drukach

wejściowych, wprowadzać dane do Systemu Informacyjnego Lasów Państwowych (SILP) i sporządzać niezbędne dokumenty;

33) korzystać z różnych źródeł informacji;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) gospodarka rynkowa;

2) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

3) leśnictwo jako dział gospodarki narodowej;

.go

11) zbierać dane i przygotowywać plany gospodarcze zgodnie z metodologią Systemu Informacyjnego Lasów Państwowych (SILP);

v.p

l

7) używać rejestratora leśniczego w terenie i komunikować go z terminalem Systemu Informacyjnego Lasów Państwowych (SILP);

12) sporządzać plany operacyjne i harmonogramy

dzienne, okresowe i zadaniowe;

4) siły wytwórcze w gospodarstwie leśnym;

5) organizacja pracy i produkcji leśnej;

13) dokonywać kalkulacji kosztów i poszukiwać sposobów ich obniżenia;

6) planowanie i sprawozdawczość w gospodarce

leśnej;

14) charakteryzować siły wytwórcze i środki produkcji w gospodarstwie leśnym oraz wskazywać

kierunki ich rozwoju;

7) założenia metodyczne i organizacja Systemu Informacyjnego Lasów Państwowych (SILP);

15) wykazywać specyfikę procesu produkcji w gospodarstwie leśnym i rozróżniać elementy procesu technologicznego;

9) rejestrator leśniczego;

8) oprogramowanie użytkowe w nadleśnictwie;

17) opracowywać plan marketingowy;

11) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie;

18) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

12) struktura budżetu przedsiębiorstwa;

w.

rcl

16) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa;

10) systemy informacji geograficznej (Geographic

Information Systems — GIS) i monitoring teledetekcyjny a System Informacyjny Lasów Państwowych (SILP);

19) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

20) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

21) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

22) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

ww

23) stosować przepisy prawa dotyczące działalności

zawodowej;

24) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

25) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

13) plan rozwoju przedsiębiorstwa;

14) strategie marketingowe;

15) metody poszukiwania pracy;

16) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

17) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

18) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej;

19) bezpieczeństwo i higiena pracy;

20) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

21) elementy ergonomii;

22) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

23) elementy fizjologii i higieny pracy;

26) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;

24) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy;

27) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

25) zasady i metody komunikowania się;

28) prowadzić negocjacje;

26) elementy socjologii i psychologii pracy;

29) rozwiązywać problemy dotyczące działalności

zawodowej;

30) podejmować decyzje;

27) formy doskonalenia zawodowego;

28) źródła informacji zawodowej;

29) etyka.

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

v.p

l

Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %*

podbudowa programowa

zasadnicza szkoła

zawodowa: zawód

operator maszyn leśnych

podbudowa programowa

liceum ogólnokształcące,

liceum profilowane,

technikum, uzupełniające

liceum ogólnokształcące,

technikum uzupełniające

Przyrodnicze podstawy leśnictwa

20

15

20

Zagospodarowanie

lasu

30

25

30

Techniczno-technologiczny

30

40

30

Podstawy działalności

zawodowej

10

10

10

Razem

90**

90**

90**

.go

podbudowa programowa

gimnazjum

Nazwa bloku

programowego

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie

stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 10 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie

kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

TREŚCI

1) zbiory zoologiczne;

2) barwne tablice zwierząt chronionych;

w.

rcl

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne

Pracownia zoologii i łowiectwa powinna być wyposażona w

1) pracownia biologii leśnej i ekologii;

3) barwne atlasy owadów i kręgowców;

2) pracownia zoologii i łowiectwa;

4) zbiory entomologiczne owadów;

3) pracownia hodowli lasu;

5) filmy dydaktyczne i zestawy przezroczy dotyczące budowy komórek i tkanek zwierzęcych oraz

hodowli i ochrony zwierząt;

4) pracownia ochrony lasu;

5) pracownia użytkowania lasu;

6) pracownia urządzania lasu;

6) plansze plastyczne modelowego zagospodarowania łowisk;

7) pracownia maszynoznawstwa;

7) modele urządzeń łowieckich;

8) pracownia komputerowa.

8) preparaty żuchwy jeleniowatych do oznaczania

wieku;

Pracownia biologii leśnej i ekologii powinna być wyposażona w

1) zestaw preparatów mikroskopowych;

ww

2) modele komórek oraz aparatów asymilacyjnych

roślin nasiennych;

3) gabloty z rodzajami kwiatów, kwiatostanów,

owoców i owocostanów;

4) barwne tablice roślin chronionych;

5) zbiory zielnikowe roślin okrytozalążkowych i nagozalążkowych w różnych fazach rozwoju;

6) klucze do oznaczania drzew i krzewów;

7) barwne atlasy rodzimych i obcych gatunków roślin drzewiastych;

8) filmy dydaktyczne i zestawy przezroczy dotyczące

budowy komórek i tkanek roślinnych, cyklów rozwojowych mszaków, paprotników i roślin nasiennych.

9) zestawy przykładowych trofeów myśliwskich

zwierząt łownych (w tym prawidłowo i nieprawidłowo ukształtowane poroża);

10) zestaw przekrojów amunicji myśliwskiej;

11) przykładowe egzemplarze akcesoriów myśliwskich, przyrządów do czyszczenia i konserwacji

broni;

12) zestawy narzędzi do preparowania trofeów łowieckich;

13) modele sztucznych gniazd ptactwa łownego;

14) zestaw urządzeń i narzędzi stosowanych przez

kłusowników.

Pracownia hodowli lasu powinna być wyposażona w

1) zestaw skał i minerałów;

2) barwne tablice przedstawiające rozwój życia na

Ziemi;

3) plansze ilustrujące budowę Ziemi;

4) barwne tablice oraz miniatury przedstawiające

profile glebowe różnych typów gleb;

5) termometr zwykły, maksymalny, minimalny

i glebowy;

6) kwasomierz glebowy;

7) klatkę meteorologiczną z wyposażeniem;

8) zestawy roślin wskaźnikowych;

10) kiełkownik nasion;

1) wzory dokumentów obowiązujących w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe;

2) wzory aktualnych druków do ćwiczeń obowiązujących w Państwowym Gospodarstwie Leśnym

Lasy Państwowe dotyczących użytkowania lasu;

4) tablice zasobności i przyrostu drzewostanu;

11) urządzenia do zbioru nasion;

12) klucze do rozpoznawania nasion;

5) tematyczne mapy leśne, mapy gospodarcze

i mapy cięć;

6) narzędzia i urządzenia (lub ich modele w odpowiedniej skali) przeznaczone do prac z zakresu

użytkowania lasu

a) rejestrator leśniczego wraz z drukarką,

b) wysokościomierz, średnicomierz, rysak,

c) urządzenie do numerowania drewna,

d) kliny i siekiery różnego przeznaczenia,

e) pilarki, ściągacz linowy,

f) modele samochodów,

g) modele urządzeń do zrywki drewna;

.go

13) skrzynki i pojemniki do pakowania sadzonek;

14) gabloty zawierające pędy, kwiaty, owoce, nasiona oraz przekroje różnych gatunków roślin;

16) klucze do rozpoznawania drzew i krzewów leśnych;

17) barwne atlasy drzew i krzewów leśnych;

18) próbki nawozów;

Pracownia użytkowania lasu powinna być wyposażona w

3) instrukcje bezpieczeństwa i higieny pracy, instrukcje użytkowania lasu;

9) zbiory nasion i szyszek;

15) różne rodzaje drewna z korą;

Poz. 845

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

19) tablice przedstawiające fazy rozwojowe drzew;

7) wilgotnościomierz i wagę laboratoryjną;

8) modele, zdjęcia i przezrocza obrazujące budowę

i wady drewna, procesy produkcyjne;

w.

rcl

20) filmy dydaktyczne dotyczące nasiennictwa,

szkółkarstwa, sztucznego i naturalnego odnowienia lasu, zalesień, zadrzewień i plantacji, pielęgnowania lasu i rębni;

21) urządzenia pomiarowe, sprzęt i odczynniki do

wykonywania

a) analiz jakościowych i ilościowych substancji

nieorganicznych i organicznych,

b) badań preparatów roślinnych oraz próbek

wodnych i glebowych.

Pracownia ochrony lasu powinna być wyposażona w

1) eksponaty obrazujące choroby drzew;

2) zbiory fitopatologiczne;

3) zbiory entomologiczne owadów drapieżnych

i pasożytniczych;

4) zbiory entomologiczne obrazujące rozwój biologiczny owadów;

ww

5) gabloty z owadami doskonałymi;

6) zbiory żerowisk owadów;

7) klucze do oznaczania owadów;

8) barwne atlasy owadów;

9) barwne tablice entomofagów;

10) modele karmników, pojników, skrzynek lęgowych dla ptaków i nietoperzy;

9) modele systemów pozyskiwania i wzory ścinki

drzew;

10) klucze do rozpoznawania drewna;

11) przekroje poprzeczne, promieniowe i styczne

drewna do rozpoznawania drewna w korze i bez

kory;

12) eksponaty obrazujące wady drewna i wady tarcicy.

Pracownia urządzania lasu powinna być wyposażona w

1) komplet tyczek geodezyjnych;

2) taśmy geodezyjne i szpilki;

3) węgielnice pentagonalne;

4) szkicowniki;

5) instrumenty busolowe, teodolity;

6) niwelator samopoziomujący i łaty niwelacyjne;

7) planimetry biegunowe;

8) średnicomierze;

9) wysokościomierze;

11) instrukcje przeciwpożarowe i ochrony lasu;

10) zestawy materiałów budowlanych;

12) filmy dydaktyczne dotyczące zapobiegania pożarom lasów, czynnikom abiotycznym, szkodliwym owadom leśnym, szkodom powodowanym przez zwierzęta wyższe.

11) tematyczne mapy leśne;

12) plan urządzenia lasu;

13) tablice zasobności i przyrostu drzewostanu.

Pracownia maszynoznawstwa powinna być wyposażona w

1) modele maszyn leśnych

a) do uprawy gleby,

b) do ochrony lasu,

c) do pozyskiwania drewna,

d) do transportu, zrywki i wywozu;

2) modele podzespołów maszyn;

3) modele pilarki spalinowej, wycinarki;

4) modele narzędzi ręcznych do pozyskiwania drewna;

4) serwer obowiązujący w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe;

5) terminale;

6) komplet dokumentów techniczno-prawnych

obowiązujących w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe;

7) komplet aktualnych druków do ćwiczeń obowiązujących w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe stosowanych przy obrocie dokumentów;

8) instrukcje stosowane w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe;

9) specjalistyczne programy komputerowe;

5) pilarki;

10) rejestrator leśniczego.

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego.

.go

6) zestaw przyrządów pomiarowych.

Pracownia komputerowa powinna być wyposażona w

1) zestawy komputerowe z licencjonowanym oprogramowaniem (jeden zestaw komputerowy dla

jednego ucznia);

2) drukarkę laserową, atramentową i skaner;

W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla

nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla

uczniów.

Praktyczna nauka zawodu technik leśnik odbywa się

w jednostkach organizacyjnych Państwowych Gospodarstw Leśnych Lasy Państwowe.

w.

rcl

3) Internet;

Poz. 845

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

Załącznik nr 9

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK PRAC BIUROWYCH

SYMBOL CYFROWY 419[01]

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

1) określać rolę administracji w funkcjonowaniu

jednostki organizacyjnej;

2) przedstawiać graficznie strukturę jednostki organizacyjnej;

3) organizować stanowisko pracy biurowej zgodnie z wymaganiami ergonomii;

ww

4) prowadzić sekretariat przedsiębiorstwa;

11) redagować i prowadzić korespondencję w sprawach osobowych i administracyjnych;

12) sporządzać sprawozdania dotyczące działalności jednostki organizacyjnej;

13) użytkować urządzenia i sprzęt techniczny stosowany w pracy biurowej;

14) kreować pozytywny wizerunek przedsiębiorstwa;

15) posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

5) gromadzić, przetwarzać i przekazywać informacje dotyczące wykonywanych zadań;

16) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

6) stosować przepisy regulujące pracę administracji przedsiębiorstwa;

17) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

7) doskonalić system obiegu dokumentacji i informacji w jednostce organizacyjnej;

8) porządkować, prowadzić i archiwizować powierzoną dokumentację i akta spraw przedsiębiorstwa;

9) przygotowywać i organizować narady, zebrania,

konferencje;

10) sporządzać protokoły i notatki służbowe;

18) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

19) kierować zespołem pracowników;

20) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

21) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

5) określać zakres i formy działania instytucji

współpracujących z przedsiębiorstwem;

23) planować działalność gospodarczą.

6) charakteryzować modele typowych struktur organizacyjnych;

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego,

jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik

prac biurowych powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych

1) organizowania biura i prac biurowo-administracyjnych;

7) sporządzać modele typowych struktur organizacyjnych;

8) określać procedurę tworzenia przedsiębiorstwa;

9) sporządzać podstawową dokumentację towarzyszącą powstawaniu przedsiębiorstwa;

10) charakteryzować system finansowy jednostki

gospodarczej;

11) identyfikować aktualny system podatkowy;

12) charakteryzować i sporządzać dokumenty kasowe;

13) przyjmować, wydawać, dokumentować i zabezpieczać środki pieniężne;

.go

2) gromadzenia, rejestracji oraz przetwarzania informacji;

v.p

l

22) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;

3) gromadzenia, rejestracji dokumentacji;

4) koordynowania przepływu informacji i dokumentacji wewnętrznej;

5) przygotowywania i organizowania narad, zebrań,

konferencji oraz spotkań z kontrahentami jednostki organizacyjnej;

6) sporządzania sprawozdań dotyczących działalności przedsiębiorstwa;

7) użytkowania nowoczesnego sprzętu biurowego.

15) korzystać z opracowań statystycznych;

16) wypełniać formularze statystyczne;

17) inwentaryzować powierzony majątek przedsiębiorstwa;

18) sporządzać sprawozdania dotyczące działalności przedsiębiorstwa;

19) sporządzać dokumenty związane z zatrudnianiem, wynagradzaniem i zwalnianiem pracowników;

w.

rcl

3. Zawód technik prac biurowych jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod

koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby

rynku pracy i zainteresowania ucznia. Tematyka

specjalizacji może dotyczyć

14) wyszukiwać, opracowywać i przekazywać informacje ekonomiczne w powierzonym zakresie;

20) sporządzać dokumenty związane z ubezpieczeniem osobowym i rzeczowym;

21) identyfikować źródła prawa administracyjnego;

1) organizacji narad, konferencji;

22) wyjaśniać zasady zarządzania jakością;

2) zaopatrzenia w sprzęt i urządzenia biurowe;

23) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

3) organizacji i funkcjonowania biura.

II. BLOKI PROGRAMOWE

Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający

z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące

bloki programowe

1) wiedza o gospodarce;

2) organizacja i funkcjonowanie biura;

ww

3) technika biurowa.

BLOK: WIEDZA O GOSPODARCE

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) posługiwać się podstawowymi pojęciami ekonomicznymi;

2) charakteryzować zasady działania mechanizmu

rynkowego;

3) klasyfikować podmioty gospodarcze;

4) określać zakres i formy działania instytucji wspomagających przedsiębiorstwo;

24) stosować przepisy prawa dotyczące działalności

zawodowej;

25) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

26) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

27) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

28) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

29) stosować przepisy prawa dotyczące działalności

zawodowej;

30) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

31) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

32) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

33) prowadzić negocjacje;

34) rozwiązywać problemy dotyczące działalności

zawodowej;

35) podejmować decyzje;

36) formułować i rozumieć pisemne i ustne wypowiedzi w języku obcym związane z realizacją zadań zawodowych;

BLOK: ORGANIZACJA I FUNKCJONOWANIE BIURA

1. Cele kształcenia

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

37) organizować doskonalenie zawodowe pracowników;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

38) korzystać z różnych źródeł informacji;

1) przedstawiać graficznie strukturę jednostki organizacyjnej;

39) przestrzegać zasad etyki.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) podstawowe kategorie ekonomiczne;

2) projektować, organizować stanowisko pracy

biurowej zgodnie z wymaganiami ergonomii;

3) organizować i oceniać własną pracę;

4) organizować pracę sekretariatu przedsiębiorstwa;

2) podstawowe prawa rynku: popyt, podaż, równowaga rynkowa;

5) prowadzić sekretariat przedsiębiorstwa;

3) podmioty gospodarcze: istota, znaczenie, rodzaje, funkcje, zadania, otoczenie;

7) stosować przepisy regulujące pracę administracji przedsiębiorstwa;

4) organizacja jednostki gospodarczej, struktury

organizacyjne;

8) porządkować, prowadzić i archiwizować powierzoną dokumentację i akta przedsiębiorstwa;

5) system finansowy jednostki gospodarczej;

9) opracowywać i doskonalić system obiegu dokumentacji;

.go

6) podejmować decyzje w powierzonym zakresie;

6) rozliczanie jednostki gospodarczej — zasady rachunkowości;

7) prawo finansowe, podatki i inne obciążenia jednostki gospodarczej;

8) inwentaryzacja majątku przedsiębiorstwa;

10) opracowywać i przekazywać informacje w powierzonym zakresie;

11) prowadzić rozmowy telefoniczne;

12) prowadzić ewidencję i rozliczanie rozmów telefonicznych;

10) wybrane zagadnienia z zakresu statystyki;

13) redagować i opracowywać korespondencję;

11) dokumentacja przedsiębiorstwa;

14) przygotowywać i organizować narady, zebrania,

konferencje;

w.

rcl

9) podstawowe pojęcia z zakresu marketingu;

12) elementy prawa gospodarczego, podstawowe

pojęcia;

13) elementy prawa administracyjnego, podstawowe pojęcia;

14) zasady zarządzania jakością;

15) metody poszukiwania pracy;

16) dokumenty związane z zatrudnieniem;

17) podejmowanie działalności gospodarczej;

18) dokumenty dotyczące działalności gospodarczej;

19) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej;

20) bezpieczeństwo i higiena pracy;

ww

21) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

22) elementy ergonomii;

23) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

24) zasady i metody komunikowania się;

25) elementy socjologii i psychologii pracy;

26) język obcy zawodowy w zakresie czterech kompetencji językowych (rozumienie ze słuchu, mówienie, czytanie i pisanie);

15) obsługiwać kontrahentów krajowych i zagranicznych w zleconym zakresie;

16) sporządzać protokoły, sprawozdania i notatki

służbowe z narad, konferencji i zebrań;

17) dbać o pozytywny wizerunek przedsiębiorstwa;

18) stosować zasady kultury osobistej w kontaktach

z przełożonymi, pracownikami i interesantami;

19) określać rolę procesów psychicznych w poznawaniu rzeczywistości;

20) wykazywać wpływ motywacji na aktywność jednostki;

21) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;

22) uzasadniać wpływ aktywności własnej na rozwój osobowości;

23) przedstawiać różne aspekty pełnienia ról społecznych;

24) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

27) formy doskonalenia zawodowego;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

28) źródła informacji zawodowej;

1) charakterystyka pracy biurowej;

29) etyka.

2) typowe stanowiska pracy biurowej;

3) organizacja sekretariatu;

4) informacja i komunikacja w biurze i w przedsiębiorstwie;

5) zasady prowadzenia i obiegu korespondencji;

6) korespondencja tajna i poufna;

7) rodzaje i zasady redagowania pism;

8) zasady sporządzania protokółów, sprawozdań,

notatek służbowych;

9) akta przedsiębiorstwa, rodzaje, znaczenie;

10) zasady prowadzenia akt przedsiębiorstwa, ewidencja, udostępnianie, przechowywanie;

11) zasady archiwizowania akt przedsiębiorstwa;

12) prowadzenie rozmów telefonicznych;

12) utrwalać, przesłuchiwać i przekazywać informacje;

13) zakładać strukturę rozdziałów i sporządzać spis

treści;

14) drukować dokument i korespondencję seryjną;

15) stosować arkusz kalkulacyjny;

16) korzystać z dostępnej bazy danych;

17) stosować typowe programy graficzne;

18) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas

wykonywania prac biurowych.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

.go

13) ewidencja i rozliczanie rozmów telefonicznych;

Poz. 845

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

14) operacje pieniężne, zasady ich przeprowadzania;

1) urządzenia i sprzęt biurowy;

15) organizacja i obsługa sekretarska zebrań, narad,

konferencji;

3) zasady opracowywania i pisania tekstów;

16) organizacja i obsługa biurowa spotkań z kontrahentami przedsiębiorstwa;

17) organizacja i obsługa biurowa delegacji służbowych;

18) podstawy psychologii ogólnej i społecznej;

19) elementy fizjologii i higieny pracy;

2) zasady działania urządzeń i sprzętu biurowego;

4) pisanie metodą mnemotechniczną;

5) sporządzanie pism biurowych — zasady redagowania;

6) obsługa telefonu, telefonu z automatyczną sekretarką, centrali telefonicznej, telefonu komórkowego;

7) zasady działania i obsługa podstawowych urządzeń biurowych;

21) ochrona przeciwpożarowa, ochrona środowiska.

8) zasady działania i obsługa urządzeń i sprzętu

pomocniczego;

w.

rcl

20) przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy;

BLOK: TECHNIKA BIUROWA

1. Cele kształcenia

9) zastosowanie komputerów w pracy biurowej;

10) baza danych;

11) arkusz kalkulacyjny;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

12) grafika komputerowa;

1) dobierać sprzęt techniczny do wykonywanego

zadania;

14) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej w zakresie stosowania i konserwacji sprzętu technicznego.

2) przygotowywać sprzęt do pracy;

3) usuwać drobne usterki użytkowanych urządzeń

biurowych;

13) korespondencja seryjna;

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

4) konserwować sprzęt biurowy w podstawowym

zakresie;

ww

5) stosować mnemotechniczną metodę pisania

tekstów;

6) stosować układy graficzne i techniki uwypuklania szczegółów w tekście;

7) opracowywać pisma rozmieszczane na blankiecie korespondencyjnym z nadrukiem i bez nadruku;

Nazwa bloku programowego

Wiedza o gospodarce

Organizacja i funkcjonowanie biura

Technika biurowa

Razem

Minimalna

liczba godzin

w okresie

kształcenia

w %*

15

35

30

80**

8) wykonywać i wypełniać formularze;

9) kopertować i frankować pisma;

10) odbierać i przekazywać informacje za pomocą

nowoczesnych urządzeń biurowych;

11) użytkować urządzenia i sprzęt techniczny stosowany w pracy biurowej;

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia

w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych

(w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

TREŚCI

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne

Poz. 845

9) typowe formularze;

10) instrukcje kancelaryjne.

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

Pracownia komputerowa powinna być wyposażona w

1) pracownia pracy biurowej;

1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla

dwóch uczniów);

2) pracownia komputerowa;

2) drukarki;

3) pracownia ekonomiczno-prawna.

3) oprogramowanie użytkowe;

Pracownia pracy biurowej powinna być wyposażona w

1) meble typowe dla pomieszczeń biurowych;

3) plansze klawiatur;

4) pakiet programów biurowych;

5) urządzenia podstawowe w pracy biurowej: telefon z automatyczną sekretarką lub centralą telefoniczną, telefon komórkowy, faks, kserokopiarka;

6) urządzenia i sprzęt pomocniczy w pracy biurowej: testery, bindownice, niszczarki, laminatory,

dziurkacze, pieczątki;

7) materiały pomocnicze: segregatory, skoroszyty,

teczki, obwoluty i przybory biurowe;

1) zestaw aktualnych przepisów prawnych i ekonomicznych;

2) literaturę ekonomiczno-prawną i o tematyce administracyjnej.

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy

zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.

Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w pracowniach szkolnych, przedsiębiorstwie symulacyjnym, organach administracji rządowej, administracji

specjalnej, jednostkach samorządu terytorialnego, samorządach zawodowych i gospodarczych oraz przedsiębiorstwach.

w.

rcl

8) dziennik podawczy;

Pracownia ekonomiczno-prawna powinna być wyposażona w

.go

2) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla

jednego ucznia);

4) programy specjalistyczne.

Załącznik nr 10

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK WIERTNIK

SYMBOL CYFROWY 311[40]

I. OPIS ZAWODU

8) wykonywać przekroje i profile geologiczne

otworów wiertniczych;

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

9) rozróżniać rodzaje przewiercanych skał oraz

określać wpływ ich właściwości na parametry

techniczne wiercenia;

1) czytać i analizować rysunki konstrukcyjne,

technologiczne oraz schematy układów mechanicznych, kinematycznych i pneumatycznych;

ww

2) sporządzać schematy podstawowych układów

elektrycznych, elektronicznych i automatyki

przemysłowej;

10) charakteryzować typowe pomiary geofizyczne

oraz rodzaje i właściwości przewiercanych

otworów geologicznych;

11) sporządzać płuczki wiertnicze i zaczyny cementowe;

3) wykonywać podstawowe obliczenia wytrzymałościowe;

12) prowadzić wiercenie otworów w różnych warunkach terenowych i geologicznych;

4) dobierać urządzenia i narzędzia do prac wiertniczych;

13) przygotowywać otwory do badań i pomiarów

geofizycznych;

5) obliczać podstawowe parametry hydrauliczne

i hydrostatyczne;

14) wykonywać podstawowe badania i pomiary

geofizyczne;

6) użytkować urządzenia dźwigowo-transportowe

oraz urządzenia do tłoczenia cieczy i gazów;

15) użytkować maszyny i urządzenia wiertnicze oraz

oceniać ich stan techniczny;

7) posługiwać się mapami górniczo-geologicznymi;

16) ustalać parametry technologiczne wiercenia

otworów;

4) prowadzenia bieżącej dokumentacji, gromadzenia danych z przebiegu prac wiertniczych i sporządzania raportów;

18) kontrolować przebieg procesu wiercenia;

5) oceniania charakteru i stopnia zagrożenia zdrowia i życia pracowników;

19) prowadzić proces rdzeniowania otworów, przygotowywać rdzenie wiertnicze do badań, transportu i magazynowania;

20) prowadzić opróbowanie i udostępnianie horyzontów produktywnych;

21) zapobiegać zagrożeniom i likwidować awarie

wiertnicze, stosować urządzenia przeciwwybuchowe;

22) wykonywać uzbrojenie otworów i przygotowywać otwory wiertnicze do zagospodarowania;

6) oceniania stopnia zagrożenia środowiska spowodowanego przez prowadzenie prac wiertniczych.

3. Zawód technik wiertnik jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec

okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć

1) wiercenia głębokich otworów poszukiwawczych

i eksploatacyjnych;

.go

23) sporządzać dokumentację wiertniczą i geologiczną;

v.p

l

17) dokonywać odczytu wskazań przyrządów kontrolno-pomiarowych oraz interpretować wyniki

pomiarów;

24) posługiwać się normami PN-ISO, ISO;

25) posługiwać się typowym sprzętem ochrony indywidualnej i sprzętem przeciwpożarowym;

26) dokonywać rozliczeń materiałów i paliw stosowanych w procesie wiercenia;

27) stosować techniki komputerowe związane z realizacją zadań zawodowych;

3) wiercenia otworów geologiczno-inżynierskich,

geotechnicznych, geotermalnych, ratunkowych.

II. BLOKI PROGRAMOWE

Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający

z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące

bloki programowe

1) mechaniczny;

2) geologiczno-geofizyczny;

w.

rcl

28) posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

2) wiercenia otworów hydrogeologicznych i studziennych;

29) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

30) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

31) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

32) kierować zespołem pracowników;

33) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

34) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

35) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;

36) planować działalność gospodarczą.

ww

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego,

jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik

wiertnik powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych

1) ustalania optymalnych warunków i parametrów

procesu wiercenia;

2) kontrolowania i oceniania stanu technicznego

maszyn i urządzeń;

3) organizowania prac wiertniczych;

3) technika wiertnicza;

4) podstawy działalności zawodowej.

BLOK: MECHANICZNY

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) wykonywać szkice części maszyn;

2) wykonywać rysunki części maszyn, zgodnie

z normami rysunku technicznego;

3) rozróżniać materiały stosowane w budowie

i eksploatacji maszyn i urządzeń;

4) określać elementy składowe maszyn i urządzeń

na podstawie dokumentacji technicznej;

5) wykonywać pomiary temperatury, ciśnienia,

gęstości i lepkości oraz określać właściwości

fizyczne cieczy i ciał stałych;

6) wykonywać operacje obróbki ręcznej i mechanicznej skrawaniem;

7) rozpoznawać zjawiska korozyjne oraz wykonywać podstawowe zabiegi ochrony przed korozją;

8) rozróżniać rodzaje ruchu na podstawie jego parametrów;

9) wyznaczać warunki równowagi punktu materialnego i ciała sztywnego, środek ciężkości;

10) obliczać siłę i moment tarcia, siłę bezwładności,

moment siły;

11) wykonywać podstawowe obliczenia wytrzymałościowe;

12) obliczać pracę mechaniczną, moc oraz sprawność urządzenia;

13) charakteryzować pompy i sprężarki oraz obliczać ich podstawowe parametry;

14) rozróżniać konstrukcje i zasady działania połączeń, osi, wałów, łożysk, sprzęgieł, hamulców

i mechanizmów;

15) charakteryzować metody łączenia rur;

16) wyjaśniać budowę i zasadę działania napędów

hydraulicznych i pneumatycznych;

18) czytać schematy elektryczne;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) rysunek techniczny;

2) materiałoznawstwo;

3) mechanika techniczna;

4) wytrzymałość materiałów;

5) części maszyn;

6) obróbka ręczna, mechaniczna i spajanie metali;

7) pompy, sprężarki, urządzenia wyciągowe;

8) napędy hydrauliczne i pneumatyczne;

9) montaż i demontaż maszyn i urządzeń;

10) podstawy elektrotechniki;

.go

17) planować przebieg montażu i demontażu maszyn i urządzeń;

Poz. 845

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

19) charakteryzować i obsługiwać podstawowe maszyny i urządzenia prądu stałego i przemiennego;

20) charakteryzować systemy automatyki stosowane w procesie wiercenia otworów;

21) charakteryzować maszyny i urządzenia stosowane w procesach wiercenia otworów poszukiwawczych, eksploatacyjnych, hydrogeologiczno-inżynierskich, studziennych i ratunkowych;

12) maszyny elektryczne;

13) układy i elementy automatyki;

14) maszyny i urządzenia wiertnicze;

15) automatyzacja w procesach wiertniczych;

16) niezawodność i trwałość maszyn i urządzeń;

17) użytkowanie i obsługa techniczna maszyn i urządzeń;

18) gospodarka materiałowa i energetyczna;

w.

rcl

22) rozróżniać systemy olinowania oraz określać zasady doboru lin i wielokrążków w urządzeniach

wiertniczych;

11) podstawy miernictwa elektrycznego;

23) dokonywać regulacji, konserwacji, drobnych

napraw, montażu i demontażu poszczególnych

zespołów i całego urządzenia;

24) dobierać przyrządy, materiały i narzędzia do wykonywanej pracy;

25) wyjaśniać podstawowe pojęcia związane z eksploatacją maszyn i urządzeń;

26) określać podstawowe pojęcia i wskaźniki niezawodności i trwałości maszyn i urządzeń;

27) oceniać stan techniczny maszyn i urządzeń stosowanych w pracach wiertniczych;

28) określać zakres prac wykonywanych podczas

przeglądu technicznego i napraw;

ww

29) charakteryzować gospodarkę materiałową prowadzoną w zakładach wiertniczych;

30) stosować urządzenia komputerowe do wspomagania projektowania i prowadzenia procesów technologicznych wiercenia;

31) posługiwać się normami PN-ISO, ISO, dokumentacją techniczno-ruchową (DTR), dokumentacją techniczną oraz instrukcjami obsługi maszyn i urządzeń;

32) stosować zalecenia Urzędu Dozoru Technicznego;

33) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas

użytkowania maszyn i urządzeń wiertniczych.

19) organizacja, zarządzanie i ekonomika eksploatacji maszyn i urządzeń;

20) normy PN-ISO, ISO, dokumentacja techniczno-ruchowa (DTR), dokumentacja techniczna oraz

instrukcje obsługi maszyn i urządzeń;

21) przepisy dozoru technicznego;

22) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz

ochrony środowiska.

BLOK: GEOLOGICZNO-GEOFIZYCZNY

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) charakteryzować budowę geologiczną Ziemi;

2) rozróżniać najważniejsze minerały skałotwórcze

oraz badać ich podstawowe właściwości;

3) rozróżniać poszczególne grupy i rodzaje skał,

określać ich skład mineralogiczny, teksturę

i strukturę;

4) określać wpływ zalegania skał na ich właściwości fizyczne, obliczać ciśnienie górotworu i temperaturę złożową;

5) wyjaśniać wpływ procesów wietrzenia, erozji na

ukształtowanie powierzchni Ziemi oraz warunki

transportu i akumulacji materiału skalnego;

6) określać warunki sedymentacji osadów i powstawania złóż surowców mineralnych;

7) rozróżniać elementy tektoniki;

8) rozpoznawać na mapach i przekrojach geologicznych typy i rodzaje złóż surowców mineralnych;

9) wykonywać profile geologiczne otworów wiertniczych z zastosowaniem umownych oznaczeń

skał;

10) wyjaśniać mechanizm krążenia wód w skorupie

ziemskiej oraz interpretować podstawowe prawa ruchu wód podziemnych;

11) dokonywać podziału Polski na jednostki geologiczne oraz określać rejony występowania

złóż surowców mineralnych;

Poz. 845

3) klasyfikować otwory wiertnicze oraz określać

ich przeznaczenie;

4) prowadzić prace przygotowawcze do wiercenia

otworów;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

5) dobierać narzędzia wiertnicze do rodzaju przewiercanych skał;

6) sporządzać płuczki wiertnicze oraz dokonywać

pomiaru ich właściwości;

7) dobierać płuczki wiertnicze do technicznych

i geologicznych warunków wiercenia;

8) obsługiwać urządzenia do oczyszczania płuczki;

9) dobierać i ustalać podstawowe parametry

technologiczne wiercenia;

13) określać wiek względny i bezwzględny utworów

geologicznych, dokonywać podziału dziejów

Ziemi na ery i okresy geologiczne;

10) obliczać nacisk na narzędzie wiertnicze, prędkość przepływu płuczki w otworze wiertniczym,

ciśnienie słupa płuczki na dno i ścianę otworu;

14) oceniać przybliżony wiek skał, utworów geologicznych na podstawie skamieniałości przewodnich;

11) dokonywać montażu i demontażu przewodu

wiertniczego;

.go

12) sporządzać opisy rdzeni wiertniczych;

15) charakteryzować właściwości geofizyczne skał;

16) klasyfikować i charakteryzować metody pomiarów geofizyki wiertniczej;

17) wykorzystywać wyniki pomiarów geofizycznych

w procesie wiercenia otworów;

18) posługiwać się dokumentacją geologiczną.

13) określać zasady

otworów;

projektowania

konstrukcji

14) obliczać parametry wytrzymałościowe rur okładzinowych;

15) zapuszczać rury okładzinowe do otworu wiertniczego;

w.

rcl

2. Treści kształcenia (działy programowe)

12) ustalać miejsce przychwycenia przewodu wiertniczego oraz stosować sposoby jego uwolnienia;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) budowa Ziemi;

2) mineralogia;

3) petrografia;

4) sedymentacja;

5) tektonika;

6) geologia historyczna;

7) hydrogeologia;

8) geologia inżynierska;

9) regiony geologiczne Polski;

10) złoża surowców mineralnych Polski;

11) właściwości geofizyczne skał;

ww

12) metody geofizyki wiertniczej;

13) interpretacja wyników badań geofizycznych;

14) dokumentacja geologiczna.

BLOK: TECHNIKA WIERTNICZA

1. Cele kształcenia

16) przygotowywać zaczyn cementowy oraz oznaczać i regulować jego właściwości;

17) prowadzić zabiegi cementowania rur okładzinowych z zastosowaniem różnych metod;

18) wykonywać izolację przewiercanych poziomów

roponośnych, gazonośnych i wodonośnych;

19) określać rodzaje, przyczyny powstawania i metody zapobiegania awariom wiertniczym;

20) stosować w procesie wiercenia urządzenia przeciwwybuchowe, zabezpieczające;

21) usuwać awarie wiertnicze oraz prowadzić prace

ratunkowe;

22) charakteryzować technologię wiercenia otworów wielkośrednicowych;

23) wykonywać udostępnianie poziomów roponośnych i gazonośnych w otworach wiertniczych;

24) przeprowadzać zabieg opróbowania za pomocą

próbników złoża i interpretować wyniki opróbowania poziomów produktywnych;

25) wykonywać rdzeniowanie otworów, pobierać

i opisywać rdzenie wiertnicze;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

26) wykonywać wiercenie otworów kierunkowych

i wyznaczać główne parametry wiercenia;

1) wyjaśniać podstawowe pojęcia z zakresu wiertnictwa;

27) przygotowywać odwierty do eksploatacji surowców;

2) dokonywać podziału i charakteryzować metody

wiercenia otworów w skorupie ziemskiej;

28) wykonywać naprawy i rekonstrukcje odwiertów;

8) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

30) wykonywać studnie wiercone, dobierać filtry;

9) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

31) sporządzać dokumentację wiertniczą;

10) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

32) przestrzegać przepisów dozoru technicznego,

przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz

ochrony środowiska w czasie prac wiertniczych.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

2) narzędzia wiertnicze;

3) płuczki wiertnicze;

4) technologia wiercenia otworów;

5) konstrukcje otworów — rurowanie i cementowanie;

6) metody dowiercania i udostępniania złóż;

7) wiercenie otworów kierunkowych;

8) wiercenie otworów wielkośrednicowych;

9) studnie wiercone;

11) określać podstawowe zagrożenia dla środowiska naturalnego związane z wierceniem otworów, w szczególności otworów ropno-gazowych;

12) charakteryzować podstawowe pojęcia z zakresu

prawa geologicznego i górniczego;

13) określać zależności między prawem geologicznym i górniczym a innymi ustawami i przepisami wykonawczymi;

14) określać sposoby likwidacji szkód związanych

z wierceniem otworów;

.go

1) metody wiercenia otworów;

v.p

l

29) przeprowadzać likwidację otworów wiertniczych;

16) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

17) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

18) stosować przepisy prawa dotyczące działalności

zawodowej;

19) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

w.

rcl

10) awarie wiertnicze, zapobieganie i likwidacja;

15) określać warunki funkcjonowania zakładu górniczego, a także zasady jego likwidacji;

11) wiercenie otworów geologiczno-inżynierskich;

12) likwidacja otworów wiertniczych;

13) dokumentacja wiertnicza;

14) przepisy dozoru technicznego, przepisy i zasady

bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska

dotyczące prac wiertniczych.

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

1. Cele kształcenia

20) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

21) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

22) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność oraz bezpieczeństwo

pracy;

23) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

24) prowadzić negocjacje;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

25) rozwiązywać problemy dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;

26) podejmować decyzje;

ww

2) zapobiegać zagrożeniom związanym z wykonywaniem zadań zawodowych oraz wskazywać

sposoby ich eliminowania;

3) określać zasady zachowania pracowników w sytuacji wypadku przy pracy, pożaru, awarii wiertniczej, a także innych zagrożeń;

4) oceniać wpływ czynników fizycznych, chemicznych i biologicznych na zdrowie i bezpieczeństwo pracowników oraz na środowisko pracy;

5) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

27) korzystać z obcojęzycznych źródeł informacji,

dokumentacji technicznej, norm, katalogów

oraz oprogramowania użytkowego;

28) organizować doskonalenie zawodowe pracowników;

29) przestrzegać zasad etyki.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) gospodarka rynkowa;

6) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa;

2) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy;

7) opracowywać plan marketingowy;

4) prawo górnicze a inne akty prawne;

3) prawo geologiczne i górnicze;

5) szkody związane z wierceniem otworów;

6) podstawowe pojęcia i kategorie ekonomiczne;

8) dokumenty związane z zatrudnieniem;

i

prowadzenie

Pracownia mechaniczno-energetyczna powinna być

wyposażona w

1) modele maszyn i urządzeń dźwigowo-transportowych;

7) metody poszukiwania pracy;

9) podejmowanie

gospodarczej;

Poz. 845

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

działalności

2) modele wentylatorów, dmuchaw i przepływomierzy;

10) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej;

3) modele silników elektrycznych;

11) bezpieczeństwo i higiena pracy;

4) modele przepustnic i siłowników pneumatycznych i hydraulicznych;

12) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

13) elementy ergonomii;

6) indykator do określania mocy silników;

14) środki ochrony indywidualnej;

7) sprzęt i narzędzia do montażu;

.go

15) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

16) elementy fizjologii i higieny pracy;

17) zasady i metody komunikowania się;

8) dokumentację i instrukcje obsługi maszyn i urządzeń.

Pracownia geologiczno-geofizyczna powinna być wyposażona w

18) elementy socjologii i psychologii pracy;

19) źródła informacji zawodowej i oprogramowanie

w języku obcym;

20) formy doskonalenia zawodowego;

21) etyka.

5) zestawy do montażu i badania obwodów elektrycznych;

1) zestawy minerałów;

2) klucze do oznaczania minerałów;

3) zestawy wybranych skał typu magmowego, metamorficznego i osadowego;

4) zestaw do oznaczania najczęściej spotykanych

rud metali;

w.

rcl

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Nazwa bloku programowego

Mechaniczny

Geologiczno-geofizyczny

Technika wiertnicza

Podstawy działalności zawodowej

Razem

Minimalna

liczba godzin

w okresie

kształcenia

w %*

20

30

30

10

90**

ww

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia

w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych

(w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 10 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

TREŚCI

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne

1) pracownia mechaniczno-energetyczna;

5) zestaw minerałów posiadających nietypowe

właściwości fizyczne;

6) mapy ćwiczeniowe

a) mapę surowców mineralnych Polski,

b) mapę geologiczną Polski bez osadów czwartorzędowych,

c) mapę tektoniczną Polski i świata;

7) tabele stratygraficzne;

8) przyrządy i wyposażenie laboratoryjne do kartografii geologicznej

a) niwelator, tyczki, taśmy, węgielnice,

b) tachometr,

c) teodolit,

d) przyrząd do pomiarów sytuacyjnych GPS

(Global Positioning System),

e) mapy ćwiczeniowe sytuacyjne cyfrowe,

f) busole geologiczne,

g) mikroskop polaryzacyjny,

h) zestaw do badań twardości minerałów wg

skali Mosha;

2) pracownia geologiczno-geofizyczna;

9) aparaturę do badań elektrooporowych;

3) pracownia wiertnictwa;

10) aparaturę georadarową;

4) pracownia techniczna;

5) pracownia komputerowa.

11) aparaturę elektromagnetyczną z konduktometrem.

Pracownia wiertnictwa powinna być wyposażona w

1) model kinematyczny wiertnicy obrotowej;

2) modele podstawowych elementów wiertnicy

obrotowej

a) wieżę wiertniczą z systemem olinowania,

b) stół obrotowy,

Poz. 845

Pracownia techniczna powinna być wyposażona w

1) przyrządy do pomiarów liniowych

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

a) liniały,

b) suwmiarki,

c) mikrometry,

d) taśmy miernicze;

c) uzbrojenie głowicy otworu,

d) system napędowy wiertnicy,

2) zestawy do pomiarów wytrzymałościowych

gruntów;

e) wybrane elementy pomp płuczkowych;

3) mikroskop metalograficzny;

3) zestaw ręczny do terenowych wierceń obrotowych;

4) przyrząd tensometryczny;

4) aparaturę do badań parametrów wytrzymałościowych skał

6) ręczną prasę do badań wytrzymałościowych;

b) aparat Behmego,

c) aparat Casagrande;

5) sprzęt do badań terenowych

a) sondy dynamiczne lekkie,

b) sondy obrotowe typu kieszonkowego;

6) przyrządy do pomiarów płuczek i cementów

a) wagę typu Baroid,

b) szirometr,

c) prasę filtracyjną,

8) ciśnieniomierze;

9) wakuometry;

10) ciągomierze;

11) zestawy próbek metalowych do badań nieniszczących oraz niszczących.

Pracownia komputerowa powinna być wyposażona w

1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla

dwóch uczniów);

2) drukarkę, ploter;

w.

rcl

d) lejek Marsha,

7) termometry różnych typów;

.go

a) edometr,

5) zrywarkę uniwersalną;

e) wagi laboratoryjne,

f) mieszadła,

g) zestaw naczyń laboratoryjnych,

h) zbiory skał typu magmowego, metamorficznego i osadowego,

i) skrzynki do poboru rdzeni wiertniczych,

ww

j) modele lub oryginalne świdry do wierceń obrotowych typu gryzowego i diamentowego.

3) oprogramowanie użytkowe;

4) programy specjalistyczne.

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy

zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.

Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w centrach kształcenia praktycznego, w zakładach wiertniczych lub na poligonach ćwiczeniowych.

Elektronicznie

podpisany przez

Grzegorz Paczowski

Data: 2010.07.13

14:24:44 +02'00'

— 10508 —

Poz. 845

845

v.p

l

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ1)

z dnia 17 czerwca 2010 r.

w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: cieśla, elektryk, opiekunka środowiskowa,

opiekun w domu pomocy społecznej, posadzkarz, renowator zabytków architektury, technik elektryk,

technik leśnik, technik prac biurowych i technik wiertnik

Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy

z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U.

z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.2)) zarządza się,

co następuje

2) elektryk — symbol cyfrowy 724[01];

Załączniki do rozporządzenia Ministra Edukacji

Narodowej z dnia 17 czerwca 2010 r. (poz. 845)

Załącznik nr 1

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE CIEŚLA

SYMBOL CYFROWY 712[02]

ww

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

1) rozpoznawać rodzaje obiektów budowlanych,

ich konstrukcje oraz technologie wykonania;

2) posługiwać się dokumentacją techniczną, normami i instrukcjami w zakresie wykonywanych

zadań zawodowych;

5) dobierać materiały i wyroby do robót ciesielskich;

6) użytkować narzędzia, urządzenia i sprzęt do robót ciesielskich i pomocniczych;

7) wykonywać obróbkę drewna i materiałów

drzewnych;

8) przygotowywać elementy konstrukcji ciesielskich do montażu;

9) wykonywać złącza i połączenia ciesielskie;

3) składować, przechowywać i transportować surowe drewno, materiały drzewne oraz prefabrykaty;

10) wykonywać konstrukcje z drewna i materiałów

drzewnych;

4) zabezpieczać drewno i materiały drzewne przed

działaniem czynników zewnętrznych;

11) wykonywać montaż, rozbiórkę oraz konserwację deskowań i rusztowań;

12) przygotowywać materiały do zabezpieczania

wykopów;

13) wykonywać konserwację, renowację i rozbiórkę

elementów budowlanych z drewna i materiałów

drzewnych;

14) przeprowadzać naprawy konstrukcji ciesielskich;

15) montować obiekty z prefabrykatów drewnianych;

16) dokonywać rozliczeń materiałów, pracy sprzętu

oraz robocizny;

17) oceniać jakość wykonania robót ciesielskich;

II. BLOKI PROGRAMOWE

Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający

z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierają następujące

bloki programowe

1) podstawy budownictwa;

2) technologia robót ciesielskich;

3) podstawy działalności zawodowej.

BLOK: PODSTAWY BUDOWNICTWA

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) posługiwać się podstawową terminologią budowlaną;

.go

18) korzystać z urządzeń, wyposażenia i zaplecza

techniczno-socjalnego terenu budowy;

Poz. 845

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

19) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

2) rozpoznawać elementy budynku i określać ich

funkcje;

20) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

3) określać konstrukcje i technologie wykonania

budynków;

21) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

22) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

5) określać właściwości materiałów i wyrobów

stosowanych do robót ciesielskich i pomocniczych;

6) stosować zasady magazynowania, składowania

i transportowania drewna i materiałów drzewnych;

w.

rcl

23) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

4) określać rodzaje gruntów budowlanych;

24) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

25) korzystać z różnych źródeł informacji;

26) prowadzić działalność gospodarczą.

7) określać zasady organizacji stanowiska pracy

oraz zagospodarowania terenu budowy;

8) sporządzać rysunki figur i brył geometrycznych;

9) wymiarować i opisywać rysunki techniczne;

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego,

jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie cieśla powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych

1) wykonywania konstrukcji ciesielskich z drewna

i materiałów drzewnych;

ww

2) montowania obiektów budowlanych z drewnianych elementów prefabrykowanych;

3) wykonywania form i deskowań z drewna i materiałów drzewnych;

4) wykonywania rusztowań i pomostów roboczych

z drewna;

5) wykonywania tymczasowych obiektów z drewna

oraz materiałów drzewnych na terenie budowy;

6) wykonywania konserwacji oraz zabezpieczania

konstrukcji ciesielskich przed działaniem czynników zewnętrznych;

7) wykonywania napraw, renowacji i rozbiórki konstrukcji ciesielskich.

10) stosować zasady wykonywania przekrojów, rzutów prostokątnych i aksonometrycznych;

11) sporządzać szkice elementów budynków;

12) rozróżniać rodzaje i elementy dokumentacji

technicznej;

13) posługiwać się dokumentacją techniczną;

14) posługiwać się podstawowym sprzętem pomiarowym;

15) wykonywać przedmiary i obmiary robót;

16) sporządzać zapotrzebowanie materiałów do wykonywanych robót ciesielskich;

17) sporządzać rysunki inwentaryzacyjne.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach

programowych

1) ogólne wiadomości z zakresu budownictwa;

2) elementy konstrukcyjne i niekonstrukcyjne budynków;

3) rodzaje gruntów budowlanych;

4) drewno i materiały drzewne;

16) wykonywać deskowania pod pokrycia dachowe;

6) teren budowy i jego organizacja;

17) wykonywać drewniane rusztowania i pomosty

robocze;

7) figury i bryły geometryczne;

v.p

l

5) magazynowanie, składowanie i transportowanie drewna i materiałów drzewnych;

8) zasady wymiarowania rysunków;

18) wykonywać formy i deskowania elementów betonowych i żelbetowych;

9) przekroje rysunkowe;

19) wykonywać zabezpieczenia ścian w wykopach;

10) rzutowanie prostokątne i aksonometryczne;

20) wykonywać warstwy ochronne elementów konstrukcyjnych z drewna i materiałów drzewnych;

11) rysunek odręczny i schematyczny;

12) rodzaje i elementy dokumentacji technicznej;

13) dokumentacja techniczna;

22) kontrolować jakość wykonywanych robót;

14) elementy miernictwa;

BLOK: TECHNOLOGIA ROBÓT CIESIELSKICH

1. Cele kształcenia

23) wykonywać konserwację zabytkowych drewnianych obiektów budowlanych;

.go

15) przedmiary i obmiary robót ciesielskich;

16) rysunek inwentaryzacyjny.

21) montować obiekty z elementów prefabrykowanych;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

25) demontować konstrukcje ciesielskie;

26) wykonywać obmiary robót ciesielskich oraz pomiary inwentaryzacyjne;

27) stosować zasady prawidłowej gospodarki odpadami;

28) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas

wykonywania robót ciesielskich.

w.

rcl

1) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami technologicznymi, przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisami ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony

środowiska;

24) wymieniać uszkodzone elementy konstrukcji

drewnianych;

2) dobierać materiały i wyroby do robót ciesielskich;

3) dobierać i przygotowywać narzędzia oraz sprzęt

do robót ciesielskich;

4) magazynować i składować drewno i materiały

drzewne;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

1) organizacja stanowiska pracy;

2) materiały do robót ciesielskich;

5) transportować elementy konstrukcji ciesielskich;

3) narzędzia, urządzenia i sprzęt do robót ciesielskich;

6) nadzorować proces suszenia drewna do robót

ciesielskich;

4) składowanie, przechowywanie i transportowanie drewna, materiałów drzewnych i prefabrykatów;

7) przygotowywać do montażu elementy konstrukcji z drewna i materiałów drzewnych;

8) wykonywać ręczną i mechaniczną obróbkę

drewna;

ww

9) określać konstrukcję ciesielską oraz dobierać

sposoby łączenia elementów obiektów budowlanych;

10) wykonywać połączenia elementów konstrukcji

ciesielskich;

11) montować proste elementy konstrukcji drewnianych;

12) wykonywać konstrukcję ścian drewnianych;

13) wykonywać termiczną, akustyczną i przeciwwilgociową izolację ściany szkieletowej;

14) wykonywać schody o nieskomplikowanej konstrukcji;

15) wykonywać wiązary dachowe;

5) suszenie drewna i materiałów drzewnych;

6) ręczna i mechaniczna obróbka drewna;

7) zasady montażu elementów konstrukcji ciesielskich;

8) złącza ciesielskie;

9) ściany;

10) izolacje ścian;

11) stropy;

12) schody;

13) dachy;

14) rusztowania;

15) deskowania;

16) roboty montażowe z gotowych elementów;

17) odbiór robót ciesielskich;

18) zabezpieczanie drewna i materiałów drzewnych

przed szkodliwym działaniem czynników biologicznych, chemicznych, wody i ognia;

19) naprawy, remonty i rozbiórka konstrukcji ciesielskich;

20) konserwacje zabytkowych drewnianych obiektów budowlanych;

21) obmiar i inwentaryzacja robót ciesielskich;

Poz. 845

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 125

1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

2) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

3) podejmowanie

gospodarczej;

i

prowadzenie

działalności

4) funkcjonowanie przedsiębiorstw budowlanych;

22) gospodarka surowcami i odpadami;

23) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz

ochrony środowiska podczas robót ciesielskich.

1. Cele kształcenia

6) bezpieczeństwo i higiena pracy;

7) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

8) wybrane przepisy prawa budowlanego, podatkowego i bankowego;

.go

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

5) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki

rynkowej;

2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

10) przetargi w budownictwie;

11) kosztorysy budowlane;

12) środki ochrony indywidualnej;

13) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

14) zasady i metody komunikowania się;

15) elementy socjologii i psychologii pracy;

w.

rcl

4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

9) elementy ergonomii;

5) rozróżniać i charakteryzować przedsiębiorstwa

budowlane;

16) formy doskonalenia zawodowego;

6) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

18) etyka.

7) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

8) przestrzegać przepisów prawa budowlanego,

podatkowego i bankowego;

9) przygotowywać oferty przetargowe na nieskomplikowane roboty budowlane;

10) sporządzać kosztorysy wykonywanych robót

i obliczać wynagrodzenie za pracę;

11) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

ww

12) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

13) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

17) źródła informacji zawodowej;

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Minimalna liczba

godzin w okresie

Nazwa bloku programowego

kształcenia

w %*

Podstawy budownictwa

20

Technologia robót ciesielskich

50

Podstawy działalności zawodowej

10

Razem

80**

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia

w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych

(w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

14) komunikować się i współpracować w zespole;

15) rozwiązywać problemy dotyczące działalności

zawodowej;

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne

16) podejmować decyzje;

1) pracownia ogólnobudowlana;

17) doskonalić umiejętności zawodowe;

2) pracownia rysunku technicznego;

18) korzystać z różnych źródeł informacji;

3) pracownia komputerowa;

19) przestrzegać zasad etyki.

4) warsztaty szkolne.

Pracownia komputerowa powinna być wyposażona w

1) próbki materiałów i wyrobów budowlanych;

1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla

dwóch uczniów);

2) próbki różnych gatunków drewna oraz materiałów drzewnych;

v.p

l

Pracownia ogólnobudowlana powinna być wyposażona w

2) oprogramowanie użytkowe.

3) narzędzia oraz sprzęt do robót ciesielskich;

Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w

4) dokumentacje budowlano-montażowe;

1) stanowiska do wykonywania robót ciesielskich;

5) instrukcje technologiczne;

2) narzędzia i sprzęt do robót ciesielskich;

6) normy i certyfikaty stosowane w budownictwie,

aprobaty techniczne;

3) różne gatunki drewna i materiałów drzewnych;

7) prospekty materiałów i wyrobów budowlanych;

5) przyrządy pomiarowe;

8) publikacje zawierające jednostkowe nakłady rzeczowe oraz publikacje zawierające ceny i stawki

czynników produkcji.

6) narzędzia i przyrządy do trasowania;

4) elementy łączące konstrukcje ciesielskie;

.go

7) środki ochrony indywidualnej;

Pracownia rysunku technicznego powinna być wyposażona w

8) katalogi i prospekty materiałów i wyrobów budowlanych, instrukcje technologiczne.

1) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla

jednego ucznia);

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy

zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.

2) wzory znormalizowanego pisma technicznego;

3) modele figur i brył geometrycznych;

4) dokumentacje architektoniczno-budowlane;

Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w warsztatach szkolnych, centrach kształcenia praktycznego,

centrach kształcenia ustawicznego oraz u przedsiębiorców, w tym rzemieślników prowadzących działalność gospodarczą w zakresie ciesielstwa.

w.

rcl

5) normy dotyczące zasad sporządzania rysunków

technicznych;

W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu.

6) katalogi i prospekty materiałów i wyrobów stosowanych w robotach ciesielskich.