Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o radcach prawnych
Table of Provisions (174)
Statutory Text (174 Articles)
1.
Ustawa określa zasady wykonywania zawodu radcy prawnego oraz zasady organizacji i
działania samorządu radców prawnych.
2.
Tytuł zawodowy „radca prawny” podlega ochronie prawnej.
Przepisy ustawy stosuje się do spraw niezakończonych w dniu wejścia w życie ustawy
orzeczeniami sądów dyscyplinarnych wydanymi w drugiej instancji.
Pomoc prawna świadczona przez radcę prawnego ma na celu ochronę prawną interesów podmiotów,
na których rzecz jest wykonywana.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt
2, który wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
1.
Zawód radcy prawnego może wykonywać osoba, która spełnia wymagania określone niniejszą
ustawą.
2.
Radca prawny wykonuje zawód ze starannością wynikającą z wiedzy prawniczej oraz zasad
etyki radcy prawnego.
3.
Radca prawny jest obowiązany zachować w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się
w związku z udzieleniem pomocy prawnej.
4.
Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej nie może być ograniczony w czasie.
5.
Radca prawny nie może być zwolniony z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej co
do faktów, o których dowiedział się udzielając pomocy prawnej lub prowadząc sprawę.
6
Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej nie dotyczy informacji udostępnianych na
podstawie przepisów ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz o finansowaniu
terroryzmu
(Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1505, z późn. zm. - w zakresie określonym tymi przepisami.
Postępowanie dyscyplinarne wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy toczy się do
końca postępowania w danej instancji według przepisów dotychczasowych.
1
Wykonywanie zawodu radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej, z wyjątkiem
występowania w charakterze obrońcy w postępowaniu karnym i w postępowaniu w sprawach
o przestępstwa skarbowe.
2.
(uchylony).
3.
(utracił moc).
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Aplikanci adwokaccy, radcowscy i notarialni wpisani na listę aplikantów przed datą
wejścia w życie ustawy, przystępują do egzaminu zawodowego na dotychczasowych zasadach.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
1.
Radcowie prawni zorganizowani są na zasadach samorządu zawodowego, zwanego dalej „samorządem”.
2.
Jednostkami organizacyjnymi samorządu posiadającymi osobowość prawną są okręgowe izby
radców prawnych i Krajowa Izba Radców Prawnych.
3
Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór nad działalnością samorządu w zakresie i
formach określonych ustawą.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1.
Zawód radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzielaniu
porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych
oraz występowaniu przed sądami i urzędami.
2.
(utracił moc).
1.
W 2005 r. nabór na aplikację radcowską, w drodze egzaminu konkursowego, przeprowadzają
rady okręgowej izby radców prawnych równocześnie w tym samym dniu w Rzeczypospolitej
Polskiej, w terminie wyznaczonym przez Ministra Sprawiedliwości, z zastrzeżeniem ust.
20. Informację o terminie egzaminu konkursowego Minister Sprawiedliwości zamieszcza
w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim i Biuletynie Informacji Publicznej.
2.
Udział w postępowaniu konkursowym jest odpłatny.
3.
Opłata za udział w egzaminie konkursowym wnoszona jest do właściwej rady okręgowej
izby radców prawnych i stanowi jej dochód. Wysokość opłaty stanowi równowartość minimalnego
wynagrodzenia za pracę.
4.
Krajowa Rada Radców Prawnych powołuje zespół do przygotowania pytań na egzamin konkursowy
dla kandydatów na aplikantów radcowskich, zwany dalej „zespołem”.
5.
W skład zespołu wchodzi pięć osób, w tym przedstawiciel Ministra Sprawiedliwości oraz
wyznaczony członek Krajowej Rady Radców Prawnych jako przewodniczący zespołu.
6.
Przewodniczący zespołu kieruje pracami zespołu oraz określa tryb pracy zespołu.
7.
Obsługę administracyjno-techniczną zespołu zapewnia Krajowa Rada Radców Prawnych.
8.
Koszty przygotowania pytań oraz obsługi zespołu ponoszą rady okręgowych izb radców
prawnych.
9.
Każda rada okręgowej izby radców prawnych może zgłaszać zespołowi, za pośrednictwem
przewodniczącego zespołu, propozycje pytań konkursowych.
10.
Zespół przygotowuje jeden zestaw pytań w formie testu wyboru.
11.
Przewodniczący zespołu zapewni poufność przy przygotowywaniu, przechowywaniu i przekazywaniu
pytań właściwym komisjom.
12.
Rada okręgowej izby radców prawnych powołuje komisję konkursową do przeprowadzenia
egzaminu konkursowego dla kandydatów na aplikantów radcowskich, zwaną dalej „komisją”.
13.
W skład komisji wchodzi trzech radców prawnych, będących członkami danej izby radców
prawnych, oraz dwóch przedstawicieli Ministra Sprawiedliwości.
14.
Przedstawicielem Ministra Sprawiedliwości może być także, po wyrażeniu zgody, sędzia
albo sędzia w stanie spoczynku lub prokurator albo prokurator w stanie spoczynku.
15.
Minister Sprawiedliwości wyznacza przewodniczącego komisji spośród swoich przedstawicieli.
16.
Jeżeli wymaga tego potrzeba wynikająca z liczby kandydatów zgłaszających się do egzaminu
konkursowego, rada okręgowej izby radców prawnych powołuje odpowiednio większą liczbę
komisji, przy zastosowaniu zasad określonych w ust. 12 - 15.
17.
Za udział w pracach zespołu i komisji przysługuje wynagrodzenie.
18.
Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 17, dla przedstawicieli Ministra Sprawiedliwości
ustala się w wysokości wynagrodzenia przysługującego członkom komisji egzaminacyjnej
za przeprowadzenie konkursu na stanowisko aplikanta sądowego i prokuratorskiego, a
koszty wynagrodzenia pokrywane są z części budżetu pozostającej w dyspozycji Ministra
Sprawiedliwości.
19.
Rada okręgowej izby radców prawnych ponosi koszty związane z działaniem komisji oraz
zapewnia jej obsługę administracyjno-techniczną.
20.
Rada okręgowej izby radców prawnych zamieszcza w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim,
w Biuletynie Informacji Publicznej oraz w swojej siedzibie ogłoszenie o egzaminie
konkursowym, nie później niż 75 dni przed dniem rozpoczęcia egzaminu konkursowego.
21.
Termin zgłaszania się kandydatów do egzaminu konkursowego wynosi 45 dni od dnia ogłoszenia
o egzaminie konkursowym, o którym mowa w ust. 20.
22.
Jeżeli zgłoszenie nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 33
23.
O pozostawieniu zgłoszenia bez rozpoznania rada okręgowej izby radców prawnych zawiadamia
kandydata pisemnie, za poświadczeniem odbioru.
24.
W przypadku nieuiszczenia przez kandydata opłaty za udział w egzaminie konkursowym,
dziekan rady okręgowej izby radców prawnych wzywa go, w trybie określonym w ust. 22,
do uiszczenia tej opłaty w terminie 7 dni.
25.
Jeżeli kandydat pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 24, nie uiścił opłaty za udział
w egzaminie konkursowym, rada okręgowej izby radców prawnych podejmuje uchwałę o zwrocie
zgłoszenia. Od uchwały tej przysługuje odwołanie do Krajowej Rady Radców Prawnych.
26.
Jeżeli kandydat nie spełnia warunków określonych w art. 24 ust. 1 pkt 1 i 3-5 ustawy,
o której mowa w art. 2, lub zgłoszenie zostało złożone po terminie, o którym mowa
w ust. 21, rada okręgowej izby radców prawnych podejmuje uchwałę odmawiającą dopuszczenia
kandydata do udziału w egzaminie konkursowym. Od uchwały tej przysługuje odwołanie
do Krajowej Rady Radców Prawnych.
27.
W 2005 r. do przeprowadzenia egzaminu konkursowego na aplikację radcowską stosuje
się odpowiednio przepisy art. 33
Pomocą prawną jest w szczególności udzielanie porad i konsultacji prawnych, opinii
prawnych, zastępstwo prawne i procesowe.
1
Radca prawny wykonuje zawód w ramach stosunku pracy, na podstawie umowy cywilnoprawnej,
w kancelarii radcy prawnego oraz w spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej lub komandytowej,
przy czym wspólnikami w spółkach cywilnej, jawnej i partnerskiej oraz komplementariuszami
w spółce komandytowej mogą być wyłącznie radcowie prawni lub radcowie prawni i adwokaci,
a także prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej
w Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz. U. Nr 126, poz. 1069, z późn. zm., a wyłącznym przedmiotem działalności takich spółek jest świadczenie pomocy prawnej.
2.
(uchylony).
3.
Radca prawny jest zobowiązany zawiadomić radę właściwej okręgowej izby radców prawnych
o podjęciu wykonywania zawodu i formach jego wykonywania, o adresie i nazwie kancelarii
lub spółki, a także o każdej zmianie tych informacji.
4.
Zakres pomocy prawnej, terminy i warunki jej wykonywania oraz wynagrodzenie określa
umowa.
5.
Ilekroć w ustawie jest mowa o „stosunku pracy”, „zatrudnieniu”, „wynagrodzeniu”, rozumie
się przez to również odpowiednio „stosunek służbowy”, „pełnienie służby” i „uposażenie”.
Aplikacje adwokacka, radcowska i notarialne rozpoczęte w 2005 r. ulegają odpowiedniemu
skróceniu, tak aby egzaminy: adwokacki, radcowski i notarialny w 2009 r. odbyły się
w terminach określonych w ustawach, o których mowa odpowiednio w art. 1-3.
1.
Radca prawny wykonujący zawód w ramach stosunku pracy zajmuje samodzielne stanowisko
podległe bezpośrednio kierownikowi jednostki organizacyjnej.
2.
Jeżeli jednostka organizacyjna zatrudnia dwóch lub więcej radców prawnych, jednemu
z nich powierza się koordynację pomocy prawnej w tej jednostce.
3.
W organie państwowym lub samorządowym radca prawny wykonuje pomoc prawną w komórce
lub w jednostce organizacyjnej, w biurze, w wydziale lub na wyodrębnionym stanowisku
do spraw prawnych podległym bezpośrednio kierownikowi tego organu. W organie państwowym
radca prawny może być zatrudniony także w innej wyodrębnionej komórce lub jednostce
organizacyjnej i podlegać jej kierownikowi.
4.
Radcy prawnemu nie można polecać wykonania czynności wykraczającej poza zakres pomocy
prawnej.
1.
Spółki świadczące pomoc prawną obowiązane są w ciągu jednego roku od dnia wejścia
w życie niniejszej ustawy dostosować swoją formę, skład osobowy i przedmiot działalności
do przepisów tej ustawy albo zakończyć działalność w zakresie świadczenia pomocy prawnej.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się do spółek z udziałem zagranicznym, które świadczą pomoc
prawną, istniejących w dniu 1 października 1996 r., utworzonych zgodnie z przepisami
ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym
(Dz. U. z 1997 r. Nr 26, poz. 143), z tym że termin wykonania obowiązku dostosowania swojej formy, składu osobowego
i przedmiotu działalności, z uwzględnieniem art. 11, albo zakończenia działalności
w zakresie świadczenia pomocy prawnej, wynosi 3 lata od dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie 14 dni od dnia ogłoszenia, z tym że
1)
art. 1
a)
pkt 7 lit. b w zakresie dodawanego w art. 66 ust. 1a,
b)
pkt 14 w zakresie dodawanego art. 75a ust. 1, 2, 4 i 5,
c)
pkt 15 w zakresie dodawanych art. 75b, 75c ust. 1 i ust. 3-9, art. 75d-75f, art. 75j
ust. 2 i 3,
d)
pkt 19 i 20,
2)
art. 2
a)
pkt 6 lit. b,
b)
pkt 16 w zakresie dodawanych art. 33
c)
pkt 19 i 20,
3)
art. 3
a)
pkt 3 w zakresie dodawanego art. 12 §2,
b)
pkt 16 w zakresie dodawanych art. 71b § 1, 2, 4 i 5, art. 71c, art. 71d § 1 i § 3-9,
art. 71e-71g, art. 71k § 2 i 3,
c)
pkt 19 i 20,
4)
art. 4 pkt 2 i 3
- stosuje się od dnia 1 stycznia 2006 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2010 r., z wyjątkiem
1)
art. 126 § 6, 131
2)
art. 2-4 niniejszej ustawy, art. 2 ust. 4 pkt 3, art. 85 ust. 1 pkt 19 ustawy, o której
mowa w art. 5 oraz art. 6 i 8 niniejszej ustawy, które wchodzą w życie z dniem 1 października
2009 r.
Postępowania w sprawach wniesionych do Ministra Sprawiedliwości na podstawie art.
31 ust. 2a w związku z art. 37 ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 2, przed dniem
wejścia w życie ustawy i niezakończone do dnia wejścia w życie tej ustawy prowadzone
są na dotychczasowych zasadach.
Jednostka organizacyjna zapewnia udział radcy prawnego w postępowaniu
1)
przed Sądem Najwyższym, Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz przed naczelnym lub
centralnym organem administracji państwowej;
2
przed sądem wojewódzkim
3)
w którym bierze udział kontrahent zagraniczny.
1.
Spółki z udziałem zagranicznym mogą być tworzone na podstawie ustawy, o której mowa
w art. 10 ust. 2, w celu świadczenia pomocy prawnej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej,
jeżeli spełniają następujące warunki
1)
wszyscy wspólnicy (akcjonariusze) zagraniczni posiadają uprawnienia do samodzielnego
wykonywania zawodu adwokata lub radcy prawnego uzyskane za granicą albo są spółkami
z wyłącznym udziałem takich osób, a wszyscy wspólnicy polscy są radcami prawnymi lub
adwokatami,
2)
wspólnicy (akcjonariusze) zagraniczni wykażą wzajemność ze strony krajów, w których
posiadają uprawnienia do samodzielnego wykonywania zawodu określonego w pkt 1, a w
przypadku spółek, o których mowa w pkt 1, ze strony krajów ich siedziby.
2.
Adwokaci i radcowie prawni mogą świadczyć pomoc prawną w ramach spółek, o których
mowa w ust. 1, jeżeli są wspólnikami lub akcjonariuszami.
1.
Radca prawny przy wykonywaniu czynności zawodowych korzysta z wolności słowa i pisma
w granicach określonych przepisami prawa i rzeczową potrzebą.
2.
Nadużycie wolności, o której mowa w ust. 1, stanowiące ściganą z oskarżenia prywatnego
zniewagę lub zniesławienie strony lub jej pełnomocnika, świadka, biegłego albo tłumacza
podlega wyłącznie odpowiedzialności dyscyplinarnej.
1.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa odwołuje
sędziego, którego małżonek w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy wykonywał zawód
radcy prawnego w kancelarii radcy prawnego oraz w spółce jawnej lub cywilnej z wyłącznym
udziałem radców prawnych lub radców prawnych i adwokatów, albo w spółce komandytowej,
w której komplementariuszami są wyłącznie radcowie prawni lub radcowie prawni i adwokaci,
przy czym wyłącznym przedmiotem działalności takich spółek jest świadczenie pomocy
prawnej, jeżeli po upływie 3 lat od dnia jej wejścia w życie nadal ten zawód wykonuje.
2.
Uprawnienie określone w art. 61 § 2 pkt 3 ustawy, o której mowa w art. 7, wobec sędziego
pozostającego w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy w stosunku pokrewieństwa lub
powinowactwa z osobą wykonującą zawód radcy prawnego, o którym mowa w ust. 1, może
być wykonane nie wcześniej niż po upływie 3 lat od dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy.
1.
Radca prawny podczas i w związku z wykonywaniem czynności zawodowych korzysta z ochrony
prawnej przysługującej sędziemu i prokuratorowi.
2.
Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określi strój urzędowy radców prawnych
biorących udział w rozprawach sądowych, uwzględniając uroczysty charakter stroju,
odpowiedni do powagi sądu i utrwalonej tradycji.
1.
Radca prawny, który w dniu 1 października 1996 r. wykonywał zawód jednocześnie w ramach
stosunku pracy w organach administracji rządowej lub samorządowej oraz w kancelarii
radcy prawnego albo w spółce z udziałem radców prawnych lub radców prawnych i adwokatów,
może świadczyć pomoc prawną osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej
przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowując zatrudnienie
w ramach stosunku pracy w organach administracji rządowej lub samorządowej.
2.
Radca prawny, który w dniu 1 października 1996 r. wykonywał zawód jednocześnie w ramach
stosunku pracy u innych pracodawców niż wymienieni w ust. 1 oraz w kancelarii radcy
prawnego albo w spółce z udziałem radców prawnych lub radców prawnych i adwokatów,
może świadczyć pomoc prawną osobom fizycznym przez okres 5 lat od dnia wejścia w życie
niniejszej ustawy, zachowując zatrudnienie w ramach stosunku pracy u innych pracodawców.
1.
Radca prawny nie jest związany poleceniem co do treści opinii prawnej.
2.
(uchylony).
Do osób, które rozpoczęły aplikację adwokacką lub radcowską przed dniem wejścia ustawy
w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Aplikacje adwokacka i radcowska rozpoczęte na podstawie przepisów dotychczasowych
trwają trzy lata i sześć miesięcy.
Radca prawny prowadzi samodzielnie sprawy przed organami orzekającymi, dbając o należyte
wykorzystanie przewidzianych przez prawo środków dla ochrony uzasadnionych interesów
jednostki organizacyjnej.
Przepis art. 8 ust. 2 stosuje się odpowiednio do spraw w przedmiocie wpisu na listę
radców prawnych i spraw w przedmiocie wpisu na listę aplikantów radcowskich, z tym
że sprawy te, toczące się przed prezesami okręgowych komisji arbitrażowych, przekazuje
się do dalszego rozpoznania właściwym radom okręgowych izb radców prawnych, a sprawy,
w których wniesiono środki odwoławcze od decyzji prezesów okręgowych komisji arbitrażowych,
przekazuje się Krajowej Radzie Radców Prawnych. W razie uchylenia decyzji, Krajowa
Rada Radców Prawnych przekazuje sprawę właściwej radzie okręgowej izby radców prawnych.
Radca prawny obowiązany jest wyłączyć się od wykonania czynności zawodowych we własnej
sprawie lub jeżeli przeciwnikiem jednostki organizacyjnej udzielającej mu pełnomocnictwa
jest inna zatrudniająca go jednostka organizacyjna albo jeżeli sprawa dotyczy osoby,
z którą pozostaje on w takim stosunku, że może to oddziaływać na wynik sprawy.
Listy radców prawnych i listy aplikantów radcowskich, prowadzone dotychczas przez
okręgowe komisje arbitrażowe, przekazuje się wraz z aktami osobowymi właściwym radom
okręgowych izb radców prawnych do dalszego prowadzenia.
Ustawa wchodzi w życie po upływie dwóch miesięcy od dnia ogłoszenia.
1.
Rady okręgowych izb radców prawnych w 2009 r. przeprowadzają egzamin radcowski dla
aplikantów radcowskich, którzy zdali egzamin konkursowy w dniu 10 grudnia 2005 r.
i rozpoczęli aplikację przed dniem 1 października 2006 r.
2.
Celem egzaminu radcowskiego jest sprawdzenie przygotowania osoby przystępującej do
tego egzaminu do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, w tym
wiedzy oraz jej praktycznego zastosowania, w szczególności z zakresu prawa cywilnego, postępowania cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego, karnego, postępowania karnego,
karnego skarbowego, wykroczeń, pracy i ubezpieczeń społecznych, gospodarczego, spółek
prawa handlowego, administracyjnego, postępowania administracyjnego, finansowego,
konstytucyjnego, europejskiego oraz ustrojów sądów, samorządu radcowskiego i innych
organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków
wykonywania zawodu radcy prawnego i etyki tego zawodu.
3.
Zasady zdawania egzaminu radcowskiego dla aplikantów, o których mowa w ust. 1, w szczególności
zakres egzaminu przy uwzględnieniu ust. 2, sposób jego przeprowadzenia, sposób oceny
oraz sposób przygotowania pytań i zadań na egzamin, ustali Krajowa Rada Radców Prawnych
w drodze uchwały.
4.
Udział w egzaminie radcowskim jest odpłatny.
5.
Opłata za udział w egzaminie radcowskim jest wnoszona do właściwej rady okręgowej
izby radców prawnych i stanowi jej przychód. Rada okręgowej izby radców prawnych ustala
wysokość opłaty za egzamin w drodze uchwały.
6.
Rada okręgowej izby radców prawnych powołuje w drodze uchwały komisję egzaminacyjną
do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego, zwaną dalej „komisją”, i wyznacza jej przewodniczącego.
W przypadku dużej liczby osób przystępujących do egzaminu radcowskiego rada okręgowej
izby radców prawnych może powołać więcej niż jedną komisję.
7.
W skład komisji wchodzi przedstawiciel Ministra Sprawiedliwości.
8.
Za udział w pracach komisji przysługuje wynagrodzenie.
9.
Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 8, dla przedstawicieli Ministra Sprawiedliwości
ustala się w wysokości miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego sędziego sądu okręgowego
w pierwszej stawce awansowej, a koszty wynagrodzenia pokrywane są z części budżetu
państwa, która pozostaje w dyspozycji Ministra Sprawiedliwości.
10.
Rada okręgowej izby radców prawnych ponosi koszty związane z działaniem komisji oraz
zapewnia jej obsługę administracyjno-techniczną.
1.
Oceny pracy zawodowej radcy prawnego dokonuje kierownik jednostki organizacyjnej,
po zasięgnięciu opinii radcy prawnego wskazanego przez radę okręgowej izby radców
prawnych.
2.
(uchylony).
Aplikanci radcowscy, którzy w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy odbywają aplikację
radcowską, kończą tę aplikację według przepisów dotychczasowych, z tym że aplikację
radcowską prowadzą okręgowe izby radców prawnych.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 17 października 1999 r.
Radca prawny wykonujący zawód w ramach stosunku pracy może być zatrudniony jednocześnie
w więcej niż jednej jednostce organizacyjnej i w wymiarze przekraczającym jeden etat.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1.
Do czasu pracy radcy prawnego zalicza się także czas niezbędny do załatwiania spraw
poza lokalem jednostki organizacyjnej, w szczególności w sądach i w innych organach,
oraz czas przygotowania się do tych czynności.
2.
Czas pracy radcy prawnego w lokalu jednostki organizacyjnej nie może być krótszy niż
dwie piąte czasu pracy ustalonego w zawartej z radcą prawnym umowie.
3.
(uchylony).
1.
Rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem z radcą prawnym przez jednostkę organizacyjną
z powodu nienależytego wykonywania obowiązków radcy prawnego wynikających z przepisów
niniejszej ustawy może nastąpić po uprzednim zasięgnięciu opinii rady okręgowej izby
radców prawnych. Opinia ta powinna być przesłana jednostce organizacyjnej w terminie
14 dni od dnia otrzymania od tej jednostki zawiadomienia o zamiarze rozwiązania stosunku
pracy.
2.
(uchylony).
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 1989 r., z tym że art. 8 ust. 5 i art.
13 ust. 1, 5 i 6 wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt
21, który wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia.
(uchylony).
1.
Radca prawny może udzielić dalszego pełnomocnictwa (substytucji) innemu radcy prawnemu,
adwokatowi, prawnikowi zagranicznemu wykonującemu stałą praktykę w zakresie wynikającym
z ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej
Polskiej.
2.
W razie potrzeby dziekan rady okręgowej izby radców prawnych wyznacza z urzędu zastępcę
radcy prawnego, który został skreślony z listy radców prawnych albo nie może czasowo
wykonywać czynności zawodowych. Decyzja dziekana upoważnia wyznaczonego radcę prawnego
do prowadzenia podejmowanych spraw i jest równoznaczna z udzieleniem dalszego pełnomocnictwa
procesowego.
1.
Radca prawny może odmówić udzielenia pomocy prawnej tylko z ważnych powodów.
2.
Radca prawny, wypowiadając pełnomocnictwo, umowę zlecenia lub umowę o pracę, obowiązany
jest wykonać wszystkie niezbędne czynności, aby okoliczność ta nie miała negatywnego
wpływu na dalszy tok prowadzonych przez niego spraw.
1.
Dane do składania podpisu elektronicznego na potrzeby elektronicznego postępowania
upominawczego są udzielane radcom prawnym po złożeniu stosownego wniosku za pośrednictwem
właściwej rady okręgowej izby radców prawnych.
2.
Dopuszcza się również komunikowanie się radcy prawnego z sądem w elektronicznym postępowaniu
upominawczym przy wykorzystaniu bezpiecznego podpisu elektronicznego weryfikowanego
za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.
3.
Wnioski radców prawnych o udzielenie danych wskazanych w ust. 1 złożone do właściwej
rady okręgowej izby radców prawnych będą przesyłane właściwemu sądowi wraz z potwierdzeniem
udziału (zrzeszenia) radcy we właściwej okręgowej izbie radców prawnych. Osoby zamierzające
komunikować się z sądem w sposób wskazany w ust. 2 zawiadamiają o tym sąd za pośrednictwem
właściwej rady okręgowej izby radców prawnych, podając dane do weryfikacji podpisu
elektronicznego.
4.
Informacje, o których mowa w ust. 3, właściwa rada okręgowej izby radców prawnych
przesyła sądowi w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku.
Rada okręgowej izby radców prawnych jest uprawniona do kontroli i oceny wykonywania
zawodu przez radcę prawnego i prawnika zagranicznego wpisanego na listę prawników
zagranicznych, prowadzoną przez radę okręgowej izby radców prawnych. Kontrolę przeprowadzają
i oceny dokonują wizytatorzy powołani przez radę spośród radców prawnych.
Rada okręgowej izby radców prawnych na podstawie orzeczenia lekarskiego i po przeprowadzeniu
szczegółowego postępowania wyjaśniającego może - na wniosek Prezesa Krajowej Rady
Radców Prawnych lub dziekana rady okręgowej izby radców prawnych - podjąć uchwałę
o trwałej niezdolności radcy prawnego do wykonywania zawodu. W razie wszczęcia takiego
postępowania rada może zawiesić radcę prawnego w wykonywaniu czynności na czas trwania
postępowania.
1.
Koszty pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ponosi Skarb Państwa.
2
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych, określi,
w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady ponoszenia kosztów, o których mowa w ust.
1, z uwzględnieniem sposobu ustalania tych kosztów, wydatków stanowiących podstawę
ich ustalania oraz maksymalnej wysokości opłat za udzieloną pomoc.
1.
Radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy ma prawo do wynagrodzenia
i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagradzaniu
pracowników, obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego.
Wynagrodzenie to nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska
pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. Jeżeli prawo
do dodatków uzależnione jest od wymogu kierowania zespołem pracowników, wymogu tego
nie stosuje się do radcy prawnego.
2.
Radca prawny jest uprawniony do dodatkowego wynagrodzenia w wysokości nie niższej
niż 65% kosztów zastępstwa sądowego zasądzonych na rzecz strony przez niego zastępowanej
lub jej przyznanych w ugodzie, postępowaniu polubownym, arbitrażu zagranicznym lub
w postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli koszty te zostały ściągnięte od strony przeciwnej.
W państwowych jednostkach sfery budżetowej wysokość i termin wypłaty wynagrodzenia
określa umowa cywilnoprawna.
1.
Opłaty za czynności radców prawnych wykonujących zawód w kancelariach radców prawnych
lub w spółkach, o których mowa w art. 8 ust. 1, oraz zatrudnionych na podstawie umowy
cywilnoprawnej ustala umowa z klientem.
2
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych oraz
Naczelnej Rady Adwokackiej, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłat za czynności
radców prawnych przed organami wymiaru sprawiedliwości, stanowiących podstawę do zasądzenia
przez sądy kosztów zastępstwa prawnego, mając na względzie, że ustalenie opłaty wyższej
niż stawka minimalna, o której mowa w ust. 3, lecz nieprzekraczającej sześciokrotności
tej stawki, może być uzasadnione rodzajem i zawiłością sprawy oraz niezbędnym nakładem
pracy radcy prawnego.
3
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych oraz
Naczelnej Rady Adwokackiej, określi, w drodze rozporządzenia, stawki minimalne za
czynności radców prawnych, o których mowa w ust. 1, mając na względzie rodzaj i zawiłość
sprawy oraz wymagany nakład pracy radcy prawnego.
Składki na ubezpieczenie społeczne radcy prawnego opłacają jednostki organizacyjne
zatrudniające radcę prawnego, spółki, o których mowa w art. 8 ust. 1, lub osobiście
radcowie prawni wykonujący zawód w kancelarii radcy prawnego lub w spółkach określonych
w art. 8 ust. 1.
1.
Radca prawny podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej za
szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności, o których mowa w art. 4 ust. 1 i art.
6 ust. 1.
2.
Przepis ust. 1 nie narusza przepisów art. 120 Kodeksu pracy.
3.
Obowiązek ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy radców prawnych niewykonujących
zawodu.
4
Rada okręgowej izby radców prawnych właściwa ze względu na miejsce zamieszkania radcy
prawnego jest obowiązana do przeprowadzania kontroli spełnienia obowiązku zawarcia
umowy ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 1. Spełnienie tego obowiązku ustala się
na podstawie okazanej przez radcę prawnego polisy lub innego dokumentu ubezpieczenia,
potwierdzającego zawarcie umowy tego ubezpieczenia, wystawionego przez zakład ubezpieczeń.
5
Minister Sprawiedliwości nadzoruje wykonywanie przez rady okręgowe izb radców prawnych
zadań określonych w ust. 4. Dziekani rad okręgowych izb radców prawnych obowiązani
są do składania Ministrowi Sprawiedliwości raz w roku, w terminie do dnia 15 marca,
sprawozdań z kontroli przeprowadzonych w poprzednim roku kalendarzowym.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości,
po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych oraz Polskiej Izby Ubezpieczeń,
określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres ubezpieczenia obowiązkowego,
o którym mowa w art. 22
Prawo wykonywania zawodu radcy prawnego powstaje z chwilą dokonania wpisu na listę
radców prawnych i złożenia ślubowania.
1.
Na listę radców prawnych może być wpisany ten, kto
1
ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra
lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej;
2)
(uchylony);
3)
korzysta w pełni z praw publicznych;
4)
ma pełną zdolność do czynności prawnych;
5)
jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego
wykonywania zawodu radcy prawnego;
6
odbył w Rzeczypospolitej Polskiej aplikację radcowską i złożył egzamin radcowski,
z zastrzeżeniem art. 25 ust. 1 i 2.
2
Wpis osoby, która uzyskała pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego, następuje na jej
wniosek, na podstawie uchwały rady okręgowej izby radców prawnych właściwej ze względu
na miejsce odbycia aplikacji radcowskiej, a w przypadku osoby, o której mowa w art.
25 ust. 2, ze względu na miejsce jej zamieszkania.
2a
Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, osoba ubiegająca się o wpis obowiązana jest dołączyć
1)
informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego opatrzoną datą nie wcześniejszą
niż miesiąc przed złożeniem wniosku;
2)
oświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach
organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów
(Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425, z późn. zm., albo informację, o której mowa w art. 7 ust. 3a tej ustawy, w przypadku osób urodzonych
przed dniem 1 sierpnia 1972 r.;
3)
umowy o pracę wraz z dokumentami określającymi zakres obowiązków lub zaświadczeniami
od pracodawcy określającymi zakres obowiązków, lub umowy cywilnoprawne wraz z oświadczeniem
o złożeniu deklaracji do właściwego urzędu skarbowego oraz zapłaceniu podatku wynikającego
z tytułu tych umów - w przypadku osób, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 4 i 5;
4)
dokument zaświadczający uzyskanie stopnia naukowego doktora nauk prawnych - w przypadku
osób, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5;
5)
zaświadczenie adwokata lub radcy prawnego, z którego wynikać będzie, iż osoba ubiegająca
się o wpis wykonywała wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane
ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego - w przypadku osób,
o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b i pkt 5 lit. b.
2b
Przepisy ust. 2 i 2a stosuje się odpowiednio do osób, o których mowa w art. 25 ust.
1.
2c
Rada okręgowej izby radców prawnych może odmówić wpisu na listę radców prawnych tylko
wtedy, gdy wpis narusza przepisy ust. 1. Radzie okręgowej izby radców prawnych przysługuje
prawo wglądu do akt osobowych i dyscyplinarnych ubiegającego się o wpis.
3.
(uchylony).
4.
(uchylony).
5.
(uchylony).
1.
Wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego nie stosuje
się do
1)
profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych;
2)
osób, które co najmniej trzy lata zajmowały stanowisko radcy lub starszego radcy Prokuratorii
Generalnej Skarbu Państwa;
3)
osób, które zajmowały stanowisko sędziego, prokuratora lub wykonywały zawód adwokata
albo notariusza;
4)
osób, które zdały egzamin sędziowski lub prokuratorski po dniu 1 stycznia 1991 r.
oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie
przez okres co najmniej 3 lat
a)
zajmowały stanowisko asesora sądowego, asesora prokuratorskiego, referendarza sądowego,
starszego referendarza sądowego, aplikanta sądowego, aplikanta prokuratorskiego, aplikanta
sądowo-prokuratorskiego, asystenta sędziego, asystenta prokuratora lub
b)
wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem
pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy
cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej,
partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze
(Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188, Nr 166, poz. 1317, Nr 210, poz. 1628 i Nr 216, poz. 1676), lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej,
o których mowa w art. 8 ust. 1;
5)
osób, które posiadają stopień naukowy doktora nauk prawnych oraz w okresie 5 lat przed
złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej
3 lat
a)
zajmowały stanowisko referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, aplikanta
sądowego, aplikanta prokuratorskiego, aplikanta sądowo-prokuratorskiego, asystenta
sędziego, asystenta prokuratora lub
b)
wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem
pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy
cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej,
partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej,
o których mowa w art. 8 ust. 1.
2.
Do egzaminu radcowskiego składanego przed komisją, o której mowa w art. 36
1)
doktorzy nauk prawnych;
2)
osoby, które przez okres co najmniej 5 lat w okresie nie dłuższym niż 8 lat przed
złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu zatrudnione były na stanowisku referendarza
sądowego, starszego referendarza sądowego, asystenta sędziego lub asystenta prokuratora;
3)
osoby, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych przez okres co najmniej 5
lat w okresie nie dłuższym niż 10 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu
wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem
pomocy prawnej przez radcę prawnego lub adwokata w kancelarii radcy prawnego, spółce
cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 8 ust. 1, lub
kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej,
komandytowej, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej;
4)
osoby, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych przez okres co najmniej 5
lat w okresie nie dłuższym niż 10 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu
były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej i wykonywały wymagające wiedzy
prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz
tych urzędów;
5)
osoby, które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski lub notarialny;
6)
osoby, które zajmują stanowisko radcy lub starszego radcy Prokuratorii Generalnej
Skarbu Państwa.
3.
Osoby, o których mowa w ust. 2, muszą spełniać wymagania przewidziane w art. 24 ust.
1 pkt 1, 3-5.
4.
W przypadku wykonywania pracy w niepełnym wymiarze okresy, o których mowa w ust. 1
pkt 4 i 5 oraz w ust. 2 pkt 2-4, podlegają proporcjonalnemu wydłużeniu.
5.
Do okresów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, w przypadku aplikacji sądowej pozaetatowej
lub aplikacji prokuratorskiej pozaetatowej zalicza się proporcjonalnie okres trwania
tych aplikacji przyjmując, że za każdy miesiąc odbywania aplikacji zalicza się 1/4
miesiąca.
Osoby, które wykonują zawód sędziego, prokuratora, notariusza, komornika, asesora
sądowego, prokuratorskiego i notarialnego bądź odbywają aplikację sądową, prokuratorską
lub notarialną, nie mogą jednocześnie zostać wpisane na listę radców prawnych ani
wykonywać zawodu radcy prawnego.
1.
Rota ślubowania składanego przez radcę prawnego ma następujące brzmienie: „Ślubuję
uroczyście w wykonywaniu zawodu radcy prawnego przyczyniać się do ochrony i umacniania
porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, obowiązki zawodowe wypełniać sumiennie
i zgodnie z przepisami prawa, zachować tajemnicę zawodową, postępować godnie i uczciwie,
kierując się zasadami etyki radcy prawnego i sprawiedliwości”.
2.
Ślubowanie odbiera dziekan rady okręgowej izby radców prawnych prowadzącej listę radców
prawnych, na którą wpisany został radca prawny.
1.
Zawieszenie prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego następuje w wypadku
1)
wykonywania zawodu adwokata;
2)
podjęcia pracy w organach wymiaru sprawiedliwości, w organach ścigania lub kancelarii
notarialnej;
3
podjęcia pracy w Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.
2.
Zawieszenie prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego następuje także z chwilą uprawomocnienia
się orzeczenia dyscyplinarnego o zastosowaniu tej kary.
3.
Zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego nie stosuje się wobec zatrudnionych
na stanowiskach radców prawnych w organach, o których mowa w ust. 1 pkt 2.
4
Uchwała rady okręgowej izby radców prawnych w sprawie zawieszenia prawa do wykonywania
zawodu radcy prawnego powinna być podjęta w terminie 30 dni od powzięcia wiadomości
o zaistnieniu zdarzenia, o którym mowa w ust. 1 i 2.
5
Od uchwały, o której mowa w ust. 4, zainteresowanemu służy odwołanie do Prezydium
Krajowej Rady Radców Prawnych w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały. Uchwała
Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych powinna być podjęta w terminie 30 dni od dnia
doręczenia odwołania.
6
Od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych zainteresowanemu służy odwołanie
do Ministra Sprawiedliwości, zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego.
7
Od ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości zainteresowanemu oraz Prezydium Krajowej
Rady Radców Prawnych służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia
doręczenia decyzji.
Skreślenie z listy radców prawnych następuje w wypadku
1)
wniosku radcy prawnego;
2)
(uchylony);
3)
choćby częściowego ograniczenia zdolności do czynności prawnych;
4)
utraty z mocy wyroku sądowego praw publicznych;
4a)
nieuiszczania składek członkowskich za okres dłuższy niż jeden rok;
5)
śmierci radcy prawnego;
5a)
(utracił moc);
6)
orzeczenia dyscyplinarnego lub wyroku sądowego o pozbawieniu prawa do wykonywania
zawodu radcy prawnego.
Uchwała rady okręgowej izby radców prawnych w sprawie skreślenia z listy radców prawnych
powinna być podjęta w terminie 30 dni od powzięcia wiadomości o zaistnieniu zdarzenia,
o którym mowa w art. 29. Przepis art. 28 ust. 5-7 stosuje się odpowiednio.
1.
W wypadku gdy przeciwko radcy prawnemu toczy się postępowanie dyscyplinarne albo sądowe
o przestępstwo zagrożone dodatkową karą pozbawienia praw publicznych lub prawa do
wykonywania zawodu, do czasu zakończenia takiego postępowania można odmówić skreślenia
z listy radców prawnych pomimo wniosku radcy prawnego, o którym mowa w art. 29 pkt
1.
2.
(uchylony).
1.
Uchwała rady okręgowej izby radców prawnych w sprawie wpisu na listę radców prawnych
powinna być podjęta w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku.
2.
Od uchwały, o której mowa w ust. 1, służy odwołanie do Prezydium Krajowej Rady Radców
Prawnych w terminie 14 dni od daty doręczenia uchwały.
2a
Od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych odmawiającej wpisu na listę radców
prawnych służy zainteresowanemu odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego.
2b
Od ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości zainteresowanemu oraz Prezydium Krajowej
Rady Radców Prawnych służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia
doręczenia decyzji.
3
W wypadku niepodjęcia uchwały przez radę okręgowej izby radców prawnych w terminie
30 dni od złożenia wniosku o wpis, lub niepodjęcia uchwały przez Prezydium Krajowej
Rady Radców Prawnych w terminie 30 dni od doręczenia odwołania, zainteresowanemu służy
skarga do sądu administracyjnego.
1.
Rada okręgowej izby radców prawnych przesyła wraz z aktami osobowymi do Ministra Sprawiedliwości
w terminie 30 dni każdą uchwałę o wpisie na listę radców prawnych oraz każdą uchwałę
o wpisie na listę aplikantów radcowskich. Rada okręgowej izby radców prawnych w terminie
30 dni zawiadamia Ministra Sprawiedliwości o każdej uchwale o odmowie wpisu na listę
radców prawnych oraz o każdej uchwale o odmowie wpisu na listę aplikantów radcowskich.
2.
Jeżeli zawarty w aktach osobowych wniosek o wpis nie zawiera wszystkich wymaganych
informacji lub dokumentów, Minister Sprawiedliwości zwraca uchwałę wraz z aktami osobowymi
kandydata do właściwej rady okręgowej izby radców prawnych w celu uzupełnienia.
1.
Wpis na listę radców prawnych lub aplikantów radcowskich uważa się za dokonany, jeżeli
Minister Sprawiedliwości nie podpisze sprzeciwu od wpisu w terminie 30 dni od dnia
doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi kandydata. W przypadku, o którym mowa w
art. 31
2.
Decyzja Ministra Sprawiedliwości może być zaskarżona do sądu administracyjnego przez
zainteresowanego lub organ samorządu w terminie 30 dni od dnia doręczenia tej decyzji.
3.
Niezwłocznie po dokonaniu wpisu na listę aplikantów radcowskich rada okręgowej izby
radców prawnych wyznacza aplikantowi termin ślubowania. Przepisy art. 27 stosuje się
odpowiednio.
1.
Celem aplikacji radcowskiej jest przygotowanie aplikanta do należytego i samodzielnego
wykonywania zawodu radcy prawnego.
2
Aplikacja radcowska rozpoczyna się 1 stycznia każdego roku i trwa trzy lata.
3
Aplikację radcowską odbywa się w kancelarii radcy prawnego, w spółce radców prawnych
lub radców prawnych i adwokatów lub w jednostkach organizacyjnych.
3a
Aplikanci odbywają w trakcie pierwszego roku aplikacji szkolenie z zakresu działania
sądownictwa powszechnego i prokuratury. Prezes Krajowej Rady Radców Prawnych zawiera
co roku z Dyrektorem Krajowego Centrum Szkolenia Kadr Sądów Powszechnych i Prokuratury,
porozumienie w sprawie odbywania przez aplikantów szkolenia z zakresu działania sądownictwa
powszechnego i prokuratury, w którym ustala się plan szkolenia mając na uwadze zarówno
praktyczne, jak i teoretyczne zapoznanie aplikantów ze sposobem funkcjonowania sądownictwa
powszechnego i prokuratury, sposób jego odbywania i czas trwania, a także wysokość
wynagrodzenia za przeprowadzenie szkolenia.
4
Aplikantowi, który odbył aplikację radcowską, o której mowa w ust. 2, właściwa rada
okręgowej izby radców prawnych wydaje zaświadczenie o ukończeniu aplikacji radcowskiej.
1.
Aplikacja radcowska jest odpłatna.
2.
Szkolenie aplikantów radcowskich pokrywane jest z opłat wnoszonych przez aplikantów
do właściwej rady okręgowej izby radców prawnych.
3.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych, określa,
w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty rocznej, kierując się koniecznością zapewnienia
aplikantom właściwego poziomu wykształcenia, przy czym wysokość opłaty nie może być
wyższa niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia.
4.
Okręgowa rada radców prawnych może zwolnić aplikanta radcowskiego od ponoszenia opłaty,
o której mowa w ust. 3, w całości lub w części, a także odroczyć jej płatność lub
rozłożyć ją na raty.
5.
W wypadku podjęcia uchwały o zwolnieniu aplikanta radcowskiego od ponoszenia opłaty
w całości lub w części, koszty szkolenia tego aplikanta pokrywane są proporcjonalnie
do wysokości zwolnienia, ze środków własnych właściwej rady okręgowej izby radców
prawnych.
1.
Nabór na aplikację radcowską przeprowadza się w drodze egzaminu wstępnego
2.
Aplikantem radcowskim może być osoba, która spełnia warunki określone w art. 24 ust.
1 pkt 1 i 3-5 i uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu wstępnego
3
Wpis na listę aplikantów radcowskich następuje na podstawie uchwały rady okręgowej
izby radców prawnych właściwej ze względu na miejsce złożenia zgłoszenia, o którym
mowa w art. 33
4.
Nie można odmówić wpisu osobie spełniającej warunki, o których mowa w ust. 2 i 3.
5
Do aplikantów radcowskich oraz do postępowania o wpis na listę aplikantów radcowskich
przepisy art. 3 ust. 3-5, art. 11, art. 12 ust. 1, art. 23, art. 24 ust. 1 pkt 1,
3-5, ust. 2a pkt 1 i ust. 2c oraz art. 31
6
Rada okręgowej izby radców prawnych podejmuje uchwałę w sprawie wpisu na listę aplikantów
radcowskich w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku.
7
Od uchwały, o której mowa w ust. 6, służy odwołanie do Prezydium Krajowej Rady Radców
Prawnych w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały.
8
Od ostatecznej uchwały odmawiającej wpisu na listę aplikantów radcowskich zainteresowanemu
służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały.
9
W przypadku niepodjęcia uchwały przez radę okręgowej izby radców prawnych w terminie
30 dni od dnia złożenia wniosku o wpis na listę aplikantów radcowskich lub niepodjęcia
uchwały przez Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w terminie 30 dni od dnia doręczenia
odwołania zainteresowanemu służy skarga na bezczynność do sądu administracyjnego.
1
Egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających
po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa, oraz z karty
odpowiedzi. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznacza na karcie odpowiedzi
stanowiącej integralną część testu. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje
1 punkt.
1a
Prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu
wstępnego.
2.
Test sprawdza komisja kwalifikacyjna
3
Pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co
najmniej 100 punktów.
4.
Z przebiegu egzaminu wstępnego
5.
Przewodniczący komisji kwalifikacyjnej
6
Dokumentację związaną z przeprowadzeniem egzaminu wstępnego, po jego zakończeniu,
przewodniczący komisji kwalifikacyjnej przekazuje właściwej radzie okręgowej izby
radców prawnych, z czego sporządza się protokół. Kopię protokołu przewodniczący komisji
kwalifikacyjnej przekazuje Ministrowi Sprawiedliwości w terminie 7 dni od dnia sporządzenia.
1.
Po przeprowadzeniu egzaminu wstępnego komisja kwalifikacyjna ustala wynik kandydata
w drodze uchwały i doręcza odpis uchwały kandydatowi i Ministrowi Sprawiedliwości.
2.
Przewodniczący komisji kwalifikacyjnej niezwłocznie ogłasza wyniki egzaminu wstępnego.
3.
W terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały komisji kwalifikacyjnej ustalającej wynik
egzaminu wstępnego, kandydatowi służy odwołanie do Ministra Sprawiedliwości. Minister
Sprawiedliwości rozstrzyga odwołanie w formie decyzji administracyjnej.
4.
Jeżeli w trakcie ponownego rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania od uchwały,
o której mowa w ust. 1, zostanie stwierdzony błąd rachunkowy lub inna oczywista omyłka
pisarska zawarta w uchwale komisji kwalifikacyjnej, Minister Sprawiedliwości uchyla
uchwałę i przekazuje sprawę komisji kwalifikacyjnej do ponownego rozpoznania. Przepis
ten nie narusza art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
5.
Minister Sprawiedliwości zawiadamia o wynikach egzaminu wstępnego rady okręgowe izb
radców prawnych i publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej imiona i nazwiska osób,
które uzyskały pozytywny wynik z egzaminu oraz imiona ich rodziców.
1
Egzamin wstępny przeprowadzają komisje egzaminacyjne do spraw aplikacji radcowskiej
przy Ministrze Sprawiedliwości, powołane w drodze zarządzenia, zwane dalej „komisjami
kwalifikacyjnymi”. Właściwość komisji kwalifikacyjnej obejmuje obszar właściwości
jednej lub kilku okręgowych izb radców prawnych.
1a
Minister Sprawiedliwości, nie później niż 21 dni przed wyznaczonym terminem egzaminu
wstępnego, może powołać na obszarze właściwości okręgowej izby radców prawnych więcej
niż jedną komisję kwalifikacyjną do przeprowadzenia egzaminu, jeżeli przemawiają za
tym względy organizacyjne, a w szczególności duża liczba kandydatów przystępujących
do egzaminu. Przepisu art. 33
2.
Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji kwalifikacyjnej
3
Egzamin wstępny polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta radcowskiego,
zwanego dalej „kandydatem”, z zakresu: materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego
i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń
społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego,
prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur,
samorządu adwokackiego, radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających
w Rzeczypospolitej Polskiej.
4
Egzamin wstępny na aplikację radcowską i adwokacką przeprowadza się raz w roku w terminie
wskazanym przez Ministra Sprawiedliwości.
5
W przypadku zaistnienia przeszkody uniemożliwiającej przeprowadzenie egzaminu wstępnego
przez daną komisję kwalifikacyjną w terminie, o którym mowa w ust. 4, Minister Sprawiedliwości wyznacza dodatkowy termin przeprowadzenia egzaminu
wstępnego przez tę komisję kwalifikacyjną, o którym przewodniczący komisji kwalifikacyjnej
zawiadamia kandydatów listem poleconym oraz obwieszcza na tablicy ogłoszeń w siedzibie
wyznaczonej okręgowej izby radców prawnych. Przepis art. 75b ust. 5, 7-11 ustawy z
dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze stosuje się odpowiednio, z wyłączeniem terminu, o którym mowa w art. 75b ust. 9 tej
ustawy.
Do przygotowania pytań testowych na egzamin wstępny dla kandydatów na aplikację radcowską
oraz wydrukowania i doręczenia pytań testowych poszczególnym komisjom kwalifikacyjnym
stosuje się art. 75b ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze.
1
W terminie do dnia 30 czerwca każdego roku Minister Sprawiedliwości zamieszcza w dzienniku
o zasięgu ogólnopolskim i Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
(Dz. U. Nr 112, poz. 1198, z późn. zm., zwanym dalej „Biuletynem Informacji Publicznej”, ogłoszenie o egzaminie wstępnym,
w którym podaje w szczególności
1)
termin złożenia zgłoszenia o przystąpieniu do egzaminu wstępnego na aplikację radcowską,
zwanego dalej „zgłoszeniem”;
2)
właściwość miejscową każdej z komisji kwalifikacyjnych i adres jej siedziby;
3)
termin przeprowadzenia egzaminu wstępnego;
4)
wysokość opłaty za egzamin wstępny, o której mowa w art. 33
2
Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, powinno zawierać
1)
wniosek o dopuszczenie do egzaminu wstępnego;
2)
kwestionariusz osobowy;
3)
życiorys;
4)
oryginał albo urzędowy odpis dyplomu, albo poświadczoną notarialnie kopię oryginału
lub urzędowego odpisu dyplomu ukończenia wyższych studiów prawniczych w Rzeczypospolitej
Polskiej i uzyskania tytułu magistra lub zagranicznych studiów prawniczych uznanych
w Rzeczypospolitej Polskiej, albo zaświadczenie o zdaniu egzaminu magisterskiego;
5)
informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego opatrzoną datą nie wcześniejszą
niż miesiąc przed złożeniem zgłoszenia;
6)
oryginał dowodu uiszczenia opłaty za egzamin wstępny;
7)
3 zdjęcia zgodnie z wymaganiami obowiązującymi przy wydawaniu dowodów osobistych.
2a
Zamiast oryginału albo urzędowego odpisu dyplomu albo poświadczonej notarialnie kopii
oryginału lub urzędowego odpisu dyplomu ukończenia wyższych studiów prawniczych w
Rzeczypospolitej Polskiej albo zaświadczenia o zdaniu egzaminu magisterskiego można
również złożyć zaświadczenie, z którego wynika, iż kandydat zdał wszystkie egzaminy
i odbył praktyki przewidziane w planie wyższych studiów prawniczych oraz ma wyznaczony
termin egzaminu magisterskiego. Warunkiem dopuszczenia do egzaminu wstępnego takiego
kandydata jest złożenie przez niego w siedzibie komisji kwalifikacyjnej nie później
niż 7 dni przed terminem egzaminu wstępnego oryginału albo urzędowego odpisu dyplomu
albo poświadczonej notarialnie kopii oryginału lub urzędowego odpisu dyplomu lub zaświadczenia
o zdaniu egzaminu magisterskiego.
3
Zgłoszenie powinno być złożone przez kandydata najpóźniej 45 dni przed dniem rozpoczęcia
egzaminu wstępnego do komisji kwalifikacyjnej. Termin do złożenia zgłoszenia nie podlega
przywróceniu.
4
Jeżeli zgłoszenie nie spełnia wymagań formalnych określonych w ust. 2, przewodniczący
komisji kwalifikacyjnejart. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
5
Jeżeli kandydat nie uzupełni braków formalnych zgłoszenia zgodnie z ust. 4 lub nie
spełni warunku, o którym mowa w ust. 2a, zgłoszenie pozostawia się bez rozpoznania.
O pozostawieniu zgłoszenia bez rozpoznania przewodniczący komisji kwalifikacyjnej
orzeka postanowieniem i zawiadamia kandydata listem poleconym za poświadczeniem odbioru.
Na postanowienie przysługuje zażalenie do Ministra Sprawiedliwości. Jeżeli zażalenie
jest uzasadnione, przewodniczący komisji kwalifikacyjnej może, nie przesyłając akt
Ministrowi Sprawiedliwości, uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę rozpoznać na
nowo.
6
W wypadku nieuiszczenia przez kandydata opłaty za udział w egzaminie wstępnym
7
Jeżeli kandydat pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 6, nie uiścił opłaty za udział
w egzaminie wstępnym
8
Jeżeli zgłoszenie zostało złożone po terminie, októrym mowa w ust. 3, przewodniczący
komisji kwalifikacyjnej
9
O terminie i miejscu przeprowadzenia egzaminu wstępnego
1
Kandydat uiszcza opłatę za egzamin wstępny, która stanowi dochód budżetu państwa.
1a
W przypadku wydania postanowienia o pozostawieniu zgłoszenia bez rozpoznania, wydania
decyzji odmawiającej dopuszczenia do udziału w egzaminie wstępnym albo złożenia nie
później niż 14 dni przed terminem egzaminu wstępnego pisemnego oświadczenia kandydata
o odstąpieniu od udziału w egzaminie wstępnym, dwie trzecie uiszczonej opłaty podlega
zwrotowi na pisemny wniosek kandydata złożony przewodniczącemu komisji kwalifikacyjnej
w terminie 30 dni od dnia złożenia tego wniosku.
2.
Minister Sprawiedliwości po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych określa,
w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty - nie wyższą niż równowartość minimalnego
wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
(Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314), zwanego dalej „minimalnym wynagrodzeniem” - uwzględniając konieczność prawidłowego
i efektywnego przeprowadzenia egzaminu wstępnego
1.
Minister Sprawiedliwości powołuje komisje kwalifikacyjne
2.
Komisja kwalifikacyjna
1)
trzej przedstawiciele Ministra Sprawiedliwości; przedstawicielem Ministra Sprawiedliwości
może być także, po wyrażeniu zgody, sędzia albo sędzia w stanie spoczynku;
2)
dwaj przedstawiciele delegowani przez Krajową Radę Radców Prawnych;
3)
jeden pracownik naukowy, naukowo-dydaktyczny lub dydaktyczny na wydziale prawa w szkole
wyższej w Rzeczypospolitej Polskiej lub w Polskiej Akademii Nauk i posiadający co
najmniej stopień naukowy doktora habilitowanego z zakresu nauk prawnych;
4)
jeden prokurator będący prokuratorem powołanym co najmniej na stanowisko prokuratora
prokuratury okręgowej, również prokurator w stanie spoczynku.
3.
Osoby, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 3, nie mogą być radcami prawnymi.
4
Minister Sprawiedliwości wyznacza przewodniczącego komisji kwalifikacyjnej i jego
zastępcę spośród swoich przedstawicieli. Podczas nieobecności przewodniczącego zastępca
przewodniczącego jest upoważniony do podejmowania jego czynności.
4a
Komisja kwalifikacyjna czuwa nad prawidłowym przebiegiem egzaminu wstępnego. Przewodniczący
komisji kwalifikacyjnej kieruje jej pracami i reprezentuje ją na zewnątrz.
5.
Kadencja komisji kwalifikacyjnej
6.
Nieoddelegowanie przedstawicieli do pracy w komisji kwalifikacyjnej
7
Przewodniczącemu i członkom komisji kwalifikacyjnej przysługuje zwrot kosztów podróży
i noclegów na zasadach określonych w przepisach dotyczących należności przysługujących
pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej
z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju.
8
Przewodniczącemu i członkowi komisji kwalifikacyjnej niebędącemu pracownikiem administracji
rządowej przysługuje wynagrodzenie za czynności związane z udziałem w komisji kwalifikacyjnej.
9
Właściwa dla siedziby komisji kwalifikacyjnej rada okręgowej izby radców prawnych
zapewnia obsługę administracyjną i techniczną działalności komisji, w tym przeprowadzanie
egzaminu wstępnego jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej.
10
Ze środków przekazanych na zadanie zlecone, o którym mowa w ust. 9, właściwe rady
pokrywają koszty przeprowadzenia egzaminu wstępnego oraz wydatki związane z działalnością
komisji kwalifikacyjnej.
11
Wydatki związane z działalnością komisji kwalifikacyjnej, w tym z przeprowadzaniem
egzaminu wstępnego, oraz wynagrodzenie członków komisji kwalifikacyjnej pokrywane
są z części budżetu państwa, która pozostaje w dyspozycji Ministra Sprawiedliwości.
12
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych, określi,
w drodze rozporządzenia
1)
tryb i termin zgłaszania kandydatów na członków komisji kwalifikacyjnej oraz powoływania
i odwoływania członków komisji kwalifikacyjnej,
2)
wysokość wynagrodzenia przewodniczącego i członków komisji kwalifikacyjnej, uwzględniając
liczbę osób, które złożyły zgłoszenie o przystąpieniu do egzaminu wstępnego, zakres
i nakład ich pracy w zorganizowaniu i w przebiegu egzaminu wstępnego oraz tryb wypłacania
tego wynagrodzenia,
3)
szczegółowy tryb i sposób przeprowadzania egzaminu wstępnego, w szczególności
a)
sposób działania komisji kwalifikacyjnej,
b)
sposób zorganizowania obsługi administracyjnej i technicznej komisji kwalifikacyjnej
przez rady okręgowych izb radców prawnych, w tym przekazywania środków, sprawowania
nadzoru nad ich wydatkowaniem i rozliczania wydatków związanych z tą obsługą
- uwzględniając konieczność prawidłowego, terminowego i efektywnego przeprowadzenia
naboru na aplikację i przebiegu egzaminu wstępnego oraz zapewnienia zachowania bezstronności
pracy komisji kwalifikacyjnej.
1.
Członkostwo w komisji kwalifikacyjnej
2.
Minister Sprawiedliwości odwołuje członka komisji kwalifikacyjnej
1)
złożenia rezygnacji;
2)
choroby trwale uniemożliwiającej sprawowanie przez niego funkcji członka komisji kwalifikacyjnej
3)
niespełnienia warunków, o których mowa w art. 33
4)
niewykonywania lub nienależytego wykonywania obowiązków, z tym że odwołanie członka
komisji kwalifikacyjnej
5)
skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.
3.
Minister Sprawiedliwości może odwołać członka komisji kwalifikacyjnej
4.
Wygaśnięcie członkostwa lub odwołanie członka ze składu komisji kwalifikacyjnej w
czasie trwania postępowania konkursowego nie wstrzymuje prac komisji kwalifikacyjnej
5.
W wypadku wygaśnięcia członkostwa lub odwołania członka komisji kwalifikacyjnej
6.
(uchylony).
1.
Z prac komisji kwalifikacyjnej
1)
jego małżonkiem;
2)
osobą pozostającą z nim w stosunku
a)
pokrewieństwa albo powinowactwa do drugiego stopnia,
b)
przysposobienia;
3)
osobą pozostającą z nim we wspólnym pożyciu;
4
osobą pozostającą wobec niego w stosunku osobistym innego rodzaju, który mógłby wywoływać
wątpliwości co do bezstronności członka komisji kwalifikacyjnej.
2.
Powody wyłączenia trwają pomimo ustania małżeństwa lub przysposobienia.
3.
Członkowie komisji kwalifikacyjnej
4.
Podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 3, powoduje
odpowiedzialność na podstawie art. 233 § 1 Kodeksu karnego.
1.
Egzamin wstępny
2
Nieobecność kandydata podczas egzaminu wstępnego oraz stawienie się na egzamin wstępny
po jego rozpoczęciu, bez względu na przyczynę, uważa się za odstąpienie od udziału
w egzaminie wstępnym.
3.
Kandydaci podczas egzaminu wstępnego
4
Przewodniczący komisji kwalifikacyjnej wyklucza z egzaminu wstępnego kandydata, który
podczas egzaminu wstępnego korzystał z pomocy innej osoby, posługiwał się niedozwolonymi
materiałami lub urządzeniami, pomagał pozostałym kandydatom lub w inny sposób zakłócał
przebieg egzaminu wstępnego.
5
Wykluczenie, o którym mowa w ust. 4, następuje w drodze postanowienia, na które nie
przysługuje zażalenie.
6
Postanowienie o wykluczeniu stanowi podstawę do wydania przez komisję kwalifikacyjną
uchwały o negatywnym wyniku z egzaminu wstępnego.
1.
Pracownikowi wpisanemu na listę aplikantów radcowskich przysługuje, z zachowaniem
prawa do wynagrodzenia, zwolnienie od pracy w celu uczestniczenia w obowiązkowych
zajęciach szkoleniowych.
2.
Pracownikowi przysługuje prawo do płatnego urlopu, w wymiarze 30 dni kalendarzowych,
na przygotowanie się do egzaminu radcowskiego oraz zwolnienie od pracy z zachowaniem
prawa do wynagrodzenia w celu uczestniczenia w egzaminie wstępnym i radcowskim.
Do obowiązków aplikanta radcowskiego należy
1)
uczestniczenie w przewidzianych programem zajęciach teoretycznych i praktycznych;
2)
samodzielne pogłębianie wiedzy prawniczej i praktycznych umiejętności zawodowych;
3)
przestrzeganie dyscypliny szkolenia i pracy;
4)
przystąpienie do egzaminu radcowskiego w wyznaczonym terminie.
1.
Po upływie sześciu miesięcy od rozpoczęcia aplikacji radcowskiej aplikant radcowski
może zastępować radcę prawnego przed sądami rejonowymi, organami ścigania i organami
administracji publicznej.
2.
Po upływie roku i sześciu miesięcy od rozpoczęcia aplikacji radcowskiej aplikant radcowski
może zastępować radcę prawnego także przed innymi sądami, z wyjątkiem Sądu Najwyższego,
Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego.
3.
Uprawnienia, o których mowa w ust. 1 i 2, dotyczą również spraw objętych świadczeniem
pomocy prawnej z urzędu.
4.
Aplikant radcowski może sporządzać i podpisywać pisma procesowe związane z występowaniem
radcy prawnego przed sądami, organami ścigania i organami administracji publicznej
- z wyraźnego upoważnienia radcy prawnego, z wyłączeniem apelacji, skargi kasacyjnej
i skargi konstytucyjnej.
5.
Aplikant adwokacki może zastępować radcę prawnego na takich samych zasadach jak adwokata,
jeżeli radca prawny jest wspólnikiem w spółce adwokacko-radcowskiej.
1.
Minister Sprawiedliwości powołuje każdego roku, w drodze zarządzenia, zespół do przygotowania
zestawu pytań testowych oraz zadań na egzamin radcowski, zwany dalej „zespołem”.
2.
W skład zespołu wchodzą
1)
czterej radcowie prawni delegowani przez Krajową Radę Radców Prawnych,
2)
czterej przedstawiciele Ministra Sprawiedliwości
- których wiedza i doświadczenie dają rękojmię prawidłowego przygotowania egzaminu
radcowskiego.
3.
Pracami zespołu kieruje przewodniczący lub w przypadku jego nieobecności zastępca,
powołani przez Ministra Sprawiedliwości spośród osób, o których mowa w ust. 2 pkt
2.
4.
Obsługę administracyjno-biurową zespołu zapewnia Minister Sprawiedliwości.
5.
Przewodniczącemu i członkom zespołu przysługuje wynagrodzenie.
6.
Nie później niż 90 dni przed terminem egzaminu przewodniczący zespołu podaje do publicznej
wiadomości na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości oraz w Biuletynie
Informacji Publicznej ustalony przez zespół większością głosów w obecności wszystkich
członków zespołu i zatwierdzony przez Ministra Sprawiedliwości wykaz tytułów aktów
prawnych, według stanu prawnego obowiązującego w dniu ogłoszenia, z których wybrane
stanowią podstawę opracowania pytań testowych na egzamin radcowski.
7.
Na pierwszą część egzaminu radcowskiego zespół sporządza zestaw 100 pytań w formie
testu jednokrotnego wyboru na egzamin radcowski wraz z wykazem prawidłowych odpowiedzi,
w sposób uwzględniający konieczność ich zabezpieczenia przed nieuprawnionym ujawnieniem.
Zespół zapewnia zgodność wykazu prawidłowych odpowiedzi z obowiązującym stanem prawnym.
8.
Na drugą do piątej części egzaminu radcowskiego zespół sporządza zadania z zakresu
prawa karnego, cywilnego, gospodarczego i administracyjnego.
9.
Ostateczną treść testu oraz zadań ustala zespół większością głosów w obecności wszystkich
członków zespołu.
10.
Każda rada okręgowej izby radców prawnych może zgłaszać zespołowi, za pośrednictwem
przewodniczącego zespołu, propozycje pytań testowych wraz z wykazem prawidłowych odpowiedzi
oraz propozycje zadań.
11.
Do wydrukowania i doręczenia zestawów pytań testowych oraz zadań poszczególnym komisjom
egzaminacyjnym, o których mowa w art. 36ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
(Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655, z późn. zm., jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych
na podstawie art. 11 ust. 8 tej ustawy.
12.
Minister Sprawiedliwości po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych określi
w drodze rozporządzenia
1)
tryb i sposób działania zespołu,
2)
tryb i sposób ustalenia wykazu tytułów aktów prawnych, o którym mowa w ust. 6,
3)
tryb i sposób zgłaszania propozycji pytań testowych i prawidłowych odpowiedzi oraz
propozycji zadań, przygotowania, przechowywania oraz przekazywania komisjom egzaminacyjnym,
o których mowa w art. 36
4)
tryb i sposób zapewnienia zgodności wykazu prawidłowych odpowiedzi z obowiązującym
stanem prawnym,
5)
tryb i sposób zapewnienia obsługi administracyjno-biurowej zespołu
- uwzględniając konieczność prawidłowego i efektywnego przeprowadzenia egzaminu radcowskiego,
w szczególności konieczność zapewnienia zgodności wykazu tytułów aktów prawnych z
zakresem przedmiotowym egzaminu radcowskiego oraz konieczność zabezpieczenia pytań
i zadań przed ich nieuprawnionym ujawnieniem, oraz
6)
wysokość wynagrodzenia przewodniczącego i członków zespołu, uwzględniając nakład ich
pracy i zakres obowiązków oraz liczbę kandydatów.
13.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, tryb i sposób udzielenia
zamówienia, o którym mowa w ust. 11, zapewniając zachowanie uczciwej konkurencji oraz
równe traktowanie wykonawców i mając na uwadze konieczność zabezpieczenia pytań testowych
oraz zadań przed ich nieuprawnionym ujawnieniem.
W przypadku nieuzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu radcowskiego, zdający może
przystępować do kolejnych egzaminów radcowskich, z tym że egzamin ten zdaje w całości.
1.
Do egzaminu radcowskiego może przystąpić osoba, która odbyła aplikację radcowską i
otrzymała zaświadczenie o jej odbyciu oraz osoba, o której mowa w art. 25 ust. 2.
2.
Egzamin radcowski przeprowadzają komisje egzaminacyjne do przeprowadzenia egzaminu
radcowskiego, zwane dalej „komisjami egzaminacyjnymi”, w składzie 8 członków, powoływane
na obszarze właściwości jednej lub kilku okręgowych izb radców prawnych. Przepisy
art. 33
3.
Członków komisji egzaminacyjnych powołuje się spośród specjalistów z dziedzin prawa
objętych egzaminem, których wiedza i doświadczenie dają rękojmię prawidłowego przebiegu
egzaminu.
4.
Do składu komisji egzaminacyjnych kandydatów na członków wskazują: Minister Sprawiedliwości
- 4 egzaminatorów i 4 zastępców egzaminatorów, Krajowa Rada Radców Prawnych - 4 radców
prawnych jako egzaminatorów i 4 radców prawnych jako zastępców egzaminatorów.
5.
Minister Sprawiedliwości powołuje, w drodze zarządzenia, komisje egzaminacyjne na
obszarze właściwości jednej lub kilku okręgowych izb radców prawnych i zastępców egzaminatorów
z dziedzin prawa objętych egzaminem, a także wskazuje, po zasięgnięciu opinii Krajowej
Rady Radców Prawnych, przewodniczącego komisji egzaminacyjnej i jego zastępcę.
6.
Komisja egzaminacyjna czuwa nad prawidłowym przebiegiem egzaminu radcowskiego. Przewodniczący
komisji egzaminacyjnej kieruje jej pracami i reprezentuje ją na zewnątrz.
7.
Członek komisji egzaminacyjnej podlega wyłączeniu z prac komisji egzaminacyjnej z
przyczyn określonych w art. 33
8.
Członkowie komisji egzaminacyjnych składają oświadczenia, o których mowa w art. 33
9.
Egzamin radcowski przeprowadza się raz w roku w terminie wyznaczonym przez Ministra
Sprawiedliwości w porozumieniu z Krajową Radą Radców Prawnych.
10.
W przypadku zaistnienia przeszkody uniemożliwiającej przeprowadzenie egzaminu przez
komisję egzaminacyjną w terminie, o którym mowa w ust. 9, Minister Sprawiedliwości
po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych wyznacza dodatkowy termin przeprowadzenia
egzaminu przez tę komisję egzaminacyjną. Przewodniczący komisji egzaminacyjnej zawiadamia
zdających o dodatkowym terminie egzaminu listem poleconym za poświadczeniem odbioru
oraz obwieszcza na tablicy ogłoszeń w siedzibie wyznaczonej okręgowej izby radców
prawnych. Przepisy art. 36 ust. 5 i ust. 7-11 stosuje się odpowiednio.
11.
Przewodniczącemu i członkom komisji egzaminacyjnej przysługuje zwrot kosztów podróży
i noclegów na zasadach określonych w przepisach dotyczących należności przysługujących
pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej
z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju.
12.
Przewodniczącemu i członkowi komisji egzaminacyjnej niebędącemu pracownikiem administracji
rządowej przysługuje wynagrodzenie za czynności związane z udziałem w komisji egzaminacyjnej.
13.
Właściwa dla siedziby komisji egzaminacyjnej rada okręgowej izby radców prawnych zapewnia
obsługę administracyjną i techniczną działalności komisji egzaminacyjnej, w tym przeprowadzanie
egzaminu radcowskiego jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej.
14.
Ze środków przekazanych na zadanie zlecone, o którym mowa w ust. 13, właściwe rady
pokrywają koszty przeprowadzenia egzaminu radcowskiego oraz wydatki związane z działalnością
komisji egzaminacyjnej.
15.
Wydatki związane z działalnością komisji egzaminacyjnej, w tym z przeprowadzaniem
egzaminu radcowskiego, oraz wynagrodzenie przewodniczącego i członków komisji egzaminacyjnej
pokrywane są z części budżetu państwa, która pozostaje w dyspozycji Ministra Sprawiedliwości.
16.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych, określi
w drodze rozporządzenia
1)
tryb i termin zgłaszania kandydatów na członków komisji egzaminacyjnej oraz powoływania
i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej,
2)
rodzaj dokumentów, o których mowa w art. 36
3)
wysokość wynagrodzenia przewodniczącego i członków komisji egzaminacyjnej, uwzględniając
liczbę osób przystępujących do egzaminu, zakres i nakład ich pracy w zorganizowaniu
i w przebiegu egzaminu radcowskiego oraz tryb wypłacania tego wynagrodzenia,
4)
szczegółowy tryb i sposób przeprowadzania egzaminu radcowskiego, w szczególności
a)
sposób działania komisji egzaminacyjnej,
b)
czas trwania poszczególnych części egzaminu radcowskiego,
c)
sposób zorganizowania obsługi administracyjnej i technicznej komisji egzaminacyjnej
przez okręgowe izby radców prawnych, w tym przekazywania środków, sprawowania nadzoru
nad ich wydatkowaniem i rozliczania wydatków związanych z tą obsługą
- uwzględniając konieczność prawidłowego, terminowego i efektywnego przeprowadzenia
egzaminu, zapewnienia zachowania bezstronności pracy komisji egzaminacyjnej oraz konieczność
uzyskania informacji niezbędnych do prawidłowego przeprowadzenia egzaminu radcowskiego.
1.
W terminie do dnia 31 maja każdego roku Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z
Krajową Radą Radców Prawnych zamieszcza w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim i w Biuletynie
Informacji Publicznej ogłoszenie o egzaminie radcowskim, w którym podaje w szczególności
1)
termin złożenia wniosku o dopuszczenie do egzaminu radcowskiego, zwanego dalej „wnioskiem”;
2)
właściwość miejscową każdej z komisji egzaminacyjnych i adres jej siedziby, termin
przeprowadzenia każdej części egzaminu radcowskiego;
3)
wysokość opłaty za egzamin radcowski.
2.
Aplikanci radcowscy składają wniosek do komisji egzaminacyjnej na obszarze właściwości
rady okręgowej izby radców prawnych, w której odbyli aplikację radcowską. Osoby uprawnione
do przystąpienia do egzaminu radcowskiego bez odbycia aplikacji składają wniosek do
komisji egzaminacyjnej na obszarze właściwości rady okręgowej izby radców prawnych
właściwej ze względu na ich miejsce zamieszkania. Rady okręgowych izb radców prawnych,
każdego roku, w terminie 7 dni od dnia zakończenia aplikacji, przekazują właściwej
terytorialnie komisji egzaminacyjnej oraz Ministrowi Sprawiedliwości listę osób, które
odbyły aplikację radcowską.
3.
Osoby, które odbyły aplikację radcowską, dołączają do wniosku zaświadczenie o odbyciu
aplikacji radcowskiej oraz oryginał dowodu uiszczenia opłaty za egzamin radcowski.
4.
Osoby uprawnione do przystąpienia do egzaminu radcowskiego bez odbycia aplikacji dołączają
do wniosku odpowiednio
1)
kwestionariusz osobowy;
2)
życiorys;
3)
dokument zaświadczający uzyskanie stopnia naukowego doktora nauk prawnych;
4)
oryginał dyplomu ukończenia wyższych studiów prawniczych w Rzeczypospolitej Polskiej
i uzyskania tytułu magistra lub zagranicznych studiów prawniczych uznanych w Rzeczypospolitej
Polskiej albo jego urzędowy odpis albo poświadczoną notarialnie kopię oryginału lub
urzędowego odpisu dyplomu;
5)
dokumenty zaświadczające co najmniej 5-letni okres zatrudnienia, o którym mowa w art.
25 ust. 2 pkt 2, na stanowiskach referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego,
asystenta sędziego lub asystenta prokuratora;
6)
dokumenty zaświadczające co najmniej 5-letni okres zatrudnienia lub wykonywania wymagających
wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej
przez racicę prawnego lub adwokata na podstawie umów cywilnoprawnych w kancelarii
radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa
w art. 8 ust. 1 lub kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej,
partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 4a ustawy z dnia 26 maja 1982 r.
- Prawo o adwokaturze;
7)
dokumenty zaświadczające co najmniej 5-letni okres zatrudnienia w urzędach organów
władzy publicznej i wykonywania wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio
związanych ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz tych urzędów, w tym zaświadczenie
kierownika urzędu;
8)
dokumenty zaświadczające o zdaniu egzaminu sędziowskiego, prokuratorskiego lub notarialnego;
9)
dokumenty potwierdzające zatrudnienie na stanowisku radcy lub starszego radcy Prokuratorii
Generalnej Skarbu Państwa;
10)
informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego, opatrzoną datą nie wcześniejszą
niż miesiąc przed złożeniem wniosku;
11)
oryginał dowodu uiszczenia opłaty za egzamin radcowski;
12)
3 zdjęcia zgodnie z wymaganiami obowiązującymi przy wydawaniu dowodów osobistych.
5.
Osoby, o których mowa w
1)
ust. 3 - składają wniosek najpóźniej w terminie 21 dni,
2)
ust. 4 - składają wniosek najpóźniej w terminie 45 dni
- przed dniem rozpoczęcia egzaminu radcowskiego. Przepisy art. 33
1
Kandydat uiszcza opłatę za egzamin radcowski, która stanowi dochód budżetu państwa.
1a
W przypadku wydania postanowienia o pozostawieniu zgłoszenia bez rozpoznania, wydania
decyzji odmawiającej dopuszczenia do udziału w egzaminie radcowskim albo złożenia
nie później niż 14 dni przed terminem egzaminu radcowskiego pisemnego oświadczenia
kandydata o odstąpieniu od udziału w egzaminie radcowskim, dwie trzecie uiszczonej
opłaty podlega zwrotowi na pisemny wniosek kandydata złożony przewodniczącemu komisji
egzaminacyjnej w terminie 30 dni od dnia złożenia tego wniosku.
2.
Minister Sprawiedliwości po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Radców Prawnych określa,
w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty egzaminacyjnej - nie wyższą niż równowartość
minimalnego wynagrodzenia - uwzględniając konieczność prawidłowego i efektywnego przeprowadzenia
egzaminu radcowskiego.
1.
Egzamin radcowski polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej
do egzaminu radcowskiego, zwanej dalej „zdającym”, do samodzielnego i należytego wykonywania
zawodu radcy prawnego, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego
zastosowania z zakresu materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego
prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń
społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego,
prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur,
samorządu radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej
Polskiej oraz warunków wykonywania zawodu radcy prawnego i etyki tego zawodu.
2.
Egzamin radcowski składa się z pięciu części pisemnych.
3.
Pierwsza część egzaminu radcowskiego polega na rozwiązaniu testu składającego się
z zestawu 100 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna
jest prawidłowa, oraz z karty odpowiedzi. Zdający może wybrać tylko jedną odpowiedź,
którą zaznacza na karcie odpowiedzi. Za każdą prawidłową odpowiedź zdający uzyskuje
1 punkt.
4.
Prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu
radcowskiego.
5.
Druga część egzaminu radcowskiego polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa karnego
polegającego na przygotowaniu aktu oskarżenia lub apelacji, albo w przypadku uznania,
iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o
opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.
6.
Trzecia część egzaminu radcowskiego polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa cywilnego polegającego na przygotowaniu pozwu lub wniosku albo apelacji, albo w przypadku uznania,
iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o
opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.
7.
Czwarta część egzaminu radcowskiego polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa
gospodarczego polegającego na przygotowaniu umowy albo pozwu lub wniosku albo apelacji,
albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu
opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony
stan faktyczny.
8.
Piąta część egzaminu radcowskiego polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa administracyjnego
polegającego na przygotowaniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub skargi
kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, albo w przypadku uznania, iż brak
jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane
na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.
9.
Egzaminatorzy dokonują oceny za część pierwszą egzaminu radcowskiego przy zastosowaniu
następującej skali ocen
1)
oceny pozytywne
a)
celująca (6) - 95-100 punktów,
b)
bardzo dobra (5) - 85-94 punktów,
c)
dobra (4) - 75-84 punktów,
d)
dostateczna (3) - 60-74 punktów;
2)
ocena negatywna - niedostateczna (2) - 0-59 punktów.
10.
Egzaminatorzy dokonują oceny za część drugą do piątej egzaminu radcowskiego przy zastosowaniu
następującej skali ocen
1)
oceny pozytywne
a)
celująca (6),
b)
bardzo dobra (5),
c)
dobra (4),
d)
dostateczna (3);
2)
ocena negatywna - niedostateczna (2).
11.
Podczas egzaminu radcowskiego zdający nie może posiadać urządzeń służących do przekazu
lub odbioru informacji.
12.
Podczas rozwiązywania zadań z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego zdający
może korzystać z tekstów aktów prawnych i komentarzy oraz orzecznictwa.
13.
Przepisy art. 33
1.
Test z pierwszej części egzaminu radcowskiego sprawdzają niezależnie od siebie dwaj
egzaminatorzy wyznaczeni przez przewodniczącego komisji egzaminacyjnej, jeden spośród
wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Krajową
Radę Radców Prawnych.
2.
Oceny rozwiązania każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego
dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy
praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród
wskazanych przez Krajową Radę Radców Prawnych, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie
wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji,
poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem
interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.
3.
Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza
pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu
komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące
prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego.
4.
Ostateczną ocenę z pracy pisemnej danego zadania z części drugiej do piątej egzaminu
radcowskiego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego z egzaminatorów,
przy czym
1)
oceny pozytywne to
a)
celująca - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 5,51 do 6,00,
b)
bardzo dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 4,51 do 5,50,
c)
dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 3,51 do 4,50,
d)
dostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi od 3,00 do 3,50;
2)
ocena negatywna - niedostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi
poniżej 3,00.
5.
Jeżeli przynajmniej dwie oceny cząstkowe prac pisemnych zdającego z zadań z części
od drugiej do piątej są negatywne, a średnia arytmetyczna, o której mowa w ust. 4,
wskazuje na pozytywną ostateczną ocenę tych prac, komisja egzaminacyjna
1)
odstępuje od wystawienia ostatecznych ocen z tych prac oraz
2)
przekazuje komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, o której
mowa w art. 36
6.
W przypadku, o którym mowa w ust. 5, komisja egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze
Sprawiedliwości stosuje odpowiednio przepisy art. 36
1.
Pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu
radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną.
2.
Komisja egzaminacyjna podejmuje uchwałę o wyniku egzaminu radcowskiego większością
głosów w obecności wszystkich członków komisji egzaminacyjnej. Komisja egzaminacyjna
wydaje zdającemu uchwałę, a jej odpis przesyła Ministrowi Sprawiedliwości, Prezesowi
Krajowej Rady Radców Prawnych oraz dołącza do akt osobowych zdającego.
3.
Minister Sprawiedliwości publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej imiona i nazwiska
osób, które uzyskały pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego oraz imiona ich rodziców.
1.
Z przebiegu egzaminu radcowskiego sporządza się niezwłocznie protokół, który podpisują
członkowie komisji egzaminacyjnej uczestniczący w egzaminie radcowskim. Członkowie
komisji egzaminacyjnej mogą zgłaszać uwagi do protokołu.
2.
Dokumentację związaną z przeprowadzeniem egzaminu radcowskiego, po jego zakończeniu
przewodniczący komisji egzaminacyjnej przekazuje właściwej radzie okręgowej izby radców
prawnych, z czego sporządza się protokół. Kopię protokołu z przebiegu egzaminu oraz
kopię protokołu z przekazania dokumentacji przewodniczący komisji egzaminacyjnej przekazuje
Ministrowi Sprawiedliwości w terminie 7 dni od dnia sporządzenia.
1.
Od uchwały o wyniku egzaminu radcowskiego zdającemu przysługuje odwołanie do komisji
egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia
otrzymania uchwały, o której mowa w art. 36
2.
Minister Sprawiedliwości powołuje, w drodze zarządzenia, komisję egzaminacyjną II
stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, zwaną dalej „komisją odwoławczą”, w składzie
9 członków.
3.
Do składu komisji odwoławczej kandydatów na członków wskazują
1)
Minister Sprawiedliwości - 5 członków, spośród których wyznacza przewodniczącego,
2)
Krajowa Rada Radców Prawnych - 4 członków
- spośród osób, których wiedza i doświadczenie dają rękojmię rzetelnego rozpoznania
odwołań.
4.
Przewodniczącemu i członkom komisji odwoławczej za udział w jej pracach przysługuje
wynagrodzenie.
5.
Przepisy art. 33
6.
W przypadku wygaśnięcia członkostwa w komisji odwoławczej lub odwołania członka z
komisji odwoławczej, Minister Sprawiedliwości niezwłocznie powołuje nowego członka
komisji odwoławczej. W przypadku członka, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, Krajowa Rada
Radców Prawnych w terminie określonym przez Ministra Sprawiedliwości wskazuje nowego
kandydata na członka komisji odwoławczej.
7.
Członek komisji odwoławczej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie
z przyczyn wskazanych w art. 33
8.
Członkowie komisji odwoławczej przed przystąpieniem do rozpatrywania sprawy składają
pisemne oświadczenia, iż nie pozostają z osobą, której dotyczy sprawa, w stosunku,
o którym mowa w art. 33
9.
Do zadań komisji odwoławczej należy rozpatrywanie odwołań od wyników egzaminu radcowskiego.
10.
Uchwały są podejmowane większością 2/3 głosów w obecności wszystkich członków komisji
odwoławczej.
11.
Od uchwały komisji odwoławczej służy skarga do sądu administracyjnego.
12.
Do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
13.
Obsługę administracyjno-biurową komisji odwoławczej zapewnia Minister Sprawiedliwości.
14.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia
1)
tryb i termin zgłaszania kandydatów na członków komisji odwoławczej,
2)
termin powołania komisji odwoławczej,
3)
wysokość wynagrodzenia przewodniczącego i członków komisji odwoławczej, uwzględniając
zakres i nakład ich pracy oraz tryb jego wypłacania,
4)
tryb i sposób działania komisji odwoławczej,
5)
sposób zapewnienia obsługi administracyjno-biurowej komisji odwoławczej
- uwzględniając konieczność prawidłowego i terminowego rozpoznawania odwołań oraz
zapewnienia zachowania bezstronności pracy członków komisji odwoławczej.
1
Aplikanta radcowskiego skreśla się z listy aplikantów radcowskich
1)
w wypadkach, o których mowa w art. 29 pkt 1, 3-6, stosowanych odpowiednio;
2)
niezakończenia przez niego bez usprawiedliwionej przyczyny aplikacji radcowskiej w
terminie, o którym mowa w art. 32 ust. 2.
2.
Rada okręgowej izby radców prawnych może skreślić aplikanta radcowskiego z listy aplikantów
radcowskich, jeżeli stwierdzi jego nieprzydatność do wykonywania zawodu radcy prawnego.
3
Do skreślenia aplikanta radcowskiego z listy aplikantów radcowskich stosuje się odpowiednio
przepisy art. 31 ust. 1, 2 i 3.
4
Od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w sprawie skreślenia z listy aplikantów
radcowskich służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia
uchwały.
1.
Aplikację radcowską organizują i prowadzą okręgowe izby radców prawnych.
2.
Organy samorządu radców prawnych współdziałają w sprawach związanych z organizowaniem
i prowadzeniem aplikacji radcowskiej z organami administracji państwowej, sądami,
kancelariami notarialnymi, prokuraturą oraz jednostkami organizacyjnymi.
3.
Szkolenie aplikantów radcowskich może być organizowane wspólnie z aplikantami adwokackimi.
4.
Aplikant radcowski odbywa aplikację radcowską pod kierunkiem patrona wyznaczonego
przez radę okręgowej izby radców prawnych.
5.
Zadaniem patrona jest przygotowanie aplikanta radcowskiego do wykonywania zawodu radcy
prawnego w rozumieniu niniejszej ustawy.
(uchylony).
1.
Samorząd jest niezależny w wykonywaniu swych zadań i podlega tylko przepisom prawa.
2.
Przynależność radców prawnych i aplikantów radcowskich do samorządu jest obowiązkowa.
Do zadań samorządu należy w szczególności
1)
udział w zapewnianiu warunków do wykonywania ustawowych zadań radców prawnych;
2)
reprezentowanie radców prawnych i aplikantów radcowskich oraz ochrona ich interesów
zawodowych;
3)
współdziałanie w kształtowaniu i stosowaniu prawa;
4)
przygotowywanie aplikantów radcowskich do należytego wykonywania zawodu radcy prawnego
oraz doskonalenie zawodowe radców prawnych;
5)
nadzór nad należytym wykonywaniem zawodu przez radców prawnych i aplikantów radcowskich;
6)
prowadzenie badań w zakresie funkcjonowania pomocy prawnej.
1.
Organami samorządu są: Krajowy Zjazd Radców Prawnych, Krajowa Rada Radców Prawnych,
Wyższa Komisja Rewizyjna, Wyższy Sąd Dyscyplinarny, zgromadzenie okręgowej izby radców
prawnych, rada okręgowej izby radców prawnych, okręgowa komisja rewizyjna i okręgowy
sąd dyscyplinarny.
2.
Członkami organów samorządu mogą być tylko radcowie prawni.
1.
Kadencja organów samorządu trwa trzy lata, jednakże organy są obowiązane działać do
czasu ukonstytuowania się nowo wybranych organów.
2.
Członkowie organów mogą być odwołani przez organ, który ich wybrał.
3.
Tej samej funkcji w organach samorządu nie można sprawować dłużej niż przez dwie następujące
po sobie kadencje.
Wybory do organów samorządu odbywają się w głosowaniu tajnym przy nieograniczonej
liczbie kandydatów.
Organy samorządu podejmują uchwały w obecności co najmniej połowy członków danego
organu.
Krajowa Rada Radców Prawnych przedstawia corocznie informację o funkcjonowaniu samorządu
Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej.
1.
Organy samorządu przesyłają Ministrowi Sprawiedliwości odpis każdej uchwały w terminie
21 dni od daty jej podjęcia.
2.
Minister Sprawiedliwości zwraca się do Sądu Najwyższego o uchylenie sprzecznych z
prawem uchwał organów samorządu w terminie 3 miesięcy od dnia ich doręczenia. Jeżeli
zaskarżona uchwała rażąco narusza prawo, termin ten wynosi 6 miesięcy. Sąd utrzymuje
zaskarżoną uchwałę w mocy bądź uchyla ją i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania
właściwemu organowi samorządu, ustalając wytyczne co do sposobu jej załatwienia. Skargę
spóźnioną Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania.
Minister Sprawiedliwości może zwrócić się do Krajowego Zjazdu Radców Prawnych lub
Krajowej Rady Radców Prawnych o podjęcie uchwały w określonej sprawie należącej do
właściwości samorządu. Uchwała Krajowej Rady Radców Prawnych powinna być podjęta w
terminie dwóch miesięcy, a uchwała Krajowego Zjazdu Radców Prawnych na najbliższym
Zjeździe.
1.
Radcowie prawni i aplikanci radcowscy zamieszkali na terenie danego okręgu tworzą
okręgową izbę radców prawnych.
2.
(uchylony).
3.
Uchwałę o utworzeniu i terenie działania okręgowej izby radców prawnych podejmuje
Krajowa Rada Radców Prawnych, biorąc pod uwagę zasadniczy podział terytorialny państwa.
1.
W zgromadzeniu okręgowej izby radców prawnych uczestniczą wszyscy radcowie prawni
należący do danej izby oraz, bez prawa głosu, aplikanci radcowscy tej izby.
2.
Jeżeli liczba członków okręgowej izby radców prawnych przekracza 300 osób, zgromadzenie
okręgowej izby radców prawnych stanowią delegaci wybrani na zebraniach zwołanych dla
poszczególnych rejonów, objętych działalnością danej izby.
3.
Zgromadzenie okręgowej izby radców prawnych zwołuje rada okręgowej izby raz do roku.
4.
Do uprawnień zgromadzenia okręgowej izby radców prawnych należy
1)
ustalanie liczby członków rady okręgowej izby radców prawnych;
2)
wybór dziekana rady okręgowej izby radców prawnych oraz pozostałych członków rady;
3)
ustalanie liczby członków okręgowej komisji rewizyjnej i okręgowego sądu dyscyplinarnego
oraz ich wybór;
4)
ustalenie liczby zastępców rzecznika dyscyplinarnego oraz wybór rzecznika dyscyplinarnego
i jego zastępców;
5)
uchwalanie budżetu okręgowej izby radców prawnych i zatwierdzanie sprawozdań rady
okręgowej izby radców prawnych z jego wykonania oraz rocznych lub okresowych planów
pracy rady okręgowej izby;
6)
dokonywanie podziału terenu działania okręgowej izby radców prawnych na rejony, o
których mowa w ust. 2, i ustalenie liczby delegatów na zgromadzenie okręgowej izby
radców prawnych z poszczególnych rejonów;
7)
odwoływanie organów okręgowej izby radców prawnych lub poszczególnych członków tych
organów;
8)
ocena działalności organów okręgowej izby radców prawnych;
9)
wybór delegatów na Krajowy Zjazd Radców Prawnych;
10)
wybór członka Krajowej Rady Radców Prawnych, o którym mowa w art. 59 ust. 1.
Ustawa wchodzi w życie po upływie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
art. 13-17, art. 21-41, art. 43, art. 45 pkt 5 i 6 i art. 46 pkt 4 i 6, które wchodzą
w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.
1.
Nadzwyczajne zgromadzenie okręgowej izby radców prawnych zwołuje rada okręgowej izby
radców prawnych
1)
z własnej inicjatywy;
2)
na wniosek Krajowej Rady Radców Prawnych;
3)
na wniosek swego prezydium lub okręgowej komisji rewizyjnej;
4)
na wniosek jednej trzeciej członków okręgowej izby radców prawnych.
2.
Nadzwyczajne zgromadzenie okręgowej izby powinno być zwołane w ciągu 3 tygodni od
dnia wpływu wniosku w sprawie zwołania tego zgromadzenia.
1.
Działalnością okręgowej izby radców prawnych kieruje rada okręgowej izby radców prawnych.
2.
Organem wykonawczym rady okręgowej izby radców prawnych jest jej prezydium, które
stanowią dziekan oraz wybrani przez radę wicedziekani, sekretarz, skarbnik i członkowie.
3.
Do zakresu działania rady okręgowej izby radców prawnych należy w szczególności
1)
reprezentowanie interesów zawodowych członków okręgowej izby radców prawnych;
2)
doskonalenie zawodowe radców prawnych;
3)
nadzór nad należytym wykonywaniem zawodu przez radców prawnych i aplikantów radcowskich;
4)
występowanie do organów rejestrowych lub ewidencyjnych z wnioskiem o wszczęcie postępowania
o wykreślenie z rejestru lub ewidencji podmiotu prowadzącego działalność w zakresie
pomocy prawnej niezgodnie z przepisami niniejszej ustawy;
5)
(uchylony).
Do zakresu działania okręgowej komisji rewizyjnej należy kontrola działalności finansowej
rady okręgowej izby radców prawnych.
1.
Okręgowy sąd dyscyplinarny rozpatruje sprawy dyscyplinarne członków okręgowej izby
radców prawnych wniesione przez rzecznika dyscyplinarnego oraz odwołania, o których
mowa w art. 66 ust. 2.
2.
Od orzeczenia okręgowego sądu dyscyplinarnego służy odwołanie do Wyższego Sądu Dyscyplinarnego.
Radcowie prawni i aplikanci radcowscy zamieszkali na terenie kraju tworzą Krajową
Izbę Radców Prawnych.
1.
W Krajowym Zjeździe Radców Prawnych udział biorą delegaci wybrani przez zgromadzenia
okręgowych izb radców prawnych oraz, z głosem doradczym, niebędący delegatami: członkowie
ustępującej Krajowej Rady Radców Prawnych, Przewodniczący Wyższego Sądu Dyscyplinarnego,
Główny Rzecznik Dyscyplinarny i Przewodniczący Wyższej Komisji Rewizyjnej.
2.
Zasady przeprowadzania wyborów delegatów na Krajowy Zjazd Radców Prawnych oraz liczbę
tych delegatów z poszczególnych okręgowych izb radców prawnych określa Krajowa Rada
Radców Prawnych.
3.
Krajowy Zjazd Radców Prawnych zwołuje Krajowa Rada Radców Prawnych.
Do Krajowego Zjazdu Radców Prawnych należy
1)
wybór prezesa Krajowej Rady Radców Prawnych;
2)
wybór Krajowej Rady Radców Prawnych, Wyższej Komisji Rewizyjnej, Wyższego Sądu Dyscyplinarnego
oraz Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego i jego zastępców;
3)
uchwalanie wytycznych działania samorządu i jego organów;
4)
określanie zasad przeprowadzania wyborów do organów samorządu, liczby członków tych
organów oraz trybu ich odwoływania, a także zasad podejmowania uchwał przez organy
samorządu;
5)
(uchylony);
6)
rozpatrywanie i zatwierdzanie sprawozdań Krajowej Rady Radców Prawnych, Wyższej Komisji
Rewizyjnej, Wyższego Sądu Dyscyplinarnego i Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego;
7)
uchwalanie zasad etyki radców prawnych;
8)
ustalanie podstawowych zasad gospodarki finansowej samorządu.
1.
Nadzwyczajny Krajowy Zjazd Radców Prawnych zwołuje Krajowa Rada Radców Prawnych
1)
z własnej inicjatywy;
2)
na wniosek swego prezydium lub Wyższej Komisji Rewizyjnej;
3)
na wniosek co najmniej jednej trzeciej rad okręgowych izb radców prawnych.
2.
Nadzwyczajny Krajowy Zjazd powinien być zwołany w ciągu dwóch miesięcy od dnia wpływu
wniosku o zwołanie Zjazdu.
1.
Krajową Radę Radców Prawnych stanowią prezes i członkowie wybrani przez Krajowy Zjazd
Radców Prawnych oraz członkowie wybrani bezpośrednio przez zgromadzenia okręgowych
izb, po jednym z każdej izby.
2.
Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych stanowią prezes i wybrani przez Krajową Radę
wiceprezesi, sekretarz, skarbnik i członkowie.
3.
Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych jest organem wykonawczym tej Rady i zdaje
jej sprawę ze swej działalności.
Do zakresu działania Krajowej Rady Radców Prawnych należy
1)
reprezentowanie samorządu wobec sądów, organów państwowych i samorządowych, instytucji
i organizacji;
2)
udzielanie opinii o projektach aktów prawnych oraz przedstawianie wniosków dotyczących
unormowań prawnych;
3)
koordynowanie działalności okręgowych izb radców prawnych i sprawowanie nadzoru nad
ich działalnością;
4)
uchwalanie budżetu Krajowej Rady Radców Prawnych i zatwierdzanie sprawozdań z jego
wykonania oraz rozpatrywanie wniosków Wyższej Komisji Rewizyjnej;
5)
wybór Prezesa Krajowej Rady Radców Prawnych oraz Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego,
jeżeli jego mandat wygasł w okresie pomiędzy Krajowymi Zjazdami Radców Prawnych;
5a)
wybór przewodniczącego Krajowego Zespołu Wizytatorów, jego zastępcy i członków;
6)
rozpatrywanie odwołań od uchwał rad okręgowych izb radców prawnych;
7)
koordynowanie doskonalenia zawodowego radców prawnych;
8)
uchwalanie regulaminów
a)
działalności samorządu i jego organów,
b)
zakresu, trybu działania oraz zasad wynagradzania wizytatorów,
c
odbywania aplikacji radcowskiej,
d)
prowadzenia list radców prawnych i aplikantów radcowskich,
e
dotyczących zasad współdziałania radcy prawnego z prawnikiem zagranicznym reprezentującym
klienta w postępowaniu, w którym zgodnie z obowiązującymi przepisami wymagane jest,
aby strona była reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego;
8a)
uchylanie sprzecznych z prawem uchwał zgromadzenia okręgowej izby radców prawnych;
8b)
(utracił moc);
9)
tworzenie okręgowych izb radców prawnych, określanie ich liczby oraz terytorialnego
zasięgu;
10)
ustalanie zasad gospodarki finansowej samorządu;
11)
określanie wysokości składki członkowskiej i zasad jej podziału oraz wysokości opłat
związanych z decyzją w sprawie wpisu na listę radców prawnych i aplikantów radcowskich
oraz opłat manipulacyjnych;
11a
uchwalanie zasad zwalniania aplikantów od ponoszenia w całości lub w części opłaty
rocznej, a także odraczania jej płatności lub rozkładania jej na raty;
12
wykonywanie zadań określonych w ustawie o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej
Polskiej;
13)
108) współdziałanie z Ministrem Sprawiedliwości w zakresie określonym w ustawie.
Do zakresu działania Wyższej Komisji Rewizyjnej należy kontrola działalności finansowej
Krajowej Rady Radców Prawnych.
1.
Wyższy Sąd Dyscyplinarny rozpatruje odwołania od orzeczeń okręgowych sądów dyscyplinarnych.
2
Wyższy Sąd Dyscyplinarny rozpatruje, jako sąd pierwszej instancji, sprawy dyscyplinarne
członków Krajowej Rady Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych. Odwołania
od orzeczeń wydanych w tym trybie rozpatruje ten sam sąd w innym, pięcioosobowym składzie.
Orzeczenie z uzasadnieniem, wydane przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji,
doręcza się stronom, Ministrowi Sprawiedliwości oraz Krajowej Radzie Radców Prawnych.
1.
Od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji przysługuje
stronom, Ministrowi Sprawiedliwości, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Prezesowi
Krajowej Rady Radców Prawnych kasacja do Sądu Najwyższego.
2.
Orzeczenie, od którego służy kasacja podmiotom wymienionym w ust. 1, nie podlega wykonaniu
do czasu wniesienia kasacji lub bezskutecznego upływu terminu do jej wniesienia.
Kasacja może być wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa, jak również rażącej
niewspółmierności kary dyscyplinarnej.
Kasację wnosi się do Sądu Najwyższego, za pośrednictwem Wyższego Sądu Dyscyplinarnego,
w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem.
1.
Od kasacji, o której mowa w art. 62
2.
Orzeczenie, od którego wniesiono kasację, nie podlega wykonaniu do czasu rozpoznania
kasacji.
3.
Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację na rozprawie w składzie trzech sędziów.
(uchylony).
Działalność samorządu jest finansowana
1)
ze składek radców prawnych i aplikantów radcowskich, opłat związanych z postępowaniem
w sprawie wpisu na listę radców prawnych i aplikantów radcowskich oraz kar pieniężnych;
2)
z dochodów z innych źródeł, a w szczególności z dotacji i subwencji oraz darowizn
i spadków.
1.
Radca prawny i aplikant radcowski podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej
1)
za zawinione, nienależyte wykonywanie zawodu radcy prawnego;
2)
za czyny sprzeczne ze ślubowaniem radcowskim lub z zasadami etyki radcy prawnego.
1a
Radcowie prawni podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej również za niespełnienie
obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 22
2.
Od odpowiedzialności dyscyplinarnej wyłączone są czyny naruszające przepisy dotyczące
porządku i dyscypliny pracy, określone w Kodeksie pracy.
1.
Karami dyscyplinarnymi są
1)
upomnienie;
2)
nagana z ostrzeżeniem;
3)
zawieszenie prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego na czas od trzech miesięcy
do pięciu lat;
3a)
kara pieniężna nie niższa od połowy przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce
narodowej za miesiąc poprzedzający datę orzeczenia dyscyplinarnego i nie wyższa od
pięciokrotności tego wynagrodzenia;
4)
pozbawienie prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego, a w stosunku do aplikantów
radcowskich - wydalenie z aplikacji.
2.
Kary określonej w ust. 1 pkt 3 nie stosuje się wobec aplikanta radcowskiego.
2a.
Obok kary nagany z ostrzeżeniem i kary pieniężnej można orzec dodatkowo zakaz wykonywania
patronatu na czas od roku do pięciu lat.
2b.
Obok kary zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego orzeka się dodatkowo
zakaz wykonywania patronatu na czas od lat dwóch do lat dziesięciu.
2c
Kara pozbawienia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego pociąga za sobą skreślenie
z listy radców prawnych bez prawa ubiegania się o ponowny wpis.
2d
Kara wydalenia z aplikacji pociąga za sobą skreślenie z listy aplikantów bez prawa
ubiegania się o ponowny wpis na listę aplikantów radcowskich lub o wpis na listę radców
prawnych przez okres 10 lat od daty uprawomocnienia się orzeczenia o karze wydalenia
z aplikacji.
3.
(uchylony).
1.
Jeżeli przewinienie jest mniejszej wagi, dziekan rady okręgowej izby radców prawnych
może poprzestać na ostrzeżeniu radcy prawnego lub aplikanta radcowskiego.
2.
Radcy prawnemu lub aplikantowi radcowskiemu służy prawo odwołania się od ostrzeżenia
do okręgowego sądu dyscyplinarnego.
3.
Orzeczenie okręgowego sądu dyscyplinarnego w sprawie odwołania, o którym mowa w ust.
2, jest ostateczne.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 15 marca 2007 r., z wyjątkiem
1)
art. 39 pkt 7 i art. 57, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
2)
(uchylony);
3)
(utracił moc).
1.
Postępowanie dyscyplinarne o ten sam czyn toczy się niezależnie od postępowania karnego
lub postępowania dyscyplinarnego wszczętego w jednostce organizacyjnej, w której przepisy
szczególne przewidują takie postępowanie. Postępowanie dyscyplinarne może być jednak
zawieszone do czasu ukończenia postępowania karnego.
2.
(uchylony).
Postępowanie dyscyplinarne obejmuje
1)
dochodzenie, z zastrzeżeniem art. 68
2)
postępowanie przed sądem dyscyplinarnym;
3)
postępowanie wykonawcze.
1.
Stronami w postępowaniu dyscyplinarnym są oskarżyciel, obwiniony i pokrzywdzony.
2.
Oskarżycielem w postępowaniu przed okręgowym sądem dyscyplinarnym jest rzecznik dyscyplinarny,
a przed Wyższym Sądem Dyscyplinarnym - Główny Rzecznik Dyscyplinarny.
3.
Obwinionym jest radca prawny lub aplikant radcowski, przeciwko któremu toczy się postępowanie
dyscyplinarne.
4.
Pokrzywdzonym jest osoba, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone postępowaniem
radcy prawnego lub aplikanta radcowskiego określonym w art. 64.
1
Postępowanie dyscyplinarne wszczyna się odpowiednio na wniosek rzecznika dyscyplinarnego
lub Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego.
1a
Minister Sprawiedliwości może polecić wszczęcie dochodzenia albo postępowania przed
sądem dyscyplinarnym przeciwko racicy prawnemu lub aplikantowi radcowskiemu.
1b
W wypadku określonym w ust. 1a Ministrowi Sprawiedliwości przysługują prawa strony.
2
Jeżeli radca prawny świadczy w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie
członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim
Obszarze Gospodarczym pomoc prawną na podstawie obowiązujących tam przepisów o świadczeniu
pomocy prawnej przez prawników z Unii Europejskiej, sąd dyscyplinarny, który wszczął
postępowanie dyscyplinarne, niezwłocznie zawiadamia o tym właściwy organ w tym państwie,
przesyłając temu organowi odpis wniosku, o którym mowa w ust. 1.
Rzecznik dyscyplinarny doręcza Ministrowi Sprawiedliwości odpisy postanowień o wszczęciu
dochodzenia oraz informuje Ministra Sprawiedliwości o wniesieniu do sądu dyscyplinarnego
wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego lub o skierowaniu wniosku o ukaranie
do dziekana rady okręgowej izby radców prawnych.
W razie śmierci obwinionego przed ukończeniem postępowania dyscyplinarnego toczy się
ono nadal, jeżeli tego zażąda małżonek obwinionego, jego krewny w linii prostej, brat
lub siostra w terminie dwóch miesięcy od dnia zgonu obwinionego.
1.
Nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego, jeżeli od chwili popełnienia przewinienia
upłynęły trzy lata, a w wypadkach przewidzianych w art. 11 ust. 2 - sześć miesięcy.
2.
Jeżeli jednak czyn zawiera znamiona przestępstwa, przedawnienie dyscyplinarne nie
następuje wcześniej niż przedawnienie przewidziane w ustawie karnej.
3.
Przedawnienie dyscyplinarne przerywa każda czynność rzecznika dyscyplinarnego lub
Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego w sprawie.
3a.
Karalność przewinienia dyscyplinarnego ustaje, jeżeli od czasu popełnienia upłynęło
pięć lat, a w wypadkach przewidzianych w art. 11 ust. 2 - dwa lata.
4
Obwiniony może mieć obrońcę. Obrońcą może być radca prawny lub adwokat.
Sąd dyscyplinarny orzeka w składzie trzyosobowym.
1.
Właściwy do rozpoznania sprawy jest okręgowy sąd dyscyplinarny okręgowej izby radców
prawnych, której obwiniony jest członkiem w chwili wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.
2.
Jeżeli przewinienie objęte jedną sprawą popełniło dwóch lub więcej obwinionych wpisanych
na listę radców prawnych lub aplikantów radcowskich w różnych izbach, właściwy jest
sąd dyscyplinarny, w okręgu którego popełniono przewinienie, a w razie gdy tego miejsca
nie można ustalić - okręgowy sąd dyscyplinarny, w którego okręgu wszczęto najpierw
postępowanie dyscyplinarne.
3.
Spory o właściwość rozstrzyga Wyższy Sąd Dyscyplinarny.
Rozstrzygnięcia sądu dyscyplinarnego zapadają w formie orzeczeń albo postanowień.
Orzeczenie może być wydane jedynie na rozprawie.
Od orzeczeń i postanowień kończących postępowanie w sprawie odwołanie przysługuje
stronom oraz Ministrowi Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu
orzeczenia albo postanowienia, wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o terminie i trybie
wniesienia odwołania.
Ministrowi Sprawiedliwości oraz osobom przez niego upoważnionym przysługuje w każdym
stadium postępowania prawo wglądu do akt i żądania informacji o wynikach postępowania
dyscyplinarnego, jak również prawo żądania prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych bądź
postanowień wraz z aktami sprawy.
1.
Koszty postępowania dyscyplinarnego stanowią wszelkie wydatki poniesione w związku
z tym postępowaniem.
2.
W razie ukarania koszty postępowania ponosi obwiniony. W pozostałych przypadkach koszty
dochodzenia i postępowania przed okręgowym sądem dyscyplinarnym pokrywa właściwa okręgowa
izba radców prawnych, a koszty postępowania przed Wyższym Sądem Dyscyplinarnym - Krajowa
Izba Radców Prawnych.
1.
Sąd dyscyplinarny niezwłocznie przesyła odpis prawomocnego orzeczenia właściwej radzie
okręgowej izby radców prawnych - do wykonania, a Ministrowi Sprawiedliwości i Krajowej
Radzie Radców Prawnych - do wiadomości.
2.
Wykonanie kar dyscyplinarnych, z wyjątkiem kar wymienionych w art. 65 ust. 1 pkt 3
i 4, należy do dziekana rady okręgowej izby radców prawnych.
3.
Odpis prawomocnego orzeczenia o ukaraniu dyscyplinarnym dołącza się do akt osobowych.
4.
O karach, o których mowa w art. 65 ust. 1 pkt 3 i 4, zawiadamia się
1)
sądy,
2)
prokuratury,
3)
pracodawców oraz inne podmioty, na rzecz których dany radca prawny świadczy pomoc
prawną,
4)
właściwe ze względu na charakter prowadzonych przez danego radcę prawnego spraw organy
administracji rządowej i samorządu terytorialnego
- w okręgu okręgowej izby radców prawnych, w której radca prawny albo aplikant radcowski
jest wpisany na listę, a w sprawie radcy prawnego wykonującego zawód adwokata - okręgową
radę adwokacką.
5.
Usunięcie wzmianki o ukaraniu dyscyplinarnym następuje z urzędu po upływie
1)
trzech lat od uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego orzekającego karę upomnienia,
nagany z ostrzeżeniem lub kary pieniężnej;
2)
pięciu lat od upływu okresu zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego,
jeżeli radca prawny nie zostanie w tym czasie ukarany lub nie zostanie wszczęte przeciwko
niemu postępowanie dyscyplinarne.
6.
Nie usuwa się wzmianki o karze pozbawienia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego
oraz kary wydalenia z aplikacji radcowskiej.
7.
Z chwilą zatarcia kary dyscyplinarnej dziekan rady okręgowej izby radców prawnych
zarządza wykreślenie wzmianki o ukaraniu dyscyplinarnym oraz usunięcie z akt osobowych
dokumentów dotyczących ukarania.
(uchylony).
Członkowie sądów dyscyplinarnych, w zakresie orzekania w sprawach dyscyplinarnych,
podlegają tylko przepisom prawa.
(uchylony).
W sprawach nieuregulowanych do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio
przepisy Kodeksu postępowania karnego.
Stosunek służbowy oraz wynikające z niego prawa i obowiązki radców prawnych i aplikantów
radcowskich będących żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, funkcjonariuszami Policji,
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego,
Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej,
Państwowej Straży Pożarnej lub Służby Więziennej w zakresie nieokreślonym niniejszą
ustawą określają przepisy odrębnych ustaw.
W Prawie o ustroju sądów powszechnych
(Dz. U. z 1964 r. Nr 6, poz. 40, z 1967 r. Nr 13, poz. 55, z 1969 r. Nr 13, poz. 98, z 1974 r. Nr 50, poz. 316, z 1975 r. Nr 16, poz. 91 i Nr 34, poz. 183 oraz z 1982 r. Nr 16, poz. 125) w art. 51 § 1 dodaje się lit. h) w brzmieniu
„
h)
osoby, które co najmniej przez trzy lata wykonywały zawód radcy prawnego”.
”
;
(pominięty).
Radców prawnych, wpisanych na listę radców prawnych w dniu wejścia w życie ustawy,
wpisuje się z urzędu na listę radców prawnych przewidzianą niniejszą ustawą.
(uchylony).
(uchylony).
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 5-56,
oraz art. 77 i art. 78, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2006 r.
(uchylony).
(uchylony).
(uchylony).
(uchylony).
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1997 r., z wyjątkiem art. 3, art. 7, art.
9, art. 10, art. 20, art. 24, art. 32, art. 34, art. 37, art. 45-47, art. 50, art.
66, art. 73 ust. 1, 2 i 4, art. 74, art. 76, art. 79, art. 80 i art. 82, które wchodzą
w życie z dniem 1 października 1996 r., oraz art. 41, który wchodzi w życie z dniem
wejścia w życie ustawy konstytucyjnej z dnia 21 czerwca 1996 r. o zmianie ustawy konstytucyjnej z
dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i
wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym
(Dz. U. Nr 106, poz. 488).
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 1982 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 15 marca 2006 r., z wyjątkiem
1)
art. 84 i 85, które wchodzą w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia;
2)
rozdziałów 5-7 oraz art. 72, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2006 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r., z wyjątkiem przepisów art. 8 pkt
1 i 2, art. 10 pkt 2 i 3, art. 84 pkt 1, art. 86 § 1, art. 87 § 2, art. 88, art. 90
§ 1, art. 91 i art. 92, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem art. 26, art. 128 pkt
2, art. 139 pkt 1 i 10, art. 145 ust. 2 i 4, art. 146 ust. 2 i 4 oraz art. 147 ust.
2 i 3, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, i art. 34 pkt 1, art. 36 pkt 23,
art. 48 pkt 1 i 3, art. 84, art. 97 pkt 1-3, 5-10 i 12-36 oraz art. 139 pkt 9 lit.
a), które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2000 r.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie upoważnień ustawowych zmienianych
w art. 141 - 158 zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych, nie
dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r., z wyjątkiem
1)
art. 25 ust. 2, art. 95, art. 102-105, art. 123 pkt 1 i 3, art. 124 i 125, art. 127,
art. 135 ust. 2 i 3 - w zakresie dotyczącym art. 123 pkt 3 oraz art. 137 ust. 2, które
wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2004 r., jednak nie później niż z dniem uzyskania
członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej;
2)
art. 148 pkt 3 lit. c, w zakresie, w którym dotyczy art. 80b ust. 2 pkt 3 ustawy zmienianej
w art. 148, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2004 r., jednak nie później niż
z dniem uzyskania członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2001 r., z wyjątkiem
1)
art. 91 § 2a, art. 151 § 1, art. 178, art. 193 i art. 195 pkt 2, które wchodzą w życie
z dniem 1 stycznia 2002 r.,
2)
art. 13 § 2 pkt 4, art. 91 § 2, 3 i 4, art. 176, art. 177 i art. 179 § 1-4, które
wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 227
i art. 233, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.