Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 października 2010 r. w sprawie sposobu wykonywania niektórych czynności przez funkcjonariuszy celnych oraz trybu i zakresu współpracy Służby Celnej z Policją i Strażą Graniczną

§ 1. Rozporządzenie określa

1) sposób wykonywania przez funkcjonariusza celnego, zwanego dalej „funkcjonariuszem”, czynności

zatrzymywania i przeszukiwania osób, zatrzymywania rzeczy oraz przeszukiwania pomieszczeń,

bagażu, ładunku, środków transportu i statków

w trybie i przypadkach określonych w przepisach

ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, z późn.

zm.1));

2) sposób doprowadzania osób zatrzymanych do

jednostek Policji lub Straży Granicznej;

§ 3. Jeżeli w trakcie wykonywania czynności, o których mowa w § 1 pkt 1, zostaną ujawnione przedmioty

stwarzające niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia

ludzkiego lub mienia, funkcjonariusz, w granicach dostępnych środków, niezwłocznie podejmuje czynności

ochronne, a w szczególności zabezpiecza niebezpieczne przedmioty i miejsce zagrożone przed dostępem

osób postronnych oraz powiadamia dyżurnego

w izbie celnej właściwej ze względu na miejsce zdarzenia o konieczności podjęcia działań usuwających to

niebezpieczeństwo.

Rozdział 2

Zatrzymywanie osób

§ 4. 1. Funkcjonariusz przy zatrzymywaniu osoby

w kolejności

rcl

3) tryb i zakres współpracy Służby Celnej z Policją

i Strażą Graniczną.

3. Po wykonaniu czynności, o których mowa w § 1

pkt 1, funkcjonariusz ustnie informuje osobę, wobec

której czynności te podjęto, o prawie złożenia zażalenia na sposób przeprowadzenia tych czynności do

prokuratora właściwego ze względu na miejsce ich

przeprowadzenia.

§ 2. 1. Funkcjonariusz, przystępując do czynności,

o których mowa w § 1 pkt 1, podaje swój stopień służbowy, imię i nazwisko w sposób umożliwiający odnotowanie tych danych, a także podstawę prawną i przyczynę podjęcia czynności.

w.

2. Funkcjonariusz nieumundurowany przy wykonywaniu czynności, o których mowa w § 1 pkt 1, okazuje również legitymację służbową, a na żądanie osoby, wobec której podjęto czynności, umożliwia odnotowanie danych w niej zawartych.

1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U.

ww

z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 50, poz. 580, Nr 62,

poz. 717, Nr 73, poz. 852 i Nr 93, poz. 1027, z 2001 r. Nr 98,

poz. 1071 i Nr 106, poz. 1149, z 2002 r. Nr 74, poz. 676,

z 2003 r. Nr 17, poz. 155, Nr 111, poz. 1061 i Nr 130,

poz. 1188, z 2004 r. Nr 51, poz. 514, Nr 69, poz. 626, Nr 93,

poz. 889, Nr 240, poz. 2405 i Nr 264, poz. 2641, z 2005 r.

Nr 10, poz. 70, Nr 48, poz. 461, Nr 77, poz. 680, Nr 96,

poz. 821, Nr 141, poz. 1181, Nr 143, poz. 1203, Nr 163,

poz. 1363, Nr 169, poz. 1416 i Nr 178, poz. 1479, z 2006 r.

Nr 15, poz. 118, Nr 66, poz. 467, Nr 95, poz. 659, Nr 104,

poz. 708 i 711, Nr 141, poz. 1009 i 1013, Nr 167, poz. 1192

i Nr 226, poz. 1647 i 1648, z 2007 r. Nr 20, poz. 116, Nr 64,

poz. 432, Nr 80, poz. 539, Nr 89, poz. 589, Nr 99, poz. 664,

Nr 112, poz. 766, Nr 123, poz. 849 i Nr 128, poz. 903,

z 2008 r. Nr 27, poz. 162, Nr 100, poz. 648, Nr 107, poz. 686,

Nr 123, poz. 802, Nr 182, poz. 1133, Nr 208, poz. 1308,

Nr 214, poz. 1344, Nr 225, poz. 1485, Nr 234, poz. 1571

i Nr 237, poz. 1651, z 2009 r. Nr 8, poz. 39, Nr 20, poz. 104,

Nr 28, poz. 171, Nr 68, poz. 585, Nr 85, poz. 716, Nr 127,

poz. 1051, Nr 144, poz. 1178, Nr 168, poz. 1323, Nr 178,

poz. 1375, Nr 190, poz. 1474 i Nr 206, poz. 1589 oraz

z 2010 r. Nr 7, poz. 46, Nr 98, poz. 626, Nr 106, poz. 669,

Nr 122, poz. 826, Nr 125, poz. 842, Nr 182, poz. 1228

i Nr 197, poz. 1307.

1) wykonuje czynności, o których mowa w § 2 ust. 1

lub 2;

2) sprawdza, czy osoba zatrzymana posiada przy sobie broń, inne niebezpieczne przedmioty, przedmioty mogące stanowić dowody w postępowaniu

lub podlegające przepadkowi;

3) odbiera broń i przedmioty, o których mowa

w pkt 2;

4) informuje osobę zatrzymaną o zatrzymaniu oraz

o obowiązku podporządkowania się wydanym poleceniom, a także o możliwości użycia środków

przymusu bezpośredniego w przypadku niepodporządkowania się wydanym poleceniom;

5) ustala tożsamość osoby zatrzymanej.

2. W przypadku zatrzymywania osoby, co do której

z posiadanych informacji lub okoliczności faktycznych

wynika, że może posiadać broń lub inne niebezpieczne przedmioty, funkcjonariusz, przystępując do zatrzymania, poprzedza je okrzykiem „Służba Celna”, a następnie w kolejności

1) sprawdza, czy osoba zatrzymana posiada przy sobie broń lub inne przedmioty, o których mowa

w ust. 1 pkt 2;

2) odbiera osobie zatrzymanej broń i przedmioty,

o których mowa w ust. 1 pkt 2;

3) podejmuje czynności, o których mowa w § 2 ust. 1

lub 2;

5) ustala tożsamość osoby zatrzymanej.

3. Tożsamość osoby zatrzymanej ustala się na

podstawie

1) dowodu osobistego;

2) dokumentu paszportowego;

5) podejmuje czynności mające na celu realizację

praw, o których mowa w pkt 1 lit. c—f, na żądanie

osoby zatrzymanej;

.go

v.p

l

4) informuje osobę zatrzymaną o zatrzymaniu oraz

o obowiązku podporządkowania się wydanym poleceniom, a także o możliwości użycia środków

przymusu bezpośredniego w przypadku niepodporządkowania się wydanym poleceniom;

Poz. 1386

6) powiadamia o zatrzymaniu właściwego miejscowo prokuratora.

2. Jeżeli zachowanie osoby zatrzymanej wskazuje

na to, że jest ona pod wpływem alkoholu lub innego

podobnie działającego środka albo z innych powodów

ma zakłóconą świadomość, czynności określone

w ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5 wykonuje się po ustaniu przyczyn zakłócających świadomość osoby zatrzymanej.

3) dokumentu podróży lub zagranicznego dokumentu tożsamości;

Rozdział 3

4) innego niebudzącego wątpliwości dokumentu zaopatrzonego w fotografię i oznaczonego numerem

lub serią;

Przeszukiwanie osób, pomieszczeń, bagażu,

ładunku, środków transportu i statków

oraz zatrzymywanie rzeczy

5) oświadczenia osoby, która funkcjonariuszowi jest

znana osobiście;

6) oświadczenia innej osoby, której tożsamość została ustalona w sposób określony w pkt 1—5.

4. W razie powzięcia wiadomości, że osoba zatrzymana jest żołnierzem w czynnej służbie wojskowej,

funkcjonariusz powiadamia właściwy organ wojskowy.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, organ

Służby Celnej zwraca się niezwłocznie do sądu lub

prokuratora o zatwierdzenie przeszukania.

rcl

§ 5. 1. Po zatrzymaniu osoby funkcjonariusz

§ 6. 1. W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy

postanowienie sądu lub prokuratora nie zostało wydane, funkcjonariusz, przed przystąpieniem do przeszukania osób, pomieszczeń, bagażu, ładunku, środków transportu i statków, zwanego dalej „przeszukaniem”, okazuje nakaz właściwego dyrektora izby celnej albo naczelnika urzędu celnego lub legitymację

służbową.

1) poucza osobę zatrzymaną o prawie do

a) wniesienia, w terminie 7 dni od dnia zatrzymania, zażalenia na zatrzymanie do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce zatrzymania lub prowadzenia postępowania,

w.

b) wniesienia, w terminie 7 dni od dnia zatrzymania, zażalenia na sposób przeprowadzenia zatrzymania do prokuratora właściwego ze względu na miejsce zatrzymania,

c) zawiadomienia o zatrzymaniu osoby najbliższej,

pracodawcy, uczelni lub szkoły,

d) zawiadomienia o zatrzymaniu zarządzającego

przedsiębiorstwem, jeżeli osoba zatrzymana

jest przedsiębiorcą lub niebędącym pracownikiem członkiem organu zarządzającego przedsiębiorcy,

ww

e) nawiązania, w dostępnej formie, kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym, a także bezpośredniej z nim rozmowy w obecności funkcjonariusza,

f) nawiązania, w dostępnej formie, kontaktu

z właściwym urzędem konsularnym lub przedstawicielstwem dyplomatycznym, jeżeli osoba

zatrzymana jest cudzoziemcem;

2) wysłuchuje osobę zatrzymaną na okoliczność zatrzymania;

3) sporządza protokół zatrzymania osoby;

4) doręcza osobie zatrzymanej kopię protokołu zatrzymania, za potwierdzeniem odbioru;

§ 7. Przystępując do przeszukania, funkcjonariusz

w kolejności

1) wykonuje czynności, o których mowa w § 2 ust. 1

lub 2;

2) okazuje osobie, u której ma nastąpić przeszukanie,

dokument, na podstawie którego przystępuje do

przeszukania;

3) informuje osobę, u której ma nastąpić przeszukanie, o celu czynności oraz o obowiązku podporządkowania się wydanym poleceniom, a także o możliwości użycia środków przymusu bezpośredniego

w przypadku niepodporządkowania się wydanym

poleceniom;

4) wzywa osobę, u której ma nastąpić przeszukanie,

do wskazania miejsca, w którym znajduje się osoba podejrzana o popełnienie przestępstwa, wykroczenia, przestępstwa skarbowego lub wykroczenia

skarbowego, lub do wydania poszukiwanych

przedmiotów;

5) poucza osobę, u której ma nastąpić przeszukanie,

o przysługującym jej prawie do

a) obecności podczas przeszukania,

b) wskazania osoby, która może być obecna przy

przeszukaniu,

c) złożenia wniosku o doręczenie jej postanowienia sądu lub prokuratora w przedmiocie zatwierdzenia przeszukania;

3. Doprowadzenie wykonują funkcjonariusze, którzy odbyli szkolenie w tym zakresie, w liczbie koniecznej do zapewnienia bezpieczeństwa uczestników doprowadzenia i osób postronnych oraz uniemożliwienia ucieczki osoby doprowadzanej.

.go

v.p

l

6) ustala, w razie konieczności, tożsamość osób znajdujących się w pomieszczeniu, w którym ma nastąpić przeszukanie, w sposób określony w § 4

ust. 3.

Poz. 1386

§ 8. W przypadku braku możliwości swobodnego

wejścia do pomieszczenia, w którym ma nastąpić

przeszukanie, funkcjonariusz może wykonać tę czynność, pokonując przeszkodę, nawet gdyby mogło to

spowodować uszkodzenie mienia, jednakże bez wyrządzania nadmiernej szkody. Usunięcie tej przeszkody nie może zagrażać bezpieczeństwu uczestników

przeszukania i osób postronnych.

§ 9. 1. Przeszukanie bagażu, ładunku, środków

transportu i statków odbywa się w obecności ich posiadacza lub właściciela, przewoźnika, spedytora lub

agenta morskiego albo ich przedstawiciela.

2. W przypadku braku możliwości zapewnienia natychmiastowej obecności osób, o których mowa

w ust. 1, funkcjonariusz może wykonać przeszukanie

bagażu, ładunku, środków transportu i statków bez ich

obecności, gdy z posiadanych informacji wynika, że

zwłoka może spowodować zagrożenie życia, zdrowia

ludzkiego lub mienia lub że istnieje uzasadniona obawa zniszczenia bądź utracenia rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie lub które podlegają zajęciu

w sprawie o przestępstwo, wykroczenie, przestępstwo

skarbowe lub wykroczenie skarbowe.

§ 15. 1. Doprowadzenie wykonuje się z użyciem

pojazdów służbowych Służby Celnej lub pieszo.

2. Jeżeli zachodzą okoliczności uniemożliwiające

doprowadzenie pojazdem służbowym Służby Celnej,

doprowadzenie może być wykonane z użyciem środka

publicznego transportu zbiorowego, z wyłączeniem

komunikacji miejskiej.

§ 16. 1. Osobę doprowadzaną służbowym samochodem osobowym umieszcza się na tylnym siedzeniu, między funkcjonariuszami, w sposób uniemożliwiający odebranie funkcjonariuszom broni palnej.

2. Osobę doprowadzaną autobusem umieszcza się

na siedzeniach najbardziej oddalonych od drzwi, przy

oknach. Funkcjonariusze zajmują siedzenia znajdujące

się obok siedzenia zajmowanego przez tę osobę,

w sposób uniemożliwiający odebranie funkcjonariuszom broni palnej.

rcl

§ 10. Z czynności przeszukania lub zatrzymania

rzeczy funkcjonariusz sporządza protokół.

§ 14. Przed rozpoczęciem doprowadzenia dowódca sprawdza, czy osoba doprowadzana posiada przy

sobie broń lub inne niebezpieczne przedmioty, oraz

w oparciu o posiadane informacje ustala, czy wobec

tej osoby zachodzą okoliczności mogące mieć wpływ

na przebieg doprowadzenia.

w.

§ 11. Funkcjonariusz, który ujawnił rzeczy mogące

stanowić dowód w sprawie o przestępstwo, wykroczenie, przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, którego ściganie należy do zadań Służby Celnej, lub podlegające zajęciu w takim postępowaniu,

zatrzymuje te rzeczy za pokwitowaniem, a jeżeli ujawnił rzeczy mogące stanowić dowód w sprawie o przestępstwo, wykroczenie, przestępstwo skarbowe lub

wykroczenie skarbowe, podlegające zajęciu w postępowaniu, którego ściganie nie należy do zadań Służby

Celnej, niezwłocznie powiadamia o tym Policję lub inny właściwy organ.

Rozdział 4

Doprowadzanie osób zatrzymanych

ww

§ 12. Doprowadzenie osoby zatrzymanej, o którym

mowa w art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.

o Służbie Celnej, zwane dalej „doprowadzeniem”, nie

może być wykonywane z narażeniem życia lub zdrowia uczestników doprowadzenia lub osób postronnych.

§ 13. 1. Doprowadzenie wykonują funkcjonariusze,

którzy dokonali zatrzymania, lub funkcjonariusze, którzy zostali wyznaczeni przez kierownika komórki organizacyjnej lub osobę przez niego upoważnioną.

2. Doprowadzeniem kieruje funkcjonariusz odpowiedzialny za przebieg i sposób wykonania doprowadzenia, zwany dalej „dowódcą”, wskazany przez kierownika komórki organizacyjnej spośród funkcjonariuszy realizujących doprowadzenie.

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, jeżeli doprowadzane są dwie osoby, można umieścić je na siedzeniach znajdujących się obok siebie. Funkcjonariusze zajmują siedzenia znajdujące się obok lub bezpośrednio za siedzeniami zajmowanymi przez te osoby.

4. W przypadkach, o których mowa w ust. 2 i 3, dowódca zajmuje miejsce znajdujące się obok lub bezpośrednio za siedzeniami zajmowanymi przez funkcjonariuszy.

5. Osobę doprowadzaną pociągiem umieszcza się

tyłem do kierunku jazdy, między funkcjonariuszami,

w sposób uniemożliwiający odebranie funkcjonariuszom broni palnej.

6. Jeżeli doprowadzenie następuje innym pojazdem służbowym niż określony w ust. 1, przepisy

ust. 2—4 stosuje się odpowiednio.

§ 17. Dowódca od chwili rozpoczęcia doprowadzenia odpowiada za przebieg i sposób wykonania doprowadzenia oraz bezpieczeństwo uczestników doprowadzenia i osób postronnych, w szczególności

1) poleca funkcjonariuszom sprawdzenie, czy osoba

doprowadzana posiada przy sobie broń lub inne

niebezpieczne przedmioty, jeżeli okoliczności

wskazują na możliwość wejścia w ich posiadanie,

a w przypadku posiadania broni lub takich przedmiotów — ich odebranie;

2. Przekazanie osoby doprowadzanej następuje na

podstawie protokołu sporządzanego przez funkcjonariusza w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, odpowiednio dla funkcjonariusza przekazującego osobę

zatrzymaną i funkcjonariusza Policji lub Straży Granicznej przyjmującego tę osobę.

3) informuje bezpośredniego przełożonego o każdorazowej sytuacji mogącej mieć wpływ na bezpieczeństwo uczestników doprowadzenia lub osób

postronnych;

3. Protokół przekazania, o którym mowa w ust. 2,

zawiera

4) przechowuje dokumenty oraz rzeczy osobistego

użytku osoby doprowadzanej;

2) nazwę jednostki Policji lub Straży Granicznej;

.go

v.p

l

2) sprawdza, czy wyposażenie i uzbrojenie funkcjonariuszy, w tym środki łączności, środki przymusu

bezpośredniego, broń palna, opatrunki osobiste

i środki ochronne przed zakażeniem chorobami zakaźnymi są odpowiednie do mogących zaistnieć

zagrożeń;

5) dopełnia formalności związanych z przekazaniem

osoby doprowadzanej;

6) dokumentuje przebieg doprowadzenia w notatce

urzędowej.

§ 18. Podczas doprowadzenia funkcjonariusze

w szczególności

1) obserwują zachowanie osoby doprowadzanej;

2) uniemożliwiają kontaktowanie się osób doprowadzanych między sobą oraz z innymi osobami;

1) datę i godzinę przekazania osoby;

3) imię, nazwisko i stopień służbowy funkcjonariusza

przekazującego;

4) imię i nazwisko osoby przekazywanej, a w razie

niemożności ustalenia tożsamości — jej rysopis;

5) imię, nazwisko i stopień służbowy funkcjonariusza

przyjmującego;

6) datę i godzinę oraz miejsce zatrzymania osoby

przekazywanej;

7) wykaz rzeczy oraz dokumentów przekazywanych

wraz z osobą przekazywaną;

8) informację dotyczącą okoliczności powstania

widocznych obrażeń ciała — w przypadku doprowadzenia osoby posiadającej takie obrażenia;

4) nie prowadzą rozmów z osobą doprowadzaną;

9) dodatkowe informacje dotyczące przekazania;

5) nie pozostawiają osoby doprowadzanej bez nadzoru lub pod nadzorem innych osób;

10) podpisy dowódcy i funkcjonariusza przyjmującego.

6) nie zdejmują osobie doprowadzanej kajdanek lub

prowadnic bez zgody dowódcy.

Rozdział 5

rcl

3) nie udzielają informacji o osobie doprowadzanej

osobom postronnym;

w.

§ 19. W przypadku ucieczki osoby doprowadzanej

dowódca zarządza umieszczenie innych osób doprowadzanych w miejscu uniemożliwiającym ucieczkę

oraz niezwłocznie informuje najbliższą jednostkę Policji lub Straży Granicznej o ucieczce.

§ 20. W przypadku gdy osoby doprowadzane są

poddawane badaniom lekarskim, dowódca zapewnia

warunki uniemożliwiające im ucieczkę z miejsca prowadzenia badań.

ww

§ 21. 1. Po doprowadzeniu do najbliższej jednostki

Policji lub Straży Granicznej osobę doprowadzaną

przekazuje się wraz z

1) zabezpieczonymi rzeczami osobistego użytku;

2) kopią protokołu zatrzymania;

3) kopią zarządzenia prokuratora o zatrzymaniu osoby, jeżeli było wydane;

Współpraca Służby Celnej z Policją

i Strażą Graniczną

§ 22. Współpraca Służby Celnej z Policją i Strażą

Graniczną, zwana dalej „współpracą”, jest prowadzona w związku z wykonywanymi przez funkcjonariuszy

czynnościami, o których mowa w § 1 pkt 1 i 2, w zakresie

1) ustalania danych osobowych osoby zatrzymanej;

2) ustalania danych dotyczących zatrzymanych rzeczy;

3) przekazywania informacji niezbędnych do wykonywania czynności określonych w § 1 pkt 1 i 2,

w zakresie i trybie określonym odrębnymi przepisami;

4) zapewnienia wzajemnego bezpieczeństwa oraz

skuteczności podczas wykonywanych zadań;

5) pościgu za osobą zatrzymaną;

4) kopią nakazu organu Służby Celnej o zatrzymaniu

osoby, jeżeli był wydany;

6) organizowania wspólnych przedsięwzięć szkoleniowych;

5) kopią zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego

brak przeciwwskazań medycznych do zatrzymania,

jeżeli było wydane.

7) wzajemnego udostępniania — podczas współdziałania, szkoleń i ćwiczeń — sprzętu i urządzeń wraz

z obsługą.

pomocy przy wykonywaniu doprowadzenia, a w szczególności zapewnia przewóz osoby zatrzymanej samochodem specjalnym (więźniarką).

.go

v.p

l

§ 23. Współpraca jest podejmowana na pisemny

wniosek Służby Celnej albo odpowiednio Policji lub

Straży Granicznej. W przypadkach niecierpiących

zwłoki współpraca może być podjęta na wniosek ustny potwierdzony w formie pisemnej.

Poz. 1386

§ 24. W przypadku dokonania zatrzymania w znacznej odległości od siedziby jednostki organizacyjnej

Służby Celnej, Policja lub Straż Graniczna udostępnia

Służbie Celnej, w miarę posiadanych możliwości, pomieszczenia i tereny służbowe, środki łączności, środki transportu oraz sprzęt biurowy i informatyczny.

Rozdział 6

Przepis końcowy

§ 27. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie

14 dni od dnia ogłoszenia.

ww

w.

rcl

§ 25. W przypadku gdy wobec osób zatrzymanych

zachodzi podejrzenie, że mogą one dokonać zamachu

na życie lub zdrowie własne, funkcjonariusza lub innych osób, podjąć próbę ucieczki, albo w przypadku

doprowadzenia osób zachowujących się agresywnie

Policja oraz Straż Graniczna, w miarę posiadanych

możliwości, na wniosek organu Służby Celnej, udziela

§ 26. W przypadkach uzasadnionych koniecznością dostosowania zakresu i trybu współpracy do szczególnych, indywidualnych uwarunkowań właściwe organy Służby Celnej, Policji i Straży Granicznej mogą

zawierać porozumienia określające zakres niezbędnych dostosowań.

Prezes Rady Ministrów: D. Tusk

Elektronicznie

podpisany przez

Grzegorz Paczowski

Data: 2010.11.09

18:20:49 +01'00'

— 15073 —

Poz. 1386

.go

v.p

l

1386

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

z dnia 18 października 2010 r.

w sprawie sposobu wykonywania niektórych czynności przez funkcjonariuszy celnych oraz trybu

i zakresu współpracy Służby Celnej z Policją i Strażą Graniczną

Na podstawie art. 72 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323

i Nr 201, poz. 1540 oraz z 2010 r. Nr 182, poz. 1228) zarządza się, co następuje

Rozdział 1

Przepisy ogólne