Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 8 września 2010 r. w sprawie sposobu pakowania nawozów mineralnych, umieszczania informacji o składnikach nawozowych na tych opakowaniach, sposobu badania nawozów mineralnych oraz typów wapna nawozowego

§ 1. 1. Rozporządzenie określa

2) sposób pakowania nawozów;

.go

1) szczegółowy sposób umieszczania informacji

umożliwiającej identyfikację nawozów, o której

mowa w art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 10 lipca

2007 r. o nawozach i nawożeniu, zwanej dalej

„ustawą”;

3. W przypadku nawozów zawierających mikroskładniki nawozowe dane o deklarowanej zawartości

mikroskładników nawozowych powinny być wyrażone w procentach zgodnie z minimalną zawartością

mikroskładników nawozowych w nawozach mineralnych, która została określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Dopuszcza się podawanie zawartości

całkowitej lub rozpuszczalnej mikroskładników nawozowych w mg/kg lub mg/l.

3) dopuszczalne tolerancje zawartości składników

nawozowych;

4) sposób pobierania próbek i metody badań nawozów mineralnych w celu kontroli ich jakości;

1) zawartość azotu, fosforu, potasu, wapnia, magnezu, sodu i siarki powinna być wyrażona w formie

pierwiastka: azotu (N), fosforu (P), potasu (K), wapnia (Ca), magnezu (Mg), sodu (Na), siarki (S) lub

(z wyjątkiem azotu) w formie tlenku: pięciotlenku

fosforu (P2O5), tlenku potasu (K2O), tlenku wapnia

(CaO), tlenku magnezu (MgO), tlenku sodu (Na2O),

trójtlenku siarki (SO3) lub w obu wymienionych

formach;

2) przy przeliczaniu zawartości wyrażonej w formie

tlenkowej na formę pierwiastkową stosuje się następujące współczynniki przeliczeniowe

w.

rcl

5) typy wapna nawozowego oraz szczegółowe wymagania jakościowe dla tych typów.

4. W nawozach mineralnych

2. Rozporządzenie nie dotyczy nawozów, o których

mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy.

§ 2. 1. W informacji umożliwiającej identyfikację

nawozów, o której mowa w art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy,

zawartej na opakowaniu lub etykiecie, a w przypadkach nawozów luzem zawartej w dokumentach, w które się je zaopatruje, zapewnia się umieszczanie danych

o deklarowanych składnikach i mikroskładnikach nawozowych.

2. Informacja wskazująca dane o deklarowanej zawartości podstawowych i drugorzędnych składników

nawozowych powinna być podawana jako procent

masowy wyrażony liczbą całkowitą lub, w razie potrzeby, o ile pozwala na to dokładność metody analitycznej, dane te powinny być podane z dokładnością

do pierwszego miejsca po przecinku.

ww

1) Minister Gospodarki kieruje działem administracji rządo-

wej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia

Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki

(Dz. U. Nr 216, poz. 1593).

2) Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji

Europejskiej w dniu 19 kwietnia 2010 r. pod numerem

2010/0231/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu

funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65,

poz. 597), które wdraża dyrektywę 98/34/WE z dnia

22 czerwca 1998 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych

(Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, z późn. zm.; Dz. Urz. UE

Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337, z późn.

zm.).

a) fosfor (P) = pięciotlenek fosforu (P2O5) x 0,436,

b) potas (K) = tlenek potasu (K2O) x 0,830,

c) wapń (Ca) = tlenek wapnia (CaO) x 0,715,

d) magnez (Mg) = tlenek magnezu (MgO) x 0,603,

e) sód (Na) = tlenek sodu (Na2O) x 0,742,

f) siarka (S) = trójtlenek siarki (SO3) x 0,400;

3) zawartość mikroskładników nawozowych powinna być wyrażona wyłącznie w formie pierwiastków

boru (B), kobaltu (Co), miedzi (Cu), żelaza (Fe),

manganu (Mn), molibdenu (Mo), cynku (Zn).

5. Przy określaniu danych dotyczących zawartości

form składników nawozowych i wartości oznaczeń ich

rozpuszczalności w odpowiednich roztworach lub

w wodzie stosuje się przepisy ust. 4.

Załącznik nr 2

PROTOKÓŁ POBRANIA PRÓBEK NAWOZU DO BADAŃ

1.

UCZESTNICY, MIEJSCE I CZAS

1.1.

Nazwisko i adres próbkobiorcy .........................................................................................................................

…………………………......................................................................................…........................................…….

1.2.

Adres miejsca, data i godzina pobierania próbek ...........................................................................................

…………………………......................................................................................…........................................…….

Nazwa i adres właściciela nawozu ....................................................................................................................

.go

1.3.

…………………………......................................................................................…........................................…….

1.4.

Nazwisko i adres przedstawiciela właściciela obecnego podczas pobierania próbek .................................

…………………………......................................................................................…........................................…….

1.5.

Nazwisko i adres świadka obecnego podczas pobierania próbek .................................................................

…………………………......................................................................................…........................................…….

SPRAWDZANIE DOKUMENTÓW

2.1.

Produkty, z których pobrano próbki, dostarczono z ........................................................................................

w.

rcl

2.

…………………………......................................................................................…........................................…….

2.1.1. Nazwa producenta, sprzedawcy lub importera nawozu .................................................................................

…………………………......................................................................................…........................................…….

2.1.2. Czy oznaczenie wyrobu jest zgodne z wymaganiami kontraktowymi?

o tak o nie

2.1.3. Partia lub dostawa, z której pobrano próbki, jest identyfikowana za pomocą

…………………………......................................................................................…........................................…….

2.1.4. Produkty, z których pobrano próbki, były wysłane przez producenta (data) ................................................

2.1.5. Partię dostarczono (data) ...................................................................................................................................

2.1.6. Partię, z której pobrano próbki, zaimportowano (data) ...................................................................................

ww

2.1.7. Wielkość partii lub jednostek dostawczych wynosiła: ....................................................................................

3.

IDENTYFIKACJA (dotyczy tylko produktu w opakowaniach)

3.1.

Czy znaki identyfikacyjne (oznakowanie) opakowań są zgodne z dokumentacją?

4.

ZEWNĘTRZNE SPRAWDZENIE TOWARÓW

4.1.

Produkty dostarczono w następującej postaci: ...............................................................................................

o tak

o nie

…………………………......................................................................................…........................................…….

4.2.

Produkty, z których pobrano próbki, znajdowały się: ......................................................................................

…………………………......................................................................................…........................................…….

4.3.

Poz. 1229

o kompletna

Partia była

4.4.

Uszkodzenie lub zniszczenie produktów

o

produkty były nieuszkodzone

o

produkty były zniszczone/uszkodzone

4.5.

v.p

l

o niekompletna

Część partii o pogorszonej jakości zawierała: ..................................................................................................

…………………………......................................................................................…........................................…….

4. 6.

Z części partii o pogorszonej jakości pobrano próbki

oddzielnie

o

nieoddzielnie

o

POBIERANIE PRÓBEK

5.1.

Miejsce pobierania próbek ................................................................................................................................

5.2.

Metoda pobierania próbek

5.4.

5.5.

5.6.

6.

6.1.

6.2.

mechaniczna

o

ręczna

o

w ruchu

o

w spoczynku

o

Próbki pobrano z produktu znajdującego się

w.

rcl

5.3.

.go

5.

Liczba pobranych próbek pierwotnych ............................................................................................................

Liczba badanych jednostek ................................................................................................................................

Ogólna masa próbki (suma mas próbek pierwotnych) ...................................................................................

POMNIEJSZANIE MASY OGÓLNEJ PRÓBKI I OTRZYMYWANIE PRÓBEK KOŃCOWYCH

Pomniejszanie próbki końcowej wykonano za pomocą: .................................................................................

Podział próbki pomniejszonej do próbki końcowej wykonano za pomocą: ..................................................

…………………………......................................................................................…........................................…….

6.3.

6.4.

7.

Próbkę końcową otrzymano (data) ...................................................................................................................

Próbkę końcową zapieczętowano (data) ..........................................................................................................

SZCZEGÓŁOWE INFORMACJE I UWAGI .........................................................................................................

ww

…………………………......................................................................................…........................................…….

…………………………......................................................................................…........................................…….

Powyższe dane są zgodne z najlepszą wiedzą, dokładne i możliwie wyczerpujące.

........................................................

(podpis próbkobiorcy)

v.p

l

§ 3. 1. Informacja o składnikach podstawowych,

drugorzędnych i mikroskładnikach nawozowych powinna zawierać pełne nazwy pierwiastków i odpowiadające im symbole chemiczne.

2. Jeżeli nawóz jest wieloskładnikowy, to kolejność

poszczególnych składników przy deklarowaniu ich zawartości powinna być następująca

1) azot (N);

2) fosfor (P) lub wyrażony jako pięciotlenek fosforu

(P2O5);

3) potas (K) lub wyrażony jako tlenek potasu (K2O);

4) wapń (Ca) lub wyrażony jako tlenek wapnia (CaO);

5) magnez (Mg) lub wyrażony jako tlenek magnezu (MgO);

6) sód (Na) lub wyrażony jako tlenek sodu (Na2O);

7) siarka (S) lub wyrażona jako trójtlenek siarki (SO3).

3. Zawarte w nawozie i możliwe do zadeklarowania mikroskładniki nawozowe wymienia się w kolejności alfabetycznej ich symboli chemicznych.

Poz. 1229

Załącznik nr 3

METODY BADAŃ ZAWARTOŚCI ZANIECZYSZCZEŃ W NAWOZACH MINERALNYCH

Norma PN-C-87070:1992 Nawozy sztuczne. Badania

zawartości arsenu, kadmu, ołowiu i rtęci w nawozach

azotowych i fosforowych.

1. Oznaczanie arsenu

1.1. Oznaczanie zawartości arsenu metodą atomowej

spektrofotometrii absorpcyjnej z zastosowaniem techniki generowania wodorków —

wg PN-C-87070-03:1992 rozdz. 3

2. Oznaczanie kadmu

.go

1.2. Oznaczanie zawartości arsenu metodą spektrofotometryczną z dietyloditiokarbaminianem srebra

— wg PN-C-87070-03:1992 rozdz. 4

2.1. Oznaczanie zawartości kadmu metodą atomowej

spektrofotometrii absorpcyjnej z zastosowaniem

kuwety grafitowej — wg PN-C-87070-04:1992

rozdz. 3

2.2. Oznaczanie zawartości kadmu metodą atomowej

spektrofotometrii absorpcyjnej w płomieniu acetylen-powietrze wg PN-C-87070-04:1992/Az1:1997*

4.2.3. A pa r a tur a i pr zy r zą dy

1) spektrofotometr absorpcji atomowej przeznaczony do oznaczania rtęci techniką amalgamacji par rtęci, wyposażony w niskociśnieniową lampę rtęciową, blok kuwet pomiarowych, piec, katalizator, łódeczki do próbek;

2) waga analityczna o dokładności ważenia

0,0001g;

3) pipety automatyczne o pojemności 50

i 100 μl.

4.2.4. Pr zy gotowa nie

ozna cza nia

spe ktr ofotome tr u

do

w.

rcl

3. Oznaczanie ołowiu

4.2.2. Odczy nniki

1) handlowy roztwór wzorcowy rtęci o stężeniu

1 mg/ml;

2) roztwór wzorcowy roboczy rtęci

Do kolby pomiarowej o pojemności 100 ml

odmierzyć 100 μl roztworu wzorcowego, dopełnić wodą do kreski i wymieszać; 1 ml tak

przygotowanego roztworu zawiera 1 μg rtęci.

Roztwór należy przygotować bezpośrednio

przed wykonaniem oznaczania;

3) tlen sprężony o czystości 99,99 %.

3.1. Oznaczanie zawartości ołowiu metodą atomowej

spektrofotometrii absorpcyjnej z zastosowaniem

kuwety grafitowej — wg PN-C-87070-05:1992

rozdz. 3

3.2. Oznaczanie zawartości ołowiu metodą atomowej

spektrofotometrii absorpcyjnej w płomieniu acetylen-powietrze — wg PN-C-87070-05:1992

rozdz. 4

4. Oznaczanie rtęci

4.1. Oznaczanie zawartości rtęci metodą atomowej

spektrofotometrii absorpcyjnej z zastosowaniem

techniki zimnych par — wg PN-C-87070-06:1992

4.2. Oznaczanie zawartości rtęci metodą atomowej

spektrofotometrii absorpcyjnej z zastosowaniem

techniki amalgamacji par rtęci

ww

4.2.1. Opis m e t o d y

Metoda polega na absorpcji promieniowania

emitowanego przez niskociśnieniową lampę

rtęciową przy długości fali 254 nm przez pary

rtęci powstające w atmosferze tlenu, w cyklu

spalanie próbki — amalgamacja — uwalnianie

par rtęci, przy odpowiednio dobranym programie czasowo-temperaturowym i pomiarze absorbancji. Zawartość rtęci w analizowanej próbce nawozu wyznacza się przez porównanie z absorbancją roztworu wzorcowego rtęci.

* U waga

W normie nie podano badanego zakresu stężenia dla kadmu. Metodę można stosować przy stężeniu kadmu w badanym roztworze w zakresie 0,05 μg/ml do 3 μg/ml.

Przygotowanie aparatu zgodnie z instrukcją obsługi polega na

1) ustawieniu przepływu tlenu;

2) włączeniu aparatu i komputera, ustabilizowaniu;

3) wprowadzeniu (odpowiedniego dla danej

próbki) programu czasowego dla etapów

suszenia, mineralizacji, oczekiwania;

4) wprowadzeniu danych dotyczących próbki

i wielkości naważki.

4.2.5. Spor zą dza nie kr zy we j wzor cowe j

Sporządzić krzywą wzorcową z roztworu wzorcowego roboczego rtęci w zakresie od 0,05 ng/ml

do 50 ng/ml. Krzywą wzorcową wykonuje się

przy włączaniu aparatu do eksploatacji oraz po

każdej naprawie serwisowej.

4.2.6. Wy kona nie ozna cze nia

Do łódeczki do spalań odważyć, w zależności od

zawartości rtęci w nawozie, od 50 mg do

200 mg badanej próbki. Po umieszczeniu łódeczki w aparacie uruchomić program termicznej obróbki próbki. Dla danej próbki należy wykonać co najmniej dwa pomiary. Jednocześnie

należy wykonać próbę ślepą.

4.2.7. Wy nik końcowy ozna cza nia

Zawartość rtęci w badanej próbce, po obróbce

sygnału analitycznego, podawana jest w mg/kg.

Za wynik końcowy oznaczania należy przyjąć

średnią arytmetyczną wyników dwóch równoległych oznaczeń, między którymi różnica nie

przekracza 20 % wyniku niższego.

v.p

l

Załącznik nr 4

METODY BADAŃ WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNYCH NAWOZÓW MINERALNYCH

1. Badanie temperatury krystalizacji ciekłych nawozów mineralnych

1.1. Opis m e t od y

Wykonanie oznaczenia temperatury krystalizacji

ciekłych nawozów mineralnych polega na stopniowym oziębieniu badanej próbki i odczytaniu

temperatury, przy której pojawiają się pierwsze

kryształy związków mineralnych wchodzących

w skład nawozu.

1.2. A pa r a t ur a

.go

1) termometr pomiarowy o zakresie pomiarowym

zgodnym z przewidywaną temperaturą krystalizacji i działce elementarnej 0,1 °C;

2) probówka szklana o średnicy około 15 mm

i wysokości około 150 mm;

3) łaźnia chłodząca (zlewka o pojemności 400 ml);

4) termometr pomocniczy o zakresie pomiarowym zgodnym z przewidywaną temperaturą

krystalizacji i działce elementarnej 1 °C.

1.3. W y k ona nie o z n acz en i a

metr pomocniczy umieścić w łaźni oziębiającej.

Po osiągnięciu odpowiedniej temperatury łaźni

wstawić probówkę z badanym nawozem i zanurzyć w niej termometr pomiarowy. Zawartość

probówki powoli chłodzić, poruszając wolno termometrem wzdłuż ścianek probówki, a w momencie pojawienia się pierwszych kryształów odczytać temperaturę. Kolejne pomiary należy wykonać, stosując uprzednio przygotowane próbki.

W celu określenia temperatury krystalizacji należy

wykonać przynajmniej 2 pomiary. Różnica pomiędzy wynikami nie powinna wynosić więcej

niż 1 °C.

Temperaturę krystalizacji ciekłych nawozów mineralnych wyraża się w °C. Za wynik należy przyjąć średnią arytmetyczną wyników co najmniej

dwóch oznaczeń nieróżniących się między sobą

więcej niż o 1 °C.

2. Badanie gęstości ciekłych nawozów mineralnych

metodą areometryczną

2.1. PN-C-87030-10:1989 Nawozy sztuczne ogrodnicze.

Oznaczanie gęstości

2.2. PN-B-13042:1983 Densymetry uniwersalne

ww

w.

rcl

Do wykonania oznaczenia należy przygotować

łaźnię oziębiającą. Łaźnia oziębiająca powinna posiadać temperaturę o 5—8 °C niższą od przewidywanej temperatury krystalizacji badanego nawozu. W celu uzyskania takiej łaźni należy do zlewki

o pojemności 400 ml wlać około 300 ml mieszaniny oziębiającej (łaźnię oziębiającą można uzyskać

również w inny stosowany w laboratorium sposób). Następnie kilka probówek należy napełnić

badanym nawozem do 1/3 ich wysokości. Termo-

1.4. Wy r a że nie wy ników

3. Badanie składu ziarnowego nawozów granulowanych

3.1. PN-EN 1235:1999 Nawozy stałe. Badanie uziarnienia metodą sitową

3.2. PN-EN 1235:1999/A1:2004 Nawozy stałe. Badanie

uziarnienia metodą sitową

Załącznik nr 5

Tolerancje wskazane w niniejszym załączniku są wartościami ujemnymi wyrażonymi w procentach obliczonych masowo, % (m/m).

Tolerancji nie stosuje się w przypadku wartości minimalnych i maksymalnych.

v.p

l

DOPUSZCZALNE TOLERANCJE ZAWARTOŚCI SKŁADNIKÓW NAWOZOWYCH W NAWOZACH

MINERALNYCH, WYNIKAJĄCE ZE ZMIENNOŚCI PARAMETRÓW PRODUKCJI, POBIERANIA PRÓBEK

I ANALIZY

rozpuszczalności dopuszczalna tolerancja wynosi

a) 1/5 wartości deklarowanej przy zawartości

fosforu od 1 % do 5 % (m/m),

1. Nawozy jednoskładnikowe

b) 1,1 % przy

5 % (m/m);

1) Na w oz y a zo to we

3) Na wozy pota sowe

a) 1/5 wartości deklarowanej przy zawartości

azotu od 1 % do 5 % (m/m),

b) 1,1 % przy

5 % (m/m);

zawartości

2) Na w oz y f o sfo ro we

azotu

powyżej

W przypadku deklarowania zawartości fosforu

całkowitego (P) w przeliczeniu na P2O5 lub jego

Nawozy wieloskładnikowe (N, P, K)

powyżej

a) 1/5 wartości deklarowanej przy zawartości potasu od 1 % do 5 % (m/m),

b) 1,1 % przy

5 % (m/m).

zawartości

potasu

powyżej

2. Nawozy wieloskładnikowe zawierające podstawowe składniki nawozowe

Dopuszczalna tolerancja

1/5 wartości deklarowanej w odniesieniu do całkowitej zawartości danego składnika oraz jego form lub

rozpuszczalności

w.

rcl

Składniki nawozowe

— azot (N)

— fosfor jako P2O5

— potas jako K2O

fosforu

W przypadku deklarowania zawartości potasu

całkowitego (K) w przeliczeniu na K2O lub jego

rozpuszczalności w wodzie dopuszczalna tolerancja wynosi

.go

W przypadku deklarowania zawartości azotu całkowitego (N) lub jego form dopuszczalna tolerancja wynosi

zawartości

1,5

1,9

3. Nawozy zawierające drugorzędne składniki nawozowe

4. Nawozy zawierające jeden lub kilka mikroskładników nawozowych

Dopuszczalne tolerancje w odniesieniu do deklarowanej zawartości wapnia, magnezu, sodu i siarki

powinny wynosić 1/4 ich deklarowanej zawartości,

jednak nie więcej niż 0,9 % w przeliczeniu na CaO,

MgO, Na2O, SO3, to jest: 0,64 % dla Ca, 0,55 % dla

Mg, 0,67 % dla Na i 0,36 % dla S (w odniesieniu do

wartości bezwzględnej).

Dopuszczalna tolerancja w odniesieniu do deklarowanych zawartości mikroskładników nawozowych

powinna wynosić

1) 1/2 wartości deklarowanej przy zawartości nieprzekraczającej 0,05 % (m/m);

2) 1/4 wartości deklarowanej przy zawartości od

0,05 % do 2 % (m/m);

3) 0,4 % dla zawartości powyżej 2 % (m/m).

ww

Łączna suma ujemnych odchyłek w stosunku do sumy zawartości deklarowanej

— nawozy dwuskładnikowe (NK, NP, PK)

— nawozy trójskładnikowe (NPK)

v.p

l

§ 6. 1. Nawozy powinny być pakowane w sposób

umożliwiający

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 183

1) zabezpieczanie ich przed niekorzystnymi wpływami otoczenia powodującymi zmiany jakościowe

i ilościowe;

2) zapobieganie zagrożeniu dla zdrowia ludzi, zwierząt i środowiska, które może powstać w związku

z obrotem, przewozem i przechowywaniem nawozów;

3) zabezpieczanie opakowania przed możliwością

otwarcia i odlania bądź odsypania nawozu bez pozostawienia wyraźnych śladów;

4) zabezpieczanie opakowania przed możliwością

uszkodzenia, usunięcia lub zamiany etykiet, jeżeli

są one dołączone do opakowania.

1) 1,0 % tlenku wapnia (CaO), to jest 0,7 % wapnia (Ca);

2. Opakowanie nawozu powinno być dobierane

w zależności od własności fizykochemicznych nawozu; dopuszcza się używanie worków wentylowych.

.go

§ 4. 1. W nawozach mineralnych zawierających

podstawowe składniki nawozowe z dodatkiem składników drugorzędnych zawartość wapnia (Ca), magnezu (Mg), sodu (Na), siarki (S) powinna być deklarowana, jeżeli wynosi co najmniej

2) 1,0 % tlenku magnezu (MgO), to jest 0,6 % magnezu (Mg);

3) 1,5 % tlenku sodu (Na2O), to jest 1,1 % sodu (Na);

4) 2,5 % trójtlenku siarki (SO3), to jest 1,0 % siarki (S).

Załącznik nr 6

TYPY WAPNA NAWOZOWEGO ORAZ SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA JAKOŚCIOWE DLA TYCH TYPÓW

Tabela 1. Typy wapna nawozowego niezawierającego magnezu

Lp.

Typ

Odmiana

Składniki podstawowe

i sposób otrzymywania

1

2

3

4

Minimalna

zawartość

składników

nawozowych

CaO %

Inne

wymagania

5

6

1

01

Tlenek wapnia.

Przerób skał wapiennych

2

02

Tlenek wapnia.

Przerób skał wapiennych

03

Tlenek wapnia.

Przerób skał wapiennych

4

04

Tlenek wapnia i węglan

wapnia lub węglan

wapniowy.

Przerób skał wapiennych

50

5

05

Węglan wapnia.

Przerób skał wapiennych

40

06

Tlenek wapnia, węglan

wapnia, krzemiany wapnia.

Wapno posodowe suche,

wapno defekacyjne, wapno

pokarbidowe

Z przerobu

skał

wapiennych

7

07

Węglan wapnia.

Wapno pocelulozowe,

wapno posiarkowe,

wapno dekarbonizacyjne,

wapno defekacyjne,

wapno pokarbidowe

wilgotne, wapno posodowe

podsuszone, wapno

pogaszalnicze podsuszone

10

11

12

13

Pochodzenia

naturalnego

— kopalina

Zawartość wody, %,

najwyżej 10;

zawartość chlorków, %,

najwyżej 2,51)

30

08

Węglan wapnia. Wapno

defekacyjne, wapno

posodowe odsączone,

wapno pocelulozowe

wilgotne, wapno

poneutralizacyjne

25

Zawartość wody, %,

najwyżej 40; zawartość

chlorków, %, najwyżej 33)

lub 3,52)

09

Węglan wapnia.

Wapno defekacyjne mokre,

wapno posodowe mokre

20

Zawartość wody, %,

najwyżej 50; zawartość

chlorków, %, najwyżej 33)

06a

Węglan wapnia,

wapno kredowe suche

35

Zawartość wody, %,

najwyżej 10

07a

Węglan wapnia, wapno

kredowe podsuszone

30

Zawartość wody, %,

najwyżej 30

08a

Węglan wapnia,

kreda odsączona

25

Zawartość wody, %,

najwyżej 40

09a

Węglan wapnia,

wapno kredowe mokre

20

Zawartość wody, %,

najwyżej 50

ww

9

35

Odsiew na sicie o wymiarze

boku oczek kwadratowych

2 mm, %, najwyżej 10;

przesiew przez sito o wymiarze

boku oczek kwadratowych

0,5 mm, %, co najmniej 50

Zawartość wody, %,

najwyżej 30; zawartość

chlorków, %, najwyżej 3,52)

lub 33); zawartość siarczków,

%, najwyżej 1,54)

Z produkcji

ubocznej

8

Odsiew na sicie o wymiarze

boku oczek kwadratowych

2 mm, %, najwyżej 25

60

w.

rcl

6

70

.go

3

80

1) Tylko dla wapna posodowego suchego.

2) Tylko dla wapna pocelulozowego.

3) Tylko dla wapna posodowego podsuszonego, wapna posodowego odsączonego i wapna posodowego mokrego.

4) Tylko dla wapna pocelulozowego i posiarkowego.

Tabela 2. Typy wapna nawozowego zawierającego magnez

2

Odmiana

3

4

01

Tlenek wapnia i tlenek

magnezu oraz węglan

wapnia i węglan magnezu.

Prażenie, mielenie,

odsiewanie skał

wapniowo-magnezowych

02

Tlenek wapnia i tlenek

magnezu oraz węglan

wapnia i węglan magnezu.

Prażenie, mielenie,

odsiewanie skał

wapniowo-magnezowych

03

Węglan wapnia i węglan

magnezu lub węglan

wapnia, węglan magnezu,

tlenek wapnia i tlenek

magnezu. Mielenie,

odsiewanie skał

wapniowo-magnezowych

lub mieszanie skał

wapniowo-magnezowych

z prażonymi skałami

wapniowo-magnezowymi

1

2

Tlenkowe

04

5

Węglanowe

05

Węglan wapnia i węglan

magnezu lub węglan

wapnia, węglan magnezu

i tlenek wapnia. Mielenie,

odsiewanie, mieszanie skał

wapniowo-magnezowych

ze skałami wapniowymi

lub tlenkiem wapnia

Węglan wapnia i węglan

magnezu. Mielenie,

odsiewanie skał

wapniowo-magnezowych

06

Węglan wapnia i węglan

magnezu lub węglan

wapnia, węglan magnezu

i tlenek wapnia. Mielenie,

odsiewanie, mieszanie skał

wapniowo-magnezowych

ze skałami wapniowymi

lub tlenkiem wapnia

07

Węglan wapnia i węglan

magnezu lub węglan

wapnia, węglan magnezu

i tlenek wapnia. Mielenie,

odsiewanie, mieszanie skał

wapniowo-magnezowych

ze skałami wapniowymi

lub tlenkiem wapnia

ww

6

CaO +

MgO %

w tym

MgO %

5

6

75

60

50

w.

rcl

3

4

Składniki podstawowe

i sposób otrzymywania

v.p

l

1

Typ

7

25

Inne wymagania

7

Odsiew na sicie o wymiarze

boku oczek kwadratowych

2 mm, %, najwyżej 25

Odsiew na sicie o wymiarze

boku oczek kwadratowych

2 mm, %, najwyżej 25

.go

Lp.

Minimalna

zawartość

składników

nawozowych

50

45

45

40

20

15

Zawartość wody, %,

najwyżej 10; odsiew na sicie

o wymiarze boku oczek

kwadratowych: 2 mm, %,

najwyżej 10; przesiew przez

sito o wymiarze boku oczek

kwadratowych: 0,5 mm, %,

co najmniej 50

8

Zawartość wody, %,

najwyżej 10; odsiew na sicie

o wymiarze boku oczek

kwadratowych: 2 mm, %,

najwyżej 10; przesiew przez

sito o wymiarze boku oczek

kwadratowych: 0,5 mm, %,

co najmniej 50

15

Zawartość wody, %,

najwyżej 10; odsiew na sicie

o wymiarze boku oczek

kwadratowych: 2 mm, %,

najwyżej 10; przesiew przez

sito o wymiarze boku oczek

kwadratowych: 0,5 mm, %,

co najmniej 50

8

Zawartość wody, %,

najwyżej 10; odsiew na sicie

o wymiarze boku oczek

kwadratowych: 2 mm, %,

najwyżej 10; przesiew przez

sito o wymiarze boku oczek

kwadratowych: 0,5 mm, %,

co najmniej 50

8

Zawartość wody, %,

najwyżej 10; odsiew na sicie

o wymiarze boku oczek

kwadratowych: 2 mm, %,

najwyżej 10; przesiew przez

sito o wymiarze boku oczek

kwadratowych: 0,5 mm, %,

co najmniej 50

§ 7. 1. Do pobierania próbek oraz badań nawozów

mineralnych stosuje się metody określone w załącznikach III i IV do rozporządzenia (WE) nr 2003/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października

2003 r. w sprawie nawozów (Dz. Urz. WE L 304

z 21.11.2003, str. 1—194, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 32 str. 467—660,

z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem

nr 2003/2003”.

w.

rcl

2. Deklarację zawartości wapnia (Ca) w nawozach

sporządza się tylko wówczas, gdy jest on rozpuszczalny w wodzie.

3. Opakowanie nawozu powinno być zamknięte

w taki sposób, aby jego otwarcie spowodowało uszkodzenie zamknięcia lub kontrolki zamknięcia, lub samego opakowania.

3. Zawartość jednego lub więcej spośród następujących mikroskładników nawozowych: boru (B), kobaltu (Co), miedzi (Cu), żelaza (Fe), manganu (Mn),

molibdenu (Mo), cynku (Zn) powinna być deklarowana, jeżeli mikroskładniki nawozowe są dodane i występują co najmniej w ilościach określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

4. W nawozach mineralnych wprowadzonych do

obrotu mogą być deklarowane inne mineralne składniki nawozowe, niewymienione w ust. 1.

§ 5. W nawozach mineralnych zawartość magnezu (Mg), sodu (Na), siarki (S) oraz mikroskładników

nawozowych powinna być deklarowana jako

ww

1) zawartość składnika rozpuszczalnego w wodzie,

jeżeli składnik ten jest całkowicie rozpuszczalny;

2) całkowita zawartość składnika i zawartość składnika rozpuszczalnego w wodzie dla magnezu, sodu

i siarki, gdy zawartość składnika rozpuszczalnego

w wodzie stanowi co najmniej jedną czwartą zawartości całkowitej;

2. Z pobrania próbek nawozu do badań sporządza

się protokół na formularzu określonym w załączniku

nr 2 do rozporządzenia.

Załącznik nr 7

I. Do badania wapna nawozowego i wapna nawozowego zawierającego magnez stosuje się metody

zamieszczone w poniższym wykazie

1) PN-EN 13535:2003: Nawozy i środki wapnujące.

Klasyfikacja

v.p

l

METODY BADAŃ WAPNA NAWOZOWEGO I WAPNA NAWOZOWEGO ZAWIERAJĄCEGO MAGNEZ

II. Oznaczenie zawartości wilgoci metodą wagową

z suszeniem pod zmniejszonym ciśnieniem w nawozach stałych i środkach wapnujących

1. Za kr e s stosowa nia

2) PN-EN 1482-1:2008: Nawozy i środki wapnujące.

Pobieranie i przygotowanie próbek. Część 1: Pobieranie próbek

W niniejszej metodzie opisano wagowe oznaczanie

zawartości wilgoci w nawozach i środkach wapnujących, polegające na suszeniu pod zmniejszonym

ciśnieniem.

3) PN-EN 1482-2:2008: Nawozy i środki wapnujące.

Pobieranie i przygotowanie próbek. Część 2

Przygotowanie próbek

Metody nie stosuje się do nawozów i środków wapnujących zawierających

— azotan wapnia;

— wodorotlenek wapnia;

.go

4) PN-EN 13475:2003: Środki wapnujące. Oznaczanie zawartości wapnia. Metoda szczawianowa

5) PN-EN 12947:2003: Środki wapnujące. Oznaczanie zawartości magnezu. Metoda atomowej

spektrometrii absorpcyjnej

6) PN-EN 12946:2002: Środki wapnujące. Oznaczanie zawartości wapnia i magnezu. Metoda kompleksometryczna

7) PN-C-87006-11:1990: Nawozy sztuczne wapniowo-magnezowe. Oznaczanie wapnia i magnezu

— siarczan magnezu zawierający w każdej cząsteczce od jednej do siedmiu cząsteczek wody krystalizacyjnej;

— soli, które łatwo ulegają wietrzeniu w temperaturze otoczenia, i takich, które absorbują wodę

(środki odwadniające).

2. Za sa da me tody

Metoda polega na suszeniu odważki badanej próbki

pod ciśnieniem 66 x 103 Pa w temperaturze 25 °C

przez 24 h i oznaczaniu powstałego ubytku masy.

w.

rcl

8) PN-C-87006-14:1993: Nawozy sztuczne wapniowo-magnezowe. Oznaczanie zawartości ołowiu

— siarczan wapnia zawierający w każdej cząsteczce

mniej niż dwie cząsteczki wody krystalizacyjnej;

9) PN-C-87006-15:1996: Nawozy sztuczne wapniowo-magnezowe. Oznaczanie zawartości kadmu

10) PN-C-87006-20:1991: Nawozy sztuczne wapniowo-magnezowe. Oznaczanie zawartości wody

11) PN-C-87007-06:1993: Nawozy sztuczne wapniowe. Oznaczanie zawartości tlenku wapniowego

12) PN-C-87007-06:1993/Az1:1997: Nawozy sztuczne

wapniowe. Oznaczanie zawartości tlenku wapniowego

13) PN-C-87007-07:1993: Nawozy sztuczne wapniowe. Oznaczanie zawartości chlorków

3. Ma te r ia ł

Silikażel pochłaniający wilgoć, działający jak samowskaźnik, o uziarnieniu od 2 do 5 mm.

Silikażel aktywować bezpośrednio przed użyciem

w następujący sposób: około 100 g silikażelu umieścić w parownicy (4.4), przenieść parownicę do suszarki laboratoryjnej (4.5) i pozostawić w temperaturze 105 °C na 2 h. Po tym czasie parownicę z zawartością przenieść do eksykatora i ochłodzić do

temperatury otoczenia.

4. A pa r a tur a

15) PN-C-87007-09:1993: Nawozy sztuczne wapniowe. Oznaczanie zawartości ołowiu

4.1. Naczynko wagowe o średnicy od 70 mm do

80 mm, zaopatrzone w przykrywkę

16) PN-C-87007-15:1993: Nawozy sztuczne wapniowe. Oznaczanie zawartości wody

4.2. Eksykator próżniowy o średnicy wewnętrznej około 200 mm, zawierający silikażel pochłaniający

wilgoć (3)

ww

14) PN-C-87007-08:1993: Nawozy sztuczne wapniowe. Oznaczanie zawartości siarczków

17) PN-EN 12948:2004: Środki wapnujące. Oznaczanie uziarnienia za pomocą przesiewania na sucho i na mokro

18) PN-EN 14787:2006: Nawozy i środki wapnujące.

Oznaczanie zawartości wody. Wytyczne i zalecenia

19) PN-EN 14888:2006: Nawozy i środki wapnujące.

Oznaczanie zawartości kadmu

20) PN-EN 12048:1999: Nawozy stałe i środki wapnujące. Oznaczanie zawartości wilgoci. Metoda

wagowa z suszeniem w temperaturze (105 ±2)

stopni C.

4.3. Pompa próżniowa wyposażona we wskaźnik ciśnienia (urządzenie do pomiaru ciśnienia)

4.4. Parownica o średnicy wewnętrznej około 100 mm

4.5. Suszarka laboratoryjna umożliwiająca kontrolę

temperatury w zakresie (105 ± 2) °C

5. Pr zy gotowa nie pr óbki do ba da ń

Próbkę do badań pobrać zgodnie z PN-EN

1482-1:2008 i przygotować (bez rozdrabniania

w młynku) zgodnie z PN-EN 1482-2:2008.

Jeśli to konieczne, materiał próbki szybko rozkruszyć w moździerzu (nie mleć), całość wymieszać

i natychmiast przygotować próbkę analityczną

(6.1).

Uwaga: Zaleca się rozkruszanie próbki w powietrzu

o wilgotności względnej od 40 % do 60 %.

6. S pos ób pos t ęp o wan i a

6.1. Próbka analityczna

6.2. Oznaczanie

Uwaga: Przed użyciem eksykatora niezbędne jest

jego sprawdzenie na szczelność.

Przed wytworzeniem próżni zaleca się umieszczenie eksykatora za osłoną zabezpieczającą i pozostawienie do czasu wyrównania ciśnienia atmosferycznego.

W celu wyrównania ciśnień należy stopniowo

wpuszczać powietrze do wnętrza eksykatora, które

uprzednio osuszono, przepuszczając przez złoże

aktywnego silikażelu (3). Następnie należy otworzyć eksykator, szybko zakryć naczynko i zważyć

wraz z zawartością, z dokładnością do 0,001 g.

7. Wy r a ża nie wy ników

Zawartość wilgoci (x) w nawozie lub środku wapnującym wyrażoną jako procent (m/m) obliczyć ze

wzoru

.go

Zdjąć przykrywkę z naczynka wagowego (4.1) i suszyć naczynko oraz przykrywkę przez 2 h w suszarce laboratoryjnej (4.5) w temperaturze 105 °C.

Ochłodzić w eksykatorze (4.2).

Po ochłodzeniu do temperatury otoczenia zakryć

naczynko przykrywką i zważyć z dokładnością do

0,001g. Do przygotowanego naczynka odważyć

z próbki do badań około 10 g nawozu, następnie

nakryć naczynko przykrywką i zważyć z dokładnością do 0,001 g.

Poz. 1229

v.p

l

Dziennik Ustaw Nr 183

ww

m0 — m1

m0

x 100

w którym

m0 jest masą próbki analitycznej przed suszeniem

(w gramach)

m1 jest masą próbki analitycznej po suszeniu (w gramach)

Wynik będący średnią co najmniej dwóch oznaczeń

zaokrąglić do 0,1 % (m/m).

w.

rcl

Odkryte naczynko wagowe (4.1) zawierające odważkę badanej próbki oraz przykrywkę naczynka

umieścić w eksykatorze (4.2) zawierającym świeżo

aktywowany silikażel (3).

Stosując pompę próżniową (4.3), zredukować ciśnienie w eksykatorze do ciśnienia (66 ± 1,3) x 103

Pa (500 ± 10) mm Hg i ciśnienie to utrzymywać

przez 24 h w temperaturze (25 ± 3) °C.

x=

§ 8. Do badania zawartości fosforu rozpuszczalnego w obojętnym roztworze cytrynianu amonu i w wodzie stosuje się

1) załącznik I rozporządzenia nr 2003/2003 w części A. 2. Nawozy fosforowe w zakresie stosowania

metody i wielkości naważki do ekstrakcji;

2) załącznik IV rozporządzenia nr 2003/2003 w zakresie

a) metody 1 dotyczącej przygotowania próbki do

badań,

b) metody 3.2. dotyczącej oznaczania wyekstrahowanego fosforu;

3) całkowita zawartość składnika i zawartość składnika rozpuszczalnego w wodzie dla mikroskładników

nawozowych, gdy zawartość składnika rozpuszczalnego w wodzie stanowi co najmniej połowę

zawartości całkowitej;

3) normę PN-C-87015:1988 Nawozy sztuczne. Metody badań zawartości fosforanów (rozdz. 6 Metoda

ekstrakcji dwuetapowej).

4) całkowita zawartość składnika, w przypadku gdy

zawartość składników nawozowych nie spełnia

wymagań określonych w pkt 1, 2 lub 3.

§ 9. Metody badań zawartości zanieczyszczeń

w nawozach mineralnych określa załącznik nr 3 do

rozporządzenia.

§ 13. Metody badań wapna nawozowego i wapna

nawozowego zawierającego magnez określa załącznik

nr 7 do rozporządzenia.

§ 11. 1. W stosunku do deklarowanej zawartości

składników nawozowych w nawozach mineralnych są

dopuszczalne tolerancje wynikające ze zmienności parametrów produkcji, pobierania próbek i analizy.

§ 14. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie

14 dni od dnia ogłoszenia.3)

2. Do dopuszczalnych tolerancji, o których mowa

w ust. 1, dla nawozów wymienionych w załączniku I rozporządzenia nr 2003/2003 stosuje się dopuszczalne tolerancje określone w załączniku II tego rozporządzenia.

Minister Gospodarki: W. Pawlak

3) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządze-

niem Ministra Gospodarki z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie szczegółowego sposobu zamieszczania informacji dotyczącej identyfikacji nawozów, sposobu ich pakowania,

dopuszczalnych tolerancji zawartości składników nawozowych w nawozach mineralnych, sposobu pobierania próbek i metod badania nawozów mineralnych oraz wartości

zanieczyszczeń (Dz. U. Nr 91, poz. 1016) oraz rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 maja 2004 r.

w sprawie określenia typów wapna nawozowego (Dz. U.

Nr 130, poz. 1384), które zgodnie z art. 51 ustawy z dnia

10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Nr 147,

poz. 1033) utraciły moc z dniem 15 listopada 2009 r.

.go

3. Dopuszczalne tolerancje, o których mowa

w ust. 1, dla nawozów niewymienionych w załączniku I rozporządzenia 2003/2003 określa załącznik nr 5

do rozporządzenia.

v.p

l

§ 10. Metody badań właściwości fizycznych nawozów mineralnych określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.

ww

w.

rcl

§ 12. Typy wapna nawozowego oraz szczegółowe

wymagania jakościowe dla tych typów określa załącznik nr 6 do rozporządzenia.

v.p

l

Elektronicznie

podpisany przez

Grzegorz Paczowski

Data: 2010.10.01

15:16:20 +02'00'

— 13862 —

Poz. 1229

1229

v.p

l

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1)

z dnia 8 września 2010 r.

w sprawie sposobu pakowania nawozów mineralnych, umieszczania informacji o składnikach nawozowych

na tych opakowaniach, sposobu badania nawozów mineralnych oraz typów wapna nawozowego2)

Na podstawie art. 12 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r.

o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Nr 147, poz. 1033) zarządza się, co następuje

Załączniki do rozporządzenia Ministra Gospodarki

z dnia 8 września 2010 r. (poz. 1229)

Załącznik nr 1

MINIMALNA ZAWARTOŚĆ MIKROSKŁADNIKÓW NAWOZOWYCH W NAWOZACH MINERALNYCH

WYRAŻONA W PROCENTACH (m/m)

1.1. Stałe lub płynne mieszanki mikroskładników nawozowych

Forma mikroskładnika nawozowego

Nazwa mikroskładnika

nawozowego

wyłącznie mineralna

schelatowana lub skompleksowana

Bor (B)

0,1

—

Kobalt (Co)

0,01

0,25

1,0

Mangan (Mn)

0,25

Molibden (Mo)

Cynk (Zn)

0,05

0,15

0,05

.go

Miedź (Cu)

Żelazo (Fe)

0,01

0,01

—

0,25

0,05

Całkowita zawartość mikroskładników nawozowych

— w mieszance stałej: co najmniej 3 % (m/m),

— w mieszance płynnej: co najmniej 1,5 % (m/m).

1.2. Nawozy zawierające podstawowe lub drugorzędne składniki nawozowe z dodatkiem mikroskładników

nawozowych

Stosowane doglebowo

w.

rcl

Nazwa mikroskładnika

nawozowego

Stosowane dolistnie

do upraw polowych

i użytków zielonych

w ogrodnictwie

Bor (B)

0,01

0,01

Kobalt (Co)

0,002

—

0,002

Miedź (Cu)

0,01

0,002

0,002

Żelazo (Fe)

0,5

0,02

0,020

0,010

0,1

0,01

0,010

Molibden (Mo)

0,001

0,001

0,001

Cynk (Zn)

0,01

0,002

0,002

ww

Mangan (Mn)

v.p

l