Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 lipca 2010 r. w sprawie kierowania ruchem drogowym

§ 1. Rozporządzenie określa

4) umundurowanych i odpowiednio oznakowanych

pracowników nadzoru ruchu komunikacji miejskiej

— podczas wykonywania czynności związanych

z zapewnieniem płynności ruchu pojazdów komunikacji miejskiej, zdarzeń drogowych oraz awarii

technicznych z udziałem tych pojazdów;

1) organizację oraz sposób dawania poleceń i sygnałów uczestnikowi ruchu lub innej osobie znajdującej się na drodze;

5) osoby wykonujące pilotaż pojazdów nienormatywnych — podczas wykonywania czynności związanych z przejazdem tych pojazdów;

2) program i tryb prowadzenia szkolenia w zakresie

dawania poleceń i sygnałów osobom, o których

mowa w pkt 1;

6) członków zespołu ratownictwa medycznego —

podczas akcji prowadzenia medycznych czynności

ratunkowych do czasu przybycia na miejsce zdarzenia innych osób uprawnionych do dawania poleceń i sygnałów uczestnikowi ruchu lub innej

osobie znajdującej się na drodze.

3) wzór zaświadczenia o ukończeniu szkolenia;

4) wysokość stawek za szkolenia oraz tryb ich pobierania i zwrotu;

5) katalog osób upoważnionych do wykonywania

czynności, o których mowa w pkt 1;

6) okoliczności, szczegółowe warunki oraz sposób

wykonywania czynności, o których mowa w pkt 1.

Załącznik nr 2

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA TARCZY ZNAKU UŻYWANEGO PRZEZ OSOBĘ

NADZORUJĄCĄ BEZPIECZNE PRZEJŚCIE DZIECI PRZEZ JEZDNIĘ W WYZNACZONYM PUNKCIE

I. Ogólne warunki specyfikacji

1 . Pr z e dm iot sp ecyfi kacj i

4 . Wa r unki wy kona nia

Przedmiotem szczegółowej specyfikacji technicznej są wymagania dotyczące wykonania specjalistycznej tarczy znaku używanego przez osobę nadzorującą

bezpieczne przejście dzieci przez jezdnię w wyznaczonym punkcie, zwanego dalej „znakiem”.

2 . Ogólne waru n ki d o tycz ące m ater ia łów

Materiały użyte do produkcji znaku powinny charakteryzować się wysoką jakością, trwałością, odblaskowością oraz mieć odpowiednią kolorystykę, zgodnie z tabelami nr 2 i 3. Wszystkie materiały zastosowane w produkcji powinny zapewnić co najmniej 2-letni

okres używalności znaku, bez wyraźnego pogorszenia

walorów funkcjonalnych.

3 . W a r unk i tech n i cz n e d o tycz ące ma te r ia łów

Barwa tła znaku „STOP” — czerwona (tabela nr 2).

Barwa napisu i obwódki znaku „STOP” oraz kwadratowego pola — żółta fluorescencyjna (tabela nr 3).

Treść znaku powinna być naniesiona metodą sitodruku na podkład odblaskowy.

Znak powinien być wykonany jako obustronny,

o identycznych parametrach dla każdej strony.

Tarcza znaku nie może mieć ostrych krawędzi i powinna cechować się niezbędną sztywnością eksploatacyjną.

Tarcza znaku powinna być umieszczona na słupku

o średnicy nie większej niż 30 mm, o długości

1500 mm, licząc od dolnej krawędzi tarczy znaku. Dopuszcza się wykonanie słupka z drewna, tworzywa

sztucznego lub lekkiego stopu metalu. Barwa słupka

powinna być czerwona, szara lub biała.

rcl

Znak powinien być pokryty lub wykonany z materiałów odblaskowych fluorescencyjnych barwy żółtej,

według parametrów określonych w tabeli nr 3, charakteryzujących się bardzo dobrą widzialnością w różnych porach dnia, trudnych warunkach atmosferycznych oraz w nocy w szczególności powinny być intensywnie widoczne w światłach reflektorów samochodowych. Barwa materiału zarówno w dzień, jak

i oświetlonego w nocy powinna być taka sama.

Znak należy wykonać na wzór znaku B-20 „STOP”

(ośmiokąt wpisany w koło o średnicy 350 mm), umieszczony w polu o kształcie kwadratu o boku 500 mm

(±10 mm), wielkość i grubość liter dużych w grupie IV

dla znaków małych określonych w przepisach w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków

i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa

ruchu drogowego i warunków ich umieszczania. Zarówno znak „STOP”, jak i kwadratowe pole, na którym ma

być umieszczony, powinny być wykonane lub pokryte

materiałem odblaskowym z minimalnym współczynnikiem odblaskowości określonym w tabeli nr 1.

Minimalny współczynnik odblaskowości znaku nie

może być niższy niż określony w tabeli nr 1. Dla folii

zadrukowanej dopuszcza się spełnienie wymagań zawartych w tabeli nr 1 obniżonych do 30 % podanych

wartości.

Znak powinien być zgodny z Polską Normą

PN EN 471 w zakresie odblaskowości i barwy materiałów. W przypadku powołań niedatowych tej normy stosuje się ostatnie wydanie powołanej publikacji normy.

w.

II. Warunki, jakie powinny spełniać materiały do wykonania tarczy znaku

Tabela nr 1. Minimalne wartości powierzchniowego współczynnika odblasku w cd x 1x-1 x m-2 dla materiału odblaskowego klasy drugiej

Kąt obserwacji

ww

12’

20’

1°

1°30’

5°

330

250

25

10

Kąt oświetlenia ß1 (ß2=0)

20°

290

200

15

7

30°

180

170

12

5

40°

65

60

10

4

Tabela nr 2. Barwa materiału podłożowego

Barwa

1

fluorescencyjna

pomarańczowoczerwona

Współrzędne chromatyczności

punktów narożnych

x

y

2

3

0,610

0,390

0,535

0,375

0,570

0,340

0,655

0,345

Minimalny współczynnik

luminancji

ß min

0,40

fluorescencyjna

czerwona

2

0,655

0,570

0,595

0,690

Poz. 840

3

0,345

0,340

0,315

0,310

4

.go

v.p

l

1

— 10418 —

0,25

Tabela nr 3. Barwa materiałów o własnościach kombinowanych

Barwa

fluorescencyjna żółta

Współrzędne chromatyczności

punktów narożnych

x

y

0,387

0,610

0,356

0,494

0,398

0,452

0,460

0,540

ww

w.

rcl

WZÓR TARCZY ZNAKU

Minimalny współczynnik

luminancji

ß min

0,70

.go

v.p

l

§ 3. 1. Polecenia i sygnały dawane przez osoby kierujące ruchem powinny być jednoznaczne i zrozumiałe dla osób, dla których są przeznaczone.

rcl

§ 2. 1. Do dawania poleceń i sygnałów uczestnikowi ruchu lub innej osobie znajdującej się na drodze

upoważnia się

2. Osoby, o których mowa w ust. 1 oraz art. 6 ust. 1

ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu

drogowym, zwanej dalej „ustawą”, kierują ruchem,

dając polecenia lub sygnały.

1) osoby odpowiedzialne za utrzymanie porządku

podczas przemarszu procesji, pielgrzymki, konduktu pogrzebowego lub innej zorganizowanej

grupy — jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia

ich bezpiecznego przemarszu;

w.

2) strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej,

o których mowa w art. 15 pkt 1a—5 i 8 ustawy z dnia

24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej

(Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380 oraz z 2010 r.

Nr 57, poz. 353) — podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem akcji ratowniczej;

3) funkcjonariuszy Biura Ochrony Rządu — podczas

wykonywania czynności związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa osób ochranianych, obiektów i urządzeń;

1) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji kieruje dzia-

ww

łem administracji rządowej — sprawy wewnętrzne, na

podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady

Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych

i Administracji (Dz. U. Nr 216, poz. 1604).

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały

ogłoszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 109, poz. 925, Nr 175,

poz. 1462, Nr 179, poz. 1486 i Nr 180, poz. 1494 i 1497,

z 2006 r. Nr 17, poz. 141, Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 190,

poz. 1400, Nr 191, poz. 1410 i Nr 235, poz. 1701, z 2007 r.

Nr 52, poz. 343, Nr 57, poz. 381, Nr 99, poz. 661, Nr 123,

poz. 845 i Nr 176, poz. 1238, z 2008 r. Nr 37, poz. 214,

Nr 100, poz. 649, Nr 163, poz. 1015, Nr 209, poz. 1320,

Nr 220, poz. 1411 i 1426, Nr 223, poz. 1461 i 1462 i Nr 234,

poz. 1573 i 1574, z 2009 r. Nr 3, poz. 11, Nr 18, poz. 97,

Nr 79, poz. 663, Nr 91, poz. 739, Nr 92, poz. 753, Nr 97,

poz. 802 i 803, Nr 98, poz. 817 i Nr 168, poz. 1323 oraz

z 2010 r. Nr 40, poz. 230, Nr 43, poz. 246 i Nr 122, poz. 827.

2. Sposób dawania poleceń i sygnałów do kierowania ruchem na skrzyżowaniu przez osoby, o których

mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, określa załącznik

nr 1 do rozporządzenia.

Załącznik nr 3

PROGRAM SZKOLENIA W ZAKRESIE KIEROWANIA RUCHEM DROGOWYM

I.

Zagadnienia

Liczba godzin

1

2

Zakres kompetencji osób uprawnionych do kierowania ruchem drogowym

1

Podstawowe zasady bezpieczeństwa ruchu drogowego i zagrożenia, jakie niesie charakter pracy na drodze. Rodzaj i znaczenie wykonywanych prac na drodze oraz utrudnienia w ruchu, które się z nimi wiążą

w.

II.

rcl

W zależności od podmiotów uczestniczących w szkoleniu, wskazanie uprawnień

1) pracownikom kolejowym na przejazdach kolejowych;

2) osobom działającym w imieniu zarządcy drogi oraz osobom wykonującym roboty

na drodze na zlecenie lub za zgodą zarządcy drogi;

3) osobom nadzorującym bezpieczne przejście dzieci przez jezdnię w wyznaczonym

miejscu;

4) kierującym autobusem szkolnym w miejscach postoju związanych z wsiadaniem

lub wysiadaniem dzieci;

5) strażnikom leśnym lub funkcjonariuszom Straży Parku — na terenie odpowiednio

lasu lub parku narodowego;

6) osobom odpowiedzialnym za utrzymanie porządku podczas przemarszu procesji,

pielgrzymki, konduktu pogrzebowego lub innej zorganizowanej grupy — jeżeli jest

to niezbędne do zapewnienia ich bezpiecznego przemarszu;

7) strażakom jednostek ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w art. 15 pkt 1a—5

i 8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r.

Nr 178, poz. 1380 oraz z 2010 r. Nr 57, poz. 353), podczas wykonywania czynności

związanych z prowadzeniem akcji ratowniczej;

8) funkcjonariuszom Biura Ochrony Rządu — podczas wykonywania czynności związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa osób ochranianych, obiektów i urządzeń;

9) pracownikom nadzoru ruchu komunikacji miejskiej — podczas wykonywania czynności związanych z zapewnieniem płynności ruchu komunikacji miejskiej, zdarzeń

drogowych oraz awarii technicznych z udziałem tych pojazdów;

10) osobom wykonującym pilotaż pojazdów nienormatywnych — podczas wykonywania czynności związanych z przejazdem tych pojazdów;

11) członkom zespołu ratownictwa medycznego — podczas akcji prowadzenia medycznych czynności ratunkowych do czasu przybycia na miejsce zdarzenia innych osób

uprawnionych do dawania poleceń i sygnałów uczestnikowi ruchu lub innej osobie

znajdującej się na drodze

2

ww

Omówienie możliwości wystąpienia

1) różnych reakcji kierujących pojazdami;

2) konieczności prowadzenia ruchu wahadłowego;

3) różnych warunków atmosferycznych, w szczególności niedostatecznej widoczności;

4) różnych warunków drogowych, w szczególności natężenia ruchu;

5) unieruchomienia pojazdu na przejeździe kolejowym

III.

Możliwości reakcji na zachowania uczestników ruchu drogowego niezgodne z prawem

Omówienie treści wybranych przepisów Kodeksu wykroczeń, które sankcjonują niestosowanie się do sygnałów osób uprawnionych do kierowania ruchem drogowym, oraz

czynności, jakie należy podjąć w sytuacji zaistnienia zdarzenia drogowego.

Wskazanie możliwości skierowania do sądu wniosku o ukaranie osób niestosujących

się do poleceń lub sygnałów osoby uprawnionej do kierowania ruchem.

Prezentowanie wzoru wniosku o ukaranie i wskazanie zakresu informacji, które powinny zawierać notatka lub pismo przekazane Policji, dotyczące sprawcy wykroczenia

i okoliczności popełnionego wykroczenia.

2

.go

v.p

l

1

Zasady odpowiedzialności osób kierujących ruchem drogowym w świetle przepisów

prawa wykroczeń oraz prawa karnego

1

V.

Sposób dawania sygnałów i poleceń w świetle obowiązujących przepisów połączony z ćwiczeniami praktycznymi. Zwrócenie szczególnej uwagi na umiejętności oceniania przez słuchaczy prędkości pojazdów oraz możliwości ich bezpiecznego zatrzymania się

2

VI.

Sprawdzenie stopnia opanowania materiału w formie testu oraz w warunkach symulowanych (rzeczywistych)

1

Razem godzin

8

ww

w.

rcl

IV.

.go

v.p

l

§ 4. 1. Polecenia i sygnały, o których mowa w § 3,

uprawniona osoba daje za pomocą postawy i ruchu

rąk, tarczy do zatrzymywania pojazdów, a w warunkach niedostatecznej widoczności — latarki wyposażonej w światło czerwone lub światło czerwone i zielone albo tarczy do zatrzymywania pojazdów ze światłem odblaskowym lub światłem czerwonym.

2. Przepis ust. 1 nie dotyczy

1) osób, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 2 i 4

ustawy, kierujących ruchem na skrzyżowaniu

i w obrębie przejazdu kolejowego; osoby te, kierując ruchem na skrzyżowaniu w warunkach niedostatecznej widoczności, mogą używać latarki wyposażonej w światło czerwone lub światło czerwone

i zielone albo tarczy do zatrzymywania pojazdów ze

światłem odblaskowym lub światłem czerwonym;

2) osoby nadzorującej bezpieczne przejście dzieci

przez jezdnię w wyznaczonym miejscu.

Załącznik nr 4

WZÓR ZAŚWIADCZENIA O UKOŃCZENIU SZKOLENIA

Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego

w .....................................................

ZAŚWIADCZENIE NR .................

o ukończeniu szkolenia z zakresu

wykonywania niektórych czynności

związanych z kierowaniem ruchem

drogowym, wydane dla

Niniejszy dokument, na podstawie § 10 ust. 1

rozporządzenia Ministra Spraw

Wewnętrznych i Administracji z dnia

6 lipca 2010 r. w sprawie

kierowania ruchem dorogowym

(Dz. U. Nr 123, poz. 840), upoważnia

wymienioną osobę do wykonywania

czynności związanych z kierowaniem ruchem

drogowym, określonych w

......................................................*

.............................................................................

(imię i nazwisko)

.............................................................................

(instytucja)

Ważne z dokumentem tożsamości

lub prawem jazdy

do dnia ................................................ 20....... r.

mp.

ww

w.

rcl

...............................................

(podpis dyrektora WORD)

* Należy wpisać co najmniej jedną podstawę prawną

uprawniającą do kierowania ruchem dorogowym,

określoną w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r.

– Prawo o ruchu dorogowym lub rozporządzeniu

Ministra Spraw Wewnętrzych i Administracji

w sprawie kierowania ruchem drogowym.

rcl

w.

ww

.go

v.p

l

rcl

w.

ww

.go

v.p

l

w.

rcl

.go

v.p

l

— 10424 —

Egzemplarze bieżące oraz archiwalne można nabywać

— w Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów — Wydział Wydawnictw i Poligrafii, ul. Powsińska 69/71,

02-903 Warszawa, tel. 22 694-67-52 — na podstawie nadesłanego zamówienia (sprzedaż wysyłkowa);

— w punktach sprzedaży Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego w Warszawie (sprzedaż za gotówkę)

— ul. Powsińska 69/71 (wejście od ul. Limanowskiego), tel. 22 694-62-96

— al. J. Ch. Szucha 2/4, tel. 22 629-61-73

Reklamacje z powodu niedoręczenia poszczególnych numerów zgłaszać należy na piśmie do Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

Wydział Wydawnictw i Poligrafii, ul. Powsińska 69/71, 02-903 Warszawa,

do 15 dni po otrzymaniu następnego numeru

ww

O wszelkich zmianach nazwy lub adresu prenumeratora prosimy niezwłocznie informować na piśmie Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

Wydział Wydawnictw i Poligrafii

Dziennik Ustaw i Monitor Polski dostępne są w Internecie pod adresem www.wydawnictwa.cokprm.gov.pl i www.rcl.gov.pl

Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Redakcja: Rządowe Centrum Legislacji — Departament Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego

al. J. Ch. Szucha 2/4, 00-582 Warszawa, tel. 22 622-66-56

Skład, druk i kolportaż: Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów — Wydział Wydawnictw i Poligrafii,

ul. Powsińska 69/71, 02-903 Warszawa, tel. 22 694-67-52; faks 22 694-60-48

Bezpłatna infolinia: 800 287 581 (czynna w godz. 730–1530)

www.wydawnictwa.cokprm.gov.pl

e-mail: wydawnictwa@cokprm.gov.pl

Tłoczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów — Wydział Wydawnictw i Poligrafii,

ul. Powsińska 69/71, 02-903 Warszawa

Zam. 1737/W/C/2010

ISSN 0867-3411

Cena 6,10 zł (w tym 7 % VAT)

§ 5. Pracownik kolejowy na przejeździe kolejowym,

dla zwrócenia uwagi na dawane za pomocą tarczy do

zatrzymywania pojazdów lub latarki ze światłem czerwonym polecenia i sygnały, może dodatkowo używać

trąbki sygnalizacyjnej lub gwizdka.

§ 6. 1. Osoba nadzorująca bezpieczne przejście

dzieci przez jezdnię w wyznaczonym miejscu powinna

być podczas dawania poleceń i sygnałów wyposażo-

§ 8. 1. Stawka opłaty za szkolenie, o którym mowa

w art. 6 ust. 3a ustawy, powinna zostać określona jako

stawka opłaty za godzinę wykładową, pomnożoną

przez liczbę godzin wykładowych, określoną w załączniku nr 3 do rozporządzenia.

.go

v.p

l

na w kwadratową tarczę barwy żółtej fluorescencyjnej

z umieszczonym w polu ośmiokątnym znakiem barwy

czerwonej z napisem „STOP”.

Poz. 840

2. Polecenia i sygnały dla kierujących pojazdami

osoba nadzorująca bezpieczne przejście dzieci przez

jezdnię daje za pomocą tarczy, o której mowa w ust. 1.

3. Osoba, o której mowa w ust. 1, przed podaniem

sygnału do wstrzymania ruchu pojazdów jest obowiązana

1) wejść na przejście dla pieszych z uniesioną tarczą,

w sposób niezmuszający kierujących do gwałtownego hamowania; płaszczyzna tarczy powinna być

skierowana w stronę jadących pojazdów;

2) zezwolić pieszym na przejście przez jezdnię dopiero po upewnieniu się, że pojazdy się zatrzymały;

3) zejść z przejścia dopiero po opuszczeniu jezdni

przez pieszych; oznacza to zezwolenie na kontynuowanie jazdy pojazdów.

4. Szczegółową specyfikację techniczną tarczy znaku, o której mowa w ust. 1, określa załącznik nr 2 do

rozporządzenia.

§ 9. Program szkolenia w zakresie kierowania ruchem drogowym określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.

§ 10. 1. Potwierdzeniem ukończenia szkolenia jest

pozytywne zaliczenie testu i egzaminu praktycznego

zgodnie z zakresem programu szkolenia. Dokumentem potwierdzającym posiadanie uprawnień do wykonywania niektórych czynności związanych z kierowaniem ruchem drogowym jest zaświadczenie

o ukończeniu szkolenia wydane przez dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego.

2. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, zachowuje ważność przez okres 5 lat od daty wydania.

3. Po upływie okresu, o którym mowa w ust. 2, zaświadczenie wydaje się po odbyciu ponownego szkolenia.

4. Wojewódzki ośrodek ruchu drogowego prowadzi ewidencję wydanych zaświadczeń o ukończeniu

szkolenia.

rcl

§ 7. 1. Osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1

pkt 1—3c ustawy oraz § 2 ust. 1 pkt 3, powinny być

podczas dawania poleceń i sygnałów w zakresie kierowania ruchem na drodze wyposażone w kamizelki

barwy żółtej z elementami odblaskowymi oraz wyróżnikiem określającym formację, do której przynależą.

2. Stawka opłaty za godzinę wykładową szkolenia

powinna być wyznaczona w oparciu o średnie koszty

zorganizowania szkolenia i wynosić nie więcej niż jedna ósma kosztów określonych w art. 6 ust. 3b ustawy.

2. Osoby, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5

oraz art. 6 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy, powinny być podczas

dawania poleceń i sygnałów w zakresie kierowania ruchem na drodze wyposażone w kamizelki barwy pomarańczowej z elementami odblaskowymi oraz wyróżnikiem określającym odpowiednio przedsiębiorcę, którego są pracownikami, lub rodzaj wykonywanych czynności na drodze albo służbę, do której przynależą.

w.

3. Przepis ust. 2 nie ma zastosowania do osoby,

o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy, jeżeli polecenia i sygnały w zakresie kierowania ruchem na drodze daje ona bez wychodzenia z autobusu.

ww

4. Strażak Państwowej Straży Pożarnej oraz członek ochotniczej straży pożarnej dający polecenia i sygnały w zakresie kierowania ruchem na drodze podczas

wykonywania czynności związanych z prowadzeniem

akcji ratowniczej powinni być wyposażeni w ubranie

specjalne zgodne w wymogami określonymi w przepisach określających strój tych formacji.

5. Członek zespołu ratownictwa medycznego dający polecenia i sygnały w zakresie kierowania ruchem

na drodze podczas akcji prowadzenia medycznych

czynności ratunkowych do czasu przybycia na miejsce

zdarzenia innych osób uprawnionych do dawania poleceń i sygnałów uczestnikowi ruchu lub innej osobie

znajdującej się na drodze powinien być wyposażony

w ubranie z elementami odblaskowymi.

6. Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadkach

wymagających natychmiastowego działania do osób

wyposażonych w strój służbowy posiadający widoczne stałe elementy odblaskowe z wyróżnikiem określającym formację.

5. Wzór zaświadczenia, o którym mowa w ust. 1,

określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.

§ 11. 1. Opłata, o której mowa w § 8 ust. 1, dokonywana jest przez wpłatę na konto wskazane przez wojewódzki ośrodek ruchu drogowego albo w kasie wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego. Wpłata powinna

być dokonana najpóźniej w dniu rozpoczęcia szkolenia.

2. Zwrot opłaty, o której mowa w § 8 ust. 1, dokonywany jest przez wpłatę na konto wskazane przez

podmiot uprawniony do uzyskania zwrotu tej opłaty

albo poprzez wypłatę w kasie wojewódzkiego ośrodka

ruchu drogowego. Zwrot opłaty powinien zostać dokonany niezwłocznie.

§ 12. Zaświadczenia o ukończeniu szkolenia wydane na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują ważność na okres, na który zostały wydane.

§ 13. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem

10 lipca 2010 r.3)

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

J. Miller

3) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządze-

niem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia

18 lipca 2008 r. w sprawie kierowania ruchem drogowym

(Dz. U. Nr 132, poz. 839), które traci moc na podstawie

art. 36 pkt 5 ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o uchyleniu lub

zmianie niektórych upoważnień do wydawania aktów wykonawczych (Dz. U. Nr 98, poz. 817).

.go

v.p

l

§ 14. Podczas kierowania ruchem kierujący ruchem

może poruszać się po skrzyżowaniu, nie zmieniając

jednak pozycji ciała w stosunku do obowiązującego

w danym czasie kierunku ruchu.

Rys. 1b

ww

w.

rcl

Rys. 1a

— 10411 —

.go

v.p

l

Rys. 2a

Rys. 2b

Rys. 3a

ww

w.

rcl

Rys. 2c

— 10412 —

.go

v.p

l

Rys. 3b

Rys. 3c

Rys. 4b

ww

w.

rcl

Rys. 4a

— 10413 —

.go

v.p

l

Rys. 4c

Rys. 5

Rys. 7

ww

w.

rcl

Rys. 6

— 10414 —

.go

v.p

l

Rys. 8

Rys. 9a

Rys. 10a

ww

w.

rcl

Rys. 9b

— 10415 —

.go

v.p

l

Rys. 10b

Rys. 11a

Rys. 12

ww

w.

rcl

Rys. 11b

— 10416 —

.go

v.p

l

Rys. 13a

Rys. 13b

.go

v.p

l

Elektronicznie

podpisany przez

Grzegorz Paczowski

Data: 2010.07.09

19:00:21 +02'00'

Poz. 840

.go

v.p

l

840

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI1)

z dnia 6 lipca 2010 r.

w sprawie kierowania ruchem drogowym

Na podstawie art. 6 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia

20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U.

z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.2)) zarządza się,

co następuje

Załączniki do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych

i Administracji z dnia 6 lipca 2010 r. (poz. 840)

Załącznik nr 1

SPOSÓB DAWANIA POLECEŃ I SYGNAŁÓW DO KIEROWANIA RUCHEM NA SKRZYŻOWANIU

§ 1. 1. Przed podjęciem czynności kierowania ruchem drogowym policjant jest obowiązany powiadomić dyżurnego stanowiska kierowania właściwej terytorialnie jednostki Policji o przystąpieniu do wykonania tych czynności. Natomiast przed podjęciem czynności kierowania ruchem drogowym przez żołnierza

Żandarmerii Wojskowej lub żołnierza wojskowego organu porządkowego obowiązany jest on osobiście lub

przez przełożonego albo innego uprawnionego żołnierza powiadomić najbliższą właściwą terytorialnie jednostkę Policji.

2. Podejmując kierowanie ruchem, policjant lub

żołnierz, o którym mowa w ust. 1, zwany dalej „kierującym ruchem”, powinien zająć miejsce na skrzyżowaniu zapewniające jego dobrą widoczność i bezpieczeństwo oraz sprawne i skuteczne wykonywanie

czynności związanych z kierowaniem ruchem.

3. W celu wykonania zmiany kierunku ruchu kierujący ruchem wybiera najdogodniejszy moment, a następnie

1) podnosi prawą rękę przodem do góry, tak aby dłoń

znalazła się powyżej głowy, a ręka była lekko zgięta w łokciu (rys. 4a, 4b i 4c); podczas podnoszenia

ręki i po zakończeniu tej czynności kierujący ruchem upewnia się, czy wszyscy uczestnicy ruchu

zastosowali się do sygnału zabraniającego wjazdu

i wejścia na skrzyżowanie;

2) wykonuje zwrot o 90° w lewo lub w prawo z podniesioną prawą ręką do góry, po upewnieniu się,

że wszyscy opuścili skrzyżowanie;

3) wyciąga poziomo obie ręce w bok na wysokość

barków (rys. 5);

4) prawą ręką zgiętą w łokciu wykonuje ruch łukiem

przed sobą (dłoń na wysokości twarzy) do lewego

barku; jednocześnie lewą rękę zgina w łokciu i kieruje w górę za siebie na wysokość lewego ucha,

po czym obie ręce opuszcza w dół wzdłuż tułowia

(rys. 6).

rcl

3. Jeżeli przez skrzyżowanie przebiegają tory tramwajowe, miejsce kierowania powinno być w miarę

możliwości usytuowane poza nimi, z uwzględnieniem

warunków określonych w ust. 2.

b) lewą ręką od wyprostowanego ramienia w kierunku nadjeżdżających pojazdów, zginając ją za

siebie tak, aby dłoń znalazła się na wysokości

lewego ucha (rys. 3a, 3b i 3c).

§ 2. 1. Jeżeli kierowanie ruchem podejmuje jednocześnie kilku policjantów lub żołnierzy, to jeden z nich,

zwany dalej „wiodącym”, powinien zająć takie miejsce, z którego będzie miał warunki do obserwacji ruchu w całym rejonie kierowania, a jednocześnie sam

będzie widoczny dla pozostałych uczestników ruchu.

w.

2. Osoby, o których mowa w ust. 1, powinny dostosować zmiany kierunku ruchu do sygnałów dawanych przez wiodącego.

§ 3. 1. Kierujący ruchem powinien wejść na skrzyżowanie w taki sposób, aby być widocznym dla

wszystkich uczestników ruchu, nie zakłócając ruchu

pojazdów i pieszych.

ww

2. Po wejściu na skrzyżowanie kierujący ruchem

przyjmuje pozycję zgodną z odbywającym się ruchem,

czyniąc to w następujący sposób

1) pozycja podstawowa: linia barków wskazuje otwarty kierunek ruchu, ręce opuszczone wzdłuż tułowia, głowa wykonuje zwroty w lewo i w prawo,

nogi w lekkim rozkroku (rys. 1a i 1b);

2) gesty upewniające uczestników ruchu o utrzymaniu kierunku i przyspieszające przejazd pojazdów

wykonuje

a) prawą ręką od wyprostowanego ramienia

w kierunku nadjeżdżających pojazdów do lewego barku na wysokości twarzy, zginając rękę

w łokciu i utrzymując dłoń pionowo, stroną zewnętrzną do nadjeżdżających pojazdów (rys. 2a,

2b i 2c),

Czynności opisane w pkt 3 i 4 wykonuje się tylko raz.

4. Otwarcia wjazdów lub wejść na skrzyżowanie

można dokonać również w cyklu niesymetrycznym,

jeżeli wynika to z sytuacji ruchowej, a w szczególności

gdy piesi nie zdążyli opuścić jezdni.

5. W celu przyspieszenia przejazdu pojazdów należy wykonać gesty określone w ust. 2 pkt 2.

6. Kierujący ruchem w celu zwrócenia uwagi kierujących i pieszych na dawane sygnały może używać

gwizdka.

§ 4. 1. Częstotliwość zmian kierunku ruchu powinna być dostosowana do natężenia ruchu na drodze

oraz rodzaju i liczby nadjeżdżających pojazdów, tak

aby nie dopuścić do blokowania skrzyżowania.

2. Kierujący ruchem w miarę możliwości powinien

umożliwić w pierwszej kolejności przejazd pojazdom

komunikacji zbiorowej (tramwaje, autobusy, trolejbusy) oraz pojazdom długim, ciężkim lub powolnym.

§ 5. 1. W celu zatrzymania pojazdu nadjeżdżającego z lewej strony kierujący ruchem wyciąga w bok lewą rękę zgiętą w łokciu, przedramię i dłoń skierowane

w górę, dłoń zwrócona wewnętrzną stroną w kierunku

zatrzymywanych pojazdów (rys. 7).

2) prawą ręką wskazuje pierwszy pojazd skręcający

w lewo z prawej strony i przenosząc ją górą za siebie na wysokości prawej części karku — zezwala

na skręcenie w lewo za sobą (rys. 13a i 13b).

.go

v.p

l

2. Zatrzymanie pojazdu nadjeżdżającego z prawej

strony następuje przez podniesienie prawej ręki, tak

aby ramię i przedramię tworzyły kąt zbliżony do prostego, a wewnętrzna strona dłoni była zwrócona

w kierunku zatrzymywanych pojazdów; dłoń powinna

znajdować się na wysokości głowy lub nieco wyżej

(rys. 8).

Poz. 840

§ 6. 1. W przypadku sprowadzania pojazdu do kierującego ruchem na linię osi skrzyżowania (na kierunku otwartym) kierujący ruchem powinien wykonać

ręką ruch po łuku w płaszczyźnie pionowej, zginając

rękę harmonijnie w łokciu, nadgarstku i samej dłoni

(rys. 9a i 9b).

2. Innym sygnałem wyrażonym tą samą ręką (całą

dłonią) może on wskazać miejsce na skrzyżowaniu do

chwilowego zatrzymania pojazdu.

§ 7. Otwierając ruch w kierunku w prawo przy ruchu zamkniętym, kierujący ruchem czyni to ruchem

ręki po łuku (od prawej do lewej strony) w płaszczyźnie poziomej.

§ 8. 1. W celu przepuszczenia pojazdów jadących

z lewej strony i skręcających w lewo, bez objeżdżania

kierującego ruchem, kierujący ruchem wykonuje następujące czynności

§ 10. Przepisy § 8 i 9 stosuje się odpowiednio przy

dawaniu sygnałów innym kierującym w rozumieniu

przepisów ustawy.

§ 11. 1. Jeżeli do skrzyżowania zbliżają się pojazdy

z dwóch przeciwnych kierunków i zamierzają skręcić

w lewo, kierujący ruchem powinien ocenić, z którego

kierunku nadjeżdżające pojazdy będą potrzebowały

więcej czasu na opuszczenie skrzyżowania, i tym pojazdom umożliwić przejazd w pierwszej kolejności.

Pojazdy nadjeżdżające z drugiego kierunku mogą

w tym czasie samodzielnie opuścić skrzyżowanie bądź

opuścić je w momencie, gdy kierujący ruchem stoi

z podniesioną ręką do góry (co oznacza mającą nastąpić zmianę dotychczas dawanych sygnałów).

2. Jeżeli warunki bezpieczeństwa i szerokość jezdni (skrzyżowania) na to pozwalają, to kierujący ruchem

może przepuścić pojazdy skręcające w lewo w dwóch

lub więcej rzędach.

rcl

1) ustala odpowiedni moment do zatrzymania pojazdów; przyspiesza ruch tych, którzy znajdują się blisko skrzyżowania (wykonując gesty określone

w § 3 ust. 2 pkt 2);

2. Ruchy wykonywane prawą ręką powinny być

powtarzane, aby każdy skręcający w lewo widział je

i przyspieszał jazdę, w miarę jak stają się one szybkie

i energiczne.

2) daje polecenie zatrzymania się w sposób, o którym mowa w § 6 ust. 2;

3) po upewnieniu się, że kierujący pojazdami zauważyli sygnał i stosują się do niego, wyciąga prawą

rękę lekko zgiętą w łokciu przed siebie (dłoń

w płaszczyźnie pionowej, palce złączone) i wysuwa lewą nogę do przodu (rys. 10a i 10b);

w.

4) po uzyskaniu pewności, że pojazdy zatrzymały się,

odwraca głowę w kierunku pojazdów skręcających

w lewo, wyciąga lewą rękę w bok, wskazując pojazd skręcający, i łukiem w płaszczyźnie poziomej,

poruszając ją w kierunku nadgarstka prawej ręki,

daje polecenie opuszczenia skrzyżowania w lewo

(rys. 11a i 11b).

ww

2. Wykonując czynności, o których mowa w ust. 1,

kierujący ruchem powtarza ruchy ręki tak, aby każdy

skręcający w lewo widział je i przyspieszał jazdę,

w miarę jak stają się one szybkie i energiczne.

3. Po skręceniu pojazdów w lewo powinno się

zmienić kierunek ruchu na poprzeczny.

§ 9. 1. W celu przepuszczenia pojazdów jadących

z prawej strony i skręcających w lewo, bez objeżdżania kierującego ruchem, kierujący ruchem wykonuje

następujące czynności

1) zatrzymuje pojazdy nadjeżdżające z lewej strony

przez podniesienie pionowo w bok lewej ręki, zgiętej w łokciu pod kątem zbliżonym do prostego, tak

aby wewnętrzna strona dłoni (palce złączone) była

zwrócona do nadjeżdżających pojazdów (rys. 12);

§ 12. 1. Ruch pojazdów skręcających w lewo należy ubezpieczać przed ewentualną kolizją z pojazdami

jadącymi prosto. Ubezpieczenie takie kierujący ruchem może wykonać na przemian, raz dla skręcających w lewo z jego lewej strony, drugi raz dla skręcających w lewo z jego prawej strony. Ubezpieczenie

takie kierujący ruchem wykonuje tylko dla pojazdów

skręcających w lewo z jednego kierunku.

2. Po rozpoczęciu ruchu pojazdów skręcających

w lewo kierujący ruchem może w tym czasie dawać

także inne znaki dodatkowe, w szczególności przyspieszenie ruchu pojazdów czy zezwolenie na skręcenie

w prawo przy ruchu zamkniętym.

3. Po wykonaniu czynności, o których mowa

w ust. 1 i 2, kierujący ruchem powinien zmienić kierunek ruchu.

§ 13. 1. Jeżeli do skrzyżowania zbliża się pojazd

uprzywilejowany, kierujący ruchem powinien zapewnić mu bezpieczny przejazd przez zatrzymanie całego

ruchu pojazdów i pieszych. W tym celu daje kilka sygnałów gwizdkiem, z jednoczesnym podniesieniem

prawej ręki do góry, dając sygnał „uwaga” (rys. 4c).

2. Kierujący ruchem w okolicznościach, o których

mowa w ust. 1, może zatrzymywać pomocniczo lewą

ręką pieszych lub pojazdy zbliżające się z określonego

kierunku.