Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać instalacje pomiarowe do ciągłego i dynamicznego pomiaru ilości cieczy innych niż woda, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) wymagania w zakresie wykonania i charakterystyk metrologicznych podlegajàcych sprawdzeniu

———————

1) Minister Gospodarki kieruje dzia∏em administracji rzàdo-

wej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r.

w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra

Gospodarki (Dz. U. Nr 216, poz. 1593).

2) Niniejsze rozporzàdzenie zosta∏o notyfikowane Komisji

Europejskiej w dniu 5 wrzeÊnia 2007 r., pod numerem

2007/0487/PL, zgodnie z § 4 rozporzàdzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów

prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65,

poz. 597), które wdra˝a dyrektyw´ 98/34/WE z dnia

22 czerwca 1998 r. ustanawiajàcà procedur´ udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych

(Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, z póên. zm.; Dz. Urz. UE

Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337).

3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y

og∏oszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 163, poz. 1362 i Nr 180,

poz. 1494, z 2006 r. Nr 170, poz. 1217 i Nr 249, poz. 1834

oraz z 2007 r. Nr 176, poz. 1238.

podczas legalizacji ponownej instalacji pomiarowych do ciàg∏ego i dynamicznego pomiaru iloÊci

cieczy innych ni˝ woda, wprowadzonych do obrotu lub u˝ytkowania w wyniku dokonania oceny

zgodnoÊci, zwanych dalej „instalacjami pomiarowymi”;

2) szczegó∏owy zakres badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas legalizacji pierwotnej i legalizacji

ponownej instalacji pomiarowych oraz legalizacji

jednostkowej.

§ 2. Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ do instalacji pomiarowych wprowadzonych do obrotu lub u˝ytkowania

1) na podstawie decyzji zatwierdzenia typu, wydanych przed dniem 7 stycznia 2007 r.;

2) w wyniku dokonania oceny zgodnoÊci.

§ 3. W zale˝noÊci od zastosowania okreÊlenia „obj´toÊç”, „L”, „dm3” u˝yte w niniejszym rozporzàdzeniu oznaczajà „masa”, „kg”.

§ 4. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà

1) licznik — przyrzàd przeznaczony do ciàg∏ego pomiaru, zapami´tywania i przedstawiania iloÊci cieczy, w warunkach pomiaru, przep∏ywajàcej przez

przetwornik pomiarowy w zamkni´tym, ca∏kowicie wype∏nionym rurociàgu;

2) liczyd∏o — cz´Êç licznika otrzymujàcà sygna∏y wyjÊciowe z przetworników pomiarowych bàdê z przetworników pomiarowych i wspó∏pracujàcych przyrzàdów pomiarowych, przedstawiajàcà wyniki pomiaru;

6) minimalny strumieƒ obj´toÊci lub masy cieczy;

3) instalacja pomiarowa — przyrzàd pomiarowy sk∏adajàcy si´ z licznika oraz urzàdzeƒ do zapewnienia

poprawnego pomiaru lub przeznaczonych do u∏atwienia operacji pomiarowych, przeznaczony do

ciàg∏ego i dynamicznego pomiaru iloÊci (obj´toÊci

lub masy) cieczy innych ni˝ woda;

9) ciecz lub ciecze mierzone oraz granice lepkoÊci kinetycznej lub dynamicznej, je˝eli nazwa cieczy nie

wystarcza do okreÊlenia jej lepkoÊci;

4) dawka minimalna (Vmin) — najmniejszà iloÊç cieczy, której pomiar jest metrologicznie akceptowany dla instalacji pomiarowej;

5) zakres strumienia obj´toÊci — zakres pomi´dzy

minimalnym strumieniem obj´toÊci (Qmin) i maksymalnym strumieniem obj´toÊci (Qmax);

6) maksymalny strumieƒ obj´toÊci (Qmax) — wartoÊç

strumienia maksymalnego podanà na tabliczce

znamionowej;

7) rzeczywisty maksymalny strumieƒ obj´toÊci

(QRmax) — wartoÊç maksymalnego strumienia obj´toÊci uzyskanego w instalacji;

8) znamionowe warunki u˝ytkowania — warunki

u˝ytkowania przyrzàdu, w których charakterystyki

metrologiczne przyrzàdu sà zawarte w b∏´dach

granicznych dopuszczalnych.

Rozdzia∏ 2

Wymagania w zakresie wykonania

i charakterystyk metrologicznych

instalacji pomiarowych podlegajàcych

ocenie zgodnoÊci

§ 5. 1. Na instalacji pomiarowej, o której mowa

w § 2 pkt 2, powinny byç naniesione w sposób trwa∏y

nast´pujàce oznaczenia

1) nazwa lub znak producenta;

2) oznakowanie zgodnoÊci, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie

oceny zgodnoÊci (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087,

z póên. zm.4)), dodatkowe oznakowanie metrologiczne oraz numer jednostki notyfikowanej, o której mowa w art. 22 wy˝ej wymienionej ustawy;

3) numer certyfikatu badania typu WE lub certyfikatu

badania projektu WE, o którym mowa w art. 5

pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie

oceny zgodnoÊci;

4) klasa dok∏adnoÊci instalacji pomiarowej;

5) maksymalny strumieƒ obj´toÊci lub masy cieczy;

———————

4) Zmiany

tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y

og∏oszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 64, poz. 565 i Nr 267,

poz. 2258, z 2006 r. Nr 170, poz. 1217, Nr 235, poz. 1700

i Nr 249, poz. 1832 i 1834 oraz z 2007 r. Nr 21, poz. 124

i Nr 192, poz. 1381.

7) minimalne ciÊnienie robocze, o ile ma to zastosowanie;

8) dawka minimalna;

10) zakres temperatury mierzonej cieczy, je˝eli mo˝liwe jest mierzenie cieczy o temperaturze ni˝szej ni˝

–10 °C lub wy˝szej ni˝ +50 °C.

2. Dla kilku liczników pracujàcych w jednej instalacji pomiarowej przy wykorzystaniu wspólnych cz´Êci,

oznaczenia wymagane dla wspólnych cz´Êci instalacji

pomiarowej mogà byç umieszczone na jednej tabliczce znamionowej.

3. Oznaczenia wymagane dla ka˝dej cz´Êci instalacji pomiarowej, która mo˝e byç transportowana w stanie roz∏o˝onym, mogà byç umieszczone na wspólnej

tabliczce znamionowej instalacji.

§ 6. Wzgl´dne b∏´dy graniczne dopuszczalne

wskazaƒ liczników i instalacji pomiarowych w zale˝noÊci od klasy dok∏adnoÊci instalacji pomiarowej okreÊla

za∏àcznik do rozporzàdzenia.

§ 7. 1. WartoÊci wzgl´dnych b∏´dów granicznych

dopuszczalnych dla wskazaƒ obj´toÊci cieczy równych

wartoÊci dawki minimalnej równej lub wi´kszej ni˝

2 dm3 sà dwukrotnie wi´ksze od wartoÊci, o których

mowa w § 6.

2. Dla dawki minimalnej wynoszàcej co najmniej

2 dm3 wartoÊç odchylenia dawki minimalnej okreÊlona jest wzorem

Vb = 0,02 ⋅ Vmin ⋅ C

gdzie

Vb

— wartoÊç odchylenia dawki minimalnej w dm3,

Vmin — wartoÊç dawki minimalnej w dm3,

C

— klasa dok∏adnoÊci instalacji pomiarowej.

Rozdzia∏ 3

Szczegó∏owy zakres badaƒ i sprawdzeƒ

wykonywanych podczas legalizacji pierwotnej

i ponownej instalacji pomiarowych

§ 8. 1. Badanie i sprawdzanie podczas legalizacji

pierwotnej instalacji pomiarowej obejmuje

1) wyznaczenie b∏´dów granicznych dopuszczalnych;

2) sprawdzenie

a) zgodnoÊci z zatwierdzonym typem, a w przypadku instalacji pomiarowych, o których mowa

w § 2 pkt 2, z certyfikatem badania typu WE

albo certyfikatem badania projektu WE,

b) istnienia wymaganych oznaczeƒ, o których mowa w § 5, a w przypadku instalacji, o których

mowa w § 2 pkt 1, oznaczeƒ wymagalnych

w dniu wydania decyzji zatwierdzenia typu,

c) wartoÊci wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ instalacji

pomiarowej, w znamionowych warunkach

u˝ytkowania,

d) poprawnoÊci dzia∏ania urzàdzeƒ kasujàcych

w instalacjach pomiarowych, w których sà stosowane,

e) poprawnoÊci dzia∏ania programatorów w instalacjach pomiarowych, w których sà stosowane,

f) poprawnoÊci dzia∏ania drukarki.

2. Badanie i sprawdzanie podczas legalizacji ponownej instalacji pomiarowej obejmuje

1) wyznaczenie b∏´dów granicznych dopuszczalnych;

2) sprawdzenie

a) istnienia wymaganych oznaczeƒ, o których mowa w § 5, a w przypadku instalacji, o których

mowa w § 2 pkt 1, oznaczeƒ wymagalnych

w dniu wydania decyzji zatwierdzenia typu,

b) wartoÊci wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ instalacji

pomiarowej, w znamionowych warunkach u˝ytkowania,

c) poprawnoÊci dzia∏ania urzàdzeƒ kasujàcych

w instalacjach pomiarowych, w których sà stosowane,

d) poprawnoÊci dzia∏ania programatorów w instalacjach pomiarowych, w których sà stosowane,

e) poprawnoÊci dzia∏ania drukarki.

§ 9. 1. Podczas legalizacji pierwotnej licznika przeznaczonego do stosowania w instalacjach pomiarowych do paliw ciek∏ych innych ni˝ gazy ciek∏e, s∏u˝àcych do nape∏niania cystern, oraz w instalacjach pomiarowych w rurociàgach nale˝y okreÊliç wartoÊç

wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia

obj´toÊci zawartego w przedziale

1) od 0,9 Qmax do 1,0 Qmax — jeden pomiar;

2) od 0,25 Qmax do 0,35 Qmax — jeden pomiar;

3) od Qmin do 1,1 Qmin — jeden pomiar;

4) od Qmin do Qmax, dla obj´toÊci równej wartoÊci

dawki minimalnej — trzy pomiary.

2. Podczas legalizacji pierwotnej licznika, o którym

mowa w ust. 1, mo˝na stosowaç ciecze zast´pcze, których lepkoÊci i g´stoÊci ró˝nià si´ nie wi´cej ni˝ o 5 %

od lepkoÊci i g´stoÊci paliwa ciek∏ego, do którego licznik ten b´dzie przeznaczony.

3. Podczas legalizacji pierwotnej i legalizacji ponownej instalacji pomiarowej do nape∏niania cystern oraz

instalacji pomiarowej w rurociàgach nale˝y okreÊliç

Poz. 23

wartoÊç wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci

strumienia

1) QRmax uzyskanym przy ca∏kowicie otwartych

wszystkich zaworach zamontowanych w sprawdzanej instalacji pomiarowej — jeden pomiar;

2) zawartej w przedziale od 0,5 QRmax do 0,7 QRmax

— jeden pomiar;

3) od QRmin do Qmax, dla obj´toÊci równej wartoÊci

dawki minimalnej — trzy pomiary.

§ 10. 1. Instalacja pomiarowa w rurociàgu powinna byç wyposa˝ona w elementy umo˝liwiajàce jej

pod∏àczenie podczas legalizacji do wzorca obj´toÊci.

2. Wyposa˝enie instalacji pomiarowej w rurociàgu

w elementy, o których mowa w ust. 1, nie jest wymagane, je˝eli

1) licznik jest legalizowany w laboratorium z zastosowaniem cieczy majàcej takà samà charakterystyk´,

jak ciecz mierzona na miejscu zainstalowania;

sprawdzeniu podlega wówczas tylko czujnik przep∏ywu po∏àczony z w∏aÊciwym lub równowa˝nym

liczyd∏em oraz wszystkie elementy bezpoÊrednio

po∏àczone mechanicznie, które mogà zak∏óciç pomiar;

2) na zakoƒczenie czynnoÊci legalizacji instalacja pomiarowa podlega sprawdzeniu pod wzgl´dem

funkcjonowania i monta˝u w miejscu u˝ytkowania.

§ 11. 1. Podczas legalizacji pierwotnej odmierzacza

paliw ciek∏ych innych ni˝ gazy ciek∏e, przed zamontowaniem w miejscu u˝ytkowania, nale˝y okreÊliç

1) wartoÊç wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia obj´toÊci

a) od 0,9 Qmax do 1,0 Qmax — trzy pomiary,

b) od Qmin do 1,1 Qmin — jeden pomiar,

c) od Qmin do Qmax, dla obj´toÊci równej wartoÊci

dawki minimalnej — trzy pomiary;

2) ró˝nic´ pomi´dzy nale˝noÊcià wskazanà przez

urzàdzenia wskazujàce nale˝noÊç i nale˝noÊcià obliczonà na podstawie ceny jednostkowej i wskazanej obj´toÊci cieczy, na podstawie jednego pomiaru; ró˝nica ta nie powinna przekraczaç nale˝noÊci

odpowiadajàcej odchyleniu dawki minimalnej

oraz powinna byç mniejsza ni˝ 2 grosze.

2. Podczas legalizacji ponownej odmierzacza paliw

ciek∏ych innych ni˝ gazy ciek∏e, po zamontowaniu

w miejscu u˝ytkowania, oraz legalizacji pierwotnej

i legalizacji ponownej instalacji pomiarowej do tankowania samolotów, instalacji pomiarowej zamontowanej na cysternie drogowej nale˝y okreÊliç

1) wartoÊç wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia obj´toÊci

a) QRmax uzyskanym przy ca∏kowicie otwartych

wszystkich zaworach zamontowanych w spraw-

dzanym odmierzaczu paliw ciek∏ych albo

w sprawdzanej instalacji pomiarowej — jeden

pomiar,

b) QRmax uzyskanym przy maksymalnych obrotach

pompy w instalacji pomiarowej do tankowania

samolotów i instalacji zamontowanej na samochodowej cysternie pomiarowej — jeden pomiar,

c) od 0,5 QRmin do 0,7 QRmax — jeden pomiar,

d) od Qmin do Qmax dla obj´toÊci równej wartoÊci

dawki minimalnej — trzy pomiary;

2) ró˝nic´ pomi´dzy nale˝noÊcià wskazanà przez

urzàdzenia wskazujàce nale˝noÊç i nale˝noÊcià obliczonà na podstawie ceny jednostkowej i wskazanej obj´toÊci cieczy — dla odmierzaczy paliw ciek∏ych na podstawie jednego pomiaru; ró˝nica ta

nie powinna przekraczaç nale˝noÊci odpowiadajàcej odchyleniu dawki minimalnej oraz powinna

byç mniejsza ni˝ 2 grosze.

3. WartoÊç Êredniej arytmetycznej b∏´dów, o których mowa w ust. 2 pkt 1, powinna si´ mieÊciç w granicach ± 0,1 %.

4. Podczas legalizacji pierwotnej odmierzaczy paliw ciek∏ych mo˝na stosowaç ciecze zast´pcze, których lepkoÊci i g´stoÊci ró˝nià si´ nie wi´cej ni˝ o 5 %

od lepkoÊci i g´stoÊci paliw ciek∏ych innych ni˝ gazy

ciek∏e, do których te odmierzacze paliw sà przeznaczone.

5. Podczas legalizacji odmierzaczy paliw ciek∏ych

innych ni˝ gazy ciek∏e nale˝y porównaç wskazania odmierzacza z wydrukiem zatwierdzonego urzàdzenia

wtórnego, o ile urzàdzenie takie jest pod∏àczone do

odmierzacza.

6. Wskazanie odmierzacza, o którym mowa

w ust. 5, nie powinno przekraczaç wi´cej ni˝

± 0,5 dzia∏ki elementarnej mechanicznego urzàdzenia

wskazujàcego nale˝noÊç albo powinno byç równe dla

elektronicznych urzàdzeƒ wskazujàcych nale˝noÊç lub

obj´toÊç.

§ 12. 1. Przed przystàpieniem do legalizacji odmierzacza gazu ciek∏ego propan-butan nale˝y okreÊliç

g´stoÊç gazu ciek∏ego propan-butan stosowanego do

badaƒ, przy czym g´stoÊç ta powinna mieÊciç si´

w granicach od 0,539 g/cm3 do 0,569 g/cm3.

Poz. 23

c) od 0,25 Qmax do 0,35 Qmax — dwa pomiary,

d) od Qmin do 1,1 Qmin — trzy pomiary;

2) ró˝nic´ pomi´dzy nale˝noÊcià wskazanà przez

urzàdzenia wskazujàce nale˝noÊç i nale˝noÊcià obliczonà na podstawie ceny jednostkowej i wskazanej obj´toÊci cieczy, na podstawie jednego pomiaru; ró˝nica ta nie powinna przekraczaç nale˝noÊci

odpowiadajàcej odchyleniu dawki minimalnej

oraz nie powinna byç mniejsza ni˝ 2 grosze.

3. Podczas legalizacji ponownej odmierzacza gazu

ciek∏ego propan-butan, po zamontowaniu w miejscu

u˝ytkowania, nale˝y okreÊliç

1) wartoÊç wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia obj´toÊci zawartej w przedziale

a) od 0,9 QRmax do QRmax — pi´ç pomiarów,

b) od Qmin do 1,1 Qmin — pi´ç pomiarów;

2) ró˝nic´ pomi´dzy nale˝noÊcià wskazanà przez

urzàdzenia wskazujàce nale˝noÊç i nale˝noÊcià obliczonà na podstawie ceny jednostkowej i wskazanej obj´toÊci cieczy, na podstawie jednego pomiaru; ró˝nica ta nie powinna przekraczaç nale˝noÊci

odpowiadajàcej odchyleniu dawki minimalnej

oraz nie powinna byç mniejsza ni˝ 2 grosze.

4. WartoÊç Êredniej arytmetycznej b∏´dów, o których mowa w ust. 3 pkt 1, powinna mieÊciç si´ granicach ± 0,1 %.

5. Ró˝nica pomi´dzy wartoÊciami b∏´dów, o których mowa w ust. 3 pkt 1, nie powinna byç wi´ksza

ni˝ 0,4 %.

§ 13. 1. Przed przystàpieniem do legalizacji instalacji pomiarowej przewoênej do gazu ciek∏ego propan-butan nale˝y okreÊliç g´stoÊç stosowanego do badaƒ

gazu ciek∏ego propan-butan, która powinna mieÊciç

si´ w granicach od 0,539 g/cm3 do 0,569 g/cm3.

2. Podczas legalizacji instalacji pomiarowej nale˝y

okreÊliç wartoÊci wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy

wartoÊci strumienia obj´toÊci QRmax uzyskanego

1) przy maksymalnych obrotach pompy w instalacji

pomiarowej i przy ca∏kowicie otwartych wszystkich zaworach instalacji pomiarowej — trzy pomiary;

2. Podczas legalizacji pierwotnej odmierzacza gazu

ciek∏ego propan-butan, przed zamontowaniem

w miejscu u˝ytkowania, nale˝y okreÊliç

2) przy minimalnych obrotach pompy w instalacji pomiarowej i przy ca∏kowicie otwartych wszystkich

zaworach instalacji pomiarowej — trzy pomiary;

1) wartoÊci wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊciach strumienia obj´toÊci zawartych w przedziale

3) uzyskanego za pomocà zaworu regulacyjnego,

przy ca∏kowicie otwartych pozosta∏ych zaworach

instalacji pomiarowej i minimalnych obrotach

pompy w instalacji pomiarowej i zawartego

w przedziale od 0,28 QRmax do 0,32 QRmax — jeden

pomiar.

a) od 0,9 Qmax do Qmax — trzy pomiary,

b) od 0,45 Qmax do 0,55 Qmax — dwa pomiary,

1) od 1,0 Qmin do 1,1 Qmin — jeden pomiar;

§ 14. 1. Przed przystàpieniem do legalizacji instalacji pomiarowej do nape∏niania cystern gazem ciek∏ym

propan-butan nale˝y okreÊliç g´stoÊç stosowanego

do badaƒ gazu ciek∏ego propan-butan, która powinna mieÊciç si´ w granicach od 0,539 g/cm3 do

0,569 g/cm3.

2) od 0,4 Qmax do 0,6 Qmax — jeden pomiar;

2. Podczas legalizacji nale˝y okreÊliç wartoÊci

wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy strumieniu obj´toÊci

§ 18. 1. Podczas legalizacji pierwotnej instalacji pomiarowej do przyjmowania cieczy innych ni˝ woda,

niewymienionych w § 9—17, nale˝y okreÊliç wartoÊç

wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia

obj´toÊci

1) QRmax, uzyskanym przy maksymalnych obrotach

pompy w instalacji pomiarowej i przy ca∏kowicie

otwartych wszystkich zaworach instalacji pomiarowej — trzy pomiary;

2) od Qmin do 1,1 Qmin — trzy pomiary;

3) od 0,4 (Qmin +QRmax) do 0,6 (Qmin +QRmax) — trzy

pomiary.

§ 15. 1. Podczas legalizacji pierwotnej instalacji pomiarowej nale˝y okreÊliç wartoÊç wzgl´dnych b∏´dów

wskazaƒ przy wartoÊci strumienia obj´toÊci cieczy

1) od 0,9 Qmax do Qmax — pi´ç pomiarów;

2) Qmax, dla obj´toÊci cieczy równej wartoÊci dawki

minimalnej — pi´ç pomiarów.

2. Podczas legalizacji ponownej instalacji pomiarowej do przyjmowania cieczy spo˝ywczych nale˝y

okreÊliç wartoÊç wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy

wartoÊci strumienia obj´toÊci cieczy

3) od 0,7 Qmax do 1,0 Qmax — jeden pomiar.

1) od 0,9 Qmax do Qmax — pi´ç pomiarów;

2) Qmax, dla obj´toÊci cieczy równej wartoÊci dawki

minimalnej — pi´ç pomiarów.

2. Podczas legalizacji ponownej instalacji pomiarowej do przyjmowania cieczy innych ni˝ woda, niewymienionych w § 9—17, nale˝y okreÊliç wartoÊç

wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia

obj´toÊci

1) od 0,5 Qmin do Qmax — trzy pomiary;

2) Qmax, dla obj´toÊci cieczy równej wartoÊci dawki

minimalnej — trzy pomiary.

§ 19. 1. Podczas legalizacji pierwotnej instalacji pomiarowej do wydawania cieczy innych ni˝ woda, niewymienionych w § 9—18, nale˝y okreÊliç wartoÊç

wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia

iloÊci cieczy

1) od 0,5 Qmax do Qmax — trzy pomiary;

1) od 0,9 Qmax do Qmax — trzy pomiary;

2) Qmax, dla obj´toÊci cieczy równej wartoÊci dawki

minimalnej — trzy pomiary.

2) od Qmin do Qmax, dla obj´toÊci cieczy równej wartoÊci dawki minimalnej — trzy pomiary.

§ 16. 1. Podczas legalizacji pierwotnej instalacji pomiarowej do wydawania cieczy spo˝ywczych nale˝y

okreÊliç wartoÊç wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy

wartoÊci strumienia obj´toÊci

2. Podczas legalizacji ponownej instalacji pomiarowej do wydawania cieczy innych ni˝ woda, niewymienionych w § 9—18, nale˝y okreÊliç wartoÊç wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia obj´toÊci

1) od 0,9 Qmax do Qmax — trzy pomiary;

2) od Qmin do Qmax, dla obj´toÊci cieczy równej wartoÊci dawki minimalnej — trzy pomiary.

2. Podczas legalizacji ponownej instalacji pomiarowej do wydawania cieczy spo˝ywczych nale˝y okreÊliç

wartoÊç wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci

strumienia obj´toÊci

1) od 0,5 Qmax do Qmax — trzy pomiary;

2) od Qmin do Qmax, dla obj´toÊci cieczy równej wartoÊci dawki minimalnej — trzy pomiary.

§ 17. Podczas legalizacji pierwotnej i legalizacji ponownej instalacji pomiarowej do wydawania cieczy

kriogenicznych nale˝y okreÊliç wartoÊç wzgl´dnych

b∏´dów wskazaƒ przy wartoÊci strumienia masy

1) od 0,5 Qmax do Qmax — trzy pomiary;

2) od Qmin do Qmax, dla obj´toÊci cieczy równej wartoÊci dawki minimalnej — trzy pomiary.

§ 20. Podczas sprawdzenia dzia∏ania urzàdzenia

kasujàcego, wchodzàcego w sk∏ad urzàdzenia wskazujàcego nale˝noÊç i urzàdzenia wskazujàcego obj´toÊç

cieczy, nale˝y sprawdziç, czy

1) kasowanie wszystkich urzàdzeƒ wskazujàcych nast´puje jednoczeÊnie;

2) wskazanie urzàdzenia wskazujàcego nale˝noÊç,

pracujàcego w ruchu ciàg∏ym po skasowaniu

a) jest mniejsze ni˝ po∏owa odchylenia nale˝noÊci

minimalnej,

b) nie przekracza jednej piàtej wartoÊci dzia∏ki elementarnej,

2) po∏àczenia drukarki z urzàdzeniem kasujàcym

urzàdzeƒ wskazujàcych;

c) jest mniejsze ni˝ najmniejsza stosowana jednostka monetarna;

3) ró˝nicy mi´dzy

3) wskazanie urzàdzenia wskazujàcego nale˝noÊç o ruchu przerywanym po skasowaniu jest równe zero.

a) obj´toÊcià cieczy wydrukowanà a obj´toÊcià

wskazanà; ró˝nica ta nie powinna przekraczaç

wartoÊci dzia∏ki elementarnej,

§ 21. Podczas sprawdzenia dzia∏ania programatora

nale˝y

b) nale˝noÊcià wydrukowanà a nale˝noÊcià wskazanà; ró˝nica ta nie powinna przekraczaç wartoÊci dzia∏ki elementarnej,

1) okreÊliç ró˝nic´ pomi´dzy zaprogramowanà wartoÊcià obj´toÊci a wartoÊcià obj´toÊci wskazanà

po zakoƒczeniu pomiaru; ró˝nica ta nie powinna

przekraczaç wartoÊci odchylenia dawki minimalnej;

c) nale˝noÊcià wydrukowanà a nale˝noÊcià obliczonà na podstawie ceny jednostkowej i wskazanej obj´toÊci cieczy (na podstawie jednego

pomiaru); ró˝nica ta nie powinna przekraczaç

nale˝noÊci odpowiadajàcej odchyleniu dawki

minimalnej.

2) sprawdziç, czy programator nale˝noÊci w przypadku

a) deklaracji kwoty nale˝noÊci zatrzymuje przep∏yw cieczy nie póêniej ni˝ w chwili wskazania

przez programator deklarowanej kwoty nale˝noÊci,

b) przyj´cia przedp∏aty zatrzymuje przep∏yw cieczy

nie wczeÊniej ni˝ w chwili wskazania przez programator przedp∏aty.

§ 22. Sprawdzenie dzia∏ania drukarki obejmuje

sprawdzenie

1) wydruku zmierzonej obj´toÊci lub masy cieczy,

okreÊlonego jako ró˝nica pomi´dzy dwiema wydrukowanymi wartoÊciami, z których jedna mo˝e

byç zerem; wyj´cie wydruku powinno nastàpiç po

wykonaniu pomiaru;

Rozdzia∏ 4

Przepis koƒcowy

§ 23. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.5)

Minister Gospodarki: W. Pawlak

———————

5) Niniejsze rozporzàdzenie by∏o poprzedzone rozporzàdze-

niem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej

z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç przyrzàdy pomiarowe

do dynamicznego pomiaru obj´toÊci lub masy cieczy innych ni˝ woda (Dz. U. Nr 77, poz. 731).

Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki

z dnia 27 grudnia 2007 r. (poz. 23)

WZGL¢DNE B¸¢DY GRANICZNE DOPUSZCZALNE WSKAZA¡ LICZNIKÓW I INSTALACJI POMIAROWYCH

W ZALE˚NOÂCI OD KLASY DOK¸ADNOÂCI INSTALACJI POMIAROWEJ

Klasa dok∏adnoÊci instalacji pomiarowej

0,3

0,5

1,0

1,5

2,5

± 0,3 %

± 0,5 %

± 1,0 %

± 1,5 %

± 2,5 %

Oznaczenie komory B

Vc

k

p

ΔVc

Vpk

1

0,5

ΔVc1

Vc+ ΔVc1

2

1

ΔVc2

Vc+ ΔVc2+ ΔVc2

...

...

...

...

n

pdop

ΔVcdop

Vc+ΔVc1+

ΔVc2+...+ΔVcn

Vc

pdop — ciÊnienie dopuszczalne.

23

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1)

z dnia 27 grudnia 2007 r.

w sprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç instalacje pomiarowe

do ciàg∏ego i dynamicznego pomiaru iloÊci cieczy innych ni˝ woda, oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ

i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów pomiarowych2)

Na podstawie art. 9a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. — Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. Nr 243,

poz. 2441, z póên. zm.3)) zarzàdza si´, co nast´puje

Rozdzia∏ 1

Przepisy ogólne