Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 września 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: drukarz, introligator, mechanik maszyn i urządzeń drogowych, technik administracji, technik drogownictwa, technik ekonomista, technik ochrony fizycznej osób i mienia, technik pojazdów samochodowych, technik poligraf i technik turystyki wiejskiej

§ 1. 1. Określa się podstawy programowe kształcenia w następujących zawodach objętych klasyfikacją

zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiącą załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie klasyfikacji

zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 124,

poz. 860, z 2008 r. Nr 144, poz. 903 oraz z 2010 r. Nr 60,

poz. 374)

1) drukarz — symbol cyfrowy 825[01];

5) technik drogownictwa — symbol cyfrowy 311[45];

6) technik ekonomista — symbol cyfrowy 341[02];

7) technik ochrony fizycznej osób i mienia — symbol

cyfrowy 515[01];

1) Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji

8) technik pojazdów samochodowych — symbol cyfrowy 311[52];

9) technik poligraf — symbol cyfrowy 311[28];

10) technik turystyki wiejskiej — symbol cyfrowy

341[08].

w.

rcl

rządowej — oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2

rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania

Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. Nr 216, poz. 1591).

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały

ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281,

poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122,

poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249,

poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532

i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542,

Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280

i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145,

poz. 917, Nr 216, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r.

Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157,

poz. 1241 i Nr 219, poz. 1705 oraz z 2010 r. Nr 44, poz. 250,

Nr 54, poz. 320, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz. 991.

2. Podstawy programowe, o których mowa

w ust. 1, stanowią załączniki nr 1—10 do rozporządzenia.

§ 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie

14 dni od dnia ogłoszenia.

Minister Edukacji Narodowej: K. Hall

Załącznik nr 2

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE INTROLIGATOR

ww

SYMBOL CYFROWY 734[02]

I. OPIS ZAWODU

5) charakteryzować procesy introligatorskie;

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

6) charakteryzować podstawowe rodzaje materiałów poligraficznych;

1) posługiwać się terminologią poligraficzną;

7) rozróżniać i przygotowywać materiały do prac

introligatorskich;

2) posługiwać się dokumentacją techniczną i technologiczną;

8) rozróżniać podstawowe maszyny poligraficzne;

3) charakteryzować podstawowe procesy poligraficzne;

4) rozróżniać podstawowe techniki drukowania;

9) określać budowę oraz zasady działania urządzeń

i maszyn introligatorskich;

10) wykonywać podstawowe operacje introligatorskie;

11) oceniać estetykę i jakość wyrobów poligraficznych;

Poz. 1296

II. BLOKI PROGRAMOWE

Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikające

z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe

13) wykonywać pakowanie i ekspedycję wyrobów

poligraficznych;

1) podstawy poligrafii;

v.p

l

12) eksploatować maszyny i urządzenia introligatorskie;

14) przestrzegać norm dotyczących zapewnienia jakości produkcji i wyrobów introligatorskich

i wdrażać je;

2) technologia introligatorstwa;

15) gospodarować racjonalnie materiałami, energią

i urządzeniami;

BLOK: PODSTAWY POLIGRAFII

3) podstawy działalności zawodowej.

1. Cele kształcenia

16) wykorzystywać techniki komputerowe w procesach wytwarzania wyrobów poligraficznych;

.go

17) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

18) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

19) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

20) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

2) czytać rysunki techniczne;

3) posługiwać się dokumentacją techniczną i technologiczną;

4) rozróżniać podstawowe procesy i wyroby poligraficzne;

5) rozróżniać techniki drukowania;

6) określać podstawowe operacje introligatorskie;

w.

rcl

21) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

1) posługiwać się terminologią poligraficzną;

22) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

23) korzystać z różnych źródeł informacji;

24) prowadzić działalność gospodarczą.

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego,

jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy

przedsiębiorczości”.

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie introligator powinien być przygotowany do wykonywania

następujących zadań zawodowych

1) przygotowanie materiałów, półproduktów i wyrobów introligatorskich;

7) charakteryzować maszyny poligraficzne;

8) rozróżniać materiały stosowane w procesach drukowania i introligatorskich;

9) rozróżniać materiały stosowane w introligatorstwie;

10) oceniać estetykę i jakość półproduktów i wyrobów

poligraficznych.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

1) terminologia poligraficzna;

2) podstawy rysunku technicznego;

3) dokumentacja techniczna i technologiczna;

3) wykonywanie operacji introligatorskich;

4) procesy poligraficzne;

4) prowadzenie kontroli jakości półproduktów i wyrobów introligatorskich.

5) wyroby poligraficzne;

ww

2) przygotowanie i obsługa maszyn i urządzeń introligatorskich;

3. Zawód introligator jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec

okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności

specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów.

Tematyka specjalizacji może dotyczyć

6) podstawy procesów introligatorskich;

7) materiały poligraficzne;

8) podstawy projektowania wyrobów poligraficznych;

1) introligatorstwa rzemieślniczego;

9) maszyny i urządzenia poligraficzne;

2) introligatorstwa przemysłowego.

10) estetyka i jakość wyrobów poligraficznych.

5) półprodukty i wyroby introligatorskie;

1. Cele kształcenia

6) eksploatacja maszyn i urządzeń introligatorskich;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) posługiwać się dokumentacją technologiczną, normami i instrukcjami obsługi maszyn introligatorskich;

2) planować sposób wykonania i estetykę wyrobu introligatorskiego;

3) charakteryzować wyroby introligatorskie;

7) technologie introligatorskie;

8) operacje introligatorskie;

9) druki luźne, łączone;

10) oprawy, typy opraw;

11) kontrola jakości wyrobów introligatorskich na poszczególnych etapach produkcji;

12) przygotowywanie wyrobów do ekspedycji;

13) techniki komputerowe w procesach introligatorskich.

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

.go

4) dobierać materiały stosowane w introligatorstwie;

v.p

l

BLOK: TECHNOLOGIA INTROLIGATORSTWA

5) charakteryzować budowę oraz zasady działania introligatorskich urządzeń, maszyn, linii potokowych;

6) określać możliwości techniczne maszyn i urządzeń

introligatorskich;

7) eksploatować urządzenia i maszyny introligatorskie;

8) charakteryzować etapy procesów introligatorskich;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki

rynkowej;

2) podejmować działania związane z poszukiwaniem

pracy;

3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

w.

rcl

9) wykonywać operacje jednostkowe ręcznie i maszynowo;

1. Cele kształcenia

10) wykonywać obróbkę arkuszy;

11) wykonywać obróbkę wkładów;

12) wykonywać i zdobić okładki;

13) wykonywać oprawy;

14) wykonywać produkty galanteryjne;

15) wykonywać uszlachetnianie druków;

16) wykonywać wyroby w postaci druków luźnych, łączonych;

17) wykonywać oprawy;

18) przeprowadzać kontrolę jakości wyrobów introligatorskich na poszczególnych etapach produkcji;

ww

19) przygotowywać wyroby do ekspedycji;

20) użytkować specjalistyczne programy.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw

i obowiązków pracownika i pracodawcy;

6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

7) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

8) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju

wykonywanej pracy;

9) udzielać pierwszej pomocy

w wypadkach przy pracy;

poszkodowanym

10) komunikować się i współpracować w zespole;

11) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;

12) podejmować decyzje;

13) doskonalić umiejętności zawodowe;

14) korzystać z różnych źródeł informacji;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

15) przestrzegać zasad etyki.

1) dokumentacja technologiczna;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

2) projektowanie wyrobów introligatorskich;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

3) materiały stosowane w introligatorstwie;

4) normy i instrukcje obsługi maszyn introligatorskich;

1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

2) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

3) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

4) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;

5) bezpieczeństwo i higiena pracy;

6) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

7) elementy ergonomii;

Poz. 1296

3) projektor multimedialny, ekran;

4) tablicę (czarną, białą bezpyłową lub korkową);

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

5) materiały ilustracyjne dotyczące grafiki, liternictwa, zdobienia;

6) zestaw materiałów dotyczących brył, perspektywy;

7) materiały i narzędzia rysunkowe i malarskie;

8) środki ochrony indywidualnej;

9) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

8) oryginały i reprodukcje grafiki;

9) wyroby poligraficzne;

10) projekty graficzne i typograficzne;

11) elementy socjologii i psychologii pracy;

11) tablice: kroje pism, przykłady kompozycji tekstu

i grafiki;

12) etyka.

.go

10) zasady i metody komunikowania się;

12) zestaw podstawowej literatury tematycznej.

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Nazwa bloku

programowego

Minimalna liczba godzin

w okresie kształcenia

w %*

Pr a cownia ma te r ia łozna wstwa

by ć wy posa żona w

pow i n n a

1) komputer z dostępem do Internetu;

20

2) projektor multimedialny, ekran;

Technologia introligatorstwa

55

3) tablicę (czarną, białą bezpyłową lub korkową);

Podstawy działalności

zawodowej

5

4) zestaw przyrządów i materiałów do pisania, drukowania i oprawiania (papirus, pergamin);

w.

rcl

Podstawy poligrafii

Razem

5) stanowisko do czerpania papieru;

80**

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia

6) wzorniki papieru;

w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych

(w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację.

7) wzorniki farb drukarskich;

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

10) zestaw przykładowych opraw introligatorskich;

TREŚCI

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach

programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne

8) zestaw przykładowych form drukowych właściwych dla różnych technik drukowania;

9) wzorniki materiałów introligatorskich;

11) materiały informacyjne firm produkujących i sprzedających materiały poligraficzne;

12) zestaw materiałów pomocniczych stosowanych

w poligrafii;

13) urządzenia kontrolno-pomiarowe;

2) pracownia materiałoznawstwa;

14) zestaw podstawowej literatury tematycznej.

ww

1) pracownia projektowania graficznego;

3) pracownia maszynoznawstwa;

4) pracownia technologii introligatorstwa;

5) pracownia komputerowa;

6) warsztaty szkolne.

Pr a c ow nia pro j ekto wan i a g rafi cz n e go pow i n na by ć w y po saż o n a w

1) komputer z dostępem do Internetu;

2) stanowiska do wykonywania rysunków, szkiców

i projektów (jedno stanowisko dla jednego ucznia);

Pr a cownia ma szy nozna wstwa

by ć wy posa żona w

pow i n n a

1) komputer z dostępem do Internetu;

2) projektor multimedialny, ekran;

3) tablicę (czarną, białą bezpyłową lub korkową);

4) multimedialne animacje działania maszyn i zespołów w maszynach;

5) modele części maszyn;

6) schematy lub modele maszyn i urządzeń poligraficznych;

7) katalogi maszyn i części maszyn introligatorskich;

8) instrukcje obsługi maszyn introligatorskich;

Poz. 1296

2) stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu dla nauczyciela;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

3) projektor multimedialny, ekran;

9) filmy dotyczące budowy, zasad działania, regulacji

i konserwacji maszyn introligatorskich;

10) zestaw podstawowej literatury tematycznej.

Pr a c ow nia tech n o l o g i i i n tro l i g ator stwa

p o w inna by ć wyp o saż o n a w

4) tablicę białą bezpyłową;

5) specjalistyczne oprogramowanie przeznaczone do

obróbki i przygotowania materiałów do drukowania;

6) drukarki;

1) komputer z dostępem do Internetu;

7) skanery;

2) projektor multimedialny, ekran;

8) zestaw podstawowej literatury tematycznej.

Wa r szta ty szkolne powinny by ć wy p o s ażone w

.go

3) plansze i prezentacje multimedialne ilustrujące

technologie procesów przygotowawczych, drukowania, introligatorskich i uszlachetniania (prepress, press, postpress);

1) komputer z dostępem do Internetu;

4) zestaw półproduktów i wyrobów poligraficznych;

2) projektor multimedialny, ekran;

5) schematy procesów technologicznych;

3) tablicę (czarną, białą bezpyłową lub korkową);

6) dokumentacje technologiczne;

4) maszyny i urządzenia introligatorskie;

5) narzędzia introligatorskie;

8) małogabarytowe urządzenia introligatorskie;

6) materiały introligatorskie;

9) zestaw materiałów introligatorskich;

7) półprodukty i wyroby poligraficzne;

w.

rcl

7) zestaw form drukowych i materiałów poligraficznych;

10) katalogi maszyn i urządzeń poligraficznych;

8) schematy technologiczne maszyn;

11) materiały dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy w poligrafii;

9) dokumentację technologiczną;

12) przyrządy kontrolno-pomiarowe;

10) instrukcje obsługi maszyn;

11) narzędzia do regulacji maszyn;

13) normy PN-ISO, ISO;

12) środki transportu wewnętrznego;

14) czasopisma poligraficzne;

13) normy PN-ISO, ISO.

15) zestaw podstawowej literatury tematycznej.

Pr a c ow nia k o m p u tero wa p o wi n n a by ć wy p o s a ż ona w

ww

1) stanowiska komputerowe z dostępem do Internetu (jedno stanowisko dla jednego ucznia);

Pracownie szkolne powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy uczniów.

W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu.

Załącznik nr 3

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MECHANIK MASZYN I URZĄDZEŃ DROGOWYCH

SYMBOL CYFROWY 833[01]

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

1) dokonywać prawidłowego doboru materiałów

do robót drogowych i mostowych;

2) dobierać i użytkować narzędzia, sprzęt i urządzenia, stosowane przy robotach ziemnych, budowlanych i drogowych, których użytkowanie nie wymaga posiadania dodatkowych uprawnień;

3) sporządzać proste szkice części maszyn;

26) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

5) czytać normy i instrukcje;

27) korzystać z różnych źródeł informacji;

6) ustalać ilość materiałów potrzebnych do wykonywania robót drogowych i mostowych;

28) prowadzić działalność gospodarczą.

7) przygotowywać mieszanki mineralno-betonowe

i mineralno-bitumiczne, zgodnie z recepturami;

8) wykonywać nawierzchnie drogowe i nawierzchnie na drogowych obiektach inżynierskich;

9) utrzymywać drogi i drogowe obiekty inżynierskie;

10) wykonywać remonty i przebudowę dróg i drogowych obiektów inżynierskich;

v.p

l

4) korzystać z dokumentacji techniczno-ruchowej

(DTR);

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego,

jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy

przedsiębiorczości”.

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie mechanik

maszyn i urządzeń drogowych powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań

zawodowych

1) wykonywanie robót drogowych i mostowych

z użyciem maszyn do robót ziemnych i drogowych;

12) klasyfikować maszyny i urządzenia stosowane

do robót ziemnych, budowlanych i drogowych,

według ich budowy i przeznaczenia;

2) demontaż nawierzchni drogowych, w tym nawierzchni na drogowych obiektach inżynierskich;

.go

11) wykonywać przedmiary i obmiary robót drogowych i mostowych;

13) interpretować zasady działania oraz posługiwać się instrukcjami użytkowania i obsługi maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych;

4) utrzymywanie dróg i drogowych obiektów inżynierskich zgodnie z dokumentacją techniczną;

5) instalowanie, uruchamianie i przemieszczanie

maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych;

w.

rcl

14) oceniać stan techniczny maszyn i urządzeń do

robót ziemnych i drogowych;

3) układanie nawierzchni drogowych, w tym nawierzchni na drogowych obiektach inżynierskich;

15) rozpoznawać podstawowe materiały eksploatacyjne i charakteryzować ich własności;

16) obsługiwać wybrane maszyny do robót ziemnych i drogowych w zakresie umożliwiającym

nabycie uprawnień do ich obsługi;

17) stosować wymienność zespołów i części maszyn i urządzeń;

18) wykonywać nieskomplikowane naprawy maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych;

6) przeprowadzanie przeglądów technicznych, ocenianie stanu technicznego, prowadzenie napraw

bieżących maszyn do robót ziemnych i drogowych;

7) konserwowanie i przygotowywanie do transportu maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych;

8) przygotowanie do napraw średnich i głównych

maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych.

II. BLOKI PROGRAMOWE

20) organizować, użytkować i likwidować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami technologicznymi;

Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikające

z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe

21) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

1) technologia robót drogowych i mostowych;

ww

19) wykonywać próby kontrolne maszyn i urządzeń

do robót ziemnych i drogowych przed rozpoczęciem pracy i po naprawie;

22) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

2) budowa i eksploatacja maszyn i urządzeń do robót

drogowych i mostowych;

3) podstawy działalności zawodowej.

23) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

BLOK: TECHNOLOGIA ROBÓT DROGOWYCH I MOSTOWYCH

24) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

1. Cele kształcenia

25) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

22) wykonywać konserwację elementów konstrukcji

stalowych;

2) rozróżniać i dobierać materiały stosowane w robotach drogowych i mostowych, określać ich cechy

techniczne i przydatność oraz składować je i transportować na wyznaczone miejsce robót;

25) układać w deskowaniu mieszankę betonową;

3) zamawiać i rozliczać na stanowisku pracy materiały do robót drogowych i mostowych;

v.p

l

1) organizować, użytkować i likwidować stanowisko

pracy w zakresie robót drogowych i mostowych,

zgodnie z zasadami organizacji pracy, wymaganiami technologicznymi, przepisami i zasadami

bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisami ochrony środowiska i wymaganiami ergonomii;

23) demontować konstrukcje stalowe;

24) wykonywać proste deskowania;

26) wykonywać ręczną i mechaniczną obróbkę drewna w zakresie operacji podstawowych;

27) montować proste elementy konstrukcji drewnianych: belki, słupy, ściany;

4) posługiwać się narzędziami, sprzętem i urządzeniami do robót drogowych i mostowych, niewymagającymi posiadania dodatkowych uprawnień;

28) kontrolować jakość i prawidłowość wykonywanych przez siebie robót.

5) czytać dokumentację techniczną dróg i drogowych

obiektów inżynierskich;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

6) wykonywać proste szkice budowlane;

1) wprowadzenie do zawodu;

7) posługiwać się normami i instrukcjami w zakresie

wykonawstwa robót drogowych i mostowych;

2) podstawowe wiadomości o drogach i drogowych

obiektach inżynierskich;

8) posługiwać się prostym sprzętem pomiarowym;

3) organizacja stanowiska pracy w zakresie robót

drogowych i mostowych;

.go

2. Treści kształcenia (działy programowe)

9) wykonywać przedmiary, pomiary inwentaryzacyjne oraz obmiary robót drogowych i mostowych;

5) materiały do robót drogowych i mostowych;

w.

rcl

10) ręcznie i mechanicznie przygotowywać mieszanki

mineralno-betonowe i mineralno-bitumiczne według otrzymanych receptur;

4) zaplecze budowy;

11) transportować, układać i zagęszczać mieszankę

mineralno-betonową i mineralno-bitumiczną oraz

pielęgnować świeży beton i nawierzchnię bitumiczną w różnych porach roku;

12) wykonywać roboty związane z budową i utrzymaniem dróg i drogowych obiektów inżynierskich

zgodnie z technologią, normami i warunkami technicznymi;

13) wykonywać roboty drogowe i mostowe oraz roboty pomocnicze zgodnie z technologią, a także z zachowaniem dbałości o stan środowiska;

14) transportować na stanowisko pracy materiały budowlane do robót pomocniczych;

ww

15) składować materiały budowlane do robót pomocniczych oraz magazynować sprzęt budowlany;

16) wykonywać proste roboty zbrojarskie i ciesielskie;

17) posługiwać się prostymi narzędziami ślusarskimi

i wykonywać proste prace montażowe;

18) przygotowywać i montować zbrojenie nieskomplikowanych elementów żelbetowych;

19) przygotowywać podłoże do montowanego elementu stalowego;

20) czyścić powierzchnię i przygotowywać elementy

stalowe do spawania;

21) wykonywać proste zabezpieczenia antykorozyjne

zmontowanej konstrukcji stalowej;

6) narzędzia, sprzęt i urządzenia do robót drogowych

i mostowych;

7) dokumentacje techniczne dróg i drogowych obiektów inżynierskich;

8) normy i instrukcje dotyczące wykonawstwa robót

drogowych i mostowych;

9) elementy miernictwa drogowego;

10) przedmiar i obmiar robót drogowych i mostowych;

11) układanie nawierzchni betonowych i bitumicznych;

12) budowa i utrzymanie dróg i drogowych obiektów

inżynierskich;

13) transport i składowanie prefabrykatów;

14) prefabrykowane konstrukcje betonowe i żelbetowe;

15) pomocnicze roboty przy montażu konstrukcji stalowych;

16) montaż prefabrykowanych konstrukcji drewnianych;

17) kontrola jakości wykonanych robót drogowych

i mostowych;

18) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy

oraz przepisy ochrony środowiska dotyczące robót

montażowych, rozbiórkowych i pomocniczych.

BLOK: BUDOWA I EKSPLOATACJA MASZYN I URZĄDZEŃ DO ROBÓT DROGOWYCH I MOSTOWYCH

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) wyjaśniać podstawowe pojęcia: proces produkcyjny, proces technologiczny, maszyna, urządzenie,

element maszyny, zespół, podzespół, mechanizm;

2) klasyfikować typowe maszyny i urządzenia techniczne według ich przeznaczenia i budowy;

17) charakteryzować procesy i czynniki mające wpływ

na uszkodzenia urządzeń technicznych;

18) rozróżniać typowe niedomagania i uszkodzenia

maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych

oraz systematyzować je w relacji: postać — przyczyna — skutek;

19) wykonywać operacje monterskie, obsługowe i naprawcze, zgodnie z wymaganiami dokumentacji

techniczno-ruchowej (DTR);

20) posługiwać się narzędziami, przyrządami i urządzeniami stosowanymi w montażu i demontażu

osprzętu maszyn i urządzeń do robót ziemnych

i drogowych;

21) rozróżniać i charakteryzować podstawowe rodzaje

materiałów eksploatacyjnych;

.go

3) charakteryzować elementy maszyn i ich połączeń

oraz analizować działania i budowę typowych mechanizmów z wykorzystaniem wiedzy z zakresu

mechaniki technicznej;

Poz. 1296

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

4) rozróżniać i charakteryzować podstawowe połączenia rozłączne: gwintowane, wciskowe, klinowe,

sworzniowe, wielowypustowe, rurowe;

5) rozróżniać podstawowe mechanizmy napędowe,

części przesuwne oraz mechanizmy ruchu postępowego i obrotowego;

6) wyjaśniać budowę, zasady działania i przeznaczenie napędów hydraulicznych, pneumatycznych

i elektrycznych;

23) dobierać materiały smarowe do łożysk, przekładni

mechanicznych, silników spalinowych;

24) określać czynniki powodujące powstawanie korozji oraz rozróżniać podstawowe metody zabezpieczania metali przed korozją;

25) charakteryzować procesy zużycia oraz starzenia

maszyn i urządzeń do robót ziemnych, budowlanych i drogowych oraz przeciwdziałać im;

w.

rcl

7) charakteryzować i stosować typowe technologie

łączenia materiałów i montażu elementów maszyn;

22) wyjaśniać istotę smarowania oraz systemy smarowania olejem i smarem stałym;

8) posługiwać się dokumentacją techniczno-ruchową

(DTR) maszyn i urządzeń;

26) dokonywać przeglądów bieżących i okresowych

maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych;

9) klasyfikować maszyny i urządzenia do robót ziemnych, budowlanych i drogowych;

27) obsługiwać komputerowe urządzenia sterujące

maszynami i urządzeniami do robót ziemnych

i drogowych;

10) wyjaśniać budowę, zasady działania i przeznaczenie typowych maszyn i urządzeń do robót ziemnych, budowlanych i drogowych;

28) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy podczas montażu i demontażu maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych.

11) rozróżniać maszyny do robót ziemnych i drogowych ze względu na ich rozwiązania konstrukcyjne

i przeznaczenie;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

ww

12) odczytywać schematy instalacji elektrycznych oraz

rozróżniać rodzaje obwodów występujących w instalacjach elektrycznych maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

1) charakterystyka produkcji urządzeń technicznych;

2) klasyfikacja maszyn i urządzeń do robót ziemnych,

budowlanych i drogowych;

13) określać rolę i rodzaje elementów elektronicznych

stosowanych w budowie maszyn i urządzeń do

robót ziemnych i drogowych;

3) mechanizmy i elementy maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych;

14) charakteryzować warunki techniczne eksploatacji

maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych;

4) budowa i zasady działania typowych maszyn

i urządzeń do robót ziemnych, budowlanych i drogowych;

15) instalować, przygotowywać do pracy i przeprowadzać rozruch nowych maszyn i urządzeń do robót

ziemnych i drogowych;

5) napędy i sterowania hydrauliczne, pneumatyczne

i elektryczne;

16) kontrolować stan techniczny maszyn i urządzeń do

robót ziemnych i drogowych oraz ich zespołów

i elementów, stosując odpowiednie metody diagnozowania i weryfikacji;

6) instalacje elektryczne w maszynach i urządzeniach

do robót ziemnych i drogowych;

7) podstawowe pojęcia eksploatacji urządzeń technicznych;

8) zasady rozpoznawania zużycia i uszkodzeń elementów maszyn;

9) diagnostyka stanu technicznego maszyn i urządzeń;

Poz. 1296

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

10) eksploatacja maszyn i urządzeń do robót ziemnych

i drogowych;

2) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

11) podstawy projektowania procesów technologicznych montażu;

3) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

12) zasady montażu i demontażu;

4) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;

13) fizykochemiczne podstawy eksploatacji maszyn

i urządzeń;

5) bezpieczeństwo i higiena pracy;

6) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

14) materiały i płyny eksploatacyjne;

7) elementy ergonomii;

15) korozja metali i powłoki ochronne;

17) zasady napraw maszyn i urządzeń;

18) organizacja prac naprawczych;

.go

8) środki ochrony indywidualnej;

16) uszczelnienia techniczne;

9) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

10) zasady i metody komunikowania się;

19) stanowiska i urządzenia obsługowo-naprawcze;

20) przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy

podczas montażu i demontażu maszyn i urządzeń

do robót ziemnych i drogowych.

11) elementy socjologii i psychologii pracy;

12) etyka.

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

Nazwa bloku

programowego

w.

rcl

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki

rynkowej;

2) podejmować działania związane z poszukiwaniem

pracy;

3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw

i obowiązków pracownika i pracodawcy;

6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej

oraz ochrony środowiska;

ww

7) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

8) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju

wykonywanej pracy;

9) udzielać pierwszej pomocy

w wypadkach przy pracy;

poszkodowanym

10) komunikować się i współpracować w zespole;

11) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;

Minimalna liczba godzin

w okresie kształcenia

w %*

Technologia robót drogowych i mostowych

35

Budowa i eksploatacja

maszyn i urządzeń do

robót drogowych i mostowych

40

Podstawy działalności

zawodowej

5

Razem

80**

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia

w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych

(w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na przygotowanie uczniów (słuchaczy) do uzyskania uprawnień

do obsługi co najmniej jednej maszyny do robót drogowych lub ziemnych, spośród wymienionych w załączniku

nr 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia

20 września 2001 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny

pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych

(Dz. U. Nr 118, poz. 1263).

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

TREŚCI

13) doskonalić umiejętności zawodowe;

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach

programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne

14) korzystać z różnych źródeł informacji;

1) pracownia robót drogowych i mostowych;

15) przestrzegać zasad etyki.

2) pracownia rysunku i dokumentacji technicznej;

12) podejmować decyzje;

3) pracownia maszyn i urządzeń do robót ziemnych,

budowlanych i drogowych;

4) pracownia komputerowa.

Pr a c ow nia r o b ó t d ro g o wych i m o stowy ch

p o w inna by ć wyp o saż o n a w

1) próbki podstawowych materiałów i elementów do

budowy dróg i drogowych obiektów inżynierskich;

2) modele nawierzchni drogowych;

Poz. 1296

4) przykładowe dokumentacje techniczne stosowane

przy budowie dróg i drogowych obiektów inżynierskich oraz dokumentacje techniczno-ruchowe

(DTR) maszyn i urządzeń do robót drogowych

i mostowych.

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

Pr a cownia ma szy n i ur zą dze ń do ro b ó t

zie mny ch, budowla ny ch i dr ogowy ch po w i n na by ć wy posa żona w

1) modele, plansze, filmy prezentujące maszyny do

robót ziemnych, budowlanych i drogowych;

2) modele najczęściej występujących części maszyn;

3) modele mostów i innych drogowych obiektów inżynierskich;

4) instrukcje obsługi wybranych rodzajów maszyn

i urządzeń do robót drogowych i mostowych;

.go

4) podstawowy sprzęt mierniczy stosowany podczas

robót drogowych i mostowych;

3) filmy instruktażowe prezentujące wykonawstwo

robót drogowych i mostowych;

5) urządzenia do oceniania stanu nawierzchni dróg

i drogowych obiektów inżynierskich;

6) modele, plansze i filmy instruktażowe dotyczące

wykonawstwa robót drogowych i mostowych;

5) wzory dokumentacji techniczno-ruchowych (DTR)

stosowanych przy eksploatacji maszyn i urządzeń

do robót drogowych i mostowych;

6) układy symulacyjne prezentujące zasady animacji,

użytkowania i obsługi maszyn i urządzeń do robót

drogowych i mostowych.

8) komplety dokumentacji technicznych i instrukcji

wykonania robót drogowych i mostowych;

Pr a cownia kompute r owa powinna by ć w yposa żona w

9) atesty materiałów stosowanych w budowie dróg

i drogowych obiektów inżynierskich;

1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla

dwóch uczniów);

10) środki ochrony indywidualnej;

2) oprogramowanie wspomagające wykonywanie

prostych rysunków technicznych budowlanych

i maszynowych;

w.

rcl

7) podstawowe narzędzia i sprzęt do wykonywania

robót drogowych i mostowych;

11) apteczkę z wyposażeniem do udzielania pierwszej

pomocy;

12) fantom do resuscytacji i koc z folii aluminiowej.

Pr a c ow nia rysu n ku i d o ku m en tacj i te chn i cz ne j pow inn a b yć wyp o saż o n a w

1) stanowiska rysunkowe z kompletem przyborów

rysunkowych (jedno stanowisko dla jednego ucznia);

2) modele i plansze figur płaskich i brył;

ww

3) komplety norm budowlanych i maszynowych dotyczących sporządzania rysunków;

3) drukarki (jedna drukarka na trzy stanowiska komputerowe).

Pracownie szkolne powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.

Specyficznym zagadnieniem związanym z praktyczną nauką zawodu jest nauka obsługi wybranych

maszyn do robót ziemnych i drogowych w zakresie

umożliwiającym uzyskanie uprawnień do ich obsługi.

Załącznik nr 4

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ADMINISTRACJI

SYMBOL CYFROWY 343[01]

I. OPIS ZAWODU

2) interpretować akty prawne właściwe dla urzędu;

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

3) załatwiać indywidualne sprawy administracyjne;

1) interpretować i stosować przepisy prawa;

4) uczestniczyć w przygotowywaniu projektów aktów normatywnych i administracyjnych oraz

umów cywilnoprawnych i innych dokumentów

właściwych dla urzędu;

5) przyjmować, segregować i klasyfikować dokumenty w jednostce organizacyjnej;

Poz. 1296

28) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

29) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

30) kierować zespołem pracowników;

7) stosować zasady obiegu dokumentacji zgodnie

z instrukcją kancelaryjną;

31) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

8) przechowywać dokumenty zgodnie z obowiązującymi przepisami;

32) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

9) gromadzić i wykorzystywać informacje niezbędne przy prowadzeniu spraw administracyjnych;

33) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;

10) stosować zasady obiegu dokumentów w urzędach administracji publicznej i przedsiębiorstwach;

34) prowadzić działalność gospodarczą.

.go

6) prowadzić rejestr dokumentów przychodzących

i wychodzących z jednostki organizacyjnej;

11) organizować przepływ informacji pomiędzy

działami instytucji;

12) przygotowywać narady, zebrania, konferencje,

sesje;

13) wyjaśniać istotę funkcjonowania władzy publicznej, rządowej i samorządowej;

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik

administracji powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych

1) gromadzenie i wykorzystywanie dokumentacji

oraz informacji ekonomicznych i statystycznych;

2) prowadzenie spraw administracyjnych;

w.

rcl

14) posługiwać się podstawowymi pojęciami i kategoriami ekonomicznymi;

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz

przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno

przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych

„Podstawy przedsiębiorczości”.

15) interpretować procesy gospodarcze;

16) posługiwać się metodami analizy ekonomicznej,

statystycznej, finansowej i księgowej;

17) sporządzać i posługiwać się podstawową dokumentacją finansowo-księgową jednostek organizacyjnych;

18) określać zasady organizacji i zarządzania przedsiębiorstwami;

19) sporządzać harmonogramy prac, szacować ich

czasochłonność oraz analizować koszty;

20) obsługiwać interesantów zgodnie z zasadami

Kodeksu postępowania administracyjnego;

21) prezentować stanowisko urzędu;

ww

22) użytkować urządzenia i sprzęt biurowy;

23) płynnie wypowiadać się w mowie i piśmie;

3) załatwianie skarg i wniosków kierowanych przez

instytucje i osoby fizyczne;

4) przygotowywanie projektów aktów normatywnych i rozstrzygnięć;

5) organizowanie spotkań służbowych;

6) obsługiwanie interesantów i udzielanie informacji;

7) prowadzenie podstawowej dokumentacji finansowo-księgowej;

8) zestawianie danych statystycznych służących do

analiz i sprawozdań statystycznych.

3. Zawód technik administracji jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności

specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania ucznia. Tematyka specjalizacji może dotyczyć

24) prowadzić korespondencję, redagować pisma

urzędowe, sporządzać sprawozdania, protokoły

i notatki służbowe;

1) spraw lokalowych i ewidencji ludności;

25) kierować się zasadami praworządności oraz etyki i kultury zawodu;

3) spraw obywatelskich;

2) gospodarki nieruchomościami;

4) pomocy społecznej;

26) posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

5) ochrony środowiska;

27) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

6) przygotowywania projektów działań współfinansowanych z funduszy Unii Europejskiej.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikające

z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

1) prawny;

v.p

l

II. BLOKI PROGRAMOWE

1) podstawowe pojęcia prawne;

2) rodzaje prawa stosowane w administracji;

2) ekonomiczny;

3) administracyjny;

3) stosowanie i przestrzeganie prawa;

4) praca biurowa;

4) władza ustawodawcza, wykonawcza i sądownicza

w Polsce;

5) podstawy działalności zawodowej.

5) źródła współczesnego konstytucjonalizmu;

BLOK: PRAWNY

6) instytucje i porządek prawny w Unii Europejskiej;

1. Cele kształcenia

7) geneza praw oraz wolności obywatelskich i osobistych;

.go

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

8) organy władzy i administracji rządowej;

1) rozróżniać i określać podstawowe pojęcia prawne;

9) administracja publiczna i prawo administracyjne;

2) rozróżniać podstawowe dziedziny i gałęzie prawa

stosowane w administracji;

10) ogólne pojęcia prawa cywilnego;

3) korzystać z przepisów prawnych;

4) analizować i interpretować podstawowe akty

prawne;

12) przepisy prawa dotyczące działalności gospodarczej;

13) prawne aspekty ochrony środowiska;

14) struktura i zadania samorządu terytorialnego;

w.

rcl

5) charakteryzować strukturę organów władzy państwowej oraz ich kompetencje;

11) prawo pracy i system zabezpieczenia społecznego;

6) charakteryzować instytucje i porządek prawny

w Unii Europejskiej;

7) stosować prawno-administracyjne zasady zarządzania majątkiem publicznym;

8) gromadzić, analizować i oceniać informacje dotyczące jednostki organizacyjnej;

15) nadzór nad samorządem terytorialnym;

16) patologie społeczne.

BLOK: EKONOMICZNY

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

10) określać podstawowe instytucje prawa cywilnego;

1) posługiwać się podstawowymi pojęciami ekonomicznymi;

11) rozróżniać formy własności i prawne zasady jej

ochrony;

2) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;

12) stosować przepisy prawa rodzinnego i opiekuńczego;

3) wyjaśniać zasady funkcjonowania sektora finansów publicznych;

13) stosować przepisy prawa pracy i ubezpieczeń społecznych;

4) stosować zasady rachunkowości;

ww

9) promować nowoczesny model administracji publicznej oparty na zasadzie służebnej roli wobec

obywatela;

14) stosować przepisy prawa dotyczące działalności

gospodarczej;

15) korzystać z różnych źródeł prawa;

16) wyjaśniać prawne aspekty ochrony środowiska;

17) interpretować i stosować przepisy prawa samorządu terytorialnego;

5) stosować klasyfikację budżetową;

6) sporządzać podstawową dokumentację księgową

i finansową;

7) wypełniać formularze statystyczne;

8) obliczać i interpretować wskaźniki statystyczne;

9) obliczać podstawowe wielkości ekonomiczne;

18) aktualizować wiedzę prawniczą;

10) planować koszty i przychody;

19) zapobiegać korupcji i nadużywaniu władzy w środowisku pracy.

11) sporządzać harmonogramy prac prowadzonych

przez jednostkę organizacyjną;

12) sporządzać kalkulacje;

13) dokonywać analizy ekonomicznej;

14) prowadzić działalność gospodarczą;

15) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Poz. 1296

10) określać sytuację prawno-administracyjną obywatela Rzeczypospolitej Polskiej, obywatela jednego

z państw Unii Europejskiej i cudzoziemca przebywającego w Rzeczypospolitej Polskiej;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

11) przedstawiać zasady porządku i bezpieczeństwa

publicznego;

12) ustalać organ właściwy do rozpatrzenia sprawy;

13) planować przebieg załatwiania spraw;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

1) podstawowe pojęcia ekonomiczne;

2) tworzenie i podział dochodu narodowego;

15) gromadzić dowody i akty prawne dotyczące sprawy;

16) przeprowadzać wizję lokalną i rozprawę administracyjną;

.go

3) zasady funkcjonowania gospodarki rynkowej;

14) stosować obowiązujące procedury obiegu dokumentów;

4) zasady funkcjonowania sektora finansów publicznych;

17) sporządzać sprawozdania, odpisy, protokoły, notatki służbowe;

5) opracowywanie materiału statystycznego;

18) redagować pisma urzędowe;

6) prezentacja i analiza danych statystycznych;

7) zasady księgowości ogólnej i budżetowej;

19) przygotowywać projekty aktów normatywnych

i administracyjnych;

8) ewidencja operacji gospodarczych;

20) wykonywać kontrolę i nadzór administracyjny;

9) dokumentacja księgowa;

21) prowadzić egzekucję administracyjną;

22) stosować pieniężne i niepieniężne środki egzekucji;

w.

rcl

10) sprawozdania finansowe;

11) system cen w gospodarce rynkowej;

12) wskaźniki analizy ekonomicznej;

13) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej.

23) sporządzać skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego;

24) rozpatrywać skargi i wnioski;

25) stosować procedury gospodarowania mieniem

publicznym;

BLOK: ADMINISTRACYJNY

26) przechowywać, zabezpieczać i przygotowywać do

archiwizacji dokumenty;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

27) identyfikować główne podmioty życia społecznego w środowisku lokalnym;

1) określać istotę i zakres prawa administracyjnego;

28) wskazywać źródła konfliktów lokalnych;

2) identyfikować źródła prawa administracyjnego;

29) inicjować działania innowacyjne dostosowane do

potrzeb społeczności lokalnej;

3) charakteryzować podstawowe instytucje prawa

administracyjnego;

30) porównywać europejskie i polskie standardy prawa administracyjnego procesowego;

ww

1. Cele kształcenia

4) wskazywać podmioty administrujące;

5) określać prawne formy działania administracji;

6) przedstawiać strukturę naczelnych i centralnych

organów administracji państwowej;

31) opisywać europejskie modele administracji publicznej;

32) wyjaśniać zasady zarządzania jakością.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

7) rozróżniać kompetencje administracji rządowej

i samorządowej;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

8) przedstawiać prawa i obowiązki pracownika administracji;

1) istota i zakres prawa administracyjnego;

9) przedstawiać prawa, wolności oraz obowiązki człowieka i obywatela;

2) źródła prawa administracyjnego;

3) podstawowe instytucje prawa administracyjnego;

4) podmioty administrujące;

Poz. 1296

5) prawne formy działania administracji;

6) struktura naczelnych i centralnych organów administracji państwowej;

v.p

l

2) organizować stanowisko pracy administracyjno-biurowej zgodnie z wymaganiami ergonomii;

3) sporządzać zakres czynności i regulamin stanowiska pracy administracyjno-biurowej;

7) prawa i obowiązki pracownika administracji;

4) zarządzać czasem na stanowisku pracy administracyjno-biurowej;

8) zakres obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności pracownika;

5) użytkować urządzenia i sprzęt biurowy;

9) kompetencje administracji rządowej i samorządowej;

10) prawa, wolności i obowiązki człowieka i obywatela;

6) korzystać z komputerowych programów użytkowych;

7) projektować bazy danych, korzystać z dostępnych

baz danych;

8) stosować typowe programy graficzne;

11) porządek i bezpieczeństwo publiczne;

9) stosować obowiązujące procedury obiegu dokumentów biurowych;

13) zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego;

10) gromadzić i przechowywać dokumenty zgodnie

z procedurami obowiązującymi w jednostce organizacyjnej;

reglamentacja

.go

działalności

12) publicznoprawna

gospodarczej;

14) akty normatywne zewnętrzne i wewnętrzne;

15) decyzja administracyjna a postanowienie;

16) ugoda administracyjna;

17) tryb i zasady wydawania zaświadczeń;

12) stosować techniki sporządzania estetycznego maszynopisu;

13) redagować treść pism zgodnie z obowiązującymi

wzorami;

w.

rcl

18) postępowanie administracyjne specjalne (np. Ordynacja podatkowa);

11) stosować metodę mnemotechniczną w pisaniu na

komputerze;

19) postępowanie egzekucyjne w administracji;

20) sądowa kontrola postępowania administracyjnego;

21) umowy cywilno- i publicznoprawne;

22) struktura organizacyjna urzędu, przedsiębiorstwa;

14) prowadzić korespondencję w sprawach służbowych;

15) obsługiwać interesantów zgodnie z przepisami

Kodeksu postępowania administracyjnego;

16) organizować narady, zebrania, konferencje, sesje;

17) sporządzać dokumentację spotkań służbowych;

23) zasady wykonywania prac kancelaryjnych;

18) stosować zasady obiegu dokumentacji przyjęte

w jednostce organizacyjnej;

24) prowadzenie zbioru dokumentów i zasady ich archiwizacji;

19) korzystać z sieci informatycznych i poczty elektronicznej.

25) przyjmowanie, rozpatrywanie i załatwianie skarg

i wniosków;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

26) zasady gospodarowania mieniem publicznym;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

ww

27) zasady życia społecznego w środowisku lokalnym;

28) nadzór i kontrola nad działaniami administracji;

29) europejskie modele administracji publicznej;

1) organizacja biura i stanowiska pracy biurowej;

2) elementy ergonomii;

30) zasady zarządzania jakością.

3) charakterystyka i zasady działania urządzeń i sprzętu biurowego;

BLOK: PRACA BIUROWA

4) komputerowe programy użytkowe;

1. Cele kształcenia

5) uruchamianie i wykorzystywanie grafiki komputerowej;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

6) obieg i przechowywanie dokumentów;

1) przedstawiać usytuowanie komórki organizacyjnej

w strukturze jednostki organizacyjnej;

7) pisanie metodą mnemotechniczną;

8) wzory pism służbowych;

3) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

10) obsługiwanie interesantów;

4) prawo pracy i przepisy dotyczące działalności

gospodarczej;

11) obieg informacji w jednostce organizacyjnej;

v.p

l

9) organizacja spotkań służbowych;

5) bezpieczeństwo i higiena pracy;

12) zasady korzystania z sieci informatycznych i poczty elektronicznej;

6) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

13) kształtowanie wizerunku jednostki organizacyjnej.

7) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

8) elementy fizjologii i higieny pracy;

9) zasady i metody komunikowania się;

1. Cele kształcenia

10) język obcy zawodowy w zakresie czterech kompetencji językowych: czytania, pisania, rozumienia ze

słuchu i mówienia;

1) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

11) elementy socjologii i psychologii pracy;

.go

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

2) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa;

12) źródła informacji zawodowej i oprogramowanie

użytkowe w języku obcym;

13) formy doskonalenia zawodowego;

3) podejmować działania związane z poszukiwaniem

pracy;

14) etyka.

4) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw

i obowiązków pracownika i pracodawcy;

7) stosować przepisy prawa dotyczące działalności

zawodowej;

8) udzielać pierwszej pomocy

w wypadkach przy pracy;

poszkodowanym

9) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;

10) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

11) prowadzić negocjacje;

12) formułować na piśmie i ustnie oraz czytać i słuchać ze zrozumieniem wypowiedzi w języku obcym związanych z realizacją zadań zawodowych;

13) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;

Minimalna liczba godzin

w okresie kształcenia

w %*

Prawny

w.

rcl

6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej

oraz ochrony środowiska;

Nazwa bloku

programowego

20

Ekonomiczny

20

Administracyjny

25

Praca biurowa

15

Podstawy działalności

zawodowej

5

Razem

85**

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia

w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych

(w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 15 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

TREŚCI

14) podejmować decyzje;

ww

15) korzystać z obcojęzycznych źródeł informacji,

oprogramowania użytkowego i doradztwa specjalistycznego;

16) organizować doskonalenie zawodowe pracowników;

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach

programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne

1) pracownia prawa, ekonomii i administracji;

2) pracownia techniki biurowej;

17) przestrzegać zasad etyki.

3) pracownia komputerowa.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Pr a cownia pr a wa , e konomii i a dmin i s t racji powinna by ć wy posa żona w

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

1) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

2) metody poszukiwania pracy;

1) teksty aktów prawnych z komentarzami i orzecznictwem: Kodeksu postępowania administracyjnego, Kodeksu cywilnego, Kodeksu rodzinnego

i opiekuńczego, Kodeksu postępowania cywilnego, Kodeksu pracy;

2) wzory wyciągów z rejestrów i ewidencji prowadzonych przez właściwe organy;

3) wzory testamentów;

4) wzory aktów normatywnych i administracyjnych;

5) wzory umów;

6) wzory pism procesowych w sprawach cywilnych;

Poz. 1296

4) dyktafon;

5) kserokopiarkę i skaner;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

6) testery, bindownice, niszczarki, laminatory, sprzęt

audiowizualny, kamery wideo;

7) materiały pomocnicze: segregatory, skoroszyty,

teczki, obwoluty i przybory biurowe;

8) dziennik podawczy;

7) statuty związków zawodowych;

9) instrukcje kancelaryjne;

8) druki zamówień publicznych;

9) regulaminy wewnętrzne przedsiębiorstw;

10) wzory sprawozdania finansowego i statystycznego;

10) typowe formularze;

11) wykazy akt i akta spraw.

Pr a cownia kompute r owa powinna by ć w yposa żona w

.go

11) druki weksla i czeku;

12) teksty aktów prawnych regulujących ustrój i postępowanie przed sądami administracyjnymi;

1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla

dwóch uczniów);

13) statuty, instrukcje, regulaminy.

2) drukarki;

Pr a c ow nia tech n i ki b i u ro wej p o wi n na by ć

w y pos a ż ona w

1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla

jednego ucznia);

2) telefon z automatyczną sekretarką;

4) programy specjalistyczne: finansowo-księgowe,

kadrowo-płacowe, statystyczne.

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk dla uczniów.

w.

rcl

3) faks — 2 sztuki;

3) pakiet programów użytkowych;

Załącznik nr 5

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK DROGOWNICTWA

SYMBOL CYFROWY 311[45]

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

1) interpretować podstawowe zjawiska i prawa

z zakresu mechaniki budowli, materiałoznawstwa, technologii budowlanej;

ww

2) czytać i wykonywać rysunki techniczne elementów konstrukcji budowlanych, dróg i drogowych

obiektów inżynierskich;

3) projektować nieskomplikowane odcinki dróg;

4) projektować nieskomplikowane drogowe obiekty inżynierskie;

5) rozpoznawać typowe materiały do budowy dróg

i drogowych obiektów inżynierskich oraz określać ich właściwości;

6) klasyfikować elementy dróg i nawierzchni drogowych;

7) kontrolować stan nawierzchni dróg i drogowych

obiektów inżynierskich, wykrywać usterki oraz

ustalać zakres robót naprawczych;

8) opracowywać procesy technologiczne i harmonogramy robót drogowych i mostowych;

9) organizować i prowadzić roboty związane z budową, remontem, przebudową i utrzymaniem

dróg i drogowych obiektów inżynierskich;

10) stosować odpowiednie materiały do budowy

dróg i drogowych obiektów inżynierskich;

11) organizować, użytkować i likwidować stanowisko pracy w zakresie robót drogowych, w tym

prowadzonych na drogowych obiektach inżynierskich;

12) organizować zaplecza budowy;

13) określać zasady organizacji robót drogowych

i mostowych;

14) korzystać z komputerowego oprogramowania

wspomagającego prowadzenie robót drogowych i mostowych;

15) stosować zasady prowadzenia ruchu drogowego oraz sygnalizację drogową i urządzenia zabezpieczenia ruchu drogowego w czasie trwania

robót drogowych;

16) rozpoznawać rodzaje gruntów budowlanych;

17) dokonywać pomiarów sytuacyjno-wysokościowych, wytyczać i niwelować trasy komunikacyjne;

Poz. 1296

2) dozorowanie pracy maszyn i urządzeń stosowanych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych oraz ocenianie ich stanu technicznego;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

3) przeprowadzanie kontroli jakości wykonywanych robót;

18) klasyfikować maszyny i urządzenia stosowane

do robót ziemnych, budowlanych i drogowych,

według ich budowy i przeznaczenia;

4) ocenianie stanu technicznego dróg i drogowych

obiektów inżynierskich;

19) oceniać efektywność i celowość stosowania

maszyn do robót drogowych i mostowych;

5) kwalifikowanie dróg i drogowych obiektów inżynierskich do naprawy;

20) prowadzić ewidencję dróg i drogowych obiektów inżynierskich;

6) projektowanie nieskomplikowanych dróg i drogowych obiektów inżynierskich oraz sporządzanie ich dokumentacji konstrukcyjno-technologicznej;

7) projektowanie podstawowych procesów budowy, przebudowy i remontu dróg i drogowych

obiektów inżynierskich oraz sporządzanie ich

dokumentacji technologicznej;

.go

21) opracowywać projekty planów finansowych budowy, utrzymania i ochrony dróg oraz drogowych obiektów inżynierskich;

22) stosować zasady inżynierii ruchu;

23) stosować przepisy prawa budowlanego;

24) posługiwać się oprogramowaniem użytkowym

wspomagającym wykonywanie zadań zawodowych;

25) posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

9) prowadzenie dokumentacji planistycznej i ewidencyjnej dróg i drogowych obiektów inżynierskich;

10) opracowywanie projektów planów finansowych

budowy, utrzymania oraz ochrony dróg i drogowych obiektów inżynierskich;

w.

rcl

26) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

8) sporządzanie kosztorysów i dokumentacji technicznej wykonywanych prac;

27) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

28) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

29) kierować zespołem pracowników;

30) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

31) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

32) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;

ww

33) prowadzić działalność gospodarczą.

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz

przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno

przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych

„Podstawy przedsiębiorczości”.

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik

drogownictwa powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych

1) organizowanie i nadzorowanie procesów budowlanych, ze szczególnym uwzględnieniem

doboru materiałów, narzędzi i maszyn oraz parametrów technologicznych, zgodnie z dokumentacją;

11) wykonywanie robót interwencyjnych oraz bieżącej konserwacji dróg i drogowych obiektów

inżynierskich;

12) przeciwdziałanie niszczeniu dróg przez ich użytkowników;

13) utrzymywanie zieleni przydrożnej;

14) organizowanie zaopatrzenia w materiały stosowane w robotach drogowych i mostowych,

określanie ich cech technicznych i przydatności

oraz warunków składowania i transportu na wyznaczone miejsce robót;

15) realizowanie zadań w zakresie inżynierii ruchu;

16) przeprowadzanie okresowych kontroli stanu

technicznego dróg i drogowych obiektów inżynierskich oraz pomiarów parametrów charakteryzujących obciążenie ruchem drogowym;

17) prowadzenie racjonalnej gospodarki elementami odzyskanymi podczas robót drogowych

i mostowych.

3. Zawód technik drogownictwa jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod

koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby

regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć

1) nawierzchni lotniskowych;

2) autostrad;

3) administracji drogowej;

Poz. 1296

5) projektowania dróg i drogowych obiektów inżynierskich;

15) wykonywać podstawowe pomiary sytuacyjne

i wysokościowe oraz wyrównywanie pomiarów;

6) utrzymywania dróg i drogowych obiektów inżynierskich w stanach kryzysowych.

16) projektować i przenosić w teren elementy geometryczne drogi;

17) sporządzać podstawowe dokumentacje geodezyjno-kartograficzne na potrzeby drogownictwa;

II. BLOKI PROGRAMOWE

Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikające

z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe

1) wiedza budowlana;

4) podstawy działalności zawodowej.

BLOK: WIEDZA BUDOWLANA

1. Cele kształcenia

18) rozróżniać podstawowe elementy drogi i nawierzchni drogowych oraz technologie ich wykonania;

19) rozpoznawać i charakteryzować typowe elementy

konstrukcji budynków i instalacji budowlanych;

.go

2) drogi i drogowe obiekty inżynierskie;

3) zarządzanie drogami;

v.p

l

4) projektowania rozwoju sieci drogowej;

14) posługiwać się przyrządami i instrumentami geodezyjnymi stosowanymi podczas budowy dróg

i drogowych obiektów inżynierskich;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

21) ustalać w terenie wymiary podstawy fundamentu

i głębokość jego posadowienia;

22) oceniać prawidłowość zabezpieczenia skarp, nasypów i wykopów;

23) stosować przepisy prawa budowlanego i korzystać

z norm stosowanych w budownictwie;

24) rozwiązywać proste problemy występujące podczas robót budowlanych.

w.

rcl

1) czytać i wykonywać rysunki techniczne elementów

konstrukcji budowlanych, dróg i drogowych obiektów inżynierskich zgodnie z normami stosowanymi w budownictwie;

20) stosować podstawowe technologie budowlane;

2) wykonywać rysunki dróg i drogowych obiektów

inżynierskich z wykorzystaniem oprogramowania

wspomagającego projektowanie;

3) rozpoznawać rodzaje gruntów budowlanych;

4) charakteryzować podłoża pod budowę drogi lub

drogowego obiektu inżynierskiego;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

1) normalizacja w rysunku technicznym;

2) rysunek techniczny budowlany;

3) podstawy projektowania dróg i drogowych obiektów inżynierskich;

5) działanie sił w gruntach;

6) projektować skład mieszanek mineralno-betonowych i mineralno-bitumicznych;

6) materiały stosowane do budowy dróg i drogowych obiektów inżynierskich;

7) rozróżniać podstawowe narzędzia i sprzęt budowlany oraz opisywać zakres ich stosowania;

7) narzędzia i sprzęt budowlany;

ww

5) rozpoznawać, oceniać i właściwie użytkować materiały stosowane do budowy dróg i drogowych

obiektów inżynierskich;

8) określać zasady pracy podstawowych elementów

konstrukcji budowlanych;

9) obliczać wielkości obciążeń i sił wewnętrznych

w podstawowych elementach konstrukcji budowlanych;

10) łączyć elementy konstrukcji budowlanych;

11) wykorzystywać typowe elementy konstrukcji budowlanych stalowych i żelbetowych;

4) elementy dokumentacji technicznej;

8) podstawy mechaniki budowli — rozkłady sił;

9) konstruowanie i zbrojenie elementów konstrukcji

budowlanych;

10) materiały na konstrukcje budowlane;

11) wytrzymałość materiałów budowlanych;

12) mury oporowe, ramy, łuki, sklepienia, kratownice;

12) wymiarować proste elementy żelbetowe;

13) geodezyjne przyrządy i instrumenty stosowane

podczas budowy dróg i drogowych obiektów inżynierskich;

13) stosować w pracach projektowych normy i poradniki budowlane;

14) dokumentacje geodezyjno-kartograficzne w drogownictwie;

15) budynki i ich rodzaje;

Poz. 1296

16) elementy budynków i instalacje budowlane;

v.p

l

17) opracowywać procesy technologiczne robót naprawczych;

17) prace pomiarowe w terenie;

18) organizować pracę przy utrzymaniu dróg i drogowych obiektów inżynierskich w okresie zimowym;

18) bezpieczeństwo i higiena pracy podczas robót budowlanych;

19) pielęgnować nawierzchnie w zależności od pory

roku;

19) ochrona środowiska, w tym ochrona przed rozprzestrzenianiem się hałasu i wibracji.

20) opracowywać procesy technologiczne budowy

dróg kołowych i drogowych obiektów inżynierskich;

BLOK: DROGI I DROGOWE OBIEKTY INŻYNIERSKIE

21) korzystać z norm stosowanych w budownictwie

i instrukcji wykonania robót drogowych i mostowych;

1. Cele kształcenia

22) wykonywać roboty drogowe i mostowe zgodnie

z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny

pracy oraz przepisami ochrony przeciwpożarowej,

z zachowaniem dbałości o stan środowiska;

.go

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) opracowywać projekty organizacji, użytkowania

i likwidowania terenu budowy do robót drogowych i mostowych, zgodnie z wymaganiami

technologicznymi;

2) posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu transportu kołowego;

3) rozpoznawać rodzaje i typy dróg kołowych oraz

charakteryzować ich nawierzchnie;

24) przygotowywać mieszanki mineralno-betonowe

i mineralno-bitumiczne według receptur;

25) transportować, układać i zagęszczać mieszanki

mineralno-betonowe i mineralno-bitumiczne;

26) wykonywać przedmiary, pomiary inwentaryzacyjne oraz obmiary robót drogowych i mostowych;

w.

rcl

4) czytać dokumentację techniczną dróg i drogowych

obiektów inżynierskich;

23) zamawiać i rozliczać materiały do prowadzenia robót drogowych i mostowych;

5) określać rodzaje i funkcje elementów sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, gazowej i grzewczej zlokalizowanych w pasie drogowym;

27) wykonywać zabezpieczenia antykorozyjne konstrukcji stalowych;

6) rozpoznawać i wyjaśniać rolę elementów składowych dróg kołowych;

28) montować i demontować elementy konstrukcji

pomocniczych;

7) określać przeznaczenie elementów drogi kołowej;

29) wykonywać deskowania elementów dróg i mostów;

8) projektować elementy układu geometrycznego

drogi kołowej;

30) wykonywać montaż elementów stalowych;

9) projektować krótkie odcinki dróg kołowych i ich

odwodnienie;

31) klasyfikować maszyny i urządzenia stosowane do

robót ziemnych, budowlanych i drogowych;

10) dobierać i charakteryzować urządzenia odwadniające;

32) interpretować zasady działania maszyn i urządzeń

do robót ziemnych, budowlanych i drogowych

oraz posługiwać się instrukcjami ich użytkowania

i obsługi;

ww

11) projektować drogowe obiekty inżynierskie i obliczać wielkości robót ziemnych;

12) rozróżniać i dobierać materiały stosowane w robotach drogowych i mostowych, określać ich cechy

techniczne i przydatność oraz składować je i transportować na wyznaczone miejsce robót;

13) dobierać właściwe elementy nawierzchni do danego typu drogi;

14) określać zasady wykonywania i utrzymywania

przejazdów kołowych przez tory kolejowe;

15) oceniać stan nawierzchni drogi;

16) określać zakres i rodzaj robót naprawczych;

33) stosować właściwe narzędzia, sprzęt, urządzenia

i maszyny do robót ziemnych, budowlanych i drogowych;

34) sprawdzać stan techniczny maszyn i urządzeń do

robót ziemnych, budowlanych i drogowych przed

rozpoczęciem pracy;

35) wykorzystywać dokumentację eksploatacyjną maszyn i urządzeń do robót ziemnych, budowlanych

i drogowych;

36) instalować, przygotowywać do pracy i przeprowadzać rozruch nowych maszyn i urządzeń do robót

ziemnych, budowlanych i drogowych;

37) przeciwdziałać zużyciu elementów maszyn i urządzeń do robót ziemnych, budowlanych i drogowych;

BLOK: ZARZĄDZANIE DROGAMI

38) rozpoznawać zagrożenia występujące podczas robót drogowych i mostowych, określać ich przyczyny i metody zapobiegania;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

v.p

l

1. Cele kształcenia

1) organizować pracę przy utrzymaniu dróg i drogowych obiektów inżynierskich w zależności od pory

roku;

40) kontrolować jakość wykonywanych robót drogowych i mostowych.

2) określać zasady wykonywania i utrzymywania

przejazdów kołowych przez tory kolejowe;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

3) badać stan techniczny nawierzchni dróg kołowych

i drogowych obiektów inżynierskich;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

4) określać zakres i rodzaj robót naprawczych;

.go

39) sporządzać i weryfikować kosztorysy robót drogowych i mostowych;

1) drogi i drogowe obiekty inżynierskie;

5) opisywać procesy technologiczne robót naprawczych;

2) organizacja robót przy budowie, przebudowie i remoncie dróg i drogowych obiektów inżynierskich;

6) określać zakres robót konserwacyjnych;

3) teren budowy;

7) prowadzić ewidencję dróg i drogowych obiektów

inżynierskich;

4) podstawowe pojęcia z zakresu transportu drogowego;

8) oceniać jakość wykonanych robót drogowych

i mostowych;

5) rodzaje, typy i elementy dróg kołowych;

9) dokonywać odbioru robót drogowych i mostowych;

w.

rcl

6) elementy drogi kolejowej;

7) dokumentacje techniczne dróg i drogowych obiektów inżynierskich;

8) podstawy projektowania elementów dróg kołowych i drogowych obiektów inżynierskich;

9) grunty budowlane i roboty ziemne;

10) utrzymanie dróg i drogowych obiektów inżynierskich;

11) ocena stanu nawierzchni dróg i drogowych obiektów inżynierskich;

12) materiały stosowane do robót drogowych i mostowych;

ww

13) transport i składowanie materiałów i prefabrykatów;

14) sporządzanie mieszanek mineralno-betonowych

i mineralno-bitumicznych;

15) układanie nawierzchni betonowych i bitumicznych;

16) przedmiar i obmiar robót drogowych i mostowych;

17) prefabrykowane konstrukcje betonowe i żelbetowe;

10) przygotowywać dokumentację dotyczącą wykonania robót drogowych i mostowych;

11) opracowywać plany rozwoju ciągu dróg;

12) opracowywać projekty planów finansowych budowy, utrzymania i ochrony dróg i drogowych obiektów inżynierskich;

13) koordynować roboty w pasie drogowym;

14) zabezpieczać ruch drogowy w czasie trwania robót;

15) wprowadzać ograniczenia ruchu drogowego oraz

zamykać drogi i drogowe obiekty inżynierskie;

16) prowadzić pomiary parametrów charakteryzujących obciążenie ruchem drogowym;

17) stosować przepisy prawa dotyczące ruchu drogowego;

18) posługiwać się wybranym językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonawstwa robót drogowych i mostowych, w tym przygotowywać dokumentacje konstrukcyjne i technologiczne.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

18) pomocnicze roboty drogowe i mostowe;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

19) konstrukcje budowlane drogowe i mostowe;

1) przepisy prawa dotyczące dróg publicznych;

20) montaż i demontaż konstrukcji pomocniczych.

2) administrowanie drogami publicznymi;

12) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;

4) badania stanu technicznego nawierzchni dróg

i drogowych obiektów inżynierskich;

13) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

5) roboty naprawcze i konserwacyjne prowadzone

na drogach i drogowych obiektach inżynierskich;

v.p

l

3) budowa, utrzymanie i ochrona dróg i drogowych

obiektów inżynierskich;

14) prowadzić negocjacje;

15) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;

6) kontrola jakości wykonanych robót drogowych

i mostowych;

16) podejmować decyzje;

7) ewidencja dróg i drogowych obiektów inżynierskich;

17) korzystać z obcojęzycznych źródeł informacji, dokumentacji technicznej, norm, katalogów oraz

oprogramowania użytkowego;

8) plany rozwoju ciągu dróg;

19) przestrzegać zasad etyki.

.go

9) finansowanie budowy, remontów, przebudowy

i utrzymania dróg;

18) organizować doskonalenie zawodowe pracowników;

10) przepisy prawa dotyczące ruchu drogowego;

11) zadania inżynierii ruchu drogowego;

12) utrzymywanie urządzeń zabezpieczających ruch

drogowy i infrastruktury oznakowania drogowego;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia ujęte są w następujących działach programowych

1) gospodarka rynkowa;

13) język obcy, z uwzględnieniem terminologii właściwej dla zawodu, w szczególności stosowanej

w wykonawstwie, projektowaniu i dokumentacjach technicznych.

2) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

5) plan rozwoju przedsiębiorstwa;

1. Cele kształcenia

6) strategie marketingowe;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

7) metody poszukiwania pracy;

3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie;

w.

rcl

4) struktura budżetu przedsiębiorstwa;

1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;

2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa;

8) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

9) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

10) prawo pracy i prawo o swobodzie działalności

gospodarczej;

11) bezpieczeństwo i higiena pracy;

12) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

5) podejmować działania związane z poszukiwaniem

pracy;

13) elementy ergonomii;

6) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

14) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

7) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw

i obowiązków pracownika i pracodawcy;

15) elementy fizjologii i higieny pracy;

ww

4) opracowywać plan marketingowy;

8) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

16) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy;

9) stosować przepisy prawa dotyczące działalności

zawodowej;

18) elementy socjologii i psychologii pracy;

10) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

11) udzielać pierwszej pomocy

w wypadkach przy pracy;

17) zasady i metody komunikowania się;

19) źródła informacji zawodowej i oprogramowanie

użytkowe w języku obcym;

20) formy doskonalenia zawodowego;

poszkodowanym

21) etyka.

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

podbudowa

programowa

gimnazjum

Nazwa bloku programowego

v.p

l

Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %*

podbudowa

programowa

podbudowa

programowa

zasadnicza szkoła

zawodowa

liceum ogólnokształcące,

liceum profilowane,

technikum, uzupełniające

liceum ogólnokształcące,

technikum uzupełniające

zawód: mechanik

maszyn i urządzeń

drogowych

22

Drogi i drogowe obiekty inżynierskie

48

Zarządzanie drogami

16

Podstawy działalności zawodowej

Razem

25

22

40

48

20

16

4

5

4

90**

90**

90**

.go

Wiedza budowlana

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie

stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 10 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie

kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację.

TREŚCI

7) zestawy map w skalach umożliwiających projektowanie dróg;

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach

programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne

8) stanowiska komputerowe połączone w sieć z dostępem do Internetu i drukarki (jedno stanowisko

dla jednego ucznia);

1) pracownia rysunku i kosztorysowania;

9) oprogramowanie wspomagające projektowanie

i kosztorysowanie.

w.

rcl

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

2) pracownia budowlana;

3) pracownia miernicza;

Pr a cownia budowla na powinna by ć w yp o sa żona w

4) pracownia drogowo-mostowa;

1) modele konstrukcji budowlanych i ich elementów;

5) pracownia maszyn i urządzeń do robót ziemnych,

budowlanych i drogowych;

2) modele rusztowań i deskowań;

6) laboratorium techniki drogowej i mostowej.

4) modele elementów konstrukcji żelbetowych, słupów, belek, płyt;

Pr a c ow nia rysu n ku i ko sz to ryso wania pow i n na by ć w y po saż o n a w

3) próbki materiałów budowlanych;

2) modele i plansze figur płaskich i brył;

6) przykładowe dokumentacje budowlane.

3) zestaw modeli wspomagających kształtowanie

wyobraźni przestrzennej;

Pr a cownia mie r nicza powinna by ć w yp o sa żona w

4) komplety norm dotyczących sporządzania rysunków technicznych budowlanych;

1) podstawowe przyrządy pomiarowe i instrumenty

geodezyjne w liczbie umożliwiającej prowadzenie

ćwiczeń w grupach trzyosobowych;

ww

1) stanowiska do rysunku technicznego z kompletem

przyborów rysunkowych (jedno stanowisko dla

jednego ucznia);

5) filmy i plansze przedstawiające konstrukcje budynków i ich elementów, tereny budowy wraz z przestrzenią zajmowaną przez urządzenia zaplecza budowy i wykonawstwo podstawowych robót budowlanych;

5) Katalogi Nakładów Rzeczowych i Scalonych Nakładów Rzeczowych w zakresie robót drogowych

i mostowych (jeden katalog dla jednego ucznia);

6) projekty typowych dróg i drogowych obiektów inżynierskich;

2) przyrządy do kartowania oraz obliczania powierzchni;

3) mapy warstwicowe, sytuacyjne i schematyczne

oraz profile dróg;

2) modele podstawowych części maszyn;

5) przykładowe dokumentacje pomiarowe;

3) filmy instruktażowe prezentujące wykonawstwo

robót;

6) filmy i plansze przedstawiające budowę przyrządów geodezyjnych, sposoby i metody pomiarów,

zasady wytyczania tras komunikacyjnych oraz osi

mostów.

v.p

l

4) dzienniki pomiarowe;

4) instrukcje obsługi maszyn i urządzeń stosowanych do robót drogowych i mostowych;

p owinna

5) przykłady dokumentacji techniczno-ruchowych

(DTR) niezbędnych przy eksploatacji maszyn i urządzeń do robót drogowych i mostowych;

1) próbki podstawowych materiałów do budowy

dróg i drogowych obiektów inżynierskich;

6) układy symulacyjne prezentujące zasady pracy,

obsługi i eksploatacji maszyn i urządzeń.

Pr a c ow nia d ro g o wo -m o sto wa

b y ć w y pos a ż on a w

2) modele konstrukcji dróg, chodników, ulic;

3) modele nawierzchni dróg i drogowych obiektów

inżynierskich;

5) modele dróg kolejowych;

1) przyrządy i aparaty do badania gruntów;

.go

4) modele obiektów mostowych i ich elementów;

L a bor a tor ium te chniki dr ogowe j i mo s t o we j powinno by ć wy posa żone w

6) plansze i filmy instruktażowe prezentujące wykonawstwo robót drogowych i mostowych;

7) podstawowy sprzęt ochrony indywidualnej;

8) komplety dokumentacji projektowych i wykonawczych robót oraz świadectw dopuszczenia materiałów do stosowania w budowie dróg i drogowych obiektów inżynierskich;

9) zbiór norm stosowanych w drogownictwie;

3) przyrządy i aparaty do badania betonów i elementów betonowych;

4) przyrządy i aparaty do badania bitumów i mas

mineralno-bitumicznych;

5) przyrządy i aparaty do badania cech eksploatacyjnych nawierzchni drogowych;

6) próbki materiałów do wykonywania ćwiczeń.

w.

rcl

10) oprogramowanie wspomagające zarządzanie utrzymaniem dróg i drogowych obiektów inżynierskich.

2) przyrządy i aparaty do badania materiałów budowlanych, w tym do budowy dróg i drogowych

obiektów inżynierskich;

Pr a c ow nia m asz yn i u rz ąd z eń d o r obót

zi e m ny c h, bud o wl an ych i d ro g o wych powinn a by ć w y pos a ż o n a w

1) modele, plansze, filmy prezentujące rodzaje maszyn ziemnych, budowlanych i drogowych;

Liczba przyrządów i aparatów powinna umożliwiać

wykonywanie badań w grupach 3—4-osobowych.

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk dla uczniów.

Załącznik nr 6

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK EKONOMISTA

SYMBOL CYFROWY 341[02]

I. OPIS ZAWODU

ww

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

1) posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu ekonomii, rachunkowości, prawa, statystyki i sprawozdawczości;

2) stosować podstawowe zasady zarządzania zasobami rzeczowymi, finansowymi i ludzkimi;

3) stosować różne formy marketingu;

4) organizować pracę własną i zespołu;

5) obliczać i interpretować miary statystyczne wykorzystywane w pracach analitycznych i planistycznych;

6) posługiwać się rachunkiem procentowym, odsetkowym i dyskontowym;

7) redagować pisma, sporządzać

sprawozdania i notatki służbowe;

protokoły,

8) obsługiwać typowe urządzenia biurowe;

9) opracowywać, interpretować i prezentować materiał statystyczny;

10) korzystać z opracowań statystycznych;

11) stosować zasady rachunkowości w sporządzaniu i kontroli dokumentów księgowych;

12) prowadzić ewidencję księgową;

13) interpretować zapisy księgowe;

14) stosować formy i techniki zaopatrzenia i zbytu

w różnych typach jednostek organizacyjnych;

15) prowadzić sprawy wynikające ze współpracy

przedsiębiorców z instytucjami finansowymi,

organami administracji publicznej oraz podmiotami krajowymi i zagranicznymi;

16) prowadzić korespondencję w sprawach osobowych, finansowych i handlowych z kontrahentami, instytucjami finansowymi oraz organami

administracji publicznej;

17) sporządzać plany działań małego przedsiębiorcy;

18) obliczać wynagrodzenia, wydajność pracy,

amortyzację, ubytki, ceny i marże oraz średnie

zapasy;

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik

ekonomista powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych

1) organizowanie działalności gospodarczej;

2) organizowanie procesów pracy;

3) prowadzenie działań marketingowych;

4) ewidencjonowanie zdarzeń gospodarczych;

5) sporządzanie sprawozdań i analiz;

6) wykonywanie prac biurowych.

3. Zawód technik ekonomista jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności

specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć

.go

19) dokonywać analizy ekonomiczno-finansowej

przedsiębiorstwa, obliczać i interpretować podstawowe wskaźniki zadłużenia, płynności finansowej, rotacji, kosztów, rentowności, zużycia

materiałów i narzędzi, struktury majątku i kapitału, zatrudnienia oraz zapasów i sprzedaży;

Poz. 1296

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

20) posługiwać się klasyfikacją działalności gospodarczej oraz wyrobów i usług;

21) organizować proces spedycji i magazynowania

towarów;

2) ubezpieczeń;

3) obrotu i zarządzania nieruchomościami;

4) podatków;

5) finansów i rachunkowości małego przedsiębiorstwa.

II. BLOKI PROGRAMOWE

w.

rcl

22) prowadzić ewidencję zjawisk i procesów gospodarczych stosownie do regulacji prawnych;

1) bankowości;

23) sporządzać zestawienie obrotów i sald oraz

sprawozdanie finansowe;

24) posługiwać się oprogramowaniem użytkowym

wspomagającym wykonywanie zadań zawodowych;

25) posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

26) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

27) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikające

z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe

1) przedsiębiorstwo;

2) finanse i rachunkowość;

3) informacja w przedsiębiorstwie;

4) ekonomiczno-prawny;

5) podstawy działalności zawodowej.

BLOK: PRZEDSIĘBIORSTWO

1. Cele kształcenia

29) kierować zespołem pracowników;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

ww

28) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

30) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

31) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

32) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;

1) posługiwać się pojęciami z zakresu funkcjonowania przedsiębiorstwa;

2) rozróżniać formy prawne jednostek organizacyjnych;

3) określać obszary i zasady funkcjonowania przedsiębiorstw;

33) prowadzić działalność gospodarczą.

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz

przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno

przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych

„Podstawy przedsiębiorczości”.

4) rozróżniać zadania organów przedsiębiorstwa oraz

zadania komórek organizacyjnych;

5) stosować techniki zaopatrzenia i zbytu, krajowego

i zagranicznego obrotu towarowego oraz techniki

świadczenia usług;

6) organizować i oceniać pracę własną i zespołu;

7) stosować zasady racjonalnej organizacji pracy

i zasady zarządzania w typowych sytuacjach;

8) stosować zasady prowadzenia negocjacji biznesowych w typowych sytuacjach;

9) obliczać i szacować wyniki, ze szczególnym

uwzględnieniem odsetek i dyskonta;

10) inwentaryzować powierzony majątek;

11) kalkulować ceny na różnych szczeblach obrotu towarowego;

13) stosować kursy walutowe;

33) przestrzegać warunków racjonalnego przechowywania i transportu towarów;

34) korzystać z klasyfikacji Głównego Urzędu Statystycznego, w szczególności z Systematycznego

Wykazu Wyrobów, Klasyfikacji Wyrobów i Usług,

Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej

Handlu Zagranicznego;

35) prowadzić typowe zapisy w podatkowej księdze

przychodów i rozchodów.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

1) podstawowe pojęcia z zakresu funkcjonowania

przedsiębiorstw;

.go

12) obliczać i interpretować wskaźniki zapasów, zatrudnienia, kosztów, majątku i kapitału;

Poz. 1296

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

2) formy prawne jednostek organizacyjnych;

15) organizować działalność produkcyjną, usługową

i handlową, opracowywać biznesplan;

3) struktura organizacyjna i zadania organów jednostki gospodarczej;

16) prowadzić typową dokumentację związaną z produkcją, usługami i obrotem towarowym;

4) ekonomika procesów wytwórczo-usługowych;

17) stosować zasady gospodarowania majątkiem;

5) współpraca przedsiębiorstwa z otoczeniem społeczno-ekonomicznym;

18) rozliczać się z tytułu podatków, opłat i ubezpieczeń

społecznych;

6) zasady zarządzania, racjonalnej organizacji pracy

i prowadzenia negocjacji;

19) określać korzyści wynikające ze stosowania postępu technicznego;

7) ekonomika gospodarowania środkami trwałymi;

w.

rcl

14) kształtować właściwy poziom zapasów;

20) analizować efekty typowych zdarzeń gospodarczych;

21) stosować zasady analizy ekonomicznej;

22) porównywać korzyści wynikające z różnych form

pozyskiwania kapitału;

23) ustalać wysokość wyniku finansowego;

24) określać rodzaje i zakres kontroli przedsiębiorstwa;

25) analizować motywy zachowań konsumentów;

8) ekonomika majątku obrotowego;

9) ekonomika gospodarowania zasobami ludzkimi;

10) dokumentacja związana z produkcją, usługami

i obrotem towarowym;

11) analiza ekonomiczno-finansowa w przedsiębiorstwie;

12) elementy technologii i towaroznawstwa;

13) wybrane zagadnienia z technologii i towaroznawstwa artykułów żywnościowych i nieżywnościowych;

14) Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług.

27) określać czynniki wpływające na jakość wyrobów

gotowych, usług i towarów;

BLOK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ

ww

26) dokonywać klasyfikacji wyrobów i usług, zgodnie

z obowiązującymi zasadami;

1. Cele kształcenia

28) korzystać z informacji o produktach zamieszczonych w prospektach, ulotkach, poradnikach i innych źródłach;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

29) udzielać porad dotyczących sprzedawanych produktów;

1) posługiwać się terminologią z zakresu finansów

i rachunkowości;

30) oferować produkty komplementarne i substytucyjne;

2) rozróżniać pojęcia: gospodarka finansowa, polityka finansowa, system finansowy;

31) rozpoznawać podstawowe właściwości wybranych artykułów żywnościowych i nieżywnościowych;

3) rozróżniać i charakteryzować poszczególne elementy majątku przedsiębiorstwa;

32) rozpoznawać metody konserwacji produktów;

4) obliczać opłacalność korzystania z różnych źródeł

finansowania;

34) ustalać i rozliczać odchylenia;

6) wyjaśniać rolę i funkcje budżetu państwa;

35) wyceniać składniki majątku;

7) klasyfikować i rozróżniać dochody budżetowe;

36) identyfikować kategorie kosztów oraz kategorie

wynikowe;

8) klasyfikować wydatki budżetowe;

v.p

l

5) dokonywać klasyfikacji kosztów;

9) klasyfikować podatki;

37) wybierać właściwy wariant budowy rachunku

kosztów;

10) klasyfikować dochody jednostek samorządu terytorialnego;

38) rozliczać koszty i przychody w czasie;

11) rozróżniać filary systemu emerytalnego;

39) przeprowadzać kalkulację kosztów;

40) przeprowadzać i rozliczać inwentaryzację;

12) rozróżniać rodzaje operacji bankowych;

41) ustalać wynik finansowy przedsiębiorstwa z zastosowaniem różnych wariantów oraz dokonywać

ewidencji jego podziału;

.go

13) rozróżniać instrumenty oddziaływania Narodowego Banku Polskiego na działalność innych banków;

14) klasyfikować i rozróżniać papiery wartościowe;

42) sporządzać i analizować sprawozdanie finansowe;

15) określać funkcje i zasady funkcjonowania Giełdy

Papierów Wartościowych;

43) oceniać kondycję finansową przedsiębiorstwa,

wykorzystywać wyniki oceny w procesach decyzyjnych;

16) składać zlecenia kupna-sprzedaży papierów wartościowych w biurze maklerskim;

17) charakteryzować zadania instytucji związanych

z Giełdą Papierów Wartościowych w Warszawie;

18) korzystać z ceduły giełdowej;

45) projektować strukturę organizacyjną komórek rachunkowości, określać zakres czynności na poszczególne stanowiska;

46) posługiwać się podstawowymi narzędziami rachunkowości zarządczej.

w.

rcl

19) stosować formy rozliczeń gotówkowych i bezgotówkowych;

44) stosować komputerowe programy finansowo-księgowe;

20) korzystać z kart płatniczych;

21) sporządzać wnioski kredytowe;

22) korzystać z informacji o produktach bankowych

niezbędnych do wyboru najkorzystniejszych usług

bankowych;

23) rozróżniać elementy rachunkowości i ich powiązania;

24) korzystać z przepisów ustawy o rachunkowości,

przepisów podatkowych, celnych i innych;

25) obliczać i szacować wyniki;

26) projektować zakładowy plan kont;

27) projektować obieg dowodów księgowych;

ww

28) sporządzać, kontrolować i dekretować dowody

związane z działalnością przedsiębiorstwa;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

1) istota, funkcje i znaczenie rachunkowości;

2) ogólne zagadnienia dotyczące finansów;

3) finanse przedsiębiorstw;

4) gospodarka budżetowa państwa;

5) system finansowy ubezpieczeń;

6) system pieniężno-kredytowy;

7) bilans, operacje gospodarcze;

8) dokumentacja księgowa;

9) konta bilansowe i wynikowe;

29) przechowywać dowody księgowe;

10) kierunki uszczegółowienia ewidencji;

30) ewidencjonować i interpretować operacje gospodarcze dotyczące działalności przedsiębiorstwa,

na podstawie dowodów księgowych oraz zakładowego planu kont;

11) techniczne formy księgowości;

31) prowadzić ewidencję analityczną właściwą dla poszczególnych składników majątku i kapitałów;

13) środki pieniężne, krótkoterminowe papiery wartościowe;

32) analizować i interpretować zapisy księgowe;

14) rozrachunki i roszczenia;

33) obliczać zużycie składników majątku trwałego;

15) obrót materiałowy;

12) organizacja rachunkowości w jednostce gospodarczej;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

17) inwentaryzacja;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

18) ewidencja i rozliczanie kosztów działalności;

v.p

l

16) majątek trwały;

1) środki techniczne i materiały pomocnicze;

19) kalkulacja kosztów działalności;

2) przepływ informacji w przedsiębiorstwie;

20) sprzedaż produktów pracy;

3) zasady redagowania treści pism;

21) obrót towarowy;

4) korespondencja w sprawach osobowych, finansowych i handlowych;

23) przychody i koszty finansowe;

5) badania statystyczne;

24) wyniki nadzwyczajne;

6) analiza statystyczna;

25) sprawozdanie finansowe, weryfikacja sprawozdania.

7) użytkowe programy komputerowe;

BLOK: INFORMACJA W PRZEDSIĘBIORSTWIE

8) rozwiązywanie problemów ekonomicznych z wykorzystaniem komputera;

1. Cele kształcenia

9) zasady kształtowania stosunków międzyludzkich

w pracy.

.go

22) pozostałe przychody i koszty operacyjne;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu informatyki, technik biurowych i statystyki;

2) korzystać z literatury i innych źródeł informacji,

w tym informacji statystycznej;

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) charakteryzować cele gospodarowania;

w.

rcl

3) wykorzystywać środki techniczne i materiały

w pracy biurowej;

BLOK: EKONOMICZNO-PRAWNY

4) wykonywać typowe czynności kancelaryjne;

5) redagować treści pism w sprawach osobowych,

finansowych i handlowych oraz w sprawach związanych z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa;

6) redagować treści pism w języku obcym;

7) przygotowywać i prowadzić proste badania statystyczne;

2) wyjaśniać znaczenie i określać hierarchię potrzeb

człowieka;

3) stosować zasady racjonalnego gospodarowania;

4) posługiwać się podstawowymi kategoriami ekonomicznymi;

5) charakteryzować zasady działania mechanizmu

rynkowego;

6) określać podstawy podejmowania decyzji przez

konsumentów i producentów;

8) opracowywać i prezentować zebrany materiał statystyczny;

7) charakteryzować skutki nierównomiernego rozwoju gospodarki;

9) posługiwać się typowymi miarami statystycznymi

stosowanymi w analizie ekonomicznej;

8) charakteryzować politykę gospodarczą państwa;

ww

10) obliczać i interpretować dominantę, medianę, miary rozproszenia, indeksy agregatowe, współczynniki korelacji;

9) charakteryzować politykę monetarną banku centralnego;

10) określać wpływ integracji i globalizacji na rozwój

polskiej gospodarki;

11) szacować wyniki obliczeń;

12) korzystać z arkusza kalkulacyjnego i bazy danych

przy rozwiązywaniu problemów ekonomicznych;

13) wykorzystywać programy kadrowo-płacowe, magazynowo-zaopatrzeniowe, komputerową księgę

przychodów i rozchodów;

14) obsługiwać systemy ekonomiczno-finansowe,

w tym system finansowo-księgowy;

15) kształtować pozytywny wizerunek przedsiębiorstwa.

11) określać istotę i rodzaje wykładni prawa;

12) korzystać z różnych źródeł prawa, ze szczególnym

uwzględnieniem przepisów prawa pracy;

13) stosować zasady zarządzania jakością.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

1) potrzeby i cele gospodarowania;

4) podstawy podejmowania decyzji ekonomicznych

przez konsumentów i producentów;

18) organizować doskonalenie zawodowe pracowników;

5) rynek zasobów;

19) przestrzegać zasad etyki.

6) rola państwa w gospodarce rynkowej;

7) polityka fiskalna i monetarna;

v.p

l

3) mechanizm rynkowy;

17) korzystać z obcojęzycznych źródeł informacji,

oprogramowania użytkowego i doradztwa specjalistycznego;

2) zasady racjonalnego gospodarowania;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

9) podstawowe pojęcia prawne;

1) metody poszukiwania pracy;

10) istota i rodzaje wykładni prawa;

2) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

11) prawo cywilne, handlowe, finansowe, prawo pracy i ubezpieczeń społecznych, prawo rodzinne

i opiekuńcze;

3) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

12) zasady zarządzania jakością.

.go

8) integracja i globalizacja gospodarki;

4) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej;

5) bezpieczeństwo i higiena pracy;

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

1. Cele kształcenia

6) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

7) elementy ergonomii;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

8) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

1) podejmować działania związane z poszukiwaniem

pracy;

9) elementy fizjologii i higieny pracy;

10) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy;

11) zasady i metody komunikowania się;

w.

rcl

2) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

3) przeprowadzać rozmowę kwalifikacyjną z kandydatami do pracy;

12) elementy socjologii i psychologii pracy;

4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

13) język obcy zawodowy w zakresie czterech kompetencji językowych: czytania, pisania, rozumienia ze

słuchu i mówienia;

5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw

i obowiązków pracownika i pracodawcy;

14) źródła informacji zawodowej i oprogramowanie

użytkowe w języku obcym;

6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

15) formy doskonalenia zawodowego;

7) stosować przepisy prawa dotyczące działalności

zawodowej;

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

8) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

9) udzielać pierwszej pomocy

w wypadkach przy pracy;

poszkodowanym

ww

10) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;

11) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

12) prowadzić negocjacje;

13) formułować na piśmie i ustnie oraz czytać i słuchać ze zrozumieniem wypowiedzi w języku obcym związanych z realizacją zadań zawodowych;

14) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;

15) podejmować decyzje;

16) organizować doskonalenie zawodowe pracowników;

16) etyka.

Nazwa bloku

programowego

Minimalna liczba godzin

w okresie kształcenia

w %*

Przedsiębiorstwo

25

Finanse i rachunkowość

25

Informacja

w przedsiębiorstwie

15

Ekonomiczno-prawny

15

Podstawy działalności

zawodowej

5

Razem

85**

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia

w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych

(w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 15 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

TREŚCI

Poz. 1296

10) instrukcje kancelaryjne;

11) wykazy akt i akta spraw.

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach

programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne

Pr a cownia r a chunkowości

wy posa żona w

1) pracownia komputerowa;

1) podręczniki i słowniki ekonomiczne;

2) pracownia techniki biurowej;

2) przepisy dotyczące rachunkowości i przepisy podatkowe;

3) pracownia rachunkowości;

Pr a c ow nia k o m p u tero wa p o wi n n a by ć wy p o s a ż ona w

5) formularze do przygotowania sprawozdania finansowego;

6) zestaw dowodów księgowych;

7) zestaw rejestrów zakupu i sprzedaży w systemie

podatku od towarów i usług;

4) programy specjalistyczne: finansowo-księgowe,

kadrowo-płacowe.

Pr a c ow nia tech n i ki b i u ro wej p o wi n na by ć

w y pos a ż ona w

1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla

jednego ucznia);

8) zestaw dokumentów związanych z inwentaryzacją;

9) sprawozdania finansowe.

Pr a cownia e konomiki powinna by ć w yp o sa żona w

1) podręczniki, słowniki i encyklopedie ekonomiczne;

2) przepisy prawne;

w.

rcl

2) pakiet programów biurowych;

4) formularze podstawowych urządzeń ewidencyjnych;

.go

1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla

jednego ucznia);

3) pakiet programów użytkowych;

b yć

3) plan kont;

4) pracownia ekonomiki.

2) drukarki;

powinna

3) telefon z automatyczną sekretarką;

3) taryfy celne;

4) dwa faksy;

5) dyktafon;

4) tabele stawek podatku dochodowego, akcyzowego, od towarów i usług;

6) kserokopiarkę;

5) tabele kursów walut;

7) materiały pomocnicze: segregatory, skoroszyty,

teczki, obwoluty i przybory biurowe;

6) regulaminy wewnętrzne przedsiębiorstw.

8) dziennik podawczy;

9) typowe formularze;

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.

Załącznik nr 7

ww

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK OCHRONY FIZYCZNEJ OSÓB I MIENIA

SYMBOL CYFROWY 515[01]

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

1) stosować wiedzę z zakresu przepisów dotyczących ochrony osób i mienia;

2) organizować i realizować ochronę fizyczną osób

i mienia;

3) prowadzić działalność w zakresie zapobiegania,

rozpoznawania i wykrywania zagrożeń;

4) analizować stan zagrożeń chronionych obszarów, obiektów i urządzeń;

5) kierować zespołami pracowników ochrony

fizycznej i samodzielnie podejmować decyzje;

6) prowadzić dokumentację wewnętrznych służb

ochrony, uzbrojenia specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych;

7) sporządzać plany ochrony obszarów, obiektów

i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie;

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik

ochrony fizycznej osób i mienia powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań

zawodowych

9) przestrzegać przepisów dotyczących wymagań

kwalifikacyjnych pracowników ochrony;

1) zapewnienie bezpieczeństwa życia, zdrowia

i nietykalności osobistej ochranianych osób;

10) stosować obowiązujący tryb działania pracowników ochrony wobec osób znajdujących się

w granicach chronionych obiektów i obszarów

oraz przy wykonywaniu zadań ochrony osób

i mienia poza granicami chronionych obiektów

i obszarów;

2) zapewnienie bezpieczeństwa obszarom, obiektom i urządzeniom podlegającym ochronie;

11) stosować środki przymusu bezpośredniego oraz

techniki samoobrony i interwencji;

3) organizowanie i prowadzenie ochrony obszarów, obiektów i urządzeń;

4) analizowanie występujących zagrożeń chronionych osób i mienia;

5) zapobieganie powstaniu szkody wynikającej

z popełnianych przestępstw i wykroczeń na terenie chronionym;

.go

12) posługiwać się bronią palną;

v.p

l

8) organizować współpracę specjalistycznych

uzbrojonych formacji ochronnych z Policją, jednostkami ochrony przeciwpożarowej, obrony

cywilnej i strażami samorządowymi;

13) stosować metody i środki zabezpieczenia technicznego osób i mienia;

14) zabezpieczać miejsca zdarzenia (przestępstwa

i wykroczenia);

15) organizować i nadzorować wykonywanie usług

w zakresie ochrony osób i mienia;

16) stosować zasady uzbrojenia specjalistycznych

uzbrojonych formacji ochronnych i warunków

przechowywania oraz ewidencjonowania broni

i amunicji;

7) ujmowanie osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub

zdrowia ludzkiego, a także chronionego mienia

w celu niezwłocznego przekazania ich jednostce

Policji;

8) obsługiwanie urządzeń i systemów sygnalizujących stan zagrożenia chronionych osób i mienia

oraz mechanicznych urządzeń zabezpieczających;

w.

rcl

17) nadzorować i kontrolować podległych pracowników ochrony;

6) prowadzenie kontroli przestrzegania przepisów

dotyczących ochrony osób i mienia;

18) sporządzać harmonogramy prac, szacować ich

czasochłonność oraz analizować koszty;

9) zabezpieczanie techniczne budynków, pomieszczeń i pojazdów przeznaczonych do przechowywania lub transportu wartości pieniężnych oraz

innych przedmiotów wartościowych lub niebezpiecznych;

19) posługiwać się oprogramowaniem użytkowym

wspomagającym wykonywanie zadań zawodowych;

10) obsługiwanie urządzeń i środków łączności;

20) posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

11) organizowanie i prowadzenie szkoleń z zakresu

ochrony osób i mienia;

21) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

12) współpraca z Policją, jednostkami ochrony

przeciwpożarowej, obroną cywilną i strażami

miejskimi.

22) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

II. BLOKI PROGRAMOWE

23) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikające

z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe

ww

24) kierować zespołem pracowników;

25) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

26) udzielać pierwszej pomocy w stanach zagrożenia życia i zdrowia;

1) ogólnozawodowy;

2) podstawy prawa;

3) ochrona osób i mienia;

4) podstawy działalności zawodowej.

27) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;

BLOK: OGÓLNOZAWODOWY

28) prowadzić działalność gospodarczą.

1. Cele kształcenia

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz

przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno

przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych

„Podstawy przedsiębiorczości”.

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) posługiwać się terminologią z zakresu ochrony

osób i mienia;

2) określać sposób prowadzenia ewidencji obszarów,

obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej

ochronie;

Poz. 1296

2) obszary, obiekty i urządzenia podlegające obowiązkowej ochronie;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

3) sporządzać plan ochrony jednostki organizacyjnej;

3) zasady sporządzania planu ochrony jednostki organizacyjnej i tryb jego uzgadniania;

4) określać strukturę organizacyjną i zakres działania

wewnętrznych służb ochrony oraz ich uzbrojenie,

wyposażenie i umundurowanie;

4) wewnętrzne służby ochrony – zasady i tryb tworzenia, struktura organizacyjna, zakres działania,

uzbrojenie, wyposażenie i umundurowanie;

5) organizować i nadzorować wykonywanie usług

w zakresie ochrony osób i mienia;

5) zasady prowadzenia działalności gospodarczej

w zakresie usług ochrony osób i mienia;

6) prowadzić dokumentację ochronną;

7) zatrudniać i szkolić podległych pracowników

ochrony;

8) kontrolować kwalifikacje pracowników ochrony;

7) kwalifikacje pracowników ochrony;

8) uprawnienia pracowników ochrony osób i mienia

w zakresie użycia środków przymusu bezpośredniego oraz broni palnej;

.go

9) kontrolować uprawnienia pracowników ochrony

do użycia środków przymusu bezpośredniego oraz

broni palnej;

6) dokumentacja ochrony;

10) stosować przepisy prawa dotyczące odpowiedzialności karnej pracownika ochrony;

11) współpracować z Policją, jednostkami ochrony

przeciwpożarowej, obrony cywilnej i strażami

samorządowymi;

9) odpowiedzialność karna pracownika ochrony;

10) zakres i tryb sprawowania przez Policję nadzoru

nad specjalistycznymi uzbrojonymi formacjami

ochronnymi;

11) współpraca pracowników ochrony z jednostkami

ochrony przeciwpożarowej, obrony cywilnej i strażami samorządowymi;

12) wybrane zagadnienia z psychologii i socjologii;

13) określać składniki osobowości i czynniki kształtujące osobowość;

13) wybrane zagadnienia z kryminologii;

w.

rcl

12) określać rolę procesów poznawczych w rozwoju

człowieka;

14) stosować psychologiczne metody obserwacji i nawiązywania kontaktów z ludźmi;

15) rozwiązywać konflikty;

16) analizować procesy społeczne;

17) oceniać rozwój, dynamikę oraz strukturę przestępczości;

18) analizować zjawiska społeczne o charakterze kryminogennym;

19) stosować profilaktykę kryminologiczną i kryminalistyczną;

20) korzystać ze źródeł informacji o działalności przestępczej;

21) stosować metody i środki zabezpieczenia miejsca

zdarzenia (przestępstwa i wykroczenia);

ww

22) analizować rolę państwa i samorządu terytorialnego w działaniach na rzecz bezpieczeństwa i porządku publicznego;

23) chronić informacje niejawne;

24) określać motywy działań terrorystycznych;

25) szanować godność innych osób.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

14) wybrane zagadnienia z kryminalistyki;

15) organizacja administracji publicznej i jej rola

w zapewnieniu bezpieczeństwa i porządku publicznego;

16) ochrona informacji niejawnych;

17) pojęcie terroryzmu oraz cele i metody działań

terrorystycznych;

18) motywy i formy działań terrorystycznych;

19) etyka.

BLOK: PODSTAWY PRAWA

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) interpretować podstawowe pojęcia prawne;

2) charakteryzować system prawny w Rzeczypospolitej Polskiej;

3) określać rodzaje norm prawnych oraz zasady ich

obowiązywania;

4) odróżniać podstawowe rodzaje stosunków prawnych;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

5) określać rodzaje i istotę wykładni prawa;

1) podstawowe pojęcia z zakresu ochrony osób

i mienia;

6) charakteryzować poszczególne rodzaje aktów normatywnych;

7) zawierać umowy cywilnoprawne, w szczególności

umowę o dzieło i umowę-zlecenie;

8) wykazywać się znajomością przepisów prawa karnego;

9) rozpoznawać okoliczności wyłączające odpowiedzialność karną;

10) odróżniać wykroczenia od przestępstw;

11) rozróżniać źródła prawa administracyjnego;

12) prowadzić rozliczenia finansowe;

Poz. 1296

8) zabezpieczać miejsce zdarzenia (przestępstwa

i wykroczenia) i podejmować pierwsze czynności

po zaistnieniu czynu przestępczego;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

9) stosować chwyty w zakresie samoobrony;

10) stosować techniki interwencyjne;

11) organizować nadzór i kontrolę nad wykonywaniem zadań przez pracowników ochrony;

12) organizować i brać udział w konwojowaniu wartości pieniężnych oraz innych przedmiotów wartościowych lub niebezpiecznych;

13) prowadzić dokumentację związaną z konwojem;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

14) opracowywać instrukcje kontroli ruchu osobowego oraz materiałowego w chronionym obiekcie

lub na chronionym obszarze;

.go

13) stosować przepisy prawa dotyczące ochrony wartości pieniężnych.

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

1) podstawowe pojęcia z zakresu prawa;

2) system prawny w Rzeczypospolitej Polskiej;

3) wybrane zagadnienia z zakresu prawa cywilnego;

4) wybrane zagadnienia z zakresu prawa karnego

materialnego, w tym prawa wykroczeń;

16) dokonywać oceny zadań pracowników ochrony

w zakresie wykrywania zagarnięcia mienia;

17) wykorzystywać techniczne środki zabezpieczania

obiektów;

18) określać zasady współpracy z Policją oraz jednostkami ochrony przeciwpożarowej i obrony cywilnej

w zakresie ochrony obszarów, obiektów i urządzeń

oraz sposoby zapobiegania przestępczości;

w.

rcl

5) wybrane zagadnienia z zakresu prawa karnego

procesowego;

15) dokonywać oceny rodzajów, metod oraz przyczyn

dokonywania zagarnięcia mienia;

6) wybrane zagadnienia z zakresu prawa handlowego;

19) określać zadania pracowników ochrony w związku

z zagrożeniem zamachami przestępczymi i terrorystycznymi;

7) wybrane zagadnienia z zakresu prawa administracyjnego;

20) prowadzić szkolenia pracowników ochrony;

8) rozliczenia finansowe dotyczące prowadzonej

działalności;

21) organizować i realizować szkolenie strzeleckie oraz

używać broni palnej.

9) ochrona wartości pieniężnych.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

BLOK: OCHRONA OSÓB I MIENIA

Treści kształcenia ujęte są w następujących działach programowych

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) ogólne zasady przygotowywania i prowadzenia

ochrony;

2) podstawowe formy realizowania fizycznej ochrony osób i mienia;

2) organizować i realizować ochronę fizyczną i zabezpieczenie techniczne osób i mienia;

3) warunki niezbędne do wykonywania poszczególnych zadań pracownika ochrony;

3) dokonywać analizy zaistniałych i potencjalnych zagrożeń;

4) plany ochrony oraz procedury bezpieczeństwa;

ww

1) posługiwać się terminologią zawodową;

4) określać wyposażenie pracowników ochrony

w środki przymusu bezpośredniego i uzbrojenie;

5) samoobrona;

6) techniki interwencyjne;

5) opracowywać plany ochrony obszarów, obiektów

i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie;

7) nadzór i kontrola nad wykonywaniem zadań przez

podległych pracowników ochrony;

6) opracowywać założenia taktyczne i techniczne

przeciwdziałania atakom;

8) zasady organizacji konwoju, planowanie tras konwoju;

7) organizować grupy ochronne;

9) prowadzenie dokumentacji związanej z konwojem;

10) instrukcje o systemie regulacji i kontroli ruchu

osobowego oraz materiałowego w granicach chronionego obiektu i obszaru;

Poz. 1296

13) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

14) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

11) rodzaje i metody zagarnięcia mienia występujące

w zakładach produkcyjnych;

15) prowadzić negocjacje;

12) przyczyny dokonywania zagarnięcia mienia;

16) rozwiązywać problemy dotyczące wykonywanych

zadań zawodowych;

13) zadania pracowników ochrony w zakresie zapobiegania zagarnięciu mienia i jego wykrywania;

17) podejmować decyzje;

14) techniczne środki zabezpieczania obiektów;

19) organizować doskonalenie zawodowe pracowników;

20) przestrzegać zasad etyki.

.go

15) współpraca z Policją, jednostkami ochrony przeciwpożarowej, obrony cywilnej i strażami gminnymi (miejskimi) w zakresie ochrony obszarów,

obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej

ochronie oraz przeciwdziałania przestępczości;

18) korzystać z obcojęzycznych źródeł informacji, dokumentacji technicznej, norm, katalogów oraz

oprogramowania użytkowego;

16) zadania pracowników ochrony w związku z zagrożeniem zamachami przestępczymi i terrorystycznymi;

17) zasady, formy i metody szkolenia pracowników

ochrony;

18) wyszkolenie strzeleckie: budowa i zasady działania

broni, zasady bezpiecznego obchodzenia się z bronią, technika posługiwania się bronią.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia ujęte są w następujących działach programowych

1) gospodarka rynkowa;

2) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie;

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

4) struktura budżetu przedsiębiorstwa;

w.

rcl

1. Cele kształcenia

5) plan rozwoju przedsiębiorstwa;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;

6) strategie marketingowe;

7) metody poszukiwania pracy;

8) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa;

4) opracowywać plan marketingowy;

5) podejmować działania związane z poszukiwaniem

pracy;

6) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

ww

7) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

8) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw

i obowiązków pracownika i pracodawcy;

9) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

10) prawo pracy i prawo o swobodzie działalności

gospodarczej;

11) bezpieczeństwo i higiena pracy;

12) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

13) elementy ergonomii;

14) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

15) elementy fizjologii i higieny pracy;

9) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

16) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy;

10) stosować przepisy prawa dotyczące działalności

zawodowej;

18) elementy socjologii i psychologii pracy;

11) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

12) udzielać pierwszej pomocy w stanach zagrożenia

zdrowia i życia;

17) zasady i metody komunikowania się;

19) źródła informacji zawodowej i oprogramowanie

użytkowe w języku obcym;

20) formy doskonalenia zawodowego;

21) etyka.

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Nazwa bloku

programowego

Minimalna liczba godzin

w okresie kształcenia

w %*

Ogólnozawodowy

25

Podstawy prawa

25

Ochrona osób i mienia

40

Podstawy działalności

zawodowej

5

Razem

8) tablice poglądowe dotyczące zabezpieczenia miejsca zdarzenia (przestępstwa) i śladów kryminalistycznych;

9) tablice poglądowe dotyczące działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia;

10) środki ochrony indywidualnej: hełm i kamizelki

kuloodporne;

11) eksponaty środków łączności zewnętrznej i wewnętrznej lub ich schematy, plansze i przekroje.

95**

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia

Pr a cownia te chniczny ch śr odków zab ez pie cze nia osób i mie nia powinna by ć w yp o sa żona w

1) schematy, zdjęcia i inne materiały poglądowe dotyczące skarbców i pomieszczeń specjalnych;

.go

w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych

(w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 5 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

TREŚCI

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach

programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne

1) pracownia ochrony osób i mienia;

Poz. 1296

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

2) pracownia technicznych środków zabezpieczenia

osób i mienia;

3) zabezpieczenia budowlane

a) szyby specjalne,

b) stałe kraty, ogrodzenia,

c) makiety środków transportu wartości pieniężnych oraz innych przedmiotów wartościowych

lub niebezpiecznych,

d) zamki oraz makiety, przekroje i schematy

zamków;

w.

rcl

3) pracownia samoobrony i technik interwencyjnych;

2) zabezpieczenia mechaniczne, takie jak: szafy pancerne, szafy stalowe, kasy;

4) pracownia wyszkolenia strzeleckiego;

5) pracownia komputerowa.

Pr a c ow nia o ch ro n y o só b i m i en i a powinn a by ć w y pos a ż o n a w

1) akty prawne, piśmiennictwo zawodowe, tablice

poglądowe i plansze dotyczące zasad ochrony

fizycznej osób i mienia, z wykorzystaniem środków przymusu bezpośredniego i użyciem broni

palnej;

2) akty prawne, piśmiennictwo zawodowe, tablice

poglądowe i plansze dotyczące zasad zapobiegania próbom uprowadzenia osób i innym formom

terroryzmu oraz ochrony imprez masowych;

ww

3) dokumentację techniczną urządzeń transportu,

obiektów budowlanych oraz inną dokumentację

dotyczącą organizacji i realizacji ochrony;

4) wzory dokumentów dotyczących wewnętrznych

służb ochrony i innych specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych oraz ich uzbrojenia;

4) urządzenia i systemy do

a) sygnalizacji włamania i napadu,

b) sygnalizacji pożaru,

c) kontroli dostępu – telewizja użytkowa,

d) sygnalizacji ochrony peryferyjnej,

e) sygnalizacji stanu zdrowia lub zagrożenia osobistego,

f) sygnalizacji zagrożenia środowiska,

g) sygnalizacji przeciwkradzieżowej;

5) zabezpieczenia pojazdów przed włamaniem;

6) czujki, kamery;

7) centralki systemów sygnalizacyjnych;

8) sygnalizatory systemów alarmowych;

9) instrukcje obsługi, schematy, plansze i zdjęcia zabezpieczeń elektronicznych.

5) wzór wniosku o udzielenie koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług

ochrony osób i mienia;

W przypadku niedysponowania nowoczesnymi

technicznymi środkami zabezpieczenia należy umożliwić uczniom (słuchaczom) zapoznanie się z nimi w wewnętrznych służbach ochrony.

6) wzór meldunku, ewidencji i notatki po użyciu broni palnej, środków przymusu bezpośredniego i innych działań pracowników ochrony;

Pr a cownia sa moobr ony i te chnik i n t erwe ncy jny ch powinna by ć wy posa żona w

7) wzory planów ochrony, licencji, upoważnień do

kontroli, przepustek osobowych i materiałowych,

umundurowania oraz oznak stanowisk i emblematów pracownika ochrony;

1) materace sportowe dla 20 uczniów (słuchaczy) do

swobodnego poruszania się podczas szkolenia

w zakresie: wyprowadzania i blokowania uderzeń,

ćwiczenia padów i przewrotów, rzutów, chwytów

transportowych i obchwytów, a także uwalniania

się z nich, zakładania kajdanek, przeszukiwania

osób i środków transportu, posługiwania się pałką

obronną wielofunkcyjną, obrony przed atakami

nożem i niebezpiecznymi przedmiotami, obrony

przed zagrożeniem bronią palną oraz współdziałania w różnych sytuacjach taktycznych;

2) ustawowe środki przymusu bezpośredniego: kajdanki, pałki obronne wielofunkcyjne oraz paralizatory elektryczne.

Sprzęt i materiały, w tym środki przymusu bezpośredniego, niezbędne do prowadzenia zajęć, powinny

być zgromadzone i zabezpieczone w wydzielonych

pomieszczeniach pracowni oraz wydawane na zaplanowane szkolenia.

Poz. 1296

5) instrukcje strzelań przygotowawczych, szkolnych,

dynamicznych i sytuacyjnych;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

6) wzory tarcz i figur strzelniczych;

7) tablice poglądowe dotyczące zasad użycia broni

palnej i sposoby postępowania po postrzeleniu

osoby.

W pracowni powinno być wydzielone miejsce do

treningów bezstrzałowych, zapewniające warunki do

wypracowania prawidłowych nawyków związanych

z dobywaniem broni i jej użyciem, wyposażone w miniatury tarcz-celów, lustro umożliwiające samokontrolę oraz podstawowy zestaw środków do czyszczenia i konserwacji broni.

Szkoła powinna zapewnić dostęp do strzelnicy

w celu realizacji części zajęć z wyszkolenia strzeleckiego, w szczególności strzelania.

1) instrukcje określające zasady organizacji i warunki

bezpieczeństwa strzelania;

Pr a cownia kompute r owa powinna by ć w yposa żona w

2) trenażery komputerowe;

1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla

dwóch uczniów);

.go

Pr a c ow nia wysz ko l en i a strz el ecki ego pow i nna by ć w y p o saż o n a w

3) przekroje i egzemplarze ćwiczebne rewolwerów

i pistoletów bojowych, gazowych, pistoletów maszynowych i strzelb gładkolufowych oraz broni

sportowej i myśliwskiej, a także broni samodziałowej i imitacji broni palnej;

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.

w.

rcl

4) amunicję szkolną (ćwiczebną) i przybory kontrolne;

2) drukarki — 2 sztuki.

Załącznik nr 8

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH

SYMBOL CYFROWY 311[52]

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

ww

1) interpretować zjawiska i prawa z zakresu mechaniki, technologii mechanicznej, termodynamiki, maszynoznawstwa, elektrotechniki, elektroniki i automatyki, dotyczące pojazdów samochodowych;

2) charakteryzować pojazdy samochodowe oraz

maszyny, urządzenia i narzędzia stosowane

w technice motoryzacyjnej;

7) wyjaśniać procesy zachodzące w maszynach

i urządzeniach;

8) wykonywać operacje z zakresu obróbki i łączenia materiałów;

9) mierzyć podstawowe wielkości fizyczne i geometryczne oraz interpretować wyniki pomiarów;

10) posługiwać się dokumentacją konstrukcyjną,

technologiczną i eksploatacyjną pojazdów samochodowych;

3) identyfikować pojazdy samochodowe;

11) posługiwać się oprogramowaniem komputerowym dotyczącym eksploatacji pojazdów samochodowych;

4) odczytywać rysunki techniczne oraz schematy

elektryczne i elektroniczne;

12) oceniać stan techniczny pojazdów samochodowych z zastosowaniem metod diagnostycznych;

5) sporządzać szkice elementów mechanicznych

oraz schematy układów elektrycznych pojazdów

samochodowych;

13) wykonywać obsługę techniczną oraz naprawę

pojazdów samochodowych;

6) charakteryzować materiały stosowane do budowy i eksploatacji pojazdów samochodowych;

14) przestrzegać przepisów prawa i zasad dotyczących eksploatacji, obrotu oraz ubezpieczeń pojazdów samochodowych;

10) prowadzenie postępowania związanego z ubezpieczeniami, ewidencją oraz obrotem pojazdami samochodowymi;

16) sporządzać kalkulację kosztów obsługi i naprawy pojazdów samochodowych;

11) prowadzenie usług motoryzacyjnych.

17) sporządzać dokumentację obsługi i naprawy pojazdów samochodowych;

18) posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

v.p

l

15) kierować pojazdami samochodowymi w zakresie umożliwiającym uzyskanie prawa jazdy kategorii B;

II. BLOKI PROGRAMOWE

Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikające

z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe

19) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

1) techniczne podstawy zawodu;

20) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

3) eksploatacja pojazdów samochodowych;

2) konstrukcja pojazdów samochodowych;

.go

4) podstawy działalności zawodowej.

BLOK: TECHNICZNE PODSTAWY ZAWODU

22) kierować zespołem pracowników;

1. Cele kształcenia

23) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

24) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

1) stosować podstawowe prawa i zasady mechaniki

technicznej, termodynamiki i elektrotechniki;

25) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;

2) odczytywać oraz sporządzać rysunki techniczne,

szkice i schematy;

26) prowadzić działalność gospodarczą.

3) posługiwać się programami komputerowymi typu

CAD do wspomagania projektowania;

w.

rcl

21) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz

przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno

przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych

„Podstawy przedsiębiorczości”.

4) stosować układ tolerancji i pasowań;

5) dokonywać analizy płaskich i przestrzennych układów sił;

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik

pojazdów samochodowych powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych

6) dokonywać analizy ruchu postępowego, obrotowego i złożonego brył sztywnych;

1) organizowanie procesów obsługi i naprawy pojazdów samochodowych;

8) rozróżniać rodzaje obciążeń oraz wyznaczać wartość naprężenia;

2) dokonywanie oceny stanu technicznego pojazdów samochodowych i ich zespołów;

9) klasyfikować materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne oraz określać ich właściwości i zastosowanie;

ww

3) ustalanie przyczyn niesprawności pojazdów samochodowych oraz sposobów ich usuwania;

4) wykonywanie napraw pojazdów samochodowych;

5) weryfikowanie części samochodowych i materiałów eksploatacyjnych;

7) stosować prawa i zasady dynamiki;

10) dokonywać pomiarów wielkości fizycznych i geometrycznych oraz interpretować wyniki pomiarów;

11) charakteryzować techniki wytwarzania części maszyn;

12) charakteryzować rodzaje obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej;

6) kontrolowanie jakości wykonywanych napraw;

7) wykonywanie operacji związanych z eksploatacją pojazdów samochodowych;

8) prowadzenie dokumentacji związanej z obsługą

i naprawą pojazdów samochodowych;

9) sprzedaż pojazdów samochodowych oraz artykułów motoryzacyjnych;

13) klasyfikować części maszyn;

14) wykonywać obróbkę ręczną i maszynową związaną z naprawą części maszyn;

15) wykonywać połączenia materiałów i części maszyn;

16) dokonywać montażu i demontażu mechanizmów;

18) podstawy eksploatacji maszyn;

18) określać właściwości gazów i cieczy, charakteryzować przemiany termodynamiczne;

19) urządzenia transportu wewnętrznego;

19) charakteryzować proces spalania paliw technicznych;

20) charakteryzować napędy pneumatyczne i hydrauliczne;

v.p

l

17) dokonywać oceny jakości wykonanej pracy;

20) prąd elektryczny, pole magnetyczne, elektromagnetyzm;

21) obwód elektryczny i elektroniczny, elementy obwodów;

22) elektrochemiczne źródła prądu;

21) charakteryzować pompy, wentylatory, dmuchawy,

sprężarki, chłodziarki, silniki;

23) maszyny elektryczne;

22) określać zasady eksploatacji maszyn i urządzeń;

24) elementy półprzewodnikowe i ich właściwości;

23) klasyfikować urządzenia transportu wewnętrznego

oraz określać ich zastosowanie;

25) podstawy techniki analogowej;

.go

24) określać zastosowanie elementów elektrycznych

i elektronicznych;

26) podstawy techniki cyfrowej;

25) obliczać wielkości charakteryzujące obwody elektryczne i elektroniczne;

26) dokonywać pomiarów wielkości elektrycznych, interpretować wyniki pomiarów;

27) systemy sterowania i regulacji;

28) elementy układu regulacji automatycznej.

BLOK: KONSTRUKCJA POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH

1. Cele kształcenia

27) odczytywać schematy elektryczne i elektroniczne;

28) charakteryzować układy regulacji automatycznej.

2. Treści kształcenia

1) klasyfikować pojazdy samochodowe według przeznaczenia i rozwiązań konstrukcyjnych;

w.

rcl

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) rodzaje rysunków technicznych;

2) metody odwzorowania obiektów na płaszczyźnie;

3) zasady wymiarowania;

4) rysunek złożeniowy;

5) zastosowanie schematów w mechanice, elektrotechnice, elektronice oraz automatyce;

6) tolerancje i pasowania;

7) statyka układów płaskich i przestrzennych;

8) kinematyka i dynamika mechanizmów;

9) podstawy wytrzymałości materiałów;

ww

10) materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne stosowane w budowie maszyn;

11) podstawy techniki pomiarowej;

12) metody wytwarzania części maszyn;

13) części maszyn;

14) obróbka ręczna i maszynowa;

15) zasady montażu i demontażu zespołów, podzespołów i części maszyn;

16) zasady działania maszyn cieplnych;

17) napędy pneumatyczne i hydrauliczne;

2) określać dane pojazdu samochodowego na podstawie charakterystyki technicznej;

3) dokonywać analizy sił działających na pojazd samochodowy;

4) interpretować zjawiska występujące podczas ruchu pojazdów samochodowych;

5) określać zasady doboru parametrów silnika i układu napędowego pojazdu samochodowego;

6) określać własności trakcyjne pojazdów samochodowych;

7) rozróżniać materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne stosowane w budowie pojazdów samochodowych;

8) charakteryzować silniki stosowane do napędu pojazdów samochodowych;

9) wyjaśniać procesy zachodzące podczas pracy silnika spalinowego i elektrycznego;

10) określać budowę i zasadę działania układów silnika i części składowych;

11) określać zależności kinematyczne i dynamiczne zachodzące w układach mechanicznych silników;

12) wyjaśniać budowę i zasady działania elektronicznych systemów sterowania w pojazdach samochodowych;

13) rozróżniać obwody oraz układy elektryczne i elektroniczne pojazdów samochodowych;

BLOK: EKSPLOATACJA POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH

15) wyjaśniać budowę i zasady działania elementów

wyposażenia elektrycznego i elektronicznego pojazdów samochodowych;

1. Cele kształcenia

16) określać parametry techniczne elementów oraz

urządzeń elektrycznych i elektronicznych na podstawie oznaczeń i dokumentacji technicznej;

17) wyjaśniać budowę i zasady działania elementów

układu napędowego samochodu;

18) wyjaśniać budowę i zasady działania elementów

mechanizmów prowadzenia pojazdów samochodowych;

20) wyjaśniać budowę oraz zasady działania systemów bezpieczeństwa biernego i czynnego pojazdów samochodowych;

21) charakteryzować nadwozia pojazdów samochodowych;

22) określać wpływ pojazdów samochodowych na zanieczyszczanie środowiska.

2. Treści kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) identyfikować pojazdy na podstawie tabliczek znamionowych i VIN;

2) posługiwać się programami komputerowymi dotyczącymi diagnostyki pojazdów samochodowych

oraz obsługi klienta;

3) posługiwać się dokumentacją technologiczną

i eksploatacyjną w procesie diagnozy, obsługi i naprawy;

.go

19) wyjaśniać budowę i zasady działania elementów

nośnych i jezdnych pojazdów samochodowych;

v.p

l

14) odczytywać schematy elektryczne i elektroniczne

pojazdów samochodowych;

5) dobierać narzędzia, przyrządy i urządzenia do wykonania określonych zadań;

6) posługiwać się urządzeniami diagnostycznymi do

badań elementów silnika;

7) posługiwać się urządzeniami diagnostycznymi do

badań elementów podwozia pojazdu samochodowego;

8) posługiwać się urządzeniami diagnostycznymi do

badań instalacji elektrycznej i elementów elektronicznych;

w.

rcl

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

4) określać warunki techniczne dopuszczenia pojazdów do ruchu na drogach publicznych;

1) opis techniczny pojazdów samochodowych;

2) teoria ruchu samochodu;

3) materiały stosowane w budowie i eksploatacji pojazdów samochodowych;

4) procesy zachodzące w silnikach spalinowych

i elektrycznych;

5) mechanika układów silników;

6) budowa silników;

7) napędy alternatywne;

8) elektroniczne systemy sterowania;

ww

9) obwody, układy elektryczne i elektroniczne pojazdów samochodowych;

10) elementy wyposażenia elektrycznego pojazdów

samochodowych;

11) układy napędowe samochodów;

12) mechanizmy nośne i jezdne samochodów;

13) mechanizmy prowadzenia pojazdów samochodowych;

14) systemy bezpieczeństwa pojazdów samochodowych;

15) nadwozia pojazdów samochodowych;

16) zagadnienia ekologiczne.

9) posługiwać się urządzeniami diagnostycznymi do

badań nadwozia pojazdu samochodowego;

10) interpretować wyniki badań diagnostycznych oraz

określać stan techniczny pojazdu samochodowego;

11) rozpoznawać uszkodzenia pojazdu na podstawie

opisu objawów;

12) oceniać stan techniczny pojazdu samochodowego

z zastosowaniem metod diagnostyki technicznej;

13) rozpoznawać usterki i uszkodzenia pojazdów samochodowych;

14) użytkować urządzenia obsługowo-naprawcze;

15) dokonywać obsługi i napraw pojazdów samochodowych;

16) demontować i montować podzespoły i zespoły

mechaniczne w pojazdach samochodowych;

17) demontować i montować podzespoły elektryczne

i elementy elektroniczne w pojazdach samochodowych;

18) dobierać części zamienne i materiały eksploatacyjne do wykonania określonych zadań;

19) planować przebieg procesów obsługowo-naprawczych;

20) sporządzać kalkulację kosztów obsługi i naprawy

pojazdów samochodowych;

21) kierować pojazdem w różnych warunkach drogowych i atmosferycznych;

22) sporządzać dokumentację obsługi i naprawy pojazdu samochodowego;

23) przestrzegać przepisów prawa dotyczących ubezpieczeń i obrotu pojazdami samochodowymi;

24) stosować techniki komunikowania się z klientem.

2. Treści kształcenia

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

1) podstawy eksploatacji pojazdów samochodowych;

3) obsługa techniczna pojazdów samochodowych;

4) technologia naprawy pojazdów samochodowych

i ich zespołów;

5) wyposażenie warsztatów obsługowo-naprawczych

pojazdów samochodowych;

6) kontrola i naprawa instalacji, urządzeń elektrycznych i układów elektronicznych;

7) dokumentacja technologiczna,

i magazynowa;

9) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

10) stosować przepisy prawa dotyczące działalności

zawodowej;

11) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

12) udzielać pierwszej pomocy

w wypadkach przy pracy;

poszkodowanym

13) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;

14) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

15) prowadzić negocjacje;

16) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;

.go

2) badania kontrolne, diagnostyka elementów pojazdów samochodowych;

Poz. 1296

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

eksploatacyjna

18) korzystać z obcojęzycznych źródeł informacji, dokumentacji technicznej, norm, katalogów oraz

oprogramowania użytkowego;

19) organizować doskonalenie zawodowe pracowników;

20) przestrzegać zasad etyki.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

w.

rcl

8) przepisy dotyczące ruchu drogowego;

17) podejmować decyzje;

9) technika kierowania pojazdami;

10) przepisy prawa dotyczące ubezpieczeń i obrotu

pojazdami samochodowymi;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

1) gospodarka rynkowa;

2) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

11) biuro obsługi klienta i dokumentacja obsługi

klienta.

3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie;

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

4) struktura budżetu przedsiębiorstwa;

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;

ww

2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa;

4) opracowywać plan marketingowy;

5) podejmować działania związane z poszukiwaniem

pracy;

5) plan rozwoju przedsiębiorstwa;

6) strategie marketingowe;

7) metody poszukiwania pracy;

8) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

9) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

10) prawo pracy i prawo o swobodzie działalności

gospodarczej;

11) bezpieczeństwo i higiena pracy;

12) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

13) elementy ergonomii;

6) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

14) środki ochrony indywidualnej;

7) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

15) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

8) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw

i obowiązków pracownika i pracodawcy oraz warunków pracy;

16) elementy fizjologii i higieny pracy;

17) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy;

21) formy doskonalenia zawodowego;

19) elementy socjologii i psychologii pracy;

22) etyka.

20) źródła informacji zawodowej i oprogramowanie

użytkowe w języku obcym;

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

v.p

l

18) zasady i metody komunikowania się;

Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %*

podbudowa programowa

gimnazjum, liceum

ogólnokształcące, liceum

profilowane, uzupełniające

liceum ogólnokształcące,

technikum uzupełniające

Nazwa bloku programowego

20

zawody: mechanik pojazdów

samochodowych,

elektromechanik pojazdów

samochodowych

.go

Techniczne podstawy zawodu

podbudowa programowa

zasadnicza szkoła zawodowa

20

Konstrukcja pojazdów samochodowych

25

30

Eksploatacja pojazdów samochodowych

35

35

Podstawy działalności zawodowej

10

5

90**

90**

Razem

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie

stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 10 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie

kształcenia do potrzeb rynku pracy.

TREŚCI

Pr a cownia kompute r owa powinna by ć w yposa żona w

w.

rcl

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach

programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne

1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla

jednego ucznia);

1) pracownia rysunku technicznego;

3) pakiet programów użytkowych;

2) pracownia komputerowa;

4) programy komputerowe typu CAD do wspomagania projektowania;

3) pracownia technologii;

2) drukarki — 2 sztuki;

5) programy specjalistyczne.

4) pracownia budowy i eksploatacji pojazdów samochodowych;

5) pracownia elektrotechniki i elektroniki samochodowej;

6) pracownia maszynoznawstwa;

ww

7) pracownia diagnostyki samochodowej;

8) warsztaty szkolne.

Pr a c ow nia rysu n ku tech n i cz n eg o p owinna

b y ć w y pos a ż on a w

1) stanowiska rysunkowe (jedno dla jednego ucznia);

Pr a cownia te chnologii powinna być w yposa żona w

1) próbki materiałów konstrukcyjnych;

2) eksponaty półwyrobów, jak: odkuwki, odlewy, wypraski;

3) zestaw przyrządów pomiarowych;

4) narzędzia do obróbki ręcznej i maszynowej;

5) przykłady połączeń materiałów;

6) schematy typowych obrabiarek;

2) normy dotyczące rysunku technicznego;

7) przykładowe dokumentacje konstrukcyjne i technologiczne;

3) katalogi części maszyn, podzespołów i zespołów;

8) poradniki.

4) przykładowe dokumentacje konstrukcyjne;

5) eksponaty i modele części maszyn;

Pr a cownia budowy i e ksploa ta cji p o j az dów sa mochodowy ch powinna by ć wyp o s ażona w

6) modele maszyn i urządzeń.

1) eksponaty i modele pojazdów;

2) zespoły i części pojazdów;

Poz. 1296

3) dokumentacje techniczno-obsługowe;

v.p

l

2) urządzenia diagnostyczne do pomiaru geometrii

podwozia;

4) materiały eksploatacyjne;

3) urządzenia diagnostyczne do pomiaru emisji spalin;

5) modele obrazujące etapy zużycia i regeneracji

części;

4) samochodowy komputer

z oprogramowaniem;

6) katalogi części zamiennych;

5) stanowisko komputerowe do weryfikacji wyników.

7) zestawy do demonstracji budowy i działania podzespołów mechanicznych;

8) środki dydaktyczne do nauki przepisów ruchu drogowego i techniki kierowania pojazdami.

Pr a c ow nia e l ektro tech n i ki i el ektro niki sa moc hodow e j p o wi n n a b yć wyp o saż o n a w

2) zestawy elementów i układów elektrycznych i elektronicznych pojazdów samochodowych;

Wa r szta ty szkolne powinny by ć wy p o s ażone w sta nowiska

1) obróbki ręcznej;

2) obróbki maszynowej;

3) spajania metali;

4) weryfikacji części maszyn;

5) naprawy ogumienia;

3) komputerowe zestawy diagnostyczne do sprawdzania urządzeń elektrycznych i elektronicznych

w pojazdach samochodowych;

6) diagnostyczne pojazdów samochodowych;

4) programy komputerowe do symulacji pracy urządzeń elektrycznych i elektronicznych;

8) napraw nadwozia;

5) stół probierczy;

wraz

.go

1) podstawowe mierniki wielkości elektrycznych;

diagnostyczny

7) obsługowo-naprawcze;

9) obsługi klientów;

10) napraw elektrycznych;

11) konserwacji pojazdów samochodowych.

w.

rcl

6) podstawowe maszyny i urządzenia elektryczne;

7) schematy instalacji elektrycznych;

8) urządzenia elektryczne i elektroniczne wyposażenia pojazdów samochodowych.

Pr a c ow nia m asz yn o z n awstwa

b y ć w y pos a ż on a w

p owinna

1) eksponaty elementów maszyn, połączeń i mechanizmów;

2) modele maszyn transportowych: dźwignic, podnośników, wózków;

3) modele i eksponaty maszyn energetycznych: silników cieplnych, pomp, sprężarek, wentylatorów;

4) modele i eksponaty napędów hydraulicznych

i pneumatycznych.

Pr a c ow nia d i ag n o styki sam o ch o d o we j pow i nna by ć w y po saż o n a w

ww

1) linię diagnostyczną;

Stanowiska pracy powinny być wyposażone w zestawy narzędzi, przyrządów, środków technicznych

i dydaktycznych, dokumentacji, instrukcji stanowiskowych, instrukcji obsługi maszyn i urządzeń, przepisów

bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska.

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej oraz

zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej

należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela

i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.

W warsztatach szkolnych powinno znajdować się

pomieszczenie do instruktażu.

Wyposażenie warsztatów szkolnych, centrów

kształcenia praktycznego i centrów kształcenia ustawicznego powinno odpowiadać aktualnemu poziomowi technicznemu stanowisk pracy w zawodzie.

Załącznik nr 9

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK POLIGRAF

SYMBOL CYFROWY 311[28]

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

1) posługiwać się terminologią poligraficzną;

2) posługiwać

się

i technologiczną;

dokumentacją

techniczną

3) organizować i nadzorować przebieg procesu

technologicznego;

4) dobierać technologię do wykonania określonego produktu poligraficznego;

5) oceniać przydatność materiałów do produkcji

wyrobów poligraficznych;

6) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

7) wykonywać

logiczne;

podstawowe

operacje

techno-

8) użytkować maszyny i urządzenia poligraficzne

oraz urządzenia kontrolno-pomiarowe;

9) dokonywać oceny estetyki i jakości półproduktów i wyrobów poligraficznych;

3) użytkowanie maszyn i urządzeń poligraficznych;

4) prowadzenie kontroli jakości półproduktów i wyrobów poligraficznych.

3. Zawód technik poligraf jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec

okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć

1) procesów przygotowawczych do drukowania;

2) procesów drukowania;

3) procesów introligatorskich.

II. BLOKI PROGRAMOWE

.go

10) przestrzegać norm dotyczących zapewnienia jakości produkcji i wyrobów poligraficznych

i wdrażać je;

Poz. 1296

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

11) gospodarować racjonalnie materiałami, energią

i urządzeniami;

12) posługiwać się oprogramowaniem użytkowym

podczas realizacji zadań zawodowych;

13) posługiwać się językiem angielskim w zakresie

niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

1) podstawy poligrafii;

2) technologia poligraficzna;

3) podstawy działalności zawodowej.

BLOK: PODSTAWY POLIGRAFII

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

w.

rcl

14) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikające

z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe

15) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

16) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

17) kierować zespołem pracowników;

18) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy

oraz warunków pracy;

1) posługiwać się terminologią poligraficzną;

2) czytać rysunki techniczne;

3) charakteryzować wyroby i procesy poligraficzne;

4) posługiwać się dokumentacją techniczną i technologiczną;

5) określać właściwości materiałów stosowanych

w procesach poligraficznych;

19) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

6) określać przydatność materiałów do produkcji poligraficznej;

20) korzystać z różnych źródeł informacji oraz z doradztwa specjalistycznego;

7) projektować wyroby poligraficzne;

ww

21) prowadzić działalność gospodarczą.

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego,

jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy

przedsiębiorczości”.

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik

poligraf powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych

1) planowanie i realizacja poligraficznego procesu

technologicznego;

2) dobieranie materiałów do wykonania wyrobów

poligraficznych;

8) charakteryzować techniki drukowania;

9) charakteryzować formy drukowe i metody wykonania form drukowych;

10) określać zastosowanie maszyn i urządzeń poligraficznych;

11) charakteryzować budowę oraz wyjaśniać zasady

działania maszyn i urządzeń stosowanych w procesach: przygotowawczych, drukowania i introligatorskich;

12) posługiwać się normami oraz instrukcjami obsługi

maszyn i urządzeń;

13) oceniać estetykę wyrobów poligraficznych;

14) wykorzystywać informacje multimedialne.

16) dobierać materiały introligatorskie;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

17) dobierać metody uszlachetniania druku;

v.p

l

2. Treści kształcenia (działy programowe)

18) dobierać sposoby obróbki końcowej wyrobów poligraficznych;

1) terminologia poligraficzna;

2) zarys historii poligrafii;

19) prowadzić kontrolę jakości produkcji poligraficznej;

3) podstawy rysunku technicznego;

20) określać koszty wytwarzania wyrobów poligraficznych;

4) procesy poligraficzne;

5) wyroby poligraficzne;

6) dokumentacja techniczna i technologiczna;

21) stosować racjonalne

i technologiczne;

rozwiązania

techniczne

22) dobierać środki ochrony indywidualnej stosowane

podczas prac poligraficznych.

7) materiały poligraficzne;

.go

8) podstawy projektowania wyrobów poligraficznych;

9) techniki drukowania;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

10) maszyny i urządzenia poligraficzne;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

11) estetyka i jakość wyrobów poligraficznych.

1) projektowanie wyrobów poligraficznych;

BLOK: TECHNOLOGIA POLIGRAFICZNA

2) dokumentacja technologiczna;

1. Cele kształcenia

3) materiały poligraficzne stosowane w poszczególnych fazach produkcji;

4) materiały wydawnicze;

w.

rcl

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) projektować oraz określać przebieg kolejnych etapów procesu produkcyjnego;

2) sporządzać dokumentację technologiczną;

5) organizacja stanowiska pracy;

6) urządzenia i przyrządy kontrolno-pomiarowe;

7) obróbka tekstu i materiału ilustracyjnego;

3) ustalać parametry wykonania wyrobów poligraficznych;

8) procesy przygotowawcze do drukowania;

4) dobierać materiały do produkcji poligraficznej;

9) specjalistyczne programy komputerowe, w tym

w języku angielskim;

5) organizować stanowisko pracy;

10) podłoża drukowe;

6) dobierać i

-pomiarowe;

stosować

przyrządy

kontrolno-

7) wykonywać operacje technologiczne;

8) dobierać technikę drukowania do określonego wyrobu;

11) farby drukowe;

12) formy drukowe i technologie wykonania form drukowych;

13) techniki i technologie drukowania;

14) dobór techniki i technologii drukowania do określonego produktu;

10) wykonywać techniczną i graficzną korektę publikacji;

15) eksploatacja maszyn i urządzeń poligraficznych;

ww

9) użytkować komputer ze specjalistycznym oprogramowaniem, w tym w języku angielskim;

11) przygotowywać materiały wydawnicze do drukowania;

12) dobierać i przygotowywać podłoża drukowe;

13) dobierać i przygotowywać formy drukowe;

14) określać możliwości techniczne maszyn i urządzeń

poligraficznych;

15) dobierać maszyny i urządzenia do określonych

operacji technologicznych;

16) wady druków;

17) metody uszlachetniania druków;

18) materiały i operacje introligatorskie;

19) koszty wytwarzania wyrobów poligraficznych;

20) kontrola jakości półproduktów i produktów poligraficznych;

21) standardy jakości produkcji poligraficznej.

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;

2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa;

Poz. 1296

18) korzystać z obcojęzycznych źródeł informacji, dokumentacji technicznej, norm, katalogów oraz

oprogramowania użytkowego, w tym w języku angielskim;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

19) organizować doskonalenie zawodowe pracowników;

20) przestrzegać zasad etyki.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

1) gospodarka rynkowa;

4) opracowywać plan marketingowy;

2) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

5) podejmować działania związane z poszukiwaniem

pracy;

3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie;

.go

4) struktura budżetu przedsiębiorstwa;

6) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

5) plan rozwoju przedsiębiorstwa;

7) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

6) strategie marketingowe;

8) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw

i obowiązków pracownika i pracodawcy oraz warunków pracy;

7) metody poszukiwania pracy;

8) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

9) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

9) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

10) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej;

10) stosować przepisy prawa dotyczące działalności

zawodowej;

12) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

11) bezpieczeństwo i higiena pracy;

w.

rcl

13) elementy ergonomii;

11) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

14) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

12) udzielać pierwszej pomocy

w wypadkach przy pracy;

15) elementy fizjologii i higieny pracy;

poszkodowanym

13) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;

14) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

15) prowadzić negocjacje;

16) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;

17) podejmować decyzje;

16) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy;

17) zasady i metody komunikowania się;

18) elementy socjologii i psychologii pracy;

19) źródła informacji zawodowej i oprogramowanie

użytkowe w języku obcym, w tym w języku angielskim;

20) formy doskonalenia zawodowego;

21) etyka.

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

ww

Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %*

podbudowa programowa

podbudowa programowa

zasadnicza szkoła zawodowa

gimnazjum,

liceum

ogólnokształcące,

Nazwa bloku programowego

zawód: drukarz,

liceum profilowane,

introligator

technikum,

liceum uzupełniające,

technikum uzupełniające

Podstawy poligrafii

20

20

Technologia poligraficzna

55

55

Podstawy działalności zawodowej

10

10

Razem

85**

85**

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie

stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 15 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie

kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

TREŚCI

Poz. 1296

9) wzorniki materiałów introligatorskich;

v.p

l

10) zestaw przykładowych opraw introligatorskich;

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach

programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne

11) materiały informacyjne firm produkujących i sprzedających materiały poligraficzne;

1) pracownia projektowania graficznego;

12) zestaw materiałów pomocniczych stosowanych

w poligrafii;

2) pracownia materiałoznawstwa;

13) urządzenia pomiarowo-kontrolne;

3) pracownia maszynoznawstwa;

14) zestaw podstawowej literatury tematycznej.

4) pracownia technologiczna;

Pr a cownia ma szy nozna wstwa

by ć wy posa żona w

6) warsztaty szkolne.

1) komputer z dostępem do Internetu;

Pr a c ow nia pro j ekto wan i a g rafi cz n e go pow i n na by ć w y po saż o n a w

2) projektor multimedialny, ekran;

1) komputer z dostępem do Internetu;

2) stanowiska przystosowane do wykonywania rysunków, szkiców, projektów (jedno stanowisko dla

jednego ucznia);

3) projektor multimedialny, ekran;

pow i n n a

.go

5) pracownia komputerowa;

3) tablicę (czarną, białą bezpyłową lub korkową);

4) multimedialne animacje działania maszyn i zespołów w maszynach;

5) modele części maszyn;

6) schematy lub modele maszyn i urządzeń poligraficznych;

4) tablicę (czarną, białą bezpyłową, magnetyczną lub

korkową);

8) instrukcje obsługi maszyn poligraficznych;

w.

rcl

5) materiały ilustracyjne dotyczące historii sztuki,

grafiki i liternictwa;

7) katalogi maszyn i części maszyn poligraficznych;

6) zestaw materiałów dotyczących: liternictwa, inicjałów, brył, perspektywy;

7) materiały, narzędzia

i kreślarskie;

rysunkowe,

malarskie

9) filmy: budowa, zasady działania, regulacji i konserwacji maszyn poligraficznych;

10) zestaw podstawowej literatury tematycznej.

Pr a cownia te chnologiczna powinna b yć

wy posa żona w

8) oryginały i reprodukcje grafiki;

1) komputer z dostępem do Internetu;

9) przykłady wyrobów poligraficznych;

2) projektor multimedialny, ekran;

10) projekty graficzne i typograficzne;

3) kserograf;

11) tablice: kroje pism, przykłady kompozycji tekstu

i grafiki;

12) zestaw podstawowej literatury tematycznej.

4) plansze i prezentacje multimedialne ilustrujące

technologie procesów przygotowawczych, drukowania, introligatorskich i uszlachetniania (prepress, press, postpress);

Pr a c ow nia m ateri ał o z n awstwa

b y ć w y pos a ż on a w

5) materiały poligraficzne;

p owinna

6) zestaw półproduktów i wyrobów poligraficznych;

2) projektor multimedialny, ekran;

7) schematy procesów technologicznych;

3) tablicę (czarną, białą bezpyłową, korkową);

8) dokumentacje technologiczne;

4) zestaw przyrządów i materiałów do pisania, drukowania i oprawiania (papirus, pergamin);

9) zestaw form drukowych i materiałów poligraficznych;

5) stanowisko do czerpania papieru;

10) małogabarytowe urządzenia drukujące;

6) wzorniki papieru;

11) katalogi farb drukarskich;

7) wzorniki farb drukarskich;

12) katalogi maszyn i urządzeń poligraficznych;

8) zestaw przykładowych form drukowych właściwych dla różnych technik drukowania;

13) materiały dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy w poligrafii;

ww

1) komputer z dostępem do Internetu;

8) drukarki;

15) normy PN-ISO, ISO;

9) skanery;

16) komputerowy symulator procesów poligraficznych;

10) zestaw podstawowej literatury tematycznej.

17) czasopisma poligraficzne;

Wa r szta ty szkolne powinny by ć wy p o s ażone w

18) zestaw podstawowej literatury tematycznej.

Pr a c ow nia k o m p u tero wa p o wi n n a by ć wy p o s a ż ona w

1) stanowiska komputerowe z dostępem do Internetu (jedno stanowisko dla jednego ucznia);

2) stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu dla nauczyciela;

4) tablicę białą bezpyłową;

1) komputer z dostępem do Internetu;

2) projektor multimedialny, ekran;

3) tablicę (czarną, białą bezpyłową lub korkową);

4) stanowiska do prac poligraficznych;

5) maszyny i urządzenia poligraficzne;

6) narzędzia i przyrządy kontrolno-pomiarowe;

.go

3) projektor multimedialny, ekran;

v.p

l

14) densytometr; przyrządy kontrolno-pomiarowe;

7) materiały poligraficzne;

5) oprogramowanie graficzne: pakiet do grafiki wektorowej, bitmapowej;

6) program do impozycji poligraficznej;

Pracownie szkolne powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. W warsztatach szkolnych powinno znajdować

się pomieszczenie do instruktażu.

w.

rcl

7) oprogramowanie specjalistyczne przeznaczone do

obróbki i przygotowania materiałów do drukowania;

8) instrukcje stanowiskowe.

Załącznik nr 10

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK TURYSTYKI WIEJSKIEJ

SYMBOL CYFROWY 341[08]

I. OPIS ZAWODU

10) organizować i prowadzić usługi żywieniowe;

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

11) organizować i obsługiwać imprezy turystyczne;

1) określać znaczenie turystyki dla zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich;

2) oceniać walory oraz infrastrukturę turystyczną

określonych regionów Polski i świata;

3) przygotowywać oferty usług turystycznych;

ww

4) przestrzegać zasad organizacji i ekonomii oraz

przepisów prawa dotyczących turystyki wiejskiej;

5) organizować działalność turystyczną i rekreacyjną na wsi;

6) udzielać informacji turystycznej oraz wykorzystywać bazy danych do badań marketingowych;

7) przestrzegać zasad kategoryzacji wiejskiej bazy

noclegowej;

8) organizować i prowadzić usługi noclegowe;

9) przygotowywać posiłki zgodnie z zasadami racjonalnego żywienia;

12) prowadzić biuro obsługi ruchu turystycznego

na wsi;

13) nawiązywać kontakty interpersonalne oraz prowadzić negocjacje z klientami i kontrahentami

usług turystycznych;

14) określać przyrodnicze, ekonomiczne i społeczne

uwarunkowania produkcji rolniczej;

13) dobierać gatunki i odmiany roślin oraz rasy i typy użytkowe zwierząt do warunków przyrodniczych i ekonomicznych gospodarstwa rolnego;

14) organizować i wykonywać prace związane z prowadzeniem produkcji roślinnej i zwierzęcej;

15) stosować ekologiczne metody produkcji rolniczej w gospodarstwie rolnym;

16) wytwarzać oraz przechowywać produkty rolnicze zgodnie ze standardami jakości i przepisami

bezpieczeństwa zdrowotnego żywności;

17) stosować zasady rachunku ekonomicznego;

II. BLOKI PROGRAMOWE

19) współpracować z instytucjami i organizacjami

turystycznymi;

Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikające

z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe

20) pozyskiwać środki finansowe na prowadzenie

działalności turystycznej na wsi;

21) posługiwać się oprogramowaniem użytkowym

podczas realizacji zadań zawodowych;

22) posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;

23) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

1) organizacja turystyki wiejskiej;

2) obsługa turystów;

3) produkcja rolnicza;

4) podstawy działalności zawodowej.

BLOK: ORGANIZACJA TURYSTYKI WIEJSKIEJ

1. Cele kształcenia

.go

24) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

v.p

l

18) stosować zasady i instrumenty marketingu

w działalności zawodowej;

25) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

26) kierować zespołem pracowników;

27) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

28) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

29) korzystać z różnych źródeł informacji oraz doradztwa specjalistycznego;

1) posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu turystyki, ze szczególnym uwzględnieniem terminologii zalecanej przez Światową Organizację

Turystyki (UNWTO);

2) określać znaczenie turystyki wiejskiej dla zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich;

3) określać rodzaje i formy turystyki oraz rekreacji;

4) rozróżniać formy organizacyjno-prawne działalności usługowej;

w.

rcl

30) prowadzić działalność gospodarczą.

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego,

jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy

przedsiębiorczości”.

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik turystyki wiejskiej powinien być przygotowany do

wykonywania następujących zadań zawodowych

1) planowanie, organizowanie i prowadzenie działalności turystycznej na wsi;

2) planowanie, organizowanie i wykonywanie prac

w gospodarstwie rolnym;

3) sporządzanie dokumentacji związanej z organizacją oraz prowadzeniem turystyki wiejskiej;

ww

4) stosowanie efektywnych strategii marketingowych, związanych z prowadzeniem działalności

zawodowej.

3. Zawód technik turystyki wiejskiej jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod

koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby

regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć

1) agroturystyki;

2) pozyskiwania środków finansowych na rozwój

turystyki wiejskiej;

3) animacji turystyki i rekreacji.

5) oceniać walory turystyczne regionów Polski i świata;

6) charakteryzować walory turystyczne środowiska

lokalnego;

7) wymieniać i opisywać elementy zagospodarowania turystycznego kraju;

8) posługiwać się mapami geograficznymi i turystycznymi;

9) analizować rynek usług turystycznych, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki wiejskiej;

10) promować markowe produkty turystyki polskiej,

ze szczególnym uwzględnieniem turystyki wiejskiej;

11) pozyskiwać informacje niezbędne do planowania,

organizowania i rozwoju turystyki wiejskiej;

12) obliczać koszty i dochody działalności turystycznej

na obszarach wiejskich;

13) współpracować z instytucjami i organizacjami turystycznymi;

14) pozyskiwać środki finansowe na rozwój turystyki;

15) stosować specjalistyczne programy komputerowe

do obsługi ruchu turystycznego na obszarach wiejskich.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

1) terminologia dotycząca turystyki, w tym turystyki

wiejskiej;

2) rodzaje i formy turystyki oraz rekreacji;

3) formy organizacyjno-prawne działalności usługowej;

4) walory turystyczne określonych regionów Polski

i świata;

Poz. 1296

14) określać rodzaje oraz wartość energetyczną i odżywczą produktów spożywczych;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

15) układać jadłospisy dla różnych grup turystów,

z uwzględnieniem potraw regionalnych oraz przetworów własnej produkcji;

16) sporządzać potrawy i napoje, z uwzględnieniem

zasad racjonalnego żywienia oraz bezpieczeństwa

i jakości zdrowotnej żywności;

17) planować zaopatrzenie w produkty żywnościowe,

z uwzględnieniem żywności produkowanej we

własnym gospodarstwie;

18) planować wyposażenie pomieszczeń do prowadzenia usług żywieniowych;

6) rynek usług turystycznych;

19) stosować zasady obsługi konsumentów;

.go

5) infrastruktura turystyczna;

7) produkty markowe w turystyce wiejskiej;

8) instytucje i organizacje turystyczne;

9) środki finansowe wspomagające rozwój turystyki,

w tym fundusze strukturalne Unii Europejskiej;

10) specjalistyczne programy komputerowe dotyczące

usług turystycznych.

20) planować różne formy działalności turystycznej na

obszarach wiejskich;

21) organizować i obsługiwać imprezy turystyczne na

obszarach wiejskich;

22) prowadzić dokumentację działalności turystycznej.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

BLOK: OBSŁUGA TURYSTÓW

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

1) baza turystyczna na wsi;

w.

rcl

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) planować i organizować bazę turystyczną na wsi;

2) organizować i prowadzić biuro obsługi ruchu turystycznego na wsi;

3) przygotowywać oferty turystyczne;

4) organizować sprzedaż usług turystycznych;

5) udzielać informacji turystycznej;

6) korzystać z różnych rodzajów ubezpieczeń;

7) sporządzać umowy o świadczenie usług turystycznych;

8) stosować różne formy obsługi klientów usług turystycznych;

ww

9) określać rodzaje i kategorie wiejskiej bazy noclegowej;

2) biuro obsługi ruchu turystycznego na wsi;

3) sprzedaż usług turystycznych;

4) informacja turystyczna;

5) rodzaje i formy ubezpieczeń;

6) umowy o świadczenie usług turystycznych;

7) usługi noclegowe;

8) czystość i porządek w obiektach turystycznych;

9) składniki pokarmowe;

10) produkty spożywcze;

11) normy żywienia;

12) bezpieczeństwo i jakość zdrowotna żywności;

13) sporządzanie potraw;

10) analizować możliwości adaptacji gospodarstwa

wiejskiego na potrzeby bazy noclegowej oraz do

celów rekreacyjnych;

14) imprezy turystyczne;

11) projektować układy funkcjonalne i wyposażenie

obiektów bazy dla turystów;

BLOK: PRODUKCJA ROLNICZA

15) dokumentacja działalności turystycznej.

1. Cele kształcenia

12) wykonywać prace związane z utrzymaniem czystości i porządku w obiektach, w których świadczone są usługi turystyczne;

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

13) określać źródła i znaczenie składników pokarmowych dla organizmu człowieka;

1) wyjaśniać podstawowe pojęcia i kategorie ekonomiczno-rolnicze;

8) maszyny i urządzenia stosowane w produkcji rolnej;

3) określać zasady funkcjonowania polskiego rolnictwa w Unii Europejskiej;

9) bezpieczeństwo zdrowotne żywności;

4) charakteryzować założenia polityki Unii Europejskiej wobec wsi i rolnictwa;

5) określać przyrodnicze, ekonomiczne i społeczne

warunki produkcji rolniczej;

6) dobierać gatunki i odmiany roślin uprawnych do

warunków przyrodniczych i ekonomicznych

gospodarstwa rolnego;

10) koszty i dochody w gospodarstwie rolnym;

11) dodatkowe źródła dochodu w gospodarstwie rolnym;

12) fundusze strukturalne Unii Europejskiej;

13) specjalistyczne programy komputerowe.

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

.go

7) dobierać rasy i typy użytkowe zwierząt gospodarskich do warunków przyrodniczych i ekonomicznych gospodarstwa rolnego;

v.p

l

2) określać znaczenie rolnictwa dla gospodarki narodowej;

8) rozpoznawać gatunki i odmiany roślin ogrodniczych;

1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;

9) zakładać i pielęgnować ogród warzywny i sad

przydomowy;

2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

10) pielęgnować rośliny terenów zieleni;

3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa;

11) planować wielkość produkcji rolniczej, z uwzględnieniem żywienia turystów;

5) podejmować działania związane z poszukiwaniem

pracy;

w.

rcl

12) planować, organizować i stosować ekologiczne

metody produkcji rolniczej;

4) opracowywać plan marketingowy;

13) obsługiwać maszyny i urządzenia stosowane

w produkcji rolniczej;

14) wytwarzać i przechowywać produkty rolnicze

zgodnie ze standardami jakości oraz przepisami

bezpieczeństwa zdrowotnego żywności;

15) obliczać koszty i dochody w gospodarstwie rolnym;

16) analizować możliwości pozyskiwania dodatkowych źródeł dochodu w gospodarstwie rolnym;

17) pozyskiwać środki finansowe z funduszy Unii Europejskiej;

18) stosować specjalistyczne programy komputerowe

do obsługi gospodarstwa rolnego.

ww

2. Treści kształcenia (działy programowe)

6) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

7) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

8) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw

i obowiązków pracownika i pracodawcy;

9) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

10) stosować przepisy prawa dotyczące działalności

zawodowej;

11) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

12) udzielać pierwszej pomocy

w wypadkach przy pracy;

poszkodowanym

13) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

14) prowadzić negocjacje;

1) terminologia ekonomiczno-rolnicza;

15) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;

2) Wspólna Polityka Rolna;

3) klasyfikacja gospodarstw rolnych;

4) produkcja roślinna;

16) podejmować decyzje;

17) korzystać z obcojęzycznych źródeł informacji, dokumentacji technicznej, norm, katalogów oraz

oprogramowania użytkowego;

5) produkcja zwierzęca;

6) podstawy ogrodnictwa;

18) organizować doskonalenie zawodowe pracowników;

7) ekologiczne metody produkcji rolniczej;

19) przestrzegać zasad etyki.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

Poz. 1296

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

TREŚCI

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

1) gospodarka rynkowa;

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach

programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne

2) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;

1) pracownia turystyki;

3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie;

2) pracownia hotelarska;

4) struktura budżetu przedsiębiorstwa;

3) pracownia żywienia;

5) plan rozwoju przedsiębiorstwa;

4) pracownia rolnicza;

6) strategie marketingowe;

5) pracownia komputerowa.

7) metody poszukiwania pracy;

Pr a cownia tur y sty ki powinna by ć wy p o s ażona w

.go

8) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

9) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

10) prawo pracy i prawo o swobodzie działalności

gospodarczej;

11) bezpieczeństwo i higiena pracy;

2) mapy i atlasy;

3) przewodniki, foldery;

4) katalogi biur podróży;

5) cenniki usług;

12) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

13) elementy ergonomii;

1) środki audiowizualne;

6) rozkłady jazdy;

7) czasopisma i literaturę zawodową.

Pr a cownia hote la r ska powinna posi ad ać

czę ść r e ce pcy jno-biur ową or a z je dn o s t k ę

mie szka lną wr a z z ła zie nką .

w.

rcl

14) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy;

15) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

16) zasady i metody komunikowania się;

17) elementy socjologii i psychologii pracy;

Czę ść r e ce pcy jno-biur owa powinna b yć

wy posa żona w

1) stanowisko komputerowe;

18) źródła informacji zawodowej i oprogramowanie

użytkowe w języku obcym;

2) środki audiowizualne;

19) formy doskonalenia zawodowego;

3) ladę recepcyjną;

20) etyka.

4) aparaty telefoniczne;

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

5) faks;

6) kserokopiarkę;

Nazwa bloku

programowego

Minimalna liczba godzin

w okresie kształcenia

w %*

15

Obsługa turystów

30

Produkcja rolnicza

30

Podstawy działalności

zawodowej

10

ww

Organizacja turystyki

wiejskiej

Razem

85**

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia

w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych

(w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 15 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację.

7) czytnik kart kredytowych;

8) wzory kart i rachunków kredytowych;

9) Kodeks pracy oraz teksty wybranych przepisów

prawa;

10) wzory dokumentów;

11) materiały biurowe.

J e dnostka mie szka lna (pokój z ła zi en k ą)

powinna by ć wy posa żona w

1) zestaw mebli;

2) zestawy pościeli i ręczników;

3) wyposażenie uzupełniające i dekoracyjne;

4) materiały informacyjno-reklamowe;

5) przekroje, modele i atrapy pojazdów, maszyn i narzędzi;

6) literaturę zawodową.

6) instrukcje obsługi pojazdów i maszyn rolniczych;

Pr a c ow nia ż ywi en i a z sal ą ko n su mpcy jną

p o w inna by ć wyp o saż o n a w

7) próbki: nasion, pasz, nawozów, środków ochrony

roślin;

1) urządzenia i sprzęt kuchenny;

8) wzory dokumentów;

2) meble kuchenne;

9) normy, katalogi, przepisy prawa oraz literaturę zawodową.

3) zestawy naczyń kuchennych;

4) surowce i produkty spożywcze;

5) instrukcje obsługi, zbiory przepisów kulinarnych;

9) bieliznę i zastawę stołową;

10) elementy dekoracyjne;

11) literaturę zawodową.

.go

8) stoły i krzesła;

Pr a cownia kompute r owa powinna być w yposa żona w

1) stanowiska komputerowe z dostępem do Internetu (jedno stanowisko dla jednego ucznia);

6) odzież ochronną;

7) apteczkę;

v.p

l

5) łazienkę z podstawowym zestawem urządzeń

i środków higieniczno-sanitarnych;

2) stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu dla nauczyciela;

3) projektor multimedialny, ekran;

4) tablicę białą bezpyłową;

5) oprogramowanie specjalistyczne do obsługi turystyki wiejskiej i organizacji produkcji rolniczej;

Pr a c ow nia ro l n i cz a p o wi n n a b yć w y posa żo na w

6) drukarki;

1) środki audiowizualne;

7) skanery;

8) czasopisma i literaturę specjalistyczną.

w.

rcl

2) okazy naturalne roślin;

3) atlasy: roślin, zwierząt, chorób, chwastów i szkodników;

ww

4) przekroje, modele i atrapy zwierząt gospodarskich;

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.

ww

v.p

l

.go

w.

rcl

ww

w.

rcl

.go

v.p

l

— 14356 —

Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Redakcja: Rządowe Centrum Legislacji — Departament Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego

al. J. Ch. Szucha 2/4, 00-582 Warszawa, tel. 22 622-66-56

Skład, druk i kolportaż: Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów — Wydział Wydawnictw i Poligrafii,

ul. Powsińska 69/71, 02-903 Warszawa, tel. 22 694-67-52; faks 22 694-60-48

Bezpłatna infolinia: 800 287 581 (czynna w godz. 730–1530)

www.wydawnictwa.cokprm.gov.pl

e-mail: wydawnictwa@cokprm.gov.pl

Tłoczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Centrum Obsługi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów — Wydział Wydawnictw i Poligrafii,

ul. Powsińska 69/71, 02-903 Warszawa

Zam. 3033/W/C/2010

ISSN 0867-3411

Cena 7,10 zł (w tym 7 % VAT)

Elektronicznie

podpisany przez

Beata Jaszczyk

Data: 2010.10.21

11:15:41 +02'00'

Dziennik Ustaw Nr 195

— 14300 —

Poz. 1296

1296

v.p

l

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ1)

z dnia 30 września 2010 r.

w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: drukarz, introligator, mechanik maszyn

i urządzeń drogowych, technik administracji, technik drogownictwa, technik ekonomista,

technik ochrony fizycznej osób i mienia, technik pojazdów samochodowych, technik poligraf

i technik turystyki wiejskiej

Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia

7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r.

Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje

2) introligator — symbol cyfrowy 734[02];

3) mechanik maszyn i urządzeń drogowych — symbol cyfrowy 833[01];

4) technik administracji — symbol cyfrowy 343[01];

.go

Załączniki do rozporządzenia Ministra Edukacji

Narodowej z dnia 30 września 2010 r. (poz. 1296)

Załącznik nr 1

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE DRUKARZ

ww

SYMBOL CYFROWY 825[01]

I. OPIS ZAWODU

5) rozróżniać podstawowe maszyny poligraficzne;

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć

6) rozróżniać i przygotowywać podłoża i farby do

drukowania;

1) posługiwać się terminologią poligraficzną;

2) posługiwać się dokumentacją techniczną i technologiczną;

3) charakteryzować podstawowe procesy poligraficzne;

4) charakteryzować podstawowe rodzaje materiałów poligraficznych;

7) charakteryzować podstawowe

techniki drukowania;

i

dodatkowe

8) określać budowę i zasady działania maszyn drukujących oraz urządzeń pomocniczych;

9) przygotowywać i obsługiwać maszyny drukujące;

10) określać zasady drukowania nakładu;

11) obsługiwać systemy sterowania procesem drukowania;

12) obsługiwać urządzenia i przyrządy kontrolno-pomiarowe;

13) eksploatować maszyny drukujące zgodnie z instrukcją obsługi;

Poz. 1296

3. Zawód drukarz jest zawodem szerokoprofilowym,

umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu

kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego

rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka

specjalizacji może dotyczyć wybranych technik

i technologii drukowania.

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

II. BLOKI PROGRAMOWE

14) wykonywać

logiczne;

podstawowe

operacje

techno-

15) stosować techniki komputerowego wspomagania procesów drukarskich;

16) określać zasady wykonywania form drukowych;

1) podstawy poligrafii;

2) technologia drukowania;

3) podstawy działalności zawodowej.

.go

17) określać przyczyny powstawania wad odbitek

drukarskich oraz sposoby ich usuwania;

Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikające

z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe

18) przestrzegać norm dotyczących zapewnienia jakości produkcji i wyrobów poligraficznych;

19) oceniać estetykę i jakość odbitek drukarskich;

20) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

21) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) posługiwać się terminologią poligraficzną;

2) czytać rysunki techniczne;

3) posługiwać się dokumentacją techniczną i technologiczną;

4) rozróżniać podstawowe procesy i wyroby poligraficzne;

w.

rcl

22) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

BLOK: PODSTAWY POLIGRAFII

23) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

24) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące

praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

25) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym

w wypadkach przy pracy;

26) korzystać z różnych źródeł informacji;

27) prowadzić działalność gospodarczą.

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego,

jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy

przedsiębiorczości”.

5) rozróżniać techniki drukowania;

6) charakteryzować materiały stosowane w procesach drukowania;

7) charakteryzować podstawowe maszyny i urządzenia poligraficzne;

8) oceniać estetykę i jakość odbitek drukarskich.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

1) terminologia poligraficzna;

2) podstawy rysunku technicznego;

3) dokumentacja techniczna i technologiczna;

ww

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie drukarz

powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych

1) przygotowanie i obsługa maszyn drukujących;

2) sterowanie maszynami drukującymi;

4) procesy poligraficzne;

5) wyroby poligraficzne;

6) podstawy projektowania wyrobów poligraficznych;

3) przygotowanie do drukowania materiałów i form

drukowych;

7) podstawy procesów drukowania;

4) wykonywanie i kontrolowanie procesu drukowania;

9) materiały poligraficzne;

5) prowadzenie kontroli jakości odbitek drukarskich.

8) techniki drukowania;

10) maszyny i urządzenia poligraficzne;

11) estetyka i jakość wyrobów poligraficznych.

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

1. Cele kształcenia

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) posługiwać się dokumentacją technologiczną, normami i instrukcjami obsługi maszyn do drukowania;

2) charakteryzować technologie wykonywania form

drukowych;

v.p

l

BLOK: TECHNOLOGIA DRUKOWANIA

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien

umieć

1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki

rynkowej;

2) podejmować działania związane z poszukiwaniem

pracy;

3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

4) przygotowywać i stosować podstawowe i pomocnicze materiały do drukowania;

5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw

i obowiązków pracownika i pracodawcy;

.go

3) charakteryzować budowę oraz zasady działania

maszyn drukujących;

5) przygotowywać podłoże i farby do procesu drukowania;

6) przygotowywać maszyny do drukowania;

7) posługiwać się przyrządami kontrolno-pomiarowymi;

8) użytkować i obsługiwać maszyny drukujące;

6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa

i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

7) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

8) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju

wykonywanej pracy;

9) udzielać pierwszej pomocy

w wypadkach przy pracy;

poszkodowanym

10) drukować na maszynach w technice offsetowej;

10) komunikować się i współpracować w zespole;

w.

rcl

9) określać zasady drukowania nakładu;

11) rozpoznawać przyczyny powstawania wad odbitek

drukarskich oraz określać sposoby ich usuwania;

11) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;

12) oceniać jakość wykonywanych prac;

12) podejmować decyzje;

13) użytkować komputer ze specjalistycznym oprogramowaniem.

13) doskonalić umiejętności zawodowe;

2. Treści kształcenia (działy programowe)

15) przestrzegać zasad etyki.

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

2. Treści kształcenia (działy programowe)

1) dokumentacja technologiczna;

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych

2) formy drukowe i technologie wykonywania form

drukowych;

1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

3) normy i instrukcje obsługi maszyn drukujących;

2) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

4) pomocnicze materiały do drukowania;

3) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

ww

5) podłoża drukowe;

6) farby drukowe;

7) maszyny drukujące;

8) przyrządy kontrolno-pomiarowe;

9) eksploatacja maszyn drukujących;

10) proces technologiczny drukowania;

14) korzystać z różnych źródeł informacji;

4) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;

5) bezpieczeństwo i higiena pracy;

6) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

7) elementy ergonomii;

8) środki ochrony indywidualnej;

11) drukowanie w technice offsetowej;

9) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

12) wady druków;

10) zasady i metody komunikowania się;

13) ocena jakości wykonywanych prac;

11) elementy socjologii i psychologii pracy;

14) techniki komputerowe w procesach drukowania.

12) etyka.

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Nazwa bloku

programowego

Minimalna liczba godzin

w okresie kształcenia

w %*

Poz. 1296

11) tablice: kroje pism, przykłady kompozycji tekstu

i grafiki;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

12) zestaw podstawowej literatury tematycznej.

Podstawy poligrafii

20

Pr a cowa nia ma te r ia łozna wstwa po w i n n a

by ć wy posa żona w

Technologia drukowania

55

1) komputer z dostępem do Internetu;

Podstawy działalności

zawodowej

5

2) projektor multimedialny, ekran;

Razem

3) tablicę (czarną, białą bezpyłową lub korkową);

80**

* Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia

5) stanowisko do czerpania papieru;

6) wzorniki papieru;

.go

w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych

(w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację.

4) zestaw materiałów do pisania, drukowania i oprawiania (papirus, pergamin);

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

TREŚCI

7) wzorniki farb drukarskich;

8) zestaw przykładowych form drukowych, właściwych dla różnych technik drukowania;

9) wzorniki materiałów introligatorskich;

Do realizacji treści kształcenia w zawodzie ujętych

w blokach programowych odpowiednie są następujące pomieszczenia dydaktyczne

10) zestaw przykładowych opraw introligatorskich;

11) materiały informacyjne firm produkujących i sprzedających materiały poligraficzne;

2) pracownia materiałoznawstwa;

12) zestaw materiałów stosowanych w poligrafii;

w.

rcl

1) pracownia projektowania graficznego;

3) pracownia maszynoznawstwa;

4) pracownia technologii drukowania;

13) urządzenia kontrolno-pomiarowe;

14) zestaw podstawowej literatury tematycznej.

5) pracownia komputerowa;

Pr a cownia ma szy nozna wstwa

by ć wy posa żona w

6) warsztaty szkolne.

1) komputer z dostępem do Internetu;

Pr a c ow nia pro j ekto wan i a g rafi cz n e go pow i n na by ć w y po saż o n a w

2) projektor multimedialny, ekran;

1) komputer z dostępem do Internetu;

2) stanowiska przystosowane do wykonywania rysunków, szkiców, projektów (jedno stanowisko dla

jednego ucznia);

po w i n n a

3) tablicę (czarną, białą bezpyłową lub korkową);

4) multimedialne animacje działania części maszyn

i zespołów w maszynach;

5) modele części maszyn;

6) schematy lub modele maszyn i urządzeń drukujących;

4) tablicę (czarną, białą bezpyłową, magnetyczną lub

korkową);

7) katalogi maszyn i części maszyn drukujących;

ww

3) projektor multimedialny, ekran;

5) materiały ilustracyjne dotyczące grafiki i liternictwa;

8) instrukcje obsługi maszyn drukujących;

9) filmy: budowa, zasady działania, regulacji i konserwacji maszyn drukujących;

6) zestaw materiałów dotyczących: brył, perspektywy, wymiarowania, tolerancji;

10) zestaw podstawowej literatury tematycznej.

7) materiały i narzędzia rysunkowe i malarskie;

Pr a cownia te chnologii dr ukowa nia po w i n na by ć wy posa żona w

8) oryginały i reprodukcje grafiki;

1) komputer z dostępem do Internetu;

9) przykłady wyrobów poligraficznych;

2) projektor multimedialny, ekran;

10) projekty graficzne i typograficzne;

3) kserograf;

4) plansze i prezentacje multimedialne ilustrujące

technologie procesów przygotowawczych, drukowania, introligatorskich i uszlachetniania (prepress, press, postpress);

5) zestaw półproduktów i wyrobów poligraficznych;

6) schematy procesów technologicznych;

7) dokumentacje technologiczne;

Poz. 1296

3) specjalistyczne oprogramowanie użytkowe;

4) projektor multimedialny, ekran;

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 195

5) tablicę białą bezpyłową;

6) drukarki;

7) skanery;

8) zestaw podstawowej literatury tematycznej.

8) zestaw form drukowych i materiałów poligraficznych;

9) małogabarytowe urządzenia drukujące;

Wa r szta ty szkolne powinny by ć wy p o s ażone w

1) komputer z dostępem do Internetu;

10) katalogi farb drukarskich;

2) projektor multimedialny, ekran;

.go

11) katalogi maszyn i urządzeń poligraficznych;

12) materiały dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy w poligrafii;

13) densytometr, przyrządy kontrolno-pomiarowe;

14) normy PN-ISO, ISO;

4) stanowiska do prac poligraficznych;

5) maszyny i urządzenia poligraficzne;

6) offsetowe maszyny drukujące;

15) komputerowe programy symulacyjne;

16) czasopisma poligraficzne;

3) tablicę (czarną, białą bezpyłową lub korkową);

7) narzędzia i przyrządy pomiarowe;

8) materiały poligraficzne;

9) instrukcje stanowiskowe;

17) zestaw podstawowej literatury tematycznej.

w.

rcl

10) normy PN-ISO, ISO.

Pr a c ow nia k o m p u tero wa p o wi n n a by ć wy p o s a ż ona w

1) stanowiska komputerowe z dostępem do Internetu (jedno stanowisko dla jednego ucznia);

Pracownie szkolne powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej

należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.

2) stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu dla nauczyciela;

W warsztatach szkolnych powinno znajdować się

pomieszczenie do instruktażu.