Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 17 grudnia 2008 r. w sprawie dokonywania oceny poziomów substancji w powietrzu

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

b) mo˝e byç dokonywana

— przy zastosowaniu kombinacji metod pomiarowych i metod modelowania,

— metodami modelowania lub innymi metodami szacowania;

1) metody i zakres dokonywania oceny poziomów

substancji w powietrzu;

7) metodyki referencyjne oraz wymagania dotyczàce

jakoÊci pomiarów;

2) górne i dolne progi oszacowania dla niektórych

substancji w powietrzu oraz dopuszczalne cz´stoÊci przekraczania progów oszacowania;

8) zakres dokumentacji dotyczàcej uzasadnienia lokalizacji punktów pomiarowych.

3) zakresy wymaganych pomiarów, z podzia∏em na

pomiary ciàg∏e oraz okresowe;

4) kryteria lokalizacji punktów poboru próbek substancji;

5) minimalnà liczb´ sta∏ych punktów pomiarowych;

6) przypadki, gdy ocena jakoÊci powietrza

a) powinna byç dokonywana metodami pomiarowymi,

———————

1) Minister Ârodowiska kieruje dzia∏em administracji rzàdo-

wej — Êrodowisko, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r.

w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Ârodowiska (Dz. U. Nr 216, poz. 1606).

2) Niniejsze rozporzàdzenie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdro˝enia postanowieƒ

1) dyrektywy Rady 96/62/WE z dnia 27 wrzeÊnia 1996 r.

w sprawie oceny i zarzàdzania jakoÊcià otaczajàcego

powietrza (Dz. Urz. WE L 296 z 21.11.1996, str. 55,

z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,

rozdz. 15, t. 3, str. 95);

2) dyrektywy Rady 1999/30/WE z dnia 22 kwietnia 1999 r.

odnoszàcej si´ do wartoÊci dopuszczalnych dla dwutlenku siarki, dwutlenku azotu i tlenków azotu oraz py∏u i o∏owiu w otaczajàcym powietrzu (Dz. Urz. WE L 163

z 29.06.1999, str. 41, z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie

wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 4, str. 164);

3) dyrektywy 2000/69/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 listopada 2000 r. dotyczàcej wartoÊci dopuszczalnych benzenu i tlenku w´gla w otaczajàcym

powietrzu (Dz. Urz. WE L 313 z 13.12.2000, str. 12,

z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,

rozdz. 15, t. 5, str. 262);

4) dyrektywy 2002/3/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 lutego 2002 r. odnoszàcej si´ do ozonu

w otaczajàcym powietrzu (Dz. Urz. WE L 67

z 09.03.2002, str. 14, z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie

wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 497);

5) dyrektywy 2004/107/WE Parlamentu Europejskiego

i Rady z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie arsenu, kadmu, rt´ci, niklu i wielopierÊcieniowych w´glowodorów

aromatycznych w otaczajàcym powietrzu (Dz. Urz.

UE L 23 z 26.01.2005, str. 3, z póên. zm.).

3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y

og∏oszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 111, poz. 708, Nr 138,

poz. 865, Nr 154, poz. 958, Nr 171, poz. 1056, Nr 199,

poz. 1227, Nr 223, poz. 1464 i Nr 227, poz. 1505.

§ 2. 1. Oceny poziomów substancji w powietrzu

dokonuje si´ w strefach, o których mowa w art. 87

ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Prawo

ochrony Êrodowiska, w odniesieniu do

1) dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu powi´kszonych o margines tolerancji;

2) dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu okreÊlonych dla terenu kraju ze wzgl´du na

ochron´ zdrowia ludzi oraz ze wzgl´du na ochron´ roÊlin, a tak˝e w odniesieniu do alarmowych

poziomów niektórych substancji;

3) docelowych poziomów substancji w powietrzu;

4) poziomów celów d∏ugoterminowych substancji

w powietrzu.

2. Oceny poziomów substancji w powietrzu ze

wzgl´du na ochron´ zdrowia w zakresie dwutlenku

siarki, dwutlenku azotu, tlenku w´gla, py∏u zawieszonego PM10, benzenu i ozonu w powietrzu oraz o∏owiu, arsenu, kadmu, niklu i benzo(a)pirenu w pyle zawieszonym PM10 dokonuje si´ w strefach na terenie

ca∏ego kraju, z wy∏àczeniem

1) terenów zak∏adów pracy;

2) miejsc, do których obowiàzuje zakaz wst´pu;

3) jezdni dróg i pasów rozdzielczych dróg, z wyjàtkiem sytuacji, w której piesi majà dost´p do pasa

rozdzielczego.

3. Oceny poziomów substancji w powietrzu ze

wzgl´du na ochron´ roÊlin w zakresie dwutlenku siarki, tlenków azotu i ozonu dokonuje si´ w strefach na

terenie ca∏ego kraju, z wy∏àczeniem obszarów miast

lub miejsc, o których mowa w ust. 2.

§ 3. 1. Metodami dokonywania oceny poziomów

substancji w powietrzu sà pomiary ciàg∏e, pomiary

okresowe oraz metody szacowania, w szczególnoÊci

modelowanie matematyczne.

2. Dla potrzeb ustalania metod oceny poziomów

substancji w powietrzu, odpowiednio do przypadków,

o których mowa w § 11, okreÊla si´ górne i dolne progi oszacowania.

§ 4. 1. Górne i dolne progi oszacowania dla benzenu, dwutlenku azotu, tlenków azotu, dwutlenku siarki,

ozonu, tlenku w´gla i py∏u zawieszonego PM10 oraz

o∏owiu, arsenu, kadmu, niklu i benzo(a)pirenu w pyle

zawieszonym PM10, a tak˝e dopuszczalne cz´stoÊci

ich przekraczania okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia.

2. Próg oszacowania uznaje si´ za dotrzymany

w przypadku

1) benzenu, dwutlenku azotu, tlenków azotu, dwutlenku siarki, o∏owiu w pyle zawieszonym PM10,

py∏u zawieszonego PM10 i tlenku w´gla, je˝eli

podczas pi´ciu poprzednich lat by∏ on przekraczany co najwy˝ej w dwóch odr´bnych latach;

2) ozonu, je˝eli podczas pi´ciu poprzednich lat nie

by∏ on przekraczany w ˝adnym roku;

3) arsenu, kadmu, niklu, benzo(a)pirenu, je˝eli podczas pi´ciu poprzednich lat by∏ on przekraczany co

najwy˝ej w dwóch odr´bnych latach.

3. W przypadku braku danych pomiarowych

z okresu poprzednich pi´ciu lat, do okreÊlenia dotrzymania progu oszacowania, o którym mowa w ust. 2,

wykorzystuje si´ dane z krótszego okresu pomiarowego, je˝eli pomiary by∏y prowadzone w czasie i w miejscach o najwy˝szych poziomach substancji w powietrzu, w po∏àczeniu z wynikami inwentaryzacji emisji

i modelowania matematycznego.

§ 5. 1. Przy ocenie poziomów substancji w powietrzu ze wzgl´du na ochron´ zdrowia ludzi wykorzystuje

si´ w szczególnoÊci wyniki pomiarów z punktów poboru próbek substancji spe∏niajàcych warunki okreÊlone

w § 6 ust. 1 i 3—5.

2. Przy ocenie poziomów substancji w powietrzu

ze wzgl´du na ochron´ roÊlin wykorzystuje si´

w szczególnoÊci wyniki pomiarów z punktów poboru

próbek substancji spe∏niajàcych warunki okreÊlone

w § 6 ust. 2 i 5.

3. Pomiary poziomów substancji, które przyczyniajà si´ do tworzenia ozonu przyziemnego w powietrzu, obejmujàce co najmniej tlenki azotu, tlenek w´gla i lotne zwiàzki organiczne, prowadzi si´ w co najmniej jednym punkcie pomiarowym w kraju.

4. Wykaz substancji, które przyczyniajà si´ do tworzenia ozonu przyziemnego w powietrzu, okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.

5. Pomiary poziomu py∏u zawieszonego PM2,5

w powietrzu prowadzi si´ w co najmniej jednym punkcie pomiarowym w aglomeracji powy˝ej 250 000 mieszkaƒców. Stanowiska pomiarowe py∏u zawieszonego

PM2,5 powinny byç zainstalowane na stacjach t∏a miejskiego, w których jest mierzony py∏ zawieszony PM10.

6. W celu okreÊlenia udzia∏u benzo(a)pirenu

w wielopierÊcieniowych w´glowodorach aromatycznych obecnych w powietrzu oprócz pomiarów benzo(a)pirenu w pyle zawieszonym PM10 prowadzi si´

pomiary zawartoÊci benzo(a)antracenu, benzo(b)flu-

Poz. 31

orantenu, benzo(j)fluorantenu, benzo(k)fluorantenu,

indeno(1,2,3-cd)pirenu, dibenzo(a,h)antracenu w pyle

zawieszonym PM10 na jednej stacji pomiarowej t∏a

miejskiego w województwie.

7. Pomiary ca∏kowitej rt´ci w stanie gazowym,

arsenu, kadmu, niklu, benzo(a)pirenu, benzo(a)antracenu,

benzo(b)fluorantenu,

benzo(j)fluorantenu,

benzo(k)fluorantenu, indeno(1,2,3-cd)pirenu, dibenzo(a,h)antracenu w pyle zawieszonym PM10 oraz ca∏kowitej depozycji tych zanieczyszczeƒ prowadzi si´ na

co najmniej trzech stacjach t∏a w kraju.

§ 6. 1. Punkty poboru próbek substancji przy prowadzeniu pomiarów poziomów benzenu, dwutlenku

azotu, tlenków azotu, dwutlenku siarki, o∏owiu, arsenu, kadmu, niklu, benzo(a)pirenu, py∏u zawieszonego

PM10 i tlenku w´gla w powietrzu ze wzgl´du na

ochron´ zdrowia ludzi powinny byç zlokalizowane tak,

aby

1) dostarcza∏y danych z obszarów stref o najwy˝szych poziomach substancji w powietrzu, na które

ludnoÊç b´dzie nara˝ona przez okres odpowiedni

do okresu uÊredniania wyników pomiarów, dla

którego okreÊlono poziomy dopuszczalne, poziomy docelowe lub poziomy celów d∏ugoterminowych substancji w powietrzu;

2) dostarcza∏y danych z innych obszarów stref ni˝

okreÊlone w pkt 1, dotyczàcych nara˝enia ogó∏u

ludnoÊci;

3) by∏y reprezentatywne dla

a) obszaru o powierzchni co najmniej 200 m2

w przypadku pomiarów prowadzonych z uwagi

na oddzia∏ywanie transportu,

b) obszaru o powierzchni kilku km2 w przypadku

pomiarów t∏a miejskiego,

c) obszaru o powierzchni co najmniej 250 m × 250 m

w przypadku pomiarów arsenu, kadmu, niklu lub

benzo(a)pirenu prowadzonych z uwagi na oddzia∏ywanie przemys∏u,

d) podobnych lokalizacji nieznajdujàcych si´ w bezpoÊrednim sàsiedztwie.

2. Punkty poboru próbek substancji przy prowadzeniu pomiarów poziomów tlenków azotu i dwutlenku siarki w powietrzu ze wzgl´du na ochron´ roÊlin

powinny byç zlokalizowane

1) w odleg∏oÊci ponad 20 km od aglomeracji powy˝ej 250 000 mieszkaƒców lub ponad 5 km od innych obszarów zabudowanych, instalacji i g∏ównych szlaków komunikacyjnych;

2) tak, aby by∏y reprezentatywne dla obszaru o powierzchni co najmniej 1000 km2.

3. Punkty poboru próbek substancji przy prowadzeniu pomiarów ze wzgl´du na oddzia∏ywanie transportu powinny byç lokalizowane co najmniej w odleg∏oÊci 25 m od kraƒca g∏ównych skrzy˝owaƒ i nie dalej

ni˝ 10 m od kraw´˝nika najbli˝szej jezdni.

4. Co najmniej jeden punkt poboru próbek arsenu,

kadmu, niklu i benzo(a)pirenu przy prowadzeniu pomiarów ze wzgl´du na oddzia∏ywanie przemys∏u powinien znajdowaç si´ po stronie zawietrznej instalacji

na najbli˝szym terenie mieszkalnym.

nien byç zlokalizowany po stronie zawietrznej instalacji dla dominujàcego kierunku lub kierunków wiatru,

na najbli˝szym obszarze zabudowy mieszkaniowej,

tak aby umo˝liwia∏ monitorowanie oddzia∏ywania instalacji.

5. Kryteria lokalizacji punktów poboru próbek do

oceny poziomu ozonu okreÊla za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia.

3. W przypadku braku danych na temat poziomu

t∏a dodatkowy punkt pomiarowy powinien byç zlokalizowany w dominujàcym kierunku wiatru.

§ 7. Wyboru lokalizacji punktów pomiarowych nale˝y dokonaç w taki sposób, aby

4. Przy prowadzeniu pomiarów arsenu, kadmu, niklu i benzo(a)pirenu, ze wzgl´du na oddzia∏ywanie instalacji wymagajàcych pozwoleƒ zintegrowanych,

punkt pomiarowy powinien byç zlokalizowany w sposób umo˝liwiajàcy monitorowanie zastosowania

w tych instalacjach najlepszych dost´pnych technik.

1) przep∏yw powietrza wokó∏ czerpni nie by∏ ograniczony ˝adnymi przeszkodami;

2) czerpnia by∏a umieszczona w odleg∏oÊci kilku metrów od budynków, drzew i innych przeszkód,

z tym ˝e w przypadku

a) pomiarów benzenu, dwutlenku azotu, tlenków

azotu, dwutlenku siarki, o∏owiu, arsenu, kadmu,

niklu, benzo(a)pirenu, py∏u zawieszonego PM10

i tlenku w´gla prowadzonych ze wzgl´du na oddzia∏ywanie transportu w punktach reprezentatywnych dla jakoÊci powietrza na linii zabudowy — w odleg∏oÊci co najmniej 1 m od najbli˝szego budynku,

b) pomiarów ozonu — w odleg∏oÊci nie mniejszej

ni˝ dwukrotna ró˝nica wysokoÊci przeszkody

i czerpni oraz w odleg∏oÊci co najmniej 10 m od

najbli˝szej drogi, tym wi´kszej im wi´ksze jest

nat´˝enie ruchu drogowego;

3) czerpnia znajdowa∏a si´ na wysokoÊci od 1,5 m do

4 m powy˝ej poziomu gruntu; dopuszcza si´ usytuowanie czerpni do 8 m w przypadkach, gdy

punkt poboru próbek ma byç reprezentatywny dla

wi´kszego obszaru;

4) uniknàç ponownego zasysania przez czerpni´ powietrza odprowadzanego z punktu pomiarowego;

5) uniknàç bezpoÊredniego zasysania przez czerpni´

substancji przed ich dostatecznym wymieszaniem

z powietrzem.

§ 8. 1. Minimalnà liczb´ sta∏ych punktów pomiarowych przy prowadzeniu pomiarów poziomów benzenu, dwutlenku azotu, tlenków azotu, dwutlenku siarki,

py∏u zawieszonego PM10 i tlenku w´gla w powietrzu

oraz o∏owiu, arsenu, kadmu, niklu i benzo(a)pirenu

w pyle zawieszonym PM10 w strefach, w których substancje te sà wprowadzane w sposób niezorganizowany lub z ma∏ych instalacji rozumianych jako wymagajàce pozwolenia instalacje zaliczane do przedsi´wzi´ç mogàcych znaczàco oddzia∏ywaç na Êrodowisko, dla których raport o oddzia∏ywaniu przedsi´wzi´cia na Êrodowisko mo˝e byç wymagany, okreÊla za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia.

2. Je˝eli benzen, dwutlenek azotu, tlenki azotu,

dwutlenek siarki, o∏ów, py∏ zawieszony PM10 i tlenek

w´gla wprowadzane sà tak˝e z du˝ych instalacji rozumianych jako instalacje mogàce znaczàco oddzia∏ywaç na Êrodowisko, dla których wymagany jest raport o oddzia∏ywaniu przedsi´wzi´cia na Êrodowisko,

co najmniej jeden punkt pomiarowy w strefie powi-

5. Minimalna liczba sta∏ych punktów pomiarowych przy prowadzeniu pomiarów poziomów tlenków azotu i dwutlenku siarki w powietrzu ze wzgl´du

na ochron´ roÊlin wynosi

1) jeden na 20 000 km2, je˝eli poziomy tych substancji w powietrzu przekraczajà górny próg oszacowania;

2) jeden na 40 000 km2, je˝eli poziomy tych substancji w powietrzu nie przekraczajà górnego progu

oszacowania i sà wy˝sze od dolnego progu oszacowania.

6. Minimalna liczba sta∏ych punktów pomiarowych, o których mowa w ust. 1—4, dotyczy przypadku, gdy pomiary stanowià jedyne êród∏o informacji

o jakoÊci powietrza.

§ 9. 1. Minimalnà liczb´ sta∏ych punktów pomiarowych przy prowadzeniu pomiarów poziomu ozonu

w powietrzu, gdy pomiary stanowià jedyne êród∏o informacji, okreÊla za∏àcznik nr 5 do rozporzàdzenia.

2. W strefach, w których pomiary poziomów ozonu sà wymagane, prowadzi si´ tak˝e pomiary ciàg∏e

poziomów dwutlenku azotu i tlenków azotu w powietrzu, z tym ˝e liczba sta∏ych punktów pomiarowych

dla prowadzenia pomiarów dwutlenku azotu i tlenków

azotu mo˝e byç o po∏ow´ mniejsza ni˝ okreÊlona

w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia.

3. W strefie, w której jest tylko jeden sta∏y punkt

pomiarowy, powinny byç równoczeÊnie prowadzone

pomiary poziomów dwutlenku azotu i tlenków azotu,

z wyjàtkiem stanowiska pozamiejskiego (wiejskiego).

§ 10. W strefach, w których wymagane sà pomiary poziomów substancji w powietrzu, liczba sta∏ych

punktów pomiarowych mo˝e byç mniejsza ni˝ okreÊlona w § 8 i 9, je˝eli wyniki pomiarów sà uzupe∏niane

danymi z innych êróde∏, takich jak modelowanie matematyczne, inwentaryzacje emisji lub pomiary okresowe, i pod warunkiem ˝e dane te umo˝liwià dokonanie rzetelnej oceny poziomów substancji w powietrzu.

§ 11. 1. Oceny poziomu substancji w powietrzu

w strefach, w których poziom substancji przekracza

górny próg oszacowania, dokonuje si´ na podstawie

pomiarów ciàg∏ych rozumianych jako pomiary automatyczne lub jako pomiary manualne prowadzone

w sposób systematyczny, odpowiednio do metodyk

referencyjnych, o których mowa w § 12, w sta∏ych

punktach pomiarowych. Przy dokonywaniu ocen

mo˝na dodatkowo wykorzystaç metody modelowania

matematycznego.

2. Oceny poziomu substancji w powietrzu w strefach, w których poziom substancji nie przekracza

górnego progu oszacowania, dokonuje si´ na podstawie kombinacji pomiarów w sta∏ych punktach pomiarowych i metod szacowania, w szczególnoÊci

modelowania matematycznego oraz pomiarów okresowych.

3. Oceny poziomu substancji w powietrzu w strefach, w których poziom substancji nie przekracza dolnego progu oszacowania, mo˝na dokonaç wy∏àcznie

na podstawie modelowania matematycznego, innych

metod szacowania lub pomiarów okresowych.

Poz. 31

4. Oceny poziomu dwutlenku siarki, dwutlenku azotu i ozonu na terenie aglomeracji powy˝ej

250 000 mieszkaƒców dokonuje si´ na podstawie pomiarów ciàg∏ych w sta∏ych punktach pomiarowych.

§ 12. Metodyki referencyjne oraz wymagania dotyczàce jakoÊci pomiarów okreÊla za∏àcznik nr 6 do

rozporzàdzenia.

§ 13. Zakres dokumentacji dotyczàcej uzasadnienia lokalizacji punktów pomiarowych okreÊla za∏àcznik nr 7 do rozporzàdzenia.

§ 14. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Ârodowiska z dnia 6 czerwca 2002 r. w sprawie oceny poziomów substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 87, poz. 798).

§ 15. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Ârodowiska: M. Nowicki

Tabela 1. Górne i dolne progi oszacowania dla benzenu, dwutlenku azotu, tlenków azotu, dwutlenku siarki, o∏owiu, py∏u zawieszonego PM10 i tlenku w´gla

oraz dopuszczalne cz´stoÊci ich przekraczania

GÓRNE I DOLNE PROGI OSZACOWANIA DLA BENZENU, DWUTLENKU AZOTU, TLENKÓW AZOTU, DWUTLENKU SIARKI, OZONU, TLENKU W¢GLA

I PY¸U ZAWIESZONEGO PM10 ORAZ O¸OWIU, ARSENU, KADMU, NIKLU I BENZO(A)PIRENU W PYLE ZAWIESZONYM PM10, A TAK˚E DOPUSZCZALNE

CZ¢STOÂCI ICH PRZEKRACZANIA

Za∏àcznik nr 1

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska

z dnia 17 grudnia 2008 r. (poz. 31)

Tabela 2. Górne i dolne progi oszacowania dla arsenu, kadmu, niklu i benzo(a)pirenu

Tabela 3. Górne i dolne progi oszacowania dla ozonu

ObjaÊnienia

1) Poziom dopuszczalny ze wzgl´du na ochron´ zdrowia ludzi.

2) Poziom dopuszczalny ze wzgl´du na ochron´ roÊlin.

3) Poziom celu d∏ugoterminowego ze wzgl´du na ochron´ zdrowia ludzi.

4) Poziom celu d∏ugoterminowego ze wzgl´du na ochron´ roÊlin.

Za∏àcznik nr 2

WYKAZ SUBSTANCJI, KTÓRE PRZYCZYNIAJÑ SI¢ DO TWORZENIA OZONU PRZYZIEMNEGO

W POWIETRZU

Za∏àcznik nr 3

KRYTERIA LOKALIZACJI PUNKTÓW POBORU PRÓBEK DO OCENY POZIOMU OZONU

Punkty pomiarowe do oceny poziomu ozonu

w powietrzu ze wzgl´du na

1) ochron´ zdrowia ludzi w stanowisku miejskim powinny

a) uwzgl´dniaç ocen´ nara˝ania ludnoÊci na ozon

(byç zlokalizowane na obszarach z du˝à g´stoÊcià zaludnienia i stosunkowo wysokimi st´˝eniami ozonu),

b) reprezentowaç obszar kilku km2,

c) byç zlokalizowane z dala od wp∏ywu êróde∏ emisji lokalnych, w szczególnoÊci ruchu samochodowego i stacji benzynowych,

d) byç zlokalizowane w miejscach przewietrzanych,

e) byç zlokalizowane na obszarach z zabudowà

mieszkaniowà, w szczególnoÊci na osiedlach

i terenach handlowych w obr´bie miast (w odpowiedniej odleg∏oÊci od drzew)1);

2) ochron´ zdrowia ludzi i roÊlin w stanowisku

a) podmiejskim powinny

— uwzgl´dniaç ocen´ nara˝ania ludnoÊci i roÊlin na obrze˝ach aglomeracji powy˝ej

250 000 mieszkaƒców, tam gdzie poziomy

ozonu wykazujà wartoÊci najwy˝sze,

— reprezentowaç obszar kilkudziesi´ciu km2,

— byç zlokalizowane w pewnej odleg∏oÊci od

obszaru emisji maksymalnych, po stronie zawietrznej dla dominujàcego kierunku lub kierunków wiatru wyst´pujàcych w warunkach

sprzyjajàcych powstawaniu wysokich st´˝eƒ

ozonu,

— byç zlokalizowane w miejscach pobytu

ludzi oraz wyst´powania wra˝liwych upraw

lub naturalnych ekosystemów zlokalizowanych na obrze˝ach aglomeracji powy˝ej

250 000 mieszkaƒców, nara˝onych na wysokie poziomy ozonu,

— byç zlokalizowane po nawietrznej stronie

miasta w obszarach podmiejskich w celu

okreÊlenia regionalnego t∏a st´˝eƒ ozonu,

b) pozamiejskim (wiejskim) powinny

— uwzgl´dniaç ocen´ nara˝ania ludnoÊci,

upraw i naturalnych ekosystemów na st´˝enia ozonu,

— reprezentowaç obszar kilku km2,

— byç zlokalizowane na terenie niewielkich

osiedli lub na obszarach, gdzie wyst´pujà naturalne ekosystemy, lasy lub uprawy,

— byç zlokalizowane z dala od bezpoÊredniego

wp∏ywu êróde∏ emisji lokalnych, takich jak

zak∏ady przemys∏owe i drogi,

— byç zlokalizowane na terenach otwartych, ale

nie na szczytach górskich,

c) t∏a regionalnego

— powinny byç zlokalizowane na terenach o niskiej g´stoÊci zaludnienia, w szczególnoÊci

w obr´bie naturalnych ekosystemów, lasów,

w odleg∏oÊci co najmniej 20 km od terenów

miejskich i przemys∏owych i z dala od lokalnych êróde∏ emisji,

— powinny reprezentowaç obszar od 1000 do

10 000 km2,

— nie powinny byç zlokalizowane na terenach

nara˝onych na wyst´powanie lokalnej inwersji atmosferycznej, na szczytach wy˝szych

gór oraz na obszarach nadmorskich ze

stwierdzonà lokalnà cyrkulacjà powietrza

w cyklu dobowym.

ObjaÊnienie

1) Nale˝y braç pod uwag´ szerokie ulice i skwery z bardzo ograniczonym ruchem samochodów lub zamkni´te dla ruchu

ulicznego, obszary otwarte, takie jak boiska, tereny sportowe i rekreacyjne.

Za∏àcznik nr 4

MINIMALNA LICZBA STA¸YCH PUNKTÓW POMIAROWYCH PRZY PROWADZENIU POMIARÓW POZIOMÓW

BENZENU, DWUTLENKU AZOTU, TLENKÓW AZOTU, DWUTLENKU SIARKI, PY¸U ZAWIESZONEGO PM10

I TLENKU W¢GLA W POWIETRZU ORAZ O¸OWIU, ARSENU, KADMU, NIKLU I BENZO(A)PIRENU

W PYLE ZAWIESZONYM PM10 W STREFACH, W KTÓRYCH SUBSTANCJE TE SÑ WPROWADZANE

W SPOSÓB NIEZORGANIZOWANY LUB Z MA¸YCH INSTALACJI

ObjaÊnienie

1) W przypadku benzenu, benzo(a)pirenu, arsenu, kadmu, niklu, dwutlenku azotu, py∏u zawieszonego PM10 i tlenku w´gla

nale˝y uwzgl´dniç przynajmniej jeden punkt pomiaru t∏a miejskiego. W przypadku benzenu, benzo(a)pirenu, dwutlenku

azotu, py∏u zawieszonego PM10 i tlenku w´gla nale˝y tak˝e uwzgl´dniç jeden punkt pomiarowy do oceny poziomu

substancji w rejonie oddzia∏ywania ruchu drogowego, je˝eli nie spowoduje to zwi´kszenia liczby punktów poboru

próbek.

Za∏àcznik nr 5

MINIMALNA LICZBA STA¸YCH PUNKTÓW POMIAROWYCH PRZY PROWADZENIU POMIARÓW POZIOMU

OZONU W POWIETRZU, GDY POMIARY STANOWIÑ JEDYNE èRÓD¸O INFORMACJI

ObjaÊnienia

1) Co najmniej jedno stanowisko podmiejskie w miejscu, gdzie wyst´puje najwi´ksze nara˝enie ludnoÊci. W przypadku

aglomeracji powy˝ej 250 000 mieszkaƒców co najmniej po∏ow´ liczby sta∏ych punktów pomiarowych powinny stanowiç

stanowiska podmiejskie.

2) Je˝eli populacja strefy jest mniejsza ni˝ 249 000 mieszkaƒców, a w strefie przekraczany jest górny próg oszacowania,

to koordynacja dzia∏aƒ mi´dzy tymi strefami powinna zapewniç w∏aÊciwà ocen´ poziomu ozonu w oparciu o stanowisko

pozamiejskie (wiejskie).

Za∏àcznik nr 6

METODYKI REFERENCYJNE ORAZ WYMAGANIA DOTYCZÑCE JAKOÂCI POMIARÓW

Tabela 1. Metodyki referencyjne poboru próbek i analiz poziomów substancji1)

Tabela 2.2) Wymagania, jakie powinny spe∏niaç wyniki pomiarów ciàg∏ych3)

Tabela 3.2) Wymagania, jakie powinny spe∏niaç wyniki pomiarów okresowych

Tabela 4. Wymagania, jakie powinny spe∏niaç wyniki modelowania

1) substancji gazowych — w warunkach temperatury 293 K i ciÊnieniu atmosferycznym 101,3 kPa;

2) py∏u zawieszonego i substancji zawartych w pyle — w warunkach otoczenia pod wzgl´dem temperatury i ciÊnienia atmosferycznego w dniu pomiaru.

2) Udzia∏y procentowe podane sà dla pojedynczych pomiarów uÊrednionych odpowiednio do okresu uÊredniania wyników pomiarów, dla którego okreÊlono poziomy

dopuszczalne, poziomy docelowe lub poziomy celów d∏ugoterminowych substancji w powietrzu, dla 95 % przedzia∏u ufnoÊci.

Wymagania co do minimalnej iloÊci wa˝nych danych nie uwzgl´dniajà utraty danych z powodu regularnej kalibracji lub normalnej konserwacji sprz´tu.

3) Pomiary ciàg∏e oznaczajà w przypadku benzenu, arsenu, kadmu, niklu i benzo(a)pirenu pomiary systematyczne.

4) Na stacjach mierzàcych st´˝enia ozonu.

5) NiepewnoÊç pomiaru definiowana jest w PN-ISO 5725:2002 Dok∏adnoÊç (poprawnoÊç i precyzja) metod pomiarowych i wyników pomiarów, a tak˝e w Przewodniku „Wyra˝anie

niepewnoÊci pomiaru” (G∏ówny Urzàd Miar, 1999).

6) Pomiary systematyczne roz∏o˝one równomiernie w ciàgu roku, reprezentatywne dla ró˝nych warunków meteorologicznych i komunikacyjnych.

7) Jeden pomiar tygodniowo w sposób losowy, równomiernie w ciàgu roku, lub osiem tygodni równomiernie w ciàgu roku.

8) NiepewnoÊç modelowania lub oszacowania definiowana jako maksymalne odchylenie mierzonych i obliczanych poziomów substancji odpowiednio do okresu uÊredniania

wyników pomiarów, dla którego okreÊlono poziomy dopuszczalne, poziomy docelowe lub poziomy celów d∏ugoterminowych substancji w powietrzu.

1) St´˝enia substancji w powietrzu ustala si´ w przypadku

ObjaÊnienia

Tabela 5. Wymagania, jakie powinny spe∏niaç inne metody szacowania

Za∏àcznik nr 7

ZAKRES DOKUMENTACJI DOTYCZÑCEJ UZASADNIENIA LOKALIZACJI PUNKTÓW POMIAROWYCH

Dokumentacja stacji pomiarowej (punktu pomiarowego) powinna zawieraç

1) dane o stacji

a) nazwa stacji,

b) krajowy kod stacji,

c) mi´dzynarodowy kod stacji,

d) adres stacji,

e) wspó∏rz´dne geograficzne w uk∏adzie WGS84

(szerokoÊç N: dd°mm’ss.ss”; d∏ugoÊç E

dd°mm’ss.ss”),

f) wspó∏rz´dne p∏askie prostokàtne w uk∏adzie

PUWG 1992,

g) wysokoÊç n.p.m.,

h) typ obszaru, na którym znajduje si´ stacja

— obszar miejski,

— obszar podmiejski,

— obszar pozamiejski,

i) typ stacji

— komunikacyjna,

— w strefie oddzia∏ywania przemys∏u lub zak∏adu,

— t∏o miejskie,

— t∏o podmiejskie,

j) data uruchomienia stacji,

k) w∏aÊciciel stacji;

2) dane o otoczeniu stacji

a) zdj´cia otoczenia stacji w co najmniej czterech

podstawowych kierunkach od wlotu czerpni powietrza,

b) dok∏adna mapa otoczenia stacji, z zaznaczeniem lokalizacji stacji i wszystkich obiektów

znajdujàcych si´ w jej bezpoÊrednim otoczeniu,

w tym drzew i zaroÊli1);

3) dane o êród∏ach zanieczyszczeƒ

a) kategoria êróde∏ zanieczyszczeƒ o najwi´kszym

wp∏ywie na otoczenie stacji (wed∏ug klasyfikacji SNAP),

b) êród∏a emisji zanieczyszczeƒ

— nazwa obiektu,

— odleg∏oÊç obiektu,

— azymut,

— wysokoÊç g∏ównych emitorów,

— emitowane zanieczyszczenia,

c) informacje o ruchu drogowym, w przypadku

stacji komunikacyjnych

— odleg∏oÊç od drogi,

— Êrednie nat´˝enie ruchu;

4) informacje na temat stanowisk pomiarowych

— t∏o regionalne,

a) mierzone zanieczyszczenia,

— t∏o ponadregionalne,

b) mierzone parametry meteorologiczne,

— nieokreÊlony,

c) metody pomiaru lub analizy.

ObjaÊnienie

1) Miejsca lokalizacji stacji powinny podlegaç regularnej kontroli, z wykorzystaniem sporzàdzonej dokumentacji, w celu

stwierdzenia, czy kryteria wyboru pozostajà aktualne.

31

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ÂRODOWISKA1)

z dnia 17 grudnia 2008 r.

w sprawie dokonywania oceny poziomów substancji w powietrzu2)

Na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Prawo ochrony Êrodowiska (Dz. U.

z 2008 r. Nr 25, poz. 150, z póên. zm.3)) zarzàdza si´, co

nast´puje