Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 grudnia 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy budowie i eksploatacji sieci gazowych oraz uruchomienia instalacji gazowych gazu ziemnego

§ 1. 1. Rozporządzenie określa wymagania dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy przy

1) wykonywaniu prac gazoniebezpiecznych i prac

niebezpiecznych przy budowie i eksploatacji sieci

gazowych;

2) budowie, przebudowie, remontach i eksploatacji

sieci gazowych gazu ziemnego;

3) uruchamianiu instalacji gazu ziemnego w obiektach budowlanych oraz montażu i demontażu gazomierzy.

3) operator sieci gazowej — przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się transportem gazu ziemnego, odpowiedzialne za bezpieczeństwo funkcjonowania sieci gazowej, eksploatację, konserwację,

remonty oraz niezbędną rozbudowę tej sieci,

w tym połączeń z innymi sieciami gazowymi;

4) pomieszczenie technologiczne — pomieszczenie

z urządzeniami i instalacjami technologicznymi,

w którym przebiegają procesy związane z przesyłaniem i dystrybucją gazu ziemnego;

5) prace gazoniebezpieczne — prace szczególnie niebezpieczne w rozumieniu ogólnych przepisów

bezpieczeństwa i higieny pracy, wykonywane na

urządzeniach, instalacjach i sieciach gazowych,

napełnionych lub napełnianych gazem ziemnym

oraz opróżnianych z gazu ziemnego, podczas których może dojść do wypływu gazu ziemnego powodującego zagrożenie życia i zdrowia ludzkiego,

wybuchu lub pożaru;

rcl

2. Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do

prac wykonywanych przy

2) obiekt technologiczny — budynek lub budowlę

wraz z pomieszczeniami technologicznymi związane z funkcjonowaniem sieci gazowej, usytuowane

na wydzielonym terenie;

1) przemysłowych i doświadczalnych instalacjach

gazowych;

2) instalacjach skroplonego gazu ziemnego (LNG);

3) sieciach gazowych w zakładach górniczych w rozumieniu przepisów prawa geologicznego i górniczego.

ww

w.

§ 2. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają

1) atmosfera wybuchowa — atmosferę wybuchową

w rozumieniu przepisów w sprawie minimalnych

wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny

pracy pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których może wystąpić atmosfera

wybuchowa;

1) Zmiany

tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały

ogłoszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 113,

poz. 717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19, poz. 239,

Nr 43, poz. 489, Nr 107, poz. 1127 i Nr 120, poz. 1268,

z 2001 r. Nr 11, poz. 84, Nr 28, poz. 301, Nr 52, poz. 538,

Nr 99, poz. 1075, Nr 111, poz. 1194, Nr 123, poz. 1354,

Nr 128, poz. 1405 i Nr 154, poz. 1805, z 2002 r. Nr 74,

poz. 676, Nr 135, poz. 1146, Nr 196, poz. 1660, Nr 199,

poz. 1673 i Nr 200, poz. 1679, z 2003 r. Nr 166, poz. 1608

i Nr 213, poz. 2081, z 2004 r. Nr 96, poz. 959, Nr 99,

poz. 1001, Nr 120, poz. 1252 i Nr 240, poz. 2407, z 2005 r.

Nr 10, poz. 71, Nr 68, poz. 610, Nr 86, poz. 732 i Nr 167,

poz. 1398, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 133, poz. 935,

Nr 217, poz. 1587 i Nr 221, poz. 1615, z 2007 r. Nr 64,

poz. 426, Nr 89, poz. 589, Nr 176, poz. 1239, Nr 181,

poz. 1288 i Nr 225, poz. 1672, z 2008 r. Nr 93, poz. 586,

Nr 116, poz. 740, Nr 223, poz. 1460 i Nr 237, poz. 1654 oraz

z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 56, poz. 458, Nr 58, poz. 485,

Nr 98, poz. 817, Nr 99, poz. 825, Nr 115, poz. 958, Nr 157,

poz. 1241 i Nr 219, poz. 1704.

6) prace niebezpieczne — inne prace szczególnie niebezpieczne w rozumieniu ogólnych przepisów

bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów

prawa budowlanego niewymienione w pkt 5, przy

wykonywaniu których istnieje duże zagrożenie wypadkiem;

7) tłocznia — tłocznię gazu w rozumieniu przepisów

w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe;

8) urządzenie technologiczne — urządzenie, w którym następuje podwyższanie lub redukcja ciśnienia, regulacja, pomiar lub uzdatnianie gazu ziemnego.

§ 3. 1. Obiekty technologiczne, w których może

wystąpić atmosfera wybuchowa, należy w sposób widoczny oznakować znakiem

1) ostrzegawczym informującym o możliwości wystąpienia atmosfery wybuchowej;

2) zakazu wstępu osób nieupoważnionych;

3) zakazu używania otwartego ognia i palenia tytoniu;

4) zakazu używania urządzeń powodujących iskrzenie, w tym również telefonów komórkowych;

5) wskazującym na rodzaj strefy zagrożenia wybuchem.

4. W obiektach technologicznych ze stałą obsługą

powinny być wydzielone pomieszczenia dla dyżurującego — wyposażone w środki łączności.

1) nazwę, adres i numer telefonu użytkownika obiektu;

3) numer telefonu Centrum Powiadamiania Ratunkowego;

§ 5. 1. W pomieszczeniach technologicznych bez

stałej obsługi oraz w przyległych przestrzeniach zewnętrznych, w których może wystąpić atmosfera wybuchowa, prowadzi się okresowe pomiary stężenia

metanu.

4) numer telefonu alarmowego Państwowej Straży

Pożarnej;

2. Częstość pomiarów, o których mowa w ust. 1,

określa operator sieci gazowej.

.go

v.p

l

2. Na tablicach informacyjnych, którymi są oznakowane obiekty technologiczne, należy umieścić co

najmniej następujące informacje

2) numer telefonu alarmowego pogotowia gazowego;

5) numer telefonu alarmowego pogotowia ratunkowego.

3. Dopuszcza się umieszczenie oznakowania i informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, na jednej tablicy

informacyjnej.

4. W pomieszczeniach technologicznych umieszcza się w widocznym i dostępnym miejscu schematy

instalacji technologicznych, na których wyraźnie zaznaczono usytuowanie zaworów odcinających przepływ gazu, a w miejscu ogólnie dostępnym — instrukcje obsługi urządzeń.

5. Instrukcje obsługi urządzeń powinny zawierać

co najmniej

1) wykaz zagrożeń;

2) opis sposobów bezpiecznego wykonywania pracy;

§ 6. Wentylacja mechaniczna w pomieszczeniach

technologicznych, w których może wystąpić atmosfera wybuchowa, powinna być dostosowana do pracy

w przestrzeniach zagrożonych wybuchem.

§ 7. Na zaworach, zasuwach i innych urządzeniach

zaporowych, zamontowanych w obiektach technologicznych sieci gazowej, przez które przepływa gaz,

zaznacza się pozycje „otwarta” i „zamknięta”.

§ 8. Przyrządy pomiarowe powinny posiadać zaznaczony poziom dopuszczalnych wartości mierzonych parametrów.

§ 9. 1. Przed rozpoczęciem prac polegających na

demontażu metalowych elementów sieci gazowej napełnionej gazem ziemnym należy założyć połączenia

zapewniające ciągłość elektryczną.

rcl

3) wykaz zasad postępowania w razie awarii i zagrożenia.

3. Wyniki pomiarów, o których mowa w ust. 1 i 2,

powinny być dokumentowane i archiwizowane.

6. Pracownicy obsługujący urządzenia technologiczne powinni

1) posiadać kwalifikacje uzyskane na podstawie przepisów w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące

się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci;

ww

w.

2) przed dopuszczeniem do pracy — zapoznać się

z instrukcjami, o których mowa w ust. 4 i 5.

§ 4. 1. Obiekty technologiczne ze stałą obsługą,

w których może wystąpić atmosfera wybuchowa, oraz

przyległe do tych obiektów przestrzenie zewnętrzne

połączone otworami powinny być wyposażone w samoczynne wykrywacze metanu sprzężone z urządzeniami akustyczno-optycznymi sygnalizującymi przekroczenie dopuszczalnego stężenia metanu oraz

z urządzeniami sterującymi urządzeniami technologicznymi i wentylacją awaryjną.

2. Urządzenia akustyczno-optyczne sygnalizujące

przekroczenie dopuszczalnego stężenia metanu powinny przy stężeniu 10 % dolnej granicy wybuchowości, zwanej dalej „DGW”, włączyć ostrzegawczy sygnał optyczny i akustyczny, a przy 40 % DGW — wyłączyć urządzenia z ruchu.

3. Obiekty technologiczne i pomieszczenia technologiczne, w których może wystąpić atmosfera wybuchowa, należy odpowiednio sklasyfikować i oznakować, zgodnie z przepisami w sprawie minimalnych

wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których może wystąpić atmosfera wybuchowa.

2. W przypadku zastosowania w sieci gazowej

ochrony katodowej, należy ją wyłączyć przed rozpoczęciem prac, o których mowa w ust. 1.

3. W przypadku konieczności prowadzenia prac

przy elementach sieci gazowej napełnionych gazem,

wykonanych z tworzyw sztucznych, w czasie trwania

prac należy zapewnić odprowadzanie ładunków elektrostatycznych.

§ 10. W przypadku zagrożenia wystąpieniem metanu lub niedoboru tlenu, podczas prowadzenia prac,

w szczególności w wykopach, kanałach, zbiornikach,

studzienkach, związanych z remontami i naprawą gazociągów, należy stosować odpowiednie do zagrożeń

środki ochrony indywidualnej i sprzęt służący do asekuracji lub ewakuacji z zagrożonego obszaru.

§ 11. 1. Przed przystąpieniem do prac w miejscach

zagrożonych obecnością gazu ziemnego należy wykonać pomiary stężenia metanu i stężenia tlenu. Pomiary należy również wykonywać podczas prowadzenia

prac.

2. Pracowników wykonujących prace stwarzające

zagrożenie powstaniem pożaru wyposaża się w odpowiednie urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice.

§ 12. Pracownicy przed przystąpieniem do prac

w miejscach pracy zagrożonych powstaniem atmosfery wybuchowej powinni być poinformowani o występujących zagrożeniach i zasadach bezpiecznego prowadzenia prac.

Rozdział 2

2) awaryjne — związane z ratowaniem życia i zdrowia ludzi, mienia oraz związane z usuwaniem awarii sieci gazowej;

.go

v.p

l

§ 13. Pracownicy wykonujący prace gazoniebezpieczne i prace niebezpieczne, w szczególności w wykopach o głębokości przekraczającej 1,5 m, studzienkach, kanałach, zbiornikach, obmurowaniach zbiorników, powinni być wyposażeni w szelki bezpieczeństwa

połączone z liną asekuracyjną i asekurowani przez

pracowników znajdujących się poza miejscem występowania zagrożeń.

Poz. 6

Wykonywanie prac gazoniebezpiecznych

i prac niebezpiecznych przy budowie

i eksploatacji sieci gazowych

§ 14. 1. Prace gazoniebezpieczne powinny być

nadzorowane przez pracowników posiadających odpowiednie kwalifikacje w zakresie dozoru oraz wykonywane przez pracowników posiadających odpowiednie kwalifikacje w zakresie eksploatacji urządzeń energetycznych, uzyskane na podstawie przepisów prawa

energetycznego.

2. Do prac gazoniebezpiecznych zalicza się w szczególności

1) prace w pomieszczeniach i przestrzeniach, w których występuje zagrożenie przekroczenia najwyższego dopuszczalnego stężenia czynnika szkodliwego dla zdrowia ludzkiego lub przekroczenia dolnej

granicy wybuchowości czynnika wybuchowego;

3) nietypowe — niewymienione w pkt 1 i 2.

2. Szczegółowy wykaz prac gazoniebezpiecznych

eksploatacyjnych, awaryjnych i nietypowych ustala

i aktualizuje operator sieci gazowej.

§ 16. 1. Prace gazoniebezpieczne nietypowe wykonuje się na podstawie pisemnego polecenia.

2. Pisemne polecenie określa w szczególności

1) miejsce i rodzaj wykonywania prac;

2) termin wykonania prac;

3) imienny wykaz pracowników wyznaczonych do

wykonywania prac;

4) osobę nadzorującą prace;

5) niezbędne środki ochrony indywidualnej;

6) niezbędny sprzęt przeciwpożarowy;

7) przyrządy do wykrywania obecności metanu i pomiaru stężenia tlenu;

8) środki łączności;

9) środki do udzielenia pierwszej pomocy;

10) instrukcję wykonywania prac;

3) prace przy czynnych sieciach gazowych i instalacjach gazu ziemnego;

11) wykaz środków technicznych i ochronnych niezbędnych do zapewnienia bezpieczeństwa;

4) odpowietrzanie, opróżnianie i napełnianie sieci

gazowych i instalacji gazowych, w tym metodą

próżniową;

12) szkic sytuacyjny miejsca pracy lub schemat technologiczny urządzeń z zaznaczonym miejscem odcięcia dopływu gazu.

5) badanie i czyszczenie tłokiem czynnych gazociągów;

§ 17. 1. Prace niebezpieczne w zależności od warunków ich wykonywania dzieli się na prace

6) prace związane z dehydratyzacją;

1) eksploatacyjne — określone w instrukcjach stanowiskowych, wykonywane przez pracowników wyznaczonych na stałe albo doraźnie do wykonywania tych prac;

ww

w.

rcl

2) prace w nawanialniach i w magazynach środka nawaniającego gaz ziemny;

7) prace spawalnicze prowadzone w obiektach technologicznych sieci gazowych w strefach zagrożonych wybuchem.

3. Prace gazoniebezpieczne powinny być wykonywane przez co najmniej dwóch pracowników w celu

zapewnienia asekuracji.

4. Dopuszczalne jest wykonywanie przez jednego

pracownika prac polegających na pobieraniu w wyznaczonych punktach sieci gazowej próbek paliwa gazowego, pod warunkiem że maksymalne ciśnienie robocze (MOP) w sieci gazowej jest mniejsze lub równe

0,5 MPa, zaś w instalacjach gazowych jest mniejsze

lub równe 5 kPa.

2) awaryjne — związane z ratowaniem zdrowia, życia

ludzkiego i mienia oraz z zabezpieczaniem urządzeń przed zniszczeniem;

3) nietypowe — niewymienione w pkt 1 i 2.

2. Prace niebezpieczne powinny być wykonywane

przez co najmniej dwóch pracowników w celu zapewnienia asekuracji.

3. Do prac niebezpiecznych zalicza się w szczególności

§ 15. 1. Prace gazoniebezpieczne w zależności od

warunków ich wykonywania dzieli się na prace

1) transport, załadunek i rozładunek rur stalowych

o średnicy zewnętrznej większej niż 150 mm lub

o ciężarze większym niż 100 kg i rur w wiązkach;

1) eksploatacyjne — określone w instrukcjach ruchu

i eksploatacji sieci przez operatora sieci gazowej,

wykonywane przez wyznaczonych pracowników;

2) transport i rozładunek rur z tworzyw sztucznych

o średnicy zewnętrznej większej niż 200 mm i rur

w kręgach;

§ 22. 1. Prace gazoniebezpieczne w pomieszczeniach technologicznych lub przy urządzeniach technologicznych powinny być wykonywane przy ciągłym

pomiarze stężenia metanu i tlenu.

.go

v.p

l

3) załadunek i rozładunek elementów o masie większej niż 300 kg;

Poz. 6

4) badania radiograficzne złączy spawanych gazociągów;

5) opuszczanie do wykopu gazociągów o średnicy zewnętrznej większej niż 200 mm;

6) wykonywanie przekroczeń gazociągów nad przeszkodami terenowymi;

7) próby ciśnieniowe gazociągów o maksymalnym

ciśnieniu roboczym (MOP) większym niż 0,5 MPa;

8) prace na wysokościach większych niż 2 m wykonywane ze składanych pomostów lub rusztowań;

9) prace prowadzone w zbiornikach i kanałach, wewnątrz urządzeń technologicznych oraz w studzienkach instalacyjnych;

10) wykonywanie wykopów o ścianach pionowych

bez rozparcia o głębokości większej niż 1,5 m oraz

wykopów o bezpiecznym nachyleniu ścian o głębokości większej niż 3,0 m;

11) prace w bliskiej odległości od nieosłoniętych kabli

i urządzeń elektroenergetycznych lub ich części

znajdujących się pod napięciem;

§ 23. W przypadku przekroczenia 2 % objętości

metanu w powietrzu lub obniżeniu stężenia tlenu poniżej 18 % w miejscu pracy, pracownicy powinni stosować niezbędne do prowadzenia prac środki, o których mowa w § 16 ust. 2 pkt 5—9.

§ 24. Dopuszcza się wykonywanie prac z użyciem

ognia w pomieszczeniach i wykopach zagrożonych

powstaniem wybuchu, pod warunkiem że stężenie

metanu w mieszaninie z powietrzem w pomieszczeniu

nie przekracza 10 % DGW, zaś w wykopach nie przekracza 40 % DGW.

§ 25. 1. W przypadku równoczesnego wykonywania wzajemnie powiązanych prac gazoniebezpiecznych lub prac niebezpiecznych przez różne zespoły

wykonawcze operator sieci gazowej

1) powołuje koordynatora prac;

2) określa szczegółowy zakres jego obowiązków

i sposób ich realizacji.

rcl

12) wykonywanie prac związanych z czyszczeniem tłokiem gazociągów bez gazu ziemnego.

2. Prace, o których mowa w ust. 1, powinno się

rozpocząć po sprawdzeniu stężenia metanu i tlenu

w miejscu pracy i zastosowaniu odpowiednich środków zapobiegających zagrożeniom.

4. Szczegółowy wykaz prac niebezpiecznych

eksploatacyjnych, awaryjnych i nietypowych ustala

i aktualizuje pracodawca.

§ 18. Prace niebezpieczne nietypowe wykonuje się

na podstawie pisemnego polecenia, które określa

w szczególności

1) miejsce i rodzaj wykonywanych prac;

ww

w.

2) termin ich wykonania;

3) imienny wykaz pracowników wyznaczonych do

wykonywania prac wraz z wyznaczeniem osoby

nadzorującej wykonanie prac;

4) wykaz sprzętu zabezpieczającego.

§ 19. Pisemne polecenie, o którym mowa w § 16

i 18, wydaje pracodawca realizujący prace gazoniebezpieczne lub prace niebezpieczne albo osoba przez

niego upoważniona.

§ 20. Nie wymagają pisemnego polecenia prace

1) gazoniebezpieczne, o których mowa w § 15 ust. 1

pkt 1 i 2;

2) niebezpieczne, o których mowa w § 17 ust. 1 pkt 1

i 2.

§ 21. Przed rozpoczęciem prac gazoniebezpiecznych lub prac niebezpiecznych pracodawca powiadamia właścicieli lub zarządzających uzbrojeniem podziemnym i urządzeniami nadziemnymi znajdującymi

się w strefie zagrożenia o prowadzonych pracach.

2. Do obowiązków koordynatora prac należy

w szczególności

1) zapewnienie realizacji prac zgodnie z instrukcją

wykonywania prac;

2) zapewnienie współpracy osób nadzorujących różne zespoły pracowników;

3) ustalenie sposobu łączności i sposobu alarmowania;

4) ustalenie harmonogramu prac uwzględniającego

zadania wszystkich zespołów wykonawczych.

§ 26. 1. W przypadku powstania zagrożeń życia

i zdrowia ludzi podczas wykonywania prac gazoniebezpiecznych lub prac niebezpiecznych należy

1) przerwać prace;

2) ewakuować pracowników z miejsca zagrożenia;

3) zabezpieczyć miejsce pracy;

4) zawiadomić niezwłocznie osobę, o której mowa

w § 19.

2. Ponowne rozpoczęcie prac może nastąpić wyłącznie na polecenie pracownika nadzorującego prace

w porozumieniu z osobą, o której mowa w § 19.

§ 27. Przed rozpoczęciem prac gazoniebezpiecznych, które mogą wpływać na bezpieczeństwo

publiczne, pracodawca zawiadamia o nich właściwe

jednostki samorządu terytorialnego odpowiedzialne

za zarządzanie kryzysowe oraz Policję i Państwową

Straż Pożarną.

§ 34. 1. Wylot przewodu odpowietrzającego odcinek sieci gazowej powinien być wyprowadzony poza

strefę przebywania osób na wysokość co najmniej

3 m nad poziom terenu.

.go

v.p

l

§ 28. Prace gazoniebezpieczne i prace niebezpieczne powinny być prowadzone przy zapewnieniu właściwego oświetlenia stanowisk pracy.

Poz. 6

§ 29. 1. Podczas trwania prac spawalniczych na

metalowych elementach sieci gazowej napełnionych

gazem ziemnym należy wyłączyć stacje ochrony katodowej oddziałujące na miejsce prowadzenia prac.

2. Przewód odpowietrzający powinien być wykonany z rury stalowej.

2. Prace spawalnicze powinny być wykonywane

przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia

wydane na podstawie odrębnych przepisów.

3. Dla gazociągów z tworzyw sztucznych dopuszcza się wykonanie przewodu odpowietrzającego

z tworzywa sztucznego zakończonego uziemionym

odcinkiem rury stalowej.

§ 30. Stanowiska pracy do zgrzewania elementów

sieci gazowej z tworzyw sztucznych należy wyposażyć

w środki ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym.

Rozdział 3

Budowa, przebudowa, remonty i eksploatacja

sieci gazowej gazu ziemnego

§ 31. 1. Rury stalowe przeznaczone do budowy sieci gazowej składuje się w warstwach o łącznej wysokości do 2 m lub nie więcej niż w dwóch warstwach,

jeżeli średnica zewnętrzna rur przekracza 1 m, uwzględniając zapisy instrukcji producenta.

§ 35. 1. Podczas napełniania elementów sieci gazowej i urządzeń technologicznych gazem ziemnym

inne prace na tych elementach należy wstrzymać.

2. Niedopuszczalne jest odpowietrzanie i opróżnianie elementów sieci gazowej podczas wyładowań

atmosferycznych.

§ 36. 1. Stacje gazowe ze stałą obsługą powinny

być wyposażone w urządzenia przeciwpożarowe i gaśnicze zgodnie z przepisami w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.

2. Pracownicy wykonujący prace eksploatacyjne

na stacjach gazowych bez stałej obsługi powinni być

wyposażeni w sprzęt przeciwpożarowy, środki łączności i przyrządy do pomiaru stężenia metanu i tlenu.

rcl

2. Rury z tworzyw sztucznych przeznaczone do budowy sieci gazowej składuje się w warstwach do wysokości 1 m lub dla rur składowanych w zwojach — do

wysokości 1,5 m.

4. Pracodawca wyznacza wokół przewodu odpowietrzającego strefę zagrożenia wybuchem.

3. Warstwy rur powinny być zabezpieczone przed

ich przemieszczaniem się.

§ 32. 1. Przed przystąpieniem do wykonywania robót ziemnych należy ustalić usytuowanie uzbrojenia

podziemnego w miejscu prowadzenia prac.

ww

w.

2. Teren, na którym są prowadzone roboty ziemne, należy oznakować tablicami informacyjno-ostrzegawczymi i zabezpieczyć przed dostępem osób nieuprawnionych.

3. Przed wejściem do wykopu, w którym znajduje

się czynny gazociąg, należy wykonać czynności, o których mowa w § 11 ust. 1, oraz sprawdzić stan skarp

i zabezpieczeń ścian wykopu.

4. Wymiary wykopu należy dostosować do rodzaju

prac oraz liczby przebywających tam osób.

5. Pracowników wykonujących roboty ziemne należy przeszkolić w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny

pracy w zakresie zagrożeń występujących przy wykonywaniu robót ziemnych oraz postępowania na wypadek uszkodzenia uzbrojenia podziemnego.

§ 33. 1. Montaż rurowych elementów sieci gazowej powinien odbywać się w sposób niedopuszczający do niekontrolowanego przemieszczania się rur,

sprzętu, urządzeń oraz skarp i zabezpieczeń wykopu.

2. Niedopuszczalne jest przebywanie pracowników

w wykopie podczas opuszczania do niego rurowych

elementów sieci gazowej.

§ 37. Dla stacji gazowych, dla których nie jest wymagane ogrodzenie, należy wokół urządzeń ciągów

redukcyjnych usytuować pas niepalnej nawierzchni

o szerokości co najmniej 0,75 m.

§ 38. Na stacji gazowej przy uruchomionym przewodzie obejściowym należy zapewnić stałą obsługę.

§ 39. Kotłownię gazową w obiekcie technologicznym z kotłami o mocy cieplnej większej niż 60 kW należy wyposażyć w urządzenia sygnalizacyjno-odcinające dopływ gazu ziemnego do kotła.

§ 40. 1. Niedopuszczalne jest wykonywanie prac

konserwacyjno-remontowych kotłowni gazowych przy

czynnych kotłach.

2. Prace konserwacyjno-remontowe kotłowni gazowych należy wykonywać po odcięciu dopływu gazu

ziemnego i czynnika grzewczego do kotłów.

§ 41. Przed przystąpieniem do wykonywania prac

przy urządzeniach do nawaniania gazu ziemnego oraz

innych prac w pomieszczeniu nawanialni należy je

przewietrzyć.

§ 42. Napełnianie zbiorników w nawanialni środkiem nawaniającym należy wykonywać przy zachowaniu hermetyczności układu połączeń oraz po uprzednim wyrównaniu potencjałów elektrycznych między

zbiornikami.

§ 49. 1. Elektryczną aparaturę kontrolno-pomiarową tłoczni umieszcza się w pomieszczeniach niezagrożonych wybuchem albo w szafach sterowniczo-pomiarowych o konstrukcji przewietrzanej, z układem

zabezpieczającym przed spadkiem ciśnienia powietrza

przedmuchującego.

2. W przypadku wypływu środka nawaniającego

miejsce wypływu należy pokryć substancją absorbującą środek nawaniający.

2. Wymóg, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy

pomieszczeń dla aparatury kontrolno-pomiarowej

o konstrukcji dostosowanej do pracy w przestrzeniach

zagrożonych wybuchem.

.go

v.p

l

§ 43. 1. Podczas wykonywania prac przy obsłudze

instalacji do nawaniania, podczas których może nastąpić wypływ środka nawaniającego, należy stosować

odzież ochronną z materiału odpornego na działanie

tego środka oraz inne odpowiednie do występującego

zagrożenia środki ochrony indywidualnej.

3. Substancję absorbującą z pochłoniętym środkiem nawaniającym należy usunąć i zneutralizować.

§ 44. 1. Teren tłoczni powinien być oświetlony

w sposób umożliwiający bezpieczną eksploatację

urządzeń i prowadzenie działań ratowniczych.

3. Kanały instalacji teletechnicznej na terenie tłoczni powinny być odseparowane od obiektów kubaturowych oraz powinno być zapewnione ich przewietrzanie.

2. Na terenie tłoczni należy wyznaczyć i oznakować

strefy zagrożenia wybuchem zgodnie z przepisami

w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których może wystąpić atmosfera wybuchowa.

§ 50. Pomieszczenia technologiczne sprężarek gazu, pomieszczenia dyspozytorni, drogi i wyjścia ewakuacyjne z obiektów zagrożonych wybuchem należy

wyposażyć w oświetlenie awaryjne włączające się

automatycznie po niezamierzonym wygaszeniu się

oświetlenia podstawowego.

3. Instalacje elektryczne oraz urządzenia elektryczne na terenie tłoczni powinny spełniać wymagania

określone w odrębnych przepisach dotyczących zasadniczych wymagań dla urządzeń i systemów

ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem.

§ 51. Pomieszczenia technologiczne sprężarek gazu należy wyposażyć w system automatycznej sygnalizacji pożarowej powodującej w razie pożaru lub wybuchu

rcl

§ 45. 1. Obiekty technologiczne tłoczni należy wyposażyć w wyłączniki prądu umożliwiające wyłączenie

zasilania elektrycznego obiektu w przypadku pożaru.

1) zatrzymanie pracy sprężarek, odcięcie dopływu

gazu do tłoczni oraz odprężenie układu technologicznego;

2. Wyłączniki umieszcza się przy wejściu do obiektu i odpowiednio je oznakowuje.

§ 46. W obiektach tłoczni należy stosować wentylację awaryjną o odpowiedniej wydajności i dwóch niezależnych systemach sterowania, a w szczególności

ww

w.

1) systemie automatycznym — sprzężonym z urządzeniem do wykrywania obecności metanu;

2) systemie ręcznym — uruchamianym przyciskami

sterowniczymi umieszczonymi wewnątrz i przy

wyjściach na zewnątrz pomieszczenia technologicznego.

§ 47. Tłocznię należy wyposażyć w

1) aparaturę do zdalnego sterowania i pomiaru parametrów pracy tłoczni; sterowniki i urządzenia zdalnego odczytu aparatury należy umieścić w dyspozytorni tłoczni;

2) podwójny system łączności;

2) wyłączenie wentylacji awaryjnej;

3) uruchomienie stałych urządzeń gaśniczych, o których mowa w § 47 pkt 3.

§ 52. Dla tłoczni ze stałą obsługą należy opracować

plan postępowania na wypadek awarii lub innego zagrożenia.

Rozdział 4

Uruchamianie instalacji gazu ziemnego w obiektach

budowlanych oraz montaż i demontaż gazomierzy

§ 53. 1. Przed przystąpieniem do napełniania gazem ziemnym instalacji gazu ziemnego w obiektach

budowlanych należy

1) uzgodnić z właścicielem lub użytkownikiem termin

wykonania prac;

2) zamieścić przy wejściu do obiektu budowlanego,

z wyłączeniem budynków mieszkalnych jednorodzinnych, informację o wykonywaniu prac oraz

o obowiązkach użytkowników urządzeń gazowych;

3) zestawy odpowiedniego do zagrożeń podręcznego

sprzętu gaśniczego, a pomieszczenia sprężarek

gazu w tłoczniach bez stałej obsługi — dodatkowo

w stałe urządzenia gaśnicze.

3) sprawdzić, czy instalacja gazowa nie znajduje się

pod napięciem prądu elektrycznego;

§ 48. Sprężarkę gazu w obiektach tłoczni należy

wyposażyć w wyłącznik awaryjny umożliwiający natychmiastowe zatrzymanie sprężarki oraz odcięcie

układu gazowego i układu zmniejszenia panującego

w nim ciśnienia; wyłącznik awaryjny należy umieścić

bezpośrednio przy sprężarce i w dyspozytorni tłoczni.

5) wykonać próbę kontrolną szczelności instalacji gazowej, o której mowa w ust. 2—7;

4) sprawdzić zamknięcia wylotów instalacji gazowej;

6) sprawdzić prawidłowość montażu gazomierza;

7) zamontować przewód odpowietrzający i wyprowadzić jego wylot na zewnątrz obiektu.

§ 58. Przed przystąpieniem do prac remontowych

lub modernizacyjnych na instalacjach gazowych powinien być odcięty dopływ gazu ziemnego, a znajdujący się w nich gaz ziemny — usunięty na zewnątrz

obiektu.

.go

v.p

l

2. Próbę kontrolną szczelności wykonuje się z zastosowaniem powietrza lub gazu obojętnego, przy

ciśnieniu nie mniejszym niż 150 % maksymalnego ciśnienia roboczego (MOP) gazu ziemnego.

Poz. 6

3. Czas przeprowadzenia próby kontrolnej szczelności wynosi 5 minut od momentu ustabilizowania

się ciśnienia medium próbnego w instalacji gazowej.

4. Próbę kontrolną szczelności uznaje się za pozytywną, jeżeli w czasie trwania próby nie nastąpił spadek ciśnienia.

5. Próba kontrolna szczelności nie jest wymagana,

jeżeli napełnienie gazem ziemnym instalacji gazowej

następuje bezpośrednio po głównej próbie szczelności lub przy ponownym napełnianiu instalacji po jej

krótkotrwałym wyłączeniu z użytkowania.

6. W przypadkach, o których mowa w ust. 5, szczelność instalacji po napełnieniu gazem ziemnym należy

sprawdzić przy roboczym ciśnieniu gazu.

7. Próbie kontrolnej szczelności nie poddaje się

odbiorników gazu ziemnego.

§ 54. 1. Napełnianie instalacji gazem ziemnym po

zamontowaniu gazomierza następuje przez otwarcie

zaworu głównego i wprowadzanie gazu ziemnego do

instalacji.

2. Dopuszczalne jest wykonywanie przez jednego

pracownika następujących prac gazoniebezpiecznych

przy instalacji gazowej

1) montaż i demontaż gazomierzy o przepustowości

≤ 10 m3/h;

2) montaż i demontaż reduktorów ciśnienia gazu na

przyłączach o przepustowości ≤ 60 m3/h;

3) uruchamianie instalacji gazowych w budynkach

mieszkalnych jednorodzinnych oraz lokalach

mieszkalnych w budynkach wielorodzinnych.

§ 60. 1. Przed przystąpieniem do montażu lub demontażu gazomierza należy

1) sprawdzić, czy instalacja gazowa nie znajduje się

pod napięciem prądu elektrycznego;

2) połączyć instalację przed i za gazomierzem przewodem wyrównawczym zapewniającym ciągłość

elektryczną;

rcl

2. Napełnianie, o którym mowa w ust. 1, należy

prowadzić do chwili usunięcia z instalacji mieszaniny

powietrzno-gazowej na zewnątrz obiektu przy użyciu

przewodu o średnicy nie mniejszej niż 20 mm i długości nie większej niż 10 m.

§ 59. 1. Napełnianie gazem ziemnym instalacji gazowych w obiektach budowlanych powinno być wykonywane przez co najmniej dwóch pracowników,

z których jeden powinien posiadać świadectwo kwalifikacyjne dla stanowisk pracy dozoru uzyskane na

podstawie przepisów prawa energetycznego.

3. Wylot przewodu odpowietrzającego powinien

być zlokalizowany w taki sposób, aby uniemożliwić

przedostawanie się wydobywającej się mieszaniny

powietrzno-gazowej do pomieszczeń.

ww

w.

4. Niedopuszczalne jest usuwanie mieszaniny powietrzno-gazowej i gazu ziemnego z instalacji do pomieszczeń.

5. Dopuszcza się usuwanie mieszaniny powietrzno-gazowej i gazu ziemnego z instalacji w lokalu mieszkalnym przez palnik nawierzchniowy kuchenki gazowej do pomieszczenia pod warunkiem ciągłej kontroli

wielkości przepływu i wietrzenia pomieszczenia podczas odpowietrzania.

6. Usuwanie z instalacji mieszaniny powietrzno-gazowej należy wykonywać w najwyższym punkcie

instalacji, zaczynając od pionu znajdującego się najdalej od zaworu głównego.

§ 55. Dopuszcza się wykonywanie metodą próżniową

1) próby kontrolnej szczelności instalacji gazowej

przed jej napełnieniem gazem ziemnym;

2) napełniania gazem ziemnym instalacji gazowej.

§ 56. Niedopuszczalne jest używanie otwartego

ognia do sprawdzania szczelności instalacji gazowej.

§ 57. Niedopuszczalne jest wykonywanie prac konserwacyjnych mogących spowodować rozszczelnienie

czynnych elementów instalacji gazowej.

3) sprawdzić, czy został zamknięty dopływ gazu ziemnego przed gazomierzem.

2. Po dokonaniu montażu gazomierza należy

1) odpowietrzyć i napełnić instalację gazową gazem

ziemnym;

2) sprawdzić szczelność połączeń gazomierza z instalacją gazową przyrządem o czułości co najmniej

0,25 % metanu lub przy zastosowaniu środka spieniającego.

Rozdział 5

Przepis końcowy

§ 61. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie

3 miesięcy od dnia ogłoszenia.2)

Minister Gospodarki: W. Pawlak

2) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządze-

niem Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 31 sierpnia 1993 r.

w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach

produkcji, przesyłania i rozprowadzania gazu (paliw gazowych) oraz prowadzących roboty budowlano-montażowe

sieci gazowych (Dz. U. Nr 83, poz. 392 i Nr 115, poz. 513

oraz z 1995 r. Nr 139, poz. 686), które traci moc z dniem

wejścia w życie niniejszego rozporządzenia na podstawie

art. 26 ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy —

Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U.

Nr 24, poz. 110, z 1997 r. Nr 104, poz. 661 oraz z 1998 r.

Nr 66, poz. 431).

Elektronicznie

podpisany przez

Mariusz

Lachowski

Data: 2010.01.08

23:50:56 +01'00'

Poz. 6

.go

v.p

l

6

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI

z dnia 28 grudnia 2009 r.

w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy budowie i eksploatacji sieci gazowych

oraz uruchamianiu instalacji gazowych gazu ziemnego

Na podstawie art. 23715 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21,

poz. 94, z późn. zm.1)) zarządza się, co następuje

Rozdział 1

Przepisy ogólne