Ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o służbie medycyny pracy

W ustawie z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy

(Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317 oraz z 2006 r. Nr 141, poz. 1011) wprowadza się następujące zmiany

1)

art. 1 otrzymuje brzmienie

„

Art. 1.

1.

W celu ochrony zdrowia pracujących przed wpływem niekorzystnych warunków środowiska

pracy i sposobem jej wykonywania oraz sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej

nad pracującymi, w tym kontroli zdrowia pracujących, tworzy się służbę medycyny pracy.

2.

Systematyczna kontrola zdrowia pracujących, prowadzona także w celu aktywnego oddziaływania

na poprawę warunków pracy przez pracodawcę i ograniczania w ten sposób ryzyka zawodowego,

obejmuje procedury i badania służące ocenie zdrowia pracujących ukierunkowanej na

identyfikowanie tych elementów stanu zdrowia, które pozostają w związku przyczynowym

z warunkami pracy.

3.

W ramach kontroli zdrowia osoby pracujące otrzymują informacje i wskazania lekarskie

odnośnie sposobów zapobiegania niekorzystnym zmianom w stanie zdrowia.

”

;

2)

w art. 6

a)

w ust. 1 w pkt 1 lit. a i b otrzymują brzmienie

„

a)

współdziałanie z pracodawcą w procesach rozpoznawania i oceny czynników występujących

w środowisku pracy oraz sposobów wykonywania pracy mogących mieć ujemny wpływ na zdrowie,

b)

współdziałanie z pracodawcą w procesach rozpoznawania i oceny ryzyka zawodowego w

środowisku pracy oraz informowanie pracodawców i pracujących o możliwości wystąpienia

niekorzystnych skutków zdrowotnych będących jego następstwem,

”

,

b)

ust. 4-6 otrzymują brzmienie

„

4.

Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi,

w drodze rozporządzenia, zakres, w jakim służba medycyny pracy wykonuje zadania wobec

osób wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 6, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia

ochrony zdrowia tych osób.

5.

Minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw

oświaty i wychowania oraz ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego określi,

w drodze rozporządzenia, zakres i tryb badań lekarskich osób wymienionych w art. 5

ust. 1 pkt 4 i 5 oraz sposób dokumentowania tych badań, uwzględniając konieczność

przyjęcia obiektywnych i niezbędnych kryteriów oceny stanu zdrowia oraz biorąc pod

uwagę konieczność ochrony danych osobowych osób poddanych badaniu.

6.

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, zakres i tryb

sprawowania przez służbę medycyny pracy profilaktycznej opieki zdrowotnej w stosunku

do osób wymienionych w art. 5 ust. 3, objętych opieką na ich wniosek, uwzględniając

zakres zadań służby medycyny pracy.

”

;

3)

art. 8 otrzymuje brzmienie

„

Art. 8.

Minister Obrony Narodowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, Minister Sprawiedliwości

oraz minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do

spraw zdrowia, każdy w zakresie swojego działania, określą, w drodze rozporządzeń,

zadania służby medycyny pracy niewymienione w art. 6 ust. 1, a wynikające ze specyfiki

ryzyka zawodowego osób zatrudnionych lub pozostających w stosunku służbowym w podległych

lub nadzorowanych zakładach pracy i w innych jednostkach organizacyjnych, uwzględniając

specyfikę środowiska pracy.

”

;

4)

w art. 9 ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie

„

3.

Minister właściwy do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, ustali specjalizacje

lekarskie niezbędne do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych, biorąc

pod uwagę charakter i specyfikę chorób zawodowych.

4.

Minister właściwy do spraw zdrowia może określić, w drodze rozporządzenia, zadania

służby medycyny pracy, których wykonywanie przez osoby niebędące lekarzami wymaga

posiadania dodatkowych kwalifikacji, rodzaj i tryb uzyskiwania tych kwalifikacji oraz

wzory stosowanych dokumentów, mając na względzie konieczność zapewnienia właściwego

poziomu świadczeń oraz biorąc pod uwagę konieczność ochrony danych osobowych osób

poddanych badaniu.

”

;

5)

art. 10 otrzymuje brzmienie

„

Art. 10.

1.

Podjęcie oraz zakończenie działalności przez podstawową jednostkę służby medycyny

pracy, pielęgniarkę, psychologa lub inną osobę, o której mowa w art. 2 ust. 1, w zakresie

profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi wymaga zgłoszenia, w formie pisemnej,

we właściwym ze względu na miejsce jej wykonywania wojewódzkim ośrodku medycyny pracy.

2.

Zgłoszenia dokonuje podstawowa jednostka służby medycyny pracy, pielęgniarka lub psycholog,

o których mowa w art. 2 ust. 3, albo inna osoba, o której mowa w art. 2 ust. 1.

3.

Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, w zależności od podmiotu podejmującego lub kończącego

działalność w zakresie profilaktycznej opieki zdrowotnej zawiera odpowiednio

1)

nazwę podstawowej jednostki służby medycyny pracy albo imię i nazwisko;

2)

adres miejsca wykonywania praktyki, o której mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. c i ust.

3 pkt 1, albo adres prowadzonej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 2

ust. 3 pkt 2;

3)

oznaczenie podmiotu, który utworzył zakład opieki zdrowotnej i adres tego zakładu,

jeżeli zgłoszenia dokonuje podstawowa jednostka służby medycyny pracy będąca zakładem

opieki zdrowotnej lub jednostką organizacyjną zakładu opieki zdrowotnej wydzieloną

w celu sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi;

4)

numer prawa wykonywania zawodu;

5)

termin podjęcia lub zakończenia działalności;

6)

informacje o dodatkowych kwalifikacjach do przeprowadzania badań profilaktycznych

lub wykonywania zadań służby medycyny pracy.

4.

Zgłoszenia należy dokonać w ciągu 30 dni od dnia podjęcia lub zakończenia działalności.

”

;

6)

w art. 11

a)

po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu

„

2a.

Obowiązek prowadzenia dokumentacji badań i orzeczeń psychologicznych obejmuje również

psychologa, o którym mowa w art. 2 ust. 3 pkt 2.

”

,

b)

ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie

„

3.

Dane zawarte w dokumentacji medycznej oraz dane zawarte w dokumentacji, o której mowa

w ust. 2a, są objęte tajemnicą zawodową i służbową. Dane te mogą być udostępniane

wyłącznie podmiotom określonym w art. 19 i art. 2 ust. 4 oraz podmiotom uprawnionym

do udostępniania im dokumentacji medycznej na podstawie odrębnych przepisów i na zasadach

określonych w tych przepisach.

4.

Minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Lekarskiej

oraz Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje

dokumentacji medycznej, o której mowa w ust. 1 i 2, oraz sposób jej prowadzenia i

przechowywania, a także wzory stosowanych dokumentów, mając na względzie właściwe

udokumentowanie przeprowadzanych badań oraz zapewnienie ochrony danych osobowych.

”

,

c)

dodaje się ust. 5 w brzmieniu

„

5.

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje dokumentacji

badań i orzeczeń psychologicznych, o których mowa w ust. 2a, wzory stosowanych dokumentów

oraz szczegółowy sposób jej prowadzenia, przechowywania i udostępniania, mając na

względzie właściwe udokumentowanie przeprowadzanych badań oraz zapewnienie ochrony

danych osobowych. Minister właściwy do spraw zdrowia przed wydaniem rozporządzenia

może zasięgnąć opinii Krajowej Rady Psychologów.

”

;

7)

w art. 12

a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Badania wstępne, okresowe i kontrolne pracowników oraz inne świadczenia zdrowotne

są wykonywane na podstawie pisemnej umowy zawartej przez podmiot obowiązany do ich

zapewnienia, o którym mowa w art. 5 ust. 2, zwany dalej „zleceniodawcą”, z podstawową

jednostką służby medycyny pracy, zwaną dalej „zleceniobiorcą”.

”

,

b)

dodaje się ust. 4 w brzmieniu

„

4.

Zleceniobiorca informuje właściwą inspekcję o niewywiązywaniu się przez zleceniodawcę

z zobowiązań, o których mowa w ust. 2 pkt 5.

”

;

8)

w art. 17

a)

pkt 6 otrzymuje brzmienie

„

6)

współdziałanie w programowaniu i realizacji zadań z zakresu profilaktyki i promocji

zdrowia;

”

,

b)

pkt 9 otrzymuje brzmienie

„

9)

udzielanie świadczeń zdrowotnych, w ilościach niezbędnych do prowadzenia specjalizacji

z medycyny pracy i innych specjalizacji lekarskich, których program obejmuje odbycie

staży kierunkowych w zakresie medycyny pracy - na zasadach określonych w art. 12;

”

,

c)

pkt 13 otrzymuje brzmienie

„

13)

przeprowadzanie okresowych badań lekarskich realizowanych w trybie art. 229 § 5 Kodeksu pracy, w przypadku gdy podmiot, który zatrudniał pracownika, uległ likwidacji;

”

,

d)

dodaje się pkt 14 w brzmieniu

„

14)

przeprowadzanie badań i wydawanie orzeczeń lekarskich określonych w odrębnych przepisach.

”

;

9)

po art. 17 dodaje się art. 17a w brzmieniu

„

Art. 17a.

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, limit badań wykonywanych

do celów przewidzianych w Kodeksie pracy w ramach świadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 17 pkt 9, biorąc pod uwagę

niezbędność ich przeprowadzania dla potrzeb szkolenia specjalizacyjnego lekarzy przez

wojewódzkie ośrodki medycyny pracy.

”

;

10)

w art. 18

a)

ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli zostały stwierdzone nieprawidłowości, kierownik

wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy kieruje do podstawowej jednostki służby medycyny

pracy lub osób, o których mowa w art. 2 ust. 3, wystąpienie pokontrolne, w którym

wskazuje nieprawidłowości i ich przyczyny oraz przedstawia wnioski dotyczące ich usunięcia,

a także określa termin powiadomienia o wykonaniu zaleceń zawartych we wnioskach lub

o ich niewykonaniu wraz z przyczynami.

”

,

b)

dodaje się ust. 3 w brzmieniu

„

3.

W razie stwierdzenia istotnych uchybień dotyczących trybu, zakresu i jakości udzielanych

świadczeń zdrowotnych lub sprawowania opieki zdrowotnej kierownik wojewódzkiego ośrodka

medycyny pracy kieruje jednocześnie wniosek do

1)

zleceniodawcy o zastosowanie wobec zleceniobiorcy skutków przewidzianych w umowie;

2)

odpowiedniego organu właściwej okręgowej izby

a)

o wszczęcie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej, o którym mowa

w art. 38 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych

(Dz. U. Nr 41, poz. 178, z późn. zm. albo

b)

o wszczęcie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej, o którym mowa

w art. 41 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich

(Dz. U. Nr 30, poz. 158, z późn. zm. lub o powołanie komisji w celu oceny przygotowania zawodowego, o której mowa w art. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty

(Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 857) albo

3)

Regionalnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego,

o którym mowa w art. 20 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym

psychologów

(Dz. U. Nr 73, poz. 763 i Nr 154, poz. 1798).

”

;

11)

art. 19 otrzymuje brzmienie

„

Art. 19.

Osoba wyznaczona przez kierownika wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, uprawniona

do wykonywania kontroli, ma prawo żądać od

1)

kontrolowanego podmiotu - niezbędnych informacji i udostępnienia dokumentacji, z tym

że dokumentacja medyczna może być udostępniona tylko osobom wykonującym odpowiedni

zawód medyczny;

2)

zleceniodawcy zadań służby medycyny pracy - dostępu do stanowisk pracy w celu zweryfikowania

ich oceny dokonanej przez osobę będącą podstawową jednostką służby medycyny pracy,

osobę zatrudnioną w podstawowej jednostce tej służby lub osobę wykonującą zadania

tej służby w formach, o których mowa w art. 2 ust. 3.

”

;

12)

w art. 20a w pkt 1 lit. b otrzymuje brzmienie

„

b)

orzekają dla celów przewidzianych w Kodeksie pracy w przypadkach zakwestionowania treści orzeczenia lekarskiego wydanego przez lekarza

zatrudnionego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy;

”

;

13)

w art. 21 dodaje się ust. 3 w brzmieniu

„

3.

Profilaktyczna opieka zdrowotna sprawowana w odniesieniu do osób świadczących pracę

w czasie odbywania kary pozbawienia wolności w zakładach karnych, przebywania w aresztach

śledczych lub wykonujących pracę w ramach kary ograniczenia wolności, jeżeli obowiązek

objęcia profilaktyką nie spoczywa na pracodawcy, jest finansowana z budżetu państwa

z części, której dysponentem jest Minister Sprawiedliwości.

”

;

14)

w art. 27 ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Ministrowie, o których mowa w ust. 1, a w stosunku do jednostek tworzonych i utrzymywanych

przez „Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna” - minister właściwy do spraw transportu,

w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, każdy w zakresie swojego działania,

określą, w drodze rozporządzeń

1)

szczegółowy sposób, tryb tworzenia i organizacji służb wykonujących zadania odpowiednie

do zadań służby medycyny pracy,

2)

kwalifikacje zawodowe pracowników realizujących te zadania,

3)

szczegółowy sposób i tryb kontroli tych służb

- biorąc pod uwagę zadania służby medycyny pracy.

”

.

1.

W celu ochrony zdrowia pracujących przed wpływem niekorzystnych warunków środowiska

pracy i sposobem jej wykonywania oraz sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej

nad pracującymi, w tym kontroli zdrowia pracujących, tworzy się służbę medycyny pracy.

2.

Systematyczna kontrola zdrowia pracujących, prowadzona także w celu aktywnego oddziaływania

na poprawę warunków pracy przez pracodawcę i ograniczania w ten sposób ryzyka zawodowego,

obejmuje procedury i badania służące ocenie zdrowia pracujących ukierunkowanej na

identyfikowanie tych elementów stanu zdrowia, które pozostają w związku przyczynowym

z warunkami pracy.

3.

W ramach kontroli zdrowia osoby pracujące otrzymują informacje i wskazania lekarskie

odnośnie sposobów zapobiegania niekorzystnym zmianom w stanie zdrowia.

Osoby, które podjęły działalność w zakresie profilaktycznej opieki zdrowotnej nad

pracującymi, przed dniem wejścia w życie ustawy, nie dokonują zgłoszenia, o którym

mowa w art. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 6 ust. 4-6, art. 8, art.

9 ust. 3 i 4, art. 11 ust. 4 oraz art. 27 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, zachowują

moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art.

6 ust. 4-6, art. 8, art. 9 ust. 3 i 4, art. 11 ust. 4 oraz art. 27 ust. 2 ustawy zmienianej

w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż przez okres

18 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Przepis art. 21 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,

stosuje się od dnia 9 lutego 2008 r.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt

13 i art. 4, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.

Minister Obrony Narodowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, Minister Sprawiedliwości

oraz minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do

spraw zdrowia, każdy w zakresie swojego działania, określą, w drodze rozporządzeń,

zadania służby medycyny pracy niewymienione w art. 6 ust. 1, a wynikające ze specyfiki

ryzyka zawodowego osób zatrudnionych lub pozostających w stosunku służbowym w podległych

lub nadzorowanych zakładach pracy i w innych jednostkach organizacyjnych, uwzględniając

specyfikę środowiska pracy.

1.

Podjęcie oraz zakończenie działalności przez podstawową jednostkę służby medycyny

pracy, pielęgniarkę, psychologa lub inną osobę, o której mowa w art. 2 ust. 1, w zakresie

profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi wymaga zgłoszenia, w formie pisemnej,

we właściwym ze względu na miejsce jej wykonywania wojewódzkim ośrodku medycyny pracy.

2.

Zgłoszenia dokonuje podstawowa jednostka służby medycyny pracy, pielęgniarka lub psycholog,

o których mowa w art. 2 ust. 3, albo inna osoba, o której mowa w art. 2 ust. 1.

3.

Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, w zależności od podmiotu podejmującego lub kończącego

działalność w zakresie profilaktycznej opieki zdrowotnej zawiera odpowiednio

1)

nazwę podstawowej jednostki służby medycyny pracy albo imię i nazwisko;

2)

adres miejsca wykonywania praktyki, o której mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. c i ust.

3 pkt 1, albo adres prowadzonej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 2

ust. 3 pkt 2;

3)

oznaczenie podmiotu, który utworzył zakład opieki zdrowotnej i adres tego zakładu,

jeżeli zgłoszenia dokonuje podstawowa jednostka służby medycyny pracy będąca zakładem

opieki zdrowotnej lub jednostką organizacyjną zakładu opieki zdrowotnej wydzieloną

w celu sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi;

4)

numer prawa wykonywania zawodu;

5)

termin podjęcia lub zakończenia działalności;

6)

informacje o dodatkowych kwalifikacjach do przeprowadzania badań profilaktycznych

lub wykonywania zadań służby medycyny pracy.

4.

Zgłoszenia należy dokonać w ciągu 30 dni od dnia podjęcia lub zakończenia działalności.

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, limit badań wykonywanych

do celów przewidzianych w Kodeksie pracy w ramach świadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 17 pkt 9, biorąc pod uwagę

niezbędność ich przeprowadzania dla potrzeb szkolenia specjalizacyjnego lekarzy przez

wojewódzkie ośrodki medycyny pracy.

Osoba wyznaczona przez kierownika wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, uprawniona

do wykonywania kontroli, ma prawo żądać od

1)

kontrolowanego podmiotu - niezbędnych informacji i udostępnienia dokumentacji, z tym

że dokumentacja medyczna może być udostępniona tylko osobom wykonującym odpowiedni

zawód medyczny;

2)

zleceniodawcy zadań służby medycyny pracy - dostępu do stanowisk pracy w celu zweryfikowania

ich oceny dokonanej przez osobę będącą podstawową jednostką służby medycyny pracy,

osobę zatrudnioną w podstawowej jednostce tej służby lub osobę wykonującą zadania

tej służby w formach, o których mowa w art. 2 ust. 3.