Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2009 r. w sprawie oznakowania opakowań substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych oraz niektórych preparatów chemicznych

§ 1. Rozporzàdzenie reguluje

1) sposób oznakowania opakowaƒ substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych;

2) szczególny sposób oznakowania niektórych preparatów chemicznych;

§ 3. 1. Wzory znaków ostrzegawczych oraz napisy

okreÊlajàce ich znaczenie i symbole okreÊla za∏àcznik

nr 1 do rozporzàdzenia.

2. Brzmienie zwrotów okreÊlajàcych warunki

bezpiecznego stosowania substancji niebezpiecznej

lub preparatu niebezpiecznego, zwanych dalej „zwrotami S”, wraz z ich numerami i brzmienie dodatkowych zwrotów okreÊlajàcych warunki bezpiecznego

stosowania Êrodków ochrony roÊlin wraz z ich numerami okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.

3) informacje, które powinien zawieraç wniosek do

Inspektora do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych, zwanego dalej „Inspektorem”, o uzyskanie zgody na zastosowanie alternatywnej nazwy rodzajowej.

3. Kryteria doboru zwrotów S okreÊlajàcych warunki bezpiecznego stosowania substancji niebezpiecznej lub preparatu niebezpiecznego oraz kryteria

doboru dodatkowych zwrotów okreÊlajàcych warunki

bezpiecznego stosowania Êrodków ochrony roÊlin

okreÊla za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia.

§ 2. Oznakowanie mo˝e byç umieszczone na etykiecie lub bezpoÊrednio na opakowaniu substancji

niebezpiecznej lub preparatu niebezpiecznego.

4. Szczególny sposób oznakowania niektórych

preparatów chemicznych okreÊla za∏àcznik nr 4 do

rozporzàdzenia.

———————

1) Minister Zdrowia kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Ra-

dy Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Zdrowia (Dz. U. Nr 216,

poz. 1607).

2) Niniejsze rozporzàdzenie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdro˝enia nast´pujàcych dyrektyw Wspólnot Europejskich

1) dyrektywy Rady 92/32/EWG z dnia 30 kwietnia 1992 r. zmieniajàcej po raz siódmy dyrektyw´ 67/548/EWG w sprawie

zbli˝enia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszàcych si´ do klasyfikacji, pakowania i etykietowania substancji niebezpiecznych (Dz. Urz. WE L 154 z 05.06.1992, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,

rozdz. 13, t. 11, str. 155),

2) dyrektywy 1999/45/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 maja 1999 r. w sprawie zbli˝enia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Paƒstw Cz∏onkowskich odnoszàcych si´ do klasyfikacji, pakowania i etykietowania preparatów niebezpiecznych (Dz. Urz. WE L 200 z 30.07.1999, str. 1, corr. Dz. Urz. WE L 006 z 10.01.2002;

Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 24, str. 109),

3) dyrektywy Komisji 2001/59/WE z dnia 6 sierpnia 2001 r. dostosowujàcej do post´pu technicznego po raz dwudziesty

ósmy dyrektyw´ Rady 67/548/EWG w sprawie zbli˝enia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych

dotyczàcych klasyfikacji, pakowania i etykietowania substancji niebezpiecznych (Dz. Urz. WE L 225 z 21.08.2001, str. 1;

Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 28, str. 3),

4) dyrektywy Komisji 2001/60/WE z dnia 7 sierpnia 2001 r. dostosowujàcej do post´pu technicznego dyrektyw´ Parlamentu Europejskiego i Rady 1999/45/WE w sprawie zbli˝enia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych

Paƒstw Cz∏onkowskich dotyczàcych klasyfikacji, pakowania i etykietowania preparatów niebezpiecznych (Dz. Urz.

WE L 226 z 22.08.2001, str. 5; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 26, str. 419),

5) dyrektywy Komisji 2003/82/WE z dnia 11 wrzeÊnia 2003 r. zmieniajàcej dyrektyw´ 91/414/EWG w odniesieniu do standardowych zwrotów okreÊlajàcych szczególne zagro˝enia i Êrodki ostro˝noÊci dla Êrodków ochrony roÊlin (Dz. Urz. UE

L 228 z 12.09.2003, str. 28; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 18),

6) dyrektywy Rady 2004/66/WE z dnia 26 kwietnia 2004 r. dostosowujàcej dyrektywy 1999/45/WE, 2002/83/WE,

2003/37/WE, 2003/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz dyrektywy 77/388/EWG, 91/414/EWG, 96/26/EWG,

2003/48/WE i 2003/49/WE Rady w zakresie swobodnego przep∏ywu towarów, swobody Êwiadczenia us∏ug, rolnictwa,

polityki transportowej, opodatkowania, w nast´pstwie przystàpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, ¸otwy, Litwy,

W´gier, Malty, Polski, S∏owenii i S∏owacji (Dz. Urz. UE L 168 z 01.05.2004, str. 35) (dyrektywa transponowana cz´Êciowo — cz´Êç III za∏àcznika dotyczàca rolnictwa),

7) dyrektywy Komisji 2006/8/WE z dnia 23 stycznia 2006 r. zmieniajàcej, w celu dostosowania do post´pu technicznego,

za∏àczniki II, III i V do dyrektywy 1999/45/WE Parlamentu Europejskiego i Rady odnoszàcej si´ do zbli˝enia przepisów

ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Paƒstw Cz∏onkowskich odnoszàcych si´ do klasyfikacji, pakowania

i etykietowania preparatów niebezpiecznych (Dz. Urz. UE L 19 z 24.01.2006, str. 12, corr. Dz. Urz. UE L 43 z 15.02.2007).

3) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1085, Nr 123, poz. 1350 i Nr 125, poz. 1367,

z 2002 r. Nr 135, poz. 1145 i Nr 142, poz. 1187, z 2003 r. Nr 189, poz. 1852, z 2004 r. Nr 96, poz. 959 i Nr 121, poz. 1263,

z 2005 r. Nr 179, poz. 1485, z 2006 r. Nr 171, poz. 1225, z 2007 r. Nr 176, poz. 1238, z 2008 r. Nr 157, poz. 976 i Nr 227,

poz. 1505 oraz z 2009 r. Nr 20, poz. 106.

5. Sposób ustalania alternatywnej nazwy rodzajowej substancji chemicznej na podstawie podzia∏u

substancji na grupy i podgrupy okreÊla za∏àcznik nr 5

do rozporzàdzenia.

6. Informacje wymagane we wniosku do Inspektora o wyra˝enie zgody na zamieszczenie na oznakowaniu alternatywnej nazwy rodzajowej okreÊla za∏àcznik

nr 6 do rozporzàdzenia.

§ 4. 1. Oznakowanie opakowania ka˝dej substancji

niebezpiecznej zawiera

1) nazw´ substancji okreÊlonà zgodnie z wykazem

substancji niebezpiecznych, zwanym dalej „wykazem”, wydanym na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy

z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych, zwanej dalej „ustawà”; je˝eli

substancja nie jest wymieniona w wykazie, nale˝y

zamieÊciç nazw´ powszechnie przyj´tà w mi´dzynarodowym nazewnictwie chemicznym;

2) nazw´ lub imi´ i nazwisko, adres i numer telefonu

osoby wprowadzajàcej substancj´ do obrotu (producenta, importera lub dystrybutora);

3) znak lub znaki ostrzegawcze i napisy okreÊlajàce

ich znaczenie okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia; w przypadku substancji niebezpiecznych, których nie wymieniono w wykazie, znaki

ostrzegawcze i napisy okreÊlajàce ich znaczenie

powinny odpowiadaç klasyfikacji dokonanej zgodnie z kryteriami, o których mowa w art. 4 ust. 2

ustawy, zwanymi dalej „kryteriami klasyfikacji”.

Gdy substancji przypisano wi´cej ni˝ jeden symbol zagro˝enia, stosuje si´ nast´pujàce zasady

a) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego

odpowiadajàcego symbolom T lub T+ czyni

znaki ostrzegawcze odpowiadajàce symbolom

Xn, Xi i C fakultatywnymi, o ile wykaz nie stanowi inaczej,

b) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego

odpowiadajàcego symbolowi C czyni znaki

ostrzegawcze odpowiadajàce symbolom Xn i Xi

fakultatywnymi,

c) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego

odpowiadajàcego symbolowi E czyni znaki

ostrzegawcze odpowiadajàce symbolom F, F+

i O fakultatywnymi,

d) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego

odpowiadajàcego symbolowi Xn czyni znak

ostrzegawczy odpowiadajàcy symbolowi Xi fakultatywnym;

4) zwroty wskazujàce rodzaj zagro˝enia, o których

mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 4

ust. 2 ustawy, zwane dalej „zwrotami R”; w przypadku substancji wymienionych w wykazie zastosowane zwroty powinny byç zgodne ze wskazanymi w wykazie; w przypadku substancji niebezpiecznych, których nie wymieniono w wykazie,

zwroty R powinny zostaç wybrane spoÊród zwrotów R ustalonych zgodnie z kryteriami klasyfikacji;

tam gdzie to stosowne, nale˝y zamieszczaç ∏àczone zwroty R w taki sposób, aby niezb´dnà informacj´ przedstawiç za pomocà jak najmniejszej

Poz. 439

liczby zwrotów; wyboru zwrotów R nale˝y dokonywaç zgodnie z nast´pujàcymi kryteriami

a) w przypadku zwrotów okreÊlajàcych zagro˝enia

dla zdrowia oznakowanie musi zawieraç zwroty

charakteryzujàce kategori´ zagro˝enia wskazanà znakiem ostrzegawczym oraz zwroty charakteryzujàce kategori´ zagro˝enia, której nie wykazano na oznakowaniu za pomocà znaku

ostrzegawczego,

b) w przypadku zwrotów okreÊlajàcych zagro˝enia

wynikajàce z fizykochemicznych w∏aÊciwoÊci

substancji nie nale˝y umieszczaç zwrotów R powtarzajàcych napisy okreÊlajàce znaczenie znaku ostrzegawczego, typu na przyk∏ad „wysoce

∏atwo palny”,

c) w przypadku zwrotów okreÊlajàcych zagro˝enia

dla Êrodowiska oznakowanie musi zawieraç

zwroty charakteryzujàce takie zagro˝enia;

5) w przypadku Êrodków ochrony roÊlin dodatkowe

zwroty, ustalone zgodnie z przepisami wydanymi

na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy, wskazujàce

szczególny rodzaj zagro˝enia dla ludzi lub Êrodowiska;

6) zwroty S; brzmienie zwrotów S powinno byç

zgodne z brzmieniem okreÊlonym w cz´Êci I za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia; w przypadku substancji wymienionych w wykazie zastosowane

zwroty powinny byç zgodne ze wskazanymi w wykazie; w przypadku substancji niebezpiecznych,

których nie wymieniono w wykazie, zwroty S powinny zostaç wybrane spoÊród zwrotów ustalonych zgodnie z kryteriami zawartymi w cz´Êci I za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia; wyboru zwrotów S nale˝y dokonywaç zgodnie z nast´pujàcymi

zasadami

a) oznakowanie opakowania nie powinno zawieraç wi´cej ni˝ szeÊç zwrotów S; wymienione

w rozporzàdzeniu zwroty ∏àczone nale˝y traktowaç jako jeden zwrot,

b) spoÊród ustalonych zwrotów S dotyczàcych

usuwania substancji nale˝y zamieÊciç jeden

zwrot S; w szczególnoÊci taki zwrot S nale˝y zamieÊciç w przypadku substancji przeznaczonych do sprzeda˝y dla konsumentów; zwrotów S dotyczàcych usuwania substancji nie

trzeba zamieszczaç, gdy wiadomo, ˝e ta substancja oraz jej opakowanie nie stwarzajà zagro˝enia dla zdrowia lub Êrodowiska,

c) je˝eli zwroty S w sposób oczywisty powtarzajà

treÊç zwrotów R, nale˝y je umieÊciç na oznakowaniu opakowania tylko wtedy, gdy majà stanowiç specjalne ostrze˝enie,

d) wybór zwrotów S powinien uwzgl´dniaç przewidywany sposób stosowania substancji, np.

w postaci aerozolu,

e) umieszczenie na oznakowaniu opakowania

zwrotów S1, S2 i S45 jest obowiàzkowe w przypadku wszystkich substancji bardzo toksycznych, toksycznych i ˝ràcych przeznaczonych do

sprzeda˝y dla konsumentów,

f) umieszczenie na oznakowaniu opakowania

zwrotów S2 i S46 jest obowiàzkowe w przypadku wszystkich innych niebezpiecznych substancji (oprócz substancji niebezpiecznych dla Êrodowiska) przeznaczonych do sprzeda˝y dla konsumentów;

7) w przypadku Êrodków ochrony roÊlin dodatkowe

zwroty okreÊlajàce warunki bezpiecznego stosowania Êrodków ochrony roÊlin w brzmieniu ustalonym w cz´Êci II za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia, ustalone zgodnie z kryteriami zawartymi

w cz´Êci II za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia;

8) numer WE, w rozumieniu definicji numeru WE zamieszczonej w wykazie, je˝eli zosta∏ przypisany

danej substancji w odr´bnych przepisach;

9) w przypadku substancji obj´tych wykazem oznakowanie powinno zawieraç wyrazy „Oznakowanie

WE”.

2. Na oznakowaniu opakowania substancji niebezpiecznej nie zamieszcza si´

1) zwrotów R powtarzajàcych treÊç zwrotów S, o których mowa w ust. 1 pkt 6;

2) zwrotów S ustalonych zgodnie z kryteriami doboru zwrotów S zamieszczonymi w cz´Êci I za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia, je˝eli sà niepotrzebne

w odniesieniu do danej substancji.

§ 5. 1. Oznakowanie opakowania ka˝dego preparatu niebezpiecznego zawiera

1) nazw´ handlowà lub informacj´ o przeznaczeniu

preparatu;

2) nazw´ lub imi´ i nazwisko, adres i numer telefonu

osoby wprowadzajàcej preparat do obrotu (producenta, importera lub dystrybutora);

3) nazw´ chemicznà lub nazwy chemiczne substancji

obecnych w preparacie ustalone zgodnie z nast´pujàcymi kryteriami

a) w przypadku preparatów zaklasyfikowanych,

zgodnie z kryteriami klasyfikacji, jako bardzo

toksyczne, toksyczne lub szkodliwe nale˝y

uwzgl´dniç tylko nazwy substancji bardzo toksycznych, toksycznych i szkodliwych, obecnych w preparacie w st´˝eniach równych lub

wi´kszych od najni˝szej wartoÊci granicznej

(wartoÊç graniczna dla dzia∏ania szkodliwego)

podanej dla ka˝dej z nich w wykazie lub

w przepisach wydanych na podstawie art. 4

ust. 2 ustawy,

b) w przypadku preparatów zaklasyfikowanych,

zgodnie z kryteriami klasyfikacji, jako ˝ràce nale˝y uwzgl´dniç nazwy tylko substancji ˝ràcych,

obecnych w preparacie w st´˝eniach równych

lub wi´kszych od najni˝szej wartoÊci granicznej

(wartoÊç graniczna dla dzia∏ania dra˝niàcego)

podanej dla ka˝dej z nich w wykazie lub w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 2

ustawy,

Poz. 439

c) nale˝y uwzgl´dniç nazwy substancji, które spowodowa∏y, ˝e zgodnie z kryteriami klasyfikacji

preparat zosta∏ zaklasyfikowany jako

— rakotwórczy kategorii 1, 2 lub 3,

— mutagenny kategorii 1, 2 lub 3,

— dzia∏ajàcy szkodliwie na rozrodczoÊç kategorii 1, 2 lub 3,

— bardzo toksyczny, toksyczny lub szkodliwy

z uwagi na skutki inne ni˝ zgony zwierzàt po

jednorazowym nara˝eniu,

— toksyczny lub szkodliwy z uwagi na powa˝ne

skutki po nara˝eniu powtarzanym lub przed∏u˝onym,

— uczulajàcy,

d) zamieszczenie nazw maksymalnie 4 substancji

chemicznych powinno wystarczyç do zidentyfikowania substancji odpowiedzialnych za g∏ówne zagro˝enia zdrowotne, które by∏y podstawà

klasyfikacji i wyboru odpowiedniego zwrotu/zwrotów okreÊlajàcego/okreÊlajàcych zagro˝enia, chyba ˝e konieczne jest zamieszczenie

nazw wi´kszej liczby substancji,

e) nazwa substancji, z zastrze˝eniem ust. 2, b´dzie

jednà z jej nazw zamieszczonych w wykazie lub,

je˝eli substancja nie jest tam wymieniona, nazwà powszechnie przyj´tà w mi´dzynarodowym nazewnictwie chemicznym,

f) w przypadku koncentratów stosowanych

w przemyÊle perfumeryjnym, których dotyczy

pkt B. 8. za∏àcznika nr 4 do rozporzàdzenia —

nale˝y umieÊciç nazw´ substancji odpowiedzialnej za dzia∏anie uczulajàce preparatu; je˝eli dotyczy to substancji naturalnych, nale˝y

umieÊciç nazw´ typu „ekstrakt...” lub „wyciàg

olejków...”, a nie nazwy sk∏adników ekstraktu

czy wyciàgu;

4) znak lub znaki ostrzegawcze i napisy okreÊlajàce

ich znaczenie, o których mowa w za∏àczniku nr 1

do rozporzàdzenia, odpowiadajàce klasyfikacji

preparatu dokonanej zgodnie z kryteriami klasyfikacji; gdy preparatowi przypisano wi´cej ni˝ jeden

symbol zagro˝enia, stosuje si´ nast´pujàce zasady

a) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego

odpowiadajàcego symbolowi T lub T+ czyni

znaki ostrzegawcze odpowiadajàce symbolom

C, Xn i Xi fakultatywnymi,

b) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego

odpowiadajàcego symbolowi C czyni znaki

ostrzegawcze odpowiadajàce symbolom Xn i Xi

fakultatywnymi,

c) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego

odpowiadajàcego symbolowi E czyni znaki

ostrzegawcze odpowiadajàce symbolom F, F+

i O fakultatywnymi,

d) obowiàzek umieszczenia znaku ostrzegawczego

odpowiadajàcego symbolowi Xn czyni znak

ostrzegawczy odpowiadajàcy symbolowi Xi fakultatywnym;

5) zwroty R; treÊç zwrotów R powinna byç zgodna

z brzmieniem podanym w przepisach wydanych

na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy; zwroty R nale˝y wybraç spoÊród zwrotów R ustalonych zgodnie

z kryteriami klasyfikacji; zamieszczenie szeÊciu

zwrotów R powinno wystarczyç do opisania zagro˝enia; tam gdzie to stosowne, nale˝y zamieszczaç ∏àczone zwroty R w taki sposób, aby niezb´dnà informacj´ przedstawiç za pomocà jak najmniejszej liczby zwrotów; zwroty R muszà okreÊlaç wszystkie podstawowe zagro˝enia zwiàzane ze stosowaniem preparatu; wyboru zwrotów R nale˝y dokonaç zgodnie z nast´pujàcymi

kryteriami

a) w przypadku zwrotów okreÊlajàcych zagro˝enia

dla zdrowia oznakowanie opakowania musi zawieraç zwroty charakteryzujàce kategori´ zagro˝enia okreÊlonà znakiem ostrzegawczym

oraz zwroty charakteryzujàce kategori´ zagro˝enia, której nie wykazano na oznakowaniu za pomocà znaku ostrzegawczego,

Poz. 439

9) je˝eli preparat jest przeznaczony do sprzeda˝y dla

konsumentów, iloÊç (mas´ lub obj´toÊç) preparatu w opakowaniu, o ile informacja ta nie jest podana w innym miejscu na opakowaniu.

2. Osoba wprowadzajàca preparat do obrotu, która mo˝e wykazaç, ˝e zamieszczenie na oznakowaniu

lub w karcie charakterystyki preparatu nazwy chemicznej substancji, którà zaklasyfikowano wy∏àcznie

do jednej lub kilku z nast´pujàcych kategorii zagro˝enia

1) wybuchowa,

2) utleniajàca,

3) skrajnie ∏atwo palna,

4) wysoce ∏atwo palna,

5) ∏atwo palna,

6) niebezpieczna dla Êrodowiska,

b) w szczególnoÊci nale˝y zamieÊciç zwroty wskazane w przepisach wydanych na podstawie

art. 4 ust. 2 ustawy, w ich cz´Êci dotyczàcej klasyfikacji na podstawie zawartoÊci sk∏adników

niebezpiecznych,

7) dra˝niàca (z wy∏àczeniem substancji z przypisanym zwrotem R41),

c) w przypadku preparatów zaklasyfikowanych

zgodnie z kryteriami, o których mowa w art. 4

ust. 2 ustawy, jako szkodliwe i dra˝niàce, oznakowanych znakiem ostrzegawczym oznaczajàcym substancj´ szkodliwà, zwroty R powinny

skierowaç uwag´ na dwoiste zagro˝enia zwiàzane zarówno ze szkodliwym, jak i dra˝niàcym

dzia∏aniem preparatu,

— spowoduje naruszenie tajemnicy handlowej, mo˝e uzyskaç zgod´ Inspektora na zamieszczanie alternatywnej nazwy rodzajowej takiej substancji, która

mo˝e byç nazwà identyfikujàcà najwa˝niejsze grupy

funkcyjne lub innà nazwà alternatywnà ustalonà

w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia.

d) w przypadku zwrotów okreÊlajàcych zagro˝enia

dla Êrodowiska oznakowanie opakowania musi

zawieraç zwroty charakteryzujàce takie zagro˝enia; je˝eli preparatowi przypisano zwrot R50

i dodatkowo zwrot R53 albo jeden ze zwrotów

∏àczonych R51/53 albo R52/53, wówczas przypisuje si´ zwrot ∏àczony R50/53;

6) w przypadku Êrodków ochrony roÊlin dodatkowe

zwroty, ustalone zgodnie z przepisami wydanymi

na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy, wskazujàce

szczególny rodzaj zagro˝enia dla ludzi lub Êrodowiska;

7) zwroty S w brzmieniu okreÊlonym w cz´Êci I za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia, wybrane spoÊród

zwrotów S zgodnie z kryteriami zawartymi w cz´Êci I za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia; wyboru

zwrotów S nale˝y dokonaç w sposób okreÊlony

dla substancji niebezpiecznych w § 4 ust. 1 pkt 6,

z zastrze˝eniem ˝e oznakowanie opakowania preparatu niebezpiecznego nie powinno zawieraç

wi´cej ni˝ szeÊç zwrotów S;

8) w przypadku Êrodków ochrony roÊlin dodatkowe

zwroty okreÊlajàce warunki bezpiecznego stosowania Êrodków ochrony roÊlin w brzmieniu ustalonym w cz´Êci II za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia, ustalone zgodnie z kryteriami zawartymi

w cz´Êci II za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia;

8) szkodliwa (wy∏àcznie ze wzgl´du na skutki Êmiertelne w warunkach nara˝enia ostrego)

Alternatywnej nazwy rodzajowej nie wolno zamieszczaç w przypadku substancji, którym przypisano we

Wspólnocie Europejskiej najwy˝sze dopuszczalne

st´˝enia w Êrodowisku pracy.

3. Na oznakowaniu opakowania nie zamieszcza

si´

1) nazw substancji, które spowodowa∏y zaklasyfikowanie preparatu wy∏àcznie jako wybuchowy, utleniajàcy, skrajnie ∏atwo palny, wysoce ∏atwo palny,

∏atwo palny, dra˝niàcy lub niebezpieczny dla Êrodowiska;

2) zwrotów R powtarzajàcych s∏owne okreÊlenie znaczenia znaku ostrzegawczego, typu na przyk∏ad

„wysoce ∏atwo palny”, w przypadku zwrotów

okreÊlajàcych zagro˝enia wynikajàce z fizykochemicznych w∏aÊciwoÊci preparatu;

3) zwrotów R powtarzajàcych treÊç zwrotów S, o których mowa w ust. 1 pkt 7.

§ 6. Je˝eli zawartoÊç opakowania nie przekracza

125 cm3, umieszczenie na oznakowaniu opakowania

zwrotów R i zwrotów S nie jest wymagane w przypadku

1) substancji niebezpiecznych zaklasyfikowanych jako wysoce ∏atwo palne, ∏atwo palne, utleniajàce

lub dra˝niàce;

2) substancji niebezpiecznych zaklasyfikowanych jako szkodliwe, je˝eli nie sà przeznaczone do sprzeda˝y dla konsumentów;

3) preparatów niebezpiecznych zaklasyfikowanych

jako wysoce ∏atwo palne, utleniajàce, dra˝niàce,

z wyjàtkiem preparatów, którym jednoczeÊnie

przypisano zwrot R41, lub niebezpieczne dla Êrodowiska, którym przypisano symbol N.

§ 7. W przypadku preparatów, których zawartoÊç

opakowania nie przekracza 125 cm3, zaklasyfikowanych jako ∏atwo palne lub niebezpieczne dla Êrodowiska, którym nie przypisano symbolu N, nie jest wyma-

2. Na oznakowaniu opakowania, o wymiarach

okreÊlonych w ust. 1, zamieszcza si´ informacje,

o których mowa w rozporzàdzeniu, i inne informacje

dotyczàce zdrowia i bezpieczeƒstwa.

§ 10. Ka˝dy znak ostrzegawczy powinien pokrywaç co najmniej jednà dziesiàtà pola powierzchni

oznakowania opakowania, ale nie mniej ni˝ 1 cm2.

§ 11. 1. Kolor i wyglàd oznakowania opakowania

powinny byç tak dobrane, aby znak ostrzegawczy odró˝nia∏ si´ od t∏a oznakowania.

2. Informacje zamieszczone na oznakowaniu opakowania powinny wyraênie odró˝niaç si´ od t∏a i mieç

takie wymiary i liternictwo, ˝eby by∏y ∏atwo czytelne.

§ 12. Opakowania, które zawierajà preparaty niebezpieczne przeznaczone do sprzeda˝y dla konsumentów, nie mogà mieç

1) kszta∏tu lub dekoracji graficznej, które mogà przyciàgaç uwag´ i ciekawoÊç dzieci lub wprowadzaç

konsumentów w b∏àd;

2) wyglàdu lub oznaczenia stosowanego dla Êrodków spo˝ywczych lub Êrodków ˝ywienia zwierzàt,

leków lub kosmetyków.

§ 13. 1. Oznakowanie substancji niebezpiecznej

lub preparatu niebezpiecznego mo˝e byç umieszczane na opakowaniu w inny sposób, je˝eli opakowania

sà zbyt ma∏e lub z innych powodów nie sà przystosowane do oznakowania zgodnego z § 8.

2. W przypadku gdy z uwagi na wielkoÊç lub

kszta∏t opakowania fizycznie nie jest mo˝liwe

umieszczenie wymaganych zwrotów S na oznakowa-

Poz. 439

gane umieszczenie na oznakowaniu opakowania

zwrotów S.

§ 8. Oznakowanie powinno byç umieszczone na

opakowaniu w taki sposób, aby jego treÊç mog∏a zostaç odczytana poziomo, gdy opakowanie pozostaje

w normalnym po∏o˝eniu. Etykieta powinna byç trwale przymocowana do powierzchni opakowania. Wewn´trzna powierzchnia etykiety powinna przylegaç

bezpoÊrednio i w ca∏oÊci do opakowania.

§ 9. 1. Oznakowanie opakowania powinno mieç

nast´pujàce wymiary, zale˝ne od pojemnoÊci opakowania

niu opakowania, do opakowania nale˝y do∏àczyç

opis bezpiecznego stosowania substancji lub preparatu.

3. Opakowania substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych nieb´dàcych wybuchowymi, bardzo toksycznymi lub toksycznymi nie muszà

byç oznakowane lub mogà byç oznakowane bez podania napisów okreÊlajàcych rodzaj zagro˝enia i warunki bezpiecznego stosowania, je˝eli zawierajà tak

ma∏e iloÊci substancji lub preparatów, ˝e nie sà niebezpieczne dla osób u˝ytkujàcych je lub dla innych

osób.

4. Oznakowanie opakowaƒ substancji i preparatów wybuchowych, bardzo toksycznych lub toksycznych mo˝e mieç wymiary mniejsze ni˝ okreÊlone

w § 9, je˝eli opakowania te sà zbyt ma∏e dla zastosowania oznakowania o wymiarach okreÊlonych w § 9

i zawierajà tak ma∏e iloÊci substancji lub preparatu, ˝e

nie istniejà obawy, ˝e sà niebezpieczne dla osób je

u˝ytkujàcych lub dla innych osób.

§ 14. Niezale˝nie od wymagaƒ okreÊlonych w § 5

niektóre preparaty chemiczne nale˝y oznakowaç

w szczególny sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 4 do

rozporzàdzenia.

§ 15. Na oznakowaniu opakowaƒ substancji i preparatów, które zgodnie z kryteriami klasyfikacji zaklasyfikowano jako szkodliwe ze zwrotem R65, nie trzeba

umieszczaç tego zwrotu ani znaku ostrzegawczego

odpowiadajàcego symbolowi Xn wynikajàcego wy∏àcznie z przypisania zwrotu R65, je˝eli sà wprowadzane do obrotu w pojemnikach aerozolowych lub sà

wyposa˝one w szczelne urzàdzenia do wytwarzania

aerozolu.

§ 16. Metale w postaci bry∏y, stopy metali oraz

preparaty zawierajàce polimery i elastomery, które,

mimo ˝e sà zaklasyfikowane zgodnie z kryteriami klasyfikacji jako niebezpieczne, nie stwarzajà zagro˝enia

dla zdrowia ludzi w wyniku nara˝enia drogà oddechowà, po po∏kni´ciu lub poprzez kontakt ze skórà oraz

nie stwarzajà zagro˝enia dla Êrodowiska wodnego

w postaci, w jakiej sà wprowadzane do obrotu, nie

muszà byç oznakowane zgodnie z przepisami rozporzàdzenia.

§ 17. Butle wielokrotnego u˝ytku oraz jednorazowe naboje zawierajàce propan, butan lub gaz p∏ynny

LPG oraz preparaty zawierajàce te substancje, je˝eli

konstrukcja butli lub naboju wskazuje na stosowanie

ich zawartoÊci wy∏àcznie jako paliw, oznakowuje si´

znakiem ostrzegawczym i zwrotami R i S dotyczàcymi

jedynie ich palnoÊci; na oznakowaniu takich opakowaƒ nie umieszcza si´ znaków ostrzegawczych i napisów wynikajàcych z klasyfikacji substancji lub preparatu na podstawie toksycznoÊci lub analizy skutków

specyficznych dla zdrowia cz∏owieka.

§ 18. 1. Przepisów rozporzàdzenia mo˝na nie stosowaç do opakowaƒ zewn´trznych, zawierajàcych

jedno lub wi´cej opakowaƒ wewn´trznych, oznakowanych zgodnie z przepisami o transporcie towarów

niebezpiecznych, je˝eli opakowania wewn´trzne

oznakowane sà w sposób okreÊlony w rozporzàdzeniu.

2. Przepisów § 4 ust. 1 pkt 3 i § 5 ust. 1 pkt 4 mo˝na nie stosowaç do opakowaƒ pojedynczych, w tym

butli gazowych, oznakowanych zgodnie z przepisami

o transporcie towarów niebezpiecznych.

3. W przypadku pojedynczych opakowaƒ preparatów, o których mowa w ust. 2, zaklasyfikowanych

zgodnie z kryteriami klasyfikacji jako niebezpieczne

dla Êrodowiska z przypisaniem symbolu N, na oznakowaniu opakowaƒ takich preparatów nale˝y zamieÊciç odpowiadajàcy temu symbolowi znak ostrzegawczy i napis okreÊlajàcy jego znaczenie, gdy oznako-

Poz. 439

wanie zgodne z przepisami o transporcie towarów

niebezpiecznych nie przewiduje znaku ostrzegawczego wskazujàcego na niebezpieczeƒstwo dla Êrodowiska.

4. Przepisów § 2, § 8, § 9 ust. 1 i 2 oraz § 10 mo˝na nie stosowaç do butli gazowych o pojemnoÊci nie

wi´kszej ni˝ 150 dm3, je˝eli oznakowane sà zgodnie

z normà ISO/DP 7225; w przypadku butli gazowych zawierajàcych preparaty mo˝na zastosowaç nazw´ rodzajowà lub handlowà albo przemys∏owà preparatu,

pod warunkiem ˝e niebezpieczne sk∏adniki preparatu

sà wyraênie i w sposób trwa∏y wymienione na korpusie butli.

5. Przepisów § 2, § 8, § 9 ust. 1 i 2 oraz § 10 mo˝na nie stosowaç do butli gazowych o pojemnoÊci nie

wi´kszej ni˝ 150 dm3, je˝eli oznakowanie jest przyczepione do butli na sztywnym i trwa∏ym materiale.

6. Przepisów rozporzàdzenia nie stosuje si´ do

1) materia∏ów wybuchowych przeznaczonych do wywo∏ania wybuchu lub efektów pirotechnicznych

zdefiniowanych w odr´bnych przepisach;

2) opakowaƒ zawierajàcych substancje lub preparaty chemiczne, które znajdowa∏y si´ w obrocie na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed dniem

wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia i sà oznakowane

zgodnie z przepisami obowiàzujàcymi w dniu

wprowadzenia ich do obrotu.

§ 19. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Zdrowia

z dnia 2 wrzeÊnia 2003 r. w sprawie oznakowania opakowaƒ substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 173, poz. 1679 oraz z 2004 r.

Nr 260, poz. 2595).

§ 20. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Zdrowia: E. Kopacz

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Zdrowia

z dnia 5 marca 2009 r. (poz. 439)

Za∏àcznik nr 1

WZORY ZNAKÓW OSTRZEGAWCZYCH ORAZ NAPISY OKREÂLAJÑCE ICH ZNACZENIE I SYMBOLE

Znak ostrzegawczy

Symbol

Napis okreÊlajàcy znaczenie znaku ostrzegawczego

T+

Produkt bardzo toksyczny

T

Produkt toksyczny

Xn

Produkt szkodliwy

C

Produkt ˝ràcy

Xi

Produkt dra˝niàcy

N

Produkt niebezpieczny dla Êrodowiska

E

Produkt wybuchowy

O

Produkt utleniajàcy

F+

Produkt skrajnie ∏atwo palny

F

Produkt wysoce ∏atwo palny

Piktogramy powinny byç koloru czarnego na ˝ó∏topomaraƒczowym tle. W napisach okreÊlajàcych znaczenie

znaku ostrzegawczego mo˝na pominàç wyraz „produkt” i okreÊliç znaczenie znaku napisami typu: skrajnie

∏atwo palny, wybuchowy, bardzo toksyczny.

Za∏àcznik nr 2

ZWROTY S OKREÂLAJÑCE WARUNKI BEZPIECZNEGO STOSOWANIA SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNEJ

LUB PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO ORAZ ICH NUMERY I DODATKOWE ZWROTY OKREÂLAJÑCE

WARUNKI BEZPIECZNEGO STOSOWANIA ÂRODKÓW OCHRONY ROÂLIN ORAZ ICH NUMERY

I. Zwroty S okreÊlajàce warunki bezpiecznego stosowania substancji niebezpiecznej lub preparatu niebezpiecznego oraz

ich numery

S28

Zanieczyszczonà skór´ natychmiast przemyç du˝à iloÊcià... (cieczy okreÊlonej

przez producenta).

S29

Nie wprowadzaç do kanalizacji.

S30

Nigdy nie dodawaç wody do tego produktu.

S33

Zastosowaç Êrodki ostro˝noÊci zapobiegajàce wy∏adowaniom elektrostatycznym.

Nr zwrotu

Zwrot okreÊlajàcy warunki bezpiecznego stosowania (zwrot S)

S1

Przechowywaç pod zamkni´ciem.

S2

Chroniç przed dzieçmi.

S3

Przechowywaç w ch∏odnym miejscu.

S4

Nie przechowywaç w pomieszczeniach

mieszkalnych.

S35

Usuwaç produkt i jego opakowanie

w sposób bezpieczny.

S5

Przechowywaç w... (cieczy wskazanej

przez producenta).

S36

Nosiç odpowiednià odzie˝ ochronnà.

S37

Nosiç odpowiednie r´kawice ochronne.

S6

Przechowywaç w atmosferze... (oboj´tnego gazu wskazanego przez producenta).

S38

S7

Przechowywaç pojemnik szczelnie zamkni´ty.

W przypadku niedostatecznej wentylacji

stosowaç odpowiednie indywidualne

Êrodki ochrony dróg oddechowych.

S39

Nosiç okulary lub ochron´ twarzy.

S8

Przechowywaç pojemnik w suchym pomieszczeniu.

S40

S9

Przechowywaç pojemnik w miejscu dobrze wentylowanym.

CzyÊciç pod∏og´ i wszystkie inne obiekty

zanieczyszczone tym produktem... (Êrodkiem wskazanym przez producenta).

S41

S12

Nie przechowywaç pojemnika szczelnie

zamkni´tego.

Nie wdychaç dymów powstajàcych

w wyniku po˝aru lub wybuchu.

S42

S13

Nie przechowywaç razem z ˝ywnoÊcià,

napojami i paszami dla zwierzàt.

S14

Nie przechowywaç razem z... (materia∏ami okreÊlonymi przez producenta).

Podczas

fumigacji/rozpylania/natryskiwania stosowaç odpowiednie Êrodki

ochrony dróg oddechowych (rodzaj

okreÊli producent).

S43

S15

Przechowywaç z dala od êróde∏ ciep∏a.

S16

Nie przechowywaç w pobli˝u êróde∏ zap∏onu — nie paliç tytoniu.

W przypadku po˝aru u˝ywaç... (podaç rodzaj sprz´tu przeciwpo˝arowego; je˝eli

woda zwi´ksza zagro˝enie, dodaç: „nigdy nie u˝ywaç wody”).

S45

S17

Nie przechowywaç razem z materia∏ami

zapalnymi.

W przypadku awarii lub je˝eli êle si´ poczujesz, niezw∏ocznie zasi´gnij porady lekarza — je˝eli to mo˝liwe, poka˝ etykiet´.

S18

Zachowaç ostro˝noÊç w trakcie otwierania i manipulacji z pojemnikiem.

S46

S20

Nie jeÊç i nie piç podczas stosowania

produktu.

W razie po∏kni´cia niezw∏ocznie zasi´gnij

porady lekarza — poka˝ opakowanie lub

etykiet´.

S47

S21

Nie paliç tytoniu podczas stosowania

produktu.

Przechowywaç w temperaturze nieprzekraczajàcej... °C (okreÊli producent).

S48

S22

Nie wdychaç py∏u.

Przechowywaç produkt zwil˝ony... (w∏aÊciwy materia∏ okreÊli producent).

S23

Nie wdychaç gazu/dymu/pary/rozpylonej

cieczy (rodzaj okreÊli producent).

S49

Przechowywaç wy∏àcznie w oryginalnym

opakowaniu.

S24

Unikaç zanieczyszczenia skóry.

S50

Nie mieszaç z... (okreÊli producent).

S25

Unikaç zanieczyszczenia oczu.

S51

S26

Zanieczyszczone oczy przemyç natychmiast du˝à iloÊcià wody i zasi´gnàç porady lekarza.

Stosowaç wy∏àcznie w dobrze wentylowanych pomieszczeniach.

S52

Nie zaleca si´ nanoszenia na du˝e p∏aszczyzny wewnàtrz pomieszczeƒ.

S53

Unikaç nara˝enia — przed u˝yciem zapoznaç si´ z instrukcjà.

S27

Natychmiast zdjàç ca∏à zanieczyszczonà

odzie˝.

S56

Zu˝yty produkt oraz opakowanie dostarczyç na sk∏adowisko odpadów niebezpiecznych.

S57

U˝ywaç odpowiednich pojemników zapobiegajàcych ska˝eniu Êrodowiska.

S59

Przestrzegaç wskazówek producenta lub

dostawcy dotyczàcych odzysku lub wtórnego wykorzystania.

S60

Produkt i opakowanie usuwaç jako odpad niebezpieczny.

S61

Unikaç zrzutów do Êrodowiska. Post´powaç zgodnie z instrukcjà lub kartà charakterystyki.

S62

W razie po∏kni´cia nie wywo∏ywaç wymiotów: niezw∏ocznie zasi´gnàç porady

lekarza i pokazaç opakowanie lub etykiet´.

S63

S64

W przypadku zatrucia drogà oddechowà

wyprowadziç lub wynieÊç poszkodowanego na Êwie˝e powietrze i zapewniç warunki do odpoczynku.

S1/2

Przechowywaç pod zamkni´ciem i chroniç przed dzieçmi.

S3/7

Przechowywaç pojemnik szczelnie zamkni´ty w ch∏odnym miejscu.

Przechowywaç w ch∏odnym, dobrze

wentylowanym miejscu, z dala od... (materia∏u wskazanego przez producenta).

S3/9/14/49 Przechowywaç wy∏àcznie w oryginalnym

opakowaniu, w ch∏odnym, dobrze wentylowanym miejscu; nie przechowywaç

razem z... (materia∏ami wskazanymi

przez producenta).

S3/9/49

S3/14

S7/8

S27/28

W przypadku zanieczyszczenia skóry natychmiast zdjàç ca∏à zanieczyszczonà

odzie˝ i przemyç zanieczyszczonà skór´

du˝à iloÊcià... (rodzaj cieczy okreÊli producent).

S29/35

Nie wprowadzaç do kanalizacji, a produkt i opakowanie usuwaç w sposób

bezpieczny.

S29/56

Nie wprowadzaç do kanalizacji, a zu˝yty

produkt i opakowanie dostarczyç na sk∏adowisko odpadów niebezpiecznych.

S36/37

Nosiç odpowiednià odzie˝ ochronnà

i odpowiednie r´kawice ochronne.

S36/37/39

Nosiç odpowiednià odzie˝ ochronnà, odpowiednie r´kawice ochronne i okulary

lub ochron´ twarzy.

S36/39

Nosiç odpowiednià odzie˝

i okulary lub ochron´ twarzy.

S37/39

Nosiç odpowiednie r´kawice ochronne

i okulary lub ochron´ twarzy.

S47/49

Przechowywaç wy∏àcznie w oryginalnym

opakowaniu w temperaturze nieprzekraczajàcej... °C (okreÊli producent).

W przypadku po∏kni´cia wyp∏ukaç usta

wodà — nigdy nie stosowaç u osób nieprzytomnych.

¸ÑCZONE ZWROTY S

S3/9/14

Poz. 439

Przechowywaç wy∏àcznie w oryginalnym

opakowaniu w ch∏odnym, dobrze wentylowanym miejscu.

Przechowywaç w ch∏odnym miejscu; nie

przechowywaç razem z... (materia∏ami

wskazanymi przez producenta).

Przechowywaç pojemnik szczelnie zamkni´ty w suchym pomieszczeniu.

S7/9

Przechowywaç pojemnik szczelnie zamkni´ty w miejscu dobrze wentylowanym.

S7/47

Przechowywaç pojemnik szczelnie zamkni´ty w temperaturze nieprzekraczajàcej...°C (okreÊli producent).

S20/21

Nie jeÊç i nie piç oraz nie paliç tytoniu

podczas stosowania produktu.

S24/25

Unikaç zanieczyszczenia skóry i oczu.

ochronnà

II. Dodatkowe zwroty okreÊlajàce warunki

bezpiecznego stosowania Êrodków ochrony roÊlin oraz ich numery

Dodatkowe zwroty wskazujàce warunki bezpiecznego

stosowania Êrodków ochrony roÊlin stanowià uzupe∏nienie zwrotów S podanych w cz´Êci I.

1. Zwrot o znaczeniu ogólnym (SP).

Na oznakowaniu wszystkich Êrodków ochrony roÊlin

umieszcza si´ nast´pujàcy zwrot, który uzupe∏nia si´

napisem podanym w nawiasie, je˝eli to w∏aÊciwe

Nr zwrotu

Zwrot okreÊlajàcy warunki bezpiecznego stosowania (SP)

SP 1

Nie zanieczyszczaç wód produktem lub

jego opakowaniem (Nie myç aparatury

w pobli˝u wód powierzchniowych/Unikaç zanieczyszczania wód poprzez rowy

odwadniajàce z gospodarstw i dróg).

2. Zwroty okreÊlajàce warunki bezpiecznego stosowania.

2.1. Zwroty okreÊlajàce warunki bezpiecznego stosowania w odniesieniu do osób stosujàcych

Êrodki ochrony roÊlin (SPo).

Nr zwrotu

Zwrot okreÊlajàcy warunki bezpiecznego stosowania (SPo)

SPo 1

Po kontakcie ze skórà najpierw

usunàç produkt suchà szmatkà,

a nast´pnie przemyç skór´ du˝à

iloÊcià wody.

SPo 2

Wypraç odzie˝ ochronnà po u˝yciu.

SPo 3

Po zapaleniu produktu nie wdychaç dymu i niezw∏ocznie opuÊciç

obszar poddany zabiegowi.

SPo 4

Opakowanie otwieraç na zewnàtrz pomieszczeƒ i w suchych

warunkach.

SPo 5

Dok∏adnie wietrzyç pomieszczenia poddane zabiegowi/szklarnie

(przez okreÊlony czas). Przed ponownym wejÊciem poczekaç do

wyschni´cia cieczy.

Poz. 439

SPe 7

Nie stosowaç w okresie rozrodczym ptaków.

SPe 8

Niebezpieczne dla pszczó∏/W celu

ochrony pszczó∏ i innych owadów

zapylajàcych nie stosowaç na roÊliny uprawne w czasie kwitnienia/Nie u˝ywaç w miejscach,

gdzie pszczo∏y majà po˝ytek/Usunàç lub przykryç ule na czas zabiegu i przez (okreÊliç czas) po zabiegu/Nie stosowaç, kiedy wyst´pujà kwitnàce chwasty/Usuwaç

chwasty przed kwitnieniem/Nie

stosowaç przed (okreÊliç czas).

2.2. Zwroty okreÊlajàce warunki bezpiecznego stosowania w odniesieniu do Êrodowiska (SPe).

Nr zwrotu

Zwrot okreÊlajàcy warunki bezpiecznego stosowania (SPe)

SPe 1

W celu ochrony wód podziemnych/organizmów glebowych nie

stosowaç tego ani ˝adnego innego produktu zawierajàcego (okreÊliç substancj´ aktywnà lub klas´

substancji, kiedy dotyczy) d∏u˝ej

ni˝ (okreÊlony czas)/cz´Êciej ni˝

(okreÊlona cz´stoÊç).

SPe 2

W celu ochrony wód podziemnych/organizmów wodnych nie

stosowaç na glebach (okreÊliç typ

gleby lub warunki glebowe).

SPe 3

W celu ochrony organizmów wodnych/roÊlin nieb´dàcych obiektem

zwalczania/stawonogów nieb´dàcych obiektem zwalczania/owadów konieczne jest okreÊlenie

strefy ochronnej w odleg∏oÊci

(okreÊlona odleg∏oÊç) od terenów

nieu˝ytkowanych rolniczo/zbiorników i cieków wodnych.

SPe 4

SPe 5

SPe 6

W celu ochrony organizmów wodnych/roÊlin nieb´dàcych obiektem

zwalczania nie stosowaç na nieprzepuszczalnych powierzchniach,

takich jak: asfalt, beton, bruk, torowiska, i w innych przypadkach,

gdy istnieje wysokie ryzyko sp∏ywania cieczy.

W celu ochrony ptaków/ssaków

wolno ˝yjàcych produkt musi byç

ca∏kowicie przykryty glebà; zapewniç, ˝e produkt jest równie˝

ca∏kowicie przykryty na koƒcach

rz´dów.

W celu ochrony ptaków/ssaków

wolno ˝yjàcych usuwaç rozsypany produkt.

2.3. Zwrot okreÊlajàcy warunki bezpiecznego stosowania w odniesieniu do dobrej praktyki rolniczej (SPa).

Nr zwrotu

Zwrot okreÊlajàcy warunki bezpiecznego stosowania (SPa)

SPa 1

W celu unikni´cia powstawania

odpornoÊci nie stosowaç tego ani

˝adnego innego produktu zawierajàcego (okreÊliç substancj´ aktywnà lub klas´ substancji, kiedy

dotyczy) d∏u˝ej ni˝ (okreÊlony

czas)/cz´Êciej ni˝ (okreÊlona cz´stoÊç).

2.4. Zwroty okreÊlajàce warunki bezpiecznego stosowania dla rodentycydów (SPr).

Nr zwrotu

Zwrot okreÊlajàcy warunki bezpiecznego stosowania (SPr)

SPr 1

Przyn´ty muszà byç roz∏o˝one

w taki sposób, aby zminimalizowaç ryzyko zjedzenia przez inne

zwierz´ta. Zabezpieczyç przyn´t´

w ten sposób, aby nie mog∏a zostaç wywleczona przez gryzonie.

SPr 2

Obszar poddany zabiegowi musi

byç oznakowany podczas zabiegu. Wyszczególniç niebezpieczeƒstwo zatrucia (pierwotnego lub

wtórnego)

antykoagulantem

i w∏aÊciwe antidotum.

SPr 3

Martwe gryzonie usuwaç z obszaru poddanego zabiegowi ka˝dego

dnia. Nie wyrzucaç do pojemników na odpady komunalne i nie

wywoziç na sk∏adowiska odpadów przeznaczonych do unieszkodliwiania odpadów komunalnych.

Za∏àcznik nr 3

KRYTERIA DOBORU ZWROTÓW S OKREÂLAJÑCYCH WARUNKI BEZPIECZNEGO STOSOWANIA

SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNEJ LUB PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO ORAZ KRYTERIA DOBORU

DODATKOWYCH ZWROTÓW OKREÂLAJÑCYCH WARUNKI BEZPIECZNEGO STOSOWANIA ÂRODKÓW

OCHRONY ROÂLIN

I. Kryteria doboru zwrotów S okreÊlajàcych

warunki bezpiecznego stosowania substancji niebezpiecznej lub preparatu niebezpiecznego

S1 Przechowywaç pod zamkni´ciem.

Zastosowanie

— substancje i preparaty bardzo toksyczne, toksyczne i ˝ràce

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla substancji i preparatów bardzo toksycznych, toksycznych i ˝ràcych, przeznaczonych do sprzeda˝y dla konsumentów.

S2 Chroniç przed dzieçmi.

Zastosowanie

— wszystkie substancje niebezpieczne i preparaty

niebezpieczne

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla wszystkich substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych przeznaczonych do sprzeda˝y dla konsumentów,

z wyjàtkiem zaklasyfikowanych wy∏àcznie jako

niebezpieczne dla Êrodowiska.

S3 Przechowywaç w ch∏odnym miejscu.

Zastosowanie

— nadtlenki organiczne

— inne substancje niebezpieczne i preparaty niebezpieczne o temperaturze wrzenia ≤ 40 °C

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla nadtlenków organicznych, je˝eli nie zastosowano zwrotu S47

— zalecane dla innych substancji niebezpiecznych

i preparatów niebezpiecznych o temperaturze

wrzenia ≤ 40 °C.

S4 Nie przechowywaç w pomieszczeniach mieszkalnych.

Zastosowanie

— substancje i preparaty bardzo toksyczne i toksyczne

Kryteria stosowania

— ograniczone do substancji i preparatów bardzo

toksycznych i toksycznych, kiedy potrzebne jest

uzupe∏nienie zwrotu S13, np. wtedy, kiedy wyst´puje ryzyko wynikajàce z wch∏aniania drogà

inhalacyjnà i substancje i preparaty powinny

byç przechowywane poza pomieszczeniami

mieszkalnymi; zastosowanie tego zwrotu nie

wyklucza stosowania substancji lub preparatu

w pomieszczeniach mieszkalnych, jeÊli sà do

tego przeznaczone.

S5 Przechowywaç w... (cieczy wskazanej przez producenta).

Zastosowanie

— samorzutnie zapalne substancje i preparaty

w stanie sta∏ym

Kryteria stosowania

— ograniczone do przypadków specjalnych, np.

sód, potas lub bia∏y fosfor.

S6 Przechowywaç w atmosferze... (oboj´tnego gazu

wskazanego przez producenta).

Zastosowanie

— niebezpieczne substancje i preparaty, które

muszà byç przechowywane w atmosferze gazu

oboj´tnego

Kryteria stosowania

— ograniczone do przypadków specjalnych, np.

niektóre zwiàzki metaloorganiczne.

S7 Przechowywaç pojemnik szczelnie zamkni´ty.

Zastosowanie

— nadtlenki organiczne

— substancje i preparaty, które mogà wydzielaç

gazy bardzo toksyczne, toksyczne, szkodliwe

lub skrajnie ∏atwo palne

— substancje i preparaty, które w kontakcie z wilgocià wydzielajà gazy skrajnie ∏atwo palne

— wysoce ∏atwo palne substancje i preparaty

w stanie sta∏ym

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla nadtlenków organicznych

— zalecane dla innych rodzajów substancji i preparatów wymienionych powy˝ej.

S8 Przechowywaç pojemnik w suchym pomieszczeniu.

Zastosowanie

— substancje i preparaty, które mogà reagowaç

gwa∏townie z wodà

— substancje i preparaty, które w kontakcie z wodà uwalniajà gazy skrajnie ∏atwo palne

— substancje i preparaty, które w kontakcie z wodà uwalniajà gazy bardzo toksyczne lub toksyczne

Kryteria stosowania

— ograniczone dla substancji i preparatów wymienionych powy˝ej, kiedy konieczne jest

wzmocnienie ostrze˝enia okreÊlonego zwrotami R14 lub R29, a w szczególnoÊci zwrotem

R15.

S9 Przechowywaç pojemnik w miejscu dobrze wentylowanym.

Poz. 439

S16 Nie przechowywaç w pobli˝u êróde∏ zap∏onu —

nie paliç tytoniu.

Zastosowanie

Zastosowanie

— lotne substancje i preparaty, z których mogà

wydzielaç si´ bardzo toksyczne, toksyczne lub

szkodliwe pary

— ciecze skrajnie ∏atwo palne lub wysoce ∏atwo

palne i gazy skrajnie ∏atwo palne

— ciecze skrajnie ∏atwo palne lub wysoce ∏atwo

palne i gazy skrajnie ∏atwo palne

— zalecane dla substancji i preparatów wspomnianych powy˝ej; nie stosuje si´ tego zwrotu, je˝eli zosta∏y ju˝ zastosowane zwroty R2,

R3 lub R5.

Kryteria stosowania

Kryteria stosowania

— zalecane dla lotnych substancji i preparatów,

z których mogà wydzielaç si´ bardzo toksyczne,

toksyczne lub szkodliwe pary

S17 Nie przechowywaç razem z materia∏ami zapalnymi.

— zalecane dla cieczy skrajnie ∏atwo palnych lub

wysoce ∏atwo palnych i gazów skrajnie ∏atwo

palnych.

— substancje i preparaty, które mogà tworzyç

wybuchowe lub samorzutnie zapalajàce si´

mieszaniny z materia∏ami zapalnymi

S12 Nie przechowywaç pojemnika szczelnie zamkni´tego.

Zastosowanie

— substancje i preparaty, które mogà, ze wzgl´du na uwalnianie gazów lub par, rozerwaç pojemnik

Kryteria stosowania

— ograniczone do specjalnych przypadków wymienionych powy˝ej.

S13 Nie przechowywaç razem z ˝ywnoÊcià, napojami

i paszami dla zwierzàt.

Zastosowanie

— substancje i preparaty bardzo toksyczne, toksyczne i szkodliwe

Kryteria stosowania

— zalecane, kiedy mogà byç stosowane przez

konsumentów.

S14 Nie przechowywaç razem z... (materia∏ami okreÊlonymi przez producenta).

Zastosowanie

— nadtlenki organiczne

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla nadtlenków organicznych

i do nich ograniczone. Jednak mogà byç stosowane, w wyjàtkowych przypadkach, w celu

wykluczenia szczególnego ryzyka zwiàzanego

z okreÊlonym materia∏em.

S15 Przechowywaç z dala od êróde∏ ciep∏a.

Zastosowanie

— substancje i preparaty, które mogà rozk∏adaç

si´ lub reagowaç samorzutnie pod wp∏ywem

ciep∏a

Kryteria stosowania

— ograniczone do specjalnych przypadków, np.

monomerów, ale nie stosuje si´ tego zwrotu,

je˝eli zosta∏y ju˝ zastosowane zwroty R2, R3

lub R5.

Zastosowanie

Kryteria stosowania

— stosowane w szczególnych przypadkach, np.

dla podkreÊlenia zwrotów R8 i R9.

S18 Zachowaç ostro˝noÊç w trakcie otwierania i manipulacji z pojemnikiem.

Zastosowanie

— substancje i preparaty zdolne do wytworzenia

nadciÊnienia w pojemniku

— substancje i preparaty, które mogà tworzyç

wybuchowe nadtlenki

Kryteria stosowania

— ograniczone do wspomnianych powy˝ej przypadków, kiedy wyst´puje zagro˝enie dla oczu

lub je˝eli takie substancje i preparaty mogà

byç stosowane przez konsumentów.

S20 Nie jeÊç i nie piç podczas stosowania produktu.

Zastosowanie

— substancje i preparaty bardzo toksyczne, toksyczne i ˝ràce

Kryteria stosowania

— ograniczone do specjalnych przypadków, np.

arsenu i zwiàzków arsenu, fluorooctanów,

szczególnie, je˝eli którykolwiek z nich mo˝e

byç stosowany przez konsumentów.

S21 Nie paliç tytoniu podczas stosowania produktu.

Zastosowanie

— substancje i preparaty, które wytwarzajà toksyczne produkty podczas spalania

Kryteria stosowania

— ograniczone do specjalnych przypadków (np.

chlorowcopochodnych).

S22 Nie wdychaç py∏u.

Zastosowanie

— wszystkie niebezpieczne dla zdrowia ludzi

substancje i preparaty w stanie sta∏ym

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla wymienionych powy˝ej

substancji i preparatów, którym przypisano

zwrot R42

— zalecane dla tych substancji i preparatów wymienionych powy˝ej, które sà wprowadzane

do obrotu w postaci pylistej i dla których nie

sà znane zagro˝enia zwiàzane z wdychaniem

py∏u.

S23 Nie wdychaç gazu/dymu/pary/rozpylonej cieczy

(rodzaj okreÊli producent).

Zastosowanie

— wszystkie niebezpieczne dla zdrowia ludzi

substancje i preparaty w stanie ciek∏ym lub

gazowym

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla wymienionych powy˝ej

substancji i preparatów, którym przypisano

zwrot R42

Poz. 439

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla substancji i preparatów ˝ràcych oraz tych, którym przypisano zwrot R41

— zalecane dla substancji i preparatów dra˝niàcych, którym przypisano zwrot R36.

S27 Natychmiast zdjàç ca∏à zanieczyszczonà odzie˝.

Zastosowanie

— substancje i preparaty bardzo toksyczne, toksyczne lub ˝ràce

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo w przypadku substancji i preparatów bardzo toksycznych z przypisanym

zwrotem R27, je˝eli mogà byç stosowane

przez konsumentów

— obowiàzkowo dla substancji i preparatów,

które b´dà stosowane poprzez natryskiwanie

(rozpylanie); dodatkowo konieczne jest zastosowanie zwrotów S38 lub S51

— zalecane w przypadku substancji i preparatów

bardzo toksycznych z przypisanym zwrotem

R27, stosowanych w dzia∏alnoÊci zawodowej;

zwrotu nie nale˝y stosowaç, je˝eli zastosowano zwrot S36

— zalecane w celu zwrócenia uwagi u˝ytkownika na ryzyko zwiàzane z wdychaniem substancji, a niewskazane w zwrotach okreÊlajàcych zagro˝enia.

— zalecane dla substancji i preparatów toksycznych z przypisanym zwrotem R24 oraz substancji i preparatów ˝ràcych, które mogà byç

stosowane przez konsumentów.

S24 Unikaç zanieczyszczenia skóry.

Zastosowanie

— wszystkie substancje i preparaty niebezpieczne dla zdrowia ludzi

S28 Zanieczyszczonà skór´ natychmiast przemyç du˝à iloÊcià... (cieczy okreÊlonej przez producenta).

Zastosowanie

— substancje i preparaty bardzo toksyczne, toksyczne lub ˝ràce

Kryteria stosowania

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla tych substancji i preparatów, którym przypisano zwrot R43, o ile nie

zastosowano zwrotu S36

— obowiàzkowo w przypadku substancji i preparatów bardzo toksycznych

— zalecane w celu zwrócenia uwagi u˝ytkownika na zagro˝enie zwiàzane z dzia∏aniem na

skór´, które nie jest wskazane w zwrotach

wskazujàcych zagro˝enia (np. parestezja).

Mo˝na równie˝ zastosowaç w celu podkreÊlenia zagro˝eƒ wskazanych takimi zwrotami.

S25 Unikaç zanieczyszczenia oczu.

— zalecane dla pozosta∏ych substancji i preparatów wymienionych wy˝ej, szczególnie gdy

woda nie jest najbardziej w∏aÊciwym p∏ynem

przemywajàcym

— zalecane dla substancji i preparatów ˝ràcych,

które mogà byç stosowane przez konsumentów.

S29 Nie wprowadzaç do kanalizacji.

Zastosowanie

Zastosowanie

— wszystkie substancje i preparaty niebezpieczne dla zdrowia ludzi

— ciecze skrajnie lub wysoce ∏atwo palne, niemieszajàce si´ z wodà

Kryteria stosowania

— substancje i preparaty bardzo toksyczne i toksyczne

— zalecane w celu zwrócenia uwagi u˝ytkownika na zagro˝enia spowodowane kontaktem

z oczami, które nie sà wskazane za pomocà

zwrotów R. Mo˝na równie˝ zastosowaç w celu podkreÊlenia zagro˝eƒ dla oczu wskazanych takimi zwrotami

— zalecane dla substancji z przypisanymi zwrotami R34, R35, R36 lub R41, je˝eli mogà byç

stosowane przez konsumentów.

S26 Zanieczyszczone oczy przemyç natychmiast du˝à

iloÊcià wody i zasi´gnàç porady lekarza.

Zastosowanie

— substancje i preparaty ˝ràce lub dra˝niàce

— substancje i preparaty niebezpieczne dla Êrodowiska

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo w przypadku substancji i preparatów niebezpiecznych dla Êrodowiska

z przypisanym symbolem N, które mogà byç

stosowane przez konsumentów, chyba ˝e sà

przeznaczone do wprowadzania do kanalizacji

— zalecane dla pozosta∏ych wy˝ej wymienionych substancji i preparatów, które mogà byç

stosowane przez konsumentów, chyba ˝e sà

przeznaczone do wprowadzania do kanalizacji.

S30 Nigdy nie dodawaç wody do tego produktu.

Poz. 439

S37 Nosiç odpowiednie r´kawice ochronne.

Zastosowanie

Zastosowanie

— substancje i preparaty, które reagujà gwa∏townie z wodà

— substancje i preparaty bardzo toksyczne, toksyczne, szkodliwe lub ˝ràce

Kryteria stosowania

— nadtlenki organiczne

— ograniczone do specjalnych przypadków (np.

kwas siarkowy); mogà byç stosowane, dla

wskazania wyraênie istotnej informacji, w celu uwypuklenia zwrotu R14 lub jako zwrot alternatywny dla zwrotu R14.

— substancje i preparaty o dzia∏aniu dra˝niàcym

lub uczulajàcym na skór´

S33 Zastosowaç Êrodki ostro˝noÊci zapobiegajàce

wy∏adowaniom elektrostatycznym.

Zastosowanie

— substancje i preparaty skrajnie lub wysoce ∏atwo palne

Kryteria stosowania

— zalecane dla substancji i preparatów u˝ywanych w dzia∏alnoÊci zawodowej, które nie absorbujà wilgoci. W zasadzie nigdy niestosowane dla substancji i preparatów przeznaczonych do sprzeda˝y dla konsumentów.

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla substancji i preparatów

bardzo toksycznych i ˝ràcych

— obowiàzkowo dla tych substancji i preparatów,

którym przypisano zwrot R21, R24 albo R43

— obowiàzkowo dla substancji i preparatów: rakotwórczych kategorii 3, mutagennych kategorii 3 i dzia∏ajàcych szkodliwie na rozrodczoÊç kategorii 3, o ile dzia∏anie takie nie jest

wy∏àcznie wynikiem wch∏aniania przez drogi

oddechowe

— obowiàzkowo dla nadtlenków organicznych

Zastosowanie

— zalecane dla substancji i preparatów toksycznych, gdy nie jest znana wartoÊç DL50 po naniesieniu na skór´, ale istnieje uzasadniona

obawa, ˝e substancja lub preparat wywierajà

dzia∏anie szkodliwe takà drogà nara˝enia

— wszystkie substancje niebezpieczne i preparaty niebezpieczne

— zalecane dla substancji i preparatów dzia∏ajàcych dra˝niàco na skór´.

S35 Usuwaç produkt i jego opakowanie w sposób

bezpieczny.

Kryteria stosowania

— zalecane dla substancji i preparatów, gdy niezb´dne sà wskazówki dotyczàce ich prawid∏owego usuwania.

S36 Nosiç odpowiednià odzie˝ ochronnà.

Zastosowanie

— nadtlenki organiczne

— substancje i preparaty bardzo toksyczne, toksyczne lub szkodliwe

— substancje i preparaty ˝ràce

Kryteria stosowania

S38 W przypadku niedostatecznej wentylacji stosowaç odpowiednie indywidualne Êrodki ochrony

dróg oddechowych.

Zastosowanie

— substancje i preparaty bardzo toksyczne i toksyczne

Kryteria stosowania

— ograniczone do specjalnych przypadków

obejmujàcych stosowanie bardzo toksycznych lub toksycznych substancji i preparatów

w dzia∏alnoÊci zawodowej lub w rolnictwie.

S39 Nosiç okulary lub ochron´ twarzy.

— obowiàzkowo dla substancji i preparatów

bardzo toksycznych i ˝ràcych

Zastosowanie

— obowiàzkowo dla tych substancji i preparatów, którym przypisano zwroty R21 lub R24

— substancje i preparaty ˝ràce oraz substancje

i preparaty dra˝niàce, które stwarzajà ryzyko

powa˝nych uszkodzeƒ oczu

— obowiàzkowo dla substancji i preparatów: rakotwórczych kategorii 3, mutagennych kategorii 3 i dzia∏ajàcych szkodliwie na rozrodczoÊç kategorii 3, o ile dzia∏anie takie nie jest

wy∏àcznie wynikiem wch∏aniania przez drogi

oddechowe

— obowiàzkowo dla nadtlenków organicznych

— zalecane dla substancji i preparatów toksycznych, gdy nie jest znana wartoÊç DL50 po naniesieniu na skór´, ale istnieje uzasadniona

obawa, ˝e substancja lub preparat wywierajà

dzia∏anie toksyczne takà drogà nara˝enia

— zalecane dla substancji i preparatów stosowanych w dzia∏alnoÊci zawodowej, które mogà

mieç negatywny wp∏yw na zdrowie cz∏owieka

w przypadku nara˝enia przed∏u˝onego.

— nadtlenki organiczne

— substancje i preparaty bardzo toksyczne i toksyczne

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla tych substancji i preparatów,

którym przypisano zwrot R34, R35 lub R41

— obowiàzkowo dla nadtlenków organicznych

— zalecane w przypadkach, gdy nale˝y zwróciç

uwag´ u˝ytkownika na zagro˝enia dla oczu

niewskazane w przypisanych zwrotach R

— zalecane tak˝e w wyjàtkowych przypadkach

bardzo toksycznych i toksycznych substancji

i preparatów, gdy wyst´puje ryzyko opryskania, a substancje lub preparaty mogà si´ ∏atwo wch∏aniaç przez skór´.

S40 CzyÊciç pod∏og´ i wszystkie inne obiekty zanieczyszczone tym produktem... (Êrodkiem wskazanym przez producenta).

Zastosowanie

— wszystkie substancje niebezpieczne i preparaty niebezpieczne

Kryteria stosowania

— ograniczone do tych substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych, dla których woda nie jest uwa˝ana za w∏aÊciwy czynnik czyszczàcy (gdy jest konieczna absorpcja

sproszkowanym materia∏em, rozpuszczenie

rozpuszczalnikiem itp.) i gdzie umieszczenie

ostrze˝enia na etykiecie jest istotne z punktu

widzenia zdrowia lub bezpieczeƒstwa.

S41 Nie wdychaç dymów powstajàcych w wyniku po˝aru lub wybuchu.

Zastosowanie

— substancje niebezpieczne i preparaty niebezpieczne, które podczas spalania uwalniajà gazy bardzo toksyczne lub toksyczne

Kryteria stosowania

— ograniczone do specjalnych przypadków.

S42 Podczas fumigacji/rozpylania/natryskiwania stosowaç odpowiednie Êrodki ochrony dróg oddechowych (rodzaj okreÊli producent).

Zastosowanie

— substancje i preparaty przeznaczone do takiego u˝ytku, które mogà zagroziç zdrowiu lub

bezpieczeƒstwu u˝ytkownika, je˝eli nie b´dà

zachowane w∏aÊciwe Êrodki ostro˝noÊci

Kryteria stosowania

— ograniczone do specjalnych przypadków.

S43 W przypadku po˝aru u˝ywaç... (podaç rodzaj

sprz´tu przeciwpo˝arowego. Je˝eli woda zwi´ksza zagro˝enie, dodaç: „nigdy nie u˝ywaç wody”).

Poz. 439

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla substancji i preparatów wymienionych powy˝ej.

S46 W razie po∏kni´cia niezw∏ocznie zasi´gnij porady

lekarza — poka˝ opakowanie lub etykiet´.

Zastosowanie

— wszystkie substancje niebezpieczne i preparaty niebezpieczne, z wyjàtkiem bardzo toksycznych, toksycznych, ˝ràcych i niebezpiecznych

dla Êrodowiska

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla wszystkich substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych

wymienionych powy˝ej, które mogà byç u˝ywane przez konsumentów, oprócz przypadków, gdy nie ma powodów, aby obawiaç si´

jakiegokolwiek niebezpieczeƒstwa z powodu

po∏kni´cia, szczególnie przez dzieci.

S47 Przechowywaç w temperaturze nieprzekraczajàcej... °C (okreÊli producent).

Zastosowanie

— substancje i preparaty, które stajà si´ nietrwa∏e w odpowiedniej temperaturze

Kryteria stosowania

— ograniczone do specjalnych przypadków, np.

niektórych nadtlenków organicznych.

S48 Przechowywaç produkt zwil˝ony... (w∏aÊciwy materia∏ okreÊli producent).

Zastosowanie

— substancje i preparaty, które po wyschni´ciu

mogà staç si´ bardzo wra˝liwe na iskr´, potarcie lub uderzenie

Kryteria stosowania

— ograniczone do specyficznych przypadków,

np. nitrocelulozy.

S49 Przechowywaç wy∏àcznie w oryginalnym opakowaniu.

Zastosowanie

Zastosowanie

— substancje i preparaty skrajnie ∏atwo palne,

wysoce ∏atwo palne i ∏atwo palne

— substancje i preparaty wra˝liwe na rozk∏ad katalityczny

Kryteria stosowania

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla substancji i preparatów,

które w kontakcie z wodà lub zroszonym powietrzem uwalniajà gazy skrajnie ∏atwo palne

— substancje i preparaty wra˝liwe na rozk∏ad katalityczny, np. niektóre nadtlenki organiczne.

— zalecane dla substancji i preparatów skrajnie

∏atwo palnych, wysoce ∏atwo palnych i ∏atwo

palnych, zw∏aszcza gdy nie mieszajà si´ z wodà.

S45 W przypadku awarii lub je˝eli êle si´ poczujesz,

niezw∏ocznie zasi´gnij porady lekarza — je˝eli to

mo˝liwe, poka˝ etykiet´.

Zastosowanie

— substancje i preparaty bardzo toksyczne

— substancje i preparaty toksyczne i ˝ràce

— substancje i preparaty dzia∏ajàce uczulajàco

w przypadku nara˝enia drogà oddechowà

S50 Nie mieszaç z... (okreÊli producent).

Zastosowanie

— substancje i preparaty, które mogà reagowaç

ze specyficznymi produktami, uwalniajàc bardzo toksyczne i toksyczne gazy

— nadtlenki organiczne

Kryteria stosowania

— zalecane dla substancji i preparatów wymienionych powy˝ej, które mogà byç u˝ywane

przez konsumentów, gdy jest to bardziej w∏aÊciwe ni˝ u˝ycie zwrotów R31 lub R32

— obowiàzkowo dla nadtlenków, które mogà reagowaç gwa∏townie z przyspieszaczami lub

promotorami.

S51 Stosowaç wy∏àcznie w dobrze wentylowanych

pomieszczeniach.

Zastosowanie

— substancje i preparaty, które sà przeznaczone

lub mogà byç u˝yte do wytwarzania par, py∏ów, aerozoli, dymów, mgie∏ itp., stwarzajàcych zagro˝enie w wyniku ich wch∏aniania

drogà oddechowà lub zagro˝enie po˝arem

albo wybuchem (eksplozjà)

Kryteria stosowania

— zalecane w tych przypadkach, gdy u˝ycie

zwrotu S38 nie wydaje si´ w∏aÊciwe; tak˝e

gdy takie substancje i preparaty mogà byç

stosowane przez konsumentów.

S52 Nie zaleca si´ nanoszenia na du˝e p∏aszczyzny

wewnàtrz pomieszczeƒ.

Zastosowanie

— lotne, bardzo toksyczne, toksyczne i szkodliwe

substancje oraz zawierajàce je preparaty

Kryteria stosowania

— zalecane, kiedy mo˝liwe jest szkodliwe dzia∏anie na zdrowie z powodu przewlek∏ego nara˝enia na te substancje i preparaty, ulatniajàce

si´ z du˝ych powierzchni, po ich zastosowaniu w domu lub w innych zamkni´tych pomieszczeniach, w których gromadzà si´ ludzie.

S53 Unikaç nara˝enia — przed u˝yciem zapoznaç si´

z instrukcjà.

Zastosowanie

— substancje i preparaty rakotwórcze, mutagenne lub dzia∏ajàce szkodliwie na rozrodczoÊç

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla wymienionych powy˝ej

substancji i preparatów, którym przypisano

przynajmniej jeden z nast´pujàcych zwrotów

R45, R46, R49, R60 lub R61.

S56 Zu˝yty produkt oraz opakowanie dostarczyç na

sk∏adowisko odpadów niebezpiecznych.

Zastosowanie

— wszystkie substancje niebezpieczne i preparaty niebezpieczne

Kryteria stosowania

— zalecane dla wszystkich substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych, które mogà byç u˝ywane przez konsumentów

i które nale˝y usuwaç w ten sposób.

S57 U˝ywaç odpowiednich pojemników zapobiegajàcych ska˝eniu Êrodowiska.

Zastosowanie

— substancje i preparaty, którym przypisano

symbol N

Kryteria stosowania

— ograniczone do substancji i preparatów nieprzeznaczonych dla konsumentów.

Poz. 439

S59 Przestrzegaç wskazówek producenta lub dostawcy dotyczàcych odzysku lub wtórnego wykorzystania.

Zastosowanie

— wszystkie substancje niebezpieczne i preparaty niebezpieczne

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo dla substancji i preparatów niebezpiecznych dla warstwy ozonowej

— zalecane w przypadku innych substancji i preparatów, dla których zalecany jest odzysk lub

powtórne wykorzystanie.

S60 Produkt i opakowanie usuwaç jako odpad niebezpieczny.

Zastosowanie

— wszystkie substancje niebezpieczne i preparaty niebezpieczne

Kryteria stosowania

— zalecane dla substancji i preparatów, gdy nie

zastosowano zwrotu S35 i nie b´dà one stosowane przez konsumentów.

S61 Unikaç zrzutów do Êrodowiska. Post´powaç

zgodnie z instrukcjà lub kartà charakterystyki.

Zastosowanie

— substancje i preparaty niebezpieczne dla Êrodowiska

Kryteria stosowania

— stosuje si´ dla substancji i preparatów, którym przypisano symbol N

— zalecany dla wszystkich innych substancji

i preparatów zaklasyfikowanych jako niebezpieczne dla Êrodowiska.

S62 W razie po∏kni´cia nie wywo∏ywaç wymiotów

niezw∏ocznie zasi´gnàç porady lekarza i pokazaç

opakowanie lub etykiet´.

Zastosowanie

— substancje i preparaty zaklasyfikowane jako

szkodliwe z przypisanym zwrotem R65, zgodnie z kryteriami klasyfikacji

— nie stosuje si´ dla substancji i preparatów

wprowadzanych do obrotu w postaci aerozolu lub w pojemnikach wyposa˝onych

w szczelne urzàdzenia do wytwarzania aerozolu

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo w przypadku substancji i preparatów, o których mowa powy˝ej, je˝eli sà

przeznaczone do sprzeda˝y dla konsumentów

lub mogà byç przez nich stosowane, je˝eli

obowiàzkowo nie zastosowano zwrotów S45

lub S46

— zalecany dla substancji i preparatów, o których mowa powy˝ej, stosowanych w dzia∏alnoÊci zawodowej, je˝eli obowiàzkowo nie zastosowano zwrotów S45 lub S46.

S63 W przypadku zatrucia drogà oddechowà wyprowadziç lub wynieÊç poszkodowanego na Êwie˝e

powietrze i zapewniç warunki do odpoczynku.

Zastosowanie

— substancje i preparaty bardzo toksyczne i toksyczne (gazy, pary, py∏y, ciecze lotne)

— substancje i preparaty dzia∏ajàce uczulajàco

na uk∏ad oddechowy

Kryteria stosowania

— obowiàzkowo w przypadku substancji i preparatów z przypisanymi zwrotami R26, R23

lub R42, które mogà byç stosowane przez

konsumentów w sposób powodujàcy nara˝enie drogà oddechowà.

S64 W przypadku po∏kni´cia wyp∏ukaç usta wodà —

nigdy nie stosowaç u osób nieprzytomnych.

Zastosowanie

— substancje i preparaty ˝ràce lub dra˝niàce

Kryteria stosowania

— zalecane dla substancji i preparatów wymienionych powy˝ej, które mogà byç stosowane

przez konsumentów, gdy nale˝y podjàç takie

dzia∏anie.

II. Kryteria doboru dodatkowych zwrotów

okreÊlajàcych warunki bezpiecznego stosowania Êrodków ochrony roÊlin

1. Kryteria doboru zwrotów okreÊlajàcych warunki

bezpiecznego stosowania w odniesieniu do osób stosujàcych Êrodki ochrony roÊlin (SPo).

SPo 1 Po kontakcie ze skórà najpierw usunàç produkt

suchà szmatkà, a nast´pnie przemyç skór´ du˝à iloÊcià wody.

Zwrot przypisuje si´ Êrodkom ochrony roÊlin

zawierajàcym sk∏adniki, które mogà gwa∏townie reagowaç z wodà, takie jak cyjanki lub fosforek glinu.

SPo 2 Wypraç odzie˝ ochronnà po u˝yciu.

Zwrot jest zalecany w przypadku, gdy wymagane jest stosowanie odzie˝y ochronnej przez

osoby stosujàce produkt. Jest obowiàzkowy

dla wszystkich Êrodków ochrony roÊlin zaklasyfikowanych jako bardzo toksyczne lub toksyczne.

SPo 3 Po zapaleniu produktu nie wdychaç dymu

i niezw∏ocznie opuÊciç obszar poddany zabiegowi.

Zwrot przypisuje si´ Êrodkom ochrony roÊlin

stosowanym do fumigacji w przypadkach,

w których u˝ycie Êrodków ochrony indywidualnej dróg oddechowych nie jest uzasadnione.

SPo 4 Opakowanie otwieraç na zewnàtrz pomieszczeƒ i w suchych warunkach.

Zwrot przypisuje si´ Êrodkom ochrony roÊlin

zawierajàcym sk∏adniki, które mogà gwa∏townie reagowaç z wodà lub z wilgotnym powietrzem, takie jak fosforek glinu, lub mogà spowodowaç samorzutny zap∏on, takie jak alkilenobis(ditiokarbaminiany). Zwrot mo˝na przypisaç tak˝e lotnym produktom, którym przypi-

Poz. 439

sano zwroty R20, R23 lub R26. W poszczególnych przypadkach konieczna jest ocena eksperta w celu oszacowania, czy preparat ze

wzgl´du na jego w∏aÊciwoÊci i opakowanie

mo˝e stwarzaç zagro˝enie dla osoby go stosujàcej.

SPo 5 Dok∏adnie wietrzyç pomieszczenia poddane zabiegowi/szklarnie (przez okreÊlony czas). Przed

ponownym wejÊciem poczekaç do wyschni´cia cieczy.

Zwrot mo˝e byç przypisywany Êrodkom ochrony roÊlin stosowanym w szklarniach lub w innych zamkni´tych przestrzeniach, takich jak

magazyny.

2. Kryteria doboru zwrotów okreÊlajàcych warunki

bezpiecznego stosowania ze wzgl´du na ochron´ Êrodowiska (SPe).

SPe 1 W celu ochrony wód podziemnych/organizmów glebowych nie stosowaç tego ani ˝adnego innego produktu zawierajàcego (okreÊliç

substancj´ aktywnà lub klas´ substancji, kiedy

dotyczy) d∏u˝ej ni˝ (okreÊlony czas)/cz´Êciej ni˝

(okreÊlona cz´stoÊç).

Zwrot przypisuje si´ Êrodkom ochrony roÊlin,

dla których ocena przeprowadzona zgodnie

z jednolitymi zasadami wykazuje, w przypadku

jednego lub kilku zastosowaƒ wymienionych

na oznakowaniu, ˝e Êrodki zaradcze zmniejszajàce ryzyko sà niezb´dne, aby uniknàç kumulacji w glebie, ujemnych skutków dla d˝d˝ownic

oraz innych makro- albo mikroorganizmów

glebowych lub zanieczyszczenia wód podziemnych.

SPe 2 W celu ochrony wód podziemnych/organizmów wodnych nie stosowaç na glebach

(okreÊliç typ gleby lub warunki glebowe).

Zwrot przypisuje si´ jako Êrodek zaradczy

zmniejszajàcy ryzyko w celu unikni´cia potencjalnego zanieczyszczenia wód podziemnych

lub powierzchniowych w podatnych warunkach (np. zwiàzanych z rodzajem gleby, topografià lub w przypadku gleb zdrenowanych),

je˝eli ocena przeprowadzona zgodnie z jednolitymi zasadami wykazuje, w przypadku jednego lub kilku zastosowaƒ wymienionych na

oznakowaniu, ˝e Êrodki zaradcze zmniejszajàce

ryzyko sà konieczne, aby uniknàç skutków, których nie mo˝na zaakceptowaç.

SPe 3 W celu ochrony organizmów wodnych/roÊlin

nieb´dàcych obiektem zwalczania/stawonogów nieb´dàcych obiektem zwalczania/owadów konieczne jest okreÊlenie strefy ochronnej

w odleg∏oÊci (okreÊlona odleg∏oÊç) od terenów

nieu˝ytkowanych rolniczo/zbiorników i cieków

wodnych.

Zwrot ten przypisuje si´ w celu ochrony roÊlin

nieb´dàcych obiektem zwalczania, stawonogów

nieb´dàcych obiektem zwalczania lub organizmów wodnych, je˝eli ocena przeprowadzona

zgodnie z jednolitymi zasadami wykazuje,

w przypadku jednego lub kilku zastosowaƒ wymienionych na oznakowaniu, ˝e Êrodki zaradcze

zmniejszajàce ryzyko sà niezb´dne, aby uniknàç

skutków, których nie mo˝na zaakceptowaç.

SPe 4 W celu ochrony organizmów wodnych/roÊlin

nieb´dàcych obiektem zwalczania nie stosowaç na nieprzepuszczalnych powierzchniach,

takich jak: asfalt, beton, bruk, torowiska, i w innych przypadkach, gdy istnieje wysokie ryzyko

sp∏ywania cieczy.

W zale˝noÊci od sposobu stosowania Êrodka

ochrony roÊlin mo˝na przypisywaç ten zwrot,

aby zmniejszyç ryzyko sp∏ywania cieczy w celu

ochrony organizmów wodnych albo roÊlin nieb´dàcych obiektem zwalczania.

SPe 5 W celu ochrony ptaków/ssaków wolno ˝yjàcych produkt musi byç ca∏kowicie przykryty

glebà; zapewniç, ˝e produkt jest równie˝ ca∏kowicie przykryty na koƒcach rz´dów.

Zwrot ten przypisuje si´ Êrodkom ochrony

roÊlin, takim jak np. granule, które muszà

zostaç przykryte, aby chroniç ptaki lub ssaki

wolno ˝yjàce.

SPe 6 W celu ochrony ptaków/ssaków wolno ˝yjàcych usuwaç rozsypany produkt.

Zwrot ten przypisuje si´ Êrodkom ochrony

roÊlin, takim jak np. granule, aby uniknàç spo˝ycia przez ptaki lub ssaki wolno ˝yjàce. Zwrot

zalecany dla wszystkich preparatów w stanie

sta∏ym, które u˝ywane sà w postaci nierozcieƒczonej.

SPe 7 Nie stosowaç w okresie rozrodczym ptaków.

Zwrot ten przypisuje si´, gdy ocena przeprowadzona zgodnie z jednolitymi zasadami wykazuje, w przypadku jednego lub kilku zastosowaƒ wymienionych na oznakowaniu, ˝e taki

Êrodek zaradczy jest niezb´dny.

SPe 8 Niebezpieczne dla pszczó∏/W celu ochrony

pszczó∏ i innych owadów zapylajàcych nie stosowaç na roÊliny uprawne w czasie kwitnienia/Nie u˝ywaç w miejscach, gdzie pszczo∏y

majà po˝ytek/Usunàç lub przykryç ule na czas

zabiegu i przez (okreÊliç czas) po zabiegu/Nie

stosowaç, kiedy wyst´pujà kwitnàce chwasty/Usuwaç chwasty przed kwitnieniem/Nie

stosowaç przed (okreÊliç czas).

Zwrot ten przypisuje si´, gdy ocena przeprowadzona zgodnie z jednolitymi zasadami wykazuje, w przypadku jednego lub kilku zastoso-

Poz. 439

waƒ wymienionych na oznakowaniu, ˝e Êrodki

zaradcze zmniejszajàce ryzyko muszà byç podj´te, aby chroniç pszczo∏y i inne owady zapylajàce oraz ich potomstwo.

3. Kryteria doboru zwrotów okreÊlajàcych warunki

bezpiecznego stosowania odnoszàcych si´ do dobrej

praktyki rolniczej (SPa).

SPa 1 W celu unikni´cia powstawania odpornoÊci nie

stosowaç tego ani ˝adnego innego produktu

zawierajàcego (okreÊliç substancj´ aktywnà

lub klas´ substancji, kiedy dotyczy) d∏u˝ej ni˝

(okreÊlony czas)/cz´Êciej ni˝ (okreÊlona cz´stoÊç).

Zwrot przypisuje si´, gdy takie ograniczenie

jest niezb´dne, aby ograniczyç ryzyko rozwoju

odpornoÊci.

4. Kryteria doboru zwrotów okreÊlajàcych warunki

bezpiecznego stosowania dla rodentycydów (SPr).

SPr 1 Przyn´ty muszà byç roz∏o˝one w taki sposób,

aby zminimalizowaç ryzyko zjedzenia przez inne zwierz´ta. Zabezpieczyç przyn´t´ w ten sposób, aby nie mog∏a zostaç wywleczona przez

gryzonie.

Zwrot umieszcza si´ na etykiecie w sposób widoczny, aby zapewniç podporzàdkowanie si´

osób stosujàcych Êrodki zwalczajàce gryzonie,

tak aby mo˝liwoÊç niew∏aÊciwego u˝ycia by∏a

ograniczona do minimum.

SPr 2 Obszar poddany zabiegowi musi byç oznakowany podczas zabiegu. Wyszczególniç niebezpieczeƒstwo zatrucia antykoagulantem (pierwotnego lub wtórnego) i w∏aÊciwe antidotum.

Zwrot umieszcza si´ na etykiecie w sposób widoczny, tak aby przypadkowe zatrucie by∏o wy∏àczone tak dalece, jak jest to mo˝liwe.

SPr 3 Martwe gryzonie usuwaç z obszaru poddanego zabiegowi ka˝dego dnia. Nie wyrzucaç do

pojemników na odpady komunalne i nie wywoziç na sk∏adowiska odpadów przeznaczonych do unieszkodliwiania odpadów komunalnych.

Aby uniknàç wtórnego zatrucia zwierzàt zwrot

przypisuje si´ wszystkim rodentycydom zawierajàcym antykoagulanty jako substancje aktywne.

Za∏àcznik nr 4

SZCZEGÓLNY SPOSÓB OZNAKOWANIA NIEKTÓRYCH PREPARATÓW CHEMICZNYCH

A. Preparaty zaklasyfikowane jako niebezpieczne

ISO 6503/1984, musi zawieraç napis o nast´pujàcej treÊci

1. Preparaty dost´pne dla konsumentów

1) oznakowanie na opakowaniach takich preparatów musi zawieraç, oprócz innych zwrotów okreÊlajàcych warunki bezpiecznego stosowania,

zwroty S1, S2, S45 lub S46, zgodnie z kryteriami

ustalonymi w cz´Êci I za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia;

2) na opakowaniach preparatów zaklasyfikowanych

jako bardzo toksyczne (T+), toksyczne (T) lub ˝ràce (C) nale˝y umieÊciç informacj´, która w sposób dok∏adny i ∏atwo zrozumia∏y poda sposób

ich u˝ytkowania i, w razie potrzeby, sposób zniszczenia pustego opakowania; je˝eli z powodów

technicznych nie mo˝na umieÊciç takiej informacji na samym opakowaniu, opakowania zawierajàce takie preparaty muszà byç wyposa˝one dodatkowo w instrukcj´, która zawiera takà informacj´.

2. Preparaty przeznaczone do stosowania w postaci

rozpylonej

„Zawiera o∏ów. Nie powinien byç stosowany

na powierzchniach, które mogà byç lizane lub

gryzione przez dzieci.”.

— oznakowanie na opakowaniach zawierajàcych

takie preparaty musi obowiàzkowo zawieraç

zwrot S23 uzupe∏niony zwrotem S38 albo S51,

dobranym zgodnie z kryteriami zawartymi w cz´Êci I za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia.

3. Preparaty zawierajàce substancje z przypisanym

zwrotem R33 „Niebezpieczeƒstwo kumulacji w organizmie.”

— oznakowanie na opakowaniu takiego preparatu

musi zawieraç napis o nast´pujàcej treÊci „Niebezpieczeƒstwo kumulacji w organizmie.”, je˝eli

preparat zawiera przynajmniej jednà substancj´,

której zgodnie z kryteriami, o których mowa

w art. 4 ust. 2 ustawy, przypisano zwrot R33 i st´˝enie tej substancji w preparacie wynosi co najmniej 1 %, je˝eli inne wartoÊci nie sà podane

w wykazie.

4. Preparaty zawierajàce substancje z przypisanym

zwrotem R64 „Mo˝e oddzia∏ywaç szkodliwie na

dzieci karmione piersià.”

— oznakowanie na opakowaniu takiego preparatu

musi zawieraç napis o nast´pujàcej treÊci „Mo˝e

oddzia∏ywaç szkodliwie na dzieci karmione piersià.”, je˝eli preparat zawiera przynajmniej jednà

substancj´, której zgodnie z kryteriami, o których

mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, przypisano zwrot

R64 i st´˝enie tej substancji w preparacie wynosi co najmniej 1 %, je˝eli inne wartoÊci nie sà podane w wykazie.

B. Preparaty niezale˝nie od ich klasyfikacji

1. Preparaty zawierajàce o∏ów

1.1. Farby i lakiery

— oznakowanie na opakowaniach farb i lakierów

zawierajàcych o∏ów w iloÊciach przekraczajàcych 0,15 % (wyra˝ony jako masa metalu

w stosunku do ca∏kowitej masy preparatu),

mierzonych zgodnie z postanowieniami normy

W przypadku opakowaƒ zawierajàcych mniej

ni˝ 125 cm3 preparatu mo˝na umieÊciç napis

„Uwaga! Zawiera o∏ów.”.

2. Preparaty zawierajàce zwiàzki cyjanoakrylowe

2.1. Kleje

— oznakowanie na bezpoÊrednich opakowaniach klejów na bazie cyjanoakrylanów musi

zawieraç napis o nast´pujàcej treÊci

„Cyjanoakrylany.

Niebezpieczeƒstwo.

Skleja skór´ i powieki w ciàgu kilku sekund.

Chroniç przed dzieçmi.”.

Do opakowania muszà byç do∏àczone odpowiednie informacje o bezpiecznym stosowaniu.

3. Preparaty zawierajàce izocyjaniany

— oznakowanie na opakowaniach preparatów zawierajàcych izocyjaniany (w postaci monomerów, oligomerów, prepolimerów itd. lub ich mieszanin) musi zawieraç napis o nast´pujàcej treÊci

„Zawiera izocyjaniany.

Zapoznaj si´ z instrukcjà dostarczonà przez producenta.”.

4. Preparaty zawierajàce sk∏adniki epoksydowe

o Êredniej masie czàsteczkowej ≤ 700

— oznakowanie na opakowaniach preparatów zawierajàcych sk∏adniki epoksydowe o Êredniej

masie czàsteczkowej ≤ 700 musi zawieraç napis

o nast´pujàcej treÊci

„Zawiera sk∏adniki epoksydowe.

Zapoznaj si´ z instrukcjà dostarczonà przez producenta.”.

5. Preparaty zawierajàce aktywny chlor dost´pne dla

konsumentów

— oznakowanie na opakowaniach preparatów zawierajàcych wi´cej ni˝ 1 % aktywnego chloru

musi zawieraç napis o nast´pujàcej treÊci

„Uwaga!

Nie stosowaç razem z innymi produktami.

Mo˝e uwalniaç niebezpieczne gazy (chlor).”.

6. Preparaty zawierajàce kadm (stopy) i przeznaczone

do u˝ycia przy lutowaniu lub spawaniu

— oznakowanie na opakowaniach takich preparatów musi zawieraç czytelny i niedajàcy si´ zetrzeç napis o nast´pujàcej treÊci

„Uwaga! Zawiera kadm.

Podczas stosowania powstajà niebezpieczne

opary.

Zapoznaj si´ z informacjà dostarczonà przez producenta.

Przestrzegaj instrukcji bezpiecznego stosowania.”.

7. Preparaty dost´pne w postaci wyrobów aerozolowych oznakowuje si´ dodatkowo zgodnie z przepisami w sprawie szczegó∏owych wymagaƒ, jakim

powinny odpowiadaç wyroby aerozolowe.

8. Preparaty niezaklasyfikowane jako uczulajàce, zawierajàce przynajmniej jednà substancj´ uczulajàcà

— oznakowanie na opakowaniach preparatów zawierajàcych przynajmniej jednà substancj´ zaklasyfikowanà jako uczulajàca w st´˝eniu wynoszàcym co najmniej 0,1 % albo w st´˝eniu

wskazanym w odpowiedniej nocie dla danej

substancji w wykazie musi zawieraç napis o nast´pujàcej treÊci

„Zawiera (nazwa substancji uczulajàcej). Mo˝e

powodowaç wystàpienie reakcji alergicznej.”.

9. Ciek∏e preparaty zawierajàce chlorowcowe pochodne w´glowodorów

— oznakowanie na opakowaniach ciek∏ych preparatów, w przypadku których nie by∏o mo˝liwe

wyznaczenie temperatury zap∏onu lub o temperaturze zap∏onu wy˝szej ni˝ 55 °C i zawierajàcych

chlorowcowe pochodne w´glowodorów oraz zawierajàcych w st´˝eniu przekraczajàcym 5 %

substancje ∏atwo palne lub wysoce ∏atwo palne,

musi zawieraç odpowiedni napis o nast´pujàcej

treÊci

„Podczas stosowania mo˝e przekszta∏ciç si´

w substancj´ ∏atwo palnà.”

albo

„Podczas stosowania mo˝e przekszta∏ciç si´

w substancj´ wysoce ∏atwo palnà.”.

Poz. 439

10. Preparaty zawierajàce substancje z przypisanym

zwrotem R67 „Pary mogà wywo∏ywaç uczucie

sennoÊci i zawroty g∏owy.”

— oznakowanie na opakowaniu takiego preparatu

musi zawieraç napis o nast´pujàcej treÊci „Pary

mogà wywo∏ywaç uczucie sennoÊci i zawroty

g∏owy.”, je˝eli preparat zawiera co najmniej

jednà substancj´, której zgodnie z kryteriami,

o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, przypisano zwrot R67 i ∏àczne st´˝enie tych substancji

w preparacie wynosi co najmniej 15 %, oraz je˝eli preparat nie zosta∏ zaklasyfikowany z przypisaniem zwrotów wskazujàcych rodzaj zagro˝enia R20, R23, R26, R68/20, R39/23 lub R39/26

lub preparat znajduje si´ w opakowaniu nieprzekraczajàcym 125 cm3.

11. Cementy i preparaty zawierajàce cement

— oznakowanie na opakowaniach cementów i preparatów zawierajàcych cement, w których zawartoÊç chromu w postaci rozpuszczalnych zwiàzków chromu(VI) w odniesieniu do ca∏kowitej suchej masy cementu wynosi wi´cej ni˝ 0,0002 %,

umieszcza si´ napis o nast´pujàcej treÊci

„Zawiera chrom(VI). Mo˝e powodowaç wystàpienie reakcji alergicznej.”,

je˝eli preparat nie zosta∏ ju˝ zaklasyfikowany

i oznakowany jako uczulajàcy z przypisanym

zwrotem R43.

C. Preparaty niezaklasyfikowane jako niebezpieczne, o których mowa w art. 31

ust. 3 rozporzàdzenia nr 1907/2006

Preparaty, o których mowa w art. 31 ust. 3 rozporzàdzenia nr 1907/2006, je˝eli nie sà przeznaczone

dla konsumentów

— oznakowanie na opakowaniach takich preparatów musi zawieraç napis o nast´pujàcej treÊci

„Karta charakterystyki dost´pna na ˝àdanie u˝ytkownika prowadzàcego dzia∏alnoÊç zawodowà.”.

Za∏àcznik nr 5

SPOSÓB USTALANIA ALTERNATYWNEJ NAZWY RODZAJOWEJ SUBSTANCJI CHEMICZNEJ

NA PODSTAWIE PODZIA¸U SUBSTANCJI NA GRUPY I PODGRUPY

Ogólne zasady ustalania nazwy rodzajowej

W celu ustalenia nazwy rodzajowej nale˝y

1) ustaliç grup´ funkcyjnà lub podstawowy pierwiastek w czàsteczce, odpowiedzialne za g∏ówne zagro˝enia stwarzane przez substancj´;

2) okreÊliç, w jakim stopniu nale˝y wziàç pod uwag´

najwa˝niejsze grupy funkcyjne lub pierwiastki.

Wzi´te pod uwag´ grupy funkcyjne lub pierwiastki wska˝à nazw´ grupy lub podgrupy, które przedstawiono poni˝ej.

Podzia∏ substancji na podstawowe grupy i podgrupy

ObjaÊnienia

G∏ówne nazwy rodzajowe utworzono poprzez

— wskazanie w substancjach organicznych i nieorganicznych podstawowego pierwiastka, który charakteryzuje czàsteczk´ i jej podstawowe w∏aÊciwoÊci; podobnie jak w numerze indeksowym pierwiastek jest wskazany przez jego liczb´ atomowà,

— wskazanie odpowiedniej grupy funkcyjnej substancji organicznej; podobnie jak w numerze indeksowym

grupom substancji charakteryzowanych przez grupy funkcyjne przypisano numery od 601 do 649.

W niektórych przypadkach obok nazwy g∏ównych grup podano nazw´ podgrupy.

Sposób korzystania z tabeli

Po ustaleniu, czy substancja nale˝y do jednej czy do kilku grup lub podgrup wymienionych w tabeli, alternatywnà nazw´ rodzajowà nale˝y ustaliç w nast´pujàcy sposób

1. Je˝eli nazwa grupy lub podgrupy wystarcza do scharakteryzowania pierwiastka lub grupy funkcyjnej okreÊlajàcych charakter dzia∏ania substancji, nale˝y wybraç t´ nazw´ jako alternatywnà nazw´ rodzajowà, np.

— 1,4-dihydroksybenzen

grupa 604: fenole i ich pochodne

alternatywna nazwa rodzajowa: pochodne fenoli

— butan-1-ol

grupa 603: alkohole i ich pochodne

podgrupa: alkohole alifatyczne

alternatywna nazwa rodzajowa: alkohol alifatyczny

— 2-izopropoksyetanol

grupa 603: alkohole i ich pochodne

podgrupa: glikoloetery

alternatywna nazwa rodzajowa: glikoloeter

— akrylan metylu

grupa 607: kwasy organiczne i ich pochodne

podgrupa: akrylany

alternatywna nazwa rodzajowa: akrylan.

2. Je˝eli nazwa grupy lub podgrupy nie wystarcza do scharakteryzowania pierwiastka lub grupy funkcyjnej

okreÊlajàcych charakter dzia∏ania substancji, alternatywna nazwa rodzajowa b´dzie kombinacjà nazw odpowiednich, ró˝nych grup lub podgrup

— chlorobenzen

grupa 602: chlorowcow´glowodory

podgrupa: chlorowcow´glowodory aromatyczne

grupa 017: zwiàzki chloru

alternatywna nazwa rodzajowa: chlorow´glowodór aromatyczny

— kwas 2,3,6-trichlorofenylooctowy

grupa 607: kwasy organiczne

podgrupa: kwasy chlorowcoaromatyczne

grupa 017: zwiàzki chloru

alternatywna nazwa rodzajowa: kwas chloroaromatyczny

— 1-chloro-1-nitropropan

grupa 610: chloronitrozwiàzki

grupa 601: w´glowodory

podgrupa: w´glowodory alifatyczne

alternatywna nazwa rodzajowa: chloronitrow´glowodór alifatyczny

— ditiopirofosforan(V) tetrapropylu

grupa 015: zwiàzki fosforu

podgrupa: estry kwasu fosforowego(V)

grupa 016: zwiàzki siarki

alternatywna nazwa rodzajowa: ester kwasu tiofosforowego(V).

W przypadku niektórych pierwiastków, zw∏aszcza metali, nazwa grupy lub podgrupy powinna zawieraç okreÊlenia „organiczny” albo „nieorganiczny”, np.

— dichlorek dirt´ci

grupa 080: zwiàzki rt´ci

alternatywna nazwa rodzajowa: nieorganiczny zwiàzek rt´ci

— octan baru

grupa 056: zwiàzki baru

alternatywna nazwa rodzajowa: organiczny zwiàzek baru

— azotan(III) etylu

grupa 007: zwiàzki azotu

podgrupa: azotany(III)

alternatywna nazwa rodzajowa: azotan(III) organiczny

— wodorosiarczan(IV) sodu

grupa 016: zwiàzki siarki

alternatywna nazwa rodzajowa: nieorganiczny zwiàzek siarki.

Za∏àcznik nr 6

INFORMACJE WYMAGANE WE WNIOSKU DO INSPEKTORA O WYRA˚ENIE ZGODY NA ZAMIESZCZENIE

NA OZNAKOWANIU ALTERNATYWNEJ NAZWY RODZAJOWEJ

I. Informacje wymagane we wniosku do Inspektora

o wyra˝enie zgody na zamieszczenie na oznakowaniu alternatywnej nazwy rodzajowej w przypadku,

gdy zgoda na zastosowanie alternatywnej nazwy

rodzajowej nie zosta∏a wydana w ˝adnym z paƒstw,

o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy

Wniosek o zamieszczenie na oznakowaniu alternatywnej nazwy rodzajowej musi zawieraç nast´pujàce

informacje

Nr CAS

Nr WE

1) nazw´ i dok∏adny adres, wraz z numerem telefonu

osoby, która na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest odpowiedzialna za wprowadzenie preparatu do obrotu;

2) to˝samoÊç substancji, co do której sk∏adany jest

wniosek, jej klasyfikacj´ oraz proponowanà alternatywnà nazw´ rodzajowà, przedstawione w postaci tabeli okreÊlonej poni˝szym wzorem

Nazwa chemiczna zgodna z brzmieniem w wykazie

lub zgodna z nomenklaturà mi´dzynarodowà

oraz klasyfikacja substancji

Proponowana

alternatywna

nazwa rodzajowa

a)

b)

c)

Je˝eli substancja nie wyst´puje w wykazie, nale˝y do∏àczyç informacj´ (odnoÊniki bibliograficzne) wskazujàcà, ˝e klasyfikacja bierze pod uwag´ ca∏à dost´pnà informacj´ na temat w∏aÊciwoÊci substancji.

3) uzasadnienie zachowania poufnoÊci co do to˝samoÊci substancji;

4) przeznaczenie lub nazw´ handlowà preparatu;

5) przeznaczenie lub nazw´ handlowà we wszystkich

paƒstwach, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 4

ustawy, je˝eli sà inne;

6) sk∏ad preparatu zgodnie z przepisami rozporzàdzenia nr 1907/2006 dotyczàcymi sposobu sporzàdzania punktu 3 karty charakterystyki preparatu;

7) klasyfikacj´ preparatu pod wzgl´dem zagro˝eƒ

dla zdrowia;

8) oznakowanie preparatu;

9) przewidywane zastosowania;

10) kart´ charakterystyki preparatu;

11) oÊwiadczenie, ˝e w paƒstwach, o których mowa

w art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy, na oznakowaniu lub

w kartach charakterystyki nie zosta∏a ujawniona

to˝samoÊç substancji.

ObjaÊnienia

A. W celu unikni´cia sk∏adania wielokrotnych wniosków dotyczàcych tej samej substancji obecnej

w ró˝nych preparatach, z∏o˝enie jednego wniosku

wystarcza, je˝eli takie preparaty

— zawierajà t´ samà substancj´ niebezpiecznà

w takich samych st´˝eniach,

— majà takà samà klasyfikacj´ i oznakowanie,

— majà takie samo przeznaczenie,

— we wszystkich takich preparatach nale˝y zastosowaç takà samà alternatywnà nazw´ rodzajowà.

B. Alternatywna nazwa rodzajowa musi byç taka sama, jak nazwa u˝yta w punkcie 3 karty charakterystyki preparatu.

C. W przypadku preparatów importowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem mo˝e wystàpiç producent preparatu. W takim przypadku wniosek mo˝e zostaç sporzàdzony w j´zyku

angielskim.

II. Informacje wymagane we wniosku do Inspektora

o wyra˝enie zgody na zamieszczenie na oznakowaniu alternatywnej nazwy rodzajowej w przypadku, gdy na zastosowanie alternatywnej nazwy

rodzajowej zosta∏a wydana zgoda w jednym

z paƒstw, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 4

ustawy

Wniosek o zamieszczenie na oznakowaniu alternatywnej nazwy rodzajowej musi zawieraç nast´pujàce

informacje

1) nazw´ i dok∏adny adres wraz z numerem telefonu

osoby, która na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest odpowiedzialna za wprowadzenie preparatu do obrotu;

2) kopi´ decyzji w∏aÊciwego urz´du w jednym

z paƒstw, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 4

ustawy, o wydaniu zgody na zamieszczenie na

oznakowaniu alternatywnej nazwy rodzajowej.

Egzemplarze bie˝àce oraz archiwalne mo˝na nabywaç

— w Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów — Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii, ul. Powsiƒska 69/71,

02-903 Warszawa, tel. 0-22 694-67-52 — na podstawie nades∏anego zamówienia (wy∏àcznie sprzeda˝ wysy∏kowa);

— w punktach sprzeda˝y Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego w Warszawie (sprzeda˝ wy∏àcznie za gotówk´)

— ul. Powsiƒska 69/71 (wejÊcie od ul. Limanowskiego), tel. 0-22 694-62-96

— al. Szucha 2/4, tel. 0-22 629-61-73

Reklamacje z powodu niedor´czenia poszczególnych numerów zg∏aszaç nale˝y na piÊmie do Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa,

do 15 dni po otrzymaniu nast´pnego numeru

O wszelkich zmianach nazwy lub adresu prenumeratora prosimy niezw∏ocznie informowaç na piÊmie Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii

Dziennik Ustaw i Monitor Polski dost´pne sà w wersji informacyjnej w Internecie pod adresem www.wydawnictwa.cokprm.gov.pl i www.rcl.gov.pl

Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Departament Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego

Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa, tel. 0-22 622-66-56

Sk∏ad, druk i kolporta˝: Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów — Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii,

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel. 0-22 694-67-52; faks 0-22 694-62-06

Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581 (czynna w godz. 730–1530)

www.cokprm.gov.pl

e-mail: dziust@cokprm.gov.pl, wydawnictwa@cokprm.gov.pl

T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów — Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii,

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa

Zam. 841/W/C/2009

ISSN 0867-3411

Cena 7,50 z∏ (w tym 7 % VAT)

Mariusz

Lachowski

2009.04.01

12:56:23 +02'00'

Dziennik Ustaw Nr 53

— 4751 —

Poz. 439

439

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA1)

z dnia 5 marca 2009 r.

w sprawie oznakowania opakowaƒ substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych

oraz niektórych preparatów chemicznych2)

Na podstawie art. 26 ustawy z dnia 11 stycznia

2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych

(Dz. U. Nr 11, poz. 84, z póên. zm.3)) zarzàdza si´, co

nast´puje