Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać gęstościomierze zbożowe, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

———————

1) wymagania, którym powinny odpowiadaç g´stoÊciomierze zbo˝owe, zwane dalej „g´stoÊciomierzami”, 20 L, 1 L i 1/4 L w zakresie konstrukcji, wykonania, materia∏ów, charakterystyk metrologicznych i warunków w∏aÊciwego ich stosowania oraz

miejsc umieszczania na g´stoÊciomierzach cech

legalizacji i zabezpieczajàcych;

1) Minister Gospodarki kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia

Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki

(Dz. U. Nr 216, poz. 1593).

2) Przepisy niniejszego rozporzàdzenia wdra˝ajà postanowienia dyrektywy Rady 71/347/EWG z dnia 12 paêdziernika 1971 r.

w sprawie zbli˝enia ustawodawstw Paƒstw Cz∏onkowskich odnoszàcych si´ do pomiaru g´stoÊci zbo˝a w stanie zsypnym

(Dz. Urz. WE L 239/1 z 25.10.1971, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 1, str. 201).

Niniejsze rozporzàdzenie zosta∏o notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 26 wrzeÊnia 2006 r., pod numerem 2006/0529/PL,

zgodnie z § 4 rozporzàdzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), które wdra˝a dyrektyw´ 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiajàcà procedur´ udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337, z póên. zm.).

3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 163, poz. 1362 i Nr 180, poz. 1494,

z 2006 r. Nr 170, poz. 1217 i Nr 249, poz. 1834 oraz z 2007 r. Nr 176, poz. 1238.

2) szczegó∏owy zakres badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej

g´stoÊciomierzy;

3) zakres informacji, jakie powinna zawieraç instrukcja obs∏ugi g´stoÊciomierza.

§ 2. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà

1) g´stoÊciomierz u˝ytkowy — przyrzàd pomiarowy

stosowany w handlu zbo˝em do wyznaczania g´stoÊci zbo˝a w stanie zsypnym;

2) g´stoÊciomierz wzorcowy — przyrzàd pomiarowy

stosowany do sprawdzania innych g´stoÊciomierzy;

3) g´stoÊç zbo˝a w stanie zsypnym — wyra˝ony

w kg/hL, stosunek masy zbo˝a wype∏niajàcego pojemnik pomiarowy, wyra˝onej w kg, do pojemnoÊci tego pojemnika, wynoszàcej 1 hL;

4) b∏´dy graniczne dopuszczalne — okreÊlone skrajne

wartoÊci b∏´du g´stoÊciomierza.

Rozdzia∏ 2

Wymagania w zakresie konstrukcji, materia∏ów

i wykonania g´stoÊciomierzy

§ 3. 1. W sk∏ad g´stoÊciomierza wzorcowego 20 L

powinny wchodziç

1) pojemnik pomiarowy w kszta∏cie cylindra o pojemnoÊci 20 L ± 0,01 L i Êrednicy wewn´trznej

295 mm ± 1 mm, zwany dalej „pojemnikiem”;

2) urzàdzenie nape∏niajàce sk∏adajàce si´ z

a) leja z nape∏niaczem i urzàdzeniem zamykajàcym,

b) rozpraszacza;

3) urzàdzenie odcinajàce sk∏adajàce si´ z

a) no˝a odcinajàcego,

b) prowadnicy umo˝liwiajàcej poruszanie si´ no˝a

odcinajàcego pomi´dzy dolnà kraw´dzià nape∏niacza i górnà kraw´dzià pojemnika,

c) mechanizmu dêwigniowego z przeciwwagà

o masie 5 kg ± 0,1 kg, powodujàcego, ˝e zbo˝e

jest przecinane przez nó˝ ruchem ciàg∏ym;

4) naczynie do nasypywania zbo˝a o pojemnoÊci

24 L ± 0,1 L;

5) waga nieautomatyczna klasy dok∏adnoÊci II o obcià˝eniu maksymalnym nie mniejszym ni˝ 50 kg

a) elektroniczna lub

b) bez spr´˝yny w zespole pomiaru obcià˝enia —

prostodêwigniowa równoramienna;

6) odwa˝niki klasy dok∏adnoÊci M1 o najmniejszej

wartoÊci nominalnej masy 5 g, je˝eli w sk∏ad g´stoÊciomierza wchodzi waga, o której mowa w pkt 5

lit. b.

2. Masa szalki odwa˝nikowej wagi prostodêwigniowej równoramiennej powinna równowa˝yç zawieszony po stronie ∏adunkowej pusty pojemnik.

Poz. 151

3. Cz´Êci g´stoÊciomierza, o których mowa w ust. 1

pkt 1—4, powinny byç wykonane z mosiàdzu lub stali

nierdzewnej.

4. Opis i wymiary cz´Êci g´stoÊciomierza wzorcowego 20 L okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia.

§ 4. G´stoÊciomierze u˝ytkowe 20 L mogà byç zaprojektowane i wykonane w inny sposób ni˝ okreÊlony w § 3, o ile b´dà spe∏niaç wymagania, o których

mowa w § 10, § 12 pkt 2 i § 14 ust. 1.

§ 5. 1. W sk∏ad g´stoÊciomierzy 1 L i 1/4 L powinny

wchodziç

1) pojemnik o pojemnoÊci

a) 1 L,

b) 1/4 L;

2) nó˝;

3) krà˝ek;

4) nape∏niacz;

5) naczynie do nasypywania zbo˝a;

6) waga nieautomatyczna klasy dok∏adnoÊci II

a) elektroniczna o obcià˝eniu maksymalnym co

najmniej 3 kg lub

b) bez spr´˝yny w zespole pomiaru obcià˝enia —

prostodêwigniowa równoramienna o obcià˝eniu maksymalnym co najmniej

— 1 kg — w g´stoÊciomierzu 1 L,

— 250 g — w g´stoÊciomierzu 1/4 L;

7) podstawka pojemnika, zwana dalej „podstawkà”;

8) podstawka s∏upka wagi i komplet odwa˝ników klasy dok∏adnoÊci M1, je˝eli w sk∏ad g´stoÊciomierza

wchodzi waga, o której mowa w pkt 6 lit. b;

9) drewniana p∏yta, do której przymocowane sà podstawka i podstawka s∏upka wagi, je˝eli w sk∏ad g´stoÊciomierza wchodzi waga, o której mowa w pkt 6

lit. b. P∏ytà mo˝e byç wieko skrzynki, o której mowa

w ust. 3.

2. Opis i wymiary cz´Êci g´stoÊciomierzy, o których mowa w ust. 1 pkt 1—5 i 7—9, okreÊla za∏àcznik

nr 2 do rozporzàdzenia.

3. Cz´Êci g´stoÊciomierzy 1 L i 1/4 L powinny byç

umieszczone w skrzynce z zabezpieczeniami przed ich

uszkodzeniem.

§ 6. G´stoÊciomierze 1 L i 1/4 L mogà byç zaprojektowane i wykonane w inny sposób ni˝ okreÊlony w § 5,

o ile b´dà spe∏niaç wymagania, o których mowa

w § 10, § 12 pkt 2 i § 14 ust. 1.

§ 7. Na g´stoÊciomierzach 20 L, 1 L i 1/4 L, w widocznym miejscu, powinny byç umieszczone w sposób czytelny i trwa∏y

1) oznaczenia

a) nadany znak zatwierdzenia typu,

b) znak identyfikacyjny lub nazwa producenta,

c) numer fabryczny i rok produkcji,

d) nominalna pojemnoÊç pojemnika;

2) informacja dotyczàca zasad obs∏ugi lub odwo∏anie

do instrukcji obs∏ugi.

§ 8. 1. Na cz´Êciach sk∏adowych g´stoÊciomierzy

1 L i 1/4 L, wykonanych zgodnie z wymaganiami, o których mowa w § 5, powinny znajdowaç si´ nast´pujàce oznaczenia i napisy

1) „1 L” — na pojemniku g´stoÊciomierza 1 L;

2) „1/4 L” albo „0,25 L” — na pojemniku g´stoÊciomierza 1/4 L;

3) „1350 mL” — na naczyniu do nasypywania zbo˝a

g´stoÊciomierza 1 L;

4) „400 mL” — na naczyniu do nasypywania zbo˝a

g´stoÊciomierza 1/4 L;

5) nazwa lub znak wytwórcy — na pojemniku;

6) numer fabryczny na

a) pojemniku — nad oznaczeniem pojemnoÊci,

b) nape∏niaczu,

c) krà˝ku — na jednej z podstaw,

d) no˝u — na oprawie z prawej strony, obok ràczki,

e) podstawce,

f) naczyniu,

g) skrzynce stanowiàcej opakowanie g´stoÊciomierza;

7) napis „Wierzch” — na górnej powierzchni no˝a.

2. W przypadku gdy w sk∏ad g´stoÊciomierza

wchodzi waga prostodêwigniowa równoramienna,

powinna ona posiadaç nast´pujàce oznaczenia

1) numer fabryczny g´stoÊciomierza — na szalce odwa˝nikowej wagi;

2) obcià˝enie maksymalne wagi — na dêwigni.

3. Oznaczenia i napisy powinny byç wytrawione,

wygrawerowane albo wybite.

Rozdzia∏ 3

Wymagania w zakresie charakterystyk

metrologicznych g´stoÊciomierzy

§ 9. 1. B∏´dy graniczne dopuszczalne g´stoÊciomierza wzorcowego 20 L, okreÊlone jako ró˝nica pomi´dzy Êrednià arytmetycznà z 6 wskazaƒ uzyskanych

sprawdzanym g´stoÊciomierzem wzorcowym i Êrednià arytmetycznà z 6 wskazaƒ uzyskanych g´stoÊciomierzem wzorcowym, zastosowanym do okreÊlenia

wartoÊci odniesienia, wynoszà ± 10 g.

2. WartoÊç graniczna dopuszczalna odchylenia

ka˝dego spoÊród 6 wskazaƒ sprawdzanego g´stoÊciomierza wzorcowego 20 L od ich wartoÊci Êredniej arytmetycznej wynosi 10 g.

Poz. 151

§ 10. 1. B∏´dy graniczne dopuszczalne g´stoÊciomierza, o którym mowa w § 4 lub § 6, okreÊlone jako

ró˝nica pomi´dzy Êrednià arytmetycznà z 6 wartoÊci

g´stoÊci zbo˝a w stanie zsypnym wyznaczonych przy

u˝yciu tego g´stoÊciomierza i Êrednià arytmetycznà

z 6 wartoÊci odniesienia wyznaczonych przy u˝yciu

g´stoÊciomierza wzorcowego, wynoszà ± 0,005 wartoÊci Êredniej arytmetycznej uzyskanej g´stoÊciomierzem wzorcowym.

2. WartoÊç graniczna dopuszczalna odchylenia

ka˝dej spoÊród 6 wartoÊci g´stoÊci zbo˝a w stanie

zsypnym uzyskanej przy u˝yciu g´stoÊciomierza,

o którym mowa w ust. 1, od ich wartoÊci Êredniej arytmetycznej wynosi 0,003 tej wartoÊci Êredniej.

§ 11. 1. B∏´dy graniczne dopuszczalne g´stoÊciomierzy 1 L lub 1/4 L, wykonanych zgodnie z wymaganiami, o których mowa w § 5, okreÊlone jako ró˝nica

pomi´dzy Êrednià arytmetycznà z 10 wskazaƒ g´stoÊciomierza a Êrednià arytmetycznà z 10 wskazaƒ zastosowanego g´stoÊciomierza wzorcowego, wynoszà

1) ± 4 g — w przypadku g´stoÊciomierza 1 L;

2) ± 1 g — w przypadku g´stoÊciomierza 1/4 L.

2. WartoÊç graniczna dopuszczalna odchylenia

ka˝dego spoÊród 10 wskazaƒ g´stoÊciomierza, o którym mowa w ust. 1, od ich wartoÊci Êredniej arytmetycznej wynosi

1) 2 g — w przypadku g´stoÊciomierza 1 L;

2) 0,6 g — w przypadku g´stoÊciomierza 1/4 L.

§ 12. B∏´dy graniczne dopuszczalne wag nieautomatycznych klasy dok∏adnoÊci II, wchodzàcych

w sk∏ad g´stoÊciomierzy, okreÊla rozporzàdzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie

wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç wagi nieautomatyczne, oraz szczegó∏owego zakresu sprawdzeƒ

wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów pomiarowych (Dz. U. Nr 26,

poz. 152), a ponadto

1) w przypadku g´stoÊciomierza wzorcowego 20 L

dla obcià˝eƒ w zakresie od 10 kg do 20 kg b∏´dy

graniczne dopuszczalne wagi wynoszà ± 0,01 %

danego obcià˝enia;

2) w przypadku g´stoÊciomierza, o którym mowa

w § 4 lub § 6, wzgl´dne b∏´dy graniczne dopuszczalne wagi wynoszà ± 0,001;

3) w przypadku g´stoÊciomierzy 1 L i 1/4 L, wykonanych

zgodnie z wymaganiami, o których mowa w § 5

a) wartoÊç graniczna rozrzutu wskazaƒ wagi wynosi 50 % wartoÊci b∏´du granicznego dopuszczalnego dla tego obcià˝enia,

b) b∏´dy graniczne dopuszczalne wagi, o której

mowa w § 5 ust. 1 pkt 6 lit. b, po zrównowa˝eniu szalkà odwa˝nikowà pojemnika wraz z krà˝kiem, wynoszà

— ± 0,5 mg na ka˝dy gram obcià˝enia szalki

przy obcià˝eniach 600 g i wi´kszych,

± 300 mg przy obcià˝eniach poni˝ej 600 g —

w przypadku g´stoÊciomierza 1 L,

— ± 0,5 mg na ka˝dy gram obcià˝enia szalki

przy obcià˝eniach 200 g i wi´kszych,

± 100 mg przy obcià˝eniach poni˝ej 200 g —

w przypadku g´stoÊciomierza 1/4 L,

c) czu∏oÊç wagi, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 6

lit. b, powinna byç taka, aby przy pe∏nym lub

po∏owie pe∏nego obcià˝enia dodatkowe obcià˝enie (równe wartoÊci b∏´du granicznego dopuszczalnego obliczonego dla tego obcià˝enia)

powodowa∏o wychylenie wskazówki o co najmniej 2 mm.

§ 13. B∏´dy graniczne dopuszczalne odwa˝ników

klasy dok∏adnoÊci M1 okreÊla rozporzàdzenie Ministra

Gospodarki z dnia 16 maja 2007 r. w sprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç odwa˝niki, oraz

szczegó∏owego zakresu sprawdzeƒ wykonywanych

podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów pomiarowych (Dz. U. Nr 101, poz. 678), przy czym

w przypadku g´stoÊciomierza wzorcowego 20 L suma

b∏´dów zastosowanych odwa˝ników nie powinna

przekraczaç ± 0,02 % ich ∏àcznej wartoÊci nominalnej

masy.

§ 14. 1. Wzgl´dny b∏àd graniczny dopuszczalny pojemnoÊci pojemnika wchodzàcego w sk∏ad g´stoÊciomierza, o którym mowa w § 4 lub § 6, wynosi ± 0,002.

2. B∏àd graniczny dopuszczalny pojemnoÊci pojemnika wchodzàcego w sk∏ad g´stoÊciomierza 1 L

i 1/4 L, wykonanego zgodnie z wymaganiami, o których mowa w § 5, wynosi

1) ± 2 mL — w przypadku g´stoÊciomierza 1 L;

2) ± 1 mL — w przypadku g´stoÊciomierza 1/4 L.

Rozdzia∏ 4

Szczegó∏owy zakres badaƒ i sprawdzeƒ

wykonywanych podczas prawnej kontroli

metrologicznej g´stoÊciomierzy

§ 15. 1. Zakres badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych

podczas zatwierdzenia typu i legalizacji pierwotnej

g´stoÊciomierzy obejmuje

1) ogl´dziny zewn´trzne;

2) sprawdzenie wymiarów g´stoÊciomierza;

3) sprawdzenie pojemnoÊci pojemnika i naczynia do

nasypywania zbo˝a;

4) wyznaczenie b∏´dów wagi i odwa˝ników oraz

sprawdzenie, czy spe∏nione sà wymagania, o których mowa w § 12 i 13;

5) wyznaczenie b∏´dów g´stoÊciomierza oraz sprawdzenie, czy spe∏nione sà odpowiednie wymagania, o których mowa w § 9—11.

Poz. 151

2. W przypadku g´stoÊciomierzy 1 L i 1/4 L, wykonanych zgodnie z wymaganiami, o których mowa

w § 5, sprawdza si´ ponadto

1) czy krà˝ek nie ma wewnàtrz ruchomych cz´Êci, jest

szczelny i swobodnie opada na dno pojemnika,

nie ocierajàc si´ o jego Êcianki;

2) mas´ krà˝ka.

3. Przy legalizacji ponownej wykonuje si´ sprawdzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 4 i 5 oraz

w ust. 2 pkt 1.

Rozdzia∏ 5

Sposoby i metody przeprowadzania badaƒ

i sprawdzeƒ

§ 16. 1. Paƒstwowy g´stoÊciomierz wzorcowy 20 L

powinien byç sprawdzany przez porównanie z g´stoÊciomierzem wzorcowym EWG i adiustowany wzgl´dem niego za poÊrednictwem g´stoÊciomierza wzorcowego przenoÊnego EWG nie rzadziej ni˝ co 10 lat.

2. G´stoÊciomierz u˝ytkowy 20 L sprawdza si´

przez porównanie z paƒstwowym g´stoÊciomierzem

wzorcowym 20 L.

3. G´stoÊciomierz u˝ytkowy 1 L sprawdza si´ g´stoÊciomierzem wzorcowym co najmniej II rz´du.

4. G´stoÊciomierz u˝ytkowy 1/4 L sprawdza si´ g´stoÊciomierzem wzorcowym co najmniej III rz´du.

5. Do sprawdzenia g´stoÊciomierzy nale˝y u˝yç

pszenicy o g´stoÊci w stanie zsypnym nie mniejszej

ni˝ 80 kg/hL, suchej, niepokruszonej, bez plew i zanieczyszczeƒ, w iloÊci

1) 24 L — w przypadku g´stoÊciomierza 20 L;

2) 2 L i 1 L — w przypadku g´stoÊciomierzy 1 L i 1/4 L.

6. Pszenic´, przed przystàpieniem do sprawdzania,

nale˝y roz∏o˝yç cienkà warstwà i pozostawiç na oko∏o

10 godzin w celu wyrównania temperatury i wilgotnoÊci zbo˝a z warunkami klimatycznymi pomieszczenia pomiarowego, które powinny wynosiç (20 ± 5) °C

i (50 ± 10) %.

§ 17. 1. W celu wyznaczenia charakterystyk metrologicznych, o których mowa w § 9 i 10, porównuje

si´ wartoÊci Êrednie arytmetyczne z 6 wskazaƒ uzyskanych, dla tej samej próbki zbo˝a, g´stoÊciomierzem sprawdzanym „B” i g´stoÊciomierzem wzorcowym „K”.

2. Pomiary porównawcze wskazaƒ g´stoÊciomierzy „B” i „K” nale˝y przeprowadziç w nast´pujàcej kolejnoÊci

Nr pomiaru

1

2

3

4

5

—————————————————————————KolejnoÊç nasypywania KB BK KB BK KB BK

do g´stoÊciomierzy

3. G´stoÊciomierze „B” i „K” nale˝y nape∏niaç

w równych odst´pach czasu.

4. Je˝eli wartoÊci graniczne dopuszczalne, o których mowa w § 9 albo § 10, sà przekroczone, nale˝y

zbo˝e pozostawiç na kolejne 10 godzin w miejscu wykonywania pomiarów, po czym powtórzyç sprawdzenie, o którym mowa w ust. 2.

5. Je˝eli przekroczona jest tylko wartoÊç graniczna

dopuszczalna, o której mowa w § 9 ust. 1 albo § 10

ust. 1, g´stoÊciomierz nale˝y adiustowaç. Po adiustacji nale˝y powtórzyç sprawdzenie, o którym mowa

w ust. 2.

6. Wskazania g´stoÊciomierza 20 L, wykonanego

zgodnie z wymaganiami, o których mowa w § 3, mo˝na adiustowaç, przemieszczajàc rozpraszacz.

§ 18. 1. W celu wyznaczenia charakterystyk metrologicznych, o których mowa w § 11, porównuje si´ wartoÊci Êrednie arytmetyczne z 10 wskazaƒ, uzyskanych

dla tej samej próbki zbo˝a, g´stoÊciomierzem sprawdzanym „B” i g´stoÊciomierzem wzorcowym „K”.

2. Pomiary porównawcze wskazaƒ g´stoÊciomierzy „B” i „K” nale˝y przeprowadziç w kolejnoÊci, o której mowa w § 17 ust. 2, wykonujàc 10 pomiarów.

3. W jednej serii porównaƒ mo˝na równoczeÊnie

sprawdzaç do 5 g´stoÊciomierzy o tej samej pojemnoÊci. Ka˝dà seri´ porównaƒ nale˝y rozpoczynaç od

nape∏nienia g´stoÊciomierza wzorcowego. Koƒcowe

nape∏nienie w danej serii porównaƒ mo˝e byç jednoczeÊnie nape∏nieniem poczàtkowym w nast´pnej

serii.

Poz. 151

Rozdzia∏ 6

Wymagania w zakresie miejsc umieszczania

na g´stoÊciomierzach cech legalizacji

i zabezpieczajàcych

§ 19. 1. Cechy legalizacji umieszcza si´ na

1) leju — w widocznym miejscu;

2) pojemniku pomiarowym — w widocznym miejscu;

3) wadze;

4) odwa˝nikach.

2. Dodatkowo podczas legalizacji umieszcza si´ cechy zabezpieczajàce na

1) szalce wagi — w przypadku wagi prostodêwigniowej równoramiennej;

2) naczyniu do nasypywania zbo˝a — w widocznym

miejscu;

3) krà˝ku;

4) plombie zabezpieczajàcej, na∏o˝onej na rozpraszaczu w celu uniemo˝liwienia przemieszczania, po

dokonaniu adiustacji g´stoÊciomierza, o której

mowa w § 17 ust. 6.

Rozdzia∏ 7

Warunki w∏aÊciwego stosowania g´stoÊciomierzy

oraz zakres informacji, jakie powinna zawieraç

instrukcja obs∏ugi g´stoÊciomierza

§ 20. 1. G´stoÊciomierze powinny byç stosowane

zgodnie z podanymi na nich zasadami obs∏ugi lub do∏àczonà do nich instrukcjà obs∏ugi.

2. Instrukcja obs∏ugi g´stoÊciomierzy 1 L i 1/4 L powinna zawieraç w szczególnoÊci

1) szczegó∏owy opis obs∏ugi;

4. G´stoÊciomierze nale˝y nape∏niaç w równych

odst´pach czasu, zgodnie z poni˝szym schematem

1) 1. seria porównaƒ — K B1 B2 B3 B4 B5;

2) 2. seria porównaƒ — K B5 B4 B3 B2 B1;

3) 3. seria porównaƒ — K B1 B2 B3 B4 B5;

2) tabele redukcyjne dla g´stoÊciomierzy zbo˝owych

obejmujàce co najmniej cztery rodzaje zbó˝: pszenic´, ˝yto, j´czmieƒ i owies.

3. G´stoÊciomierze powinny byç utrzymywane

w czystoÊci oraz stosowane i przechowywane w pomieszczeniu, w którym temperatura wynosi (20 ± 5) °C,

a wilgotnoÊç wzgl´dna powietrza — (50 ± 10) %.

4) 4. seria porównaƒ — K B5 B4 B3 B2 B1;

Rozdzia∏ 8

5) 5. seria porównaƒ — K B1 B2 B3 B4 B5;

6) 6. seria porównaƒ — K B5 B4 B3 B2 B1;

Przepis koƒcowy

7) 7. seria porównaƒ — K B1 B2 B3 B4 B5;

§ 21. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.4)

8) 8. seria porównaƒ — K B5 B4 B3 B2 B1;

Minister Gospodarki: W. Pawlak

9) 9. seria porównaƒ — K B1 B2 B3 B4 B5;

10) 10. seria porównaƒ — K B5 B4 B3 B2 B1 K.

5. W przypadku sprawdzania kilku g´stoÊciomierzy

w celu wyznaczenia charakterystyk metrologicznych,

o których mowa w § 11, porównuje si´ wartoÊci Êrednie arytmetyczne z 10 wskazaƒ uzyskanych g´stoÊciomierzem sprawdzanym i 11 wskazaƒ uzyskanych g´stoÊciomierzem wzorcowym.

———————

4) Niniejsze rozporzàdzenie by∏o poprzedzone rozporzàdze-

niem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej

z dnia 12 listopada 2003 r. w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç g´stoÊciomierze

zbo˝owe (Dz. U. Nr 206, poz. 2001), które utraci∏o moc

z dniem 1 stycznia 2008 r. na podstawie art. 12 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o systemie

oceny zgodnoÊci oraz o zmianie niektórych innych ustaw

(Dz. U. Nr 249, poz. 1834).

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki

z dnia 31 stycznia 2008 r. (poz. 151)

Za∏àcznik nr 1

OPIS I WYMIARY CZ¢ÂCI G¢STOÂCIOMIERZA ZBO˚OWEGO WZORCOWEGO 20 L

1. Urzàdzenie nape∏niajàce powinno odpowiadaç

nast´pujàcym wymaganiom

7) Êrednica pr´ta osadzonego w osi leja powinna wynosiç 11 mm ± 0,2 mm;

1) lej powinien mieç kszta∏t sto˝ka Êci´tego o przekroju ko∏owym, przed∏u˝onego cylindrycznym pierÊcieniem wzmacniajàcym u góry, a u do∏u sto˝kowà dyszà wylotowà wyposa˝onà w urzàdzenie zamykajàce;

8) na pr´cie powinien byç osadzony wspó∏osiowo

rozpraszacz wchodzàcy do nape∏niacza u do∏u

leja;

2) wymiary leja powinny wynosiç

a) wysokoÊç

pierÊcienia

120 mm ± 2 mm,

9) po∏o˝enie rozpraszacza powinno byç regulowane

w kierunku pionowym.

wzmacniajàcego

2. Rozpraszacz powinien mieç nast´pujàce wymiary

b) wysokoÊç cz´Êci sto˝kowej leja: 240 mm ± 1 mm,

1) promieƒ kana∏u: 16 mm ± 0,5 mm;

c) d∏ugoÊç osi dolnej sto˝kowej dyszy wylotowej

80 mm ± 0,5 mm,

2) wysokoÊç cz´Êci cylindrycznej: 5 mm ± 0,5 mm;

d) ca∏kowita d∏ugoÊç osi leja: 440 mm ± 3 mm,

3) Êrednica cz´Êci cylindrycznej: 33 mm ± 0,2 mm.

e) Êrednica wewn´trzna pierÊcienia wzmacniajàcego: 390 mm ± 1 mm,

f) Êrednica wewn´trzna sto˝kowej dyszy wylotowej

— u góry: 84,5 mm ± 0,5 mm,

— u do∏u: 86,5 mm ± 0,5 mm,

g) ró˝nica Êrednic sto˝kowej dyszy wylotowej

2 mm ± 0,5 mm;

3) lej powinien byç u do∏u zakoƒczony wspó∏osiowym nape∏niaczem;

4) dno nape∏niacza powinno byç zamykane za pomocà umocowanej na zawiasach klapy;

5) Êrednica wewn´trzna nape∏niacza powinna wynosiç 295 mm ± 1 mm;

6) oÊ leja powinna pokrywaç si´ z osià pojemnika

podczas nape∏niania;

3. Nó˝ odcinajàcy powinien byç wykonany ze stali

o gruboÊci zabezpieczajàcej przed odkszta∏ceniem

w czasie u˝ytkowania, wyci´tej w kszta∏cie litery „V”.

4. Odleg∏oÊç pomi´dzy dolnà powierzchnià no˝a

odcinajàcego i kraw´dzià pojemnika powinna wynosiç

0,5 mm ± 0,2 mm.

5. Podczas nape∏niania pojemnika pomiarowego

jego górna kraw´dê powinna znajdowaç si´ w p∏aszczyênie poziomej.

6. Rama powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenie

poziomujàce sk∏adajàce si´ z

1) poziomnicy lub pionu sznurkowego o d∏ugoÊci co

najmniej 500 mm;

2) nó˝ek regulacyjnych.

Opis do rysunku nr 1

1 — pojemnik

2 — nape∏niacz

3 — lej

4 — urzàdzenie zamykajàce

5 — rozpraszacz

6 — dysza wylotowa

7 — nó˝ odcinajàcy

8 — nó˝ki regulacyjne

9 — rama

Rysunek nr 1. G´stoÊciomierz zbo˝owy wzorcowy 20 L

Za∏àcznik nr 2

OPIS I WYMIARY CZ¢ÂCI G¢STOÂCIOMIERZY 1 L i 1/4 L

1) trwale przymocowanych z zewnàtrz;

1. Pojemnik powinien

1) byç wykonany z rury mosi´˝nej ciàgnionej bez

szwu;

2) byç podzielony szczelinà poprzecznà na pojemnik

w∏aÊciwy (cz´Êç dolna) i króciec (cz´Êç górna);

3) umo˝liwiaç umieszczenie w nim krà˝ka, gdy nó˝

jest wsuni´ty w szczelin´.

2. SzerokoÊç szczeliny powinna byç tak dobrana,

aby nó˝

1) przemieszcza∏ si´ bez oporów;

2) przystosowanych do oprawy no˝a.

4. Króciec g´stoÊciomierza z wagà prostodêwigniowà równoramiennà powinien byç zaopatrzony

w ruchomy pa∏àk przystosowany do zawieszania pojemnika na wieszaku wagi.

5. Brzeg pojemnika w∏aÊciwego powinien byç

wzmocniony z zewnàtrz trwale przymocowanym pierÊcieniem.

6. Dno pojemnika powinno

2) nie wypada∏ przy pochyleniu pojemnika.

1) byç p∏askie i trwale przymocowane do Êcianki pojemnika w sposób zabezpieczajàcy przed zmianà

po∏o˝enia;

3. Pojemnik w∏aÊciwy i króciec powinny byç ze sobà po∏àczone za pomocà dwóch przeciwleg∏ych klamer

2) mieç otwory rozmieszczone w równomiernych odst´pach na wspó∏Êrodkowych okr´gach w sposób

okreÊlony w tabeli nr 1.

Tabela nr 1

Ârodek

dna

PojemnoÊç

g´stoÊciomierza

Numer kolejny okr´gu na dnie

1

2

3

4

5

6

Liczba otworów

1L

1

4

8

12

16

20

24

1/ L

4

1

4

8

12

—

—

—

7. Dno pojemnika, dolny pierÊcieƒ obejmujàcy

obrze˝e pojemnika i trzy nó˝ki powinny stanowiç ca∏oÊç.

8. Nó˝ki pojemnika powinny zapewniaç pionowe,

koncentryczne i nieruchome jego ustawienia na podstawie przez niewielki obrót pojemnika wokó∏ osi.

9. Mi´dzy dnem pojemnika a jego podstawkà powinna znajdowaç si´ 6 mm szczelina umo˝liwiajàca swobod-

ny odp∏yw powietrza uchodzàcego z pojemnika przez

otwory w dnie podczas spadania krà˝ka ze zbo˝em.

10. Ograniczenie pojemnoÊci pomiarowej pojemnika u do∏u stanowi górna powierzchnia krà˝ka

umieszczonego na dnie pojemnika, a u góry — p∏aszczyzna brzegu pojemnika pokrywajàca si´ z dolnà powierzchnià no˝a znajdujàcego si´ w szczelinie.

11. Wymiary pojemnika okreÊlono w tabeli nr 2.

Tabela nr 2

WartoÊç wymiaru

w g´stoÊciomierzu

Wymiary pojemnika

1/ L

4

1L

mm

1

2

3

Ârednica wewn´trzna

88,2

53,2

GruboÊç Êcianki

1,25

1

2

3

Dodatkowe wzmocnienie pod szczelinà

a) gruboÊç

b) wysokoÊç

2,5

6

2

6

GruboÊç dna

4,5

3

Ârednica otworów w dnie

3

3

Rozstaw elementów mocujàcych nó˝ek

(Êrednica)

80

50

WysokoÊç nó˝ki

9

9

GruboÊç stopy nó˝ki

4

4

Ârednica wewn´trzna króçca

88,2

53,2

WysokoÊç króçca

40,5

23,5

12. ChropowatoÊç Ra wewn´trznej szlifowanej powierzchni Êcianki pojemnika przy legalizacji pierwotnej nie powinna przekraczaç 0,63 μm.

13. Nó˝ powinien

1) byç wykonany ze stali hartowanej;

2) byç osadzony w oprawie z uchwytem;

3) mieç wci´cie kàtowe, zapewniajàce przecinanie

ziaren niepowodujàce wstrzàsów pojemnika;

4) mieç p∏askie i równoleg∏e powierzchnie.

14. Kraw´dê tnàca ostrza powinna znajdowaç si´

w po∏owie gruboÊci no˝a.

15. TwardoÊç ostrza no˝a przy legalizacji pierwotnej powinna wynosiç od 40 HRC do 45 HRC.

16. Wymiary no˝a okreÊlono w tabeli nr 3.

Tabela nr 3

Wymiary no˝a

WartoÊç wymiaru

w g´stoÊciomierzu

1 L i 11/4 L

1 L i /4 L

GruboÊç

1 mm

SzerokoÊç skosu ostrza

3 mm

Kàt wci´cia

90°

17. Krà˝ek powinien

1) byç wykonany z mosiàdzu;

4) mieç wewnàtrz usztywnienie uniemo˝liwiajàce jego zniekszta∏cenie podczas wybijania cechy zabezpieczajàcej.

2) mieç kszta∏t prostego walca o

a) Êrednicy

— 87,5 mm — w g´stoÊciomierzu 1 L,

— 52,5 mm — w g´stoÊciomierzu 1/4 L,

b) wysokoÊci

— 40 mm — w g´stoÊciomierzu 1 L,

— 23 mm — w g´stoÊciomierzu 1/4 L;

3) mieç p∏askie i równoleg∏e wzgl´dem siebie podstawy;

18. Masa krà˝ka powinna mieÊciç si´ w zakresie

1) od 448 g do 450 g — w g´stoÊciomierzu 1 L;

2) od 89 g do 90 g — w g´stoÊciomierzu 1/4 L.

19. Nape∏niacz powinien byç wykonany z rury mosi´˝nej i zaopatrzony u do∏u w przylutowany ko∏nierz

dostosowany wymiarami i wykrojami do króçca pojemnika.

20. Wymiary nape∏niacza okreÊlono w tabeli nr 4.

Tabela nr 4

WartoÊç wymiaru

w g´stoÊciomierzu

Wymiary nape∏niacza

1/ L

4

1L

mm

Ârednica wewn´trzna

GruboÊç Êcianki

WysokoÊç ponad krà˝kiem

21. ChropowatoÊç Ra wewn´trznej szlifowanej powierzchni Êcianki nape∏niacza przy legalizacji pierwotnej nie powinna przekraczaç 0,63 μm.

22. Naczynie do nasypywania zbo˝a, zwane dalej

„naczyniem”, powinno

1) byç wykonane z rury metalowej;

2) mieç przylutowane dno;

3) mieç pierÊcieƒ usztywniajàcy górny brzeg;

4) nasuwaç si´ na nape∏niacz;

5) wsuwaç si´ do pojemnika.

23. Wewn´trzna Êrednica naczynia powinna wynosiç

1) 86 mm w g´stoÊciomierzu 1 L;

79

50

1,0—1,2

0,75—0,95

280

210

2) wykonana tak, aby mo˝na by∏o umocowaç na niej

pojemnik koncentrycznie i nieruchomo;

3) przymocowana na p∏ycie.

26. Wymiary podstawki powinny wynosiç

1) Êrednica zewn´trzna

a) 125 mm — w g´stoÊciomierzu 1 L,

b) 84 mm — w g´stoÊciomierzu 1/4 L;

2) Êrednica walcowego wyst´pu centrujàcego

a) 79,8 mm — w g´stoÊciomierzu 1 L,

b) 49,8 mm — w g´stoÊciomierzu 1/4 L.

27. P∏yta, do której przymocowana jest podstawka,

powinna byç pozioma i odporna na ugi´cia i wstrzàsy

pochodzàce od uderzeƒ krà˝ka o dno pojemnika.

2) 52 mm w g´stoÊciomierzu 1/4 L.

28. W g´stoÊciomierzu z wagà prostodêwigniowà

równoramiennà

24. Na wewn´trznej powierzchni Êcianki naczynia,

w odleg∏oÊci od 1 cm do 3 cm od brzegu, powinna byç

wykonana na ca∏ym obwodzie kreska ustalajàca granic´ jego pojemnoÊci, wynoszàcà

1) masa szalki odwa˝nikowej wagi powinna równowa˝yç pojemnik wraz z krà˝kiem;

1) 1350 mL ± 10 mL w g´stoÊciomierzu 1 L;

2) 400 mL ± 5 mL w g´stoÊciomierzu 1/4 L.

25. Podstawka pojemnika, zwana dalej „podstawkà”, powinna byç

1) metalowa;

2) komplet odwa˝ników klasy dok∏adnoÊci M1 powinien zawieraç odwa˝niki o nast´pujàcych wartoÊciach nominalnych masy

a) 200 g, 200 g, 200 g, 100 g, 50 g, 50 g, 20 g, 20 g,

10 g, 5 g, 2 g, 2 g, 1 g i 500 mg — w g´stoÊciomierzu 1 L,

b) 100 g, 50 g, 20 g, 20 g, 10 g, 5 g, 2 g, 2 g, 1 g

i 500 mg — w g´stoÊciomierzu 1/4 L.

Warszawa, dnia 18 lutego 2008 r.

Nr 26

TREÂå

Poz.

ROZPORZÑDZENIA

151 — Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagaƒ, którym powinny

odpowiadaç g´stoÊciomierze zbo˝owe, oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów pomiarowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1737

152 — Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagaƒ, którym powinny

odpowiadaç wagi nieautomatyczne, oraz szczegó∏owego zakresu sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów pomiarowych

. . 1747

151

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1)

z dnia 31 stycznia 2008 r.

w sprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç g´stoÊciomierze zbo˝owe,

oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej

kontroli metrologicznej tych przyrzàdów pomiarowych2)

Na podstawie art. 9a ustawy z dnia 11 maja 2001 r.

— Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441,

z póên. zm.3)) zarzàdza si´, co nast´puje

Rozdzia∏ 1

Przepisy ogólne