Ustawa z dnia 17 grudnia 2009 r. o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym

1.

Ustawa normuje sądowe postępowanie cywilne w sprawach, w których są dochodzone roszczenia

jednego rodzaju, co najmniej 10 osób, oparte na tej samej lub takiej samej podstawie

faktycznej (postępowanie grupowe).

2.

Ustawa ma zastosowanie w sprawach o roszczenia o ochronę konsumentów, z tytułu odpowiedzialności

za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny oraz z tytułu czynów niedozwolonych,

z wyjątkiem roszczeń o ochronę dóbr osobistych.

3.

Wszczęcie postępowania grupowego nie wyłącza możliwości dochodzenia swych roszczeń

przez osoby, które nie przystąpiły do grupy lub z niej wystąpiły.

1.

Postępowanie grupowe w sprawach o roszczenia pieniężne jest dopuszczalne tylko wtedy,

gdy wysokość roszczenia każdego członka grupy została ujednolicona przy uwzględnieniu

wspólnych okoliczności sprawy.

2.

Ujednolicenie wysokości roszczeń może nastąpić w podgrupach, liczących co najmniej

2 osoby.

3.

W sprawach o roszczenia pieniężne powództwo może ograniczać się do żądania ustalenia

odpowiedzialności pozwanego. W takim przypadku powód nie jest obowiązany wykazywać

interesu prawnego w ustaleniu.

1.

Postępowanie grupowe należy do właściwości sądu okręgowego.

2.

Sąd rozpoznaje sprawę w składzie trzech sędziów zawodowych.

1.

Powództwo w postępowaniu grupowym wytacza reprezentant grupy.

2.

Reprezentantem grupy może być osoba będąca członkiem grupy albo powiatowy (miejski)

rzecznik konsumentów w zakresie przysługujących im uprawnień.

3.

Reprezentant grupy prowadzi postępowanie w imieniu własnym, na rzecz wszystkich członków

grupy.

4.

W postępowaniu grupowym obowiązuje zastępstwo powoda przez adwokata lub radcę prawnego,

chyba że powód jest adwokatem lub radcą prawnym.

Umowa regulująca wynagrodzenie pełnomocnika może określać wynagrodzenie w stosunku

do kwoty zasądzonej na rzecz powoda, nie więcej niż 20% tej kwoty.

1.

Pozew powinien czynić zadość warunkom określonym w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego

(Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm., a ponadto zawierać

1)

wniosek o rozpoznanie sprawy w postępowaniu grupowym;

2)

wskazanie okoliczności, o których mowa w art. 1 ust. 1, a w przypadku roszczeń pieniężnych

także zasad ujednolicenia wysokości roszczeń członków grupy lub podgrup;

3)

w przypadku roszczeń pieniężnych określenie wysokości roszczenia każdego z członków

grupy lub podgrup;

4)

oświadczenie powoda o tym, że działa on w charakterze reprezentanta grupy.

2.

Do pozwu należy dołączyć oświadczenia członków grupy o przystąpieniu do grupy i wyrażeniu

zgody co do osoby reprezentanta grupy oraz umowę reprezentanta grupy z pełnomocnikiem,

określającą sposób wynagrodzenia pełnomocnika.

W każdym stanie sprawy sąd może skierować strony do mediacji.

1.

Na żądanie pozwanego sąd może zobowiązać powoda do złożenia kaucji na zabezpieczenie

kosztów procesu.

2.

Pozwany może zgłosić żądanie zabezpieczenia kosztów najpóźniej przy pierwszej czynności

procesowej. Pozwany nie ma prawa domagać się złożenia kaucji, jeżeli uznana przez

niego część roszczenia wystarcza na zabezpieczenie kosztów.

3.

Sąd oznaczy termin złożenia kaucji, nie krótszy niż miesiąc, oraz jej wysokość, mając

na względzie prawdopodobną sumę kosztów, które poniesie pozwany. Kaucję składa się

w gotówce. Kaucja nie może być wyższa niż 20% wartości przedmiotu sporu.

4.

Jeżeli w toku sprawy okaże się, że kaucja nie wystarcza na zabezpieczenie kosztów

procesu, pozwany może żądać dodatkowego zabezpieczenia.

5.

Po bezskutecznym upływie wyznaczonego przez sąd terminu do złożenia kaucji sąd na

wniosek pozwanego odrzuci pozew lub środek odwoławczy, orzekając o kosztach, jak w

przypadku cofnięcia pozwu.

6.

Postanowienie w przedmiocie kaucji sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie

sądu przysługuje zażalenie.

Sąd na wniosek pozwanego zarządzi zaspokojenie z kaucji przyznanych mu kosztów. Wniosek

taki powinien być zgłoszony w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia

kończącego postępowanie w sprawie. Jeżeli wniosku nie zgłoszono, sąd po upływie tego

terminu zarządzi wydanie kaucji powodowi na jego żądanie. Sąd zarządzi wydanie powodowi

kaucji natychmiast po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie,

jeżeli pozwanemu kosztów nie przyznano.

1.

Sąd rozstrzyga na rozprawie o dopuszczalności postępowania grupowego i odrzuca pozew,

jeżeli sprawa nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu grupowym. W przeciwnym razie

sąd wydaje postanowienie o rozpoznaniu sprawy w postępowaniu grupowym.

2.

Na postanowienie sądu w przedmiocie rozpoznania sprawy w postępowaniu grupowym przysługuje

zażalenie.

3.

W przypadku wytoczenia przez członka grupy, w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia

się postanowienia o odrzuceniu pozwu, powództwa o roszczenie, które było objęte powództwem

w postępowaniu grupowym, w odniesieniu do tego roszczenia zostają zachowane skutki

wytoczenia powództwa w postępowaniu grupowym.

1.

Po uprawomocnieniu się postanowienia o rozpoznaniu sprawy w postępowaniu grupowym

sąd zarządzi ogłoszenie o wszczęciu postępowania grupowego.

2.

Ogłoszenie o wszczęciu postępowania grupowego powinno zawierać

1)

wymienienie sądu, przed którym toczy się postępowanie grupowe;

2)

oznaczenie stron postępowania oraz oznaczenie przedmiotu sprawy;

3)

informacje o możliwości przystąpienia do grupy przez osoby, których roszczenia mogą

być objęte powództwem grupowym poprzez złożenie reprezentantowi grupy, w oznaczonym

terminie, nie krótszym niż jeden, a nie dłuższym niż trzy miesiące od daty ogłoszenia,

pisemnego oświadczenia o przystąpieniu do grupy;

4)

zasady wynagrodzenia pełnomocnika;

5)

wzmiankę o wiążącym skutku wyroku wobec członków grupy.

3.

Ogłoszenie o wszczęciu postępowania grupowego umieszcza się w poczytnej prasie o zasięgu

ogólnokrajowym. W szczególnych wypadkach sąd może zarządzić zamieszczenie ogłoszenia

w prasie o zasięgu lokalnym.

4.

Zarządzenie ogłoszenia o wszczęciu postępowania grupowego można zaniechać wtedy, gdy

z okoliczności sprawy wynika, że wszyscy członkowie grupy złożyli oświadczenia o przystąpienie

do grupy.

5.

Przystąpienie do grupy po upływie terminu wyznaczonego przez sąd jest niedopuszczalne.

W oświadczeniu o przystąpieniu do grupy uprawniony powinien określić swe żądanie oraz

wskazać okoliczności uzasadniające żądanie, a także przynależność do grupy oraz przedstawić

dowody. Wykaz osób, które przystąpiły do grupy, sporządza powód i przedstawia sądowi,

dołączając oświadczenia o przystąpieniu do grupy. Sąd doręcza wykaz pozwanemu.

1.

Z chwilą przedstawienia sądowi oświadczenia o przystąpieniu do grupy między członkiem

grupy oraz pozwanym powstaje skutek sprawy w toku, co do roszczenia objętego postępowaniem

grupowym.

2.

Osoba, która przed dniem wszczęcia postępowania grupowego wytoczyła przeciwko pozwanemu

powództwo o roszczenie, które może być objęte postępowaniem grupowym, nie później

niż do dnia zakończenia postępowania w pierwszej instancji może złożyć oświadczenie

o przystąpieniu do grupy. W takim przypadku sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania.

Interwencja uboczna członka grupy po stronie powoda jest niedopuszczalna.

W wyznaczonym przez sąd terminie, nie krótszym niż miesiąc, pozwany może podnieść

zarzuty co do członkostwa określonych osób w grupie lub podgrupach.

1.

W sprawach o roszczenia pieniężne ciężar udowodnienia przynależności członka do grupy

spoczywa na powodzie. W innych sprawach do ustalenia przynależności członka do grupy

wystarcza uprawdopodobnienie.

2.

Powód może zobowiązać członka grupy do złożenia w wyznaczonym terminie dodatkowych

dowodów i wyjaśnień.

1.

Po upływie wyznaczonego przez sąd terminu, nie krótszego niż miesiąc od dnia doręczenia

powodowi zarzutów co do członkostwa, sąd wydaje postanowienie co do składu grupy.

Sąd może wydać postanowienie na posiedzeniu niejawnym.

2.

Na postanowienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje zażalenie.

3.

Po wydaniu postanowienia, o którym mowa w ust. 1, oświadczenie członka grupy o wystąpieniu

z grupy jest bezskuteczne.

4.

W przypadku wytoczenia powództwa o roszczenie objęte postępowaniem grupowym, przez

osobę, która przystąpiła do grupy a nie została objęta postanowieniem sądu co do składu

grupy, w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia, art.

10 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

1.

Na wniosek więcej niż połowy członków grupy sąd może dokonać zmiany reprezentanta

grupy. Wniosek powinien wskazywać proponowanego reprezentanta grupy oraz zawierać

jego oświadczenie o wyrażeniu zgody na bycie reprezentantem. Sąd wydaje postanowienie

na posiedzeniu niejawnym.

2.

Zmiana reprezentanta grupy nie powoduje wygaśnięcia udzielonego w postępowaniu pełnomocnictwa.

3.

W przypadku złożenia wniosku o zmianę reprezentanta grupy po wydaniu wyroku, bieg

terminu do zaskarżenia wyroku nie może skończyć się wcześniej niż z upływem dwóch

tygodni od uprawomocnienia się postanowienia, o którym mowa w ust. 1.

1.

Cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia oraz zawarcie ugody wymaga

zgody więcej niż połowy członków grupy.

2.

Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie

roszczenia, jak też zawarcie ugody, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że wymienione

czynności są sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami albo zmierzają do obejścia

prawa bądź rażąco naruszają interes członków grupy.

Członka grupy lub podgrupy przesłuchuje się w charakterze strony.

1.

W sentencji wyroku należy wymienić wszystkich członków grupy lub podgrupy.

2.

W wyroku zasądzającym świadczenie pieniężne należy ustalić, jaka kwota przypada każdemu

członkowi grupy lub podgrupy.

3.

Wyrok prawomocny ma skutek wobec wszystkich członków grupy.

Tytułem egzekucyjnym do prowadzenia egzekucji świadczenia pieniężnego przypadającego

członkowi grupy lub podgrupy jest wyciąg z wyroku wskazujący w szczególności wysokość

należnego mu świadczenia.

1.

W sprawach o świadczenia niepieniężne egzekucję zasądzonego świadczenia wszczyna się

na wniosek reprezentanta grupy.

2.

Jeżeli zasądzone świadczenie niepieniężne nie zostanie spełnione w terminie 6 miesięcy,

liczonym od dnia uprawomocnienia się wyroku, a w tym czasie reprezentant grupy nie

wystąpi z wnioskiem o wszczęcie egzekucji, z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności,

a także o wszczęcie egzekucji, może wystąpić każdy z członków grupy.

1.

W zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, z wyłączeniem art. 7, 8, 117-124, 194-196, 204, 205, art. 207 § 3 i art. 425-505

2.

W sprawach rozpoznawanych w postępowaniu grupowym przepisów art. 100 ust. 2, art. 101 - 103, 105, 107 i 109-112 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.

o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

(Dz. U. Nr 167, poz. 1398, z późn. zm. nie stosuje się.

W ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

(Dz. U. Nr 167, poz. 1398, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 13 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu

„

2.

Opłata stosunkowa w sprawach o prawa majątkowe dochodzone w postępowaniu grupowym

wynosi 2% wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia, jednak nie mniej niż

30 złotych i nie więcej niż 100 000 złotych.

”

;

2)

w art. 15 ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Opłatę tymczasową określa się w granicach od 30 złotych do 1 000 złotych, a w sprawach

dochodzonych w postępowaniu grupowym od 100 złotych do 10 000 złotych.

”

;

3)

w art. 26 w ust. 1 w pkt 6 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 7 w brzmieniu

„

7)

ochronę niemajątkowych praw dochodzonych w postępowaniu grupowym.

”

.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.