Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 1 października 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości banków
Table of Provisions (40)
Statutory Text (40 Articles)
§ 1. Rozporządzenie określa
5) konto syntetyczne — przewidziane planem kont
urządzenie księgi głównej, o którym mowa
w art. 15 ustawy;
6) konto analityczne — przewidziane w planie kont
urządzenie ksiąg pomocniczych, o którym mowa
w art. 16 ustawy;
.go
Przepisy ogólne
4) ustawa o giełdach towarowych — ustawę z dnia
26 października 2000 r. o giełdach towarowych
(Dz. U. z 2010 r. Nr 48, poz. 284, Nr 81, poz. 530
i Nr 182, poz. 1228);
1) szczególne zasady rachunkowości banków, z wyłączeniem Narodowego Banku Polskiego;
2) zakres informacji wykazywanych w informacji dodatkowej sprawozdania finansowego, stanowiący
§ 2. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają
1) ustawa — ustawę z dnia 29 września 1994 r.
o rachunkowości;
8) zestawienie obrotów i sald — sporządzane na koniec dnia operacyjnego zestawienie obrotów i sald
kont syntetycznych i kont analitycznych, których
obroty powinny być zgodne z obrotami dziennika
lub obrotami zestawienia obrotów dzienników
częściowych;
w.
rcl
2) ustawa o obrocie instrumentami finansowymi —
ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538, z późn.
zm.2));
7) konto pozabilansowe — przewidziane planem kont
urządzenie przeznaczone w szczególności do
ewidencjonowania według wartości nominalnej
udzielonych lub otrzymanych przez bank zobowiązań o charakterze finansowym lub gwarancyjnym,
operacji walutowych, zawartych przez bank kontraktów kupna—sprzedaży instrumentów finansowych w okresie pomiędzy zawarciem transakcji
a jej rozliczeniem, a także do ewidencjonowania
udzielonych lub otrzymanych zabezpieczeń;
3) ustawa — Prawo bankowe — ustawę z dnia
29 sierpnia 1997 r. — Prawo bankowe (Dz. U.
z 2002 r. Nr 72, poz. 665, z późn. zm.3));
1) Minister Finansów kieruje działem administracji rządowej
ww
— finanse publiczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada
2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów (Dz. U. Nr 216, poz. 1592).
2) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U.
z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i Nr 157, poz. 1119, z 2008 r.
Nr 171, poz. 1056, z 2009 r. Nr 13, poz. 69, Nr 42, poz. 341,
Nr 77, poz. 649, Nr 78, poz. 659, Nr 165, poz. 1316, Nr 166,
poz. 1317, Nr 168, poz. 1323, Nr 201, poz. 1540 i Nr 223,
poz. 1776 oraz z 2010 r. Nr 44, poz. 252, Nr 81, poz. 530,
Nr 126, poz. 853 i Nr 182, poz. 1228.
3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały
ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 126, poz. 1070, Nr 141,
poz. 1178, Nr 144, poz. 1208, Nr 153, poz. 1271, Nr 169,
poz. 1385 i 1387 i Nr 241, poz. 2074, z 2003 r. Nr 50, poz. 424,
Nr 60, poz. 535, Nr 65, poz. 594, Nr 228, poz. 2260 i Nr 229,
poz. 2276, z 2004 r. Nr 64, poz. 594, Nr 68, poz. 623, Nr 91,
poz. 870, Nr 96, poz. 959, Nr 121, poz. 1264, Nr 146,
poz. 1546 i Nr 173, poz. 1808, z 2005 r. Nr 83, poz. 719,
Nr 85, poz. 727, Nr 167, poz. 1398 i Nr 183, poz. 1538,
z 2006 r. Nr 104, poz. 708, Nr 157, poz. 1119, Nr 190,
poz. 1401 i Nr 245, poz. 1775, z 2007 r. Nr 42, poz. 272
i Nr 112, poz. 769, z 2008 r. Nr 171, poz. 1056, Nr 192,
poz. 1179, Nr 209, poz. 1315 i Nr 231, poz. 1546, z 2009 r.
Nr 18, poz. 97, Nr 42, poz. 341, Nr 65, poz. 545, Nr 71,
poz. 609, Nr 127, poz. 1045, Nr 131, poz. 1075, Nr 144,
poz. 1176, Nr 165, poz. 1316, Nr 166, poz. 1317, Nr 168,
poz. 1323 i Nr 201, poz. 1540 oraz z 2010 r. Nr 40, poz. 226,
Nr 81, poz. 530, Nr 126, poz. 853 i Nr 182, poz. 1228.
9) dzień bilansowy — dzień, na który bank sporządza
sprawozdanie finansowe oraz inne sprawozdania
sporządzane na podstawie odrębnych przepisów;
10) należności „zagrożone”, „stracone”, „pod obserwacją”, „normalne” — odpowiednio ekspozycje,
o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. c ustawy;
11) rezerwy celowe — odpisy równoważące skutki
ryzyka działalności banku, tworzone zgodnie
z przepisami, o których mowa w pkt 10;
12) podmiot zagraniczny — jednostkę działającą za
granicą, której działalność nie stanowi integralnej
części działalności banku sporządzającego sprawozdanie finansowe;
13) inwestycja netto w podmiocie zagranicznym —
udział banku w aktywach netto podmiotu zagranicznego;
14) aktywa lub zobowiązania finansowe przeznaczone
do obrotu — aktywa lub zobowiązania finansowe,
które zostały nabyte lub powstały w celu uzyskania korzyści ekonomicznych w wyniku krótkoterminowych (w terminie do trzech miesięcy)
zmian cen lub innych zmiennych; składnik aktywów finansowych należy zaliczyć do aktywów
przeznaczonych do obrotu, jeżeli — niezależnie od
powodu, dla którego został nabyty — stanowi gru-
pę aktywów, która była wykorzystywana ostatnio
do realizacji korzyści ekonomicznych w wyniku
zmian cen lub innych zmiennych; instrumenty pochodne będące aktywami finansowymi lub zobowiązaniami finansowymi uznaje się za przeznaczone do obrotu, z wyłączeniem zabezpieczających
instrumentów pochodnych, stanowiących efektywne zabezpieczenie;
tością w terminie zapadalności lub wymagalności,
wyliczoną za pomocą metody efektywnej stopy
procentowej, a także pomniejszoną o odpisy aktualizujące wartość oraz z tytułu rezerw celowych;
20) metoda efektywnej stopy procentowej — metodę
ustalania zamortyzowanego kosztu składnika aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych
oraz przypisywania przychodów albo kosztów z tytułu odsetek do odpowiednich okresów sprawozdawczych; efektywna stopa procentowa dyskontuje oczekiwany strumień przyszłych płatności pieniężnych do bieżącej wartości bilansowej netto do
terminu zapadalności albo wymagalności instrumentu finansowego, a w uzasadnionych przypadkach do innego przyjętego przez bank terminu;
przy wyliczaniu efektywnej stopy procentowej
bank dokonuje oszacowania przepływów pieniężnych, uwzględniając postanowienia umowy, jednakże bank nie uwzględnia potencjalnych przyszłych strat związanych z nieściągalnością aktywów finansowych; przy wyliczeniu bank uwzględnia wszelkie płacone i otrzymane prowizje i opłaty
stanowiące integralną część efektywnej stopy procentowej, w tym koszty transakcji oraz wszelkie
inne premie lub dyskonta; w metodzie efektywnej
stopy procentowej bank przyjmuje założenie, że
przepływy pieniężne oraz oczekiwane terminy są
wiarygodnie oszacowane; w przypadkach, w których nie jest możliwe wiarygodne ustalenie przepływów pieniężnych lub ich oczekiwanego terminu, bank dokonuje wyliczeń na podstawie przepływów pieniężnych określonych w umowie;
.go
15) aktywa finansowe i zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy — aktywa finansowe i zobowiązania finansowe, o których mowa w pkt 14, oraz uznane przez
bank za takie przy początkowym ujęciu, pod
warunkiem że pozwala to na uzyskanie bardziej
przydatnych informacji lub ogranicza różnice,
w tym w sposobie wyceny lub prezentacji związanych z tymi aktywami lub pasywami przychodów
lub kosztów, lub pozwala na ocenę uzyskiwanych
wyników wyceny wartości godziwej zgodnie
z udokumentowaną przez bank strategią inwestycyjną lub zasadami zarządzania ryzykiem;
Poz. 1279
v.p
l
Dziennik Ustaw Nr 191
w.
rcl
16) kredyty i pożyczki oraz inne należności banku —
aktywa finansowe z określonymi lub możliwymi
do określenia płatnościami, które nie są przedmiotem obrotu na rynku, z wyjątkiem aktywów finansowych, które bank zamierza zbyć w krótkim terminie, zakwalifikowanych do aktywów lub zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu
oraz aktywów finansowych, które przy początkowym ujęciu zostały uznane przez bank jako aktywa
finansowe i zobowiązania finansowe wyceniane
w wartości godziwej przez wynik finansowy,
a także kredytów i pożyczek oraz innych należności
banku, których bank nie może odzyskać z innych
powodów niż brak spłat, które kwalifikuje się jako
aktywa dostępne do sprzedaży;
17) aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności — aktywa finansowe o określonych lub
możliwych do określenia płatnościach lub ustalonym terminie zapadalności, które bank zamierza
i jest w stanie utrzymać w posiadaniu do terminu
zapadalności, z wyjątkiem aktywów finansowych
zakwalifikowanych jako kredyty i pożyczki oraz inne należności banku, aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży i aktywów finansowych
i zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy;
18) aktywa finansowe dostępne do sprzedaży — aktywa finansowe niebędące
ww
a) aktywami finansowymi wycenianymi w wartości godziwej przez wynik finansowy,
b) kredytami i pożyczkami oraz innymi należnościami banku,
c) aktywami finansowymi utrzymywanymi do terminu zapadalności;
19) zamortyzowany koszt aktywów finansowych lub
zobowiązań finansowych — wartość, w jakiej
składnik aktywów finansowych lub zobowiązań
finansowych został po raz pierwszy wprowadzony
do ksiąg rachunkowych, pomniejszoną o spłaty
wierzytelności, odpowiednio skorygowaną o skumulowaną kwotę zdyskontowanej różnicy pomiędzy wartością początkową składnika a jego war-
21) aktywa przejęte za długi — składniki majątku,
o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy — Prawo bankowe;
22) aktywa trwałe przeznaczone do zbycia — składnik
aktywów trwałych lub grupę aktywów zaliczonych
do aktywów trwałych wraz ze związanymi z nimi
aktywami obrotowymi oraz zobowiązaniami, które
są przeznaczone przez bank do sprzedaży w stanie
niewymagającym poniesienia dodatkowych nakładów lub wymagającym poniesienia dodatkowych nakładów w wysokości zwyczajowo przyjętej
przy sprzedaży tego typu aktywów, których bank
nie zamierza wykorzystywać w swojej działalności
w kolejnych okresach sprawozdawczych, przy
czym bank przyjmuje założenie, że sprzedaż tych
aktywów w wysokości zbliżonej do ich wartości
godziwej jest wysoce prawdopodobna w terminie
nieprzekraczającym jednego roku obrotowego;
23) podmioty powiązane kapitałowo lub organizacyjnie — podmioty określone w art. 4 ust. 1 pkt 16
ustawy — Prawo bankowe;
24) dom maklerski — niebędący bankiem podmiot
prowadzący działalność maklerską, w rozumieniu
ustawy o obrocie instrumentami finansowymi;
25) biuro maklerskie — wydzieloną organizacyjnie
w ramach banku jednostkę prowadzącą działalność maklerską;
26) towarowy dom maklerski — podmiot działający na
podstawie art. 2 pkt 8 ustawy o giełdach towarowych;
Załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów
z dnia 1 października 2010 r. (poz. 1279)
INFORMACJA DODATKOWA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO BANKU
Informacja dodatkowa sprawozdania finansowego
banku obejmuje wprowadzenie do sprawozdania
finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia.
ww
I. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego
banku obejmuje w szczególności
1. nazwę i siedzibę banku oraz wskazanie właściwego sądu lub innego organu prowadzącego rejestr,
wskazanie zakresu działalności wynikającego
z udzielonych zezwoleń Komisji Nadzoru Finansowego;
2. wskazanie okresu objętego sprawozdaniem finansowym, podanie powodu, jeżeli sprawozdanie
finansowe sporządzone jest za okres inny niż rok
obrotowy;
3. wskazanie, że sprawozdanie finansowe zawiera
dane łączne, jeżeli w skład banku wchodzą jednostki organizacyjne sporządzające samodzielnie
sprawozdania finansowe;
4. wskazanie, czy sprawozdanie finansowe zostało
sporządzone przy założeniu kontynuowania przez
bank działalności gospodarczej w dającej się przewidzieć przyszłości oraz czy nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania działalności;
5. w przypadku sprawozdania finansowego sporządzanego za okres, w ciągu którego nastąpiło połączenie jednostek, wskazanie, że jest to sprawozdanie finansowe sporządzone po połączeniu, oraz
wskazanie zastosowanej metody rozliczenia połączenia;
6. stosowane zasady (polityka) rachunkowości, w tym
metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania
przychodów i kosztów, w zakresie, w jakim obowiązujące przepisy pozostawiają prawo wyboru lub nie
regulują danego zagadnienia, w szczególności
1) zasady ujmowania w kapitale własnym skutków
wyceny pozycji bilansowych,
2) zasady ustalania wartości godziwej aktywów
finansowych i zobowiązań finansowych, z podziałem na poszczególne rodzaje tych aktywów
i zobowiązań,
3) przyjęte zasady rachunkowości zabezpieczeń,
w tym odnoszące się do prognozowanych transakcji,
4) zasady spisywania należności;
7. dokonane w ciągu roku obrotowego zmiany zasad
(polityki) rachunkowości, w tym metod wyceny,
wraz z uzasadnieniem ich wprowadzenia, jeżeli
wywierają one istotny wpływ na sprawozdanie
finansowe, ze wskazaniem spowodowanej tymi
zmianami różnicy w wyniku finansowym;
9. informacje dotyczące korekty błędu w poszczególnych pozycjach sprawozdania finansowego o
1) rodzaju popełnionego błędu,
2. dane o walutowej strukturze aktywów i pasywów;
3. dane o źródłach pozyskania depozytów, z uwzględnieniem podziału na branżowe i geograficzne segmenty rynku;
4. informacje o strukturze koncentracji zaangażowania banku w poszczególne jednostki, grupy kapitałowe, branżowe i geograficzne segmenty rynku,
wraz z oceną ryzyka związanego z tym zaangażowaniem;
5. informacje o
1) strukturze należności banku w podziale na poszczególne kategorie, ustalone zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 81 ust. 2
pkt 8 lit. c ustawy, z wyszczególnieniem kredytów i pożyczek, lokat w innych bankach i w innych podmiotach finansowych, w tym informacje o
.go
8. dokonane w stosunku do poprzedniego sprawozdania finansowego zmiany sposobu sporządzania
sprawozdania finansowego, wraz z uzasadnieniem
ich wprowadzenia i skutkami w zakresie przedstawiania sytuacji majątkowej i finansowej banku;
Poz. 1279
v.p
l
Dziennik Ustaw Nr 191
2) kwocie korekty dotyczącej bieżącego roku obrotowego,
b) należnościach przeterminowanych i należnościach spornych, na które nie utworzono
rezerw celowych lub nie dokonano odpisu
aktualizującego,
2) kredytach i pożyczkach, od których bank nie nalicza odsetek,
3) aktywach finansowych, z podziałem na
w.
rcl
3) kwocie korekty dotyczącej okresów wcześniejszych;
a) należnościach z odroczonym terminem zapłaty,
10. informacje o znaczących zdarzeniach, które wystąpiły po dniu bilansowym i nie zostały uwzględnione w innych częściach sprawozdania finansowego;
11. informacje o znaczących zdarzeniach dotyczących
lat ubiegłych, które zostały ujęte w sprawozdaniu
finansowym roku obrotowego;
12. informacje o wynagrodzeniu biegłego rewidenta
lub podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych, wypłaconym lub należnym za
rok obrotowy odrębnie za
1) obowiązkowe badanie rocznego sprawozdania
finansowego,
2) inne usługi poświadczające,
3) usługi doradztwa podatkowego,
ww
4) pozostałe usługi.
II. W dodatkowych informacjach i objaśnieniach
ujawnieniu podlegają informacje o aktywach i pasywach, zobowiązaniach pozabilansowych, elementach
rachunku zysków i strat, zestawienia zmian w kapitale własnym oraz rachunku przepływów pieniężnych,
a także informacje o zarządzaniu ryzykiem związanym z prowadzoną przez bank działalnością, informacje dotyczące instrumentów finansowych klientów,
w zakresie niezbędnym do lepszego zrozumienia
sytuacji finansowej i majątkowej, a także wyniku
finansowego banku, w szczególności
1. o spełnieniu przez bank wymogów, o których mowa w art. 128 ustawy — Prawo bankowe;
a) aktywa finansowe wyceniane w wartości
godziwej przez wynik finansowy,
b) aktywa finansowe przeznaczone do obrotu,
c) kredyty i pożyczki oraz inne należności banku,
d) aktywa finansowe utrzymywane do terminu
zapadalności,
e) aktywa finansowe dostępne do sprzedaży,
4) aktywach finansowych dostępnych do sprzedaży, aktywach i zobowiązaniach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik
finansowy, dla których nie było możliwe ustalenie w sposób wiarygodny wartości godziwej, ze
wskazaniem oszacowanej wartości;
6. informacje o kredytach i pożyczkach oraz innych
należnościach banku, a także o instrumentach zabezpieczających przed ryzykiem kredytowym, wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, wykazując odrębnie
1) wartość kredytów i pożyczek oraz innych należności banku zakwalifikowanych przy początkowym ujęciu jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy,
2) wartość ekspozycji na ryzyko kredytowe na
dzień sprawozdawczy, bez uwzględnienia wartości instrumentów zabezpieczających przed
ryzykiem kredytowym,
3) wartość, o którą instrumenty zabezpieczające
przed ryzykiem kredytowym zmniejszają wartość ekspozycji na ryzyko kredytowe,
4) wartość zmiany, w danym okresie sprawozdawczym i narastająco, wartości godziwej kredytów
i pożyczek oraz innych należności banku, która
wynika ze zmian ryzyka kredytowego, ustaloną
a) jako wartość zmiany dla danego składnika lub
grupy aktywów finansowych, która nie wynika ze zmiany warunków rynkowych powodujących ryzyko rynkowe, lub
Poz. 1279
3) wartość kapitału własnego jednostki, jej wynik
finansowy za rok obrotowy, nieopłaconą przez
bank wartość udziału w kapitale jednostki,
v.p
l
Dziennik Ustaw Nr 191
4) wartość otrzymanych lub należnych dywidend
za rok obrotowy oraz stopień udziału banku
w zarządzaniu;
11. informacje o wartości posiadanych udziałów i akcji w jednostkach podporządkowanych, które bank
przeznaczył do sprzedaży;
12. w przypadku przekwalifikowania składnika aktywów finansowych ujawnieniu podlegają informacje o wartości i kategorii przekwalifikowanych aktywów oraz o przyczynach przekwalifikowania;
5) wartość zmiany wartości godziwej instrumentów zabezpieczających przed ryzykiem kredytowym zakwalifikowanych przy początkowym ujęciu jako wyceniane w wartości godziwej przez
wynik finansowy, jaka wystąpiła w danym okresie sprawozdawczym i narastająco;
13. w przypadku przekwalifikowania składnika aktywów finansowych z kategorii aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, aktywów dostępnych
do sprzedaży albo z kategorii aktywów utrzymywanych do terminu zapadalności, informacje o
.go
b) w oparciu o inną metodę, która w ocenie banku pozwala wierniej odzwierciedlić wartość
zmiany dla danego składnika lub grupy aktywów finansowych, która wynika ze zmiany
ryzyka kredytowego,
7. informacje o zobowiązaniach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, wykazując odrębnie
1) wartość zobowiązań finansowych zakwalifikowanych przy początkowym ujęciu jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy,
2) wartości bilansowej i wartości godziwej składników aktywów finansowych, które zostały przekwalifikowane w okresie sprawozdawczym oraz
w poprzednich okresach sprawozdawczych,
3) wyjątkowych okolicznościach wraz z faktami
wskazującymi na to, że były one wyjątkowe, gdy
składnik aktywów finansowych został przekwalifikowany zgodnie z § 32 ust. 1 rozporządzenia,
w.
rcl
2) wartość zobowiązań finansowych zakwalifikowanych jako przeznaczone do obrotu,
1) wartości aktywów finansowych przekwalifikowanych do i z każdej kategorii, a także przyczyny przekwalifikowania,
3) różnicę pomiędzy wartością bilansową zobowiązań finansowych a wartością, którą bank
byłby zobowiązany zapłacić w terminie wymagalności;
8. dane o wartości posiadanych instrumentów finansowych, z uwzględnieniem
1) instrumentów finansowych znajdujących się
w obrocie giełdowym,
2) instrumentów finansowych znajdujących się
w obrocie pozagiełdowym,
3) papierów wartościowych z nieograniczoną zbywalnością, nieznajdujących się w obrocie na
rynku regulowanym,
4) papierów wartościowych z ograniczoną zbywalnością,
ww
5) wartości rynkowej instrumentów finansowych,
w przypadku gdy jest różna od wartości wykazywanej w bilansie;
9. informacje o zawartych przez bank umowach, których skutkiem będzie powstanie instrumentu
finansowego;
10. informacje o posiadanych udziałach i akcjach,
w podziale na jednostki zależne, współzależne
i stowarzyszone, zawierające
1) nazwę i siedzibę jednostek oraz przedmiot ich
działalności,
2) wartość bilansową udziałów i akcji, procent posiadanego kapitału jednostki i udział w ogólnej
liczbie głosów na walnym zgromadzeniu,
4) przychodach lub kosztach z tytułu wyceny składnika aktywów finansowych, w okresie sprawozdawczym oraz w poprzednich okresach sprawozdawczych,
5) przychodach lub kosztach z tytułu wyceny, które
zostałyby ujęte w okresie sprawozdawczym,
jeżeli dany składnik aktywów finansowych nie
zostałby przekwalifikowany,
6) efektywnej stopie procentowej i szacunkowej
kwocie przepływów pieniężnych, które bank
spodziewa się odzyskać, na dzień przekwalifikowania składnika aktywów finansowych;
14. w przypadku przeniesienia praw majątkowych zakwalifikowanych do aktywów finansowych (przeniesienie aktywów), które nie są wyłączone
z bilansu, ujawnieniu podlegają następujące informacje w odniesieniu do każdej kategorii aktywów
finansowych
1) rodzaj przeniesionych aktywów,
2) wartość i charakter korzyści zachowanych przez
bank, a także rodzaje ryzyka związane z przeniesionymi aktywami finansowymi, które nie podlegają wyłączeniu z bilansu,
3) wartość bilansowa przeniesionych aktywów,
wartość ujmowanych w bilansie aktywów i powiązanych z nimi zobowiązań;
15. informacje o zastawie na mieniu banku, wraz z postanowieniami i warunkami ustanowienia zastawu
oraz wartości bilansowej składników aktywów
finansowych, które bank zastawił jako zabezpieczenie zobowiązań lub zobowiązań pozabilansowych;
16. informacje o posiadanych instrumentach finansowych z wbudowanymi instrumentami pochodnymi;
17. informacje dotyczące wydzielonego organizacyjnie biura maklerskiego banku o wielkości
1) środków pieniężnych klientów biura maklerskiego ulokowanych w dłużne papiery wartościowe
wyemitowane przez Skarb Państwa,
2) środków pieniężnych klientów zdeponowanych
na rachunkach pieniężnych w biurze maklerskim oraz wpłaconych na poczet nabycia papierów wartościowych w pierwszej ofercie publicznej lub publicznym obrocie pierwotnym,
23. informacje o zobowiązaniach od banków prowadzących działalność maklerską, domów maklerskich i towarowych domów maklerskich, w podziale na
1) zobowiązania z tytułu zawartych transakcji giełdowych, w dalszym podziale na zobowiązania
z tytułu rozliczenia transakcji na poszczególnych
giełdach,
2) zobowiązania z tytułu zawartych transakcji na
rynku pozagiełdowym,
3) zobowiązania z tytułu reprezentacji innych banków, prowadzących działalność maklerską, oraz
domów maklerskich na regulowanych rynkach
papierów wartościowych,
4) zobowiązania z tytułu afiliacji,
5) zobowiązania z tytułu pożyczek automatycznych
realizowanych za pośrednictwem Krajowego
Depozytu;
.go
3) środków pieniężnych przekazanych z funduszu
rozliczeniowego;
Poz. 1279
v.p
l
Dziennik Ustaw Nr 191
18. informacje o należnościach od banków prowadzących działalnością maklerską, domów maklerskich
i towarowych domów maklerskich, w podziale na
1) należności z tytułu zawartych transakcji giełdowych, w dalszym podziale na należności z tytułu
rozliczenia transakcji na poszczególnych giełdach,
2) należności z tytułu zawartych transakcji na rynku pozagiełdowym,
3) należności z tytułu reprezentacji innych banków,
prowadzących działalność maklerską, oraz domów maklerskich na regulowanych rynkach papierów wartościowych,
24. informacje o zmianach wartości funduszy wydzielonych dla oddziałów zagranicznych, z uwzględnieniem stanu na początek roku obrotowego,
zwiększeń i zmniejszeń, z podziałem na poszczególne podmioty, oraz stanu na koniec roku obrotowego;
25. dane dotyczące zmian stanu wartości niematerialnych i prawnych
5) należności z tytułu pożyczek automatycznych
realizowanych za pośrednictwem Krajowego
Depozytu;
2) wartość obcych wartości niematerialnych
i prawnych, używanych na podstawie umowy,
o której mowa w art. 3 ust. 4 ustawy;
19. informacje dotyczące wydzielonego organizacyjnie biura maklerskiego banku o należnościach od
Krajowego Depozytu i giełdowych izb rozrachunkowych, w podziale na
26. dane dotyczące użytkowanych rzeczowych aktywów trwałych, w szczególności
w.
rcl
4) należności z tytułu afiliacji,
1) zakres zmian wartości niematerialnych i prawnych, zawierający stan na początek roku obrotowego, tytuły zwiększeń i zmniejszeń oraz stan
na koniec roku obrotowego,
1) należności z funduszu rozliczeniowego,
2) należności z funduszu rekompensat;
20. informacje dotyczące wydzielonego organizacyjnie biura maklerskiego banku o zobowiązaniach
od Krajowego Depozytu i giełdowych izb rozrachunkowych, w podziale na
ww
1) zobowiązania wobec funduszu rozliczeniowego,
2) zobowiązania wobec funduszu rekompensat;
21. informacje o należnościach od podmiotów prowadzących regulowane rynki papierów wartościowych i giełdy towarowe, w podziale na należności
od poszczególnych giełd i spółek prowadzących
rynek pozagiełdowy dotyczące wydzielonego organizacyjnie biura maklerskiego banku;
22. informacje o zobowiązaniach od podmiotów prowadzących regulowane rynki papierów wartościowych i giełdy towarowe, w podziale na zobowiązania od poszczególnych giełd i spółek prowadzących rynek pozagiełdowy dotyczące wydzielonego
organizacyjnie biura maklerskiego banku;
1) zakres zmian wartości użytkowanych rzeczowych aktywów trwałych, zawierający stan na
początek roku obrotowego, zwiększenia i zmniejszenia oraz stan na koniec roku obrotowego,
2) wartość obcych środków trwałych używanych
na podstawie umowy, o której mowa w art. 3
ust. 4 ustawy;
27. informacje na temat aktywów przejętych za długi
w podziale na nieruchomości i pozostałe składniki
majątku;
28. informacje o aktywach trwałych przeznaczonych
do zbycia, zawierające wartość tych aktywów na
początek roku obrotowego, zwiększenia i zmniejszenia oraz stan na koniec roku obrotowego;
29. wykaz pozycji czynnych i biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów, przychodów przyszłych okresów oraz przychodów zastrzeżonych;
30. dane o strukturze własności kapitału podstawowego, w tym ilość, rodzaj i wartość nominalna akcji
oraz wartość udziałów tworzących kapitał, z wyszczególnieniem akcjonariuszy lub udziałowców
posiadających ponad 5 % głosów na walnym zgromadzeniu;
31. dane o uprzywilejowaniu i ograniczeniu praw
związanych z daną grupą akcji, w tym dotyczących
podziału dywidend i zwrotu kapitału;
32. informacje o akcjach własnych będących w posiadaniu banku lub w posiadaniu jednostek zależnych, współzależnych i stowarzyszonych;
33. informacje o zobowiązaniach z tytułu zatwierdzonej do wypłaty dywidendy lub nadwyżki bilansowej;
34. informacje w zakresie zobowiązań podporządkowanych, obejmujące
1) wartość poszczególnych pożyczek oraz waluty,
w jakich zostały zaciągnięte,
d) informacji o powiązaniach finansowych, organizacyjnych, personalnych pomiędzy bankiem a podmiotem, któremu bank udzielił
gwarancji,
e) informacji, czy papiery wartościowe objęte
gwarancją są zbywalne, czy znajdują się lub
będą skierowane do publicznego obrotu,
3) dane o zawartych kontraktach opcji subskrypcji
lub sprzedaży akcji zwykłych banku,
4) informacje
o
zaproponowanej
wypłacie
dywidendy, jeśli nie została ona formalnie zatwierdzona, a także o jakichkolwiek nieujętych
skumulowanych dywidendach z akcji uprzywilejowanych,
5) szczegółowe dane o aktywach banku, które stanowią zabezpieczenie zobowiązań banku oraz
zobowiązań strony trzeciej, a także o wartości
zobowiązań banku podlegających zabezpieczeniu tymi aktywami,
.go
2) warunki oprocentowania i terminy wymagalności pożyczek;
Poz. 1279
v.p
l
Dziennik Ustaw Nr 191
35. informacje o stanie i zmianach wartości rezerw celowych, z podziałem na kategorie należności, obejmujące
1) stan rezerw celowych na początek roku obrotowego,
2) zwiększenia, wykorzystanie i rozwiązanie rezerw
celowych,
3) stan rezerw celowych na koniec roku obrotowego,
7) informacje o udzielonych zobowiązaniach finansowych, w tym o udzielonych zobowiązaniach
nieodwołalnych,
8) informacje o wartości nominalnej instrumentów bazowych będących przedmiotem kontraktów na instrumenty pochodne, z uwzględnieniem
w.
rcl
4) wymagany, zgodnie z przepisami wydanymi na
podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. c ustawy, stan
rezerw celowych na koniec roku obrotowego,
wraz ze szczegółowym wyjaśnieniem, jeżeli stan
rezerw wykazany w pkt 3 nie osiągnął stanu wymaganego;
6) informacje na temat nieujętych w bilansie transakcji z zobowiązaniem do odkupu,
a) rodzajów zawartych kontraktów, w tym opcji,
instrumentów zamiany, terminowych instrumentów finansowych,
b) rodzajów instrumentów bazowych,
36. dane o rezerwach na przyszłe zobowiązania według rodzaju zobowiązań, z uwzględnieniem stanu
na początek roku obrotowego, zwiększeń i wykorzystania oraz stanu na koniec roku obrotowego;
c) podziału według instrumentów bazowych do
otrzymania i wydania, w tym sprzedanych
i nabytych;
37. dane o stanie odpisów aktualizujących, z wyłączeniem rezerw celowych, według rodzajów aktywów,
ze wskazaniem stanu na początek roku obrotowego, zwiększeń i zmniejszeń oraz stanu na koniec
roku obrotowego;
39. informacje o stosowanych przez bank zasadach
rachunkowości zabezpieczeń, z uwzględnieniem
podziału na zabezpieczanie wartości godziwej, zabezpieczanie przepływów środków pieniężnych
oraz zabezpieczanie inwestycji w podmiocie zagranicznym, obejmujące co najmniej
ww
38. dane o zobowiązaniach pozabilansowych, w tym
warunkowych z tytułu udzielonych zabezpieczeń,
obejmujące
1) wykaz udzielonych gwarancji i poręczeń, w tym
wekslowych oraz innych udzielonych zobowiązań o charakterze gwarancyjnym,
2) zestawienie gwarancji i poręczeń emisji udzielonych emitentom, z uwzględnieniem
a) nazwy emitentów papierów wartościowych,
którym bank gwarantuje przejęcie emisji,
b) rodzaju gwarantowanych papierów wartościowych,
c) warunków zawartej umowy gwarancyjnej
i wskazanie kwoty, do jakiej bank zobowiązał
się zaangażować w przypadku realizacji umowy gwarancyjnej,
1) opis zabezpieczeń,
2) opis instrumentów finansowych wyznaczonych
jako instrumenty zabezpieczające oraz ich wartość godziwą na dzień bilansowy,
3) charakter ryzyka, przed którym bank się zabezpiecza,
4) termin, w którym oczekuje się przeprowadzenia
prognozowanych transakcji objętych zabezpieczeniem, oraz przewidywany okres, w którym
transakcje te wpłyną na wynik finansowy,
5) opis prognozowanych transakcji, w odniesieniu
do których uprzednio stosowano zasady
rachunkowości zabezpieczeń, lecz obecnie bank
nie spodziewa się ponownego przeprowadzenia
takich transakcji;
40. dane na temat znaczących warunków umów dotyczących instrumentów finansowych, które mogą
wpływać na wartość, termin i stopień pewności
przyszłych przepływów środków pieniężnych,
z uwzględnieniem podziału na rodzaje aktywów
i zobowiązań finansowych, zarówno bilansowych,
jak i pozabilansowych;
41. informacje z zakresu rachunku zysków i strat
1) informacje o przychodach, w tym z tytułu prowizji, i kosztach prowadzenia przez bank działalności maklerskiej,
1) wysokość rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego i aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego utworzonych
w poprzednich latach obrotowych, w tym odniesionych na kapitał (fundusz) z aktualizacji
wyceny,
2) dokonane w ciągu roku obrotowego rozliczenia
rezerwy na odroczony podatek dochodowy i aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego utworzonych w poprzednich latach obrotowych, z wyodrębnieniem dokonanych rozliczeń z kapitałem (funduszem) z aktualizacji
wyceny,
3) utworzone w roku obrotowym aktywa z tytułu
odroczonego podatku dochodowego, z wyszczególnieniem części odniesionej na kapitał
(fundusz) z aktualizacji wyceny,
.go
2) dane o odpisach amortyzacyjnych środków
trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, odpisach z tytułu aktualizacji wartości
majątku trwałego rzeczowego i finansowego,
z uwzględnieniem podziału na grupy rodzajowe środków trwałych i rodzaje aktywów finansowych,
Poz. 1279
v.p
l
Dziennik Ustaw Nr 191
3) dane o skutkach wyceny aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży do poziomu
wartości godziwej,
4) informacje o przychodach i kosztach z tytułu
wyłączonych z bilansu aktywów finansowych
dostępnych do sprzedaży,
5) stan aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego na koniec roku obrotowego, w tym
stan aktywów rozliczanych z kapitałem (funduszem) z aktualizacji wyceny,
6) stan rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego na koniec roku obrotowego, w tym
stan rezerwy dotyczący operacji rozliczanych
z kapitałem (funduszem) z aktualizacji wyceny,
w.
rcl
5) informacje o przychodach i kosztach z tytułu
sprzedanych aktywów finansowych, których
wartość godziwa nie mogła być wcześniej wiarygodnie wyceniona, ze wskazaniem wartości
bilansowej aktywów ustalonej na dzień sprzedaży,
4) utworzona w roku obrotowym rezerwa z tytułu
odroczonego podatku dochodowego, z wyszczególnieniem części odniesionej na kapitał
(fundusz) z aktualizacji wyceny,
6) informacje o zyskach i stratach nadzwyczajnych,
7) informacje o dokonanych odpisach aktualizujących lub rezerwach celowych należności nieściągalnych, z podziałem na tytuły odpisów,
i sposób dokonania odpisu w ciężar utworzonych rezerw, w ciężar kosztów operacji finansowych oraz w ciężar pozostałych kosztów
operacyjnych, z wyszczególnieniem strat poniesionych z tytułu kredytów i pożyczek,
7) wysokość obciążającego wynik finansowy podatku dochodowego za dany rok obrotowy,
z podziałem na
a) część bieżącą,
b) część odroczoną;
43. zagregowane dane dotyczące
1) korzystania z kredytów, pożyczek, gwarancji lub
poręczeń przez pracowników, członków zarządu
lub organów nadzorczych, ze wskazaniem warunków oprocentowania i terminów spłaty,
2) wynagrodzeń, łącznie z wynagrodzeniem z zysku, wypłaconych lub należnych członkom zarządu lub organów nadzorczych banku,
9) informacje o nakładach poniesionych w związku z nabyciem lub wytworzeniem środków
trwałych w budowie, wartości niematerialnych
i prawnych oraz o planowanych nakładach
w okresie najbliższych 12 miesięcy,
3) przeciętnego w roku obrotowym zatrudnienia,
w przeliczeniu na etaty,
ww
8) informacje o przychodach z tytułu dywidend,
w podziale na jednostki, od których otrzymano
dywidendy,
10) propozycje podziału zysku lub pokrycia straty
za rok obrotowy,
11) informacje o przychodach, kosztach i wynikach
działalności zaniechanej w roku obrotowym
lub przewidzianej do zaniechania w następnym okresie sprawozdawczym, wraz z wyjaśnieniami przyczyn zaniechania;
42. informacje o wartości aktywów i utworzonej rezerwy na odroczony podatek dochodowy, obejmujące w szczególności
4) kosztów związanych z utworzeniem rezerw na
przyszłe zobowiązania wobec pracowników,
z wyszczególnieniem tytułów,
5) kosztów poniesionych na finansowanie pracowniczych programów emerytalnych;
44. informacje o transakcjach z podmiotami powiązanymi z bankiem kapitałowo lub organizacyjnie,
z uwzględnieniem zasad polityki kredytowej banku
względem podmiotów powiązanych oraz procentowego udziału przypadającego na transakcje z tymi podmiotami, z podziałem na
1) należności i zobowiązania,
2) główne pozycje przychodów i kosztów, w tym
odsetki i prowizje, koszty rezerw na kredyty
i pożyczki,
3) udzielone zobowiązania finansowe, w tym nieodwołalne;
45. informacje o istotnych transakcjach (wraz z ich
kwotami) zawartych przez bank na innych warunkach niż rynkowe ze stronami powiązanymi, przez
które rozumie się jednostki powiązane oraz
1) osobę, która jest członkiem organu zarządzającego lub nadzorującego banku lub jednostki
z nim powiązanej, lub
Poz. 1279
lizujących bez uwzględnienia zabezpieczeń
prawnych, która jest podstawą kalkulacji wymogu, o którym mowa w art. 128 ustawy — Prawo
bankowe,
v.p
l
Dziennik Ustaw Nr 191
3) wartość zabezpieczeń prawnych oraz innych pozycji wpływających na pomniejszenie wymogu
kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego;
48. dla wszystkich rodzajów aktywów finansowych
analizę wiekową przeterminowanych na dzień
bilansowy aktywów finansowych w podziale na aktywa finansowe, w przypadku, w którym nastąpiła
utrata wartości, i pozostałe aktywa finansowe;
49. informacje o charakterze i celu gospodarczym zawartych przez bank umów nieuwzględnionych
w bilansie w zakresie niezbędnym do oceny ich
wpływu na sytuację majątkową, finansową i wynik
finansowy banku;
3) jednostkę kontrolowaną, współkontrolowaną
lub inną jednostkę, na którą znaczący wpływ
wywiera lub posiada w niej znaczącą ilość głosów, bezpośrednio albo pośrednio, osoba,
o której mowa w pkt 1 i 2, lub
51. informacje o sekurytyzacji aktywów banku, z wyszczególnieniem co najmniej
4) jednostkę realizującą program świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia, skierowany do pracowników banku lub jednostki powiązanej
2) wartości oraz rodzaju otrzymanych papierów
wartościowych;
.go
2) osobę, która jest małżonkiem lub osobą faktycznie pozostającą we wspólnym pożyciu, krewnym lub powinowatym do drugiego stopnia,
przysposobionym lub przysposabiającym, osobą związaną z tytułu opieki lub kurateli w stosunku do którejkolwiek z osób będących członkami organu zarządzającego lub nadzorującego
banku lub jednostki z nim powiązanej, lub
50. informacje o prowadzonej przez bank działalności
powierniczej;
1) wartości oraz rodzaju wierzytelności objętych
sekurytyzacją,
w.
rcl
52. informacje z zakresu rachunku przepływów środków pieniężnych
— wraz z informacjami określającymi charakter
tych transakcji; informacje dotyczące poszczególnych transakcji mogą być zgrupowane według ich
rodzaju, z wyjątkiem przypadku, gdy informacje na
temat poszczególnych transakcji są niezbędne dla
zrozumienia ich wpływu na sytuację majątkową,
finansową i wynik finansowy banku;
46. informacje o celach i zasadach zarządzania ryzykiem, z wyszczególnieniem podziału na następujące kategorie ryzyka
1) ryzyko rynkowe, w tym
a) ryzyko walutowe,
b) ryzyko stopy procentowej,
c) ryzyko cenowe,
2) ryzyko kredytowe,
ww
3) ryzyko płynności,
4) ryzyko operacyjne;
47. dla wszystkich rodzajów aktywów finansowych
i zobowiązań finansowych, zarówno bilansowych,
jak i pozabilansowych
1) informacje na temat obciążenia ryzykiem stopy
procentowej, w tym umowne daty zmiany oprocentowania lub terminy płatności,
2) informacje na temat obciążenia ryzykiem kredytowym, w tym sumę wartości ekspozycji kredytowych będących aktywami lub zobowiązaniami pozabilansowymi, pomniejszoną o wartość
utworzonych rezerw celowych i odpisów aktua-
1) określenie środków pieniężnych przyjętych do
rachunku przepływów środków pieniężnych,
w tym ich strukturę na początek i koniec okresu
sprawozdawczego,
2) wyjaśnienie na temat przyjętego podziału działalności na operacyjną, inwestycyjną i finansową,
3) wykaz korekt oraz wpływów i wydatków
do pozycji: „Pozostałe korekty”, „Pozostałe
wpływy” i „Pozostałe wydatki”, których kwoty
przekraczają 5 % ogólnej ich sumy z danej działalności,
4) przyczyny powstania różnic pomiędzy zmianami stanu pozycji w bilansie oraz zmianami tych
samych pozycji wykazanymi w rachunku przepływów środków pieniężnych;
53. informacje w odniesieniu do sprawozdania finansowego sporządzonego za okres sprawozdawczy,
w ciągu którego nastąpiło połączenie jednostek
1) jeżeli połączenie zostało rozliczone metodą nabycia
a) nazwa (firma) i opis przedmiotu działalności
spółki przejętej,
b) liczba, wartość nominalna i rodzaj udziałów
(akcji) wyemitowanych w celu połączenia,
c) cena przejęcia, wartość aktywów netto według wartości godziwej spółki przejętej na
dzień połączenia, wartość firmy lub ujemna
wartość firmy i opis zasad jej amortyzacji,
6) przychodach uzyskanych ze wspólnego przedsięwzięcia i kosztach z nimi związanych,
a) nazwy (firmy) i opis przedmiotu działalności
spółek, które w wyniku połączenia zostały
wykreślone z rejestru,
7) zobowiązaniach pozabilansowych i inwestycyjnych dotyczących wspólnego przedsięwzięcia;
b) liczba, wartość nominalna i rodzaj udziałów
(akcji) wyemitowanych w celu połączenia,
c) przychody i koszty, zyski i straty oraz zmiany
w kapitałach własnych połączonych spółek za
okres od początku roku obrotowego, w ciągu
którego nastąpiło połączenie, do dnia połączenia;
54. informacje o wspólnych przedsięwzięciach, które
nie podlegają konsolidacji, w tym o
55. dane o wartościach instrumentów finansowych
klientów, zapisanych na rachunkach papierów
wartościowych, wycenionych według zasad określonych w rozporządzeniu na ostatni dzień okresu
sprawozdawczego, w podziale na
1) zdematerializowane instrumenty finansowe,
w tym dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym,
2) inne niż zdematerializowane instrumenty finansowe;
56. informacje o towarach giełdowych klientów w ujęciu wartościowym i ilościowym;
.go
1) nazwie, zakresie działalności wspólnego przedsięwzięcia,
v.p
l
2) jeżeli połączenie zostało rozliczone metodą łączenia udziałów
2) procentowym udziale banku we wspólnym
przedsięwzięciu,
3) części wspólnie kontrolowanych rzeczowych
składników aktywów trwałych oraz wartości
niematerialnych i prawnych,
4) zobowiązaniach zaciągniętych na potrzeby
przedsięwzięcia lub nabycia używanych rzeczowych składników aktywów trwałych,
Informacja dodatkowa powinna zapewnić porównywalność informacji finansowych zawartych w sprawozdaniu za okres sprawozdawczy z informacjami zawartymi w sprawozdaniu finansowym za poprzedni,
analogiczny okres sprawozdawczy. Wszelkie dodatkowe informacje, niewynikające lub niezwiązane bezpośrednio z wymienionym wyżej sprawozdaniem, powinny być przedstawione w końcowej części tej informacji.
ww
w.
rcl
5) części zobowiązań wspólnie zaciągniętych,
57. informacje, które mogłyby w istotny sposób wpłynąć na ocenę sytuacji majątkowej, finansowej oraz
wynik finansowy.
§ 3. Bank udostępnia do wglądu zainteresowanym
osobom zbadane roczne sprawozdanie finansowe
oraz roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe
w terminie 15 dni od dnia jego zatwierdzenia.
28) fundusz rozliczeniowy — fundusz, o którym mowa
w art. 65 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami
finansowymi;
Rozdział 2
v.p
l
27) fundusz inwestycyjny — osobę prawną, o której
mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2004 r.
o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146,
poz. 1546, z późn. zm.4));
Prowadzenie ksiąg rachunkowych
29) towary giełdowe — towary giełdowe, o których
mowa w art. 2 pkt 2 ustawy o giełdach towarowych;
§ 4. Zapisów w księgach rachunkowych dokonuje
się w złotych i groszach lub w walutach obcych, w których wykonywane są operacje.
30) afiliacja — pośredniczenie członka giełdy lub członka rynku pozagiełdowego w zawieraniu transakcji
na rynku regulowanym przez bank;
§ 5. Ewidencję księgową operacji w walutach obcych prowadzi się
1) w poszczególnych walutach obcych i w złotych na
odpowiednich kontach prowadzonych odrębnie
dla wartości w poszczególnych walutach obcych
i dla wartości w złotych lub
.go
31) klient — osobę prawną, osobę fizyczną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości
prawnej, korzystającą z usług świadczonych przez
bank na podstawie umowy, przy czym za klienta
nie uważa się banku lub domu maklerskiego zawierającego transakcje z wykorzystaniem afiliacji;
32) system kojarzenia ofert — system obrotu instrumentami finansowymi, w którym przeciwstawne
oferty kojarzone są według zasady najkorzystniejszej ceny, bez ustalania kursów otwarcia i zamknięcia;
§ 6. 1. Ewidencjonowanie zdarzeń w księgach
rachunkowych banku następuje zgodnie z ustalonymi
zasadami (polityką) rachunkowości.
2. Prowadzenie ksiąg rachunkowych banku polega
w szczególności na
1) chronologicznej rejestracji zdarzeń gospodarczych
w dzienniku dokonywanej w każdym dniu operacyjnym, w sposób umożliwiający uzgodnienie jego obrotów z zestawieniem obrotów i sald kont
syntetycznych, z zastrzeżeniem § 7;
w.
rcl
33) izba gospodarcza — izbę, o której mowa w art. 92
ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi;
2) w walutach obcych, odrębnie dla wartości w poszczególnych walutach przy spełnieniu warunku
zapewnienia pełnego dokumentowania codziennego ustalania wyniku z pozycji wymiany.
34) alternatywny system obrotu — system, o którym
mowa w art. 3 pkt 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi;
35) obrót regulowany — rynek regulowany, o którym
mowa w art. 14 ustawy o obrocie instrumentami
finansowymi, lub inny działający w sposób stały
— poza terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego — system obrotu instrumentami finansowymi dopuszczonymi do tego obrotu, zapewniający inwestorom powszechny i równy dostęp
do informacji rynkowej w tym samym czasie przy
kojarzeniu ofert nabycia i zbycia instrumentów
finansowych oraz jednakowe warunki nabywania
i zbywania tych instrumentów, zorganizowany
i podlegający nadzorowi właściwego organu,
a także alternatywny system obrotu;
ww
36) uczestnik systemu rekompensat — bank uczestniczący w systemie, o którym mowa w dziale V ustawy o obrocie instrumentami finansowymi;
37) rachunek papierów wartościowych — rachunek,
o którym mowa w art. 4 ust. 1 i 3 ustawy o obrocie
instrumentami finansowymi;
38) Krajowy Depozyt — spółkę akcyjną, o której mowa
w dziale III ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.
4) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U.
z 2005 r. Nr 83, poz. 719, Nr 183, poz. 1537 i 1538 i Nr 184,
poz. 1539, z 2006 r. Nr 157, poz. 1119, z 2007 r. Nr 112,
poz. 769, z 2008 r. Nr 231, poz. 1546, z 2009 r. Nr 18, poz. 97,
Nr 42, poz. 341, Nr 168, poz. 1323 i Nr 201, poz. 1540 oraz
z 2010 r. Nr 81, poz. 530, Nr 106, poz. 670, Nr 126, poz. 853
i Nr 182, poz. 1228.
2) ujmowaniu w ewidencji syntetycznej zdarzeń
gospodarczych w ujęciu systematycznym, w kolejności chronologicznej, z zachowaniem zasady podwójnego zapisu, w sposób zapewniający sporządzenie zestawienia obrotów i sald wszystkich kont
syntetycznych;
3) ujmowaniu w ewidencji analitycznej zdarzeń
gospodarczych w ujęciu systematycznym, w sposób zapewniający sporządzenie zestawienia obrotów i sald kont analitycznych uzgodnionego z saldami i zapisami na kontach syntetycznych;
4) ewidencji zobowiązań pozabilansowych, ze szczegółowością wynikającą z planu kont banku oraz
wymogów sprawozdawczych;
5) obejmowaniu określonych rzeczowych składników
majątku ewidencją ilościową i wartościową;
6) księgowaniu wszelkich operacji wyłącznie na właściwych kontach syntetycznych, kontach analitycznych oraz kontach pozabilansowych wynikających
z planu kont banku;
7) sporządzaniu zestawienia obrotów i sald kont syntetycznych i analitycznych.
§ 7. 1. Dziennik może być prowadzony łącznie dla
wszystkich operacji. Jeżeli stosuje się dzienniki częściowe, grupujące zdarzenia według ich rodzajów, należy sporządzić zestawienie obrotów i sald tych dzienników za dany dzień operacyjny.
§ 10. Dowody księgowe sporządzane przy użyciu
komputera oznacza się w sposób zapewniający możliwość stwierdzenia ich autentyczności. Stosowany
sposób oznaczenia powinien być uzgodniony pomiędzy zainteresowanymi stronami.
3. Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera zapisowi w księgach rachunkowych
nadaje się automatycznie numer identyfikacyjny, pod
którym został wprowadzony do dziennika i który
umożliwia ustalenie osoby odpowiedzialnej za treść
zapisu.
§ 11. 1. Podstawą zapisów w księgach rachunkowych pieniężnych operacji międzybankowych są sporządzane w formie papierowej lub przy użyciu komputera
1) zlecenia płatnicze uznaniowe, którymi są
a) polecenia przelewu,
b) dowody wpłaty,
c) inne uznaniowe zlecenia płatnicze;
2) zlecenia płatnicze obciążeniowe, którymi są
.go
§ 8. 1. Zapisów w księgach rachunkowych dokonuje się codziennie, ujmując wszystkie zdarzenia gospodarcze każdego dnia operacyjnego i odnosząc do okresów sprawozdawczych, których zdarzenia te dotyczą.
v.p
l
2. Zapisy w dzienniku są kolejno numerowane,
a sumy zapisów liczone w sposób ciągły. Sposób dokonywania zapisów w dzienniku powinien umożliwiać
jednoznaczne ich powiązanie ze sprawdzonymi i zatwierdzonymi dowodami księgowymi.
2. Księgi rachunkowe uznaje się za prowadzone
bezbłędnie, jeżeli wprowadzono do nich kompletnie
i poprawnie wszystkie zakwalifikowane do ujęcia
w księgach rachunkowych w danym dniu operacyjnym dowody księgowe, zapewniono ciągłość zapisów
oraz bezbłędność działania stosowanych procedur obliczeniowych.
b) czeki gotówkowe,
c) polecenia zapłaty,
d) inne obciążeniowe zlecenia płatnicze.
2. W dowodach księgowych dotyczących rozliczeń
pieniężnych gotówkowych kwotę operacji wpisuje się
liczbowo i słownie, przy czym grosze wpisuje się słownie w pełnym brzmieniu bądź z określeniem „grosze
jak wyżej” lub w sposób wynikający z formularza dowodu księgowego.
3. Na dowodach księgowych stanowiących podstawę zapisów w księgach rachunkowych pieniężnych
operacji międzybankowych sumy wpisane liczbowo
i słownie powinny być zgodne, a jakiekolwiek poprawki kwot dowodów są niedopuszczalne. Jeżeli niezgodność sumy wpisanej liczbowo i słownie wystąpi na
czeku, należy przyjąć za właściwą kwotę wynikającą
z zapisu słownego, opatrując jednocześnie czek stosowną uwagą.
w.
rcl
3. Podstawą zapisów na kontach pozabilansowych
są zobowiązania o charakterze finansowym lub gwarancyjnym, w tym udzielone lub otrzymane, a także
inne zobowiązania w szczególności związane z realizacją umowy kupna—sprzedaży, udzielonymi i otrzymanymi zabezpieczeniami, wynikające z zawartych umów
kupna—sprzedaży instrumentów pochodnych do dnia
ich rozliczenia.
a) czeki rozrachunkowe,
§ 9. 1. Dowodem księgowym stanowiącym podstawę ewidencji zdarzeń gospodarczych jest dyspozycja wystawiona przez klienta banku, dyspozycja własna banku lub inne dokumenty otrzymane bądź sporządzone w ustalonej formie i spełniające warunki, o których mowa w art. 21 ust. 1 i 1a ustawy.
2. W przypadku zlecenia płatniczego klienta za
określenie stron uznaje się wskazanie
1) numeru rachunku bankowego dłużnika lub jego
nazwy oraz numeru rachunku bankowego wierzyciela, przy zleceniu płatniczym uznaniowym;
ww
2) numeru rachunku bankowego dłużnika oraz numeru rachunku bankowego wierzyciela lub jego
nazwy, przy zleceniu płatniczym obciążeniowym.
3. Dowody księgowe podlegają zaksięgowaniu
w banku w dniu zawarcia transakcji lub dokonania
operacji.
4. Banki wystawiają dowody zastępcze dla udokumentowania operacji bankowych, dla których wymagane są zewnętrzne dowody źródłowe, jeżeli jest
to niezbędne dla kompletności zapisów w księgach
rachunkowych, realności wykazywania aktywów i pasywów oraz wyniku finansowego, a dowód zewnętrzny nie wpłynął w czasie umożliwiającym sporządzenie w terminie sprawozdania za dany okres sprawozdawczy.
4. Czeki powinny być skasowane lub zawierać indos i adnotację „do inkasa”.
§ 12. 1. Do zleceń płatniczych sporządzonych w formie papierowej stosuje się przepisy art. 21 ust. 1 i 1a
ustawy oraz § 9 ust. 2.
2. Zlecenia płatnicze sporządzone przy użyciu komputera powinny zawierać stwierdzenie zakwalifikowania dowodu do ujęcia w księgach rachunkowych przez
wskazanie daty księgowania oraz sposobu ujęcia dowodu w księgach rachunkowych. Do zleceń płatniczych sporządzonych przy użyciu komputera stosuje
się odpowiednio art. 21 ust. 1 i 1a ustawy oraz § 9
ust. 2.
§ 13. 1. Podstawą zapisów w księgach rachunkowych mogą być zbiory danych sporządzone przy użyciu komputera, pod warunkiem że otrzymany zbiór
uzyska trwale czytelną postać, odpowiadającą treści
dowodów księgowych i możliwe jest stwierdzenie
źródła ich pochodzenia oraz ustalenie osoby odpowiedzialnej za ich wprowadzenie.
2. Bank powinien posiadać procedury zapewniające sprawdzenie poprawności przetwarzania zbioru danych oraz kompletność i identyczność zapisów.
3. Dane źródłowe, stanowiące podstawę zapisów
w księgach rachunkowych, podlegają ochronie w miejscu ich powstania, w sposób zapewniający ich niezmienność przez okres wymagany do przechowywania dowodów księgowych sporządzonych na podstawie tych danych.
§ 14. 1. W uzasadnionych przypadkach dopuszcza
się stosowanie odpisu dowodu księgowego.
2. Odpis dowodu księgowego sporządza się na
formularzu właściwym dla danego dowodu.
Poz. 1279
2) salda na dzień otwarcia kont syntetycznych, obroty za okres od początku roku do dnia zamknięcia
ksiąg rachunkowych oraz salda na dzień zamknięcia kont syntetycznych;
v.p
l
Dziennik Ustaw Nr 191
3) sumę sald na dzień otwarcia kont syntetycznych,
obrotów za okres od początku roku do dnia zamknięcia ksiąg rachunkowych i sumę sald na dzień
zamknięcia kont syntetycznych; suma obrotów
kont syntetycznych powinna być zgodna z liczonymi w sposób ciągły obrotami dziennika.
Rozdział 3
3. Dopuszcza się zastąpienie odpisu kopią dowodu, w tym fotokopią lub kserokopią.
§ 18. W informacji dodatkowej sprawozdania
finansowego bank prezentuje informację o instrumentach finansowych klientów, zapisanych na rachunkach
papierów wartościowych bądź przechowywanych
w formie dokumentu, a także informację o prawach
klientów do towarów giełdowych, w ujęciu wartościowym i ilościowym.
.go
4. Odpis i kopia dowodu powinny być opatrzone
odpowiednią adnotacją „Odpis” albo „Kopia” oraz
uwierzytelnione przez zamieszczenie uwagi „Za zgodność z oryginałem”, podpisanej przez osobę stwierdzającą zgodność.
Ujmowanie w księgach rachunkowych
i prezentacja w sprawozdaniu finansowym
operacji dotyczących biura maklerskiego
5. Odpis i kopia dowodu powinny być opatrzone
odbitką stempla dziennego z datą sporządzenia.
§ 15. 1. Dowody księgowe, niespełniające warunków określonych w § 9—14, nie podlegają księgowaniu i są zwracane do banku, od którego je otrzymano.
2. Postanowienia § 9—14 mogą być stosowane do
operacji pomiędzy jednostkami organizacyjnymi banku prowadzącymi odrębne księgi rachunkowe.
§ 19. 1. Wpłaty i dopłaty na rzecz funduszu rozliczeniowego oraz zwrot nadpłat lub części wkładów
z tego funduszu ujmuje się na kontach rozrachunkowych.
§ 17. 1. Na podstawie zapisów na poszczególnych
kontach analitycznych sporządza się na koniec każdego dnia operacyjnego zestawienie obrotów i sald, wykazujące rachunkową zgodność z księgą główną oraz
obrotami dziennika.
§ 20. 1. Obowiązkowe wpłaty do systemu rekompensat, o którym mowa w dziale V ustawy o obrocie
instrumentami finansowymi, wykazuje się jako należności uczestnika systemu rekompensat od Krajowego
Depozytu.
2. Każdego dnia operacyjnego, na podstawie zapisów na kontach syntetycznych, sporządza się zestawienie obrotów i sald zawierające
2. Rezerwy, o których mowa w art. 138 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, prezentuje
się jako pozostałe rezerwy. W przypadku zwrotu przez
Krajowy Depozyt wniesionych przez bank wpłat
zmniejsza się wartość utworzonej rezerwy o wysokość
tej nadwyżki.
w.
rcl
§ 16. Banki zapewniają prawidłowy obieg i kontrolę dowodów księgowych.
2. Wartość całości lub części wniesionych wpłat
przeznaczonych na pokrycie zobowiązań uczestników
funduszu rozliczeniowego zwiększa pozostałe koszty
operacyjne.
1) symbole lub nazwy kont;
2) obroty narastająco i salda na początek dnia operacyjnego, obroty za dany dzień oraz obroty narastająco i salda na koniec dnia operacyjnego;
ww
3) sumy obrotów narastająco wszystkich kont na początek dnia operacyjnego, za dany dzień i na koniec dnia operacyjnego.
3. Obroty za dany dzień wykazane w zestawieniu
obrotów i sald powinny być zgodne z obrotami dziennika.
4. Na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych sporządza się zestawienie obrotów i sald wszystkich kont
analitycznych, kont syntetycznych, a na dzień inwentaryzacji — zestawienie sald inwentaryzowanej grupy
składników majątkowych.
5. Zestawienie obrotów i sald kont syntetycznych
sporządzone na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych
powinno zawierać
1) symbole lub nazwy kont;
3. Pożytki naliczone w związku z zarządzaniem
środkami pieniężnymi zgromadzonymi w systemie
rekompensat przez Krajowy Depozyt, przysługujące
każdemu uczestnikowi systemu rekompensat, powiększają należności uczestnika systemu rekompensat od
Krajowego Depozytu i wykazywane są jako rozliczenia
międzyokresowe prezentowane w pasywach bilansu.
4. Koszty prowadzenia przez Krajowy Depozyt
systemu rekompensat, opłaty należne z tytułu zarządzania systemem rekompensat oraz wypłaty środków
pieniężnych z tytułu roszczeń przysługujących uprawnionym podmiotom, określonym w dziale V ustawy
o obrocie instrumentami finansowymi, w części pochodzącej z pożytków, o których mowa w ust. 3, wykazywane są jako koszty uzyskania pożytków i pomniejszają należności uczestnika systemu rekompensat.
5. Należności, o których mowa w ust. 1, oraz rezerwy, o których mowa w ust. 2, prezentuje się w sprawozdaniu finansowym po dokonaniu kompensaty.
Rozdział 4
Inwentaryzacja
§ 21. 1. Stany aktywów i pasywów wykazywane
w księgach rachunkowych banku podlegają rocznej
i okresowej inwentaryzacji, której podstawowym celem jest
1) sprawdzenie danych wynikających z ksiąg rachunkowych ze stanem rzeczywistym i ustalenie różnic
inwentaryzacyjnych;
2) ujęcie różnic w księgach rachunkowych i ustalenie
osób odpowiedzialnych za powierzone mienie
oraz rozliczenie stwierdzonych różnic inwentaryzacyjnych;
§ 23. Termin inwentaryzacji wartości przechowywanych w kasach i skarbcach uznaje się za zachowany, jeżeli inwentaryzację rozpoczęto na 10 dni przed
końcem roku obrotowego i zakończono do 5. dnia następnego roku obrotowego.
§ 24. Wyniki przeprowadzonej inwentaryzacji powinny być odpowiednio dokumentowane, w szczególności arkuszami spisowymi i zestawieniami rozliczeń,
protokołami i sprawozdaniami z czynności inwentaryzacyjnych, zawiadomieniami o stanie kont i potwierdzeniami sald, rozliczeniami stwierdzonych różnic
inwentaryzacyjnych.
§ 25. 1. Inwentaryzacja składników majątkowych,
podlegających spisowi z natury, polega na przeliczeniu, zważeniu lub zmierzeniu rzeczywistego stanu
inwentaryzowanych składników i ujęciu wyników na
arkuszach spisu z natury, zawierających co najmniej
następujące dane
.go
3) dokonanie oceny gospodarczej wykorzystywania
i przydatności składników majątkowych.
Poz. 1279
v.p
l
Dziennik Ustaw Nr 191
2. Inwentaryzacja w banku polega w szczególności
na
1) przeprowadzeniu spisu z natury krajowych środków płatniczych, walut obcych i dewiz, papierów
wartościowych w postaci materialnej, innych wartości przechowywanych w kasach i skarbcach oraz
wszelkich rzeczowych składników majątku;
2) datę, na jaką przeprowadzana jest inwentaryzacja,
oraz datę dokonania spisu;
3) numer kolejny spisywanej pozycji, symbol identyfikujący spisywany składnik majątku, określenie
przedmiotu inwentaryzowanego;
4) jednostkę miary, ilość, cenę jednostkową i wartość
wynikającą z przemnożenia ilości składników
majątku, stwierdzonej w czasie spisu, przez cenę
lub wartość jednostkową;
w.
rcl
2) uzgodnieniu, w drodze uzyskania potwierdzenia
przez klientów i kontrahentów banku, stanu środków zgromadzonych na rachunkach bankowych,
kredytów i pożyczek, z zastrzeżeniem § 22 pkt 2,
instrumentów finansowych w postaci zdematerializowanej, innych należności i zobowiązań, w tym
z tytułu dostaw, robót i usług oraz stanu powierzonych innym jednostkom lub osobom własnych
składników majątkowych;
1) nazwę jednostki organizacyjnej banku i rodzaj inwentaryzacji;
3) przeprowadzeniu weryfikacji stanu ewidencyjnego
przez porównanie z odpowiednimi dowodami
księgowymi dotyczącymi aktywów i pasywów,
których stan rzeczywisty nie może być ustalony
bądź nie podlega ustaleniu w drodze spisu z natury czy też w drodze uzgodnienia.
§ 22. Inwentaryzacją w drodze porównania stanu
ewidencyjnego z dokumentami i dokonania weryfikacji wartości tych składników w szczególności powinny
być obejmowane
1) wartości niematerialne i prawne;
ww
2) należności i zobowiązania wobec posiadaczy
rachunków bankowych nieprowadzących ksiąg
rachunkowych;
3) należności zakwalifikowane, zgodnie z przepisami
wydanymi na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. c
ustawy, do kategorii zagrożonych;
4) należności, których opóźnienie w spłacie wynosi
więcej niż 90 dni;
5) odsetki naliczone, w tym zastrzeżone;
6) roszczenia z tytułu niedoborów i szkód oraz inne
należności i zobowiązania wobec pracowników;
7) rozliczenia międzyokresowe;
8) fundusze banku, rezerwy;
9) zobowiązania pozabilansowe, w tym z tytułu udzielonych lub otrzymanych gwarancji lub poręczeń.
5) imię i nazwisko osoby materialnie odpowiedzialnej za stan inwentaryzowanych składników oraz
jej podpis złożony na dowód niezgłaszania zastrzeżeń odnośnie do ustaleń spisu;
6) imiona i nazwiska oraz podpisy osób dokonujących spisu.
2. Arkusze spisowe sporządza się w dwóch egzemplarzach kolejno ponumerowanych oraz oznacza w sposób zabezpieczający przed wymianą. Wszelkie zmiany
lub uzupełnienia w arkuszach spisowych opisuje się
w sprawozdaniu z przeprowadzonej inwentaryzacji.
3. Protokoły dotyczące spisów stanu wartości pieniężnych i innych wartości przechowywanych w kasach i skarbcach powinny ponadto zawierać dane pozwalające na stwierdzenie zgodności stanu tych wartości ze stanem wynikającym z dokumentów i ksiąg
rachunkowych.
4. Spisy z natury, w tym protokoły, powinny być
poddane kontroli przez osoby do tego wyznaczone.
5. Inwentaryzację nieruchomości zaliczonych do
środków trwałych oraz inwestycji, jak też znajdujących
się na terenie strzeżonym innych środków trwałych
oraz maszyn i urządzeń wchodzących w skład środków trwałych w budowie, przeprowadza się co najmniej raz w ciągu 4 lat.
§ 26. 1. Uzgadnianie stanu środków na rachunkach
bankowych oraz stanu kredytów i pożyczek przeprowadza się na bieżąco na podstawie sporządzanych
i wysyłanych do klientów wyciągów bankowych oraz
dołączonych do nich dowodów źródłowych potwierdzających wykonanie operacji, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Aktywa i zobowiązania finansowe, o których
mowa w ust. 1 pkt 1, ujmuje się w księgach rachunkowych, nie uwzględniając kosztów transakcji.
3. Roczna inwentaryzacja stanu środków na rachunkach bankowych, stanów kredytów i pożyczek,
o których mowa w § 21 ust. 2 pkt 2, polega na uzgodnieniu z klientami stanów tych rachunków na koniec
roku obrotowego. W tym celu powinny być wysłane
klientom zawiadomienia o stanie rachunku.
§ 31. 1. Jeżeli w bieżącym roku obrotowym albo
w poprzednich dwóch latach obrotowych aktywa
finansowe zaliczone do aktywów utrzymywanych do
terminu zapadalności zostały w znaczącej wartości
sprzedane, przekazane lub została wykonana opcja
sprzedaży przed terminem zapadalności, lub przeniesiono je do innej kategorii, to aktywów finansowych
nie można klasyfikować do aktywów finansowych
utrzymywanych do terminu zapadalności w okresie
pozostałym do końca bieżącego roku obrotowego
oraz przez dwa następne lata obrotowe, z wyjątkiem
przypadku, gdy sprzedaż taka nastąpiła
§ 27. 1. Stan rozrachunków z dostawcami i odbiorcami oraz stan innych należności i zobowiązań banku
uzgadniany jest przez potwierdzenie salda.
1) w dniu bliskim terminu zapadalności;
2) po dniu, w którym 90 % wartości nominalnej składnika aktywów finansowych zostało spłacone;
.go
2. Powiadomienie o stanie salda oraz wezwanie
do jego potwierdzenia należy do obowiązku wierzyciela.
v.p
l
2. Dowodów źródłowych nie dołącza się, jeśli
wyciąg bankowy zawiera informacje pozwalające na
identyfikację wykonanych operacji.
3. Obowiązek przeprowadzenia inwentaryzacji,
o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy, uważa się
za spełniony, jeżeli saldo należności i zobowiązań
w stosunku do domów maklerskich, banków prowadzących działalność maklerską i towarowych domów
maklerskich z tytułu nierozliczonych transakcji zawartych na rynku regulowanym i zabezpieczonych funduszem rozliczeniowym, ustalone przez bank według
stanu na dzień bilansowy, zostanie potwierdzone
przez Krajowy Depozyt na pisemne żądanie banku.
2. Jeżeli ze względu na zmianę przez bank intencji
lub możliwości nie jest właściwe kwalifikowanie składników aktywów finansowych do aktywów finansowych utrzymywanych do terminu zapadalności, to takie aktywa finansowe zalicza się do kategorii aktywów
finansowych dostępnych do sprzedaży oraz wycenia
w wartości godziwej. Skutki wyceny ustalone jako różnica pomiędzy wynikającą z ksiąg rachunkowych wartością bilansową przekwalifikowanych aktywów finansowych a ich wartością godziwą odnosi się na kapitał
(fundusz) z aktualizacji wyceny.
w.
rcl
§ 28. 1. Inwentaryzacja aktywów i pasywów w drodze weryfikacji polega na ustaleniu zgodności stanu
zewidencjonowanego z właściwymi dowodami księgowymi.
3) na skutek zdarzenia, którego nie można było przewidzieć.
2. Aktywa i pasywa, których stan ulega zmianie na
skutek odpisu ich wartości z tytułu zużycia, sukcesywnego zarachowywania na konta wynikowe czy z innego tytułu, powinny być również weryfikowane pod
względem prawidłowości tych zmian, w szczególności
odpisów i zarachowań.
3. Z przeprowadzonej weryfikacji aktywów i pasywów sporządza się protokół, w którym przedstawia
się wyniki dokonanej weryfikacji oraz sposób rozliczenia stwierdzonych różnic inwentaryzacyjnych.
§ 29. Różnice inwentaryzacyjne podlegają rozliczeniu w księgach rachunkowych banku tego roku obrotowego, którego inwentaryzacja dotyczy.
Rozdział 5
ww
Ujmowanie i wycena aktywów i pasywów
oraz ustalanie wyniku finansowego
§ 30. 1. Aktywa i zobowiązania finansowe klasyfikuje się w dniu ich nabycia lub powstania do następujących kategorii
1) aktywa finansowe i zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, w tym aktywa lub zobowiązania finansowe
przeznaczone do obrotu;
2) kredyty i pożyczki oraz inne należności banku;
3) aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności;
4) aktywa finansowe dostępne do sprzedaży.
3. W przypadku gdy sprzedaż, przekazanie lub wykonanie opcji sprzedaży przed terminem zapadalności
lub przekwalifikowanie więcej niż nieznaczącej wartości aktywów finansowych utrzymywanych do terminu
zapadalności nie spełnia warunków określonych
w ust. 1, bank przekwalifikowuje aktywa finansowe zakwalifikowane do aktywów finansowych utrzymywanych do terminu zapadalności do kategorii aktywów
dostępnych do sprzedaży oraz wycenia je w wartości
godziwej. Skutki wyceny ustalone jako różnica pomiędzy wynikającą z ksiąg rachunkowych wartością bilansową przekwalifikowanych aktywów finansowych
a ich wartością godziwą odnosi się na kapitał (fundusz)
z aktualizacji wyceny.
4. W przypadku, w którym minęły następne dwa
lata obrotowe, o których mowa w ust. 1, lub nie jest
możliwe ustalenie w sposób wiarygodny wartości godziwej składnika aktywów finansowych oraz gdy ze
względu na zmianę przez bank intencji lub możliwości
nie jest właściwe kwalifikowanie składników aktywów
do aktywów dostępnych do sprzedaży, bank dokonuje
przekwalifikowania do kategorii, o których mowa
w § 30 ust. 1 pkt 2 i 3, i przyjmuje, że wynikająca z ksiąg
rachunkowych wartość składnika aktywów finansowych stanowi na dzień przekwalifikowania nowo ustalony zamortyzowany koszt lub cenę nabycia aktywów
finansowych. Skutki wyceny tych aktywów finansowych odniesione uprzednio na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny ujmuje się
1) w przypadku składnika z określonym terminem zapadalności, w wyniku finansowym przez okres pozostały do terminu zapadalności, z zastosowaniem
metody efektywnej stopy procentowej;
2) w przypadku składnika aktywów o nieokreślonym
terminie zapadalności, nadal w kapitale (funduszu)
z aktualizacji wyceny do momentu wyłączenia
składnika aktywów finansowych z bilansu.
5. Jeżeli bank utworzył rezerwę celową lub dokonał odpisu aktualizującego wartość składników aktywów finansowych, o których mowa w ust. 4, skutki
wyceny uprzednio ujęte w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny ujmuje się w wyniku finansowym.
6. Bank ujmuje w wyniku finansowym różnicę pomiędzy nowo ustalonym zamortyzowanym kosztem,
o którym mowa w ust. 4 pkt 1, a wartością aktywów
finansowych w terminie zapadalności przez okres pozostały do terminu zapadalności, z zastosowaniem
metody efektywnej stopy procentowej.
6. Jeżeli aktywa finansowe zakwalifikowane do kategorii, o której mowa w § 30 ust. 1 pkt 2, stały się
przedmiotem obrotu na rynku i nie spełniają definicji
kredytów i pożyczek oraz innych należności banku, to
takie aktywa przekwalifikowuje się do kategorii, o której mowa w § 30 ust. 1 pkt 4.
§ 33. 1. W momencie początkowego ujęcia składników aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych, bank wycenia je w wysokości kosztu (ceny nabycia) — według wartości godziwej uiszczonej lub
otrzymanej zapłaty. Koszty transakcji, które mogą być
bezpośrednio przypisane do składnika aktywów finansowych, zwiększają koszt (cenę nabycia) aktywów
finansowych, które bank zakwalifikował do kategorii,
o których mowa w § 30 ust. 1 pkt 2—4.
2. Aktywa i zobowiązania finansowe, a także zobowiązania pozabilansowe, ujmowane są w księgach
rachunkowych na dzień zawarcia transakcji.
.go
§ 32. 1. Aktywa finansowe zaliczone do aktywów
finansowych i zobowiązań finansowych wycenianych
w wartości godziwej przez wynik finansowy, jeżeli
przestały być utrzymywane w celu sprzedaży lub odkupienia w krótkim terminie, mogą być przekwalifikowane do kategorii, o których mowa w § 30 ust. 1
pkt 2—4, z wyłączeniem instrumentów pochodnych
oraz aktywów finansowych, które przy początkowym
ujęciu zostały uznane przez bank jako aktywa finansowe i zobowiązanie finansowe wyceniane w wartości
godziwej przez wynik finansowy, z zastrzeżeniem
ust. 2.
Poz. 1279
v.p
l
Dziennik Ustaw Nr 191
w.
rcl
2. Aktywa finansowe, o których mowa w ust. 1,
mogą być przekwalifikowane do innych kategorii jedynie w wyjątkowych okolicznościach, przez które rozumie się okoliczności wynikające z jednorazowego,
nadzwyczajnego zdarzenia, co do którego istnieje bardzo małe prawdopodobieństwo ponownego zaistnienia w najbliższej przyszłości.
§ 34. Bank może odpisać należność stanowiącą
ekspozycję kredytową, o której mowa w przepisach
wydanych na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. c ustawy, w ciężar utworzonej na nią rezerwy celowej i przenieść do ewidencji pozabilansowej do czasu jej umorzenia, przedawnienia lub spłaty w przypadku, gdy
pozostaje zaklasyfikowana do należności „straconych” przez okres co najmniej roku oraz utworzona na
nią rezerwa celowa równa jest kwocie należności pozostającej do spłaty, czyli że wartość netto należności
jest równa zero. Wraz z przeniesieniem należności do
ewidencji pozabilansowej bank przenosi również odpowiadającą jej rezerwę celową.
3. Aktywa finansowe zaliczone do aktywów finansowych i zobowiązań finansowych wycenianych
w wartości godziwej przez wynik finansowy spełniające definicję kredytów i pożyczek oraz innych należności banku, które przy początkowym ujęciu nie zostały
uznane przez bank jako aktywa finansowe i zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez
wynik finansowy, mogą być przekwalifikowane do kategorii, o których mowa w § 30 ust. 1 pkt 2—4, ze
względu na zmianę przez bank intencji lub możliwości
utrzymania składnika aktywów finansowych do określonego terminu lub terminu zapadalności.
ww
4. Aktywa finansowe zaklasyfikowane do kategorii, o których mowa w § 30 ust. 1 pkt 2—4, nie mogą
być przeklasyfikowane do kategorii, o której mowa
w § 30 ust. 1 pkt 1.
5. Aktywa finansowe zaklasyfikowane do aktywów
finansowych dostępnych do sprzedaży mogą być
przekwalifikowane do kategorii kredytów i pożyczek
oraz innych należności banku pod warunkiem, że bank
ma zamiar i może utrzymać te aktywa w posiadaniu
w dającej się przewidzieć przyszłości lub do terminu
zapadalności lub do kategorii aktywów finansowych
utrzymywanych do terminu zapadalności, jeżeli nie
spełniają definicji kredytów i pożyczek oraz innych należności banku. Wartość godziwą przekwalifikowanego składnika aktywów finansowych uznaje się za nowo ustalony zamortyzowany koszt.
§ 35. 1. Bank wyłącza z ksiąg rachunkowych składnik zobowiązań finansowych lub jego część w przypadku, gdy zobowiązanie wygasło. Zobowiązanie wygasa, gdy obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł termin jego dochodzenia.
2. Bank wyłącza z ksiąg rachunkowych składnik
aktywów finansowych lub jego część, z zastrzeżeniem
ust. 3—7, gdy spełniony jest co najmniej jeden z warunków
1) wygasają umowne prawa do przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych;
2) bank przenosi na nabywcę składnik aktywów
finansowych, a przeniesienie składnika aktywów
finansowych spełnia warunki wyłączenia z bilansu, o których mowa w ust. 5 pkt 1.
3. Bank przenosi na nabywcę składnik aktywów
finansowych, gdy spełniony jest co najmniej jeden
z warunków
1) przenosi umowne prawa do otrzymania przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych;
2) zatrzymuje umowne prawa do otrzymania przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych, ale zgodnie z umową jest zobowiązany
do przekazania tych przepływów pieniężnych
do nabywcy składnika aktywów finansowych,
z zastrzeżeniem ust. 4.
4. Jeżeli bank zatrzymuje umowne prawa do otrzymania przepływów pieniężnych ze składnika aktywów
finansowych, ale zgodnie z umową jest zobowiązany
do przekazania tych przepływów pieniężnych do nabywcy składnika aktywów finansowych, przyjmuje
się, że nastąpiło przeniesienie składnika aktywów
finansowych, gdy spełnione są łącznie warunki
1) bank nie jest zobowiązany do przekazania przepływów pieniężnych nabywcy aktywów finansowych
przed uprzednim ich uzyskaniem;
§ 36. 1. Wycena aktywów i pasywów na dzień
bilansowy dokonywana jest według zasad określonych
w ustawie, z uwzględnieniem odpowiednio przepisów
wydanych na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. c ustawy, przepisów rachunkowości zabezpieczeń, o których
mowa w rozdziale 7, oraz następujących zasad
1) aktywa finansowe i zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy wycenia się według wartości godziwej, a skutki
zmiany wartości godziwej zalicza się odpowiednio
do przychodów lub kosztów z operacji finansowych, z zastrzeżeniem że zobowiązanie, które ma
zostać rozliczone przez przekazanie instrumentu
kapitałowego, którego wartości godziwej nie można wiarygodnie ustalić, należy wycenić według
zamortyzowanego kosztu;
2) kredyty i pożyczki oraz inne należności banku, które nie zostały zaklasyfikowane jako przeznaczone
do obrotu, wycenia się według zamortyzowanego
kosztu, z uwzględnieniem metody efektywnej stopy procentowej;
3) aktywa finansowe dostępne do sprzedaży wycenia
się według wartości godziwej, a skutki zmiany
wartości godziwej odnosi się na kapitał (fundusz)
z aktualizacji wyceny, do momentu wyłączenia aktywów finansowych z bilansu, w którym skumulowane skutki zmian wartości godziwej ujęte w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny ujmuje się
odpowiednio w przychodach lub kosztach finansowych; naliczone odsetki ujmuje się w przychodach z tytułu odsetek; należne dywidendy ujmuje
się w przychodach z udziałów lub akcji, pozostałych papierów wartościowych i innych instrumentów finansowych, o zmiennej kwocie dochodu;
w przypadku, w którym nastąpiła utrata wartości
składnika aktywów finansowych, bank ujmuje skumulowane straty ujęte w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny jako koszty finansowe z tytułu
odpisów aktualizujących;
4) aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności wycenia się według zamortyzowanego
kosztu, z uwzględnieniem metody efektywnej stopy procentowej;
5) akcje i udziały w jednostkach podporządkowanych
wycenia się według ceny nabycia, z uwzględnieniem odpisów aktualizujących, lub według wartości godziwej;
6) akcje i udziały w jednostkach podporządkowanych,
które bank przeznacza do sprzedaży, wycenia się
w wartości bilansowej albo w wartości godziwej,
w zależności od tego, która z tych wartości jest niższa, z uwzględnieniem oszacowanych przez bank
kosztów sprzedaży;
7) aktywa przejęte za długi wycenia się według wartości godziwej, a skutki wyceny zalicza się odpowiednio do pozostałych przychodów operacyjnych
lub pozostałych kosztów operacyjnych; w przypadku gdy wartość godziwa przejętych aktywów
jest wyższa od kwoty długu, różnica stanowi zobowiązanie wobec kredytobiorcy;
8) zobowiązania finansowe, które nie zostały zakwalifikowane do aktywów i zobowiązań finansowych
wycenianych w wartości godziwej przez wynik
finansowy, wycenia się według zamortyzowanego
kosztu, z uwzględnieniem metody efektywnej stopy procentowej;
.go
2) bank nie może zbyć lub w jakikolwiek sposób obciążyć przeniesionego składnika aktywów finansowych w inny sposób niż przez ustanowienie zastawu lub innego ograniczonego prawa na rzecz nabywcy składnika aktywów finansowych jako zabezpieczenia zobowiązania do przekazania przepływów pieniężnych;
Poz. 1279
v.p
l
Dziennik Ustaw Nr 191
3) bank jest zobowiązany do przekazania wszystkich
otrzymanych przepływów pieniężnych nabywcy
niezwłocznie; do terminu przekazania przepływów
pieniężnych do nabywcy składnika aktywów finansowych bank nie może w zamian za otrzymane
przepływy pieniężne nabyć innych aktywów z wyłączeniem aktywów pieniężnych.
5. Bank, przenosząc składnik aktywów finansowych na nabywcę, ocenia, w jakim stopniu zachowuje
ryzyko i korzyści ekonomiczne związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, i jeżeli
w.
rcl
1) na nabywcę przenoszone jest zasadniczo całe ryzyko oraz korzyści ekonomiczne, to bank wyłącza
z bilansu składnik aktywów finansowych oraz ujmuje jako aktywa lub zobowiązania finansowe
wszelkie prawa i zobowiązania powstałe lub zachowane w wyniku przeniesienia (zaangażowanie);
2) bank zachowuje zasadniczo całe ryzyko i wszelkie
korzyści ekonomiczne związane z przenoszonym
składnikiem aktywów finansowych, to nie wyłącza
składnika aktywów finansowych z bilansu;
3) bank nie zachowuje zasadniczo całego ryzyka
i wszelkich korzyści ekonomicznych związanych
z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to
ustala, czy zachował kontrolę nad składnikiem aktywów finansowych.
6. W przypadku, o którym mowa w ust. 5 pkt 3,
bank, jeżeli
ww
1) zachowuje kontrolę nad składnikiem aktywów
finansowych, to nie wyłącza składnika aktywów
finansowych z bilansu proporcjonalnie do zachowanego zaangażowania w składniku aktywów
finansowych;
2) nie zachowuje kontroli nad składnikiem aktywów
finansowych, to wyłącza składnik aktywów finansowych z bilansu oraz ujmuje jako aktywa lub zobowiązania finansowe wszelkie prawa i zobowiązania powstałe lub zachowane w wyniku przeniesienia.
7. Bank zachowuje kontrolę nad przeniesionym
składnikiem aktywów finansowych, jeżeli ma prawo do
zbycia przeniesionego składnika aktywów finansowych,
natomiast nie zachowuje kontroli, jeżeli nabywca ma
prawo do zbycia tego składnika aktywów finansowych.
9) zobowiązania finansowe powstałe w wyniku utrzymania przez bank zaangażowania w przeniesionych aktywach finansowych lub powstałe w wyniku przeniesienia składnika aktywów finansowych,
a których nie wyłączono z bilansu, wycenia się
a) według zamortyzowanego kosztu, z uwzględnieniem metody efektywnej stopy procentowej,
jeżeli przeniesiony składnik aktywów wyceniany jest według tej metody,
b) w wartości godziwej, jeżeli przeniesiony składnik
aktywów wyceniany jest według tej metody.
2. Za wiarygodną uznaje się wartość godziwą ustaloną w szczególności drogą
§ 39. Aktywa finansowe banku spisuje się w ciężar
kosztów lub strat. W przypadku, o którym mowa
w § 35 ust. 7, aktywa finansowe spisuje się w ciężar
rezerwy celowej bądź odpisu aktualizującego.
§ 40. W sprawach dotyczących instrumentów
finansowych, które nie zostały uregulowane w ustawie i niniejszym rozporządzeniu, stosuje się przepisy
wydane na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 4 ustawy.
§ 41. 1. Wynik finansowy netto w księgach rachunkowych banku ustala się z uwzględnieniem odpowiednio przepisów art. 6, 35, 35a—35d, 37, 39, 41 i 43 ustawy oraz przepisów wydanych na podstawie art. 81
ust. 2 pkt 8 lit. c ustawy.
2. Do wyniku z tytułu odsetek, o których mowa
w art. 43 ust. 2 ustawy, zalicza się
1) nieotrzymane w okresie sprawozdawczym przychody z tytułu
.go
1) wyceny instrumentu finansowego po cenie ustalonej na aktywnym rynku regulowanym;
Poz. 1279
v.p
l
Dziennik Ustaw Nr 191
2) oszacowania ceny instrumentu finansowego, dla
którego nie istnieje aktywny rynek regulowany, na
podstawie publicznie ogłoszonej ceny nieróżniącego się istotnie, podobnego instrumentu finansowego, albo cen składników złożonego instrumentu finansowego;
3) zastosowania właściwego modelu wyceny instrumentu finansowego, a wprowadzone do tego modelu dane wejściowe pochodzą z aktywnego rynku
regulowanego;
b) otrzymanych w poprzednich okresach przychodów z tytułu odsetek, w tym dyskonta, przypadających na bieżący okres sprawozdawczy;
2) otrzymane w bieżącym okresie sprawozdawczym
przychody z tytułu odsetek przypadające za okres
sprawozdawczy, w tym od należności banku;
w.
rcl
4) oszacowania ceny instrumentu finansowego za
pomocą metod estymacji powszechnie uznanych
za poprawne.
a) należnych bankowi odsetek, w tym dyskonta
oraz odsetek skapitalizowanych, od należności
„normalnych” i należności „pod obserwacją”,
z zastrzeżeniem ust. 3,
3. Jeżeli bank nie może oszacować w sposób wiarygodny wartości godziwej, wycenia wartość danego
składnika aktywów finansowych w cenie nabycia
z uwzględnieniem odpisów aktualizujących lub ustala
wartość danego składnika zobowiązań finansowych
według zamortyzowanego kosztu, a skutki wyceny zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów
z operacji finansowych. Jeżeli staje się możliwe wiarygodne ustalenie wartości godziwej danego składnika
aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych,
bank dokonuje wyceny w wartości godziwej, a różnice
pomiędzy wartością bilansową a wartością godziwą
odnosi się na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny.
3) koszty z tytułu odsetek wymagalnych i niewymagalnych od zobowiązań banku przypadające za
okres sprawozdawczy.
3. Do wyniku z tytułu odsetek, o których mowa
w art. 43 ust. 2 ustawy, nie zalicza się
1) należnych bankowi odsetek zapadłych i niezapadłych, w tym dyskonta oraz odsetek skapitalizowanych, od należności „zagrożonych”, które do czasu ich otrzymania lub odpisania stanowią przychody zastrzeżone;
2) dyskonta oraz odsetek otrzymanych z góry, przypadających na następne okresy sprawozdawcze.
Rozdział 6
Wycena instrumentów finansowych
oraz praw do towarów giełdowych
klientów biura maklerskiego
2. Jeżeli na należności wyrażone w walucie obcej
utworzono rezerwę celową, przeliczeniu, z zastrzeżeniem ust. 3, podlega także rezerwa.
§ 42. 1. Wyceny instrumentów finansowych zapisanych na rachunkach papierów wartościowych klientów, znajdujących się w obrocie zorganizowanym, dokonuje się na każdy dzień roboczy według cen bieżących.
ww
§ 37. 1. Aktywa i pasywa oraz zobowiązania pozabilansowe wyrażone w walutach obcych wykazuje się
w złotych po przeliczeniu według kursu średniego
ogłoszonego przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego na dzień bilansowy.
3. Różnice kursowe wynikające z przeliczenia sald
aktywów i pasywów bilansowych w walutach obcych
zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów
z pozycji wymiany.
§ 38. Przy wycenie rozchodu aktywów finansowych, o których mowa w § 30 ust. 1 pkt 1 i 4, nabytych
po różnych cenach, charakteryzujących się jednakowymi lub podobnymi cechami, stosuje się metody,
o których mowa w art. 34 ust. 4 pkt 2 ustawy.
2. Przez cenę bieżącą rozumie się
1) w przypadku instrumentów finansowych znajdujących się w obrocie na rynku regulowanym, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4
a) w systemie notowań ciągłych, na których wyznaczany i ogłaszany jest kurs zamknięcia —
ostatni kurs zamknięcia w systemie notowań
ciągłych,
b) w systemie notowań ciągłych bez odrębnego
wyznaczania kursu zamknięcia — cenę średnią
transakcji ważoną wolumenem obrotu z ostatniego dnia, w którym zawarto transakcję,
c) w systemie notowań jednolitych — ostatni kurs
ustalony w systemie kursu jednolitego,
d) w systemie notowań polegającym na jednoczesnym wystawieniu ceny kupna i ceny sprzedaży tego samego papieru wartościowego —
ostatnią najniższą cenę z ofert kupna;
2) w przypadku instrumentów finansowych powstałych w wyniku zawarcia transakcji w systemie
kojarzenia ofert — cenę, po jakiej została zawarta
ostatnia transakcja;
trzeby wyceny papiery wartościowe należące do klientów traktuje się tak, jakby były papierami wartościowymi spełniającymi te warunki.
8. W przypadku gdy nie jest możliwa wycena aktywów klientów według metod, o których mowa
w ust. 1—7, aktywa te wycenia się według wartości
godziwej, pozwalającej na rzetelne odzwierciedlenie
wartości tych aktywów.
9. Towary giełdowe wycenia się według zasad
określonych w ust. 2 pkt 1.
§ 43. Za podstawę wyceny instrumentów finansowych klientów przyjmuje się, gdy instrumenty finansowe są przedmiotem obrotu
1) na kilku rynkach giełdowych — kurs ustalony na
tej giełdzie, na której wolumen obrotów był największy;
.go
3) w przypadku zdematerializowanych papierów wartościowych, dla których nie jest możliwe zastosowanie metod wyceny, o których mowa w pkt 1 —
ostatnią najniższą cenę
Poz. 1279
v.p
l
Dziennik Ustaw Nr 191
a) zaproponowaną w wyniku ogłoszenia wezwania albo
b) po jakiej zawarto transakcję pakietową;
4) w przypadku instrumentów finansowych notowanych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
dla których, ze względu na reguły przyjęte na danym rynku, za najbardziej reprezentatywny kurs
uznaje się inny niż podany w pkt 1 lit. a—d — cenę
określoną przez bank.
3) na rynku giełdowym i jednocześnie na rynku pozagiełdowym — kurs ustalony na tym z rynków, na
którym wolumen obrotów był największy;
4) na więcej niż jednym rynku pozagiełdowym — cenę bieżącą ustaloną na tym z rynków, którego
wolumen obrotów był największy;
5) w więcej niż jednym systemie notowań na jednym
rynku pozagiełdowym — cenę bieżącą ustaloną
w tym systemie notowań, w którym wolumen obrotów był największy.
w.
rcl
3. Przez cenę bieżącą dłużnych papierów wartościowych z naliczanymi odsetkami rozumie się wyrażoną wartościowo cenę ustaloną w stosunku procentowym do wartości nominalnej, powiększoną o naliczone odsetki.
2) w więcej niż jednym systemie notowań na jednej
giełdzie — kurs ustalony w tym systemie notowań,
w którym wolumen obrotów był największy;
4. Przez cenę bieżącą dłużnych papierów wartościowych nabytych z dyskontem lub premią rozumie
się wyrażoną wartościowo cenę ustaloną z zastosowaniem odpowiednio odpisów dyskonta lub amortyzacji premii.
5. Przez cenę bieżącą jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych rozumie się ostatnią ogłoszoną
przez fundusz inwestycyjny wartość aktywów netto na
jednostkę uczestnictwa.
ww
6. Jeżeli ostatnia cena bieżąca na danym rynku lub
w danym systemie notowań nie jest dostępna lub jest
dostępna, ale ze względu na termin zawarcia ostatniej
transakcji nie odzwierciedla wartości rynkowej papieru
wartościowego w dniu wyceny, wyceniając ten papier
wartościowy, należy uwzględnić ceny w zgłoszonych
najlepszych ofertach kupna i sprzedaży, z tym że
uwzględnianie wyłącznie ceny w ofertach sprzedaży
jest niedopuszczalne. Jeżeli oferty, o których mowa
w zdaniu poprzednim, zostały zgłoszone po raz ostatni
w takim terminie, że wycena papierów wartościowych
w oparciu o te oferty nie odzwierciedlałaby wartości
rynkowej papieru wartościowego, uznaje się, że nie jest
możliwe ustalenie ceny bieżącej dla tych papierów wartościowych według zasad, o których mowa w ust. 2.
7. Jeżeli dla danych papierów wartościowych nie
można określić ceny bieżącej według zasad określonych w ust. 2, ale cenę taką można określić dla papierów wartościowych tożsamych w prawach z papierami wartościowymi należącymi do klientów, to na po-
§ 44. 1. Zdematerializowane papiery wartościowe
nienotowane na rynku regulowanym oraz w alternatywnym systemie obrotu, należące do klientów, zapisane na rachunkach papierów wartościowych, wycenia się według wartości nominalnej.
2. Papiery wartościowe inne niż zdematerializowane, przechowywane w formie dokumentu, wycenia
się według wartości nominalnej.
Rozdział 7
Rachunkowość zabezpieczeń
§ 45. 1. Rachunkowość zabezpieczeń polega
na symetrycznym ujmowaniu wpływu zmian wartości
godziwej instrumentu zabezpieczającego i pozycji zabezpieczanej na wynik finansowy.
2. Bank stosuje rachunkowość zabezpieczeń,
uwzględniając przy wycenie zabezpieczanych aktywów lub zobowiązań wartość nabytych dla ich zabezpieczenia instrumentów finansowych oraz zmiany ich
wartości, jeśli spełnione są poniższe warunki
1) w momencie ustanowienia zabezpieczenia sporządzono sformalizowaną dokumentację powiązania
zabezpieczającego, w której określono przyjęty
przez bank cel zarządzania ryzykiem oraz strategię
zabezpieczania; w dokumentacji bank wyznacza
instrument zabezpieczający dla danej pozycji lub
transakcji oraz określa rodzaj ryzyka, przed którym
się zabezpiecza, a także określa sposób oceny skuteczności instrumentu zabezpieczającego w równoważeniu zmian wartości godziwej zabezpiecza-
nej pozycji lub zmian przepływów środków pieniężnych z tytułu zabezpieczanej transakcji, w zakresie ograniczenia ryzyka, przed którym bank się
zabezpiecza;
2) zabezpieczający instrument finansowy będący
przedmiotem kontraktu i zabezpieczane za jego pomocą aktywa lub zobowiązania charakteryzują się
podobnymi cechami, w szczególności wartością nominalną, datą zapadalności, wrażliwością na zmiany
stopy procentowej lub na zmiany kursu waluty;
3) bank przewiduje, że zabezpieczenie będzie odznaczało się wysoką skutecznością w równoważeniu
zmian wartości godziwej lub przepływów środków
pieniężnych, zgodnie z udokumentowaną strategią
zarządzania ryzykiem, dotyczącą konkretnego powiązania zabezpieczającego;
7. Zabezpieczenie uznaje się za skuteczne, jeżeli
przez okres jego wykorzystania zmiany wartości godziwej zabezpieczanego instrumentu lub zmiany przepływu środków pieniężnych z niego wynikających zostaną zrównoważone w przedziale 80 %—125 % przez
zmianę wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego lub zmiany przepływów środków pieniężnych
z niego wynikających.
§ 46. 1. Zabezpieczenie wartości godziwej, spełniające w ciągu okresu jego wykorzystania warunki określone w § 45 ust. 2, powinno być rozliczane w sposób
następujący
1) skutki aktualizacji wyceny instrumentu zabezpieczającego do poziomu wartości godziwej należy
ująć w wyniku finansowym oraz
2) skutki zmiany wartości godziwej zabezpieczanej
pozycji, które można przypisać zabezpieczanemu
ryzyku, korygują wartość bilansową tej pozycji
oraz są zaliczane do wyniku finansowego.
.go
4) zabezpieczenie przepływów środków pieniężnych
dotyczy wysoce prawdopodobnej prognozowanej
transakcji, która jest narażona na ryzyko zmian
przepływów środków pieniężnych wpływających
na poziom wyniku finansowego;
Poz. 1279
v.p
l
Dziennik Ustaw Nr 191
5) skuteczność zabezpieczenia można wiarygodnie
ocenić przez wiarygodną wycenę wartości godziwej zabezpieczanej pozycji lub przepływy środków
pieniężnych z niej pochodzące oraz wartość godziwą instrumentu zabezpieczającego;
1) instrument zabezpieczający
a) wygasa,
b) zostaje sprzedany,
c) jego wykorzystywanie dobiega końca,
w.
rcl
6) zabezpieczenie jest na bieżąco wyceniane i stwierdza się jego wysoką skuteczność w całym okresie
jego wykorzystania.
2. Bank zaprzestaje stosowania rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej w przypadku podjęcia
takiej decyzji oraz w przypadku wystąpienia jednego
ze zdarzeń
3. Aktywa finansowe lub zobowiązania finansowe,
których wartości godziwej nie można wiarygodnie
wycenić, nie mogą stanowić instrumentu zabezpieczającego, z wyjątkiem instrumentu finansowego niebędącego instrumentem pochodnym, który spełnia
łącznie poniższe warunki
1) wyrażony jest w walucie obcej;
2) został przeznaczony na zabezpieczenie przed ryzykiem walutowym;
d) następuje jego realizacja;
2) zabezpieczenie przestaje spełniać kryteria stosowania wobec niego zasad rachunkowości zabezpieczeń, o których mowa w § 45 ust. 2.
§ 47. 1. Zabezpieczenie przepływów środków pieniężnych, spełniające kryteria określone w § 45 ust. 2,
rozlicza się w sposób następujący
3) którego składnik walutowy można wiarygodnie
wycenić.
1) skutki wyceny instrumentu zabezpieczającego,
który uznano za skuteczne zabezpieczenie, odnosi
się na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny;
4. Pojedynczy instrument zabezpieczający może
zostać przeznaczony na zabezpieczenie więcej niż jednego rodzaju ryzyka, pod warunkiem że
2) skutki wyceny instrumentu zabezpieczającego,
który uznano za nieskuteczne zabezpieczenie, należy odnieść do wyniku finansowego.
1) można określić rodzaje zabezpieczanego ryzyka;
2. Jeżeli uprawdopodobnione przyszłe zobowiązanie lub zabezpieczana prognozowana transakcja staje
się składnikiem aktywów lub zobowiązań, to związane
z nim skutki wyceny instrumentu zabezpieczającego
przed zmianami przepływów środków pieniężnych
przenosi się z kapitału (funduszu) z aktualizacji wyceny i uwzględnia przy ustalaniu wartości początkowej
tych aktywów lub zobowiązań.
2) można udowodnić skuteczność zabezpieczenia;
ww
3) istnieje możliwość zapewnienia, że instrument zabezpieczający jest przeznaczony do zabezpieczenia
przed różnymi rodzajami ryzyka.
5. Pozycją zabezpieczaną może być składnik aktywów lub zobowiązanie, nieujęte w ewidencji bilansowej uprawdopodobnione przyszłe zobowiązanie lub
wysoce prawdopodobna prognozowana transakcja,
co do której nie powzięto jeszcze zobowiązania.
6. Skuteczność zabezpieczenia ocenia się przez porównywanie zmiany wartości instrumentu zabezpieczającego lub przepływów środków pieniężnych z niego wynikających ze zmianą wartości pozycji zabezpieczanej lub przepływów środków pieniężnych z niej
wynikających.
3. W przypadku zabezpieczeń przepływów środków pieniężnych, innych niż wymienione w ust. 2,
skutki wyceny instrumentu zabezpieczającego przed
zmianami przepływów środków pieniężnych wykazywane dotąd w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny odnosi się do wyniku finansowego w okresie,
w którym zabezpieczane uprawdopodobnione przyszłe zobowiązanie lub zabezpieczana prognozowana
transakcja wpływa na wynik finansowy.
4. Bank zaprzestaje stosowania rachunkowości zabezpieczeń przepływów środków pieniężnych, odnosząc do wyniku finansowego skutki wyceny instrumentu zabezpieczającego, które były wykazywane
w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny, w przypadku podjęcia takiej decyzji oraz w przypadku wystąpienia jednego ze zdarzeń
1) instrument zabezpieczający wygasa lub zostaje
sprzedany, jego wykorzystywanie dobiega końca
lub następuje jego realizacja;
2) zabezpieczenie przestaje spełniać kryteria stosowania rachunkowości zabezpieczeń, o których mowa w § 45 ust. 2;
2. Bank przechowuje dowody księgowe w oryginalnej postaci przez okres wynikający z przepisów
art. 74 ustawy.
3. Udostępnianie przez bank dokumentów osobom
trzecim wymaga co najmniej
1) zachowania przepisów dotyczących tajemnicy
bankowej;
2) uzyskania zgody kierownika jednostki organizacyjnej banku na wgląd w dokumenty na miejscu;
3) wydania pisemnej zgody prezesa zarządu banku
lub osoby przez niego upoważnionej na udostępnienie dokumentów poza miejscem prowadzenia
ksiąg rachunkowych, pod warunkiem pozostawienia potwierdzonych „za zgodność z oryginałem”
fotokopii dokumentów i protokołu zawierającego
ich wykaz.
.go
3) bank nie przewiduje realizacji powziętego zobowiązania lub przeprowadzenia prognozowanej
transakcji.
Poz. 1279
v.p
l
Dziennik Ustaw Nr 191
§ 48. 1. Zabezpieczenie inwestycji netto w podmiocie zagranicznym rozlicza się w sposób przewidziany
dla zabezpieczeń przepływów środków pieniężnych.
Rozdział 9
Przepisy przejściowe i końcowe
2. W przypadku zbycia inwestycji netto w podmiocie zagranicznym skutki wyceny instrumentu zabezpieczającego, odnoszące się do części zabezpieczenia
uznanego za skuteczne, ujmuje się odpowiednio
w przychodach lub kosztach finansowych.
Rozdział 8
§ 51. Traci moc rozporządzenie Ministra Finansów
z dnia 29 sierpnia 2008 r. w sprawie szczególnych
zasad rachunkowości banków (Dz. U. Nr 161,
poz. 1002).
w.
rcl
Przechowywanie danych
§ 50. Rozporządzenie ma zastosowanie po raz
pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzonych
za rok obrotowy rozpoczynający się w 2010 r.
§ 49. 1. Bank przestrzega zasad dotyczących przechowywania i ochrony danych określonych w przepisach art. 71 ustawy i odrębnych przepisach, z zastrzeżeniem ust. 2.
§ 52. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie
14 dni od dnia ogłoszenia.
Minister Finansów: w z. W. Szczuka
Elektronicznie podpisany
przez Grzegorz Paczowski
Data: 2010.10.15 12:32:04
+02'00'
— 14136 —
Poz. 1279
1279
v.p
l
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW1)
z dnia 1 października 2010 r.
w sprawie szczególnych zasad rachunkowości banków
Na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. a ustawy z dnia
29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2009 r.
Nr 152, poz. 1223, Nr 157, poz. 1241 i Nr 165, poz. 1316
oraz z 2010 r. Nr 47, poz. 278) zarządza się, co następuje
Rozdział 1
załącznik do rozporządzenia.