Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2010 r. w sprawie szczegółowych sposobów postępowania przy zwalczaniu i zapobieganiu rozprzestrzeniania się mątwika ziemniaczanego (Globodera rostochiensis) i mątwika agresywnego (Globodera pallida)

§ 1. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają

2) rośliny przeznaczone do sadzenia

a) elitarnych i kwalifikowanych sadzeniaków ziemniaka (Solanum tuberosum), zwanych dalej „sadzeniakami”,

b) roślin rodzaju Capsicum oraz gatunków: Lycopersicon lycopersicum (L.) Karsten ex Farw.

i Solanum melongena L. — z których uzyskuje

się rośliny z korzeniami przeznaczone do sadzenia,

.go

1) sadzenie — każdą czynność mającą na celu umieszczenie roślin w podłożu uprawowym w sposób

umożliwiający ich wzrost, reprodukcję lub rozmnożenie;

1) na polach przeznaczonych pod uprawę

a) rośliny już posadzone, które mają pozostać

w podłożu uprawowym lub być przesadzone,

lub

b) rośliny nieposadzone w momencie wprowadzania do obrotu lub przemieszczania, lecz przeznaczone do późniejszego sadzenia;

2) na polach przeznaczonych pod składowanie cebul,

bulw i kłączy oraz roślin z korzeniami, rodzajów

i gatunków, o których mowa w pkt 1, przeznaczonych do sadzenia;

3) na polach, na których uprawiane są ziemniaki inne

niż sadzeniaki, lub na polach przeznaczonych pod

taką uprawę;

w.

rcl

3) mątwiki — mątwik ziemniaczany (Globodera rostochiensis) i mątwik agresywny (Globodera pallida);

c) roślin, dla których istnieje obowiązek zaopatrzenia w paszport roślin, roślin gatunku Asparagus

officinalis L. oraz rodzajów Lilium i Dahlia —

z których uzyskuje się rośliny z korzeniami, cebule, bulwy lub kłącza, przeznaczone do sadzenia;

4) odporna odmiana ziemniaka — odmianę roślin gatunku Solanum tuberosum, której uprawa znacząco hamuje rozwój danej populacji mątwików;

5) pole — obszar gruntu, przeznaczonego pod uprawę lub na którym prowadzi się jednolitą uprawę

roślin w sposób zapewniający jednorodny stan

fitosanitarny gruntu, lub na którym składuje się

rośliny;

6) rośliny żywicielskie — rośliny rodzaju Capsicum

oraz gatunków: Solanum tuberosum, Solanum

melongena L. i Lycopersicon lycopersicum (L.)

Karsten ex Farw.;

7) cysty mątwików — cysty zawierające żywe jaja lub

osobniki młodociane mątwików.

ww

§ 2. Wojewódzki inspektor ochrony roślin i nasiennictwa, zwany dalej „wojewódzkim inspektorem”,

przeprowadza kontrole występowania mątwików

1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem admini-

stracji rządowej — rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1

rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania

Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 216,

poz. 1599).

2) Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają postanowienia dyrektywy Rady 2007/33/WE z dnia 11 czerwca 2007 r.

w sprawie zwalczania mątwików tworzących cysty na

ziemniaku i uchylającej dyrektywę 69/465/EWG (Dz. Urz.

UE L 156 z 16.06.2007, str. 12).

3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały

ogłoszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 227, poz. 1505, z 2009 r.

Nr 20, poz. 106, Nr 31, poz. 206 i Nr 98, poz. 817 oraz

z 2010 r. Nr 47, poz. 278.

4) w podłożach przeznaczonych do uprawy roślin

przeznaczonych do sadzenia oraz na polach przeznaczonych pod uprawę roślin innych niż wymienione w pkt 1—3, jeżeli obowiązek przeprowadzenia takiej kontroli wynika z odrębnych przepisów.

§ 3. 1. Kontrolę, o której mowa w § 2 pkt 1 i 2, przeprowadza się w okresie po zbiorze roślin ostatnio

uprawianych na danym polu, a przed sadzeniem lub

składowaniem roślin, o których mowa w § 2 pkt 1 i 2.

2. Wojewódzki inspektor może przeprowadzić kontrolę, o której mowa w § 2 pkt 1 i 2, przed zbiorem

roślin uprawianych bezpośrednio przed sadzeniem

lub składowaniem roślin, o których mowa w § 2 pkt 1

i 2, jeżeli podmiot zajmujący się uprawą posiada dokumenty potwierdzające, że od przeprowadzenia poprzedniej urzędowej kontroli, w wyniku której stwierdzono, że pole jest wolne od cyst mątwików, oraz

podczas jej przeprowadzania, na tym polu nie składowano i nie uprawiano roślin żywicielskich.

§ 4. 1. W ramach kontroli, o której mowa w § 2

pkt 1 i 2, wojewódzki inspektor przeprowadza badanie

gleby na obecność cyst mątwików.

2. Glebę do badania, o którym mowa w ust. 1, pobiera się w równych wielkościach z nie mniej niż

100 punktów pobrania z jednego ha.

3. Punkty pobrania, o których mowa w ust. 2, określa się za pomocą prostokątnej siatki, pokrywającej

całe pole, w której odległość pomiędzy punktami pobrania wynosi nie mniej niż 5 m na szerokość i nie

więcej niż 20 m na długość pola.

3. Przepisy § 4 ust. 6—8 stosuje się odpowiednio

do badania, o którym mowa w ust. 1.

1) 1500 ml/ha z pól o powierzchni do 8 ha, a w przypadku pól o powierzchni większej niż 8 ha w objętości nie mniejszej niż 1500 ml/ha z powierzchni

8 ha i nie mniejszej niż 400 ml/ha z każdego kolejnego ha — w przypadku pól, na których planuje

się

§ 6. 1. W ramach kontroli, o której mowa w § 2

pkt 4, jeżeli obowiązek przeprowadzenia takiej kontroli

wynika z odrębnych przepisów — wojewódzki inspektor przeprowadza badanie podłoży lub gleby na obecność cyst mątwików, pobierając do badań

1) glebę w objętości nie mniejszej niż 400 ml/ha;

2) 200 ml podłoża

a) z partii podłoża w workach lub luzem o wielkości do 100 m3,

b) z 500 m3 podłoża stosowanego w uprawie pod

osłonami,

c) z podłoża osypanego z partii roślin lub towarzyszącego roślinom — z partii materiałów roślinnych wydzielanych do badań na obecność organizmów szkodliwych;

.go

a) uprawę roślin, o których mowa w § 2 pkt 1 lit. a

i b, oraz roślin rodzajów: Brassica, Dahlia, Fragaria L., Gladiolus Tourn. Ex L., Hyacinthus, Iris,

Lilium, Narcisus L., Tulipa L. i gatunków: Asparagus officinalis L., Beta vulgaris L., Allium

cepa, Allium ascalonicum, Allium porrum —

z których uzyskuje się rośliny z korzeniami,

cebule, bulwy lub kłącza, przeznaczone do sadzenia, lub

v.p

l

4. Glebę do badania, o którym mowa w ust. 1, pobiera się w objętości nie mniejszej niż

b) składowanie roślin z korzeniami, cebul, bulw

i kłączy rodzajów i gatunków, o których mowa

w lit. a, przeznaczonych do sadzenia;

2) 400 ml/ha — w przypadku pól, na których planuje

się

a) uprawę roślin, dla których istnieje obowiązek

zaopatrzenia w paszport roślin, innych niż wymienione w pkt 1 lit. a — z których uzyskuje się

rośliny z korzeniami, cebule, bulwy lub kłącza,

przeznaczone do sadzenia, lub

3) 200 ml podłoża — w przypadku podłoża, w którym

uprawiane są rośliny w doniczkach lub innych pojemnikach — z partii roślin wydzielonej do badań

na obecność organizmów szkodliwych.

2. Przepisy § 4 ust. 2 i 3 oraz ust. 5—8 stosuje się

odpowiednio do badania gleby, o którym mowa

w ust. 1.

3. Przepisy § 4 ust. 7 i 8 stosuje się odpowiednio

do badania podłoży, o którym mowa w ust. 1.

5. Jeżeli podmiot posiada dokumentację potwierdzającą, że przez sześć lat, poprzedzających urzędową

kontrolę, na danym polu nie uprawiano ani nie składowano roślin żywicielskich, w ramach badania, o którym mowa w ust. 1, dopuszcza się pobranie gleby

o objętości nie mniejszej niż 400 ml/ha z pól o powierzchni do 4 ha i 200 ml/ha z każdego kolejnego ha.

4. W ramach kontroli podłoża, o której mowa w § 2

pkt 4, wojewódzki inspektor może pobrać do badań

mniejszą niż 200 ml ilość tego podłoża, jeżeli jego pobranie w ilości 200 ml nie jest możliwe.

w.

rcl

b) składowanie roślin z korzeniami, cebul, bulw

i kłączy rodzajów i gatunków, o których mowa

w pkt 1 lit. a, przeznaczonych do sadzenia.

6. Objętość gleby pobranej z jednego pola do badań na obecność cyst mątwików nie może być mniejsza niż 100 ml.

7. Badaniu na obecność cyst mątwików poddaje

się całą pobraną glebę, z zastosowaniem metod określonych w procedurach fitosanitarnych lub protokołach

diagnostycznych Europejskiej i Śródziemnomorskiej

Organizacji Ochrony Roślin.

ww

8. Badanie na obecność cyst mątwików przeprowadza się odrębnie dla każdej próby gleby o objętości

do 200 ml.

§ 5. 1. W ramach kontroli, o której mowa w § 2

pkt 3, wojewódzki inspektor przeprowadza badanie

gleby na obecność cyst mątwików, na co najmniej

0,5 % areału pól, na których uprawia się ziemniaki inne niż sadzeniaki lub przeznaczonych w danym roku

do takiej uprawy.

2. Glebę do badania, o którym mowa w ust. 1, pobiera się w objętości nie mniejszej niż 400 ml/ha

1) z miejsc występowania roślin z objawami porażenia przez mątwiki albo z gleby osypanej z ziemniaków po zbiorze, jeżeli możliwe jest ustalenie pola,

na którym ziemniaki były uprawiane, lub

2) w sposób określony w § 4 ust. 2 i 3.

§ 7. 1. Rośliny wymienione w § 2 pkt 1 i 2 uprawia

się i składuje wyłącznie na polach, które w wyniku

kontroli zostały uznane za wolne od cyst mątwików.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do uprawy lub

składowania roślin, o których mowa w § 2 pkt 1 lit. b

i c, jeżeli te rośliny lub rośliny z nich wyprodukowane

są przeznaczone do wykorzystania w tym samym

miejscu produkcji.

§ 8. W przypadku stwierdzenia występowania cyst

mątwików wojewódzki inspektor

1) wyznacza strefę porażenia na polach

a) na których stwierdzono występowanie cyst mątwików lub

b) z których pochodzą rośliny, gleba lub podłoże,

na których stwierdzono występowanie cyst mątwików,

2) może wyznaczyć strefę bezpieczeństwa na polach

sąsiadujących ze strefą porażenia, w celu ochrony

tych pól przed rozprzestrzenieniem się mątwików

— biorąc pod uwagę w szczególności: warunki lokalne, ukształtowanie terenu, występowanie naturalnych granic gruntów, możliwość stworzenia sztucznych granic między polem porażonym i sąsiadującymi polami oraz użytkowanie tego samego sprzętu

rolniczego i środków transportu;

3) uznaje za porażone

a) rośliny i produkty roślinne

— na których stwierdzono występowanie cyst

mątwików, lub w podłożu, które im towarzyszy, lub w glebie lub w podłożu, które było

wykorzystywane do ich uprawy, kompostowania, składowania lub przechowywania,

stwierdzono występowanie cyst mątwików,

— pochodzące ze strefy porażenia lub bezpieczeństwa,

— które miały kontakt z roślinami i produktami

roślinnymi, o których mowa w tiret pierwsze

lub drugie, lub z podłożem, o którym mowa

w lit. b, lub z glebą w strefie porażenia lub

bezpieczeństwa,

mątwików, z przeznaczeniem do konsumpcji lub do

przerobu przemysłowego w zakładzie, w którym procesy unieszkodliwiania odpadów nie stwarzają ryzyka

rozprzestrzeniania się mątwików.

3. W strefie bezpieczeństwa dopuszcza się, o ile

nie występuje ryzyko rozprzestrzeniania się mątwików, uprawę ziemniaków odmian odpornych, o co

najmniej 6. stopniu odporności na występujący gatunek i patotyp mątwików, z przeznaczeniem do konsumpcji lub do przerobu przemysłowego w zakładzie,

w którym procesy unieszkodliwiania odpadów nie

stwarzają ryzyka rozprzestrzeniania się mątwików.

§ 10. 1. Roślin i produktów roślinnych uznanych za

porażone nie przeznacza się do sadzenia, kompostowania, składowania, kopcowania lub przechowywania

na polach innych niż położone w strefie porażenia lub

bezpieczeństwa, z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 3 i 4.

.go

— pochodzące z partii, w której na roślinach lub

produktach roślinnych stwierdzono występowanie cyst mątwików,

Poz. 1303

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 196

b) podłoża, w których stwierdzono występowanie

cyst mątwików lub które były używane do uprawy, kompostowania, składowania lub przechowywania roślin lub produktów roślinnych,

o których mowa w pkt 1, lub które pochodziły ze

strefy porażenia lub bezpieczeństwa;

1) zużywa się we własnym gospodarstwie do konsumpcji lub na paszę;

2) przeznacza się do konsumpcji, na paszę lub do

przerobu przemysłowego, po ich uprzednim

oczyszczeniu z gleby w gospodarstwie, z którego

pochodzą; przerób przemysłowy powinien odbywać się w zakładzie, w którym procesy unieszkodliwiania odpadów nie stwarzają ryzyka rozprzestrzeniania się mątwików;

w.

rcl

4) uznaje za skażone: maszyny, urządzenia, narzędzia, środki transportu, opakowania, miejsca przechowywania oraz inne przedmioty, które miały

kontakt z roślinami lub produktami roślinnymi,

o których mowa w pkt 3 lit. a, z podłożem, o którym mowa w pkt 3 lit. b, lub z glebą w strefie porażenia lub bezpieczeństwa.

2. Rośliny i produkty roślinne uznane za porażone

niszczy się w sposób gwarantujący zniszczenie mątwików albo

§ 9. 1. W strefie porażenia i bezpieczeństwa, przez

okres 6 lat od stwierdzenia występowania cyst mątwików

1) nie uprawia się roślin

a) rodzaju Capsicum,

b) gatunków: Solanum tuberosum, Lycopersicon

lycopersicum (L.) Karsten ex Farw. i Solanum

melongena L.,

c) innych roślin z rodziny psiankowatych, oprócz

tytoniu

— przeznaczonych do sadzenia lub składowania,

lub przechowywania na polach innych niż położone w strefie porażenia lub bezpieczeństwa;

ww

2) nie kompostuje się, nie składuje i nie przechowuje

w gruncie roślin przeznaczonych do przesadzania

lub składowania, lub przechowywania na polach

innych niż położone w strefie porażenia lub bezpieczeństwa;

3) nie wywozi się poza tę strefę gleby, roślin, produktów roślinnych i przedmiotów z przylegającą do

nich glebą;

4) niszczy się samosiewy i łęty ziemniaków oraz zwalcza chwasty z rodziny psiankowatych.

2. W strefie porażenia dopuszcza się, o ile nie występuje ryzyko rozprzestrzeniania się mątwików, uprawę ziemniaków odmian odpornych, o najwyższym

stopniu odporności na występujący gatunek i patotyp

3) w przypadku roślin ozdobnych, przeznacza się do

sadzenia na gruntach niewykorzystywanych rolniczo, po uprzednim oczyszczeniu z gleby lub podłoża;

4) w przypadku roślin sadowniczych, przeznacza się

do sadzenia w ogrodach przydomowych po

uprzednim oczyszczeniu z gleby lub podłoża.

§ 11. Podłoże uznane za porażone

1) składuje się na gruntach, które przez okres co najmniej 6 lat od momentu ich umieszczenia nie będą

użytkowane rolniczo; dla gruntów tych stosuje się

odpowiednio wymagania określone w § 9 i 10,

lub

2) poddaje się fumigacji przy użyciu środków ochrony roślin dopuszczonych do obrotu w zakresie

zwalczania nicieni, lub

3) poddaje się parowaniu przy użyciu pary wodnej,

w czasie którego osiągnięto przez co najmniej 1 h

minimalną temperaturę podłoża wynoszącą 90 ºC.

§ 12. 1. Gleby pochodzącej z pól, na których wyznaczono strefy porażenia i bezpieczeństwa, oraz podłoża uznanego za porażone nie przeznacza się do sadzenia, kompostowania, składowania, kopcowania

lub przechowywania roślin, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. Podłoże poddane zabiegom, o których mowa

w § 11 pkt 2 i 3, może być przeznaczone do sadzenia,

kompostowania, składowania, kopcowania lub przechowywania roślin, jeżeli na podstawie badania, o którym mowa w § 6 ust. 1, wojewódzki inspektor nie

stwierdzi występowania cyst mątwików.

§ 13. Pod nadzorem wojewódzkiego inspektora,

przez okres 6 lat od stwierdzenia występowania cyst

mątwików, czyści się i odkaża wszystkie maszyny,

urządzenia, narzędzia, środki transportu, opakowania,

miejsca przechowywania oraz inne przedmioty uznane za skażone, w sposób zapobiegający rozprzestrzenianiu się mątwików.

§ 14. 1. Po upływie okresu, o którym mowa w § 13,

wojewódzki inspektor przeprowadza badanie na obecność cyst mątwików

1) pól położonych w strefie porażenia — w sposób

określony w § 4 ust. 1—3, ust. 7 i 8, pobierając próby gleby o objętości nie mniejszej niż 1500 ml/ha;

2007/33/WE z dnia 11 czerwca 2007 r. w sprawie zwalczania mątwików tworzących cysty na ziemniaku

i uchylającej dyrektywę 69/465/EWG (Dz. Urz. UE L 156

z 16.06.2007, str. 12).

2. Badanie odporności odmian ziemniaka na mątwiki przeprowadza się zgodnie z protokołem określonym w sekcji II załącznika IV dyrektywy wymienionej

w ust. 1.

§ 16. Jeżeli przed wejściem w życie niniejszego

rozporządzenia przeprowadzono kontrolę występowania mątwików z zastosowaniem terminu, o którym

mowa w § 3, wojewódzki inspektor nie przeprowadza

kontroli, o których mowa w § 2.

§ 17. Traci moc rozporządzenie Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2004 r. w sprawie

szczegółowych sposobów postępowania przy zwalczaniu i zapobieganiu rozprzestrzeniania się mątwika

ziemniaczanego i mątwika agresywnego (Dz. U. Nr 32,

poz. 282).

.go

2) podłoży — w sposób określony w § 6 ust. 1 pkt 2

lit. a i b oraz ust. 3.

Poz. 1303

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 196

2. Jeżeli w wyniku badania, o którym mowa

w ust. 1, zostanie stwierdzone występowanie cyst mątwików zawierających żywe jaja lub osobniki młodociane, wojewódzki inspektor ponownie nakłada obowiązki, o których mowa w § 8.

§ 18. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie

3 dni od dnia ogłoszenia.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: M. Sawicki

ww

w.

rcl

§ 15. 1. Stopień odporności odmian ziemniaka na

mątwiki określa się z zastosowaniem tabeli punktacji

określonej w sekcji I załącznika IV dyrektywy Rady

Elektronicznie

podpisany przez

Grzegorz Paczowski

Data: 2010.10.22

12:37:55 +02'00'

— 14371 —

Poz. 1303

1303

v.p

l

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1)

z dnia 13 października 2010 r.

w sprawie szczegółowych sposobów postępowania przy zwalczaniu i zapobieganiu rozprzestrzenianiu się

mątwika ziemniaczanego (Globodera rostochiensis) i mątwika agresywnego (Globodera pallida)2)

Na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz. U. z 2008 r. Nr 133,

poz. 849, z późn. zm.3)) zarządza się, co następuje