Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 22 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać zbiorniki pomiarowe, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych

§ 1. W rozporzàdzeniu Rady Ministrów z dnia

26 lipca 2005 r. w sprawie ustalenia granic niektórych

gmin i miast oraz nadania miejscowoÊciom statusu

miasta (Dz. U. Nr 141, poz. 1185 i Nr 252, poz. 2124

oraz z 2006 r. Nr 245, poz. 1778) w § 1 w pkt 1

w lit. b wyrazy „1—153, 155—163, 165—214, 254

Poz. 124 i 125

i 798” zast´puje si´ wyrazami „1—214” oraz wyrazy

„87,71 ha” zast´puje si´ wyrazami „87,69 ha”.

§ 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Prezes Rady Ministrów: D. Tusk

125

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1)

z dnia 22 stycznia 2008 r.

w sprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç zbiorniki pomiarowe,

oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej

tych przyrzàdów pomiarowych2)

Na podstawie art. 9a ustawy z dnia 11 maja 2001 r.

— Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441,

z póên. zm.3)) zarzàdza si´, co nast´puje

Rozdzia∏ 1

Przepisy ogólne

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) wymagania w zakresie konstrukcji, wykonania,

materia∏ów, charakterystyk metrologicznych oraz

warunków w∏aÊciwego stosowania zbiorników pomiarowych;

2) szczegó∏owy zakres badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej

zbiorników pomiarowych;

3) sposoby i metody przeprowadzania badaƒ

i sprawdzeƒ, o których mowa w pkt 2;

4) zakres informacji, jakie powinna zawieraç instrukcja obs∏ugi zbiorników pomiarowych.

§ 2. Wymagaƒ okreÊlonych w rozporzàdzeniu nie

stosuje si´ do zbiorników pomiarowych

———————

1) Minister Gospodarki kieruje dzia∏em administracji rzàdo-

wej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r.

w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra

Gospodarki (Dz. U. Nr 216, poz. 1593).

2) Niniejsze rozporzàdzenie zosta∏o notyfikowane Komisji

Europejskiej w dniu 21 wrzeÊnia 2007 r., pod numerem 2007/0527/PL, zgodnie z § 4 rozporzàdzenia Rady

Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu

funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r.

Nr 65, poz. 597), które wdra˝a dyrektyw´ 98/34/WE z dnia

22 czerwca 1998 r. ustanawiajàcà procedur´ udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych

(Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, z póên. zm.; Dz. Urz. UE

Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337).

3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y

og∏oszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 163, poz. 1362 i Nr 180,

poz. 1494, z 2006 r. Nr 170, poz. 1217 i Nr 249, poz. 1834

oraz z 2007 r. Nr 176, poz. 1238.

1) wyprodukowanych lub wprowadzonych do obrotu

w innym paƒstwie cz∏onkowskim Unii Europejskiej albo Republice Turcji,

2) wyprodukowanych w paƒstwie cz∏onkowskim

Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu

(EFTA) — b´dàcym stronà umowy o Europejskim

Obszarze Gospodarczym

— zgodnie z przepisami obowiàzujàcymi w tych paƒstwach, pod warunkiem ˝e przyrzàdy te spe∏niajà wymagania w stopniu odpowiadajàcym przepisom rozporzàdzenia.

§ 3. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o

1) zbiorniku — nale˝y przez to rozumieç zbiornik pomiarowy b´dàcy przyrzàdem pomiarowym, posadowionym na sta∏e albo zainstalowanym na sta∏e

na pojeêdzie drogowym, s∏u˝àcym do pomiaru obj´toÊci cieczy do niego przyjmowanej lub z niego

wydawanej, z wy∏àczeniem gazów skroplonych,

o kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej poziomej, cylindra o osi g∏ównej pionowej, prostopad∏oÊcianu,

graniastos∏upa stojàcego, ostros∏upa Êci´tego,

sto˝ka Êci´tego lub kuli, wyposa˝onym w urzàdzenie do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia i opcjonalnie w przelicznik oraz urzàdzenia do pomiaru temperatury i g´stoÊci cieczy, stanowiàcym wraz z zainstalowanymi w nim urzàdzeniami jednolity

uk∏ad pomiarowy;

2) przeliczniku — nale˝y przez to rozumieç urzàdzenie

przeznaczone do automatycznego przeliczania obj´toÊci cieczy znajdujàcej si´ w zbiorniku w warunkach pomiaru na obj´toÊç cieczy w warunkach bazowych;

3) pojemnoÊci nominalnej zbiornika — nale˝y przez

to rozumieç zaprojektowanà maksymalnà obj´toÊç cieczy, jaka mo˝e byç zawarta w zbiorniku

w warunkach bazowych;

4) dopuszczalnym poziomie cieczy w zbiorniku — nale˝y przez to rozumieç najni˝szy albo najwy˝szy poziom cieczy, którego przekroczenie stanowi zagro˝enie dla stanu technicznego zbiornika lub wykonania prawid∏owego pomiaru za pomocà zbiornika;

5) b∏´dach granicznych dopuszczalnych — nale˝y

przez to rozumieç wartoÊci skrajne b∏´dów zbiornika oraz przyrzàdów pomiarowych wchodzàcych

w sk∏ad jego wyposa˝enia;

6) dawce minimalnej — nale˝y przez to rozumieç najmniejszà obj´toÊç cieczy, jaka mo˝e byç odmierzona za pomocà komory zbiornika z b∏´dem wzgl´dnym nie wi´kszym ni˝ b∏àd graniczny dopuszczalny zbiornika przy zatwierdzeniu typu i legalizacji;

7) zalewie cz´Êciowym zbiornika — nale˝y przez to

rozumieç obj´toÊç wody ca∏kowicie pokrywajàcej

dno zbiornika, odmierzonà podczas wzorcowania

zbiornika, od której rozpoczyna si´ pomiar wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika;

8) osi pomiarowej — nale˝y przez to rozumieç pionowà lini´ prostà przechodzàcà przez Êrodek króçca

pomiarowego;

9) p∏ytce odniesienia — nale˝y przez to rozumieç

p∏ytk´ przymocowanà do dna zbiornika, której

górna p∏aszczyzna jest prostopad∏a do osi pomiarowej jà przecinajàcej;

10) p∏aszczyênie odniesienia — nale˝y przez to rozumieç p∏aszczyzn´ wyznaczonà przez górnà kraw´dê króçca pomiarowego;

11) wysokoÊci odniesienia — nale˝y przez to rozumieç

odleg∏oÊç od punktu wyznaczonego przez przeci´cie osi pomiarowej z powierzchnià dna zbiornika,

a w przypadku wyposa˝enia zbiornika w p∏ytk´ odniesienia — z górnà powierzchnià tej p∏ytki (dolny

punkt odniesienia), do punktu wyznaczonego

przez przeci´cie osi pomiarowej z p∏aszczyznà odniesienia (górny punkt odniesienia), mierzonà

wzd∏u˝ osi pomiarowej;

12) mierniku — nale˝y przez to rozumieç urzàdzenie

do automatycznego pomiaru wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika;

13) zbiorniku bezciÊnieniowym — nale˝y przez to rozumieç zbiornik, w którym podczas pomiaru wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika ciÊnienie nad

powierzchnià swobodnà cieczy równe jest ciÊnieniu atmosferycznemu lub jest ró˝ne od ciÊnienia

atmosferycznego w granicach od 0,0025 bara

(0,25 kPa) podciÊnienia do 0,035 bara (3,5 kPa)

nadciÊnienia;

14) zbiorniku niskociÊnieniowym — nale˝y przez to rozumieç zbiornik, w którym podczas pomiaru wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika nadciÊnienie

nad powierzchnià swobodnà cieczy utrzymuje si´

powy˝ej ciÊnienia atmosferycznego i nie przekracza 0,5 bara (50 kPa);

15) zbiorniku ciÊnieniowym — nale˝y przez to rozumieç zbiornik, w którym podczas pomiaru wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika nadciÊnienie

nad powierzchnià swobodnà cieczy przekracza

0,5 bara (50 kPa);

16) ciÊnieniu dopuszczalnym — nale˝y przez to rozumieç granicznà wartoÊç nadciÊnienia nad powierzchnià swobodnà cieczy, mierzonà w najwy˝szym punkcie przestrzeni ciÊnieniowej zbiornika

niskociÊnieniowego lub ciÊnieniowego;

Poz. 125

17) sch∏adzalniku do mleka — nale˝y przez to rozumieç zbiornik bezciÊnieniowy, naziemny, s∏u˝àcy

do pomiaru obj´toÊci mleka;

18) warunkach bazowych — nale˝y przez to rozumieç

warunki, do których jest przeliczana obj´toÊç cieczy wyznaczona w warunkach pomiaru;

19) króçcu pomiarowym pierwotnym — nale˝y przez

to rozumieç króciec komory zbiornika przeznaczony do wykonywania pomiaru wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika za pomocà przymiaru lub

miernika;

20) króçcu dodatkowym — nale˝y przez to rozumieç

króciec komory zbiornika przeznaczony do sprawdzania za pomocà przymiaru wskazaƒ miernika;

21) tablicy obj´toÊci — nale˝y przez to rozumieç tablic´, w której podane sà wartoÊci obj´toÊci cieczy

zawartej w zbiorniku, w zale˝noÊci od wysokoÊci

nape∏nienia zbiornika;

22) minimalnej wysokoÊci nape∏nienia — nale˝y przez

to rozumieç wysokoÊç, dla której b∏àd wzorcowania zbiornika nie przekracza b∏´du granicznego dopuszczalnego przy zatwierdzeniu typu i legalizacji.

Rozdzia∏ 2

Wymagania w zakresie konstrukcji, materia∏ów

i wykonania zbiorników

§ 4. 1. Konstrukcja zbiornika powinna

1) uniemo˝liwiaç

a) zatrzymywanie p´cherzy powietrza lub par cieczy podczas nape∏niania,

b) pozostawanie cieczy w zbiornikach podczas

opró˝niania;

2) gwarantowaç

a) szczelnoÊç,

b) brak wkl´Êni´ç jego p∏aszczy;

3) zapewniaç regularnoÊç kszta∏tów.

2. Wewnàtrz zbiornika mogà byç umieszczone dodatkowe urzàdzenia mieszalnikowe, grzejne lub zwiàzane z technologià przechowywania cieczy.

§ 5. 1. Zbiornik posadowiony na sta∏e w kszta∏cie

cylindra o osi g∏ównej pionowej mo˝e byç wyposa˝ony w dach sta∏y albo dach sta∏y i wewn´trzny dach

p∏ywajàcy albo dach p∏ywajàcy.

2. Dach p∏ywajàcy albo wewn´trzny dach p∏ywajàcy mogà byç stosowane wy∏àcznie w zbiornikach bezciÊnieniowych.

§ 6. 1. Zbiorniki w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej

pionowej, prostopad∏oÊcianu stojàcego, graniastos∏upa, sto˝ka, ostros∏upa Êci´tego i kuli powinny byç

jednokomorowe.

2. Zbiorniki w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej poziomej lub prostopad∏oÊcianu le˝àcego mogà byç

jedno- lub wielokomorowe.

3. PojemnoÊç ka˝dej z komór zbiornika wielokomorowego po ca∏kowitym nape∏nieniu lub opró˝nieniu komór sàsiednich mo˝e si´ zmieniaç nie wi´cej ni˝

o ±0,1 % wartoÊci obj´toÊci mierzonej.

5. Górne kraw´dzie króçców pomiarowych b´dàce

p∏aszczyznami odniesienia powinny

1) byç prostopad∏e do jego osi pomiarowej;

2) mieç chropowatoÊç Ra nie wi´kszà ni˝ 0,63 μm.

§ 7. 1. Komora zbiornika posadowionego na sta∏e

powinna byç wyposa˝ona w jedno z nast´pujàcych

urzàdzeƒ do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia

1) przymiar wst´gowy mieszany z obcià˝nikiem, zwany dalej „przymiarem wst´gowym”;

2) przymiar sztywny;

3) przymiar pó∏sztywny;

4) cieczowskaz wziernikowy z jednà kresà naniesionà

na szklanej p∏ytce cieczowskazu lub metalowej podzielni wraz z wartoÊcià liczbowà pojemnoÊci nominalnej komory zbiornika;

5) cieczowskaz wziernikowy wyposa˝ony w przymiar;

6) cieczowskaz rurkowy wyposa˝ony w przymiar;

7) miernik.

6. Je˝eli króçce pomiarowe wykonane sà z kilku

po∏àczonych ze sobà elementów, ich po∏o˝enie nie powinno si´ zmieniaç bez mo˝liwoÊci uszkodzenia cech

zabezpieczajàcych.

2. Komora zbiornika posadowionego na sta∏e mo˝e byç wyposa˝ona w wi´cej ni˝ jeden cieczowskaz.

3. Cieczowskaz powinien byç umieszczony

1) pionowo, a zakres jego wskazaƒ powinien umo˝liwiaç odczytanie wskazania wysokoÊci

a) cz´Êciowego zalewu zbiornika, dokonanego jak

najmniejszà obj´toÊcià wody,

b) nape∏nienia w ca∏ym zakresie pomiarowym

zbiornika;

2) tak, aby górna granica wskazaƒ cieczowskazu znajdujàcego si´ ni˝ej by∏a widoczna na poziomie dolnej granicy zakresu wskazaƒ cieczowskazu znajdujàcego si´ bezpoÊrednio nad nim.

4. Komora zbiornika zainstalowanego na pojeêdzie

drogowym powinna byç wyposa˝ona w miernik.

§ 8. 1. Komory zbiorników mogà byç wyposa˝one

w cieczowskazy lub króçce pomiarowe.

2. Konstrukcja komory zbiornika posadowionego

na sta∏e, wyposa˝onego w miernik powinna umo˝liwiaç wykonywanie sprawdzania wskazaƒ miernika.

Do sprawdzania wskazaƒ mierników mogà s∏u˝yç

króçce dodatkowe albo cieczowskazy.

3. OÊ pomiarowa króçca pomiarowego i króçca dodatkowego w zbiorniku posadowionym na sta∏e powinna byç pionowa i przecinaç najwy˝szà tworzàcà

zbiornika.

4. Króçce pomiarowe powinny byç

1) po∏àczone trwale ze zbiornikiem;

2) wykonane z rury o Êrednicy wewn´trznej umo˝liwiajàcej

a) wprowadzenie przymiarów i oparcie o jej kraw´dzie zderzaków, w przypadku r´cznego pomiaru wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika,

b) zamontowanie miernika i zapewniajàcej jego

poprawne dzia∏anie;

3) umieszczone w pionowej osi symetrii zbiorników

o kszta∏cie sto˝ka Êci´tego, ostros∏upa Êci´tego

lub kuli.

§ 9. 1. W zbiorniku posadowionym na sta∏e

w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej poziomej króçce pomiarowe powinny byç umieszczone w po∏owie d∏ugoÊci ka˝dej z komór zbiornika z tolerancjà ±20 mm, przy

czym przez d∏ugoÊç komory nale˝y rozumieç odleg∏oÊç pomi´dzy punktami przeci´cia poziomej osi symetrii komory zbiornika z wewn´trznymi powierzchniami jej dennic, albo wyposa˝one w urzàdzenie do

kontroli poziomu ustawienia zbiornika.

2. W zbiorniku instalowanym na pojeêdzie drogowym króçce pomiarowe powinny byç umieszczone

w po∏owie d∏ugoÊci ka˝dej z komór zbiornika, z tolerancjà ±20 mm.

§ 10. 1. W zbiorniku wyposa˝onym w króciec pomiarowy mo˝e byç zamontowana p∏ytka odniesienia.

P∏ytka odniesienia powinna byç zamontowana do dna

zbiornika.

2. Je˝eli zbiornik jest wyposa˝ony w króçce pomiarowe pierwotny i dodatkowy, p∏ytki odniesienia powinny byç zamontowane tak, aby ich p∏aszczyzny odniesienia le˝a∏y na wspólnej poziomej p∏aszczyênie.

3. P∏ytka odniesienia powinna byç po∏àczona

z konstrukcjà zbiornika w sposób nieroz∏àczny.

§ 11. 1. Króçce pomiarowe mogà byç przed∏u˝one

do wn´trza komory zbiornika rurami pomiarowymi

o Êrednicach wewn´trznych nie mniejszych ni˝ Êrednice wewn´trzne tych króçców.

2. W Êciance rury pomiarowej powinny byç wykonane na ca∏ej d∏ugoÊci przynajmniej dwa rz´dy otworów o Êrednicach do nie mniejszych ni˝ 0,1 Êrednicy

wewn´trznej rury dr i podzia∏ce nie wi´kszej ni˝ Êrednica wewn´trzna rury dr .

3. Otwory, o których mowa w ust. 2, mogà byç wykonane w inny sposób pod warunkiem, ˝e powierzchnia ca∏kowita otworów nie b´dzie mniejsza ni˝ otworów wykonanych w sposób, o którym mowa w ust. 2,

a podzia∏ka otworów nie b´dzie wi´ksza ni˝ Êrednica

wewn´trzna rury dr .

4. Koƒce rur pomiarowych powinny byç umieszczone wewnàtrz zbiorników w odleg∏oÊciach nie

mniejszych ni˝ 50 mm od dna zbiornika, p∏ytek odniesienia lub najni˝szej tworzàcej w przypadku zbiornika

w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej poziomej.

§ 12. 1. W zbiorniku posadowionym na sta∏e króçce pomiarowe powinny byç umieszczone w taki sposób, aby w warunkach odniesienia zmiana wartoÊci

wysokoÊci odniesienia, spowodowana zmianami wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika, zmianà ciÊnienia w zbiorniku lub zmianà obcià˝enia dachu, nie by∏a

wi´ksza ni˝ 0,02 %.

2. W zbiorniku zainstalowanym na pojeêdzie drogowym zmiana wysokoÊci odniesienia komory, spowodowana jej nape∏nieniem, nie mo˝e przekraczaç

wi´kszej z nast´pujàcych wartoÊci

1) 2 mm;

2) 0,1 % wartoÊci wysokoÊci odniesienia.

§ 13. 1. W zbiorniku posadowionym na sta∏e

w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej pionowej z dachem

p∏ywajàcym z prowadnicà, króciec pomiarowy pierwotny powinien byç umieszczony na koronie zbiornika w odleg∏oÊci nie wi´kszej ni˝ 1 m od prowadnicy.

2. Dach p∏ywajàcy powinien umo˝liwiaç dokonywanie pomiarów wysokoÊci nape∏nienia komory

zbiornika za pomocà przymiaru lub miernika i byç wyposa˝ony w trzy, równo rozmieszczone na obwodzie

i wzgl´dem siebie, króçce pomiarowe s∏u˝àce do pomiaru g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego

zbiornika przy pomocy przymiaru albo czujników

zmian g∏´bokoÊci zanurzenia dachu.

3. Je˝eli w króçcach, o których mowa w ust. 2, zosta∏y zainstalowane czujniki zmian g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego, w odleg∏oÊci nie wi´kszej

ni˝ 1 m od ka˝dego z tych króçców powinny byç

umieszczone króçce do ich sprawdzania.

4. Czujniki zmian g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego mogà byç wywzorcowane po ich zainstalowaniu w zbiorniku.

§ 14. Je˝eli w sch∏adzalniku do mleka do pomiaru

wysokoÊci nape∏nienia stosuje si´

1) przymiar sztywny lub przymiar pó∏sztywny

— sch∏adzalnik do mleka powinien byç wyposa˝ony w króçce pomiarowe;

2) przymiar pó∏sztywny, o którym mowa w § 22

ust. 6 — sch∏adzalnik do mleka powinien byç wyposa˝ony w trzpienie pomiarowe

a) o Êrednicy pomiarowej d nie mniejszej ni˝

6 mm,

b) o d∏ugoÊci pomiarowej l nie wi´kszej ni˝ pi´ç

gruboÊci przymiaru g,

c) umieszczone w p∏aszczyznach przechodzàcych

przez osie symetrii trzpieni i równoleg∏ych do

powierzchni swobodnej mleka zawartego

w sch∏adzalniku,

d) trwale z nim po∏àczone, bez mo˝liwoÊci zmiany

ich po∏o˝enia,

e) wykonane z metalu,

f) z cz´Êciami pomiarowymi, których powierzchnie powinny mieç

— twardoÊç nie mniejszà ni˝ 45 HRC,

— chropowatoÊç Ra nie wi´kszà ni˝ 0,63 μm.

§ 15. 1. Zbiornik posadowiony na sta∏e powinien

byç ustawiony w sposób zapewniajàcy niezmiennoÊç

jego po∏o˝enia albo wyposa˝ony w poziomnic´ lub

pion.

2. Poziomnica lub pion powinny byç

1) po∏àczone ze zbiornikiem w sposób trwa∏y;

2) umieszczone w pobli˝u urzàdzeƒ do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia;

Poz. 125

3) zamocowane w sposób uniemo˝liwiajàcy zmian´

ich po∏o˝enia bez uszkodzenia cech zabezpieczajàcych.

3. Sch∏adzalnik do mleka mo˝e byç dodatkowo wyposa˝ony w urzàdzenie do regulacji ustawienia.

4. Zbiornik zainstalowany na pojeêdzie drogowym

powinien byç wyposa˝ony w urzàdzenie do kontroli

i regulacji ustawienia umo˝liwiajàce jego wypoziomowanie.

5. Poziomnica albo pion w czasie pomiaru wysokoÊci nape∏nienia zbiornika powinny wskazywaç ustawienie zbiornika takie samo jak przy wzorcowaniu.

§ 16. 1. Zawory odcinajàce dop∏yw cieczy do zbiornika powinny byç zamontowane bezpoÊrednio przy

zbiorniku.

2. Konstrukcja przewodów dop∏ywowych umieszczonych we wn´trzu zbiornika nape∏nianego od góry

powinna gwarantowaç utrzymywanie si´ w nich poziomu cieczy na poziomie wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika.

3. Opró˝nianie zbiornika powinno odbywaç si´

1) od do∏u — przez przewody odp∏ywowe umieszczone w pobli˝u podstawy zbiornika, przy czym zawory odcinajàce wyp∏yw cieczy powinny byç zamontowane bezpoÊrednio przy zbiorniku;

2) od góry — przez przewody odp∏ywowe umieszczone wewnàtrz zbiornika, w sposób zapewniajàcy

ich ca∏kowite wype∏nienie.

4. Zbiornik instalowany na pojeêdzie drogowym

mo˝e byç wyposa˝ony w instalacj´ spustowà.

5. Rura wyp∏ywowa zbiornika instalowanego na

pojeêdzie drogowym powinna byç pochylona o co

najmniej 2° w kierunku zaworu wyp∏ywowego.

6. Komora zbiornika zainstalowanego na pojeêdzie

drogowym powinna byç wyposa˝ona w zawór wyp∏ywowy stanowiàcy g∏ówne dolne ograniczenie pojemnoÊci komory.

7. Rura wyp∏ywowa zbiornika instalowanego na

pojeêdzie drogowym powinna byç wyposa˝ona

w przeziernik umieszczony przed zaworem wyp∏ywowym.

8. Wymaganie, o którym mowa w ust. 7, nie dotyczy zbiorników zainstalowanych na pojazdach drogowych, przeznaczonych do transportu towarów niebezpiecznych.

§ 17. 1. PojemnoÊci zbiorników niskociÊnieniowego i ciÊnieniowego odpowiadajàce najwy˝szemu dopuszczalnemu poziomowi nape∏nienia zbiornika,

w którego wn´trzu panuje ciÊnienie atmosferyczne,

po przeprowadzeniu prób ciÊnieniowych lub prób

szczelnoÊci, nie mogà zmieniaç si´ po obcià˝eniu

zbiornika przez 24 godziny ciÊnieniem dopuszczalnym.

2. Zbiorniki niskociÊnieniowe i ciÊnieniowe powinny byç wyposa˝one w wywzorcowane manometry

o klasie dok∏adnoÊci co najmniej 1.

§ 18. 1. Zbiornik bezciÊnieniowy powinien byç po∏àczony z atmosferà lub z systemem odsysania par

albo wyposa˝ony w urzàdzenia zabezpieczajàce przed

nadmiernym wzrostem ciÊnienia lub podciÊnienia.

2) oznaczenie najwy˝szego ciÊnienia roboczego

— w przypadku zbiornika niskociÊnieniowego;

2. Zbiornik bezciÊnieniowy wyposa˝ony w urzàdzenie zabezpieczajàce przed nadmiernym wzrostem

ciÊnienia lub podciÊnienia albo po∏àczony z systemem

odsysania par mo˝e byç wyposa˝ony w manowakuometry o klasie dok∏adnoÊci co najmniej 1.

4) oznaczenie najwy˝szego dopuszczalnego poziomu

cieczy w zbiorniku, w mm — w przypadku zbiorników niskociÊnieniowych i ciÊnieniowych.

§ 19. Zbiorniki posadowione na sta∏e w kszta∏cie

1) cylindra mogà byç montowane w pozycji le˝àcej,

przy której g∏ówna oÊ symetrii zbiornika jest równoleg∏a do powierzchni swobodnej cieczy zawartej w zbiorniku z odchyleniem od poziomu nie

wi´kszym ni˝ 1 %;

2) cylindra, sto˝ka, ostros∏upa lub graniastos∏upa

mogà byç zamontowane w pozycji stojàcej, przy

której g∏ówna oÊ symetrii zbiornika jest prostopad∏a do powierzchni swobodnej cieczy zawartej

w zbiorniku z odchyleniem od pionu nie wi´kszym

ni˝ 3 %;

3) oznaczenie ciÊnienia dopuszczalnego — w przypadku zbiorników ciÊnieniowych;

5. Na zbiorniku wyposa˝onym w króçce pomiarowe oznaczenia, o których mowa w ust. 1—4, powinny

byç umieszczone równie˝ na króçcach.

6. Na zbiorniku wyposa˝onym w cieczowskazy

oznaczenia, o których mowa w ust. 1—4, powinny byç

umieszczone w miejscach widocznych na p∏aszczu

zbiornika i obok cieczowskazów.

7. Na komorze zbiornika mo˝e byç umieszczona

dodatkowo informacja, kiedy w zbiorniku mo˝na dokonywaç pomiaru obj´toÊci cieczy.

8. Na zbiorniku mogà byç umieszczane inne oznaczenia i informacje.

§ 21. Zbiornik powinien byç wykonany z materia∏u

3) prostopad∏oÊcianu lub kuli mogà byç montowane

w pozycji, przy której g∏ówna oÊ symetrii zbiornika

równoleg∏a do osi pomiarowej jest prostopad∏a

do powierzchni swobodnej cieczy zawartej

w zbiorniku z odchyleniem od pionu nie wi´kszym

ni˝ 1 %.

1) innego ni˝ drewno, w szczególnoÊci ze stali, stopów miedzi, stopów aluminium, betonu lub tworzyw sztucznych;

§ 20. 1. Na zbiorniku jednokomorowym oraz na

ka˝dej z komór zbiornika wielokomorowego powinny

byç umieszczone w sposób trwa∏y i czytelny nast´pujàce oznaczenia

§ 22. 1. D∏ugoÊç dzia∏ki elementarnej przymiarów

wst´gowych, sztywnych i pó∏sztywnych stosowanych

do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika

powinna byç równa 1 mm.

1) nazwa lub znak producenta;

2. Przymiary sztywne powinny byç wyposa˝one

w zderzaki zaciskowe lub w zderzaki sta∏e.

2) numer fabryczny;

2) odpornego na warunki otoczenia oraz na dzia∏anie

cieczy, do pomiaru których zosta∏ przeznaczony.

3) pojemnoÊç nominalna zbiornika, wyra˝ona w l,

dm3 lub w m3;

3. Przymiary wst´gowe powinny byç wyposa˝one

w zderzaki zaciskowe.

4) rok produkcji zbiornika;

4. Przymiary pó∏sztywne stosowane do pomiaru

wysokoÊci nape∏nienia sch∏adzalników do mleka powinny byç wyposa˝one w zderzaki zaciskowe lub

w zderzaki sta∏e.

5) nadany znak zatwierdzenia typu;

6) zastosowana metoda kalibracji.

2. Dodatkowo na ka˝dej z komór zbiornika wielokomorowego powinny byç umieszczone oznaczenia

1) komory zbiornika w postaci du˝ej litery alfabetu

polskiego;

2) pojemnoÊci nominalnej komory, wyra˝onej w l,

dm3 lub w m3.

3. Na zbiorniku bezciÊnieniowym przeznaczonym

do pomiaru materia∏ów ciek∏ych zapalnych, b´dàcych

substancjami, które w temperaturze 20 °C i pod ciÊnieniem normalnym 1,013 bara (101,3 kPa) nie znajdujà si´ ca∏kowicie w stanie gazowym, powinno byç dodatkowo umieszczone oznaczenie najwy˝szego dopuszczalnego poziomu cieczy w zbiorniku, w mm.

4. Na zbiornikach powinny byç dodatkowo umieszczone

1) napis „bezciÊnieniowy” — w przypadku zbiorników bezciÊnieniowych;

5. Przymiary wyposa˝one w zderzaki sta∏e powinny byç w sposób trwa∏y oznaczone numerami fabrycznymi zbiorników.

6. Przymiary pó∏sztywne stosowane w sch∏adzalnikach do mleka mogà w górnej cz´Êci, poza zakresem

pomiarowym, posiadaç pod∏u˝ny otwór umieszczony

w osi symetrii przymiaru i przeznaczony do ich wieszania na trzpieniu pomiarowym, przy czym stycznie

do najwy˝szego punktu kraw´dzi tego otworu powinna byç wykonana kresa o gruboÊci nie wi´kszej ni˝

gruboÊç kres dzia∏ki elementarnej przymiaru i d∏ugoÊci równej szerokoÊci przymiaru, prostopad∏a do osi

symetrii tego przymiaru.

7. W zakresie nieuregulowanym w ust. 1—6 przymiary wst´gowe, sztywne i pó∏sztywne stosowane do

pomiaru wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika powinny spe∏niaç wymagania okreÊlone w pkt 1 Zasadnicze wymagania dla materialnych miar d∏ugoÊci za∏àcznika nr 8 do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki

z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie zasadniczych wymagaƒ dla przyrzàdów pomiarowych (Dz. U. z 2007 r.

Nr 3, poz. 27) albo posiadaç wa˝nà legalizacj´.

§ 23. 1. Powierzchnia zderzaków zamocowanych

na przymiarze i tworzàce jà p∏aszczyzny odniesienia

powinny

1) byç prostoliniowe i prostopad∏e do przymiaru;

2) mieç chropowatoÊç Ra nie wi´kszà ni˝ 0,63 μm.

2. Zderzaki sta∏e powinny byç zamocowane na

przymiarach tak, aby przymiar po oparciu si´ zderzakiem o kraw´dê króçca pomiarowego by∏ oddalony

nie wi´cej ni˝ o 20 mm od dna zbiornika, p∏ytki odniesienia lub najni˝szej tworzàcej zbiornika w kszta∏cie

cylindra o osi g∏ównej poziomej.

§ 24. 1. Cieczowskazy wziernikowe powinny byç

wyposa˝one w elementy przezroczyste osadzone

w ich oprawach, które sà

1) umieszczone w otworach Êcian zbiorników albo

2) po∏àczone ze zbiornikiem za pomocà przewodów.

2. SzerokoÊç wziernika cieczowskazów wziernikowych powinna wynosiç co najmniej 40 mm.

3. Oprawy cieczowskazów wziernikowych, które

po∏àczone sà ze zbiornikiem przewodami, powinny byç

wyposa˝one w zawory odcinajàce dop∏yw i odp∏yw

cieczy ze zbiornika. W dolnej cz´Êci cieczowskazu powinien byç umieszczony zawór trójdro˝ny albo dodatkowy zawór umo˝liwiajàcy opró˝nienie cieczowskazu.

4. Pole przekroju poziomego cieczowskazu wziernikowego wyposa˝onego w przewody, w cz´Êci oprawy i szyby, nie powinno byç mniejsze ni˝ pole, które

odpowiada Êrednicy wewn´trznej rurki cieczowskazu.

5. Pole przekroju wewn´trznego przewodów ∏àczàcych oprawy cieczowskazów wziernikowych ze zbiornikiem oraz zamontowanych w tych przewodach elementów nie powinno byç mniejsze ni˝ pole przekroju

poziomego cieczowskazu wziernikowego. Przewody

powinny byç tak ukszta∏towane, aby nie zatrzymywa∏y

p´cherzy powietrza i by∏o mo˝liwe ich oczyszczenie.

6. W zbiornikach niskociÊnieniowych i ciÊnieniowych górne oprawy cieczowskazów wziernikowych

wyposa˝onych w przewody powinny byç dodatkowo

wyposa˝one w zawory odpowietrzajàce s∏u˝àce do

opró˝niania tych cieczowskazów.

Poz. 125

9. Podzielnie cieczowskazów wziernikowych z jednà kresà okreÊlajàcà pojemnoÊç nominalnà zbiornika

powinny posiadaç mo˝liwoÊç pionowego przesuni´cia w celu adiustacji pojemnoÊci zbiornika do pojemnoÊci nominalnej, przy czym sposób mocowania tych

podzielni do opraw cieczowskazów powinien uniemo˝liwiaç zmian´ ich po∏o˝enia wzgl´dem zbiornika

bez uszkodzenia lub zniszczenia cech zabezpieczajàcych.

§ 25. 1. Cieczowskazy rurkowe powinny byç wyposa˝one w rurki cieczowskazowe

1) przezroczyste i cylindryczne;

2) osadzone w dolnych i górnych oprawach po∏àczonych na sta∏e ze zbiornikami;

3) o Êrednicy wewn´trznej nie mniejszej ni˝ 18 mm;

4) o d∏ugoÊci nie wi´kszej ni˝ 1,5 m;

5) stykajàce si´ z uszczelkami osadzonymi w tulejach.

2. Wymóg, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, nie stosuje si´ w przypadku zbiorników nieizolowanych

cieplnie, dla których temperatura otoczenia i cieczy

w zbiorniku nie ró˝nià si´ wi´cej ni˝ o 1 °C.

3. Oprawy cieczowskazów rurkowych powinny byç

wyposa˝one w zawory odcinajàce dop∏yw cieczy ze

zbiorników do rurek cieczowskazowych.

4. Dolne oprawy cieczowskazów powinny byç wyposa˝one w zawory trójdro˝ne albo dodatkowe zawory umo˝liwiajàce opró˝nienie rurek cieczowskazowych.

5. Przewody ∏àczàce oprawy rurek cieczowskazowych ze zbiornikiem oraz zamontowane w tych przewodach elementy powinny mieç Êrednice wewn´trzne

równe co najmniej Êrednicom wewn´trznym rurek

cieczowskazowych. Przewody powinny byç tak

ukszta∏towane, aby nie zatrzymywa∏y p´cherzy powietrza i by∏o mo˝liwe ich oczyszczenie.

6. W zbiornikach niskociÊnieniowych i ciÊnieniowych górne oprawy cieczowskazów rurkowych powinny byç dodatkowo wyposa˝one w zawory odpowietrzajàce do opró˝niania rurek cieczowskazowych.

7. Konstrukcja cieczowskazów powinna umo˝liwiaç wymian´ elementów przezroczystych.

8. Podzielnie cieczowskazów wyposa˝onych w rurki cieczowskazowe powinny

7. Konstrukcja cieczowskazów wziernikowych powinna umo˝liwiç wymian´ elementów przezroczystych.

1) spe∏niaç wymagania okreÊlone w odr´bnych przepisach dla przymiarów sztywnych klasy dok∏adnoÊci I;

8. Podzielnie cieczowskazów wziernikowych powinny

2) byç przytwierdzone do zbiorników w sposób uniemo˝liwiajàcy zmian´ ich po∏o˝enia wzgl´dem

zbiorników bez uszkodzenia cech zabezpieczajàcych;

1) spe∏niaç wymagania okreÊlone w odr´bnych przepisach dla przymiarów pó∏sztywnych klasy dok∏adnoÊci I;

2) byç trwale przytwierdzone do opraw cieczowskazów wziernikowych Êci´tych w kierunku szyb,

uniemo˝liwiajàc zmian´ po∏o˝enia podzielni

wzgl´dem zbiornika bez uszkodzenia lub zniszczenia cech zabezpieczajàcych.

3) byç usytuowane wzgl´dem rurek cieczowskazowych w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 1 do

rozporzàdzenia.

9. W zbiorniku wyposa˝onym w cieczowskaz,

w którym na skutek ró˝nicy temperatury cieczy i otoczenia mogà powstaç ró˝nice mi´dzy poziomem cie-

czy w zbiorniku a poziomem cieczy w cieczowskazie,

nale˝y bezpoÊrednio przed dokonaniem pomiaru wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika opró˝niç cieczowskazy i nape∏niç je, za pomocà zaworów odcinajàcych, cieczà przechowywanà w zbiorniku w celu wyrównania temperatury.

§ 26. 1. Mierniki powinny byç zamontowane

w króçcach pomiarowych zbiorników w sposób zapewniajàcy niezmiennoÊç ich po∏o˝enia wzgl´dem

tych króçców.

2. Mierniki powinny byç dobrane do zbiorników

tak, aby maksymalna zmiana wartoÊci wysokoÊci odniesienia powsta∏a na skutek rozszerzalnoÊci cieplnej

materia∏u zbiorników i króçców pomiarowych w wyniku zmiany temperatury o 10 °C, nie by∏a wi´ksza ni˝

0,02 % jej wartoÊci.

3. Mierniki powinny byç wywzorcowane przed ich

zainstalowaniem w zbiornikach.

§ 27. Element detekcji poziomu cieczy, b´dàcy elementem miernika przekazujàcym informacj´ o wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika, bezpoÊrednio

albo przez nadajnik, do urzàdzenia wskazujàcego

miernika, powinien byç zamontowany tak, aby

1) nie wyst´powa∏y wzajemne zak∏ócenia podczas

r´cznego pomiaru wysokoÊci nape∏nienia, poboru

próbek cieczy lub innych operacji wykonywanych

w czasie pomiaru wysokoÊci nape∏nienia przez

miernik;

2) wp∏yw zawirowaƒ, pràdów, turbulencji, piany, asymetrycznego podgrzewania i wiatru na detekcj´

poziomu cieczy by∏ mo˝liwy do pomini´cia, przy

czym, je˝eli jest to konieczne, element detekcji poziomu cieczy powinien byç wyposa˝ony w odpowiednià os∏on´.

Poz. 125

˝eli ruchome elementy detekcji poziomu cieczy

mogà byç statycznie ustawiane poni˝ej lub powy˝ej rzeczywistego poziomu cieczy w zbiorniku.

6. WartoÊç dzia∏ki elementarnej miernika zamontowanego w zbiorniku zainstalowanym na pojeêdzie

drogowym nie powinna byç wi´ksza ni˝ 0,1 mm.

§ 29. 1. Do pomiaru

1) temperatury cieczy zawartej w zbiorniku mo˝e byç

stosowany termometr z jednym czujnikiem temperatury;

2) Êredniej temperatury cieczy w zbiorniku powinien

byç stosowany termometr z wieloma czujnikami

temperatury, rozmieszczonymi równomiernie

w zakresie dopuszczalnego poziomu cieczy

w zbiorniku.

2. W zbiorniku posadowionym na sta∏e termometry powinny byç usytuowane tak, aby osie ich zawieszenia by∏y pionowe i

1) przecina∏y najwy˝szà tworzàcà zbiornika, przy

czym odleg∏oÊci osi od najbli˝szej dennicy zbiornika nie powinny byç mniejsze od po∏owy jego Êrednicy — w przypadku zbiorników w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej poziomej;

2) by∏y odleg∏e od Êcianek zbiornika o odleg∏oÊç nie

mniejszà ni˝ 900 mm — w przypadku zbiorników

w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej pionowej, prostopad∏oÊcianu i graniastos∏upa stojàcego;

3) znajdowa∏y si´ w pobli˝u pionowych osi symetrii

zbiornika — w przypadku zbiorników w kszta∏cie

ostros∏upa Êci´tego, sto˝ka Êci´tego lub kuli.

3. WartoÊç dzia∏ki elementarnej termometru nie

powinna byç wi´ksza ni˝ 0,1 °C.

§ 28. 1. Miernik powinien byç wyposa˝ony w co

najmniej jedno urzàdzenie wskazujàce, które mo˝e

byç wspólne dla kilku elementów detekcji poziomu

cieczy.

§ 30. Przyrzàdy do pomiaru g´stoÊci cieczy powinny byç instalowane w zbiorniku tak, aby

2. Je˝eli miernik jest wyposa˝ony w wi´cej ni˝ jedno urzàdzenie wskazujàce, wartoÊç bezwzgl´dna ró˝nicy wskazaƒ tych urzàdzeƒ nie powinna przekraczaç

1 mm.

2) wp∏yw turbulencji cieczy, piany, asymetrycznego

podgrzewania cieczy i wiatru na pomiar g´stoÊci

cieczy by∏y mo˝liwe do pomini´cia.

3. Na urzàdzeniu wskazujàcym miernika powinno

byç umieszczone oznaczenie legalnej jednostki miary

d∏ugoÊci.

4. WartoÊç dzia∏ki elementarnej urzàdzenia wskazujàcego nie powinna byç wi´ksza ni˝ 1 mm.

5. Urzàdzenie wskazujàce powinno

1) nie wyst´powa∏y zak∏ócenia podczas czynnoÊci

wykonywanych w czasie pomiaru g´stoÊci;

§ 31. 1. Przelicznik powinien byç wyposa˝ony

w urzàdzenia wskazujàce umo˝liwiajàce w szczególnoÊci odczyt

1) obj´toÊci cieczy zawartej w zbiorniku w warunkach

bazowych;

2) obj´toÊci cieczy (Vt) zawartej w zbiorniku w warunkach pomiaru;

1) umo˝liwiaç identyfikacj´ ka˝dego z elementów detekcji poziomu cieczy oraz identyfikacj´ zbiornika

lub komór zbiornika, w których elementy detekcji

poziomu cieczy sà zainstalowane;

3) wartoÊci wielkoÊci mierzonych przez wspó∏pracujàce przyrzàdy pomiarowe;

2) wyraênie identyfikowaç i oznaczaç wskazania miernika w ca∏ym obszarze wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika, który nie zosta∏ obj´ty kalibracjà;

2. Je˝eli wp∏yw zmiany wielkoÊci fizycznych na

wynik pomiaru obj´toÊci cieczy w zbiorniku jest mniejszy ni˝ 0,1 wartoÊci b∏´du granicznego dopuszczalnego przy zatwierdzeniu typu i legalizacji, to wielkoÊci te

nie muszà byç mierzone.

3) jednoznacznie informowaç, ˝e wskazania mierników nie przedstawiajà rzeczywistego pomiaru, je-

4) wszystkich wartoÊci wielkoÊci, które nie sà mierzone, a sà niezb´dne do dokonania przeliczeƒ.

3. W celu uniemo˝liwienia niekontrolowanego dokonywania zmian wartoÊci parametrów, które mogà

wp∏ywaç na wynik przeliczania obj´toÊci cieczy

w zbiorniku w warunkach pomiaru i w warunkach bazowych, dost´p do oprogramowania przelicznika powinien byç zabezpieczony przed osobami nieuprawnionymi, w szczególnoÊci za pomocà cech zabezpieczajàcych i hase∏.

§ 32. Oprogramowanie przeliczników powinno

uwzgl´dniaç algorytmy pozwalajàce na dokonanie

przeliczeƒ obj´toÊci cieczy, zgodnie ze wzorami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

§ 33. Przyrzàdy dodatkowe stanowiàce wyposa˝enie opcjonalne zbiornika powinny spe∏niaç wymagania im stawiane i posiadaç dokumenty potwierdzajàce

spe∏nianie tych wymagaƒ.

Rozdzia∏ 3

Wymagania w zakresie charakterystyk

metrologicznych zbiorników pomiarowych

§ 34. 1. B∏´dy graniczne dopuszczalne zbiorników

posadowionych na sta∏e przy zatwierdzeniu typu i legalizacji wynoszà

1) ±0,2 % obj´toÊci mierzonej — dla zbiorników

w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej pionowej, wzorcowanych metodami geometrycznymi;

2) ±0,3 % obj´toÊci mierzonej — dla zbiorników

w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej poziomej, cylindra o osi g∏ównej pionowej albo prostopad∏oÊcianu, graniastos∏upa stojàcego, ostros∏upa Êci´tego,

sto˝ka Êci´tego, kuli, wzorcowanych metodà obj´toÊciowà;

3) ±0,5 % obj´toÊci mierzonej dla zbiorników

w kszta∏cie kuli, wzorcowanych metodami geometrycznymi.

2. B∏´dy graniczne dopuszczalne przy zatwierdzeniu typu i legalizacji zbiorników zainstalowanych na

pojazdach drogowych wynoszà

1) ±0,2 % obj´toÊci mierzonej;

2) 1/5 wartoÊci b∏´du granicznego dopuszczalnego

dla pojemnoÊci nominalnej komory — przy sprawdzeniu ca∏kowitego opró˝nienia komory;

Poz. 125

b) 1 mm — dla zbiornika, którego maksymalna

wysokoÊç nape∏nienia komory zawarta jest

w zakresie od 3 m do 10 m,

c) 2 mm — dla zbiornika, którego maksymalna wysokoÊç nape∏nienia komory przekracza 10 m;

2) po zainstalowaniu w zbiorniku posadowionym na

sta∏e

a) 1,2 mm — dla zbiornika, którego maksymalna

wysokoÊç nape∏nienia komory nie przekracza

3 m,

b) 0,04 % d∏ugoÊci mierzonej, ale nie wi´cej ni˝

3 mm — dla zbiornika, którego maksymalna

wysokoÊç nape∏nienia komory zawarta jest

w zakresie od 3 m do 10 m,

c) 0,04 % d∏ugoÊci mierzonej — dla zbiornika, którego maksymalna wysokoÊç nape∏nienia komory przekracza 10 m.

2. Przed zainstalowaniem miernika w zbiorniku posadowionym na sta∏e

1) histereza pomiarowa miernika nie powinna przekraczaç 2 mm;

2) próg rozruchu miernika powinien byç taki, aby jego wskazanie zmienia∏o si´ co najmniej o 1 mm

przy zmianie poziomu cieczy o 2 mm.

3. WartoÊç bezwzgl´dna b∏´dów granicznych dopuszczalnych ró˝nicy wskazaƒ pomi´dzy dwoma dowolnymi punktami pomiarowymi miernika, przy jednym kierunku przemieszczania si´ elementu detekcji

poziomu cieczy, przed jego zainstalowaniem w zbiorniku instalowanym na pojeêdzie drogowym jest równa 0,3 mm.

§ 36. B∏´dy graniczne dopuszczalne przyrzàdów

pomiarowych i urzàdzeƒ wchodzàcych w sk∏ad wyposa˝enia zbiornika wynoszà

1) ±2 mm — dla czujników zmian g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego, zainstalowanych w zbiorniku posadowionym na sta∏e;

2) ± 0,3 °C — dla termometrów;

3) ±0,2 % g´stoÊci pobranej próbki cieczy — dla przyrzàdów do pomiaru g´stoÊci cieczy;

4) ±0,05 % — dla przeliczników;

3) 0,3 % dawki minimalnej komory — podczas

sprawdzania wp∏ywu nachylenia zbiornika w kierunku ka˝dej z osi o wi´cej ni˝ 3°, przy zachowaniu

pochylenia zbiornika wzgl´dem osi do niej prostopad∏ej, nieprzekraczajàcego ±0,5° od poziomu.

5) ±0,1° — dla urzàdzeƒ do kontroli ustawienia zbiornika zainstalowanego na pojeêdzie drogowym.

§ 35. 1. WartoÊci bezwzgl´dne b∏´dów granicznych

dopuszczalnych wskazaƒ mierników oraz ró˝nicy

wskazaƒ, przy jednym kierunku przemieszczania si´

poziomu cieczy, w ca∏ym zakresie pomiarowym sà

równe wi´kszej z podanych wartoÊci

Warunki w∏aÊciwego stosowania zbiorników

1) przed zainstalowaniem ich w zbiorniku posadowionym na sta∏e pomi´dzy dwoma dowolnymi

punktami pomiarowymi

a) 0,6 mm — dla zbiornika, którego maksymalna

wysokoÊç nape∏nienia komory nie przekracza

3 m,

Rozdzia∏ 4

§ 37. W zbiornikach posadowionych na sta∏e mierniki, termometry do automatycznego pomiaru temperatury cieczy i Êredniej temperatury cieczy oraz przyrzàdy do automatycznego pomiaru g´stoÊci cieczy

powinny byç sprawdzane pod wzgl´dem zgodnoÊci

z wymaganiami okreÊlonymi w § 35 ust. 1 pkt 2 i § 36

pkt 1—4, po zainstalowaniu w zbiorniku, nie rzadziej

ni˝ co 37 miesi´cy.

§ 38. Pomiar obj´toÊci nie mo˝e byç uznany za

wa˝ny w przypadku, gdy podczas pomiaru obj´toÊci

cieczy za pomocà zbiornika zainstalowanego na pojeêdzie drogowym

1) pomiar zostanie przerwany przed jego zakoƒczeniem na skutek awarii zasilania;

2) zbiornik zmieni pozycj´ wzgl´dem poziomu;

3) urzàdzenie do automatycznego pomiaru obj´toÊci

ulegnie awarii.

§ 39. 1. B∏´dy w u˝ytkowaniu zbiorników posadowionych na sta∏e wynoszà

1) ±0,4 % obj´toÊci mierzonej — dla zbiorników

w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej pionowej, wzorcowanych metodami geometrycznymi;

2) ±0,6 % obj´toÊci mierzonej — dla zbiorników

w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej poziomej, cylindra o osi g∏ównej pionowej albo prostopad∏oÊcianu, graniastos∏upa stojàcego, ostros∏upa Êci´tego,

sto˝ka Êci´tego, kuli, wzorcowanych metodà obj´toÊciowà;

3) ±1 % obj´toÊci mierzonej — dla zbiorników

w kszta∏cie kuli, wzorcowanych metodami geometrycznymi.

2. B∏´dy w u˝ytkowaniu dla zbiorników instalowanych na pojazdach drogowych wynoszà ±0,5 % obj´toÊci mierzonej.

§ 40. 1. Zbiorniki powinny byç stosowane do pomiaru obj´toÊci cieczy w zakresie od minimalnej do

maksymalnej wysokoÊci nape∏nienia.

2. Minimalna wysokoÊç nape∏nienia dla zbiorników posadowionych na sta∏e powinna wynosiç co najmniej

1) 200 mm — dla zbiorników o kszta∏cie cylindra o osi

g∏ównej poziomej, sto˝ka Êci´tego, ostros∏upa;

2) 200 mm — dla zbiorników o kszta∏cie cylindra o osi

g∏ównej pionowej lub prostopad∏oÊcianu, których

maksymalna wysokoÊç nape∏nienia komory zbiornika nie przekracza 3 m;

3) 500 mm — dla zbiorników o kszta∏cie cylindra o osi

g∏ównej pionowej lub prostopad∏oÊcianu, których

maksymalna wysokoÊç nape∏nienia komory zbiornika przekracza 3 m;

4) 500 mm — dla zbiorników o kszta∏cie kuli.

3. Minimalna wysokoÊç nape∏nienia dla zbiorników instalowanych na pojazdach drogowych powinna

wynosiç co najmniej 200 mm.

4. Zbiorniki posadowione na sta∏e powinny byç

stosowane do pomiaru obj´toÊci cieczy w dawkach

nie mniejszych ni˝ obj´toÊç, która w najwi´kszym

przekroju poziomym poszczególnych zbiorników zajmuje wysokoÊç

1) 400 mm — w zbiornikach o kszta∏cie cylindra o osi

g∏ównej poziomej, kuli, sto˝ka Êci´tego, ostros∏upa;

2) 300 mm — w zbiornikach o kszta∏cie cylindra o osi

g∏ównej pionowej lub prostopad∏oÊcianu, których

maksymalna wysokoÊç nape∏nienia nie przekracza

3 m;

3) 1000 mm — w zbiornikach o kszta∏cie cylindra

o osi g∏ównej pionowej lub prostopad∏oÊcianu,

których maksymalna wysokoÊç nape∏nienia przekracza 3 m.

Poz. 125

5. Zbiorniki instalowane na pojazdach drogowych

powinny byç stosowane do pomiaru obj´toÊci cieczy

w dawkach nie mniejszych ni˝ obj´toÊç, która w najwi´kszym przekroju poziomym poszczególnych zbiorników zajmuje wysokoÊç 200 mm.

6. Wzory do obliczania obj´toÊci cieczy odpowiadajàcych wysokoÊciom nape∏nienia zbiorników okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.

Rozdzia∏ 5

Szczegó∏owy zakres badaƒ i sprawdzeƒ

wykonywanych podczas prawnej kontroli

metrologicznej zbiorników

§ 41. Prawna kontrola metrologiczna zbiorników

posadowionych na sta∏e jest wykonywana w miejscu

ich zainstalowania.

§ 42. 1. Dla zbiorników warunki bazowe wynoszà

1) temperatura 15 °C albo 20 °C;

2) ciÊnienie równe ciÊnieniu atmosferycznemu.

2. Temperatura znamionowa u˝ytkowania zbiorników wynosi od –25 °C do 55 °C.

§ 43. Prawna kontrola metrologiczna zbiorników

powinna byç wykonywana w nast´pujàcych warunkach

1) temperatura otoczenia od 10 °C do 30 °C;

2) brak opadów i silnego wiatru;

3) zbiorniki powinny byç czyste;

4) powietrze znajdujàce si´ w zbiornikach wzorcowanych metodà geometrycznà powinno umo˝liwiaç

przebywanie w ich wn´trzu bez Êrodków ochrony

dróg oddechowych;

5) przed rozpocz´ciem wzorcowania nowe, nieu˝ytkowane zbiorniki powinny byç ca∏kowicie nape∏nione wodà, a nast´pnie ca∏kowicie opró˝nione;

6) podczas wykonywania czynnoÊci, o których mowa

w pkt 5, mo˝na dokonaç sprawdzenia zmiany wysokoÊci odniesienia.

§ 44. Podczas badaƒ typu oraz podczas legalizacji

jednostkowej zbiornika posadowionego na sta∏e nale˝y

1) sprawdziç zgodnoÊç dokumentacji zbiornika pomiarowego z wymaganiami okreÊlonymi w § 4 i 5,

§ 6 ust. 1 i 2, § 7 ust. 1—3, § 8, § 9 ust. 1, § 10 i 11,

§ 13 i 14, § 15 ust. 1—3 i 5, § 16 ust. 1—3, § 17

ust. 2, § 18—33, § 35 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz § 34

ust. 2;

2) sprawdziç spe∏nienie wymagaƒ, o których mowa

w § 4—6, § 7 ust. 1—3, § 8, § 9 ust. 1, § 10 i 11, § 12

ust. 1, § 13 i 14, § 15 ust. 1—3 i 5, § 16 ust. 1—3,

§ 17—33, § 35 ust. 1 pkt 2 oraz § 36 pkt 1—4;

3) dokonaç wzorcowania zbiornika z b∏´dem nie

wi´kszym ni˝ b∏àd graniczny dopuszczalny zbiornika przy zatwierdzeniu typu i legalizacji.

§ 45. 1. Podczas legalizacji pierwotnej zbiornika

posadowionego na sta∏e nale˝y

1) sprawdziç zgodnoÊç wykonania zbiornika z zatwierdzonym typem;

2) sprawdziç spe∏nienie wymagaƒ, o których mowa

w § 4—6, § 7 ust. 1—3, § 8, § 9 ust. 1, § 10 i 11, § 12

ust. 1, § 13 i 14, § 15 ust. 1—3 i 5, § 16 ust. 1—3,

§ 17—33, § 35 ust. 1 pkt 2 oraz § 36 pkt 1—4;

§ 48. Wyniki wzorcowania zbiornika posadowionego na sta∏e, wykonane do zatwierdzenia jego typu, mogà s∏u˝yç do wykonania tablicy obj´toÊci badanego egzemplarza zbiornika przy jego legalizacji pierwotnej.

3) dokonaç wzorcowania zbiornika z b∏´dem nie

wi´kszym ni˝ b∏àd graniczny dopuszczalny zbiornika przy legalizacji.

Rozdzia∏ 6

2. Podczas legalizacji ponownej zbiornika posadowionego na sta∏e nale˝y

1) dokonaç wzorcowania zbiornika, o którym mowa

w ust. 1 pkt 3;

2) sprawdziç spe∏nienie wymagaƒ, o których mowa

w § 35 ust. 1 pkt 2 oraz § 36 pkt 1—4.

§ 46. Podczas badaƒ typu oraz podczas legalizacji

jednostkowej zbiorników zainstalowanych na pojazdach drogowych nale˝y

1) sprawdziç zgodnoÊç dokumentacji zbiornika z wymaganiami, o których mowa w § 4, § 6 ust. 1 i 2,

§ 7 ust. 4, § 8 ust. 1 i 4—6, § 9 ust. 2, § 10 ust. 1 i 3,

§ 11, § 15 ust. 4 i 5, § 16, § 17 ust. 2, § 18, § 20 i 21,

§ 26—28, § 29 ust. 1 i 3, § 30—33 oraz § 35 ust. 3;

2) dokonaç ogl´dzin zewn´trznych zbiornika celem

sprawdzenia spe∏nienia wymagaƒ, o których mowa w § 4, § 6 ust. 1 i 2, § 7 ust. 4, § 8 ust. 1 i 4—6,

§ 9 ust. 2, § 10 ust. 1—3, § 11, § 15 ust. 4 i 5, § 16,

§ 17 ust. 2, § 18, § 20 i 21, § 26—28, § 29 ust. 1 i 3,

§ 30—33 oraz § 35 ust. 3;

3) sprawdziç spe∏nienie wymagaƒ, o których mowa

w § 6 ust. 3, § 12 ust. 2, § 17 ust. 1, § 34 ust. 2

pkt 2 i 3, § 36 pkt 5 oraz § 38;

4) nape∏niç ka˝dà z komór zbiornika cieczà do maksymalnej wysokoÊci nape∏nienia i wydaç z ka˝dej

z komór zbiornika ciecz dawkami minimalnymi

o obj´toÊciach okreÊlonych w § 40 ust. 5 w celu

sprawdzenia spe∏nienia wymagaƒ okreÊlonych

w § 34 ust. 2 pkt 1;

5) sprawdziç spe∏nienie wymagaƒ okreÊlonych

w § 34 ust. 2 pkt 1 i 3 dla komory zbiornika w czterech pozycjach ukoÊnych o stanie nape∏nienia pomi´dzy 15 % a 30 % i 70 % a 90 % pojemnoÊci.

§ 47. Podczas legalizacji pierwotnej oraz legalizacji

ponownej zbiornika pomiarowego zainstalowanego

na pojeêdzie drogowym nale˝y

1) sprawdziç zgodnoÊç wykonania zbiornika z zatwierdzonym typem;

2) nape∏niç ka˝dà z komór zbiornika cieczà do maksymalnej wysokoÊci nape∏nienia i wydaç z ka˝dej

z komór zbiornika ciecz dawkami minimalnymi

o obj´toÊciach okreÊlonych w § 40 ust. 5 w celu

sprawdzenia spe∏nienia wymagaƒ okreÊlonych

w § 34 ust. 2 pkt 1;

3) sprawdziç, czy zbiornik spe∏nia wymagania, o których mowa w § 6 ust. 3, § 12 ust. 2, § 17 ust. 1, § 34

ust. 2 pkt 2 i 3, § 36 pkt 5 oraz § 38;

4) sprawdziç spe∏nienie wymagaƒ okreÊlonych w § 34

ust. 2 pkt 1 i 3 dla komory zbiornika w czterech pozycjach ukoÊnych o stanie nape∏nienia pomi´dzy

15 % a 30 % i 70 % a 90 %.

Sposoby i metody przeprowadzania badaƒ

i sprawdzeƒ zbiorników oraz zakres informacji

zawartych w ich instrukcji obs∏ugi

§ 49. 1. Zbiorniki posadowione na sta∏e wzorcuje

si´ metodà obj´toÊciowà albo metodà geometrycznà.

2. Metoda obj´toÊciowa polega na nape∏nianiu

zbiornika wodà; w przypadku zbiornika wyposa˝onego w miernik zbiornik mo˝na nape∏niaç cieczà, do której jest przeznaczony.

3. Metoda geometryczna polega na

1) pomiarach okreÊlonych wymiarów zbiornika i jego

wewn´trznego wyposa˝enia;

2) dokonaniu cz´Êciowego zalewu i odczytaniu wskazania wysokoÊci nape∏nienia;

3) wyznaczeniu wypornoÊci dachu p∏ywajàcego

— w przypadku zbiorników z dachem p∏ywajàcym.

4. Zbiorniki zainstalowane na sta∏e w kszta∏cie

1) cylindra o osi g∏ównej poziomej, prostopad∏oÊcianu, graniastos∏upa stojàcego, sto˝ka Êci´tego,

ostros∏upa i kuli — nale˝y wzorcowaç metodà obj´toÊciowà;

2) w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej pionowej o pojemnoÊci

a) mniejszej ni˝ 100 m3 — nale˝y wzorcowaç metodà obj´toÊciowà, przy czym je˝eli kszta∏ty

zbiornika sà regularne, mo˝e byç zastosowana

metoda geometryczna,

b) wi´kszej ni˝ 100 m3 — nale˝y wzorcowaç metodà geometrycznà, przy czym je˝eli kszta∏ty

zbiornika sà nieregularne lub wewnàtrz zbiornika wyst´pujà szkodliwe opary, mo˝e byç stosowana metoda obj´toÊciowa.

§ 50. 1. Podczas wzorcowania zbiornika metodà

obj´toÊciowà

1) powinny byç

a) zapewnione niezb´dne do wzorcowania iloÊci

wody oraz instalacje doprowadzajàce wod´ do

przyrzàdów kontrolnych,

b) wykonane rusztowania, na których b´dà ustawiane kolby metalowe lub licznik kontrolny,

o ile ma to zastosowanie,

c) dost´pne zderzaki zaciskowe, wykonane ze stopu miedzi lub ze stopu aluminium, w przypadku

stosowania przymiaru wst´gowego;

2) nale˝y okreÊliç obj´toÊç dawek cieczy, którymi

zbiornik pomiarowy b´dzie wzorcowany, przy

czym w przypadku

a) zbiornika o sta∏ym przekroju poziomym na ca∏ej

wysokoÊci dawki cieczy powinny mieç takà obj´toÊç, która spowoduje zmian´ wysokoÊci nape∏nienia co najmniej 200 mm, lecz nie wi´kszà

ni˝ wysokoÊç jednej cargi zbiornika, przy czym

obj´toÊç ta nie mo˝e przekraczaç 25 % pojemnoÊci zbiornika,

b) zbiornika o kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej poziomej wzorcowania dokonuje si´ dawkami

programowymi,

c) zbiornika w kszta∏cie sto˝ka Êci´tego albo ostros∏upa Êci´tego wzorcowania dokonuje si´ dawkami wody, które we wzorcowanym zbiorniku

odpowiadajà wysokoÊci nape∏nienia obliczonej

wed∏ug wzoru

gdzie

hd — wysokoÊç dawki wody, w mm,

hf — wysokoÊç u˝ytkowa zbiornika, w mm,

S1 — powierzchnia najwi´kszego wewn´trznego poziomego przekroju zbiornika, w m2

lub w dm2,

Sn — powierzchnia najmniejszego wewn´trznego poziomego przekroju zbiornika,

w m2 lub w dm2; obliczone obj´toÊci dawek mo˝na zaokràglaç w granicach

±10 %;

3) nale˝y dokonaç cz´Êciowego zalewu zbiornika kolejnymi dawkami (stosujàc kolby metalowe II rz´du lub kontrolny licznik obj´toÊci) i pomiaru wysokoÊci nape∏nienia;

4) b∏àd kontrolnego licznika obj´toÊci nale˝y wyznaczyç za pomocà kolby metalowej II rz´du o pojemnoÊci nie mniejszej ni˝ 500 litrów.

2. Dawki, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b, programuje si´ poprzez pomno˝enie pojemnoÊci nominalnej zbiornika przez wspó∏czynniki dawek, przy

czym powinny byç stosowane w szczególnoÊci nast´pujàce wspó∏czynniki: 0,00169; 0,00308; 0,00397;

0,00468; 0,00527; 0,00581; 0,00627; 0,01381; 0,01527;

0,01654; 0,01767; 0,01867; 0,01956; 0,03083; 0,03238;

0,03371; 0,03483; 0,04788; 0,06161; 0,06291; 0,06356;

0,06356; 0,06291; 0,06161; 0,04788; 0,03483; 0,03371;

0,03238; 0,03083; 0,01956; 0,01867; 0,01767; 0,01654;

0,01527; 0,01381; 0,00627; 0,00581; 0,00527; 0,00468;

0,00397; 0,00308; 0,00169.

§ 51. Wzorcowanie zbiornika metodà geometrycznà polega na

1) dokonaniu pomiaru

a) wymiarów geometrycznych niezb´dnych do

obliczenia powierzchni przekroju carg,

b) wysokoÊci carg,

c) szerokoÊci zak∏adek poziomych,

d) gruboÊci blachy u˝ytej do wykonania carg,

e) wewn´trznych urzàdzeƒ zbiornika,

f) pochylenia zbiornika;

2) dokonaniu cz´Êciowego zalewu zbiornika i pomiaru wysokoÊci nape∏nienia;

3) wyznaczeniu wypornoÊci dachu p∏ywajàcego, je˝eli stanowi on górne zamkni´cie zbiornika.

§ 52. Pomiary

1) wymiarów geometrycznych niezb´dnych do obliczenia powierzchni przekroju carg wykonuje si´

metodà obwodów zewn´trznych z u˝yciem przymiaru wst´gowego, metodà pionowej linii odniesienia albo metodà geodezyjnà;

Poz. 125

2) wysokoÊci carg wykonuje si´ za pomocà przymiaru wst´gowego z obcià˝nikiem;

3) szerokoÊci zak∏adek poziomych i gruboÊci blachy

wykonuje si´ przyrzàdami o odpowiedniej dok∏adnoÊci posiadajàcymi Êwiadectwo wzorcowania lub

okreÊla si´ je z dokumentacji technicznej zbiornika.

§ 53. 1. W zale˝noÊci od rodzaju i konstrukcji wewn´trznych urzàdzeƒ zbiornika dokonuje si´ pomiarów, na podstawie których okreÊla si´

1) powierzchni´ poziomego przekroju wewn´trznych

urzàdzeƒ zbiornika;

2) obj´toÊç wewn´trznych urzàdzeƒ zbiornika.

2. Pomiarów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, dokonuje si´, gdy przekrój poziomy wewn´trznych urzàdzeƒ zbiornika jest sta∏y na ca∏ej jego wysokoÊci, natomiast pomiarów, o których mowa w ust. 1 pkt 2, gdy

przekrój ten nie jest sta∏y.

§ 54. Obj´toÊç zalewu cz´Êciowego zbiornika jest

mierzona metodà obj´toÊciowà.

§ 55. WypornoÊç dachu p∏ywajàcego wyznacza si´

metodà obj´toÊciowà lub na podstawie danych zawartych w dokumentacji technicznej zbiornika.

§ 56. Instrukcja obs∏ugi zbiornika pomiarowego

powinna zawieraç

1) zasady obs∏ugi

a) urzàdzenia do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia,

w tym okreÊlenie sposobu wykonywania pomiaru wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika,

b) przelicznika,

c) urzàdzenia do pomiaru temperatury, w tym

okreÊlenie sposobu wykonywania pomiaru

temperatury,

d) urzàdzenia do pomiaru g´stoÊci, w tym okreÊlenie sposobu wykonywania pomiaru g´stoÊci,

e) wyposa˝enia dodatkowego zbiornika,

f) urzàdzenia do pomiaru g∏´bokoÊci zanurzenia

dachu p∏ywajàcego;

2) informacj´ o sposobie obliczania obj´toÊci cieczy

w zbiorniku wraz z okreÊleniem odpowiednich

wzorów.

Rozdzia∏ 7

Przepis koƒcowy

§ 57. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.4)

Minister Gospodarki: W. Pawlak

———————

4) Niniejsze rozporzàdzenie by∏o poprzedzone rozporzàdze-

niem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej

z dnia 15 kwietnia 2004 r. w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç zbiorniki pomiarowe (Dz. U. Nr 85, poz. 800), które utraci∏o moc z dniem

1 stycznia 2008 r. na podstawie art. 12 pkt 3 ustawy z dnia

15 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o systemie oceny

zgodnoÊci oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U.

Nr 249, poz. 1834).

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki

z dnia 22 stycznia 2008 r. (poz. 125)

Za∏àcznik nr 1

SPOSÓB USYTUOWANIA PODZIELNI CIECZOWSKAZÓW RURKOWYCH WZGL¢DEM SZKLANYCH RUREK

CIECZOWSKAZOWYCH

1 — rurka cieczowskazowa, 2 — podzielnia cieczowskazu rurkowego.

Za∏àcznik nr 2

WZORY DO OBLICZANIA OBJ¢TOÂCI CIECZY ODPOWIADAJÑCYCH WYSOKOÂCIOM

NAPE¸NIENIA ZBIORNIKÓW

1. Obj´toÊci cieczy (Vh) odpowiadajàce wysokoÊciom nape∏nienia (hz), zawarte w zbiornikach o temperaturze p∏aszcza 20 °C, oblicza si´ wed∏ug wzorów

1) dla zbiorników bezciÊnieniowych w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej pionowej z dachem sta∏ym, których wysokoÊç nie przekracza 3 m, prostopad∏oÊcianu, graniastos∏upa stojàcego, cylindra o osi

g∏ównej poziomej, kuli, ostros∏upa lub sto˝ka stojàcego

gdzie

Vh — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowiadajàcej wysokoÊci nape∏nienia hz, zawartej

w zbiorniku w temperaturze 20 °C, w dm3,

Vd — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowiadajàcej wysokoÊci nape∏nienia hd, zawarta

w tablicy obj´toÊci zbiornika, w dm3,

Vg — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowiadajàcej wysokoÊci nape∏nienia hg, zawarta

w tablicy obj´toÊci zbiornika, w dm3,

hg — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia

(najbli˝szej wi´kszej od hz), zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika, w mm,

hd — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia

(najbli˝szej mniejszej od hz), zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika, wyra˝ona w mm,

hz — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika zmierzonej przy pomocy

urzàdzenia do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia, w mm;

2) dla zbiorników w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej

pionowej z dachem sta∏ym, których wysokoÊç

przekracza 3 m, prostopad∏oÊcianu, graniastos∏upa stojàcego, cylindra o osi g∏ównej poziomej, kuli, ostros∏upa lub sto˝ka stojàcego

Vh = Vi + Ki · (hz – hi),

gdzie

Vh — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowiadajàcej wysokoÊci nape∏nienia hz, zawartej

w zbiorniku w temperaturze 20 °C, w dm3,

Vi — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowiadajàca wysokoÊci nape∏nienia hi, zawarta

w tablicy obj´toÊci zbiornika, w dm3,

Ki — wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika przyrostu

obj´toÊci cieczy w przedziale interpolacyjnym mi´dzy hi a hz, zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika, w dm3/mm,

hz — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika zmierzonej przy pomocy

urzàdzenia do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia, w mm,

hi — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia

(najbli˝szej mniejszej od hz), zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika, w mm.

2. Obj´toÊci cieczy (Vh) odpowiadajàce wysokoÊciom nape∏nienia (hz), zawarte w zbiornikach bezciÊnieniowych w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej pionowej z dachem sta∏ym i wewn´trznym dachem p∏ywajàcym lub w zbiornikach w kszta∏cie cylindra o osi

g∏ównej pionowej z dachem p∏ywajàcym, o temperaturze p∏aszcza 20 °C, w zale˝noÊci od metody kalibracji zbiorników oblicza si´ wed∏ug wzorów

1) dla hz < hd (bez wzgl´du na metod´ kalibracji zbiorników)

Vh = Vi + Ki · (hz – hi),

gdzie

Vh — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowiadajàcej wysokoÊci nape∏nienia hz, zawartej

w zbiorniku w temperaturze 20 °C, w dm3,

Vi — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowiadajàca wysokoÊci nape∏nienia hi, zawarta

w tablicy obj´toÊci zbiornika, w dm3,

Ki — wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika przyrostu

obj´toÊci cieczy w przedziale interpolacyjnym mi´dzy hi a hz, zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika, w dm3/mm,

hz — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika zmierzonej przy pomocy

urzàdzenia do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia, w mm,

hi — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia

(najbli˝szej mniejszej od hz), zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika, w mm;

2) dla hz ≥ hg

a) w przypadku sta∏ej masy dachu p∏ywajàcego

zbiorników w kszta∏cie cylindra o osi g∏ównej

pionowej z dachem sta∏ym i wewn´trznym dachem p∏ywajàcym lub zbiorników w kszta∏cie

cylindra o osi g∏ównej pionowej z dachem p∏ywajàcym kalibrowanych metodà kombinacji

metod geometrycznych mi´dzy sobà lub dowolnej metody geometrycznej z metodà obj´toÊciowà z uwzgl´dnieniem wa˝enia dachu

gdzie

Vh — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowiadajàcej wysokoÊci nape∏nienia hz, zawartej w zbiorniku w temperaturze 20 °C,

w dm3,

Vi — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowiadajàca wysokoÊci nape∏nienia hi, zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika,

w dm3,

Ki — wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika przyrostu obj´toÊci cieczy w przedziale interpolacyjnym mi´dzy hi a hz, zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika, w dm3/mm,

hz — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia

komory zbiornika zmierzonej przy pomocy urzàdzenia do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia, w mm,

hi — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia

(najbli˝szej mniejszej od hz), zawarta

w tablicy obj´toÊci zbiornika, w mm,

m — masa dachu p∏ywajàcego, w kg,

ρc — wartoÊç liczbowa g´stoÊci cieczy zawartej

w zbiorniku zmierzonej podczas u˝ytkowania zbiornika, w kg/dm3,

Poz. 125

b) w przypadku zmieniajàcej si´ masy dachu p∏ywajàcego zbiorników w kszta∏cie cylindra o osi

g∏ównej pionowej z dachem p∏ywajàcym kalibrowanych metodà kombinacji metod geometrycznych mi´dzy sobà lub dowolnej metody

geometrycznej z metodà obj´toÊciowà

— z uwzgl´dnieniem wa˝enia dachu za pomocà

wody

gdzie

Vh — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowiadajàcej wysokoÊci nape∏nienia

hz, zawartej w zbiorniku w temperaturze 20 °C, w dm3,

Vi — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowiadajàca wysokoÊci nape∏nienia

hi, zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika, w dm3,

Ki — wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika

przyrostu obj´toÊci cieczy w przedziale interpolacyjnym mi´dzy hi a hz, zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika,

w dm3/mm,

hz — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika zmierzonej

przy pomocy urzàdzenia do pomiaru

wysokoÊci nape∏nienia, w mm,

hi — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia (najbli˝szej mniejszej od hz), zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika, w mm,

bWÊr — wartoÊç liczbowa Êredniej z odleg∏oÊci b1, b2, b3, mierzonych od poziomu

wody do górnych kraw´dzi trzech

króçców przeznaczonych do pomiaru

g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego, obliczona przy kalibracji

zbiornika, w dm,

bÊr’ — wartoÊç liczbowa Êredniej z odleg∏oÊci mierzonych od poziomu cieczy do

górnych kraw´dzi trzech króçców

przeznaczonych do pomiaru g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego,

obliczona podczas u˝ytkowania zbiorników, w dm,

Sd — wartoÊç liczbowa pola przekroju poziomego dachu p∏ywajàcego, w dm2,

m — masa dachu p∏ywajàcego, w kg,

ρW — wartoÊç liczbowa g´stoÊci wody

zmierzonej podczas kalibracji zbiornika, w kg/dm3,

— z uwzgl´dnieniem wa˝enia dachu za pomocà

innej cieczy ni˝ woda

gdzie

Vh — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowiadajàcej wysokoÊci nape∏nienia

hz, zawartej w zbiorniku w temperaturze 20 °C, w dm3,

Vi

— wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy

odpowiadajàca wysokoÊci nape∏nienia hi, zawarta w tablicy obj´toÊci

zbiornika, w dm3,

Ki

— wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika

przyrostu obj´toÊci cieczy w przedziale interpolacyjnym mi´dzy hi

a hz, zawarta w tablicy obj´toÊci

zbiornika, w dm3/mm,

hz

— wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika zmierzonej

przy pomocy urzàdzenia do pomiaru

wysokoÊci nape∏nienia, w mm,

hi

— wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia (najbli˝szej mniejszej od hz),

zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika, w mm,

bCKÊr — wartoÊç liczbowa Êredniej z odleg∏oÊci

b1, b2, b3, mierzonych od poziomu cieczy u˝ywanej do wa˝enia dachu do

górnych kraw´dzi trzech króçców

przeznaczonych do pomiaru g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego, obliczona przy kalibracji zbiornika, w dm,

bÊr‘ — wartoÊç liczbowa Êredniej z odleg∏oÊci mierzonych od poziomu cieczy

do górnych kraw´dzi trzech króçców

przeznaczonych do pomiaru g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego,

obliczona

podczas

u˝ytkowania

zbiorników, w dm,

Sd — wartoÊç liczbowa pola przekroju poziomego dachu p∏ywajàcego, w dm2,

m

— masa dachu p∏ywajàcego, w kg,

ρCK — wartoÊç liczbowa g´stoÊci cieczy

u˝ytej do wa˝enia dachu podczas

kalibracji zbiornika, w kg/dm3,

c) w przypadku zbiorników w kszta∏cie cylindra

o osi g∏ównej pionowej z dachem p∏ywajàcym

kalibrowanych metodami, o których mowa

w lit. d, bez uwzgl´dniania wa˝enia dachu p∏ywajàcego i bez uwzgl´dnienia kompensacji jego

zanurzenia

gdzie

Vconst — wartoÊç liczbowa sta∏ej obj´toÊci cieczy pod dnem pontonu i membranà

dachu p∏ywajàcego zawarta w Êwiadectwie legalizacji zbiornika, w dm3,

Vh

— wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowiadajàcej wysokoÊci nape∏nienia

hz, zawartej w zbiorniku w temperaturze 20 °C, w dm3,

Vi

— wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowiadajàca wysokoÊci nape∏nienia hi,

zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika,

w dm3,

Ki

— wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika przyrostu obj´toÊci cieczy w przedziale

interpolacyjnym mi´dzy hi a hz, zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika,

w dm3/mm,

Poz. 125

hi

hz

hp

hr

Ksi

— wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia (najbli˝szej mniejszej od hz), zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika, w mm,

— wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika zmierzonej przy

pomocy urzàdzenia do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia, w mm,

— wartoÊç liczbowa wysokoÊci króçca

pomiarowego znajdujàcego si´ na

pontonie dachu p∏ywajàcego, mierzona od p∏aszczyzny wyznaczonej

przez jego górnà kraw´dê do p∏aszczyzny wyznaczonej przez najni˝szà kraw´dê dla dna dachu p∏ywajàcego,

w mm,

— wartoÊç liczbowa wskazania przymiaru

do górnej kraw´dzi króçca pomiarowego pontonu dachu p∏ywajàcego, odczytana podczas pomiaru wysokoÊci

nape∏nienia wykonywanego z pozycji

króçca pomiarowego umieszczonego

na koronie zbiornika, w mm,

— wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika przyrostu obj´toÊci cieczy w przedziale interpolacyjnym mi´dzy hz a (hr – hp) dla

szczeliny zawartej pomi´dzy dachem

p∏ywajàcym

i

Êcianà

zbiornika,

w dm3/mm,

d) w przypadku zbiorników w kszta∏cie cylindra

o osi g∏ównej pionowej z dachem p∏ywajàcym

kalibrowanych metodà kombinacji metod geometrycznych mi´dzy sobà lub dowolnej metody

geometrycznej z metodà obj´toÊciowà bez

uwzgl´dniania wa˝enia dachu p∏ywajàcego

i z uwzgl´dnieniem kompensacji jego zanurzenia

gdzie

Vconst — wartoÊç liczbowa sta∏ej obj´toÊci cieczy pod dnem pontonu i membranà

dachu p∏ywajàcego zawarta w Êwiadectwie legalizacji zbiornika, w dm3,

— wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odVh

powiadajàcej wysokoÊci nape∏nienia

hz, zawartej w zbiorniku w temperaturze 20 °C, w dm3,

— wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odVi

powiadajàca wysokoÊci nape∏nienia hi,

zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika,

w dm3,

— wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika przyKi

rostu obj´toÊci cieczy w przedziale interpolacyjnym mi´dzy hi a (hz + xÊr +

ΔxÊr – hpÊr), w dm3/mm,

— wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika przyKsi

rostu obj´toÊci cieczy w przedziale interpolacyjnym mi´dzy hz a (hz – xÊr +

ΔxÊr – hpÊr) dla szczeliny zawartej pomi´dzy dachem p∏ywajàcym i Êcianà

zbiornika, w dm3/mm,

hi

hz

hpÊr

xÊr

ΔxÊr

— 1472 —

— wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia (najbli˝szej mniejszej od hz), w mm,

— wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika zmierzonej przy

pomocy urzàdzenia do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia, w mm,

— wartoÊç liczbowa Êredniej z okreÊlonych w Êwiadectwie legalizacji zbiornika wysokoÊci hp1, hp2, hp3 trzech króçców przeznaczonych do pomiaru g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego, obliczona przy kalibracji zbiornika,

w mm,

— wartoÊç liczbowa Êredniej odleg∏oÊci

x1, x2, x3, mierzonych od poziomu cieczy zawartej w zbiorniku do górnych

kraw´dzi trzech króçców przeznaczonych do pomiaru g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego, obliczona przy

kalibracji zbiornika przy pierwszym nape∏nieniu cieczà w momencie osiàgni´cia p∏ywalnoÊci dachu p∏ywajàcego, w mm,

— wartoÊç liczbowa ró˝nicy pomi´dzy

Êrednià z odleg∏oÊci mierzonych od

poziomu cieczy zawartej w zbiorniku

do górnych kraw´dzi trzech króçców

przeznaczonych do pomiaru g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego,

a wartoÊcià xÊr, obliczonà podczas

u˝ytkowania zbiornika, w mm,

e) w przypadku zbiorników w kszta∏cie cylindra

o osi g∏ównej pionowej z dachem p∏ywajàcym

kalibrowanych metodà kombinacji metod geometrycznych mi´dzy sobà lub dowolnej metody

geometrycznej

z

metodà

obj´toÊciowà

z uwzgl´dnieniem wa˝enia dachu p∏ywajàcego

i z uwzgl´dnieniem kompensacji jego zanurzenia

— przy u˝yciu wody do wa˝enia tego dachu

gdzie

— wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy

Vh

odpowiadajàcej wysokoÊci nape∏nienia hz, zawartej w zbiorniku

w temperaturze 20 °C, w dm3,

— wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy

Vi

odpowiadajàca wysokoÊci nape∏nienia hi, zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika, w dm3,

— dla przypadków opisanych w pkt 1

Ki

oraz pkt 2 lit. a—e — wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika przyrostu obj´toÊci cieczy w przedziale interpolacyjnym miedzy hi a hz, zawarta

w tablicy obj´toÊciowej zbiornika,

w dm3/mm,

— wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏hi

nienia (najbli˝szej mniejszej od hz),

w mm,

Poz. 125

bWÊr — wartoÊç liczbowa Êredniej z odleg∏oÊci b1, b2, b3, mierzonych od poziomu wody do górnej kraw´dzi króçców przeznaczonych do pomiaru

g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego, obliczona przy kalibracji

zbiornika, w dm,

xÊr

— wartoÊç liczbowa Êredniej odleg∏oÊci x1, x2, x3, mierzonych od poziomu cieczy zawartej w zbiorniku do

górnych kraw´dzi trzech króçców

przeznaczonych do pomiaru g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego, obliczona przy kalibracji zbiornika przy pierwszym nape∏nieniu cieczà w momencie osiàgni´cia p∏ywalnoÊci dachu p∏ywajàcego, w dm,

ΔxÊr — wartoÊç liczbowa ró˝nicy pomi´dzy

Êrednià z odleg∏oÊci mierzonych od

poziomu cieczy zawartej w zbiorniku do górnych kraw´dzi trzech króçców przeznaczonych do pomiaru

g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego a wartoÊcià xÊr, obliczonà

podczas u˝ytkowania zbiornika,

w dm,

Sd

— wartoÊç liczbowa pola przekroju poziomego

dachu

p∏ywajàcego,

w dm2,

m

— masa dachu p∏ywajàcego, w kg,

ρw

— wartoÊç liczbowa g´stoÊci wody

zmierzonej podczas kalibracji zbiornika, w kg/dm3,

— przy u˝yciu cieczy innej ni˝ woda do wa˝enia

dachu

gdzie

Vh

— wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy

odpowiadajàcej wysokoÊci nape∏nienia hz, zawartej w zbiorniku

w temperaturze 20 °C, w dm3,

Vi

— wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy

odpowiadajàca wysokoÊci nape∏nienia hi, zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika, w dm3,

Ki

— wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika

przyrostu obj´toÊci cieczy w przedziale interpolacyjnym mi´dzy hi

a hz, zawarta w tablicy obj´toÊci

zbiornika, w dm3/mm,

hi

— wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia (najbli˝szej mniejszej od hz),

w mm,

hz

— wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia komory zbiornika zmierzonej

przy pomocy urzàdzenia do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia, w mm,

bCKÊr — wartoÊç liczbowa Êredniej z odleg∏oÊci b1, b2, b3, mierzonych od poziomu cieczy u˝ywanej do wa˝enia da-

xÊr

ΔxÊr

Sd

m

ρCK

— 1473 —

chu do górnych kraw´dzi trzech

króçców przeznaczonych do pomiaru g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego, obliczona przy kalibracji

zbiornika, w dm,

— wartoÊç liczbowa Êredniej odleg∏oÊci x1, x2, x3, mierzonych od poziomu cieczy zawartej w zbiorniku do

górnych kraw´dzi trzech króçców

przeznaczonych do pomiaru g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego, obliczona przy kalibracji zbiornika przy pierwszym nape∏nieniu cieczà w momencie osiàgni´cia p∏ywalnoÊci dachu p∏ywajàcego, w dm,

— wartoÊç liczbowa ró˝nicy pomi´dzy

Êrednià z odleg∏oÊci mierzonych od

poziomu cieczy zawartej w zbiorniku do górnych kraw´dzi trzech króçców przeznaczonych do pomiaru

g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego a wartoÊcià xÊr, obliczonà

podczas u˝ytkowania zbiornika,

w dm,

— wartoÊç liczbowa pola przekroju poziomego dachu p∏ywajàcego, w dm2,

— wartoÊç liczbowa masy dachu p∏ywajàcego, w kg,

— wartoÊç liczbowa g´stoÊci cieczy

u˝ytej do wa˝enia dachu podczas

kalibracji zbiornika, w kg/dm3.

3. Obj´toÊci cieczy (Vz) odpowiadajàce wysokoÊciom nape∏nienia (hz), zawarte w zbiornikach niskociÊnieniowych i ciÊnieniowych o temperaturze p∏aszcza

20 °C, oblicza si´ wed∏ug wzoru

gdzie

Vz

— wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy zawartej

w zbiorniku niskociÊnieniowym lub ciÊnieniowym w temperaturze 20 °C, w dm3,

Vh

— wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy zawartej

w zbiorniku niskociÊnieniowym lub ciÊnieniowym w temperaturze 20 °C, obliczona

wed∏ug wzorów, o których mowa w ust. 1

lub 2, w dm3,

k

— wartoÊç liczbowa wzgl´dnej zmiany pojemnoÊci zbiornika pod ciÊnieniem dopuszczalnym, obliczona przy kalibracji zbiornika,

wed∏ug wzoru

V0 – Vh

0

k = ————,

Vh

0

gdzie

V0

— wartoÊç liczbowa obj´toÊci wody

zawartej w kalibrowanym zbiorniku pod ciÊnieniem atmosferycz-

p

pmax

ξ

Poz. 125

nym, odpowiadajàca wysokoÊci

nape∏nienia komory zbiornika hz

równej najwy˝szemu dopuszczalnemu poziomowi cieczy w zbiorniku, obliczona wed∏ug wzorów,

o których mowa w ust. 1 lub 2,

w dm3,

Vh

— wartoÊç liczbowa obj´toÊci, jakà

0

zaj´∏a obj´toÊç wody V0 w kalibrowanym zbiorniku pod ciÊnieniem

dopuszczalnym, obliczona wed∏ug

wzorów, o których mowa w ust. 1

lub 2, w dm3,

— wartoÊç liczbowa ciÊnienia roboczego

w zbiorniku podczas jego u˝ytkowania,

w barach,

— wartoÊç liczbowa ciÊnienia dopuszczalnego, w barach,

— wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika ÊciÊliwoÊci

wody w czasie kalibracji zbiornika, w 1/bar.

4. Obj´toÊci cieczy (Vt) zawarte w zbiornikach

o temperaturze p∏aszcza (tp) odpowiadajàcej temperaturze w warunkach pomiaru oblicza si´ wed∏ug wzorów

1) dla zbiorników bezciÊnieniowych

Vt = Vh · [1 + ß ·(tp – 20 °C)],

2) dla zbiorników niskociÊnieniowych i ciÊnieniowych

Vt = Vz · [1 + ß ·(tp – 20 °C)],

gdzie

Vt

— wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy zawartej w zbiorniku o temperaturze p∏aszcza

tp, odpowiadajàcej temperaturze w warunkach pomiaru, w dm3,

Vh

— wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy zawartej w zbiorniku o temperaturze p∏aszcza

równej 20 °C, obliczona wed∏ug wzorów,

o których mowa w ust. 1 lub 2, lub 3,

w dm3,

Vz

— wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy zawartej w zbiorniku niskociÊnieniowym

lub ciÊnieniowym o temperaturze

p∏aszcza równej 20 °C, obliczona wed∏ug wzoru, o którym mowa w ust. 3,

w dm3,

β

— wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika termicznej rozszerzalnoÊci obj´toÊciowej materia∏u p∏aszcza zbiornika, który wynosi dla

a) stali w´glowej, β = 33 x 10–6,

b) stali kwasoodpornej lub nierdzewnej,

β = 51 x 10–6,

c) betonu, β = 35 x 10–6,

d) tworzyw sztucznych, β = 25 x 10–6,

e) stopów aluminium, β = 66 x 10–6,

f) stopów miedzi, β = 57 x 10–6,

tp

Poz. 125

— wartoÊç liczbowa temperatury p∏aszcza

zbiornika w warunkach pomiaru, wyra˝ona w °C, przy czym dla zbiorników podziemnych, zbiorników naziemnych izolowanych cieplnie oraz zbiorników naziemnych posadowionych w pomieszczeniach

o sta∏ej temperaturze przyjmuje si´, ˝e

temperatura p∏aszczy zbiorników jest

równa temperaturze cieczy tc zawartej

w tych zbiornikach, a dla zbiorników naziemnych nieizolowanych cieplnie, posadowionych na otwartej przestrzeni, lub

zbiorników naziemnych nieizolowanych

cieplnie, posadowionych w pomieszczeniach o zmiennej temperaturze, temperatur´ tp p∏aszczy zbiorników oblicza si´

wed∏ug wzoru

(7 · tc) + tA

tp = —————,

8

gdzie

tp

— wartoÊç liczbowa temperatury

p∏aszcza zbiornika w warunkach

pomiaru, w °C,

tc

— wartoÊç liczbowa temperatury

cieczy zawartej w zbiorniku w warunkach pomiaru, w °C, przy

czym

a) przyjmuje si´ Êrednià temperatur´ cieczy, z zastrze˝eniem

pkt 2, okreÊlonà jako Êrednià

z minimum trzech pomiarów

dokonanych w punktach

— odleg∏ym od den zbiorników

lub ich najni˝szych tworzàcych nie mniej ni˝ 1 m,

— odleg∏ym od powierzchni

swobodnej cieczy nie mniej

ni˝ 1 m,

— le˝àcym w po∏owie wysokoÊci mi´dzy punktami, o których mowa w tiret pierwsze

i drugie,

b) jako Êrednià temperatur´ cieczy

w zbiornikach mo˝na przyjmowaç wartoÊç temperatury cieczy mierzonej w jednym punkcie le˝àcym w po∏owie wysokoÊci nape∏nienia zbiorników,

w nast´pujàcych przypadkach

— w zbiornikach o pojemnoÊciach nominalnych mniejszych ni˝ 1000 m3 lub w których najwy˝szy dopuszczalny poziom nape∏nienia nie

przekracza 3 m,

— w zbiornikach, w których

najwy˝szy dopuszczalny poziom nape∏nienia przekracza

3 m, a poziom cieczy w tych

zbiornikach jest mniejszy ni˝

3 m,

tA

— w zbiornikach wyposa˝onych w mieszad∏a lub inny

system recyrkulacji cieczy

lub w których ró˝nice temperatur cieczy w nich zawartej

pomi´dzy punktami bliskimi

dna i punktami bliskimi powierzchni swobodnych cieczy nie sà wi´ksze ni˝ 1 °C,

c) pomiar temperatury cieczy powinien byç dokonywany wewnàtrz zbiorników w miejscach

najdalej, jak tylko to mo˝liwe,

odleg∏ych od urzàdzeƒ zamontowanych wewnàtrz zbiorników, które mog∏yby mieç

wp∏yw na wskazania pomiaru

temperatury w wyniku bezpoÊredniego nagrzewania czy turbulencji cieczy w miejscu tego

pomiaru, a w przypadku zbiorników naziemnych posadowionych na otwartej przestrzeni

w miejscach najmniej nara˝onych na dzia∏anie promieni s∏onecznych,

— wartoÊç liczbowa temperatury

otoczenia, w °C.

5. Obj´toÊç (V15) ropy naftowej oraz produktów

naftowych, dla których wartoÊç g´stoÊci w temperaturze 15 °C zawiera si´ w zakresie od 650 kg/m3 do

1074 kg/m3, zwanych dalej „produktami”, w zbiorniku

w temperaturze bazowej równej 15 °C, okreÊla si´ wed∏ug wzoru

V15 = VCF · Vt ,

gdzie

VCF

— wspó∏czynnik korekcji obj´toÊci okreÊlany

na podstawie Êredniej temperatury i g´stoÊci produktu, w oparciu o tablice przeliczeniowe dla przetworów naftowych okreÊlone

w normach PN-ISO 91-1:1999 i PN-ISO

91-1:1999/Ap 1:1999,

— obj´toÊç produktu zawartego w zbiorniku

Vt

obliczona w sposób, o którym mowa

w ust. 4 pkt 1 lub 2, w dm3.

6. Obj´toÊç (V15) estrów metylowych wy˝szych

kwasów t∏uszczowych, dla których wartoÊç g´stoÊci

w temperaturze 15 °C zawiera si´ w zakresie od

860 kg/m3 do 900 kg/m3, zwanych dalej „estrami”,

w zbiorniku w temperaturze bazowej równej 15 °C,

okreÊla si´ wed∏ug wzoru

V15 = (ρt /(ρt + 0,723 · (t – 15 °C))) · Vt ,

gdzie

ρt

— wartoÊç liczbowa g´stoÊci estru w temperaturze t w warunkach pomiaru, w kg/m3,

t

— wartoÊç liczbowa temperatury estru zawartego w zbiorniku w warunkach pomiaru,

w °C,

— obj´toÊç estru zawartego w zbiorniku obliVt

czona w sposób, o którym mowa w ust. 4

pkt 1 lub 2, w dm3.