Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2008 r. w sprawie grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych oraz środków spożywczych zawierających grzyby oraz uprawnień klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy
Table of Provisions (14)
Statutory Text (14 Articles)
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla
1) wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych oraz Êrodków spo˝ywczych zawierajàcych grzyby;
2) wykaz przetworów grzybowych dopuszczonych
do obrotu oraz cechy dyskwalifikujàce;
3) warunki skupu, przechowywania i sprzeda˝y grzybów oraz wymagania technologiczne i warunki
przetwarzania;
4) wzory atestów na grzyby Êwie˝e i grzyby suszone;
5) warunki i tryb uzyskiwania uprawnieƒ klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy, w tym ramowe programy kursów specjalistycznych;
6) paƒstwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego w∏aÊciwego do nadawania i pozbawiania
uprawnieƒ klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy;
7) wzory Êwiadectw klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy.
§ 2. 1. Wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu
lub produkcji przetworów grzybowych oraz Êrodków
spo˝ywczych zawierajàcych w swoim sk∏adzie grzyby
okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia.
w art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r.
o bezpieczeƒstwie ˝ywnoÊci i ˝ywienia, zwanej dalej „ustawà”;
2) grzyboznawc´ — w celu dokonywania oceny grzybów suszonych, pozyskiwanych z grzybów rosnàcych w warunkach naturalnych i spe∏niania przez
te grzyby wymagaƒ okreÊlonych w art. 42 ust. 3
ustawy.
2. Dopuszczenie do obrotu i przetwórstwa grzybów Êwie˝ych rosnàcych w warunkach naturalnych,
przedstawionych do oceny, klasyfikator grzybów lub
grzyboznawca potwierdza atestem na grzyby Êwie˝e.
3. Dopuszczenie do obrotu grzybów suszonych,
uzyskanych z grzybów rosnàcych w warunkach naturalnych, grzyboznawca potwierdza atestem na grzyby
suszone.
§ 4. Podmioty dzia∏ajàce na rynku spo˝ywczym,
prowadzàce dzia∏alnoÊç w zakresie przetwórstwa
grzybów, zwane dalej „zak∏adami przetwórczymi”, sà
obowiàzane zatrudniaç grzyboznawc´. Grzyboznawca
zatrudniony w zak∏adzie przetwórczym wykonuje
czynnoÊci okreÊlone w § 3 oraz sprawuje nadzór nad
procesem technologicznym przetwórstwa grzybów.
§ 5. 1. Grzyby Êwie˝e, rosnàce w warunkach naturalnych, oraz grzyby suszone, pozyskiwane z grzybów
rosnàcych w warunkach naturalnych, mogà byç oferowane konsumentowi finalnemu
1) wy∏àcznie w placówkach handlowych lub na targowiskach;
2. Wykaz przetworów grzybowych dopuszczonych
do obrotu okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.
2) pod warunkiem uzyskania atestu na grzyby Êwie˝e lub atestu na grzyby suszone.
§ 3. 1. Podmioty dzia∏ajàce na rynku spo˝ywczym,
prowadzàce dzia∏alnoÊç w zakresie skupu grzybów
rosnàcych w warunkach naturalnych, zwane dalej
„punktami skupu grzybów”, sà obowiàzane zatrudniaç
2. Grzyby suszone pozyskiwane z grzybów rosnàcych w warunkach naturalnych, przeznaczone bezpoÊrednio dla konsumenta finalnego, sà wprowadzane
do obrotu w opakowaniu.
1) grzyboznawc´ lub klasyfikatora grzybów — w celu dokonywania oceny grzybów Êwie˝ych i spe∏niania przez te grzyby wymagaƒ okreÊlonych
———————
3. Zak∏ady ˝ywienia zbiorowego mogà u˝ywaç do
przygotowywania potraw grzybów, o których mowa
w ust. 1, je˝eli grzyby te posiadajà odpowiedni atest.
1) Minister Zdrowia kieruje dzia∏em administracji rzàdowej
— zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie
szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Zdrowia (Dz. U.
Nr 216, poz. 1607).
2) Niniejsze rozporzàdzenie zosta∏o notyfikowane Komisji
Europejskiej w dniu 20 marca 2008 r. pod numerem
2008/0117/PL, zgodnie z § 4 rozporzàdzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów
prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65,
poz. 597), które wdra˝a dyrektyw´ 98/34/WE z dnia
22 czerwca 1998 r. ustanawiajàcà procedur´ udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych
(Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, z póên. zm.; Dz. Urz. UE
Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337).
§ 6. 1. Wzór atestu na grzyby Êwie˝e okreÊla za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia.
2. Wzór atestu na grzyby suszone okreÊla za∏àcznik
nr 4 do rozporzàdzenia.
§ 7. 1. Dopuszcza si´ do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej grzyby uprawne i rosnàce
w warunkach naturalnych, Êwie˝e i suszone, oraz
przetwory grzybowe niespe∏niajàce wymagaƒ, o których mowa w § 2, lub nieposiadajàce odpowiedniego
atestu, je˝eli zosta∏y zebrane lub przetworzone z przeznaczeniem do spo˝ycia przez ludzi oraz
1) wprowadzone do obrotu lub przetworzone w innym paƒstwie cz∏onkowskim Unii Europejskiej lub
w Turcji, zgodnie z prawem tego paƒstwa, lub
2) wprowadzone do obrotu lub przetworzone w paƒstwie cz∏onkowskim Europejskiego Porozumienia
o Wolnym Handlu (EFTA), b´dàcym stronà umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zgodnie z prawem tego paƒstwa
§ 11. 1. Egzamin na grzyboznawc´ przeprowadza
komisja egzaminacyjna w sk∏adzie: przewodniczàcy
komisji i co najmniej dwóch cz∏onków komisji, powo∏ywanych przez Paƒstwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu.
— pod warunkiem, ˝e nie stanowià zagro˝enia dla
zdrowia lub ˝ycia cz∏owieka.
2. Egzamin, o którym mowa w ust. 1, sk∏ada si´
z cz´Êci praktycznej, obejmujàcej okreÊlanie przynale˝noÊci gatunkowej grzybów Êwie˝ych i suszonych,
oraz z cz´Êci teoretycznej, obejmujàcej test pisemny.
2. W przypadku uzasadnionego podejrzenia, ˝e
grzyby lub przetwory grzybowe, o których mowa
w ust. 1, mogà zagra˝aç ˝yciu lub zdrowiu cz∏owieka,
w∏aÊciwy organ urz´dowej kontroli ˝ywnoÊci ˝àda
przedstawienia przez podmiot dzia∏ajàcy na rynku
spo˝ywczym informacji potwierdzajàcych spe∏nianie
równowa˝nych wymagaƒ w zakresie jakoÊci zdrowotnej, w tym dokumentów wydanych przez w∏aÊciwe
w∏adze paƒstwa pochodzenia.
§ 8. 1. Kursy specjalistyczne dla kandydatów na
klasyfikatorów grzybów oraz na grzyboznawców mogà byç prowadzone przez organy Paƒstwowej Inspekcji Sanitarnej lub inne podmioty w zakresie prowadzonej przez nie dzia∏alnoÊci gospodarczej.
2. Kursy, o których mowa w ust. 1, obejmujà cz´Êç
teoretycznà i zaj´cia praktyczne.
3. Ramowy program kursu specjalistycznego dla
kandydatów na klasyfikatorów grzybów okreÊla za∏àcznik nr 5 do rozporzàdzenia.
4. Ramowy program kursu specjalistycznego dla
kandydatów na grzyboznawców okreÊla za∏àcznik
nr 6 do rozporzàdzenia.
§ 9. 1. Egzamin na klasyfikatora grzybów przeprowadza komisja egzaminacyjna w sk∏adzie: przewodniczàcy komisji i co najmniej dwóch cz∏onków komisji,
powo∏ywanych przez paƒstwowego wojewódzkiego
inspektora sanitarnego.
2. Egzamin, o którym mowa w ust. 1, sk∏ada si´
z cz´Êci praktycznej, obejmujàcej okreÊlenia przynale˝noÊci gatunkowej grzybów, oraz z cz´Êci teoretycznej, obejmujàcej test pisemny.
3. Z przebiegu egzaminu komisja egzaminacyjna
sporzàdza protokó∏, który podpisuje przewodniczàcy
i cz∏onkowie komisji; protoko∏y komisji przechowywane sà ∏àcznie z ewidencjà, o której mowa w § 15.
§ 12. 1. Nadawanie uprawnieƒ grzyboznawcy nast´puje w drodze decyzji Paƒstwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu dzia∏ajàcego
z upowa˝nienia G∏ównego Inspektora Sanitarnego,
w formie Êwiadectwa potwierdzajàcego uzyskanie
uprawnienia grzyboznawcy, którego wzór okreÊla za∏àcznik nr 8 do rozporzàdzenia.
2. Pozbawienie uprawnienia grzyboznawcy mo˝e
nastàpiç w przypadku stwierdzonego nieprawid∏owego wykonywania obowiàzków okreÊlonych w § 3
ust. 1 lub 3, a w szczególnoÊci dokonywania nieprawid∏owej oceny i wystawiania atestów na grzyby przedstawiane do oceny niespe∏niajàce wymagaƒ okreÊlonych w art. 42 ust. 1 lub ust. 2 ustawy lub nieobj´te
wykazem okreÊlonym w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia, w trybie okreÊlonym w ust. 1.
§ 13. Osoby niespe∏niajàce wymagaƒ w zakresie
wykszta∏cenia, okreÊlonych w art. 43 ust. 1 pkt 2 lit. a
i ust. 2 pkt 2 ustawy, mogà ubiegaç si´ o uzyskanie
uprawnieƒ, o których mowa w § 10 i 12, je˝eli posiadajà co najmniej pi´cioletnie doÊwiadczenie zawodowe przy skupie lub przetwórstwie grzybów oraz spe∏nià pozosta∏e wymagania okreÊlone w art. 43 ustawy.
3. Z przebiegu egzaminu komisja egzaminacyjna
sporzàdza protokó∏, który podpisuje przewodniczàcy
i cz∏onkowie komisji; protoko∏y komisji przechowywane sà ∏àcznie z ewidencjà, o której mowa w § 15.
§ 14. Warunki odbywania kursu specjalistycznego,
o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 2 pkt 3
ustawy, i sk∏adania egzaminu, o którym mowa
w art. 43 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 4 ustawy, okreÊla si´
w umowie zawartej z osobami ubiegajàcymi si´ o odpowiednie uprawnienia albo z pracodawcami tych
osób.
§ 10. 1. Nadawanie uprawnienia klasyfikatora
grzybów nast´puje w drodze decyzji paƒstwowych
wojewódzkich inspektorów sanitarnych, w formie
Êwiadectwa potwierdzajàcego uzyskanie uprawnienia
klasyfikatora grzybów, którego wzór okreÊla za∏àcznik
nr 7 do rozporzàdzenia.
§ 15. Ewidencj´ osób, które uzyska∏y uprawnienia
klasyfikatora grzybów, prowadzà i przechowujà stacje
sanitarno-epidemiologiczne, w których uprawnienia
te zosta∏y nadane, a ewidencj´ osób, które uzyska∏y
uprawnienie grzyboznawcy — Wojewódzka Stacja
Sanitarno-Epidemiologiczna w Poznaniu.
2. Pozbawienie uprawnienia klasyfikatora grzybów, dokonywane przez paƒstwowego powiatowego
inspektora sanitarnego, który nada∏ to uprawnienie,
mo˝e nastàpiç w przypadku stwierdzenia przez organy urz´dowej kontroli ˝ywnoÊci nieprawid∏owego wykonywania obowiàzków, o których mowa w § 3 ust. 1
pkt 1 lub ust. 2, a w szczególnoÊci dokonywania nieprawid∏owej oceny i wystawiania atestów na grzyby
przedstawiane do oceny niespe∏niajàce wymagaƒ
okreÊlonych w art. 42 ust. 1 ustawy lub nieobj´te wykazem okreÊlonym w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia, w trybie okreÊlonym w ust. 1.
§ 16. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Zdrowia
z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych albo artyku∏ów spo˝ywczych zawierajàcych
grzyby oraz uprawnieƒ klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy (Dz. U. z 2003 r. Nr 21, poz. 178 oraz
z 2004 r. Nr 84, poz. 793).
§ 17. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
14 dni od dnia og∏oszenia.
Minister Zdrowia: E. Kopacz
Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Zdrowia
z dnia 13 listopada 2008 r. (poz. 1399)
Za∏àcznik nr 1
WYKAZ GRZYBÓW DOPUSZCZONYCH DO OBROTU LUB PRODUKCJI PRZETWORÓW GRZYBOWYCH
ORAZ ÂRODKÓW SPO˚YWCZYCH ZAWIERAJÑCYCH W SWOIM SK¸ADZIE GRZYBY
1) borowik szlachetny (prawdziwek wszystkie odmiany) — Boletus edulis Bull ex Fr.;
2) koêlarz babka (wszystkie odmiany) — Leccinum
scabrum (Bull) S. F. Gray.;
3) koêlarz grabowy — Leccinum griseum (Quel.)
Sing.;
4) koêlarz czerwony (wszystkie odmiany) — Leccinum aurantiacum (Bull.) S. F. Gray;
5) maÊlak pstry — Suillus variegatus (Swartz)
O. Kuntze;
6) maÊlak sitarz — Suillus (L. ex Fr.) bovinus O. Kuntze;
7) maÊlak ziarnisty — Suillus granulatus (L.) O. Kuntze;
8) maÊlak zwyczajny — Suillus luteus (L.) S. F. Gray;
9) maÊlak ˝ó∏ty — Suillus grevillei (Klotzsch) Sing.
Klotzsch;
10) piaskowiec kasztanowaty — Gyroporus castaneus
(Bull.) Quel;
11) piaskowiec modrzak — Gyroporus cyanescens
(Bull.) Quel;
12) podgrzybek brunatny — Xerocomus badius (Fr.)
Kuhn ex Gilb;
24) pieczarka lÊniàca — Agaricus silvaticus Schaeff.,
z wyjàtkiem zbyt m∏odych egzemplarzy ze stanu
naturalnego, których blaszki jeszcze nie poró˝owia∏y;
25) pieczarka ogrodowa — Agaricus hortensis (Cooke) Pil., z wyjàtkiem zbyt m∏odych egzemplarzy
ze stanu naturalnego, których blaszki jeszcze nie
poró˝owia∏y;
26) pieczarka polna — Agaricus campestris (L.) Fr.,
z wyjàtkiem zbyt m∏odych egzemplarzy ze stanu
naturalnego, których blaszki jeszcze nie poró˝owia∏y;
27) pieczarka szlachetna — Agaricus bitorquis (Quel)
Sacc., z wyjàtkiem zbyt m∏odych egzemplarzy ze
stanu naturalnego, których blaszki jeszcze nie poró˝owia∏y;
28) pieczarka zaroÊlowa — Agaricus silvicola (Vitt.)
Sacc., z wyjàtkiem zbyt m∏odych egzemplarzy ze
stanu naturalnego, których blaszki jeszcze nie poró˝owia∏y;
29) pieprznik jadalny (kurka) — Cantharellus cibarius Fr;
30) p∏achetka ko∏pakowa — Rozites caperata (Pers. ex
Fr.) P. Karst;
31) twardzioszek przydro˝ny — Marasmius oreades
(Bolt.) Fr;
32) boczniak ostrygowaty — Pleurotus ostreatus (Jacq.) Kummer;
13) podgrzybek zajàczek — Xerocomus subtomentosus (L.) Quel;
33) twardziak (Shii-take) — Lentinus edodes (Berck.)
Singer, Syn. Lentinula edodes (Berk.), Pegler;
14) podgrzybek z∏otawy — Xerocomus chrysenteron
(Bull.) Quel;
15) czubajka kania — Macrolepiota procera (Soop.)
Sing;
34) ∏uskwiak nameko — Pholiota nameko (T. Ito) S. Ito
et Imai Syn. Collybia nameko T. Ito Pholiota gultinosa Kawam. Kuehneromyces nameko (t. Ito)
S. Ito;
16) gàska zielonka — Tricholoma flavovirens (Pers.)
Lund ex Nannf;
35) ∏uszczak zmienny — Kuehneromyces mutabilis
(Schaff.) Sing. Et Smith synonim: Pholiota mutabilis (Fr.) Kummer, pochodzàcy wy∏àcznie z uprawy;
17) kolczak ob∏àczasty — Hydnum repandum L.;
18) lejkowiec d´ty — Craterellus cornucopioides (L.)
Pers;
19) lejkówka wonna — Clitocybe odora (Bull.) Kummer;
36) pochwiak pochwiasty — Volvariella volvacea
(Bull. Ex Fr.) Sing. Syn. Volvaria volvacea (Bull.)
Sacc;
37) trufla letnia — Tuber aestivum Vitt;
38) trufla zimowa — Tuber brumale Pico & Vitt;
20) mleczaj rydz — Lactarius deliciosus Fr;
39) trufla czarnozarodnikowa — Tuber melanosporum
Vitt;
21) mleczaj smaczny — Lactarius volemus Fr;
40) trz´sak morszczynowaty — Tremella fuciformis
Berk.;
22) opieƒki — Armillaria mellea sensu lato (Vahl. in.
Fl. Dan.) P. Karst., Syn. Armillaria (Fr.: Fr) Staude,
Syn. Armillaria mellea comple, tylko m∏ode owocniki;
23) pieczarka dwuzarodnikowa — Agaricus bisporus
(Lange) Sing. Imbach, z wyjàtkiem zbyt m∏odych
egzemplarzy ze stanu naturalnego, których blaszki jeszcze nie poró˝owia∏y;
41) ucho bzowe — Hirneola auricula-judae (Bull. Ex
St. Amans) Berk. Syn. Auricularia auricula-judae
(Bull.) West. Auricularia auricula (L. ex Hooker)
Underwood;
42) uszak g´stow∏osy, „grzyby mun” — Auricularia
polytricha (Mont.) Sacc. Syn. Hirneola polytricha
Mont.
Za∏àcznik nr 2
WYKAZ PRZETWORÓW GRZYBOWYCH DOPUSZCZONYCH DO OBROTU
A. Pó∏produkty
1. Grzyby blanszowane, stanowiàce pó∏produkt nietrwa∏y, je˝eli
1) do ich sporzàdzenia u˝yto jednego z gatunków
grzybów Êwie˝ych wymienionych w za∏àczniku
nr 1 do rozporzàdzenia;
2) zosta∏y zblanszowane i umieszczone w zalewie
s∏ono-kwaÊnej o pH oko∏o 5 i do 10 % solanki;
3) przy przechowywaniu i transporcie zachowana
jest temperatura od 2 °C do 4 °C.
2. Grzyby mro˝one, je˝eli
1) do ich sporzàdzenia u˝yto jednego z gatunków
grzybów Êwie˝ych wymienionych w za∏àczniku
nr 1 do rozporzàdzenia oraz
2) zosta∏y poddane dzia∏aniu temperatury przynajmniej –30 °C.
3. Mieszanka kilku gatunków grzybów mro˝onych,
o których mowa w ust. 2, w postaci ca∏ych owocników lub krajanki, sporzàdzona poprzez ich zmieszanie.
4. Grzyby w solance, je˝eli
1) do ich sporzàdzenia u˝yto jednego z gatunków
grzybów Êwie˝ych wymienionych w pkt 1—14,
16, 20—23, 27, 29, 30, 32—39, 41 i 42 za∏àcznika
nr 1 do rozporzàdzenia;
2) zosta∏y zblanszowane i utrwalone w solance
o st´˝eniu nie mniejszym ni˝ 20 % — grzyby leÊne, pieczarki.
5. Grzyby suszone w postaci ca∏ych owocników, samych kapeluszy lub krajanki, p∏atków, grysiku lub
màczki, sporzàdzone z kapeluszy ∏àcznie z trzonami, których liczba nie mo˝e przekraczaç liczby kapeluszy, je˝eli
1) do ich sporzàdzenia u˝yto jednego z gatunków
grzybów Êwie˝ych wymienionych w za∏àczniku
nr 1 do rozporzàdzenia w pkt 1—23, 27, 29, 32,
33, 40—42 oraz
2) nie zawierajà wi´cej ni˝ 12 % wody.
6. Grzyby suszone w postaci màczki wielogatunkowej, je˝eli przemia∏ ka˝dego gatunku by∏ prowadzony oddzielnie, a mieszanie nastàpi∏o bezpoÊrednio przed wprowadzeniem do obrotu.
B. Produkty
1. Grzyby duszone w t∏uszczu w postaci ca∏ych
owocników lub krajanki, je˝eli
1) do ich sporzàdzenia u˝yto jednego z gatunków
grzybów Êwie˝ych, mro˝onych albo grzybów
w solance lub blanszowanych lub mieszaniny
gatunków grzybów Êwie˝ych wymienionych
w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia;
2) zosta∏y umieszczone w hermetycznych opakowaniach i poddane sterylizacji lub mro˝eniu
w temperaturze oko∏o –40 °C do –35 °C w opakowaniu szczelnym.
2. Ekstrakt grzybowy, stanowiàcy p∏ynny wyciàg
o zawartoÊci suchej masy minimum 7 %, je˝eli
1) do jego sporzàdzenia u˝yto jednego z gatunków grzybów Êwie˝ych wymienionych w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia lub grzybów
mro˝onych albo grzybów suszonych;
2) zosta∏ utrwalony termicznie.
3. Koncentrat grzybowy, stanowiàcy zag´szczony
wyciàg o zawartoÊci suchej masy minimum 24 %,
je˝eli
1) do jego sporzàdzenia u˝yto jednego z gatunków grzybów Êwie˝ych wymienionych w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia lub grzybów
mro˝onych albo grzybów suszonych oraz
2) zosta∏ utrwalony termicznie.
4. Grzyby kwaszone, je˝eli
1) produkt ma∏o trwa∏y
a) do jego sporzàdzenia u˝yto jednego z gatunków grzybów Êwie˝ych wymienionych w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia w pkt 1—14,
16, 17, 20—22, 29, 30 i 32 oraz
b) zosta∏ poddany fermentacji mlekowej;
2) produkt trwa∏y
— zosta∏ poddany pasteryzacji.
5. Grzyby marynowane, je˝eli
1) do ich sporzàdzenia u˝yto jednego z gatunków
grzybów Êwie˝ych, mro˝onych albo grzybów
w solance po odsoleniu lub blanszowanych,
albo mieszaniny gatunków grzybów Êwie˝ych
wymienionych w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia;
2) zosta∏y zakwaszone kwasem octowym lub cytrynowym albo mieszaninà tych kwasów o st´˝eniu nie wy˝szym ni˝ 1,5 % w przeliczeniu na
kwas octowy do poziomu pH przynajmniej 5,4;
3) zosta∏y poddane pasteryzacji.
6. Grzyby sterylizowane, je˝eli
1) do ich sporzàdzenia u˝yto jednego z gatunków
grzybów Êwie˝ych lub mro˝onych albo mieszaniny gatunków grzybów Êwie˝ych wymienionych w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia, albo
grzybów w solance po odsoleniu lub grzybów
blanszowanych;
2) zosta∏y umieszczone w hermetycznych opakowaniach i poddane dzia∏aniu temperatury
120 °C—122 °C.
7. Inne przetwory grzybowe, je˝eli do ich sporzàdzenia u˝yto jednego z gatunków grzybów Êwie˝ych
lub mieszaniny gatunków grzybów wymienionych
w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia lub pó∏produktów.
8. Mieszanka mro˝ona gatunków grzybów wymienionych w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia,
w postaci ca∏ych owocników lub krajanki.
9. Mieszanka, o której mowa w ust. 8, mo˝e zawieraç
równie˝ warzywa.
Za∏àcznik nr 3
WZÓR
................................., dnia ................................
.............................................................
.............................................................
.............................................................
(imi´ i nazwisko lub nazwa (firma)
i adres podmiotu prowadzàcego dzia∏alnoÊç
w zakresie przetwórstwa lub skupu grzybów)
ATEST NA GRZYBY ÂWIE˚E Nr ...........
Na podstawie § 6 ust. 1 rozporzàdzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2008 r. w sprawie grzybów
dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych oraz Êrodków spo˝ywczych zawierajàcych
grzyby oraz uprawnieƒ klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy (Dz. U. Nr 218, poz. 1399) w wyniku oceny
przeprowadzonej w dniu ...................................................................................................... o godz. ..........................
stwierdzam, ˝e grzyby Êwie˝e z gatunku ......................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
pochodzàce z okolic .......................................................................................................................................................
w iloÊci kg ......................... (s∏ownie) .............................................................................................................................
pod wzgl´dem zgodnoÊci gatunkowej i cech organoleptycznych nie budzà zastrze˝eƒ i nadajà si´ do obrotu
i przetwórstwa.
Atest obejmuje parti´ badanà, której maksymalny okres przechowywania wynosi 48 godzin w temperaturze do 10 °C.
...................................................................................
(pieczàtka i podpis grzyboznawcy/klasyfikatora grzybów)
Za∏àcznik nr 4
WZÓR
................................., dnia ................................
.............................................................
.............................................................
.............................................................
(imi´ i nazwisko lub nazwa (firma)
i adres podmiotu prowadzàcego dzia∏alnoÊç
w zakresie przetwórstwa lub skupu grzybów)
ATEST NA GRZYBY SUSZONE Nr ......
Na podstawie § 6 ust. 2 rozporzàdzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2008 r. w sprawie grzybów
dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych oraz Êrodków spo˝ywczych zawierajàcych
grzyby oraz uprawnieƒ klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy (Dz. U. Nr 218, poz. 1399) w wyniku oceny
przeprowadzonej w dniu ................................................... stwierdzam, ˝e dostarczone do oceny grzyby suszone
w iloÊci .................................... dag/kg (s∏ownie: .........................................................................................................)
z gatunku .........................................................................................................................................................................
w postaci ca∏ych owocników, kapeluszy, krajanki*),
w opakowaniu zbiorczym/jednostkowym*),
bez domieszki innych gatunków grzybów,
bez zapleÊnieƒ, zaczerwienia wtórnego i rozkruszka,
zawartoÊç wody ...............................................,
pod wzgl´dem przynale˝noÊci gatunkowej, cech organoleptycznych i oceny sanitarnej nie budzà zastrze˝eƒ
i nadajà si´ do obrotu.
Grzyby przeznaczone do sprzeda˝y konsumentowi finalnemu muszà byç umieszczone w opakowaniach
jednostkowych i oznakowane nast´pujàcymi informacjami: gatunek grzybów, nr atestu, rok zbioru.
Atest obejmuje parti´ badanà.
.........................................................
(podpis i pieczàtka grzyboznawcy)
———————
*) W∏aÊciwe podkreÊliç.
Za∏àcznik nr 5
RAMOWY PROGRAM KURSU SPECJALISTYCZNEGO
DLA KANDYDATÓW NA KLASYFIKATORÓW GRZYBÓW
Program
1. Podstawowe wiadomoÊci o grzybach kapeluszowych
2) ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Paƒstwowej
Inspekcji Sanitarnej;
3) przepisy dotyczàce opakowaƒ jednostkowych.
1) Êrodowisko oraz warunki rozwoju grzybów;
7. Polskie normy dotyczàce grzybów Êwie˝ych.
2) rola grzybów w Êwiecie roÊlinnym i zwierz´cym;
8. Ocena grzybów Êwie˝ych
3) sezonowoÊç owocowania grzybów;
1) cechy dyskwalifikujàce;
4) budowa owocnika grzyba kapeluszowego, cechy makro- i mikroskopowe, cechy organoleptyczne;
2) klasa jakoÊci;
5) podstawy podzia∏u systematycznego grzybów.
2. Charakterystyka dopuszczonych do obrotu grzybów uprawnych i rosnàcych w warunkach naturalnych — zgodnie z obowiàzujàcymi przepisami.
3. Grzyby jadalne niedopuszczone do obrotu — przyczyny ich niedopuszczenia.
4. Grzyby trujàce i zatrucia grzybami
1) omówienie gatunków grzybów b´dàcych najcz´stszà przyczynà zatruç oraz podobnych do
nich gatunków jadalnych;
2) podzia∏ zatruç ze wzgl´du na zasady dzia∏ania
toksyn.
3) warunki przechowywania i transportu.
9. Wymagania sanitarne dotyczàce punktów skupu
grzybów.
10. Sprawowanie nadzoru sanitarnego nad
1) targowiskowà sprzeda˝à rosnàcych w warunkach naturalnych grzybów Êwie˝ych i przetworów grzybowych;
2) grzybami i przetworami grzybowymi znajdujàcymi si´ w obrocie;
3) grzybami w zak∏adach ˝ywienia zbiorowego.
11. åwiczenia — wystawianie atestów na grzyby
Êwie˝e przeznaczone do
5. Grzyby podlegajàce ochronie prawnej.
1) przetwórstwa;
6. Podstawy prawne dotyczàce sprawowania nadzoru przez organy urz´dowej kontroli ˝ywnoÊci
2) obrotu.
1) ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeƒstwie ˝ywnoÊci i ˝ywienia wraz z aktami wykonawczymi;
12. Seminarium — powtórzenie materia∏u z zakresu,
o którym mowa w pkt 1—10.
Czas trwania kursu — ................. godzin.
Za∏àcznik nr 6
RAMOWY PROGRAM KURSU SPECJALISTYCZNEGO DLA KANDYDATÓW NA GRZYBOZNAWCÓW
Program
1. Podstawowe wiadomoÊci o grzybach kapeluszowych
1) Êrodowisko oraz warunki rozwoju grzybów;
4) rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia
9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko wyst´pujàcych grzybów obj´tych ochronà (Dz. U.
Nr 168, poz. 1765).
17. Omówienie przetwórstwa grzybów
2) rola grzybów w Êwiecie roÊlinnym i zwierz´cym;
1) pó∏produkty: grzyby solone, grzyby blanszowane;
3) sezonowoÊç owocowania grzybów.
2) pó∏produkty gotowe: grzyby suszone, grzyby
marynowane, grzyby sterylizowane;
2. Warunki zbioru ze stanu naturalnego.
3. Budowa grzybów kapeluszowych.
3) produkty zawierajàce w swoim sk∏adzie grzyby.
4. Podstawy podzia∏u systematycznego grzybów.
18. Zaj´cia praktyczne — zwiedzanie zak∏adu przetwórstwa grzybów.
5. Zbiór i oznaczenia zebranych gatunków rosnàcych
w warunkach naturalnych.
19. Przetwórstwo grzybów rosnàcych w warunkach
naturalnych.
6. Omówienie grzybów dopuszczonych do obrotu —
uprawnych i rosnàcych w warunkach naturalnych.
20. åwiczenia
7. åwiczenia
1) okreÊlanie przynale˝noÊci gatunkowej grzybów
Êwie˝ych na podstawie zarodników — analiza
mikroskopowa;
1) zbiór i oznaczanie zebranych gatunków grzybów Êwie˝ych rosnàcych w warunkach naturalnych w terenie;
2) okreÊlanie przynale˝noÊci gatunkowej rosnàcych w warunkach naturalnych grzybów suszonych;
2) pos∏ugiwanie si´ kluczami i atlasami.
3) identyfikacja i segregacja grzybów suszonych;
8. Grzyby podlegajàce ochronie prawnej.
4) wystawianie atestów na grzyby Êwie˝e i suszone.
9. Sk∏ad chemiczny grzybów.
10. WartoÊci od˝ywcze i przyswajalnoÊç przez organizm ludzki grzybów.
11. Uprawa grzybów — metody, trendy.
12. Produkcja pieczarki blanszowanej, mro˝onej, marynowanej.
13. Produkcja pod∏o˝a do uprawy pieczarki.
21. Wymagania sanitarne dotyczàce punktów skupu
grzybów.
22. Zasady nadzoru organów urz´dowej kontroli ˝ywnoÊci nad sprzeda˝à grzybów Êwie˝ych, suszonych i przetworów grzybowych na targowiskach
i w obrocie.
23. Zatrucia grzybami na tle zatruç pokarmowych
w kraju. Epidemiologia zatruç grzybami — podzia∏
zatruç ze wzgl´du na mechanizm dzia∏ania toksyn
14. Ska˝enia promieniotwórcze grzybów.
1) zatrucia cytotropowe;
15. Podstawowe wiadomoÊci z zakresu mikrobiologii
i zanieczyszczeƒ chemicznych ˝ywnoÊci, higieny
produkcji i wymagaƒ mikrobiologicznych dla grzybów i przetworów grzybowych.
2) zatrucia neurotropowe;
16. Obowiàzujàce przepisy prawne krajowe dotyczàce
1) rozporzàdzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2008 r. w sprawie grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych oraz Êrodków spo˝ywczych zawierajàcych grzyby oraz uprawnieƒ klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy (Dz. U. Nr 218, poz. 1399);
2) dozwolonych substancji dodatkowych, które
mogà byç stosowane do produkcji ˝ywnoÊci;
3) maksymalnych poziomów zanieczyszczeƒ chemicznych i biologicznych, które mogà znajdowaç si´ w ˝ywnoÊci;
3) zatrucia gastryczne;
4) zatrucia nieswoiste.
24. Identyfikacja i segregacja grzybów suszonych.
25. Podstawy prawne dotyczàce sprawowania nadzoru przez organy urz´dowej kontroli ˝ywnoÊci
1) ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeƒstwie ˝ywnoÊci i ˝ywienia wraz z aktami wykonawczymi;
2) ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Paƒstwowej
Inspekcji Sanitarnej.
26. Powtórzenie materia∏u kursu.
27. Projekcja filmu, np. „Zatrucia grzybami”.
Czas trwania kursu — ................ godzin.
Za∏àcznik nr 7
WZÓR
ÂWIADECTWO KLASYFIKATORA GRZYBÓW Nr .....
Wojewódzka Stacja
Sanitarno-Epidemiologiczna
w .....................................
Stwierdzam, ˝e
Pan/Pani ..........................................................................................................................................................................
imi´ ojca ..........................................................................................................................................................................
urodzony(a) ....................................................................................................................................................................
PESEL ..............................................................................................................................................................................
NIP ...................................................................................................................................................................................
po zdaniu w dniu ........................................................ z wynikiem pozytywnym egzaminu uzyska∏(a) uprawnienie
klasyfikatora grzybów.
Podstawa prawna: § 10 ust. 1 rozporzàdzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2008 r. w sprawie grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych oraz Êrodków spo˝ywczych zawierajàcych grzyby oraz uprawnieƒ klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy (Dz. U. Nr 218, poz. 1399).
Uprawnienie podlega uchyleniu na podstawie § 10 ust. 2 rozporzàdzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2008 r. w sprawie
grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych oraz Êrodków spo˝ywczych zawierajàcych grzyby
oraz uprawnieƒ klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy (Dz. U. Nr 218, poz. 1399).
.....................................................................
(podpis i piecz´ç paƒstwowego wojewódzkiego
inspektora sanitarnego)
...................................................................
(piecz´ç okràg∏a paƒstwowego wojewódzkiego
inspektora sanitarnego)
....................................., dnia ............................
Za∏àcznik nr 8
WZÓR
ÂWIADECTWO GRZYBOZNAWCY Nr ......
Paƒstwowy Wojewódzki
Inspektor Sanitarny w Poznaniu
Stwierdzam, ˝e
Pan/Pani ..........................................................................................................................................................................
imi´ ojca ..........................................................................................................................................................................
urodzony(a) ................................................................................... w .............................................................................
PESEL ..............................................................................................................................................................................
NIP ...................................................................................................................................................................................
po zdaniu w dniu ............................................................................... z wynikiem pozytywnym egzaminu uzyska∏(a)
uprawnienie grzyboznawcy.
Podstawa prawna: § 12 ust. 1 rozporzàdzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2008 r. w sprawie
grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych oraz Êrodków spo˝ywczych zawierajàcych grzyby oraz uprawnieƒ klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy (Dz. U. Nr 218, poz. 1399).
Uprawnienie podlega uchyleniu na podstawie § 12 ust. 2 rozporzàdzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2008 r. w sprawie grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych oraz
Êrodków spo˝ywczych zawierajàcych grzyby oraz uprawnieƒ klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy (Dz. U.
Nr 218, poz. 1399).
.....................................................................
(podpis i piecz´ç paƒstwowego wojewódzkiego
inspektora sanitarnego)
...................................................................
(piecz´ç okràg∏a paƒstwowego wojewódzkiego
inspektora sanitarnego)
....................................., dnia ............................
1399
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA1)
z dnia 13 listopada 2008 r.
w sprawie grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych
oraz Êrodków spo˝ywczych zawierajàcych grzyby oraz uprawnieƒ klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy2)
Na podstawie art. 44 ustawy z dnia 25 sierpnia
2006 r. o bezpieczeƒstwie ˝ywnoÊci i ˝ywienia (Dz. U.
Nr 171, poz. 1225 oraz z 2008 r. Nr 214, poz. 1346)
zarzàdza si´, co nast´puje