Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 kwietnia 2009 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o izbach morskich

1.

Do właściwości izb morskich należy

1)

orzekanie w sprawach z wypadków morskich;

2)

rozpoznawanie innych spraw przekazanych izbom morskim odrębnymi przepisami.

2

Wypadkami morskimi w rozumieniu niniejszej ustawy są zdarzenia na morzu lub wodach

z nim połączonych, na których statki morskie uprawiają żeglugę, polegające na

1)

zatonięciu, zaginięciu lub utraceniu statku w inny sposób;

2)

opuszczeniu statku;

3)

zderzeniu statków;

4)

zetknięciu statku z dnem, podwodną lub nawodną przeszkodą;

5)

uderzeniu statku w budowlę, urządzenie lub instalację, w następstwie którego statek

spowodował ich uszkodzenie lub doznał uszkodzenia;

6)

powstaniu pożaru lub wybuchu na statku;

7)

zanieczyszczeniu środowiska w następstwie utraty lub uszkodzenia statku;

8)

zagrożeniu albo ograniczeniu bezpieczeństwa statku lub znajdujących się na nim osób,

na skutek

a)

uszkodzenia lub niesprawności konstrukcji, urządzeń albo innych elementów wyposażenia

statku,

b)

zmian w zakresie stateczności statku;

9)

zaginięciu człowieka przebywającego na statku;

10)

śmierci lub uszczerbku na zdrowiu człowieka w związku z pracą lub pobytem na statku,

zachowaniem się statku, działaniem lub stanem jego urządzeń albo innych jego elementów

lub właściwościami ładunku statku.

W sprawach wypadków morskich, w których postępowanie przed izbami morskimi nie zostało

ostatecznie zakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się

przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy są prowadzone

na podstawie przepisów tej ustawy.

1.

Izby morskie rozpoznają wypadki morskie

1)

statków o polskiej przynależności;

2)

statków o obcej przynależności, jeżeli wypadek nastąpił na polskich morskich wodach

wewnętrznych lub polskim morzu terytorialnym albo jeżeli z wnioskiem o wszczęcie postępowania

wystąpił armator lub kapitan takiego statku.

1a

Izby morskie rozpatrują również sprawy wypadków morskich promów pasażerskich typu

ro-ro oraz szybkich statków pasażerskich, jeżeli wypadek nastąpił na obszarze innym

niż polskie wody wewnętrzne lub polskie morze terytorialne, w przypadku gdy ostatnim

portem zawinięcia statku był port Rzeczypospolitej Polskiej.

2.

Sprawy wypadków morskich, w których uczestniczyły jednostki pływające Marynarki Wojennej,

Straży Granicznej lub Policji, izby morskie rozpoznają, w odniesieniu do tych jednostek,

za zgodą Dowódcy Marynarki Wojennej, Komendanta Głównego Straży Granicznej lub Komendanta

Głównego Policji.

Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 4, art. 6 ust. 2 oraz art.

12 ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 1, zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów

wykonawczych na podstawie upoważnień w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej

jednak niż przez okres 6 miesięcy.

Czynności procesowe dokonane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy są skuteczne,

jeżeli dokonano ich z zachowaniem przepisów dotychczasowych.

Sprawy należące do właściwości izb morskich rozpoznają

1)

w pierwszej instancji - Izba Morska w Gdańsku i Izba Morska w Szczecinie;

2)

w drugiej instancji - Odwoławcza Izba Morska.

1.

Ilekroć w ustawie jest mowa o szybkim statku pasażerskim należy przez to rozumieć

statek określony w prawidle 1 rozdziału X Konwencji SOLAS, przewożący więcej niż 12

pasażerów; szybkim statkiem pasażerskim nie jest uprawiający pasażerską żeglugę krajową

statek pasażerski klasy B, C lub D, którego wyporność na projektowej wodnicy pływania

jest mniejsza od 500 m

2.

Ilekroć w ustawie jest mowa o promie pasażerskim typu ro-ro, należy przez to rozumieć

prom pasażerski typu ro-ro, o którym mowa w art. 5 pkt 1a ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o bezpieczeństwie morskim

(Dz. U. z 2006 r. Nr 99, poz. 693, z późn. zm..

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 11 ust. 2 oraz art. 17

ust. 4 ustawy, o której mowa w art. 1, zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów

wykonawczych wydanych na podstawie art. 11 ust. 2 oraz art. 17 ust. 4 tej ustawy,

w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż przez okres 6 miesięcy

od dnia wejścia w życie ustawy.

Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości

określi, w drodze rozporządzenia, terytorialny zakres działania izb morskich, uwzględniając

podział terytorialny państwa.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2009 r.

1.

Do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji miejscowo właściwa jest izba morska, w

której okręgu

1)

znalazł się statek lub jego załoga po wypadku,

2)

znajduje się miejsce wypadku,

3)

leży port macierzysty statku

- w zależności od tego, w której izbie najpierw wszczęto postępowanie.

2.

Izba morska może orzec o swojej niewłaściwości miejscowej tylko do czasu rozpoczęcia

postępowania dowodowego w pierwszej instancji.

3.

Odwoławcza Izba Morska może przekazać sprawę izbie morskiej, której właściwość miejscowa

nie jest uzasadniona w myśl ust. 1, w przypadku, jeśli jest to wskazane ze względu

na miejsce postoju statku lub miejsce pobytu większości świadków.

1

Izba Morska w Szczecinie działa przy Sądzie Okręgowym w Szczecinie, a Izba Morska

w Gdańsku i Odwoławcza Izba Morska działają przy Sądzie Okręgowym w Gdańsku.

2

Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki

morskiej może określić, w drodze rozporządzenia, uwzględniając podział terytorialny

państwa, siedzibę izby morskiej poza siedzibą sądu okręgowego, przy którym działa

izba morska.

W skład izby morskiej wchodzą

1)

sędziowie, w tym przewodniczący i jeden lub więcej wiceprzewodniczących;

2)

ławnicy.

Do orzekania w sprawach należących do właściwości izb morskich Minister Sprawiedliwości

deleguje sędziów na podstawie art. 77 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych

(Dz. U. Nr 98, poz. 1070, z późn. zm. spośród sędziów sądów powszechnych posiadających znajomość zagadnień morskich w zakresie

spraw należących do właściwości izb morskich.

1.

Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki

morskiej powołuje i odwołuje przewodniczącego i wiceprzewodniczących spośród sędziów

delegowanych do izby morskiej zgodnie z art. 7a.

2.

Inspektorów dochodzeniowych oraz innych pracowników izb morskich przyjmuje i zwalnia

przewodniczący właściwej izby morskiej.

1.

Sędziowie sądów powszechnych orzekający w izbach morskich zachowują prawa i obowiązki

przewidziane w przepisach dotyczących sędziów sądów powszechnych.

2.

Do pracowników izb morskich mają odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o pracownikach sądów i prokuratury

(Dz. U. Nr 162, poz. 1125, z późn. zm..

Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki

morskiej, określi, w drodze rozporządzenia, zakres udziału przewodniczących i wiceprzewodniczących

izb morskich w pracy sądów, uwzględniając zakres zadań tych osób w izbach morskich

oraz konieczność zachowania udziału sędziów czynnych zawodowo w sprawowaniu wymiaru

sprawiedliwości.

1.

W zakresie wynagradzania mają zastosowanie

1)

do sędziów orzekających w sprawach należących do właściwości izb morskich - przepisy

w sprawie wynagradzania sędziów sądów powszechnych;

2)

do pracowników izb morskich - odpowiednio przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o pracownikach sądów i prokuratury.

2.

Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, w porozumieniu z ministrem właściwym

do spraw pracy, określi, w drodze rozporządzenia, stanowiska, zaszeregowanie oraz

szczegółowe warunki wynagradzania pracowników izb morskich, a także kwalifikacje wymagane

dla pracowników izb morskich, mając na uwadze przepisy, o których mowa w ust. 1 pkt

2.

1.

Ławników izb morskich powołuje na okres lat trzech minister właściwy do spraw gospodarki

morskiej

2

Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, na wniosek przewodniczącego izby morskiej,

określi, w drodze zarządzenia, liczbę ławników dla izby z uwzględnieniem terytorialnego

zakresu działania izby morskiej.

3

Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki

morskiej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb powoływania ławników oraz

zasady ich wyznaczania do udziału w posiedzeniach, uwzględniając kwalifikacje zawodowe

i praktykę w zakresie zagadnień występujących w sprawach rozpoznawanych przez izby

morskie, a także sposób wynagradzania i pokrywania innych należności związanych z

udziałem w posiedzeniach.

W sprawach nieuregulowanych ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie do ławników

izb morskich stosuje się odpowiednio przepisy o ławnikach w sądach powszechnych.

1.

Izby morskie rozpoznają sprawy wypadków morskich na rozprawie, w pierwszej instancji

- w składzie jednego sędziego oraz dwóch ławników, w drugiej instancji - w składzie

jednego sędziego oraz czterech ławników. Rozprawie przewodniczy sędzia.

2.

Przewodniczący izby morskiej pierwszej i drugiej instancji może zwiększyć skład orzekający

o dwóch ławników lub o jednego sędziego i jednego ławnika, jeżeli uzna to za wskazane

ze względu na zawiły charakter sprawy.

3.

Poza rozprawą postanowienia wydaje sędzia bez udziału ławników, jeżeli ustawa nie

stanowi inaczej.

1.

Przy izbie morskiej minister właściwy do spraw gospodarki morskiej

2.

Delegat ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej

3

Delegat przy Odwoławczej Izbie Morskiej może brać udział w postępowaniu przed izbą

morską pierwszej instancji i podejmować czynności, do jakich uprawniony jest delegat

przy tej izbie, oraz przekazać delegatowi przy izbie morskiej pierwszej instancji

uczestnictwo w postępowaniu przed Odwoławczą Izbą Morską.

4

W sprawach wypadków morskich, które mogą zostać uznane za wypadki przy pracy, w postępowaniu

przed izbami morskimi ma prawo uczestniczyć - obok delegata - państwowy inspektor

pracy właściwy dla pracodawcy zatrudniającego pracownika, który uległ wypadkowi.

5.

Delegat i państwowy inspektor pracy

6.

Przepisy o wynagradzaniu ławników za udział w posiedzeniach izb morskich i pokrywaniu

innych należności związanych z udziałem w posiedzeniach mają odpowiednie zastosowanie

do delegata i państwowego inspektora pracy

7

Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, uwzględniając

system organizacyjny izb morskich, sposób wykonywania zadań przez delegatów oraz sprawowania

nadzoru nad ich działalnością, a także zakres pokrywania kosztów tej działalności.

1.

W celu zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi i zapobiegania wypadkom morskim delegat

może żądać wyjaśnień od armatorów, organów i instytucji państwowych, samorządowych

i społecznych, przedsiębiorców oraz innych jednostek organizacyjnych, zwracać im uwagę

na uchybienia i sprawdzać zastosowanie odpowiednich środków zaradczych.

2.

Uprawnienia przewidziane w ust. 1 nie przysługują delegatowi w stosunku do organów

Marynarki Wojennej, Straży Granicznej i Policji.

1.

Zwierzchni nadzór nad izbami morskimi sprawują

1)

Minister Sprawiedliwości nad przewodniczącymi i wiceprzewodniczącymi izb morskich

oraz nad trybem postępowania przed izbami;

2)

minister właściwy do spraw gospodarki morskiej

2

Nadzór bezpośredni nad izbami morskimi w zakresie zastrzeżonym Ministrowi Sprawiedliwości

sprawuje prezes sądu okręgowego, przy którym działa izba morska.

3.

Nadzór nie może wkraczać w zakres orzecznictwa izb morskich.

4

Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki

morskiej, określi, w drodze rozporządzenia, regulamin wewnętrznego urzędowania izb

morskich, w tym

1)

zadania przewodniczącego izby,

2)

zadania inspektorów dochodzeniowych,

3)

podstawowe zadania referentów, kierownika sekretariatu i sekretarza izby,

4)

szczegółowy sposób prowadzenia i protokołowania rozpraw,

5)

tryb występowania o pomoc prawną i komunikowania się z innymi organami,

6)

organizację pracy izby

- mając na uwadze zapewnienie skuteczności i sprawności prowadzonych przed izbami

morskimi postępowań.

Izby morskie są państwowymi jednostkami budżetowymi. Wydatki izb morskich są pokrywane

z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw gospodarki

morskiej.

Izby morskie mają prawo używania pieczęci okrągłej z wizerunkiem godła Rzeczypospolitej

Polskiej pośrodku, z napisem w otoku zawierającym nazwę izby i sądu, przy którym działa

izba.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 1989 r., z tym że art. 8 ust. 5 i art.

13 ust. 1, 5 i 6 wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.

O ile przepisy ustawy niniejszej nie stanowią inaczej, do postępowania przed izbami

morskimi w sprawach wypadków morskich stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego.

1

Organy administracji morskiej oraz inne organy władzy publicznej są obowiązane

1)

o wypadku morskim niezwłocznie zawiadomić izbę morską;

2)

zabezpieczyć ślady i dowody;

3)

w przypadkach niecierpiących zwłoki dokonać czynności koniecznych do wstępnego ustalenia

stanu faktycznego;

4)

przekazać izbie morskiej materiał dotyczący wypadku oraz

5)

w zakresie pomocy prawnej załatwiać wezwania izb morskich.

2.

Jeżeli organem określonym w ust. 1 jest polski urząd konsularny, jest on obowiązany

po otrzymaniu wiadomości o wypadku morskim przedsięwziąć niezwłocznie w ramach swoich

uprawnień czynności, o których mowa w ust. 1.

3.

Armator i kapitan statku, którego dotyczy wypadek morski, obowiązani są niezwłocznie

zawiadamiać o każdym wypadku morskim kapitanat (bosmanat) pierwszego polskiego portu,

do którego statek ma wejść po wypadku, oraz izbę morską, zabezpieczyć ślady i dowody

dla wstępnego ustalenia stanu faktycznego oraz na żądanie kapitanatu (bosmanatu) portu

i izby morskiej udzielać wszelkich wyjaśnień.

3a

Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do podmiotów zarządzających portami i użytkowników

infrastruktury portowej w sprawach wypadków morskich, którym ulegli ich pracownicy

lub w których obiekty portowe zostały uszkodzone albo spowodowały szkody.

3b

Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, sposób

wykonania obowiązków armatorów i kapitanów statków oraz podmiotów zarządzających portami

i użytkowników infrastruktury portowej w zakresie przygotowania dla izb morskich materiałów

do dochodzeń w sprawach wypadków morskich, uwzględniając rodzaj wypadków podlegających

zgłoszeniu, w odniesieniu do których ślady i dowody powinny być zabezpieczone oraz

dokumenty sporządzone i przekazane organom uprawnionym do prowadzenia dochodzeń, a

także rodzaj pomocy i informacji, których należy udzielać tym organom.

4

Organy Marynarki Wojennej, Straży Granicznej, Policji i prokuratury wojskowej w sprawie

toczącej się przed izbą morską nie są obowiązane do udzielania informacji, udostępniania

dokumentów i innych danych, jeżeli może to doprowadzić do ujawnienia tajemnicy państwowej.

1.

Izba morska wszczyna postępowanie z urzędu albo na wniosek delegata lub zainteresowanego.

2.

Wszczęcie postępowania następuje z urzędu, gdy

1)

statek zatonął, zaginął, został opuszczony lub w inny sposób utracony;

2

w wypadku morskim nastąpiło zaginięcie, śmierć albo ciężki uszczerbek na zdrowiu człowieka,

a także narażenie na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku

na zdrowiu;

3)

izba morska uzna, że interes publiczny wymaga rozpoznania sprawy.

W przypadku wszczęcia postępowania z urzędu, w postępowaniu mogą uczestniczyć przedstawiciele

istotnie zainteresowanych państw, o których mowa w art. 24a, jeżeli w wypadku uczestniczył

prom pasażerski typu ro-ro lub szybki statek pasażerski.

1.

Izba morska może, po wypowiedzeniu się delegata, odmówić wszczęcia postępowania lub

wszczęte postępowanie umorzyć, jeżeli rozpoznanie sprawy byłoby niecelowe ze względu

na brak interesu publicznego.

2.

W sprawach, w których wszczęcie postępowania następuje z urzędu, odmowa wszczęcia

i umorzenie postępowania wymaga zgody delegata.

3.

Postanowienie o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania doręcza się delegatowi

oraz zainteresowanemu, który wniósł o rozpoznanie sprawy.

4.

W sprawach określonych w art. 15 ust. 4 uprawnienia delegata wynikające z przepisów

ust. 1-3 przysługują odpowiednio państwowemu inspektorowi pracy

Zainteresowanym w sprawie jest każdy, czyjego interesu prawnego dotyczy wypadek morski.

1.

Za istotnie zainteresowane wypadkiem morskim promu pasażerskiego typu ro-ro lub szybkiego

statku pasażerskiego uznaje się państwo członkowskie Unii Europejskiej lub państwo

członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronę umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym

1)

bandery statku objętego dochodzeniem;

2)

na którego morzu terytorialnym doszło do wypadku;

3)

którego stan środowiska naturalnego, także w obszarach, nad którymi państwo to sprawuje

jurysdykcję, doznał szkody lub był zagrożony w wyniku wypadku morskiego;

4)

które, także w odniesieniu do sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń, nad którymi

państwo to sprawuje jurysdykcję, doznało szkody lub było zagrożone szkodą w wyniku

wypadku morskiego;

5)

którego obywatele ponieśli śmierć lub doznali poważnych obrażeń w wyniku wypadku morskiego;

6)

dysponujące istotnymi informacjami, które mogą zostać wykorzystane w dochodzeniu.

2.

Za istotnie zainteresowane wypadkiem morskim promu pasażerskiego typu ro-ro lub szybkiego

statku pasażerskiego uznaje się także państwo członkowskie Unii Europejskiej lub państwo

członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronę umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym z innych powodów, niż wymienione w ust. 1, mające

w dochodzeniu interes, uznany za istotny przez izbę morską.

1.

Zainteresowany ma prawo korzystać w każdym stanie sprawy z pomocy wybranego przez

siebie pełnomocnika.

2

Pełnomocnikiem może być adwokat, radca prawny, pracownik zainteresowanego, członek

związku lub stowarzyszenia zawodowego zrzeszającego osoby posiadające kwalifikacje

zawodowe w żegludze morskiej.

1.

W dochodzeniu prowadzonym w sprawie wypadku morskiego promu pasażerskiego typu ro-ro

lub szybkiego statku pasażerskiego mogą wziąć udział przedstawiciele istotnie zainteresowanych

państw, o których mowa w art. 24a.

2.

W uzasadnionych przypadkach izba morska może przyznać państwu istotnie zainteresowanemu,

o którym mowa w art. 24a, wiodącą rolę w prowadzeniu dochodzenia w sprawie wypadku,

o którym mowa w ust. 1, lub umożliwić prowadzenie odrębnego dochodzenia w sprawie

tego wypadku.

3.

Za państwo wiodące w dochodzeniu w sprawie wypadku, o którym mowa w ust. 1, uznaje

się państwo członkowskie Unii Europejskiej lub państwo członkowskie Europejskiego

Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronę umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, które w uzgodnieniu z innymi istotnie zainteresowanymi

państwami, o których mowa w art. 24a, wzięło na siebie odpowiedzialność za jego prowadzenie.

1.

Jeżeli izbie morskiej wiadomo, że w sprawie rozpoznawanego przez nią wypadku morskiego

wszczęto postępowanie karne, izba morska zawiadamia sąd lub prokuratora o toczącym

się przed izbą postępowaniu.

2.

Izba morska może zawiesić postępowanie, jeżeli wyniki postępowania karnego mogą mieć

istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

3.

Na postanowienie o zawieszeniu lub odmowie zawieszenia postępowania służy zażalenie.

1

Po wszczęciu postępowania izba morska przeprowadza dochodzenie bezpośrednio przez

inspektora dochodzeniowego albo za pośrednictwem kapitanatu (bosmanatu) portu.

2

Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, obowiązki

kapitanatów (bosmanatów) portów w zakresie prowadzenia dochodzeń w sprawach wypadków

morskich w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności wypadku.

1.

Dochodzeniem w rozumieniu ustawy są czynności w celu utrwalenia śladów i dowodów oraz

umożliwienia przeprowadzenia rozprawy przez wstępne wyjaśnienie przebiegu, przyczyn

i okoliczności wypadku morskiego i ustalenie kręgu zainteresowanych oraz świadków.

2.

Z zastrzeżeniem art. 20, każda osoba wezwana w charakterze świadka ma obowiązek stawić

się i złożyć zeznania w dochodzeniu.

3.

Rzeczy mogące stanowić dowód w sprawie należy wydać na żądanie izby morskiej, a w

wypadkach niecierpiących zwłoki - także na żądanie inspektora dochodzeniowego lub

kapitanatu (bosmanatu) portu.

4.

Armator i kapitan statku obowiązani są na wezwanie prowadzącego dochodzenie udzielić

wyjaśnień o statku, w szczególności o składzie jego załogi, miejscu pobytu statku

i członków załogi lub o terminach przybycia statku do polskiego portu i o wysokości

szkody, oraz przedłożyć użyte w danej podróży mapy morskie, dzienniki i inne dokumenty

lub dane gromadzone w formie elektronicznej potrzebne do wyjaśnienia okoliczności

wypadku.

5.

Izba morska jest upoważniona do

1)

dostępu i badania miejsca wypadku, statku, jego szczątków i zawartości;

2)

sporządzania spisów oraz czasowego przejmowania części statków i innych rzeczy wymagających

zbadania;

3)

dostępu do rejestratorów pokładowych i ich odczytów, a także innych zapisów;

4)

zapoznania się z wynikami postępowań i badań przeprowadzanych przez inne podmioty;

5)

uzyskania informacji i dostępu do dokumentacji użytkownika statku, producenta i innych

osób lub jednostek organizacyjnych w zakresie niezbędnym dla ustalenia przyczyny wypadku.

6.

Uprawnienie, o którym mowa w ust. 5 pkt 1, obejmuje także prawo wstępu do wszystkich

części portu.

7.

Prowadzący dochodzenie na zlecenie izby morskiej korzysta z uprawnień, o których mowa

w ust. 5 i 6, jest też uprawniony do

1)

przesłuchiwania świadków;

2)

zapoznawania się z zeznaniami w innych postępowaniach i udziału w przesłuchiwaniu

świadków.

(uchylony).

1.

Jeżeli przewodniczący izby morskiej uzna, że dochodzenie dostarczyło podstaw do przeprowadzenia

rozprawy, wyznacza termin rozprawy, zawiadamia o nim delegata i w miarę możności znanych

izbie zainteresowanych oraz zarządza wezwanie świadków, a w razie potrzeby biegłych

i tłumaczy.

2.

Jeżeli sprawa dotyczy wypadku określonego w art. 15 ust. 4, przewodniczący izby morskiej

zawiadamia również państwowego inspektora pracy

3.

Niestawiennictwo delegata, państwowego inspektora pracy

1.

Na wstępie rozprawy przewodniczący przedstawia stan sprawy na podstawie wyników dochodzenia,

po czym izba morska wysłuchuje wyjaśnień osób zainteresowanych, a następnie przeprowadza

postępowanie dowodowe.

2.

Zainteresowany, którego zeznanie może mieć znaczenie dla ustalenia przebiegu i przyczyn

wypadku morskiego, może być przesłuchany jako świadek. Przed przesłuchaniem należy

go uprzedzić o prawie odmowy udzielania odpowiedzi na pytania co do okoliczności,

których ujawnienie mogłoby narazić na odpowiedzialność za przestępstwo jego samego

lub członków jego najbliższej rodziny.

3.

Delegatowi, państwowemu inspektorowi pracy

Izba morska może odroczyć rozprawę tylko z ważnej przyczyny.

Rozprawę odroczoną prowadzi się w nowym terminie w dalszym ciągu. Jednakże należy

ją przeprowadzić od początku, jeżeli izba morska uzna to za konieczne.

Po zakończeniu postępowania dowodowego przewodniczący udziela głosu najpierw delegatowi,

który zgłasza i uzasadnia swoje wnioski co do orzeczenia, następnie państwowemu inspektorowi

pracy

Izba morska rozstrzyga samodzielnie wszelkie zagadnienia wynikające w toku postępowania.

1.

Jeżeli zainteresowany członek załogi lub pilot statku uprawiającego żeglugę na wodach,

o których mowa w art. 1 ust. 2, posiadający dokument określający jego uprawnienia

w żegludze morskiej wydany przez właściwy podmiot polski, wykazał brak koniecznych

umiejętności niezbędnych dla zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi morskiej lub przez

rażące zaniedbania spowodował wypadek morski lub przyczynił się do jego powstania,

izba morska może w orzeczeniu pozbawić go prawa wykonywania tych uprawnień w częściowym

lub pełnym zakresie na okres od 1 roku do 5 lat.

2.

Izba morska może w orzeczeniu uzależnić przywrócenie prawa wykonywania uprawnień w

żegludze morskiej od spełnienia przez zainteresowanego co najmniej jednego z następujących

warunków

1)

wykonywania określonych niższych uprawnień w żegludze morskiej przez czas oznaczony;

2)

wykazania koniecznych umiejętności w trybie przewidzianym przepisami o kwalifikacjach

w żegludze morskiej;

3)

odbycia w częściowym lub pełnym zakresie praktyki, która była wymagana do uzyskania

dotychczasowych uprawnień.

3.

Izba morska może na posiedzeniu, w tym samym składzie, w którym orzekła o pozbawieniu

zainteresowanego prawa wykonywania uprawnień w żegludze morskiej, postanowić o zawieszeniu

prawa wykonywania tych uprawnień przez zainteresowanego do czasu ostatecznego zakończenia

postępowania, jeżeli uzasadniają to względy bezpieczeństwa żeglugi. Na postanowienie

to zainteresowanemu przysługuje zażalenie.

4.

Dokumenty określające uprawnienia w żegludze morskiej członków załóg statków i pilotów

oraz organy właściwe do ich wydawania określają odrębne przepisy.

5.

Przepisów ust. 1-3 nie stosuje się do członków załóg jednostek pływających Marynarki

Wojennej, Straży Granicznej i Policji.

1.

Sentencja orzeczenia powinna zawierać

1)

oznaczenie izby morskiej, która wydała orzeczenie;

2)

imiona i nazwiska oraz stopnie i tytuły zawodowe (stanowiska służbowe) członków składu

orzekającego;

3)

datę i miejsce rozpoznania sprawy i wydania orzeczenia;

4)

ustalenie czasu, miejsca i rodzaju wypadku morskiego;

5)

dokładne ustalenie przyczyn wypadku ze wskazaniem - o ile to możliwe - statku i osób,

których wina spowodowała wypadek, oraz z określeniem stopnia, w jakim przyczyniły

się do wypadku, albo stwierdzenie uzasadnionych wątpliwości co do przyczyny wypadku

bądź stwierdzenie niemożności jej ustalenia;

6)

wskazanie ujawnionych wad i braków w budowie statku, jego wyposażeniu, załadowaniu

lub obsadzeniu załogą, w stanie toru wodnego lub urządzeniach oznakowania nawigacyjnego

oraz uchybień w działalności i wad w organizacji instytucji służących bezpieczeństwu

żeglugi morskiej;

7)

ocenę prawidłowości zachowania się statku po wypadku oraz w razie potrzeby prawidłowości

czynności ratowniczych.

2

Jeżeli izba morska stosuje środek, o którym mowa w art. 35 ust. 1 i 2, rozstrzygnięcie

o tym powinno być zawarte w sentencji orzeczenia.

1.

W sprawie zawiłej izba morska może odroczyć wydanie orzeczenia na czas nie dłuższy

niż 14 dni.

2.

Po podpisaniu sentencji orzeczenia przez członków składu orzekającego przewodniczący

ogłasza ją i przytacza ważniejsze powody orzeczenia, po czym sporządza się uzasadnienie

orzeczenia na piśmie. Uzasadnienie powinno być sporządzone w terminie 14 dni od ogłoszenia

sentencji, a w sprawach zawiłych - w terminie do 30 dni.

3.

Ogłoszenie sentencji może nastąpić bez udziału ławników.

Uzasadnienie orzeczenia powinno zawierać

1)

dokładne ustalenie podstawy faktycznej przez wskazanie, jakie fakty izba morska uznała

za udowodnione, na jakich oparła się dowodach i dlaczego nie uznała dowodów przeciwnych;

2)

przytoczenie okoliczności, które izba morska miała na względzie przy ocenie podstawy

faktycznej;

3)

w razie potrzeby, zalecenie podjęcia środków zmierzających do zapewnienia bezpieczeństwa

żeglugi i zapobiegania wypadkom morskim;

4

przytoczenie okoliczności, które izba morska miała na względzie przy zastosowaniu

środka, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lub 2.

Orzeczenie wraz z uzasadnieniem doręcza się ministrowi właściwemu do spraw gospodarki

morskiej, delegatowi oraz zainteresowanemu, a w sprawach określonych w art. 15 ust.

4 również państwowemu inspektorowi pracy.

1.

Po uprawomocnieniu się orzeczenia wyciąg z orzeczenia publikuje się na stronie internetowej

izby morskiej. W przypadku, o którym mowa w art. 2 ust. 1a, sporządza się i publikuje

raport z postępowania w sprawie wypadku morskiego. O publikacji raportu minister właściwy

do spraw gospodarki morskiej powiadamia Europejską Agencję Bezpieczeństwa Morskiego.

2.

Raport, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać w szczególności

1)

omówienie podstawowych faktów związanych z wypadkiem, wskazujące, czy w jego wyniku

miała miejsce śmierć człowieka, obrażenia ciała lub zanieczyszczenie środowiska;

2)

określenie państwa, bandery oraz oznaczenie właściciela lub armatora statku oraz oznaczenie

instytucji klasyfikacyjnej sprawującej nadzór nad statkiem;

3)

szczegółowe wymiary statków, które brały udział w wypadku;

4)

dane dotyczące silników głównych i pomocniczych statków, które brały udział w wypadku;

5)

dane dotyczące wieku pracowników, posiadanych przez nich dyplomów i świadectw oraz

liczbę stanowisk i staż pracy na danym stanowisku;

6)

opis procedur bezpieczeństwa na statkach, które brały udział w wypadku;

7)

szczegółowy opis okoliczności, w jakich wydarzył się wypadek;

8)

ustalenie czynników, które stanowiły przyczynę wystąpienia wypadku, oraz wnioski zgodnie

z wymaganiami bazy danych wypadków Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Morskiego;

9)

zalecenia mające na celu zapobieganie podobnym wypadkom w przyszłości, o ile jest

to możliwe.

1.

Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji służy odwołanie.

2.

Na postanowienia i zarządzenia izby morskiej zamykające drogę do wydania orzeczenia

służy zażalenie. Ponadto zażalenie służy tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie.

3.

Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni, a do wniesienia zażalenia 7 dni od dnia

doręczenia orzeczenia lub postanowienia z uzasadnieniem.

4.

Środki odwoławcze wnosi się do Odwoławczej Izby Morskiej za pośrednictwem izby morskiej,

która wydała orzeczenie lub postanowienie.

Środki odwoławcze służą delegatowi i zainteresowanym, a w sprawach określonych w art.

15 ust. 4 również państwowemu inspektorowi pracy

„1. Do spraw objętych przepisami ustaw zmienianych niniejszą ustawą, wszczętych a

niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie, stosuje się przepisy tych ustaw,

w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

Odwoławcza Izba Morska rozpoznaje odwołanie na rozprawie, jeżeli przepisy postępowania

karnego o apelacji nie stanowią inaczej.

1.

Odwoławcza Izba Morska orzeka na podstawie wyników przewodu w izbie morskiej pierwszej

instancji, uzupełnionego w razie potrzeby przewodem odwoławczym.

2.

Odwoławcza Izba Morska może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli odwołujący się mógł

je przytoczyć w pierwszej instancji.

3.

Z zastrzeżeniem ust. 4 Odwoławcza Izba Morska nie jest związana wnioskami ani granicami

odwołania.

4

Odwoławcza Izba Morska może zmienić orzeczenie izby morskiej pierwszej instancji na

niekorzyść zainteresowanego w części dotyczącej zastosowanego wobec niego środka,

o którym mowa w art. 35 ust. 1 lub 2, albo zastosować środek, o którym nie orzekła

izba, tylko w przypadku zaskarżenia w tym zakresie orzeczenia przez delegata na niekorzyść

zainteresowanego.

5

Przepis art. 35 ust. 3 stosuje się odpowiednio tylko w warunkach określonych w ust.

4.

6

Odwoławcza Izba Morska rozpoznaje zażalenie na postanowienie, o którym mowa w art.

35 ust. 3, na posiedzeniu, w składzie: jednego sędziego i czterech ławników, najpóźniej

w ciągu 3 dni od dnia wpływu akt wraz z zażaleniem do Odwoławczej Izby Morskiej.

1.

Odwoławcza Izba Morska utrzymuje w mocy, zmienia lub uchyla zaskarżone orzeczenie

w całości lub części.

2.

W razie stwierdzenia niewyjaśnienia istoty sprawy w częściowym lub pełnym zakresie

rozstrzygnięć określonych w art. 35 ust. 1 i 2 oraz w art. 36 ust. 1 pkt 5-7 Odwoławcza

Izba Morska uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i przekazuje sprawę

izbie morskiej do ponownego rozpoznania.

3.

Odwoławcza Izba Morska utrzymuje w mocy lub uchyla zaskarżone postanowienie, o którym

mowa w art. 35 ust. 3.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 11 pkt

2 lit. b i c, który wchodzi w życie po upływie 90 dni od dnia ogłoszenia.

1

Od orzeczenia Odwoławczej Izby Morskiej przysługuje apelacja. Apelację wnosi się za

pośrednictwem Odwoławczej Izby Morskiej do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w terminie

14 dni od daty doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem.

2.

Apelacja powinna być sporządzona i podpisana przez adwokata lub radcę prawnego.

3.

Jeżeli w wyniku rozpoznania apelacji zaskarżone orzeczenie zostało uchylone w całości

lub w części, przy ponownym rozpoznaniu sprawy stosuje się odpowiednio przepisy art.

43 ust. 4 i 5.

4.

Na postanowienie Odwoławczej Izby Morskiej wydane w trybie art. 43 ust. 5 lub 6 zainteresowanemu,

któremu zawieszono prawo wykonywania uprawnień w żegludze morskiej, przysługuje zażalenie.

Zażalenie wnosi się za pośrednictwem Odwoławczej Izby Morskiej do Sądu Apelacyjnego

w Gdańsku w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia wraz z uzasadnieniem.

5.

Okres trwania zawieszenia, o którym mowa w art. 35 ust. 3, zalicza się na poczet zastosowanego

środka, o którym mowa w art. 35 ust. 1.

6.

Od wyroków i postanowień Sądu Apelacyjnego w Gdańsku wydanych w postępowaniu odwoławczym,

o którym mowa w ust. 1 i 4, oraz od orzeczeń i postanowień kończących postępowanie

przed izbami morskimi nie przysługuje kasacja.

O ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, do rozpoznania apelacji lub

zażalenia, o których mowa w art. 45 ust. 1 i 4, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego o apelacji lub zażaleniu.

Wykonaniu podlega

1)

orzeczenie w części dotyczącej zastosowanego środka, o którym mowa w art. 35 ust.

1 lub 2, jeżeli postępowanie zostało ostatecznie zakończone;

2)

postanowienie o zawieszeniu prawa wykonywania uprawnień w żegludze morskiej, którego

nie zaskarżono albo które zostało utrzymane w mocy po rozpoznaniu zażalenia.

Właściwy do wykonania orzeczenia lub postanowienia, o których mowa w art. 46a, jest

organ polski, który wydał zainteresowanemu ostatni dokument określający uprawnienia

w żegludze morskiej.

1.

Orzeczenie lub postanowienie podlegające wykonaniu doręcza właściwemu organowi izba

morska, która zastosowała środek, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lub 2.

2.

Organ właściwy do wykonania orzeczenia lub postanowienia wzywa zainteresowanego do

złożenia, w terminie 3 dni od daty doręczenia tego wezwania, dokumentu dotyczącego

uprawnień będących przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w orzeczeniu lub postanowieniu,

pouczając zainteresowanego o skutkach niezłożenia tego dokumentu określonych w ust.

3.

3.

Dokument niezłożony w terminie, o którym mowa w ust. 2, traci ważność z mocy prawa.

1.

Organ właściwy do wykonania orzeczenia lub postanowienia wyda zainteresowanemu w miejsce

złożonego dokumentu inny dokument określający uprawnienia w żegludze morskiej stosownie

do treści orzeczenia lub postanowienia albo zatrzyma złożony dokument, jeżeli uprawnienia

były najniższe.

2.

Organ, o którym mowa w ust. 1, zwróci zainteresowanemu złożony przez niego dokument

niezwłocznie

1)

z upływem okresu pozbawienia prawa wykonywania uprawnień w żegludze morskiej i po

stwierdzeniu spełnienia warunków, od których przywrócenie prawa wykonywania uprawnień

było uzależnione;

2)

jeżeli postanowienie o zawieszeniu prawa wykonywania uprawnień w żegludze morskiej

zostało uchylone.

1.

Izba morska wznawia postępowanie zakończone przed izbami w razie późniejszego ujawnienia

faktów i dowodów nieznanych izbie, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

2.

Zainteresowany może żądać wznowienia postępowania w okolicznościach wymienionych w

ust. 1 tylko wtedy, gdy z faktów i dowodów nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu.

1.

Koszty postępowania, obejmujące również należności ławników, delegata i państwowego

inspektora pracy

2.

W razie uznania winy lub błędu kilku statków koszty postępowania rozdziela się stosunkowo.

3

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do użytkowników urządzeń służących żegludze

morskiej, z wyjątkiem organów administracji rządowej.

Niezależnie od wyniku sprawy izba morska może nałożyć na zainteresowanego obowiązek

zwrotu kosztów postępowania, które zainteresowany wywołał swoim postępowaniem.

Nie pobiera się kosztów postępowania od armatora statku o obcej przynależności, z

wyjątkiem przypadku, kiedy postępowanie zostało wszczęte na wniosek armatora lub kapitana

takiego statku.

Jeżeli izba morska dokonuje czynności na wniosek zainteresowanego, ma prawo żądać

od niego zaliczki na koszty postępowania oraz uzależnić swe czynności od uprzedniego

złożenia zaliczki.

Koszty postępowania ponosi również zainteresowany, jeżeli wszczęte na jego wniosek

postępowanie zostało umorzone na skutek wycofania przez niego wniosku.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 1975 r., z wyjątkiem art. 34 ust. 7, art.

35 ust. 5, art. 36 i 50, które wchodzą w życie z dniem jej ogłoszenia.

1.

W każdym orzeczeniu lub postanowieniu kończącym sprawę w danej instancji izba morska

rozstrzyga o kosztach postępowania.

2.

Na postanowienia izby morskiej pierwszej instancji o kosztach postępowania służy zażalenie.

1.

W razie nieuwzględnienia odwołania koszty postępowania odwoławczego ponosi zainteresowany,

który wniósł odwołanie.

2.

W razie częściowego uwzględnienia odwołania koszty postępowania rozdziela się stosunkowo.

Poza przypadkami określonymi w art. 48-52, art. 54 i art. 56 ust. 1 i 4 koszty postępowania

pokrywa się z budżetu Państwa.

1

Na świadka, biegłego lub tłumacza, który bez usprawiedliwienia nie stawił się na rozprawie,

izba morska może nałożyć karę pieniężną w wysokości do 3 000 zł, jeżeli niestawiennictwo

tej osoby spowodowało odroczenie rozprawy, izba morska może ponadto nałożyć na nią

obowiązek zwrotu powstałych z tego tytułu kosztów.

2.

Niezależnie od środków zastosowanych na podstawie ust. 1 izba morska może zarządzić

przymusowe sprowadzenie świadka, a biegłego i tłumacza tylko w przypadkach wyjątkowych.

3.

Izba morska zwalnia świadka, biegłego lub tłumacza od nałożonych środków przymusu

i zwrotu kosztów, jeżeli świadek, biegły lub tłumacz w ciągu dwóch tygodni od zawiadomienia

go udowodni, że niestawiennictwo jego było usprawiedliwione.

4.

Niezależnie od skutków niestawiennictwa na rozprawie, świadek, biegły i zainteresowany

lub jego pracownik mogą być zobowiązani do zwrotu kosztów wywołanych oczywistą ich

winą. Postanowienie izby morskiej w przedmiocie zwrotu kosztów zapada po wysłuchaniu

osoby, której zarzucono winę.

Przepisy art. 56 ust. 1 i 3 mają również zastosowanie w razie nieusprawiedliwionej

odmowy złożenia zeznań lub przyrzeczenia, przy czym w razie ponownej odmowy izba morska

może nałożyć na świadka ponownie karę pieniężną w wysokości do 4 500 zł.

Na postanowienie odmowne wydane na podstawie art. 56 ust. 3 oraz na postanowienia

wydane na podstawie art. 56 ust. 4 i art. 57 służy zażalenie.

1

Izba morska może nałożyć na winnych nieprzestrzegania przepisów art. 21 ust. 3 i 3a

oraz art. 28 ust. 2 karę pieniężną w wysokości do 5 000 zł.

2.

Na postanowienie wydane na podstawie ust. 1 służy zażalenie.

Ostateczne postanowienie wydane na podstawie art. 56 ust. 1, art. 57 i art. 59 ust.

1 oraz ostateczne postanowienie wydane w przedmiocie zwrotu kosztów, zaopatrzone w

zaświadczenie przewodniczącego izby morskiej, iż podlega wykonaniu, stanowi tytuł

wykonawczy dla egzekucji sądowej.

Izby morskie utworzone na podstawie ustawy z dnia 18 marca 1925 r. o izbach morskich

(Dz. U. Nr 36, poz. 243, z późn. zm. stają się izbami morskimi w rozumieniu niniejszej ustawy.

1.

W sprawach wypadków morskich, w których wszczęto postępowanie przed dniem wejścia

w życie ustawy, a nie rozpoczęto rozprawy w pierwszej instancji, w zakresie postępowania

stosuje się przepisy niniejszej ustawy.

2.

W sprawach, w których przed dniem wejścia w życie ustawy rozpoczęto rozprawę w pierwszej

instancji, stosuje się przepisy dotychczasowe.

(pominięty).

Traci moc ustawa z dnia 18 marca 1925 r. o izbach morskich

(Dz. U. z 1925 r. Nr 36, poz. 243, z 1930 r. Nr 17, poz. 126 i Nr 76, poz. 600, z 1933 r. Nr 18, poz. 117, z 1934 r. Nr 110, poz. 976 oraz z 1949 r. Nr 41, poz. 295).

Do czasu wydania przepisów wykonawczych do ustawy w sprawach, które mają być uregulowane

tymi przepisami, obowiązują przepisy dotychczasowe.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1962 r.

Akty wydane na podstawie upoważnień ustawowych zmienianych niniejszą ustawą zachowują

moc do czasu ich zastąpienia przez akty wydane na podstawie niniejszej ustawy.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów

1)

art. 74, który wchodzi w życie z dniem 30 grudnia 2000 r.,

2)

art. 27 pkt 5 lit. b) i c), które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.,

3)

art. 61, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1989 r.