Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy

W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy

(Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 18

a)

§ 4-6 otrzymują brzmienie

„

§ 4.

Dyskryminowanie pośrednie istnieje wtedy, gdy na skutek pozornie neutralnego postanowienia,

zastosowanego kryterium lub podjętego działania występują lub mogłyby wystąpić niekorzystne

dysproporcje albo szczególnie niekorzystna sytuacja w zakresie nawiązania i rozwiązania

stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu

podnoszenia kwalifikacji zawodowych wobec wszystkich lub znacznej liczby pracowników

należących do grupy wyróżnionej ze względu na jedną lub kilka przyczyn określonych

w § 1, chyba że postanowienie, kryterium lub działanie jest obiektywnie uzasadnione

ze względu na zgodny z prawem cel, który ma być osiągnięty, a środki służące osiągnięciu

tego celu są właściwe i konieczne.

§ 5.

Przejawem dyskryminowania w rozumieniu § 2 jest także

1)

działanie polegające na zachęcaniu innej osoby do naruszenia zasady równego traktowania

w zatrudnieniu lub nakazaniu jej naruszenia tej zasady,

2)

niepożądane zachowanie, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności pracownika

i stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej

atmosfery (molestowanie).

§ 6.

Dyskryminowaniem ze względu na płeć jest także każde niepożądane zachowanie o charakterze

seksualnym lub odnoszące się do płci pracownika, którego celem lub skutkiem jest naruszenie

godności pracownika, w szczególności stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej,

poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery; na zachowanie to mogą się składać

fizyczne, werbalne lub pozawerbalne elementy (molestowanie seksualne).

”

,

b)

dodaje się § 7 w brzmieniu

„

§ 7.

Podporządkowanie się przez pracownika molestowaniu lub molestowaniu seksualnemu, a

także podjęcie przez niego działań przeciwstawiających się molestowaniu lub molestowaniu

seksualnemu nie może powodować jakichkolwiek negatywnych konsekwencji wobec pracownika.

”

;

2)

w art. 18

„

§ 2.

Zasady równego traktowania w zatrudnieniu nie naruszają działania, proporcjonalne

do osiągnięcia zgodnego z prawem celu różnicowania sytuacji pracownika, polegające

na

1)

niezatrudnianiu pracownika z jednej lub kilku przyczyn określonych w art. 18

2)

wypowiedzeniu pracownikowi warunków zatrudnienia w zakresie wymiaru czasu pracy, jeżeli

jest to uzasadnione przyczynami niedotyczącymi pracowników bez powoływania się na

inną przyczynę lub inne przyczyny wymienione w art. 18

3)

stosowaniu środków, które różnicują sytuację prawną pracownika, ze względu na ochronę

rodzicielstwa lub niepełnosprawność,

4)

stosowaniu kryterium stażu pracy przy ustalaniu warunków zatrudniania i zwalniania

pracowników, zasad wynagradzania i awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia

kwalifikacji zawodowych, co uzasadnia odmienne traktowanie pracowników ze względu

na wiek.

”

;

3)

art. 18

„

Art. 18

§ 1.

Skorzystanie przez pracownika z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia zasady

równego traktowania w zatrudnieniu nie może być podstawą niekorzystnego traktowania

pracownika, a także nie może powodować jakichkolwiek negatywnych konsekwencji wobec

pracownika, zwłaszcza nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie przez

pracodawcę stosunku pracy lub jego rozwiązanie bez wypowiedzenia.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do pracownika, który udzielił w jakiejkolwiek

formie wsparcia pracownikowi korzystającemu z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia

zasady równego traktowania w zatrudnieniu.

”

;

4)

po art. 183

„

Art. 183

Pracodawca dopuszcza pracownika po zakończeniu urlopu macierzyńskiego lub urlopu na

warunkach urlopu macierzyńskiego do pracy na dotychczasowym stanowisku, a jeżeli nie

jest to możliwe, na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu

lub na innym stanowisku odpowiadającym jego kwalifikacjom zawodowym, za wynagrodzeniem

za pracę, jakie otrzymywałby, gdyby nie korzystał z urlopu.

”

;

5)

w art. 207

a)

§ 1 i 2 otrzymują brzmienie

„

§ 1.

Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie

pracy. Na zakres odpowiedzialności pracodawcy nie wpływają obowiązki pracowników w

dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz powierzenie wykonywania zadań służby

bezpieczeństwa i higieny pracy specjalistom spoza zakładu pracy, o których mowa w

art. 237

§ 2.

Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych

i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.

W szczególności pracodawca jest obowiązany

1)

organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy,

2)

zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny

pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie

tych poleceń,

3)

reagować na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywać

środki podejmowane w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia

pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki wykonywania pracy,

4)

zapewnić rozwój spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym

uwzględniającej zagadnienia techniczne, organizację pracy, warunki pracy, stosunki

społeczne oraz wpływ czynników środowiska pracy,

5)

uwzględniać ochronę zdrowia młodocianych, pracownic w ciąży lub karmiących dziecko

piersią oraz pracowników niepełnosprawnych w ramach podejmowanych działań profilaktycznych,

6)

zapewniać wykonanie nakazów, wystąpień, decyzji i zarządzeń wydawanych przez organy

nadzoru nad warunkami pracy,

7)

zapewniać wykonanie zaleceń społecznego inspektora pracy.

”

,

b)

po § 2 dodaje się §2

„

§ 2

Koszty działań podejmowanych przez pracodawcę w zakresie bezpieczeństwa i higieny

pracy w żaden sposób nie mogą obciążać pracowników.

”

;

6)

po art. 207 dodaje się art. 207

„

Art. 207

§ 1.

Pracodawca jest obowiązany przekazywać pracownikom informacje o

1)

zagrożeniach dla zdrowia i życia występujących w zakładzie pracy, na poszczególnych

stanowiskach pracy i przy wykonywanych pracach, w tym o zasadach postępowania w przypadku

awarii i innych sytuacji zagrażających zdrowiu i życiu pracowników,

2)

działaniach ochronnych i zapobiegawczych podjętych w celu wyeliminowania lub ograniczenia

zagrożeń, o których mowa w pkt 1,

3)

pracownikach wyznaczonych do

a)

udzielania pierwszej pomocy,

b)

wykonywania czynności w zakresie ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji pracowników.

§ 2.

Informacja o pracownikach, o których mowa w § 1 pkt 3, obejmuje

1)

imię i nazwisko,

2)

miejsce wykonywania pracy,

3)

numer telefonu służbowego lub innego środka komunikacji elektronicznej.

”

;

7)

w art. 208

a)

w § 1 dodaje się pkt 4 w brzmieniu

„

4)

informować siebie nawzajem oraz pracowników lub ich przedstawicieli o działaniach

w zakresie zapobiegania zagrożeniom zawodowym występującym podczas wykonywanych przez

nich prac

”

,

b)

dodaje się § 3 w brzmieniu

„

§ 3.

Pracodawca, na którego terenie wykonują prace pracownicy zatrudnieni przez różnych

pracodawców, jest obowiązany dostarczać tym pracodawcom, w celu przekazania pracownikom,

informacje, o których mowa w art. 207

”

;

8)

po art. 209 dodaje się art. 209

„

Art. 209

§ 1.

Pracodawca jest obowiązany

1)

zapewnić środki niezbędne do udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, gaszenia

pożaru i ewakuacji pracowników,

2)

wyznaczyć pracowników do

a)

udzielania pierwszej pomocy,

b)

wykonywania czynności w zakresie ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji pracowników,

zgodnie z przepisami o ochronie przeciwpożarowej,

3)

zapewnić łączność ze służbami zewnętrznymi wyspecjalizowanymi w szczególności w zakresie

udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, ratownictwa medycznego oraz ochrony

przeciwpożarowej.

§ 2.

Działania, o których mowa w § 1, powinny być dostosowane do rodzaju i zakresu prowadzonej

działalności, liczby zatrudnionych pracowników i innych osób przebywających na terenie

zakładu pracy oraz rodzaju i poziomu występujących zagrożeń.

§ 3.

Liczba pracowników, o których mowa w § 1 pkt 2, ich szkolenie oraz wyposażenie powinny

być uzależnione od rodzaju i poziomu występujących zagrożeń.

Art. 209

§ 1.

W przypadku możliwości wystąpienia zagrożenia dla zdrowia lub życia pracodawca jest

obowiązany

1)

niezwłocznie poinformować pracowników o tych zagrożeniach oraz podjąć działania w

celu zapewnienia im odpowiedniej ochrony,

2)

niezwłocznie dostarczyć pracownikom instrukcje umożliwiające, w przypadku wystąpienia

bezpośredniego zagrożenia, przerwanie pracy i oddalenie się z miejsca zagrożenia w

miejsce bezpieczne.

§ 2.

W razie wystąpienia bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia lub życia pracodawca jest

obowiązany

1)

wstrzymać pracę i wydać pracownikom polecenie oddalenia się w miejsce bezpieczne,

2)

do czasu usunięcia zagrożenia nie wydawać polecenia wznowienia pracy.

Art. 209

§ 1.

Pracodawca jest obowiązany umożliwić pracownikom, w przypadku wystąpienia bezpośredniego

zagrożenia dla ich zdrowia lub życia albo dla zdrowia lub życia innych osób, podjęcie

działań w celu uniknięcia niebezpieczeństwa - nawet bez porozumienia z przełożonym

- na miarę ich wiedzy i dostępnych środków technicznych. § 2. Pracownicy, którzy podjęli

działania, o których mowa w § 1, nie mogą ponosić jakichkolwiek niekorzystnych konsekwencji

tych działań, pod warunkiem że nie zaniedbali swoich obowiązków.

”

;

9)

w art. 210 po § 2 dodaje się § 2

„

§ 2

Pracownik nie może ponosić jakichkolwiek niekorzystnych dla niego konsekwencji z powodu

powstrzymania się od pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia w przypadkach, o

których mowa w § 1 i 2.

”

;

10)

art. 215 otrzymuje brzmienie

„

Art. 215.

Pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby stosowane maszyny i inne urządzenia techniczne

1)

zapewniały bezpieczne i higieniczne warunki pracy, w szczególności zabezpieczały pracownika

przed urazami, działaniem niebezpiecznych substancji chemicznych, porażeniem prądem

elektrycznym, nadmiernym hałasem, działaniem drgań mechanicznych i promieniowania

oraz szkodliwym i niebezpiecznym działaniem innych czynników środowiska pracy,

2)

uwzględniały zasady ergonomii.

”

;

11)

w art. 216 § 1 otrzymuje brzmienie

„

§ 1.

Pracodawca wyposaża w odpowiednie zabezpieczenia maszyny i inne urządzenia techniczne,

które nie spełniają wymagań określonych w art. 215.

”

;

12)

w art. 225 § 2 otrzymuje brzmienie

„

§ 2.

Wykaz prac, o których mowa w § 1, ustala pracodawca po konsultacji z pracownikami

lub ich przedstawicielami, uwzględniając przepisy wydane na podstawie art. 237

”

;

13)

art. 233 otrzymuje brzmienie

„

Art. 233.

Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom odpowiednie urządzenia higieniczno-sanitarne

oraz dostarczyć niezbędne środki higieny osobistej.

”

;

14)

w art. 237

„

3)

tworzenia służby bhp lub powierzania wykonywania zadań tej służby innym osobom oraz

wyznaczania pracowników do udzielania pierwszej pomocy, a także wykonywania czynności

w zakresie ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji pracowników,

”

.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

§ 1.

Skorzystanie przez pracownika z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia zasady

równego traktowania w zatrudnieniu nie może być podstawą niekorzystnego traktowania

pracownika, a także nie może powodować jakichkolwiek negatywnych konsekwencji wobec

pracownika, zwłaszcza nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie przez

pracodawcę stosunku pracy lub jego rozwiązanie bez wypowiedzenia.

§ 2.

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do pracownika, który udzielił w jakiejkolwiek

formie wsparcia pracownikowi korzystającemu z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia

zasady równego traktowania w zatrudnieniu.

Pracodawca dopuszcza pracownika po zakończeniu urlopu macierzyńskiego lub urlopu na

warunkach urlopu macierzyńskiego do pracy na dotychczasowym stanowisku, a jeżeli nie

jest to możliwe, na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu

lub na innym stanowisku odpowiadającym jego kwalifikacjom zawodowym, za wynagrodzeniem

za pracę, jakie otrzymywałby, gdyby nie korzystał z urlopu.

§ 1.

Pracodawca jest obowiązany przekazywać pracownikom informacje o

1)

zagrożeniach dla zdrowia i życia występujących w zakładzie pracy, na poszczególnych

stanowiskach pracy i przy wykonywanych pracach, w tym o zasadach postępowania w przypadku

awarii i innych sytuacji zagrażających zdrowiu i życiu pracowników,

2)

działaniach ochronnych i zapobiegawczych podjętych w celu wyeliminowania lub ograniczenia

zagrożeń, o których mowa w pkt 1,

3)

pracownikach wyznaczonych do

a)

udzielania pierwszej pomocy,

b)

wykonywania czynności w zakresie ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji pracowników.

§ 2.

Informacja o pracownikach, o których mowa w § 1 pkt 3, obejmuje

1)

imię i nazwisko,

2)

miejsce wykonywania pracy,

3)

numer telefonu służbowego lub innego środka komunikacji elektronicznej.

§ 1.

Pracodawca jest obowiązany

1)

zapewnić środki niezbędne do udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, gaszenia

pożaru i ewakuacji pracowników,

2)

wyznaczyć pracowników do

a)

udzielania pierwszej pomocy,

b)

wykonywania czynności w zakresie ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji pracowników,

zgodnie z przepisami o ochronie przeciwpożarowej,

3)

zapewnić łączność ze służbami zewnętrznymi wyspecjalizowanymi w szczególności w zakresie

udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, ratownictwa medycznego oraz ochrony

przeciwpożarowej.

§ 2.

Działania, o których mowa w § 1, powinny być dostosowane do rodzaju i zakresu prowadzonej

działalności, liczby zatrudnionych pracowników i innych osób przebywających na terenie

zakładu pracy oraz rodzaju i poziomu występujących zagrożeń.

§ 3.

Liczba pracowników, o których mowa w § 1 pkt 2, ich szkolenie oraz wyposażenie powinny

być uzależnione od rodzaju i poziomu występujących zagrożeń.

§ 1.

W przypadku możliwości wystąpienia zagrożenia dla zdrowia lub życia pracodawca jest

obowiązany

1)

niezwłocznie poinformować pracowników o tych zagrożeniach oraz podjąć działania w

celu zapewnienia im odpowiedniej ochrony,

2)

niezwłocznie dostarczyć pracownikom instrukcje umożliwiające, w przypadku wystąpienia

bezpośredniego zagrożenia, przerwanie pracy i oddalenie się z miejsca zagrożenia w

miejsce bezpieczne.

§ 2.

W razie wystąpienia bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia lub życia pracodawca jest

obowiązany

1)

wstrzymać pracę i wydać pracownikom polecenie oddalenia się w miejsce bezpieczne,

2)

do czasu usunięcia zagrożenia nie wydawać polecenia wznowienia pracy.

§ 1.

Pracodawca jest obowiązany umożliwić pracownikom, w przypadku wystąpienia bezpośredniego

zagrożenia dla ich zdrowia lub życia albo dla zdrowia lub życia innych osób, podjęcie

działań w celu uniknięcia niebezpieczeństwa - nawet bez porozumienia z przełożonym

- na miarę ich wiedzy i dostępnych środków technicznych. § 2. Pracownicy, którzy podjęli

działania, o których mowa w § 1, nie mogą ponosić jakichkolwiek niekorzystnych konsekwencji

tych działań, pod warunkiem że nie zaniedbali swoich obowiązków.

Pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby stosowane maszyny i inne urządzenia techniczne

1)

zapewniały bezpieczne i higieniczne warunki pracy, w szczególności zabezpieczały pracownika

przed urazami, działaniem niebezpiecznych substancji chemicznych, porażeniem prądem

elektrycznym, nadmiernym hałasem, działaniem drgań mechanicznych i promieniowania

oraz szkodliwym i niebezpiecznym działaniem innych czynników środowiska pracy,

2)

uwzględniały zasady ergonomii.

Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom odpowiednie urządzenia higieniczno-sanitarne

oraz dostarczyć niezbędne środki higieny osobistej.