Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa

i ochrony zdrowia dotyczàce projektowania i wykonywania wprowadzanych do obrotu lub oddawanych do u˝ytku

a) maszyn,

b) wyposa˝enia wymiennego,

c) elementów bezpieczeƒstwa,

d) osprz´tu do podnoszenia,

e) ∏aƒcuchów, lin i pasów,

f) od∏àczalnych urzàdzeƒ do mechanicznego przenoszenia nap´du,

g) maszyn nieukoƒczonych;

2) procedury oceny zgodnoÊci;

3) sposób oznakowania maszyn;

4) wzór znaku CE.

3) maszyn specjalnie zaprojektowanych lub oddanych do u˝ytku w celach zwiàzanych z wykorzystaniem energii jàdrowej, które w przypadku uszkodzenia mogà spowodowaç emisj´ radioaktywnà;

4) broni, w tym broni palnej;

5) Êrodków transportu

a) ciàgników rolniczych i leÊnych w zakresie ryzyka obj´tego przepisami dotyczàcymi homologacji typu ciàgników rolniczych i przyczep,

z wy∏àczeniem maszyn zamocowanych na tych

pojazdach,

b) pojazdów silnikowych i ich przyczep obj´tych

przepisami dotyczàcymi homologacji typu pojazdów samochodowych i przyczep, z wy∏àczeniem

maszyn zamocowanych na tych pojazdach,

c) pojazdów dwu- lub trzyko∏owych oraz niektórych pojazdów majàcych cztery ko∏a przeznaczonych do poruszania si´ po drogach, do których majà zastosowanie przepisy dotyczàce

homologacji typu motocykli i motorowerów,

z wy∏àczeniem maszyn zamocowanych na tych

pojazdach,

d) pojazdów silnikowych przeznaczonych wy∏àcznie do udzia∏u w wyÊcigach,

e) Êrodków transportu lotniczego, wodnego oraz

kolejowego, z wy∏àczeniem maszyn zamocowanych na tych Êrodkach transportu;

§ 2. Przepisy rozporzàdzenia nie majà zastosowania do

6) statków pe∏nomorskich i p∏ywajàcych jednostek

przybrze˝nych oraz maszyn na nich zainstalowanych;

1) elementów bezpieczeƒstwa przeznaczonych do

u˝ytku jako cz´Êci zamienne identycznych elementów i dostarczonych przez producenta oryginalnej

maszyny;

7) maszyn specjalnie zaprojektowanych i wykonanych

do celów obronnoÊci i bezpieczeƒstwa paƒstwa;

2) urzàdzeƒ specjalnych przeznaczonych do u˝ytku

na terenie weso∏ych miasteczek lub parków rozrywki;

———————

1) Minister Gospodarki kieruje dzia∏em administracji rzàdo-

wej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r.

w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra

Gospodarki (Dz. U. Nr 216, poz. 1593).

2) Przepisy niniejszego rozporzàdzenia wdra˝ajà postanowienia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady

2006/42/WE z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie maszyn,

zmieniajàcej dyrektyw´ 95/16/WE (Dz. Urz. UE L 157

z 09.06.2006, str. 24).

3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y

og∏oszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 64, poz. 565 i Nr 267,

poz. 2258, z 2006 r. Nr 170, poz. 1217, Nr 235, poz. 1700

i Nr 249, poz. 1832 i 1834, z 2007 r. Nr 21, poz. 124 i Nr 192,

poz. 1381 oraz z 2008 r. Nr 157, poz. 976.

8) maszyn zaprojektowanych i wykonanych specjalnie dla celów badawczych, do doraênego u˝ytku

w laboratoriach;

9) górniczych urzàdzeƒ wyciàgowych;

10) maszyn przeznaczonych do przemieszczania artystów podczas przedstawieƒ artystycznych;

11) sprz´tu elektrycznego i elektronicznego w stopniu, w jakim jest on obj´ty przepisami dotyczàcymi zasadniczych wymagaƒ dla sprz´tu elektrycznego przewidzianego do stosowania w okreÊlonych granicach napi´cia

a) urzàdzeƒ gospodarstwa domowego przeznaczonych do u˝ytku domowego,

b) sprz´tu audiowizualnego,

c) sprz´tu informatycznego,

d) maszyn biurowych powszechnego u˝ytku,

e) aparatury rozdzielczej i aparatury sterowniczej

niskiego napi´cia,

f) silników elektrycznych;

12) sprz´tu elektrycznego wysokiego napi´cia

a) aparatury rozdzielczej i aparatury sterowniczej,

b) transformatorów.

§ 3. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà

1) maszyna

a) zespó∏ wyposa˝ony lub który mo˝na wyposa˝yç

w mechanizm nap´dowy inny ni˝ bezpoÊrednio

wykorzystujàcy si∏´ mi´Êni ludzkich lub zwierz´cych, sk∏adajàcy si´ ze sprz´˝onych cz´Êci

lub elementów, z których przynajmniej jedna

jest ruchoma, po∏àczonych w ca∏oÊç majàcà

konkretne zastosowanie,

b) zespó∏, o którym mowa w lit. a, bez elementów

przeznaczonych do jego pod∏àczenia w miejscu

pracy lub do pod∏àczenia do êróde∏ energii i nap´du,

c) zespó∏, o którym mowa w lit. a i b, gotowy do

zainstalowania i zdolny do funkcjonowania jedynie po zamontowaniu na Êrodkach transportu lub zainstalowaniu w budynku lub na konstrukcji,

d) zespo∏y maszyn, o których mowa w lit. a—c, lub

maszyny nieukoƒczone okreÊlone w pkt 7, które w celu osiàgni´cia okreÊlonego efektu koƒcowego zosta∏y zestawione i sà sterowane w taki sposób, ˝e dzia∏ajà jako zintegrowana ca∏oÊç,

e) zespó∏ sprz´˝onych cz´Êci lub elementów, z których przynajmniej jeden jest ruchomy, po∏àczonych w ca∏oÊç, przeznaczony do podnoszenia ∏adunków, którego jedynym êród∏em mocy jest

bezpoÊrednie wykorzystanie si∏y mi´Êni ludzkich;

2) wyposa˝enie wymienne — urzàdzenie, które jest

montowane przez operatora do oddanych do u˝ytku maszyny lub ciàgnika, w celu zmiany ich funkcji lub przypisania im nowej funkcji, jeÊli wyposa˝enie to nie jest narz´dziem;

3) element bezpieczeƒstwa — element, który s∏u˝y

do spe∏nienia funkcji bezpieczeƒstwa, jest wprowadzany do obrotu oddzielnie, a jego uszkodzenie

lub nieprawid∏owe dzia∏anie zagra˝a bezpieczeƒstwu osób, oraz nie jest niezb´dny do dzia∏ania

maszyny lub mo˝na go zastàpiç zwyk∏ymi elementami tak, aby maszyna mog∏a dzia∏aç; orientacyjny

wykaz elementów bezpieczeƒstwa okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia;

4) osprz´t do podnoszenia — element lub wyposa˝enie niezwiàzane z maszynà podnoszàcà, w tym

równie˝ zawiesia i ich elementy, umo˝liwiajàce

utrzymanie ∏adunku, umieszczane pomi´dzy maszynà a ∏adunkiem lub na samym ∏adunku lub mogàce stanowiç integralnà cz´Êç ∏adunku, które sà

wprowadzane do obrotu oddzielnie;

Poz. 1228

5) ∏aƒcuchy, liny i pasy — ∏aƒcuchy, liny i pasy do

podnoszenia stanowiàce cz´Êç maszyny podnoszàcej lub osprz´tu do podnoszenia;

6) od∏àczane urzàdzenie do mechanicznego przenoszenia nap´du — od∏àczany element do przenoszenia mocy mi´dzy maszynami samobie˝nymi

lub ciàgnikami a innymi maszynami przez po∏àczenie ich na pierwszym sta∏ym ∏o˝ysku; w przypadku gdy urzàdzenie zosta∏o wprowadzone do

obrotu z os∏onà, nale˝y je traktowaç jako jeden

wyrób;

7) maszyna nieukoƒczona — zespó∏ elementów tworzàcych maszyn´, która nie mo˝e byç samodzielnie stosowana; jedynym przeznaczeniem maszyny nieukoƒczonej jest w∏àczenie do innej maszyny

lub po∏àczenie z innà maszynà lub maszynà nieukoƒczonà lub wyposa˝eniem w celu stworzenia

maszyny; uk∏ad nap´dowy jest maszynà nieukoƒczonà;

8) zagro˝enie — potencjalne êród∏o urazów lub

uszczerbku na zdrowiu;

9) strefa niebezpieczna — stref´ w obr´bie lub wokó∏

maszyny, w której wyst´puje zagro˝enie bezpieczeƒstwa lub zdrowia osób;

10) osoba nara˝ona — osob´ znajdujàcà si´ cz´Êciowo lub ca∏kowicie w strefie niebezpiecznej;

11) operator — osob´, która wykonuje czynnoÊci

zwiàzane z instalowaniem, obs∏ugiwaniem, regulowaniem, konserwowaniem, czyszczeniem, naprawianiem lub przemieszczaniem maszyny;

12) ryzyko — kombinacj´ prawdopodobieƒstwa i ci´˝koÊci urazów lub uszczerbku na zdrowiu, które

mogà zaistnieç w sytuacjach niebezpiecznych;

13) os∏ona — cz´Êç maszyny, w postaci bariery materialnej, przeznaczonà specjalnie do zapewnienia

ochrony;

14) urzàdzenie ochronne — urzàdzenie, inne ni˝ os∏ona, zmniejszajàce ryzyko niezale˝nie albo w po∏àczeniu z os∏onà;

15) zastosowanie zgodne z przeznaczeniem — u˝ytkowanie maszyny zgodnie z informacjami zawartymi w instrukcji;

16) mo˝liwe do przewidzenia niew∏aÊciwe u˝ycie

— u˝ytkowanie maszyny w sposób niezgodny

z informacjà zawartà w instrukcji, które mo˝e wynikaç z dajàcych si´ ∏atwo przewidzieç ludzkich zachowaƒ;

17) maszyna, która ze wzgl´du na jej przemieszczanie

si´ mo˝e stwarzaç zagro˝enie — maszyn´

a) której dzia∏anie wymaga albo przemieszczania

si´ w trakcie pracy, albo ciàg∏ego lub przerywanego przemieszczania si´ mi´dzy kolejnymi sta∏ymi stanowiskami pracy lub

b) która nie przemieszcza si´ w trakcie pracy, ale

mo˝e zostaç wyposa˝ona tak, aby u∏atwione

by∏o ewentualne przemieszczanie jej z miejsca

na miejsce;

18) kierowca — operatora odpowiedzialnego za przemieszczanie si´ maszyny, który mo˝e byç transportowany przez maszyn´ lub towarzyszyç jej pieszo albo kierowaç nià zdalnie;

3) dostarcza niezb´dnych informacji, w szczególnoÊci instrukcji;

19) podnoszenie — przemieszczanie ∏adunków zawierajàcych towary lub osoby, wymagajàcych w danym momencie zmiany poziomu po∏o˝enia;

5) sporzàdza deklaracj´ zgodnoÊci WE, o której mowa w pkt 1 za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia, i zapewnia, ˝e zosta∏a do∏àczona do maszyny;

20) ∏adunek prowadzony — ∏adunek, którego przemieszczanie odbywa si´ wzd∏u˝ sztywnych lub

elastycznych prowadnic, o po∏o˝eniu ustalonym

za pomocà sta∏ych zamocowaƒ;

6) umieszcza oznakowanie CE, zgodnie z zasadami

okreÊlonymi w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia.

21) wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa — stosunek obcià˝enia gwarantowanego przez producenta lub jego

upowa˝nionego przedstawiciela, jakie cz´Êç maszyny lub osprz´tu do podnoszenia jest w stanie

utrzymaç, do maksymalnego udêwigu;

22) wspó∏czynnik przecià˝enia — stosunek obcià˝enia

u˝ytego do przeprowadzenia prób statycznych lub

dynamicznych maszyny podnoszàcej lub osprz´tu

do podnoszenia do maksymalnego udêwigu;

23) próba statyczna — badanie, podczas którego maszyna podnoszàca lub osprz´t do podnoszenia sà

poddawane dzia∏aniu si∏y równej iloczynowi maksymalnego udêwigu i odpowiedniego wspó∏czynnika przecià˝enia dla prób statycznych, a nast´pnie skontrolowane bezpoÊrednio po zdj´ciu obcià˝enia w celu upewnienia si´, ˝e nie nastàpi∏o ˝adne uszkodzenie;

24) próba dynamiczna — badanie, podczas którego

maszyna podnoszàca pracuje we wszystkich mo˝liwych konfiguracjach, przy obcià˝eniu równym

iloczynowi maksymalnego udêwigu i odpowiedniego wspó∏czynnika przecià˝enia dla prób dynamicznych, z uwzgl´dnieniem dynamicznego zachowania si´ maszyny podnoszàcej, w celu

sprawdzenia, czy funkcjonuje w∏aÊciwie;

25) podstawa ∏adunkowa — cz´Êç maszyny, na której

lub w której zajmujà miejsca osoby lub sà umieszczane towary w celu ich podnoszenia.

§ 4. Przepisy, w których jest mowa o maszynie,

stosuje si´ odpowiednio do wyrobów, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. b—f.

§ 5. Maszyny mogà byç wprowadzane do obrotu

lub oddawane do u˝ytku, je˝eli przy prawid∏owym zainstalowaniu i konserwacji oraz zastosowaniu zgodnym z przeznaczeniem lub w warunkach, które mo˝na

przewidzieç, nie stwarzajà zagro˝enia dla bezpieczeƒstwa i zdrowia osób oraz zwierzàt domowych lub mienia oraz spe∏niajà przepisy rozporzàdzenia.

§ 6. 1. Przed wprowadzeniem maszyny do obrotu

lub oddaniem do u˝ytku producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel

1) zapewnia, ˝e maszyna spe∏nia odpowiednie zasadnicze wymagania w zakresie ochrony zdrowia

i bezpieczeƒstwa okreÊlone w rozporzàdzeniu;

2) zapewnia, ˝e dost´pna jest dokumentacja techniczna, o której mowa w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia;

4) przeprowadza w∏aÊciwe procedury oceny zgodnoÊci, o których mowa w § 127;

2. Przed wprowadzeniem do obrotu maszyny nieukoƒczonej producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel zapewnia, ˝e zosta∏y zakoƒczone procedury,

o których mowa w § 8 ust. 3.

3. Do realizacji procedur, o których mowa w § 127,

producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powinien posiadaç Êrodki niezb´dne do zapewnienia, ˝e

maszyna spe∏nia zasadnicze wymagania w zakresie

ochrony zdrowia i bezpieczeƒstwa okreÊlone w rozporzàdzeniu, lub mieç dost´p do takich Êrodków.

4. Je˝eli do maszyn majà zastosowanie tak˝e odr´bne przepisy, które przewidujà umieszczenie oznakowania CE, oznakowanie mo˝e byç umieszczone pod

warunkiem, ˝e maszyny spe∏niajà równie˝ wymagania okreÊlone w tych przepisach.

5. Je˝eli co najmniej jeden z przepisów, o których

mowa w ust. 4, pozwala producentowi lub jego upowa˝nionemu przedstawicielowi, w okresie przejÊciowym okreÊlonym w tych przepisach, na wybór innych

przepisów, oznakowanie CE powinno wskazywaç

zgodnoÊç tylko z zastosowanymi przepisami. W takim

przypadku producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powinien podaç szczegó∏owe dane o zastosowanych przepisach w do∏àczonej do maszyny deklaracji zgodnoÊci WE.

§ 7. 1. Dopuszcza si´ mo˝liwoÊç prezentacji na targach, wystawach i innych pokazach maszyn lub maszyn nieukoƒczonych, które nie spe∏niajà wymagaƒ

okreÊlonych w rozporzàdzeniu, je˝eli na widocznym

oznaczeniu b´dzie podana informacja, ˝e maszyny lub

maszyny nieukoƒczone sà niezgodne z zasadniczymi

wymaganiami i nie b´dà sprzedawane, dopóki producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel nie doprowadzi do ich zgodnoÊci z wymaganiami okreÊlonymi

w rozporzàdzeniu.

2. Podczas pokazów maszyn lub maszyn nieukoƒczonych, o których mowa w ust. 1, powinny byç

przedsi´wzi´te odpowiednie Êrodki bezpieczeƒstwa

w celu zapewnienia ochrony osób.

§ 8. 1. Maszyna nieukoƒczona mo˝e zostaç wprowadzona do obrotu jedynie w przypadku, gdy spe∏nia

odpowiednie przepisy rozporzàdzenia.

2. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel

mo˝e wprowadziç do obrotu maszyn´ nieukoƒczonà,

pod warunkiem ˝e sporzàdzi deklaracj´ w∏àczenia,

o której mowa w pkt 2 za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia, stwierdzajàc, ˝e maszyna nieukoƒczona przeznaczona jest do w∏àczenia do innej maszyny lub zmontowania z innà maszynà nieukoƒczonà tak, aby utworzyç maszyn´.

3. Przed wprowadzeniem do obrotu maszyny nieukoƒczonej producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel zapewniajà

1) opracowanie odpowiedniej dokumentacji technicznej dla maszyny nieukoƒczonej, o której mowa w pkt 2 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia;

2) opracowanie instrukcji monta˝u, o której mowa

w ust. 4 i 5;

3) sporzàdzenie deklaracji w∏àczenia, o której mowa

w pkt 2 za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia.

4. Instrukcja monta˝u maszyny nieukoƒczonej powinna zawieraç opis warunków, jakie nale˝y spe∏niç

w celu prawid∏owego w∏àczenia jej do maszyny finalnej, aby nie stwarzaç zagro˝enia dla zdrowia i bezpieczeƒstwa.

5. Instrukcja monta˝u powinna byç napisana

w oficjalnym j´zyku Unii Europejskiej zaaprobowanym przez producenta maszyny finalnej lub przez jego upowa˝nionego przedstawiciela.

6. Instrukcja monta˝u i deklaracja w∏àczenia pozostajà do∏àczone do maszyny nieukoƒczonej do czasu

w∏àczenia do maszyny finalnej, a nast´pnie stanowià

cz´Êç dokumentacji technicznej maszyny.

Rozdzia∏ 2

Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa

i ochrony zdrowia dotyczàce projektowania

oraz wytwarzania maszyn

§ 9. 1. Producent maszyny lub jego upowa˝niony

przedstawiciel powinien zapewniç przeprowadzenie

oceny ryzyka w celu okreÊlenia, majàcych zastosowanie do tej maszyny, zasadniczych wymagaƒ w zakresie bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia. Maszyna powinna byç zaprojektowana i wykonana z uwzgl´dnieniem wyników tej oceny.

2. W procesie oceny ryzyka, o której mowa w ust. 1,

producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powinien

1) okreÊliç ograniczenia dotyczàce maszyny, w tym

zastosowania zgodnego z przeznaczeniem oraz

wszelkiego mo˝liwego do przewidzenia niew∏aÊciwego u˝ycia;

Poz. 1228

3. Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia majà zastosowanie tylko wówczas, gdy dla danej maszyny wyst´pujà zagro˝enia odpowiadajàce okreÊlonemu zasadniczemu wymaganiu

podczas u˝ytkowania w warunkach przewidzianych

przez producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela albo w mo˝liwych do przewidzenia sytuacjach

odbiegajàcych od normalnych, z wyjàtkiem wymagaƒ,

o których mowa w § 10—12, § 56—60, które majà zastosowanie do wszystkich maszyn, do których stosuje

si´ przepisy rozporzàdzenia.

4. Je˝eli przy uwzgl´dnieniu aktualnego poziomu

techniki spe∏nienie celów okreÊlonych w zasadniczych

wymaganiach jest niemo˝liwe, maszyna powinna byç

zaprojektowana i wykonana w sposób zapewniajàcy

maksymalne zbli˝enie si´ do tych celów.

§ 10. 1. Maszyna powinna byç zaprojektowana

i wykonana tak, aby nadawa∏a si´ do realizowania

swojej funkcji oraz mog∏a byç obs∏ugiwana, regulowana i konserwowana, nie stwarzajàc zagro˝eƒ dla

osób wykonujàcych te czynnoÊci w przewidzianych

warunkach, z uwzgl´dnieniem mo˝liwego do przewidzenia niew∏aÊciwego u˝ycia.

2. W celu przeciwdzia∏ania zagro˝eniom, o których

mowa w ust. 1, powinny byç zastosowane Êrodki majàce na celu wyeliminowanie wszelkiego ryzyka

w okresie ca∏ego za∏o˝onego czasu ˝ycia maszyny,

z jej transportem, monta˝em, demonta˝em, unieruchomieniem i z∏omowaniem w∏àcznie.

3. Przy doborze najbardziej odpowiednich Êrodków, o których mowa w ust. 2, producent lub jego

upowa˝niony przedstawiciel powinien post´powaç

zgodnie z nast´pujàcymi zasadami, wed∏ug podanej

kolejnoÊci

1) wyeliminowaç lub zmniejszyç ryzyko, tak dalece

jak jest to mo˝liwe, przez projektowanie i wytwarzanie maszyn bezpiecznych samych w sobie;

2) stosowaç konieczne Êrodki ochronne w odniesieniu do ryzyka, którego nie mo˝na wyeliminowaç;

3) informowaç u˝ytkowników o ryzyku resztkowym,

spowodowanym jakimikolwiek niedostatkami

w przyj´tych Êrodkach ochronnych, i wskazywaç,

czy jest konieczne przeszkolenie w tym zakresie,

oraz okreÊliç potrzeby stosowania Êrodków ochrony indywidualnej.

3) oszacowaç ryzyko, bioràc pod uwag´ ci´˝koÊç

mo˝liwych urazów lub uszczerbku na zdrowiu

i prawdopodobieƒstwo ich wystàpienia;

§ 11. 1. Podczas projektowania i wykonania maszyny oraz opracowywania instrukcji producent lub

jego upowa˝niony przedstawiciel powinien wziàç pod

uwag´ nie tylko zastosowanie maszyny zgodne

z przeznaczeniem, ale tak˝e mo˝liwe do przewidzenia

niew∏aÊciwe u˝ycie.

4) oceniç ryzyko w celu ustalenia, czy wymagane jest

zmniejszenie ryzyka, zgodnie z wymaganiami rozporzàdzenia;

2. Maszyna powinna byç zaprojektowana i wykonana tak, aby zapobiec niew∏aÊciwemu jej u˝yciu, je˝eli takie u˝ycie wywo∏a∏oby ryzyko.

5) wyeliminowaç zagro˝enia lub zmniejszyç ryzyko

zwiàzane z zagro˝eniami przez zastosowanie Êrodków ochronnych, zgodnie z hierarchià okreÊlonà

w § 10 ust. 3.

3. W przypadku gdy maszyna jest zaprojektowana

w sposób umo˝liwiajàcy jej niew∏aÊciwe u˝ycie, w instrukcji nale˝y poinformowaç u˝ytkownika o niedozwolonych sposobach jej u˝ytkowania.

2) zidentyfikowaç zagro˝enia, jakie mo˝e stwarzaç

maszyna, i zwiàzane z tym sytuacje niebezpieczne;

4. Podczas projektowania i wykonania maszyny

producent powinien uwzgl´dniç ograniczenia ruchów

operatora zwiàzane z koniecznym lub przewidywanym stosowaniem Êrodków ochrony indywidualnej.

5. Narz´dzia lub cz´Êci maszyn, nawet o niewielkiej masie, które mogà stwarzaç zagro˝enie, powinny

byç przemieszczane z zachowaniem specjalnych Êrodków ostro˝noÊci.

§ 12. Maszyn´ dostarcza si´ z kompletnym wyposa˝eniem specjalnym i osprz´tem umo˝liwiajàcym jej

regulacj´, konserwacj´ i u˝ytkowanie w sposób bezpieczny.

§ 16. 1. Maszyna powinna byç tak zaprojektowana

i wykonana, aby w przewidzianych warunkach jej

u˝ytkowania ograniczyç do minimum dyskomfort,

zm´czenie oraz obcià˝enie fizyczne i psychiczne odczuwane przez operatora. W tym celu nale˝y zastosowaç zasady ergonomii, w tym

§ 13. 1. Materia∏y u˝yte do wykonania maszyny

lub produkty wykorzystywane i powstajàce w trakcie

jej u˝ytkowania nie powinny zagra˝aç bezpieczeƒstwu

i zdrowiu osób.

2. W przypadku stosowania p∏ynów maszyna powinna byç zaprojektowana i wykonana w sposób zapobiegajàcy ryzyku wynikajàcemu z nape∏niania, u˝ytkowania, odzyskiwania lub usuwania p∏ynów.

§ 14. 1. Mimo oÊwietlenia zewn´trznego o normalnym nat´˝eniu maszyna powinna byç wyposa˝ona

w oÊwietlenie stanowiàce jej integralnà cz´Êç, odpowiednie do wykonywanych czynnoÊci, je˝eli brak takiego oÊwietlenia mo˝e spowodowaç powstanie ryzyka.

2. OÊwietlenie, o którym mowa w ust. 1, nie mo˝e

spowodowaç wyst´powania ucià˝liwych obszarów

zacienienia, m´czàcych olÊnieƒ i niebezpiecznego

efektu stroboskopowego spowodowanego oÊwietleniem cz´Êci ruchomych.

3. Nale˝y zapewniç odpowiednie oÊwietlenie

wewn´trznych cz´Êci maszyny wymagajàcych cz´stych kontroli i regulacji oraz obszarów konserwacji.

§ 15. 1. Maszyna lub ka˝da z jej cz´Êci powinny

1) umo˝liwiaç bezpiecznà obs∏ug´ i transport;

1) uwzgl´dniç ró˝norodnoÊç warunków fizycznych

operatorów, ich si∏y i wydolnoÊci;

2) zapewniç wystarczajàcà przestrzeƒ dla ruchów

cz´Êci cia∏a operatora;

3) unikaç wymuszania tempa pracy przez maszyn´;

4) unikaç obserwacji wymagajàcej d∏ugotrwa∏ej koncentracji;

5) dostosowaç wzajemne oddzia∏ywania operatora

i maszyny do dajàcych si´ przewidzieç cech operatorów.

2. Stanowisko operatora powinno byç zaprojektowane i wykonane tak, aby unikaç ryzyka powodowanego wydzielaniem gazów lub brakiem tlenu.

3. Je˝eli maszyna jest przeznaczona do u˝ytkowania w Êrodowisku niebezpiecznym, stwarzajàcym ryzyko dla zdrowia i bezpieczeƒstwa operatora, lub

przyczynia si´ do powstania niebezpiecznego Êrodowiska, nale˝y zastosowaç odpowiednie Êrodki zapewniajàce operatorowi dobre warunki pracy i ochron´

przed mo˝liwymi do przewidzenia zagro˝eniami.

2) byç opakowane lub zaprojektowane tak, aby

umo˝liwiç bezpieczne i niepowodujàce uszkodzeƒ

sk∏adowanie.

4. W uzasadnionych przypadkach stanowisko operatora powinno byç wyposa˝one w odpowiednià kabin´ zaprojektowanà, wykonanà lub wyposa˝onà tak, aby

spe∏nia∏a wymagania, o których mowa w ust. 1—3.

2. W trakcie transportowania maszyny lub jej cz´Êci nie powinien byç mo˝liwy nag∏y jej ruch lub powstanie zagro˝enia wynikajàce z braku statecznoÊci,

je˝eli maszyna lub jej cz´Êci obs∏ugiwane sà zgodnie

z instrukcjami.

5. WyjÊcie z kabiny powinno umo˝liwiaç szybkà

ewakuacj´. Je˝eli jest to konieczne, kabina powinna

mieç wyjÊcie awaryjne, umieszczone w kierunku innym ni˝ wyjÊcie z kabiny.

3. W przypadku gdy masa, wielkoÊç lub kszta∏t samej maszyny lub jej cz´Êci uniemo˝liwiajà jej r´czne

przemieszczanie, maszyna lub ka˝da z jej cz´Êci powinny

§ 17. 1. W uzasadnionych przypadkach, je˝eli pozwalajà na to warunki pracy, stanowiska pracy b´dàce integralnà cz´Êcià maszyny powinny byç zaprojektowane w sposób umo˝liwiajàcy zamontowanie siedziska.

1) byç wyposa˝one w elementy umo˝liwiajàce zamocowanie do urzàdzenia podnoszàcego lub

2) byç zaprojektowane w sposób umo˝liwiajàcy zamocowanie elementów, o których mowa w pkt 1,

lub

3) mieç kszta∏t umo˝liwiajàcy ∏atwe zamocowanie do

standardowych urzàdzeƒ podnoszàcych.

4. W przypadku gdy maszyna lub jej cz´Êç jest

przewidziana do przemieszczania r´cznego, powinna

1) byç ∏atwo przemieszczalna lub

2) mieç wyposa˝enie do bezpiecznego podnoszenia

i przemieszczania.

2. Je˝eli przewiduje si´, ˝e operator b´dzie siedzia∏

w trakcie pracy, a stanowisko operatora jest integralnà cz´Êcià maszyny, w maszynie musi byç zamontowane siedzisko.

3. Siedzisko operatora w maszynie powinno

umo˝liwiaç mu utrzymanie stabilnej pozycji. Ponadto

musi istnieç mo˝liwoÊç dostosowania do operatora

siedziska i jego odleg∏oÊci od urzàdzeƒ sterujàcych.

4. Siedzisko operatora w maszynie powinno byç

zaprojektowane i wykonane tak, aby zredukowaç

drgania przenoszone na operatora do mo˝liwie najni˝szego poziomu.

5. Zamocowanie siedziska powinno wytrzymywaç

wszystkie si∏y, które mogà na nie dzia∏aç. Je˝eli pod

nogami operatora nie ma pod∏ogi, powinny si´ tam

znajdowaç podnó˝ki pokryte materia∏em przeciwpoÊlizgowym.

5) umieszczone w taki sposób, aby ich obs∏uga nie

powodowa∏a dodatkowego ryzyka;

§ 18. 1. Uk∏ady sterowania nale˝y zaprojektowaç

i wykonaç tak, aby

7) wykonane tak, aby wytrzyma∏y dajàce si´ przewidzieç obcià˝enia;

1) zapewnia∏y bezpieczeƒstwo oraz zapobiega∏y powstawaniu sytuacji zagro˝enia;

8) wykonane tak, aby ich rozmieszczenie, przemieszczanie i opór zwiàzany z operowaniem nimi by∏y

zbie˝ne z powodowanym dzia∏aniem, z uwzgl´dnieniem zasad ergonomii.

2) defekty sprz´tu komputerowego i oprogramowania uk∏adu sterowania nie prowadzi∏y do powstawania sytuacji niebezpiecznych;

3) by∏y odporne na obcià˝enia wynikajàce z zamierzonego zastosowania i wp∏ywy czynników zewn´trznych;

4) b∏´dy w uk∏adach logicznych nie doprowadza∏y do

powstawania sytuacji niebezpiecznych;

5) mo˝liwe do przewidzenia b∏´dy ludzkie w trakcie

pracy nie prowadzi∏y do powstawania sytuacji niebezpiecznych.

2. Nale˝y zwróciç szczególnà uwag´ na to, aby

1) maszyna nie mog∏a uruchomiç si´ nieoczekiwanie;

2) parametry maszyny nie mog∏y zmieniaç si´ w sposób niekontrolowany, je˝eli taka zmiana mo˝e prowadziç do sytuacji niebezpiecznych;

3) po wydaniu polecenia zatrzymania, maszyna si´

zatrzyma∏a;

4) ˝adna ruchoma cz´Êç maszyny ani element zamocowany w maszynie nie mog∏y odpaÊç lub zostaç

wyrzucone;

5) automatyczne lub r´czne zatrzymywanie cz´Êci ruchomych nie mog∏o zostaç zak∏ócone;

6) urzàdzenia ochronne zapewnia∏y skutecznà ochron´ lub wysy∏a∏y polecenie zatrzymania;

7) elementy uk∏adu sterowania zwiàzane z bezpieczeƒstwem dzia∏a∏y w sposób spójny w ca∏ym zespole maszyn lub maszyn nieukoƒczonych.

3. Maszyna sterowana bezprzewodowo powinna

automatycznie zatrzymaç si´ w momencie otrzymania

nieprawid∏owego sygna∏u sterujàcego lub w przypadku utraty ∏àcznoÊci.

§ 19. 1. Urzàdzenia sterujàce powinny byç

1) wyraênie widoczne i identyfikowalne, z u˝yciem

piktogramów we w∏aÊciwych przypadkach;

2) rozmieszczone w sposób zapewniajàcy bezpiecznà obs∏ug´, bezzw∏ocznà i jednoznacznà;

3) zaprojektowane tak, aby ich kierunek ruchu by∏

zgodny z wywo∏ywanym skutkiem;

4) umiejscowione poza strefami niebezpiecznymi,

z wyjàtkiem urzàdzeƒ do zatrzymywania awaryjnego lub podwieszonego pulpitu sterowniczego,

w przypadku gdy jest to konieczne;

6) zaprojektowane albo zabezpieczone w taki sposób,

aby po˝àdany efekt, je˝eli wià˝e si´ z nim ryzyko,

nie móg∏ wystàpiç bez zamierzonego dzia∏ania;

2. Je˝eli urzàdzenie sterujàce zosta∏o zaprojektowane i wykonane w celu spe∏niania ró˝nych funkcji

i brak jest wzajemnej jednoznacznej relacji mi´dzy nimi, funkcja, jaka ma byç wykonana, powinna byç sygnalizowana i w razie potrzeby potwierdzona.

§ 20. 1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona we

wskaêniki niezb´dne do zapewnienia bezpieczeƒstwa

obs∏ugi.

2. Operator powinien mieç mo˝liwoÊç odczytywania wskazaƒ wskaêników, o których mowa w ust. 1, ze

stanowiska sterowania.

3. Z ka˝dego stanowiska sterowania operator powinien mieç mo˝liwoÊç upewnienia si´, ˝e w strefach

niebezpiecznych nie przebywajà osoby, lub uk∏ad sterowania powinien byç zaprojektowany i wykonany

w sposób uniemo˝liwiajàcy uruchomienie, je˝eli jakakolwiek osoba znajduje si´ w strefie niebezpiecznej.

§ 21. 1. Je˝eli nie jest mo˝liwe spe∏nienie wymagaƒ, o których mowa w § 20 ust. 3, system sterowania powinien byç zaprojektowany i wykonany w taki

sposób, aby uruchomienie maszyny by∏o ka˝dorazowo poprzedzane akustycznym lub optycznym sygna∏em ostrzegawczym.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, osoby nara˝one powinny mieç czas na opuszczenie strefy niebezpiecznej lub zapobie˝enie uruchomieniu maszyny.

3. Je˝eli jest to konieczne, nale˝y zastosowaç

Êrodki zapewniajàce, ˝e maszyna mo˝e byç sterowana

jedynie ze stanowisk sterowania zlokalizowanych

w jednej lub kilku ustalonych wczeÊniej strefach lub

miejscach.

4. Je˝eli istnieje kilka stanowisk sterowania, uk∏ad

sterowania powinien byç zaprojektowany tak, aby

sterowanie z jednego stanowiska wyklucza∏o u˝ywanie pozosta∏ych, z wyjàtkiem u˝ycia urzàdzeƒ sterujàcych zatrzymaniem i urzàdzeƒ do zatrzymywania

awaryjnego.

5. W przypadku gdy maszyna posiada dwa stanowiska operatora lub wi´cej, ka˝de stanowisko powinno

byç wyposa˝one we wszystkie wymagane urzàdzenia

sterujàce tak, aby operatorzy sobie nie przeszkadzali

lub wzajemnie nie stwarzali sytuacji niebezpiecznych.

§ 22. 1. Uruchomienie maszyny powinno byç mo˝liwe tylko przez zamierzone w∏àczenie urzàdzenia sterujàcego przewidzianego do tego celu.

2. Przepis ust. 1 stosuje si´ tak˝e w przypadku

1) ponownego uruchomienia maszyny po jej zatrzymaniu, niezale˝nie od przyczyny zatrzymania,

2) wprowadzenia znaczàcych zmian w warunkach

pracy maszyny

— z wyjàtkiem przypadków, gdy ponowne uruchomienie maszyny lub wprowadzenie znaczàcych zmian

w warunkach jej pracy nie powoduje sytuacji niebezpiecznych.

3. W przypadku gdy maszyna jest wyposa˝ona

w kilka uruchamiajàcych urzàdzeƒ sterujàcych, przez

co operatorzy mogà powodowaç wzajemne zagro˝enia, w celu wyeliminowania takiego ryzyka powinny

byç zainstalowane urzàdzenia dodatkowe. Je˝eli bezpieczeƒstwo wymaga, aby uruchomienie lub zatrzymanie nast´powa∏o w okreÊlonej sekwencji, niezb´dne sà urzàdzenia zapewniajàce wykonanie tych czynnoÊci we w∏aÊciwej kolejnoÊci.

4. W przypadku maszyny pracujàcej w trybie automatycznym, jej uruchomienie oraz ponowne uruchomienie po zatrzymaniu lub zmiana parametrów pracy

mogà byç mo˝liwe bez interwencji operatora, pod

warunkiem ˝e nie prowadzi to do sytuacji zagro˝enia.

§ 23. 1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona

w urzàdzenie sterujàce umo˝liwiajàce ca∏kowite i bezpieczne zatrzymanie maszyny.

2. Ka˝de stanowisko robocze powinno byç wyposa˝one w urzàdzenie sterujàce umo˝liwiajàce zatrzymanie, w zale˝noÊci od istniejàcych zagro˝eƒ, niektórych lub wszystkich funkcji maszyny tak, aby maszyna

pozostawa∏a bezpieczna. Sterowanie zatrzymaniem

powinno mieç pierwszeƒstwo w stosunku do sterowania uruchamianiem.

3. Z chwilà zatrzymania maszyny lub jej niebezpiecznych funkcji, zasilanie odpowiednich nap´dów

uruchamiajàcych powinno zostaç od∏àczone.

4. W przypadku gdy z przyczyn eksploatacyjnych

wymagany jest element sterowniczy zatrzymujàcy,

który nie od∏àcza zasilania odpowiednich nap´dów

uruchamiajàcych, stan zatrzymania musi byç monitorowany i utrzymywany.

§ 24. 1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona w co

najmniej jedno urzàdzenie do zatrzymywania awaryjnego, umo˝liwiajàce wyeliminowanie zaistnia∏ego

niebezpieczeƒstwa lub zapobie˝enie jego wystàpieniu.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ do

1) maszyn, w których urzàdzenie do zatrzymywania

awaryjnego nie obni˝y∏oby ryzyka ze wzgl´du na

brak mo˝liwoÊci skrócenia czasu zatrzymania lub

brak mo˝liwoÊci podj´cia szczególnych Êrodków

niezb´dnych do przeciwdzia∏ania ryzyku;

Poz. 1228

2) mo˝liwie jak najszybciej zatrzymaç niebezpieczny

proces, bez stwarzania dodatkowego ryzyka;

3) w koniecznych przypadkach inicjowaç lub umo˝liwiaç zainicjowanie pewnych ruchów zabezpieczajàcych.

4. Z chwilà ustania aktywnego dzia∏ania urzàdzenia do zatrzymywania awaryjnego po wygenerowaniu sygna∏u zatrzymania, sygna∏ ten powinien byç

podtrzymany przez zablokowanie tego urzàdzenia, a˝

do chwili, w której zostanie ono w sposób zamierzony

odblokowane.

5. Nie powinno byç mo˝liwe zablokowanie urzàdzenia do zatrzymywania awaryjnego bez wygenerowania polecenia zatrzymania. Odblokowanie urzàdzenia do zatrzymywania awaryjnego mo˝e nastàpiç wy∏àcznie przez wykonanie odpowiednich czynnoÊci,

przy czym nie powinno ono ponownie uruchomiç maszyny, a tylko umo˝liwiç jej uruchomienie.

6. Funkcja zatrzymania awaryjnego musi byç dost´pna i gotowa do u˝ycia przez ca∏y czas, bez wzgl´du na tryb pracy maszyny.

7. Urzàdzenia do zatrzymywania awaryjnego powinny wspomagaç, a nie zast´powaç pozosta∏e Êrodki zabezpieczajàce.

§ 25. W przypadku maszyn lub ich cz´Êci przeznaczonych do wspólnego dzia∏ania, producent powinien

zaprojektowaç i wykonaç maszyn´ tak, aby wy∏àczniki, w tym urzàdzenie do zatrzymywania awaryjnego,

mog∏y zatrzymaç nie tylko samà maszyn´, ale

i wszystkie urzàdzenia umieszczone przed nià lub za

nià w ciàgu technologicznym, je˝eli dalsze dzia∏anie

tych urzàdzeƒ mo˝e byç niebezpieczne.

§ 26. 1. Wybrany tryb sterowania lub pracy powinien byç nadrz´dny w stosunku do innych trybów sterowania lub pracy, z wyjàtkiem zatrzymywania awaryjnego.

2. Je˝eli maszyna zosta∏a zaprojektowana i wykonana tak, ˝e mo˝liwe jest jej u˝ytkowanie w kilku trybach sterowania lub pracy, wymagajàcych ró˝nych

Êrodków ochronnych lub procedur roboczych, powinna byç wyposa˝ona na sta∏e w prze∏àcznik wyboru

trybu pracy i sterowania, który mo˝na zablokowaç

w ka˝dym po∏o˝eniu. Ka˝de po∏o˝enie tego prze∏àcznika powinno odpowiadaç tylko jednemu trybowi pracy lub sterowania i powinno byç identyfikowalne jednoznacznie.

3. Prze∏àcznik wyboru, o którym mowa w ust. 2,

mo˝e zostaç zastàpiony innà metodà wybierania, która ogranicza u˝ycie niektórych funkcji maszyny przez

okreÊlone kategorie operatorów.

3. Urzàdzenie, o którym mowa w ust. 1, powinno

4. Je˝eli w celu wykonania niektórych czynnoÊci

maszyna powinna mieç mo˝liwoÊç dzia∏ania przy niezamkni´tych lub usuni´tych os∏onach bàdê przy wy∏àczonych urzàdzeniach ochronnych, prze∏àcznik wyboru trybu sterowania lub pracy powinien jednoczeÊnie

1) mieç wyraênie rozpoznawalne i widoczne oraz

szybko dost´pne urzàdzenia sterujàce;

1) unieruchomiç wszystkie inne tryby sterowania lub

pracy;

2) maszyn przenoÊnych, trzymanych w r´ku i prowadzonych r´cznie.

2) zezwalaç na uruchamianie niebezpiecznych funkcji wy∏àcznie za pomocà urzàdzeƒ sterujàcych wymagajàcych sta∏ego podtrzymania;

3) zezwalaç na uruchamianie niebezpiecznych funkcji wy∏àcznie w warunkach obni˝onego ryzyka

przy jednoczesnym zapobieganiu zagro˝eniom

wynikajàcym ze sprz´˝onych sekwencji;

4) uniemo˝liwiç uruchomienie niebezpiecznych funkcji mogàcych spowodowaç zagro˝enie przez oddzia∏ywanie w sposób zamierzony lub niezamierzony na czujniki maszyny.

5. Je˝eli warunki, o których mowa w ust. 4, nie

mogà byç spe∏nione jednoczeÊnie, prze∏àcznik wyboru trybu sterowania lub pracy maszyny powinien uruchomiç pozosta∏e Êrodki ochronne zapewniajàce bezpieczeƒstwo w strefie dzia∏ania operatora.

6. Operator powinien mieç mo˝liwoÊç sterowania

dzia∏aniem elementów, przy których pracuje, z miejsca regulacji maszyny.

§ 27. 1. Przerwa w zasilaniu maszyny, przywrócenie zasilania po jego przerwaniu lub dowolnego rodzaju wahania parametrów zasilania nie powinny doprowadzaç do sytuacji niebezpiecznych.

Poz. 1228

2. Trwa∏oÊç u˝ytych materia∏ów powinna byç dostosowana do rodzaju miejsca pracy maszyny, przewidzianego przez producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela, z uwzgl´dnieniem zm´czenia, starzenia, korozji i Êcierania materia∏ów.

3. Producent powinien wskazaç w instrukcji rodzaj

i cz´stoÊç kontroli i konserwacji maszyny, wymaganych ze wzgl´dów bezpieczeƒstwa, oraz wskazaç cz´Êci, które ulegajà zu˝yciu, a tak˝e okreÊliç kryteria ich

wymiany.

4. Je˝eli mimo podj´tych Êrodków nadal istnieje

ryzyko p´kni´cia lub rozerwania elementów ruchomych, powinny byç one zamontowane i umiejscowione lub zabezpieczone tak, aby ich fragmenty nie wydosta∏y si´ na zewnàtrz i nie doprowadzi∏y do sytuacji

niebezpiecznych.

5. Sztywne i elastyczne przewody do transportu

p∏ynów, w szczególnoÊci pod wysokim ciÊnieniem,

powinny wytrzymywaç przewidziane obcià˝enia

zewn´trzne i wewn´trzne oraz powinny byç zamocowane lub zabezpieczone w sposób eliminujàcy ryzyko

spowodowane ich p´kni´ciem.

6. W przypadku automatycznego posuwu materia∏u

obrabianego, w celu unikni´cia zagro˝eƒ w stosunku do

osób, powinny byç spe∏nione nast´pujàce warunki

2. W celu przeciwdzia∏ania niebezpiecznym sytuacjom, o których mowa w ust. 1

1) w momencie gdy narz´dzie zetknie si´ z przedmiotem obrabianym, narz´dzie to powinno osiàgnàç swoje normalne warunki pracy;

1) maszyna nie powinna uruchamiaç si´ samoistnie;

2) w przypadku zamierzonego lub przypadkowego

uruchomienia lub zatrzymania narz´dzia, posuw

i ruch narz´dzia powinny byç skoordynowane.

2) parametry maszyny nie mogà zmieniaç si´ w niekontrolowany sposób, je˝eli taka zmiana mo˝e

prowadziç do powstania sytuacji niebezpiecznych;

3) po wygenerowaniu sygna∏u zatrzymania maszyna

powinna si´ zatrzymaç;

4) ˝aden ruchomy element maszyny lub przedmiot

zamocowany w maszynie nie mogà odpaÊç lub

zostaç wyrzucone;

5) automatyczne lub r´czne zatrzymywanie wszelkich elementów ruchomych powinno nast´powaç

bez zak∏óceƒ;

6) urzàdzenia ochronne powinny zapewniaç skutecznà ochron´ lub wysy∏aç polecenie zatrzymania.

§ 28. 1. Maszyna, jej wyposa˝enie i cz´Êci powinny byç wystarczajàco stateczne, aby wykluczyç mo˝liwoÊç wywrócenia si´, upadku lub nieoczekiwanego

przemieszczenia podczas eksploatacji, transportu,

monta˝u, demonta˝u i wszystkich innych prac zwiàzanych z maszynà.

2. Je˝eli kszta∏t samej maszyny lub przewidywany

sposób jej zainstalowania nie zapewniajà dostatecznej statecznoÊci, maszyna powinna mieç odpowiednie elementy mocujàce, które nale˝y wskazaç w instrukcji.

§ 29. 1. Poszczególne cz´Êci maszyny i ich po∏àczenia powinny wytrzymaç obcià˝enia wyst´pujàce podczas u˝ytkowania.

§ 30. 1. Producent powinien podjàç Êrodki w celu

zapobie˝enia zagro˝eniom powodowanym przez

przedmioty spadajàce lub wyrzucane.

2. Dost´pne cz´Êci maszyny nie powinny mieç

ostrych kraw´dzi, ostrych naro˝y ani chropowatych

powierzchni, które mogà spowodowaç urazy, o ile pozwala na to ich przeznaczenie.

§ 31. 1. Maszyna przeznaczona do wykonywania

kilku ró˝nych operacji z r´cznym przemieszczaniem

przedmiotu obrabianego mi´dzy poszczególnymi

operacjami powinna byç zaprojektowana i wykonana

tak, aby umo˝liwiç pos∏ugiwanie si´ ka˝dym z jej zespo∏ów roboczych niezale˝nie, bez stwarzania ryzyka

dla osób przez pozosta∏e zespo∏y.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, powinna byç mo˝liwoÊç oddzielnego uruchamiania i zatrzymywania ka˝dego niechronionego elementu.

§ 32. Maszyny, których parametry pracy sà zmienne, powinny byç zaprojektowane i wykonane w sposób umo˝liwiajàcy bezpieczny i pewny wybór oraz

w∏aÊciwe nastawienie tych parametrów.

§ 33. 1. Ruchome elementy maszyny powinny byç

zaprojektowane i wykonane tak, aby zapobiec ryzyku

zetkni´cia mogàcego byç przyczynà wypadku, a gdy

ryzyko to nadal istnieje, ruchome elementy maszyny

powinny byç wyposa˝one w os∏ony lub urzàdzenia

ochronne.

2. W celu zapobie˝enia przypadkowemu zablokowaniu si´ ruchomych elementów maszyny w czasie

ich pracy, nale˝y stosowaç wszelkie niezb´dne Êrodki.

3. Je˝eli mimo podj´tych Êrodków istnieje nadal

prawdopodobieƒstwo zablokowania ruchomych elementów maszyny, producent powinien zapewniç specjalne urzàdzenia ochronne lub narz´dzia do bezpiecznego odblokowania tych elementów.

4. Instrukcje i, je˝eli jest to mo˝liwe, oznakowanie

na maszynie powinny wskazywaç specjalne urzàdzenia ochronne, o których mowa w ust. 3, i sposób ich

stosowania.

5. Os∏ony i inne urzàdzenia ochronne, chroniàce

przed ryzykiem zwiàzanym z ruchomymi elementami

maszyny, powinny byç dobierane stosownie do rodzaju zagro˝enia.

6. Przy doborze os∏on lub urzàdzeƒ ochronnych,

o których mowa w ust. 3, nale˝y post´powaç w sposób okreÊlony w § 34.

§ 34. 1. Os∏ony zaprojektowane w celu ochrony

osób przed zagro˝eniami stwarzanymi przez ruchome

elementy przenoszenia nap´du powinny byç

1) os∏onami sta∏ymi, o których mowa w § 37 ust. 1,

albo

2) ruchomymi os∏onami blokujàcymi, o których mowa w § 37 ust. 3—5.

Poz. 1228

§ 35. Po zatrzymaniu ruchu cz´Êci maszyny, wszelkie przemieszczenie si´ jej od pozycji zatrzymania,

wywo∏ane dowolnymi przyczynami innymi ni˝ dzia∏anie na urzàdzenia sterujàce, nie powinno byç mo˝liwe

lub nie mo˝e stwarzaç zagro˝enia.

§ 36. Os∏ony i urzàdzenia ochronne

1) powinny

a) mieç wytrzyma∏à konstrukcj´,

b) byç stabilnie zamocowane na swoim miejscu,

c) byç umieszczone w odpowiedniej odleg∏oÊci od

strefy niebezpiecznej,

d) umo˝liwiaç, w miar´ mo˝liwoÊci bez koniecznoÊci demonta˝u os∏on lub wy∏àczenia urzàdzeƒ

ochronnych, dost´p konieczny do wykonywania

prac zwiàzanych z mocowaniem lub wymianà

narz´dzi oraz konserwacjà, przy czym dost´p

ten powinien byç ograniczony tylko do obszaru

niezb´dnego do wykonywania tych prac,

e) w miar´ mo˝liwoÊci chroniç przed wyrzucaniem lub spadaniem materia∏ów lub przedmiotów oraz przed emisjami powodowanymi przez

maszyny;

2) mogà powodowaç tylko minimalne utrudnienia

w obserwacji procesu produkcyjnego;

3) nie powinny

a) powodowaç ˝adnego dodatkowego ryzyka,

b) dawaç ∏atwo si´ obejÊç lub wy∏àczyç.

2. Zaleca si´ stosowanie os∏on ruchomych blokujàcych w przypadku ruchomych elementów maszyny,

je˝eli przewiduje si´ koniecznoÊç cz´stego dost´pu

do nich.

3. Os∏ony lub urzàdzenia ochronne zaprojektowane w celu ochrony osób przed zagro˝eniami, które

mogà byç spowodowane przez ruchome elementy

maszyny, powinny byç

1) os∏onami sta∏ymi, o których mowa w § 37 ust. 1,

albo

2) ruchomymi os∏onami blokujàcymi, o których mowa w § 37 ust. 3—5, albo

3) urzàdzeniami ochronnymi, o których mowa w § 37

ust. 7, albo

4) kombinacjà os∏on lub urzàdzeƒ ochronnych, o których mowa w pkt 1—3.

4. Je˝eli niektóre ruchome elementy maszyny bezpoÊrednio zwiàzane z procesem technologicznym nie

mogà byç ca∏kowicie niedost´pne podczas pracy ze

wzgl´du na operacje wymagajàce ingerencji operatora, wówczas te ruchome elementy maszyny powinny

byç wyposa˝one w

1) os∏ony sta∏e lub ruchome os∏ony blokujàce, o których mowa w § 37 ust. 1 i 3—5, zapobiegajàce dost´powi do tych fragmentów ruchomych elementów maszyny, które nie sà wykorzystywane podczas pracy;

2) os∏ony nastawne, o których mowa w § 37 ust. 6,

ograniczajàce dost´p do tych fragmentów ruchomych elementów maszyny, do których dost´p jest

niezb´dny.

§ 37. 1. Os∏ony sta∏e powinny byç mocowane

w sposób umo˝liwiajàcy ich otwarcie lub demonta˝

wy∏àcznie przy u˝yciu narz´dzi. Tam gdzie jest to mo˝liwe, usuni´cie elementów mocujàcych powinno uniemo˝liwiaç pozostawienie os∏on na swoim miejscu.

2. Systemy mocowania os∏on muszà pozostaç

przymocowane do os∏on lub do maszyny, je˝eli os∏ony zosta∏y usuni´te.

3. Os∏ony ruchome blokujàce powinny

1) o ile to mo˝liwe, pozostawaç po otwarciu przymocowane do maszyny;

2) byç zaprojektowane i wykonane tak, aby mog∏y byç

regulowane tylko poprzez zamierzone dzia∏anie;

3) byç sprz´˝one z uk∏adem blokujàcym, zapobiegajàcym uruchomieniu niebezpiecznych funkcji maszyny do chwili zamkni´cia os∏ony i wydajàcym

polecenie zatrzymania, gdy tylko os∏ona jest

otwierana.

4. W przypadku gdy operator mo˝e znaleêç si´

w strefie niebezpiecznej, zanim ustanie ryzyko zwiàzane z niebezpiecznymi funkcjami maszyny, ruchome

os∏ony muszà byç po∏àczone z urzàdzeniem ryglujàcym os∏ony stanowiàcym uzupe∏nienie urzàdzenia

blokujàcego, aby

1) zapobiec uruchomieniu niebezpiecznych funkcji

do chwili zamkni´cia i zaryglowania os∏on oraz

2) os∏ony pozostawa∏y zamkni´te i zaryglowane, dopóki nie ustanie ryzyko urazów wynikajàce z niebezpiecznych funkcji maszyny.

5. Ruchome os∏ony blokujàce muszà byç zaprojektowane tak, aby w przypadku braku lub uszkodzenia

jednej z ich cz´Êci niemo˝liwe by∏o uruchomienie niebezpiecznych funkcji maszyny albo nast´powa∏o ich

zatrzymanie.

6. Os∏ony nastawne ograniczajàce dost´p do stref

elementów ruchomych maszyny, niezb´dnych do pracy, powinny byç

1) nastawiane r´cznie lub automatycznie, w zale˝noÊci od rodzaju pracy;

Poz. 1228

3. Je˝eli b∏´dne po∏àczenie mo˝e stanowiç êród∏o

ryzyka, nale˝y zastosowaç takie rozwiàzanie konstrukcyjne, które uniemo˝liwi niew∏aÊciwe po∏àczenie, lub,

gdy takie rozwiàzanie nie jest mo˝liwe, umieÊciç opis

po∏àczenia na ∏àczonych elementach i, w razie potrzeby, na z∏àczach.

§ 41. 1. W celu wyeliminowania ryzyka powstania

urazów spowodowanych zetkni´ciem si´ z cz´Êcià

maszyny lub materia∏ami o wysokiej lub bardzo niskiej temperaturze albo zbli˝aniem si´ do takiej maszyny lub materia∏ów, nale˝y zastosowaç konieczne

Êrodki zapobiegawcze.

2) ∏atwe do nastawienia bez u˝ycia narz´dzi.

7. Urzàdzenia ochronne powinny byç zaprojektowane i sprz´˝one z uk∏adem sterowania tak, aby

1) ruchome elementy maszyny nie mog∏y zostaç

uruchomione, dopóki operator mo˝e do nich dosi´gnàç;

2) osoba nara˝ona nie mog∏a dosi´gnàç ruchomych

elementów maszyny po ich uruchomieniu;

3) mog∏y byç nastawiane tylko przez dzia∏ania zamierzone;

4) brak lub uszkodzenie jednego ich elementu uniemo˝liwia∏o uruchomienie ruchomych elementów

maszyny lub zatrzymywa∏o elementy znajdujàce

si´ w ruchu.

§ 38. 1. Maszyna zasilana energià elektrycznà powinna byç tak zaprojektowana, wykonana i wyposa˝ona, aby wyeliminowaç zagro˝enia o charakterze elektrycznym.

2. Do maszyny pracujàcej w okreÊlonych zakresach napi´ç majà zastosowanie przepisy dotyczàce

urzàdzeƒ elektrycznych przeznaczonych do pracy

w tych zakresach.

3. Maszyna powinna byç zaprojektowana i wykonana tak, aby zapobiec lub ograniczyç gromadzenie

si´ potencjalnie niebezpiecznych ∏adunków elektrostatycznych, lub powinna byç wyposa˝ona w uk∏ad do

ich roz∏adowywania.

§ 39. Maszyna zasilana energià innà ni˝ elektryczna powinna byç zaprojektowana, wykonana i wyposa˝ona tak, aby uniknàç zagro˝eƒ zwiàzanych z tymi rodzajami energii.

§ 40. 1. Mo˝liwoÊç pope∏nienia przy pierwszym

lub ponownym monta˝u cz´Êci b∏´dów, które mogà

byç êród∏em ryzyka, powinna zostaç wyeliminowana

podczas projektowania i wykonania tych cz´Êci lub,

gdy nie jest to mo˝liwe, przez umieszczenie informacji na samych cz´Êciach lub na ich obudowach.

2. Informacje, o których mowa w ust. 1, nale˝y

umieszczaç na ruchomych elementach maszyny lub

ich obudowach w przypadku, gdy dla unikni´cia zagro˝enia konieczna jest znajomoÊç kierunku ruchu. Informacje o rodzajach ryzyka nale˝y zamieÊciç w instrukcji.

2. Ârodki zapobiegawcze nale˝y stosowaç równie˝

w przypadku, gdy wyrzucenie z maszyny goràcego

lub bardzo zimnego materia∏u mo˝e stanowiç niebezpieczeƒstwo.

§ 42. 1. Maszyna powinna byç zaprojektowana

i wykonana tak, aby uniknàç

1) powstania po˝aru lub przegrzania,

2) wybuchu

— spowodowanych przez samà maszyn´ albo przez

gazy, ciecze, py∏y, opary lub inne substancje zarówno wytwarzane przez nià, jak i stosowane podczas jej

u˝ytkowania.

2. W przypadku istnienia ryzyka wybuchu zwiàzanego z pracà maszyny w atmosferze zagro˝onej wybuchem maszyna powinna spe∏niaç wymagania okreÊlone w odr´bnych przepisach.

§ 43. Maszyna powinna byç zaprojektowana i wykonana tak, aby

1) emisja ha∏asu lub drgania wytwarzane przez maszyn´ by∏y ograniczone do mo˝liwie najni˝szego

poziomu, przy wykorzystaniu post´pu technicznego i dost´pnoÊci Êrodków redukcji ha∏asu oraz t∏umienia drgaƒ, w szczególnoÊci u êród∏a ich powstawania; poziom emisji ha∏asu i drgaƒ mo˝e

byç oszacowany przez odniesienie do odpowiednich parametrów z podobnej maszyny;

2) promieniowanie zewn´trzne nie zak∏óca∏o dzia∏ania maszyny.

§ 44. 1. Nale˝y wyeliminowaç lub ograniczyç niepo˝àdanà emisj´ promieniowania przez maszyn´ do

takiego poziomu, aby nie mia∏a niekorzystnego wp∏ywu na osoby.

2. Ka˝da emisja promieniowania jonizujàcego

zwiàzana z funkcjonowaniem maszyny powinna byç

ograniczona do jak najni˝szego poziomu, wystarczajàcego do w∏aÊciwego jej funkcjonowania podczas

ustawiania, dzia∏ania i czyszczenia. W przypadku wyst´powania przekroczeƒ tego poziomu nale˝y podjàç

niezb´dne Êrodki ochronne.

3. Ka˝da emisja promieniowania niejonizujàcego

zwiàzana z funkcjonowaniem maszyny podczas ustawiania, dzia∏ania i czyszczenia musi byç ograniczona

do takiego poziomu, aby nie mia∏a niekorzystnego

wp∏ywu na osoby.

§ 45. W przypadku stosowania w maszynie urzàdzenia laserowego, powinno ono byç

4. Zu˝ywajàce si´ elementy maszyny automatycznej powinno si´ wymieniaç ∏atwo i bezpiecznie.

1) zaprojektowane i wykonane w sposób wykluczajàcy wszelkà przypadkowà emisj´ promieniowania;

5. Dost´p do elementów maszyny powinien byç

u∏atwiony i umo˝liwiaç wykonywanie zadaƒ, o których mowa w ust. 4, z u˝yciem potrzebnych Êrodków

technicznych, zgodnie z procedurà okreÊlonà przez

producenta.

2) zabezpieczone tak, aby promieniowanie robocze,

promieniowanie odbite albo rozproszone i promieniowanie wtórne nie zagra˝a∏y zdrowiu, zaÊ

wyposa˝enie optyczne do obserwacji lub nastawiania urzàdzenia laserowego na maszynie nie

stwarza∏o zagro˝enia dla zdrowia.

§ 46. 1. Maszyna musi byç zaprojektowana i wykonana tak, aby mo˝na by∏o uniknàç ryzyka wdychania,

spo˝ycia, zetkni´cia ze skórà, oczami lub b∏onà Êluzowà oraz przenikni´cia przez skór´ materia∏ów i substancji niebezpiecznych przez nià wytwarzanych.

2. Je˝eli nie mo˝na wyeliminowaç zagro˝enia, maszyny nale˝y wyposa˝yç tak, aby materia∏y i substancje niebezpieczne mog∏y byç odseparowane, usuni´te, wytràcone przez zraszanie wodà, filtrowane lub

poddane dzia∏aniu innej równie skutecznej metody.

3. W przypadku gdy maszyna podczas normalnego trybu pracy nie jest os∏oni´ta, urzàdzenia do separacji lub usuwania tych substancji muszà byç umieszczone tak, aby uzyskaç maksymalny efekt.

§ 47. Je˝eli maszyna pozwala na wejÊcie osoby do

jej wn´trza, to powinna byç tak zaprojektowana i wykonana, aby mo˝na by∏o zabezpieczyç jà przed

zamkni´ciem lub aby mo˝na by∏o wezwaç pomoc,

u˝ywajàc zainstalowanych tam Êrodków.

§ 48. 1. Cz´Êci maszyny, po których mogà si´ poruszaç lub na których mogà staç osoby, powinny byç

zaprojektowane i wykonane w sposób zapobiegajàcy

poÊlizgni´ciu si´, potkni´ciu lub upadkowi.

2. Je˝eli wymagajà tego wzgl´dy bezpieczeƒstwa,

cz´Êci, o których mowa w ust. 1, muszà byç wyposa˝one w uchwyty sta∏e pozwalajàce u˝ytkownikowi

utrzymaç równowag´.

§ 49. Maszyny, które wymagajà ochrony przed

skutkami wy∏adowaƒ atmosferycznych podczas u˝ytkowania, powinny byç wyposa˝one w uk∏ad odprowadzajàcy powsta∏e ∏adunki do ziemi.

§ 50. 1. Punkty regulacji i konserwacji powinny

byç umieszczone poza strefami niebezpiecznymi. Nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç wykonywania regulacji,

konserwacji, naprawy, czyszczenia i innych czynnoÊci

serwisowych podczas postoju maszyny.

2. Je˝eli ze wzgl´dów technicznych co najmniej jeden z warunków, o których mowa w ust. 1, nie mo˝e

byç spe∏niony, powinna byç zapewniona mo˝liwoÊç

wykonania regulacji, konserwacji, naprawy, czyszczenia oraz innych czynnoÊci bez powstania ryzyka zwiàzanego z ich wykonywaniem.

3. W przypadku maszyny automatycznej, a tak˝e,

w razie potrzeby, w przypadku innych maszyn, nale˝y

zapewniç przy∏àcza do sprz´tu diagnostycznego wykrywajàcego defekty.

6. Konstrukcja maszyny powinna umo˝liwiaç bezpieczny dost´p do wszystkich obszarów niezb´dnych

podczas obs∏ugi, regulacji i konserwacji.

§ 51. 1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona w ∏atwo rozpoznawalne urzàdzenia od∏àczajàce jà od

wszystkich êróde∏ energii, przy czym w urzàdzeniu nale˝y uwzgl´dniç funkcj´ zablokowania go, je˝eli ponowne pod∏àczenie zasilania energià mog∏oby zagra˝aç osobom.

2. W przypadku maszyny zasilanej energià elektrycznà za wystarczajàce od∏àczenie maszyny od êród∏a energii uznaje si´ wyj´cie wtyczki, pod warunkiem

˝e operator jest w stanie sprawdziç z ka˝dego dost´pnego mu miejsca, ˝e wtyczka zosta∏a wyj´ta.

3. Po od∏àczeniu od êród∏a zasilania nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç roz∏adowania, w normalny sposób,

energii pozostajàcej lub zmagazynowanej w obwodach maszyny, bez stwarzania zagro˝enia dla osób.

4. W uzasadnionych przypadkach, pomimo od∏àczenia zasilania energià, niektóre obwody mogà pozostaç pod∏àczone do swoich êróde∏ energii, mi´dzy innymi po to, aby utrzymaç po∏o˝enie okreÊlonych cz´Êci, zachowaç informacje, oÊwietliç wn´trza. W takim

przypadku nale˝y podjàç odpowiednie dzia∏ania w celu zapewnienia bezpieczeƒstwa operatorowi.

§ 52. 1. Maszyna powinna byç tak skonstruowana

i wyposa˝ona, aby ograniczyç interwencj´ operatora.

2. Je˝eli interwencji, o której mowa w ust. 1, nie

mo˝na uniknàç, nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç przeprowadzenia jej w ∏atwy i bezpieczny sposób.

§ 53. 1. Budowa maszyny powinna umo˝liwiaç

czyszczenie jej cz´Êci wewn´trznych, które uprzednio

zawiera∏y niebezpieczne substancje lub preparaty, bez

potrzeby wchodzenia do jej wn´trza. Niezb´dne odblokowanie maszyny powinno byç równie˝ mo˝liwe

z zewnàtrz.

2. Je˝eli unikni´cie wchodzenia do maszyny, aby

jà wyczyÊciç, jest niemo˝liwe, producent powinien

podczas projektowania maszyny uwzgl´dniç rozwiàzania techniczne pozwalajàce na ograniczenie zagro˝enia do minimum.

§ 54. 1. Wszelkie informacje lub ostrze˝enia powinny byç wyra˝one w j´zyku lub j´zykach oficjalnych

Unii Europejskiej paƒstwa cz∏onkowskiego, na którego terytorium maszyna jest wprowadzana do obrotu

lub oddawana do u˝ytku, a na wniosek mogà byç dodatkowo do∏àczone wersje w innym j´zyku lub j´zykach oficjalnych Unii Europejskiej zrozumia∏ych dla

operatorów.

2. Zaleca si´, aby informacje i ostrze˝enia, o których mowa w ust. 1, by∏y zapisane w postaci ∏atwo

zrozumia∏ych symboli lub piktogramów.

§ 55. 1. Informacje potrzebne do sterowania maszynà powinny byç jednoznaczne i zrozumia∏e. Nie

nale˝y stosowaç nadmiaru informacji, aby nie przecià˝aç operatora.

2. WyÊwietlacz ekranowy i inne interaktywne

Êrodki komunikacji mi´dzy operatorem a maszynà powinny byç ∏atwe w obs∏udze.

3. Je˝eli bezpieczeƒstwo i zdrowie osób mo˝e byç

zagro˝one przez nieprawid∏owe dzia∏anie maszyny pozostawionej bez nadzoru, powinna ona byç wyposa˝ona w odpowiednià sygnalizacj´ ostrzegawczà — akustycznà lub optycznà.

Poz. 1228

§ 58. 1. Maszyna wprowadzana do obrotu lub oddawana do u˝ytku musi byç wyposa˝ona w instrukcje.

2. Instrukcja powinna byç sporzàdzona w co najmniej jednym j´zyku oficjalnym Unii Europejskiej. Na

takiej wersji lub wersjach j´zykowych, zweryfikowanych przez producenta lub jego upowa˝nionego

przedstawiciela, powinien byç umieszczony napis „Instrukcja oryginalna”.

3. Je˝eli „Instrukcja oryginalna” nie istnieje w j´zyku lub j´zykach oficjalnych paƒstwa cz∏onkowskiego, w którym maszyna b´dzie u˝ytkowana, t∏umaczenie na ten j´zyk lub j´zyki powinno zostaç dostarczone przez producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela albo przez osob´ wprowadzajàcà maszyn´

na dany obszar. T∏umaczenie powinno byç opatrzone

napisem „T∏umaczenie instrukcji oryginalnej”.

4. Je˝eli maszyna jest wyposa˝ona w urzàdzenia

ostrzegawcze, sygna∏y emitowane przez te urzàdzenia

powinny byç jednoznaczne i ∏atwo dostrzegalne lub

s∏yszalne.

4. Maszyna powinna byç wyposa˝ona w „Instrukcj´ oryginalnà” oraz, je˝eli ma to zastosowanie,

w „T∏umaczenie instrukcji oryginalnej”.

5. Operator powinien w ka˝dej chwili mieç mo˝liwoÊç sprawdzenia dzia∏ania urzàdzeƒ ostrzegawczych. Urzàdzenia ostrzegawcze powinny spe∏niaç

wymagania dotyczàce barw, znaków i sygna∏ów bezpieczeƒstwa.

5. W uzasadnionych przypadkach instrukcja konserwacji maszyny przeznaczona do korzystania przez

wyspecjalizowany personel zatrudniony przez producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela mo˝e

byç napisana tylko w j´zyku, którym pos∏uguje si´

personel.

6. Je˝eli mimo zastosowania bezpiecznej konstrukcji maszyny, Êrodków zabezpieczajàcych i dodatkowych Êrodków ochronnych nadal istnieje ryzyko,

producent powinien wyposa˝yç maszyn´ w urzàdzenia ostrzegawcze i zapewniç niezb´dne ostrze˝enia.

6. TreÊç instrukcji, oprócz opisu zastosowania zgodnego z przeznaczeniem, powinna równie˝ uwzgl´dniaç

mo˝liwe do przewidzenia niew∏aÊciwe u˝ycie.

§ 56. 1. Oznaczenia maszyn powinny byç widoczne, czytelne i trwa∏e. Powinny one zawieraç co najmniej

1) nazw´ i adres producenta oraz jego upowa˝nionego przedstawiciela, je˝eli taki wyst´puje;

2) okreÊlenie maszyny;

3) oznakowanie CE;

4) oznaczenie serii lub typu maszyny;

5) numer seryjny, je˝eli taki wyst´puje;

6) rok budowy maszyny, rozumiany jako rok zakoƒczenia procesu produkcji.

2. Specjalnego oznakowania wymaga maszyna

przeznaczona do pracy w przestrzeni zagro˝onej wybuchem.

3. Wzór oznakowania zgodnoÊci CE okreÊla za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia.

§ 57. 1. Oprócz oznaczeƒ, o których mowa w § 56

ust. 1, na maszynie powinny znaleêç si´ pe∏ne informacje dotyczàce typu maszyny oraz informacje niezb´dne do bezpiecznego u˝ytkowania maszyny.

2. Je˝eli w trakcie u˝ytkowania pewne cz´Êci maszyny mogà byç przenoszone za pomocà urzàdzeƒ

podnoszàcych, to na tej cz´Êci nale˝y umieÊciç w sposób czytelny, jednoznaczny i trwa∏y informacje o jej

masie.

7. W przypadku maszyn przeznaczonych do ogólnego stosowania, instrukcja powinna byç sformu∏owana w sposób jasny, przejrzysty, umo˝liwiajàcy

wszystkim u˝ytkownikom ∏atwe korzystanie z niej.

§ 59. 1. Instrukcje, o których mowa w § 58 ust. 1,

powinny zawieraç co najmniej nast´pujàce informacje, je˝eli ma to zastosowanie

1) nazw´ i pe∏ny adres producenta i jego upowa˝nionego przedstawiciela;

2) okreÊlenie maszyny, które zosta∏o umieszczone na

samej maszynie, z wyjàtkiem numeru seryjnego;

3) deklaracj´ zgodnoÊci WE lub dokument przedstawiajàcy treÊç deklaracji zgodnoÊci WE, wskazujàcy

szczegó∏owe dane dotyczàce maszyny, niekoniecznie zawierajàcy numer seryjny i podpis;

4) ogólny opis maszyny;

5) rysunki, schematy, opisy i objaÊnienia niezb´dne

do u˝ytkowania, konserwacji i naprawy maszyny

oraz sprawdzenia prawid∏owoÊci jej dzia∏ania;

6) opis stanowiska lub stanowisk pracy, które mogà

zajmowaç operatorzy;

7) opis zastosowania maszyny zgodnego z przeznaczeniem;

8) ostrze˝enia dotyczàce niedozwolonych sposobów

u˝ytkowania maszyn, które, jak to wynika z doÊwiadczenia, mogà mieç miejsce;

9) instrukcje monta˝u, instalowania i ∏àczenia, zawierajàce rysunki, schematy i sposoby mocowania

oraz okreÊlenie podwozia lub instalacji, na jakich

maszyna powinna byç zamontowana;

10) dotyczàce instalacji i monta˝u, majàce na celu

zmniejszenie ha∏asu lub drgaƒ;

Poz. 1228

22) dotyczàce promieniowania emitowanego przez

maszyn´, szczególnie promieniowania niejonizujàcego, które mo˝e mieç niekorzystny wp∏yw na

operatora i osoby nara˝one, w szczególnoÊci gdy

majà wszczepione aktywne lub nieaktywne urzàdzenia medyczne.

11) dotyczàce oddania do u˝ytku i eksploatacji maszyny oraz, je˝eli jest to niezb´dne, instrukcje dotyczàce szkolenia operatorów;

2. WartoÊci parametrów, o których mowa w ust. 1

pkt 21, powinny byç zmierzone dla danej maszyny

albo ustalone na podstawie pomiarów wykonanych

dla technicznie porównywalnej maszyny.

12) informacje dotyczàce ryzyka istniejàcego mimo

zastosowania konstrukcji bezpiecznej samej w sobie, Êrodków zabezpieczajàcych i dodatkowych

Êrodków ochronnych;

3. W przypadku bardzo du˝ych maszyn zamiast

poziomu mocy akustycznej z korekcjà A dopuszcza si´

wskazanie poziomów ciÊnienia akustycznego z korekcjà A w okreÊlonych punktach otoczenia maszyny.

13) dotyczàce Êrodków ochronnych, jakie musi zastosowaç u˝ytkownik we w∏aÊciwych przypadkach,

∏àcznie z dostarczeniem Êrodków ochrony indywidualnej;

14) podstawowe parametry narz´dzi, które mo˝na

stosowaç w maszynie;

15) warunki, w jakich maszyna spe∏nia wymagania

statecznoÊci podczas u˝ytkowania, transportu,

monta˝u, demonta˝u, postoju, badaƒ czy przewidywalnych awarii;

16) okreÊlajàce bezpieczne warunki transportu, przenoszenia i przechowywania, z podaniem masy

maszyny i jej poszczególnych cz´Êci, je˝eli istnieje

koniecznoÊç osobnego transportu;

17) sposób post´powania w razie wypadku lub awarii; je˝eli w maszynie zastosowano funkcj´ blokowania, to nale˝y podaç sposób przeprowadzenia

bezpiecznego odblokowania urzàdzenia;

18) opis czynnoÊci regulacyjnych i konserwacyjnych,

jakie powinien wykonywaç u˝ytkownik, oraz zapobiegawcze Êrodki konserwacji;

19) instrukcje umo˝liwiajàce bezpieczne przeprowadzenie regulacji i konserwacji, w tym Êrodki ochronne,

jakie nale˝y podjàç w trakcie tych czynnoÊci;

20) specyfikacje cz´Êci zamiennych, jakie majà zostaç

u˝yte, je˝eli majà one wp∏yw na zdrowie i bezpieczeƒstwo operatorów;

21) parametry dotyczàce emisji ha∏asu

a) poziom ciÊnienia akustycznego na stanowiskach pracy skorygowanego charakterystykà A,

je˝eli przekracza on 70 dB(A); natomiast je˝eli

poziom ten nie przekracza 70 dB(A), to powinno

byç to wyraênie zaznaczone w instrukcji,

b) szczytowà chwilowà wartoÊç ciÊnienia akustycznego na stanowiskach pracy skorygowanà

charakterystykà C, je˝eli przekracza ona 63 Pa

(130 dB w stosunku do 20 μPa),

c) poziom mocy akustycznej maszyny skorygowany charakterystykà A, je˝eli poziom emitowanego ciÊnienia akustycznego na stanowiskach

pracy skorygowany charakterystykà A przekracza 80 dB(A);

4. W przypadkach niestosowania przy okreÊlaniu

ha∏asu norm zharmonizowanych poziomy dêwi´ku

mierzy si´ przy u˝yciu metody najbardziej odpowiedniej dla danej maszyny. Je˝eli podane sà wartoÊci dotyczàce emisji dêwi´ku, nale˝y okreÊliç niepewnoÊci

pomiarowe tych wartoÊci i jednoczeÊnie opisaç warunki pracy maszyny podczas pomiarów i zastosowane metody pomiaru.

5. W przypadku gdy stanowisko lub stanowiska

pracy nie sà lub nie mogà zostaç okreÊlone, poziom

ciÊnienia akustycznego z korekcjà A mierzy si´ w odleg∏oÊci 1 metra od powierzchni maszyny i na wysokoÊci 1,6 metra od pod∏o˝a lub podestu, z którego

mo˝liwy jest dost´p do maszyny; nale˝y podaç wartoÊç najwy˝szego ciÊnienia akustycznego i okreÊliç

miejsce, w którym dokonano pomiaru.

6. Przepisy ust. 3—5 dotyczàce pomiarów ciÊnienia akustycznego i mocy akustycznej nie majà zastosowania, je˝eli przepisy odr´bne stanowià inaczej.

§ 60. 1. TreÊç zawarta w materia∏ach promocyjnych opisujàcych maszyn´ nie mo˝e zaprzeczaç treÊci

instrukcji odnoszàcej si´ do zagadnieƒ ochrony zdrowia i bezpieczeƒstwa.

2. TreÊç zawarta w materia∏ach promocyjnych dotyczàcych parametrów emisji maszyny powinna byç

taka sama jak w instrukcji.

Rozdzia∏ 3

Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa

i ochrony zdrowia dotyczàce niektórych rodzajów

maszyn

§ 61. 1. Maszyny przeznaczone do kontaktu z artyku∏ami spo˝ywczymi, produktami kosmetycznymi lub

farmaceutycznymi powinny byç zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby uniknàç ryzyka infekcji,

choroby lub zara˝enia.

2. W celu unikni´cia ryzyka infekcji, choroby lub

zara˝enia nale˝y przestrzegaç nast´pujàcych zasad

higieny

1) cz´Êci stykajàce si´ z ˝ywnoÊcià, produktami kosmetycznymi lub farmaceutycznymi oraz przeznaczone do kontaktu z tymi produktami lub artyku∏ami powinny spe∏niaç wymagania okreÊlone

w przepisach dotyczàcych bezpieczeƒstwa ˝ywnoÊci; maszyna powinna byç zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby cz´Êci te mo˝na by∏o

oczyÊciç przed ka˝dym u˝yciem, a w przypadku

gdy nie jest to mo˝liwe, nale˝y u˝ywaç cz´Êci jednorazowego u˝ytku;

2) wszystkie powierzchnie majàce kontakt z artyku∏ami spo˝ywczymi albo z produktami kosmetycznymi lub farmaceutycznymi, inne ni˝ powierzchnie

cz´Êci jednorazowego u˝ytku, powinny

a) byç g∏adkie i pozbawione wszelkich wypuk∏oÊci

czy szczelin, w których mog∏yby si´ gromadziç

substancje pochodzenia organicznego; to samo

dotyczy ich po∏àczeƒ,

b) byç zaprojektowane i wykonane w sposób

ograniczajàcy do minimum wyst´py, kraw´dzie

i wg∏´bienia w po∏àczeniach,

c) byç ∏atwe do oczyszczenia i zdezynfekowania

— cz´Êci, które nale˝y usunàç, powinno si´ ∏atwo demontowaç, natomiast wszystkie zakrzywione powierzchnie wewn´trzne powinny mieç

taki promieƒ krzywizny, który umo˝liwi ich dok∏adne oczyszczenie;

3) ciecze, gazy i aerozole pochodzàce ze Êrodków

spo˝ywczych, produktów kosmetycznych lub farmaceutycznych, jak równie˝ p∏yny stosowane do

czyszczenia, dezynfekowania i p∏ukania powinno

si´ ∏atwo i ca∏kowicie usunàç, a nawet, o ile to

mo˝liwe, nale˝y przewidzieç do tego celu specjalny tryb pracy maszyny, zwany „czyszczeniem”;

4) budowa maszyny powinna wykluczyç przenikanie

substancji, organizmów ˝ywych, szczególnie owadów, gromadzenie si´ substancji organicznych,

g∏ównie w miejscach, których nie mo˝na oczyÊciç;

5) ˝adne substancje pomocnicze niebezpieczne dla

zdrowia, ∏àcznie ze stosowanymi smarami, nie

mogà wchodziç w kontakt ze Êrodkami spo˝ywczymi i produktami kosmetycznymi lub farmaceutycznymi; je˝eli jest to konieczne, maszyna powinna byç zaprojektowana i wykonana w taki sposób,

aby mo˝na by∏o sprawdziç, czy wymaganie to jest

spe∏niane.

§ 62. Do∏àczona do maszyny stosowanej w przemyÊle spo˝ywczym, kosmetycznym i farmaceutycznym instrukcja powinna wskazywaç zalecane Êrodki

i metody czyszczenia, dezynfekcji i p∏ukania nie tylko

dla miejsc ∏atwo dost´pnych w maszynie, ale tak˝e

dla tych miejsc, do których dost´p jest niemo˝liwy lub

niezalecany.

§ 63. 1. Maszyna przenoÊna trzymana w r´ku lub

prowadzona r´cznie powinna spe∏niaç nast´pujàce

zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa

i ochrony zdrowia

1) w zale˝noÊci od rodzaju maszyny, powinna ona

mieç odpowiedniej wielkoÊci powierzchni´ podpierajàcà i posiadaç odpowiednià liczb´ uchwytów i wsporników o odpowiednich wymiarach

rozmieszczonych tak, aby zapewnia∏y jej statecznoÊç, w przewidzianych przez producenta warunkach u˝ytkowania maszyny;

Poz. 1228

2) je˝eli wyposa˝ona jest w uchwyty, których nie

mo˝na zwolniç, zachowujàc jednoczeÊnie ca∏kowite bezpieczeƒstwo, maszyna powinna byç wyposa˝ona w r´czne urzàdzenia sterujàce uruchamianiem i zatrzymywaniem, rozmieszczone w sposób

umo˝liwiajàcy operatorowi pos∏ugiwanie si´ nimi

bez zwalniania uchwytów;

3) powinna byç zaprojektowana, wykonana lub wyposa˝ona tak, aby wyeliminowaç ryzyko przypadkowego uruchomienia lub kontynuowania dzia∏ania po zwolnieniu uchwytów przez operatora; je˝eli spe∏nienie tego wymagania nie jest technicznie mo˝liwe, nale˝y stosowaç równorz´dne Êrodki

zabezpieczajàce.

2. Konstrukcja maszyny przenoÊnej trzymanej w r´ku powinna w koniecznych przypadkach pozwalaç na

wzrokowà kontrol´ strefy niebezpiecznej i kontrol´

kontaktu narz´dzi z obrabianym materia∏em.

3. Zasadniczych wymagaƒ, o których mowa w ust. 1

pkt 2, nie stosuje si´ w przypadku braku technicznych

mo˝liwoÊci ich realizacji oraz gdy maszyna wyposa˝ona

zosta∏a w niezale˝ny uk∏ad sterowania.

4. Uchwyty maszyn przenoÊnych muszà byç zaprojektowane i wykonane tak, aby ∏atwe by∏o uruchamianie i zatrzymywanie maszyny.

§ 64. 1. Instrukcja do∏àczona do maszyny przenoÊnej trzymanej w r´ku lub prowadzonej r´cznie powinna zawieraç nast´pujàce informacje, dotyczàce drgaƒ

przenoszonych przez maszyn´

1) ca∏kowità wartoÊç drgaƒ dzia∏ajàcych na koƒczyny

górne operatora, je˝eli wartoÊç ta okreÊlona na

podstawie odpowiedniej metody badania przekroczy 2,5 m/s2; w przypadku gdy wartoÊç ta nie przekroczy 2,5 m/s2, nale˝y zamieÊciç t´ informacj´

w instrukcji;

2) niepewnoÊç pomiarowà.

2. WartoÊci te muszà byç albo zmierzone dla danej

maszyny, albo ustalone na podstawie pomiarów wykonanych dla technicznie porównywalnej maszyny.

3. W przypadku gdy normy zharmonizowane nie

sà stosowane, parametry drgaƒ mierzy si´ przy zastosowaniu najbardziej odpowiedniej metody pomiarów

dla danej maszyny.

4. Instrukcja, o której mowa w ust. 1, powinna zawieraç odniesienie do zastosowanej normy zharmonizowanej, a w przypadku, o którym mowa w ust. 3, informacje o warunkach pracy maszyny podczas pomiarów i zastosowanych metodach pomiaru.

§ 65. 1. PrzenoÊne maszyny monta˝owe i inne maszyny udarowe powinny byç zaprojektowane i wykonane tak, aby

1) energia by∏a przekazywana do elementu uderzanego przez element poÊredni stanowiàcy cz´Êç

sk∏adowà urzàdzenia;

2) urzàdzenie zwalniajàce zapobiega∏o uderzeniu do

czasu, gdy maszyna nie znajdzie si´ w prawid∏owym po∏o˝eniu i nie uzyska odpowiedniego nacisku na materia∏ bazowy;

3) wyeliminowaç mo˝liwoÊç niezamierzonego zainicjowania uderzenia; gdyby zaistnia∏a taka koniecznoÊç, aby zainicjowaç uderzenie, nale˝y zaprogramowaç odpowiednià kolejnoÊç czynnoÊci na urzàdzeniu zwalniajàcym i elemencie sterowniczym;

4) wyeliminowaç mo˝liwoÊç przypadkowego zainicjowania uderzenia podczas przenoszenia lub

z powodu wstrzàsu;

5) za∏adunek i roz∏adunek móg∏ byç przeprowadzany

w ∏atwy i bezpieczny sposób.

2. W razie potrzeby powinna istnieç mo˝liwoÊç

wyposa˝enia urzàdzenia w os∏on´ lub os∏ony przeciw

odpryskom, a odpowiednia os∏ona lub os∏ony muszà

byç dostarczone przez producenta maszyny.

§ 66. Instrukcja powinna zawieraç informacje dotyczàce

1) osprz´tu i wyposa˝enia wymiennego, które mogà

byç stosowane z danà maszynà;

2) odpowiednich elementów monta˝owych lub innych elementów uderzanych, które mogà byç u˝ywane w danej maszynie;

3) odpowiednich nabojów, je˝eli zachodzi taka potrzeba.

§ 67. Maszyna do obróbki drewna i materia∏ów

o w∏aÊciwoÊciach fizycznych podobnych do drewna

powinna spe∏niaç nast´pujàce wymagania

1) jej konstrukcja lub wyposa˝enie powinny pozwoliç na bezpieczne umieszczenie i prowadzenie

przedmiotu obrabianego; je˝eli przedmiot obrabiany jest trzymany r´cznie na stole warsztatowym, stó∏ ten powinien byç odpowiednio stabilny

i nie mo˝e utrudniaç przesuwania przedmiotu obrabianego;

2) jej konstrukcja lub wyposa˝enie powinny zabezpieczyç operatora i osoby nara˝one przed uderzeniem przez przedmiot obrabiany lub jego cz´Êç, je˝eli w czasie pracy maszyny istnieje mo˝liwoÊç

wyrzucania tego przedmiotu;

3) byç wyposa˝ona w hamulec automatyczny, który

zatrzymuje narz´dzie w wystarczajàco krótkim czasie, je˝eli istnieje ryzyko wystàpienia kontaktu z narz´dziem podczas zmniejszania przez nie pr´dkoÊci;

4) w przypadku gdy narz´dzie jest wbudowane

w maszyn´ nie w pe∏ni zautomatyzowanà, to powinna ona byç zaprojektowana i wykonana tak,

aby wyeliminowaç lub zmniejszyç ryzyko przypadkowych urazów.

Rozdzia∏ 4

Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa

i ochrony zdrowia, zapobiegajàce szczególnym

zagro˝eniom powodowanym

przez przemieszczanie si´ maszyny

§ 68. Maszyna, która ze wzgl´du na jej przemieszczanie si´ mo˝e stwarzaç zagro˝enie, powinna byç zaprojektowana i wykonana zgodnie z odpowiednimi

wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu.

Poz. 1228

§ 69. 1. WidocznoÊç ze stanowiska pracy kierowcy

powinna byç taka, aby móg∏ on sterowaç maszynà

i jej cz´Êciami roboczymi przy zachowaniu pe∏nego

bezpieczeƒstwa w∏asnego i osób nara˝onych, w przewidywanych warunkach jej u˝ytkowania. W razie koniecznoÊci nale˝y przewidzieç odpowiednie urzàdzenia, które zapobiegajà niebezpieczeƒstwom wynikajàcym z niewystarczajàcej bezpoÊredniej widocznoÊci.

2. Stanowisko kierowcy nie mo˝e powodowaç ryzyka przypadkowego kontaktu kierowcy znajdujàcego

si´ na maszynie z ko∏ami lub gàsienicami.

3. Stanowisko pracy kierowcy je˝d˝àcego na maszynie powinno byç zaprojektowane i wykonane tak,

aby mo˝na by∏o zamocowaç kabin´ kierowcy w ka˝dym przypadku, gdy jest na nià miejsce i nie zwi´ksza

to ryzyka.

4. W kabinie nale˝y przewidzieç miejsce na instrukcje niezb´dne dla kierowcy.

§ 70. Je˝eli istnieje ryzyko, ˝e operatorzy lub inne

osoby transportowane przez maszyn´ mogà zostaç

przygniecione w przypadku przechylenia si´ lub przewrócenia maszyny, w szczególnoÊci maszyny wyposa˝onej w konstrukcje chroniàce, o których mowa

w § 79 i 80, wówczas ich siedziska powinny byç zaprojektowane lub wyposa˝one w system ograniczajàcy

i utrzymujàcy osoby w siedziskach, bez ograniczania

ich niezb´dnych do prowadzenia maszyny ruchów lub

ruchów wzgl´dem konstrukcji powodowanych przez

zawieszenie siedziska. Takie systemy ograniczajàce

nie powinny byç montowane, je˝eli powodujà zwi´kszenie ryzyka.

§ 71. 1. Je˝eli warunki pracy maszyny przewidujà

sporadyczny lub regularny przewóz bàdê prac´ na

maszynie operatorów nieb´dàcych kierowcami maszyny, nale˝y dla nich przewidzieç odpowiednie miejsca umo˝liwiajàce ich bezpiecznà jazd´ lub prac´.

2. Przepisy § 69 ust. 2 i 3 majà zastosowanie tak˝e

do miejsc przewidzianych dla osób nieb´dàcych kierowcami.

§ 72. 1. W razie potrzeby nale˝y podjàç Êrodki zapobiegajàce u˝yciu elementów sterowniczych przez

osoby nieuprawnione.

2. W przypadku zdalnego sterowania, ka˝da jednostka sterujàca powinna wyraênie rozpoznawaç maszyn´, która ma byç sterowana z tej jednostki.

3. System zdalnego sterowania powinien byç zaprojektowany i wykonany tak, aby oddzia∏ywa∏ tylko na

1) danà maszyn´;

2) dane funkcje.

4. Zdalnie sterowana maszyna musi byç tak zaprojektowana i wykonana, aby odpowiada∏a jedynie na sygna∏y jednostek sterujàcych zwiàzanych z tà maszynà.

§ 73. 1. Kierowca powinien mieç mo˝liwoÊç uruchomienia ze swojego stanowiska wszystkich urzàdzeƒ sterujàcych wymaganych do obs∏ugi maszyny,

z wyjàtkiem funkcji, którymi mo˝na bezpiecznie sterowaç urzàdzeniami sterujàcymi umieszczonymi poza

stanowiskiem kierowcy.

2. Przepis ust. 1 stosuje si´ w szczególnoÊci do

tych stanowisk pracy, oprócz stanowiska kierowcy, za

które sà odpowiedzialni operatorzy inni ni˝ kierowcy,

albo do tych stanowisk pracy, które wymagajà, aby

kierowca opuÊci∏ swoje stanowisko w celu bezpiecznego przeprowadzenia odpowiednich manewrów.

3. Je˝eli w maszynie sà peda∏y, powinny one byç

zaprojektowane, wykonane i umieszczone tak, aby

umo˝liwiç bezpieczne ich u˝ytkowanie z minimalnym

ryzykiem pomy∏ki. Peda∏y powinny mieç przeciwÊlizgowà powierzchni´ i byç ∏atwe do czyszczenia.

4. W przypadku gdy obs∏uga urzàdzeƒ sterujàcych

mo˝e prowadziç do zagro˝enia, w szczególnoÊci do

wykonywania przez maszyn´ niebezpiecznych ruchów, urzàdzenia te powinny wracaç w po∏o˝enie

neutralne z chwilà ich zwolnienia przez operatora.

§ 74. 1. Uk∏ad kierowniczy w maszynie poruszajàcej si´ na ko∏ach powinien amortyzowaç lub ograniczaç si∏y wywo∏ane nag∏ymi ruchami kierownicy lub

dêwigni sterowniczej, spowodowanymi przez wstrzàsy kó∏ kierowanych.

2. Wszelkie urzàdzenia blokujàce mechanizm ró˝nicowy powinny byç zaprojektowane i wykonane tak,

aby umo˝liwia∏y odblokowanie tego mechanizmu

podczas ruchu maszyny.

3. W przypadku cofania maszyny majà zastosowanie przepisy § 21 ust. 1.

§ 75. 1. Przemieszczanie si´ maszyny samobie˝nej

z kierowcà jadàcym na maszynie powinno byç mo˝liwe tylko wówczas, gdy kierowca znajduje si´ przy elementach sterowniczych.

2. Je˝eli dla celów eksploatacyjnych maszyna jest

wyposa˝ona w urzàdzenia wystajàce poza jej normalne gabaryty, w szczególnoÊci stabilizatory i wysi´gnik,

nale˝y zapewniç kierowcy mo˝liwoÊç ∏atwego sprawdzenia przed rozpocz´ciem przemieszczania maszyny,

czy urzàdzenia te znajdujà si´ w po∏o˝eniu umo˝liwiajàcym bezpieczny ruch maszyny.

Poz. 1228

mywania si´, hamowania i unieruchamiania, w sposób zapewniajàcy bezpieczeƒstwo w ka˝dych warunkach pracy, obcià˝enia, pr´dkoÊci, nawierzchni i jej

nachylenia.

2. Kierowca powinien mieç mo˝liwoÊç zmniejszenia pr´dkoÊci i zatrzymania maszyny samobie˝nej

przy u˝yciu hamulca g∏ównego.

3. W przypadku uszkodzenia hamulca g∏ównego

lub braku dop∏ywu energii uruchamiajàcej ten hamulec, je˝eli wymaga tego bezpieczeƒstwo, nale˝y zainstalowaç ∏atwo dost´pne urzàdzenie awaryjne umo˝liwiajàce zmniejszenie pr´dkoÊci i zatrzymanie maszyny. Urzàdzenie to powinno mieç ca∏kowicie niezale˝ne

i ∏atwo dost´pne urzàdzenia sterujàce.

4. Je˝eli wymagajà tego wzgl´dy bezpieczeƒstwa,

producent powinien wyposa˝yç maszyn´ samobie˝nà

w urzàdzenie pozwalajàce na unieruchomienie jej

podczas postoju.

5. Urzàdzenie, o którym mowa w ust. 4, mo˝e byç

po∏àczone z jednym z urzàdzeƒ, o których mowa

w ust. 2 i 3, pod warunkiem ˝e urzàdzenie to jest wy∏àcznie typu mechanicznego.

6. Maszyna zdalnie sterowana powinna byç zaprojektowana i wykonana tak, aby zatrzymywa∏a si´ automatycznie i niezw∏ocznie w przypadku, gdy

1) kierowca traci kontrol´ nad sterowaniem;

2) maszyna otrzymuje polecenie zatrzymania;

3) wykryto defekt w cz´Êci systemu zwiàzanej z bezpieczeƒstwem;

4) brak sygna∏u potwierdzajàcego w okreÊlonym czasie.

7. Do funkcji jazdy maszyny nie stosuje si´ przepisów § 23—25.

§ 77. 1. Ruch maszyny samobie˝nej, sterowanej

przez kierowc´ towarzyszàcego maszynie pieszo, powinien byç mo˝liwy wy∏àcznie przez zamierzone dzia∏anie kierowcy na odpowiedni element sterujàcy.

W szczególnoÊci podczas uruchamiania silnika ruch

maszyny powinien byç niemo˝liwy.

3. Przepis ust. 2 stosuje si´ do innych elementów,

które w celu zapewnienia bezpiecznego przemieszczania si´ maszyny powinny pozostawaç w okreÊlonym

i w razie potrzeby zablokowanym po∏o˝eniu.

2. Uk∏ady sterowania maszyny kierowanej przez

kierowc´, o którym mowa w ust. 1, powinny minimalizowaç zagro˝enia wynikajàce z przypadkowego ruchu maszyny w kierunku kierowcy, a w szczególnoÊci

mo˝liwoÊci jego zgniecenia albo zranienia obracajàcymi si´ narz´dziami.

4. Je˝eli nie powoduje to innego ryzyka, ruch maszyny powinien byç uwarunkowany bezpiecznym po∏o˝eniem urzàdzeƒ, o których mowa w ust. 2 i 3.

3. Pr´dkoÊç jazdy maszyny samobie˝nej powinna

byç zgodna z pr´dkoÊcià poruszania si´ kierowcy,

o którym mowa w ust. 1.

5. Podczas uruchamiania silnika nie powinien byç

mo˝liwy niezamierzony ruch maszyny.

4. W przypadku maszyny, o której mowa w ust. 1,

do której mo˝na zamocowaç narz´dzia obrotowe, nale˝y wykluczyç mo˝liwoÊç uruchomienia tych narz´dzi

przy w∏àczonym elemencie sterowniczym powodujàcym cofanie, z wyjàtkiem przypadku, gdy ruch maszyny jest powodowany przez ruch narz´dzia.

§ 76. 1. Maszyna samobie˝na i jej przyczepy powinny spe∏niaç wymagania okreÊlone w przepisach

o ruchu drogowym oraz dotyczàce zwalniania, zatrzy-

5. W przypadku, o którym mowa w ust. 4, pr´dkoÊç cofania nie powinna zagra˝aç kierowcy.

6. Uszkodzenie zasilania uk∏adu kierowniczego ze

wspomaganiem nie powinno uniemo˝liwiaç kierowania maszynà przez czas niezb´dny do jej zatrzymania.

§ 78. 1. Maszyna powinna byç zaprojektowana, wykonana oraz, je˝eli ma to zastosowanie, umieszczona

na noÊnej konstrukcji jezdnej tak, aby w trakcie ruchu

niekontrolowane wahania Êrodka ci´˝koÊci maszyny

nie mia∏y wp∏ywu na jej statecznoÊç ani nie powodowa∏y nadmiernych napr´˝eƒ konstrukcji maszyny.

2. W przypadku silników zdejmowane os∏ony

uniemo˝liwiajàce dost´p do ruchomych cz´Êci

w przedziale silnikowym nie wymagajà urzàdzeƒ blokujàcych, je˝eli otwierajà si´ za pomocà narz´dzia,

klucza lub urzàdzenia sterujàcego znajdujàcego si´ na

stanowisku kierowcy, pod warunkiem ˝e urzàdzenie

to znajduje si´ w ca∏kowicie obudowanej kabinie

z zamkiem uniemo˝liwiajàcym dost´p osobom nieupowa˝nionym.

§ 79. 1. Je˝eli maszyna samobie˝na, na której sà

przewo˝eni kierowca lub operatorzy, mo˝e si´ przewróciç, powinna ona byç wyposa˝ona w konstrukcj´

chroniàcà przed skutkami przewrócenia, chyba ˝e zastosowanie takiej konstrukcji zwi´ksza ryzyko przewrócenia si´ maszyny.

2. W przypadku przewrócenia lub przechylenia

konstrukcja chroniàca, o której mowa w ust. 1, powinna zapewniç kierowcy oraz innym przewo˝onym operatorom odpowiednià przestrzeƒ zabezpieczonà przed

odkszta∏ceniem.

3. W celu sprawdzenia, czy konstrukcja chroniàca

maszyn´ samobie˝nà przed skutkami wywrócenia

spe∏nia wymagania, o których mowa w ust. 2, producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powinien

przeprowadziç odpowiednie badania dla ka˝dego typu takiej konstrukcji lub zleciç ich przeprowadzenie.

§ 80. 1. Maszyna samobie˝na przewo˝àca kierowc´, operatorów lub inne osoby, która mo˝e zostaç

uszkodzona przez spadajàce przedmioty lub materia∏y,

powinna byç zaprojektowana i wykonana z uwzgl´dnieniem tego ryzyka oraz wyposa˝ona, je˝eli pozwalajà na to jej wymiary, w odpowiednià konstrukcj´ chroniàcà.

2. Konstrukcja chroniàca, o której mowa w ust. 1,

powinna zapewniaç przewo˝onym osobom odpowiednià przestrzeƒ zabezpieczonà przed odkszta∏ceniami.

3. W celu sprawdzenia, czy konstrukcja chroniàca

przed spadajàcymi przedmiotami spe∏nia wymaganie,

o którym mowa w ust. 2, producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powinien przeprowadziç odpowiednie badania lub zleciç ich przeprowadzenie dla

ka˝dego typu takiej konstrukcji.

§ 81. Uchwyty i stopnie w maszynie powinny byç

tak zaprojektowane, wykonane i rozmieszczone, aby

operatorzy korzystali z nich instynktownie, a nie u˝ywali zamiast nich urzàdzeƒ sterujàcych.

Poz. 1228

§ 82. 1. Maszyna u˝ywana do holowania lub holowana powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenia holownicze lub sprz´gajàce, zaprojektowane, wykonane

i rozmieszczone w sposób zapewniajàcy ∏atwe i bezpieczne po∏àczenie i roz∏àczenie oraz uniemo˝liwiajàcy

przypadkowe roz∏àczenie si´ w trakcie u˝ytkowania.

2. Je˝eli masa dyszla holowniczego jest zbyt du˝a,

to maszyna powinna mieç wspornik o powierzchni

noÊnej dostosowanej do masy dyszla i rodzaju pod∏o˝a.

§ 83. 1. Od∏àczane urzàdzenia do mechanicznego

przenoszenia nap´du ∏àczàce maszyn´ samobie˝nà lub

ciàgnik z pierwszym sta∏ym ∏o˝yskiem maszyny nap´dzanej muszà byç zaprojektowane i wykonane w taki

sposób, aby ka˝da z cz´Êci poruszajàcych si´ w trakcie

pracy by∏a chroniona na ca∏ej swojej d∏ugoÊci.

2. W przypadku maszyny samobie˝nej lub ciàgnika punkt odbioru mocy z pod∏àczonym od∏àczanym

urzàdzeniem do mechanicznego przenoszenia nap´du musi byç zabezpieczony przez os∏on´ przymocowanà do maszyny samobie˝nej lub ciàgnika albo

przez inne dowolne urzàdzenie zapewniajàce równowa˝nà ochron´.

3. Aby uzyskaç dost´p do od∏àczanego urzàdzenia

do przenoszenia nap´du, os∏ona powinna mieç funkcj´ otwierania. Mi´dzy za∏o˝onà os∏onà a wa∏em nap´dowym musi zostaç odpowiedni odst´p zapobiegajàcy uszkodzeniu os∏ony przez wa∏ nap´dowy podczas

ruchu maszyny lub ciàgnika.

4. Od strony maszyny nap´dzanej wa∏ wejÊciowy

powinien byç os∏oni´ty obudowà ochronnà przymocowanà do maszyny.

5. Ograniczniki momentu obrotowego lub sprz´g∏a jednokierunkowe mogà byç przymocowane do

nap´dów z przegubami uniwersalnymi wy∏àcznie od

strony maszyny nap´dzanej. Od∏àczane urzàdzenie do

mechanicznego przenoszenia nap´du powinno byç

odpowiednio oznakowane.

6. Wszystkie maszyny nap´dzane pod∏àczane do

maszyny samobie˝nej lub ciàgnika za pomocà od∏àczanego urzàdzenia do mechanicznego przenoszenia

nap´du powinny byç wyposa˝one w uk∏ad mocowania od∏àczanego urzàdzenia do mechanicznego przenoszenia nap´du zapewniajàcy, ˝e od∏àczane urzàdzenie do mechanicznego przenoszenia nap´du i jego

os∏ona nie ulegnà uszkodzeniu wskutek kontaktu

z pod∏o˝em lub z cz´Êciami maszyny, gdy maszyna zostanie od∏àczona.

7. Zewn´trzne cz´Êci os∏ony powinny byç zaprojektowane, wykonane i zamontowane w taki sposób, aby

nie mog∏y si´ obracaç wraz z od∏àczanym urzàdzeniem

do mechanicznego przenoszenia nap´du. W przypadku

zwyk∏ego przegubu uniwersalnego os∏ona powinna

przykrywaç przeniesienie nap´du do koƒców wide∏ek

wewn´trznych, a w przypadku przegubów uniwersalnych szerokokàtnych — co najmniej do Êrodkowej cz´Êci przegubu zewn´trznego lub przegubów.

8. Je˝eli dost´p do stanowiska pracy znajduje si´

w pobli˝u od∏àczanego urzàdzenia do mechanicznego

przenoszenia nap´du, to os∏ony wa∏u nie mogà byç

u˝ywane jako stopnie, je˝eli nie zosta∏y zaprojektowane i wykonane w tym celu.

§ 84. 1. Aby uniknàç gromadzenia si´ oparów

w miejscu pracy operatora lub wylania si´ elektrolitu

na operatora w przypadku wywrócenia si´ maszyny,

akumulator powinien byç w∏aÊciwie zainstalowany

oraz mieç odpowiednià i w∏aÊciwie umieszczonà obudow´.

2. Akumulator powinno si´ od∏àczaç specjalnie do

tego celu przewidzianym, ∏atwo dost´pnym narz´dziem.

§ 85. W zale˝noÊci od przewidywanych przez producenta zagro˝eƒ podczas u˝ytkowania maszyna powinna, je˝eli pozwalajà na to jej wymiary

Poz. 1228

nu technicznego urzàdzeƒ sygnalizacyjnych i ostrzegawczych oraz poinformowanie operatora w razie ich

uszkodzenia.

4. Je˝eli ruch maszyny albo jej narz´dzi stanowi

szczególne zagro˝enie, na maszynie nale˝y umieÊciç

znaki ostrzegajàce przed zbli˝aniem si´ do pracujàcej

maszyny.

5. Znaki ostrzegajàce, o których mowa w ust. 4,

powinny byç czytelne z odleg∏oÊci zapewniajàcej bezpieczeƒstwo osobom zbli˝ajàcym si´ do maszyny lub

przebywajàcym w jej pobli˝u.

1) tak byç skonstruowana, aby mo˝liwe by∏o zamocowanie gaÊnic w miejscach ∏atwo dost´pnych albo

§ 89. 1. W oznaczeniu maszyny przemieszczajàcej

si´, oprócz informacji, o których mowa w § 56 i 57, nale˝y zamieÊciç w sposób widoczny, czytelny i trwa∏y

2) mieç wbudowane systemy gaÊnicze.

1) moc nominalnà, wyra˝onà w kilowatach (kW);

§ 86. 1. Przepisów § 46 ust. 2 i 3 nie stosuje si´, je˝eli g∏ównà funkcjà maszyny jest rozpylanie substancji.

2) mas´ dla najcz´Êciej stosowanej konfiguracji maszyny, podanà w kilogramach (kg);

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, operator powinien byç chroniony przed dzia∏aniem substancji szkodliwych.

3) je˝eli ma zastosowanie

§ 87. 1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona

w symbole lub tablice z instrukcjami dotyczàcymi

u˝ytkowania, regulacji i konserwacji wsz´dzie tam,

gdzie jest to konieczne, w celu zapewnienia bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia osób.

2. Symbole lub tablice, o których mowa w ust. 1,

powinny byç widoczne i nieÊcieralne.

3. Maszyna, którà jeêdzi kierowca, powinna byç

wyposa˝ona w

1) ostrzegawczà sygnalizacj´ akustycznà w celu

ostrzegania osób;

2) system sygna∏ów Êwietlnych odpowiedni do przewidzianych warunków eksploatacji, z wyjàtkiem

maszyn przeznaczonych wy∏àcznie do u˝ytkowania pod ziemià i niezasilanych energià elektrycznà;

3) odpowiednie po∏àczenie pomi´dzy przyczepà

i maszynà umo˝liwiajàce dzia∏anie sygna∏ów, je˝eli zachodzi taka koniecznoÊç.

§ 88. 1. Maszyna zdalnie sterowana, której praca

w normalnych warunkach u˝ytkowania mo˝e byç

zwiàzana z ryzykiem uderzenia lub zgniecenia osób,

powinna byç wyposa˝ona w Êrodki bezpieczeƒstwa

sygnalizujàce jej ruch lub te˝ w Êrodki chroniàce osoby nara˝one przed tego rodzaju zagro˝eniami.

2. Wymagania, o których mowa w ust. 1, stosuje

si´ równie˝ do maszyny, która podczas pracy wykonuje powtarzalne ruchy w przód i w ty∏ wzd∏u˝ jednej osi,

w sytuacji gdy kierowca lub operator nie widzà bezpoÊrednio ty∏u maszyny.

3. Konstrukcja maszyny powinna uniemo˝liwiaç

przypadkowe wy∏àczenie urzàdzeƒ sygnalizacyjnych

i ostrzegawczych. Ze wzgl´du na bezpieczeƒstwo, nale˝y przewidzieç Êrodki umo˝liwiajàce sprawdzenie sta-

a) maksymalnà si∏´ uciàgu na haku sprz´gajàcym,

wyra˝onà w niutonach (N), przewidzianà przez

producenta,

b) maksymalne obcià˝enie pionowe haka sprz´gajàcego, wyra˝one w niutonach (N), przewidziane przez producenta.

2. Instrukcja maszyny przemieszczajàcej si´ powinna spe∏niaç wymagania, o których mowa w § 58

i 59, oraz zawieraç w odniesieniu do drgaƒ wytwarzanych przez maszyn´, zmierzonà lub obliczonà na podstawie pomiarów dla identycznych maszyn

1) ca∏kowità wartoÊç drgaƒ dzia∏ajàcych na koƒczyny

górne operatora, je˝eli wartoÊç ta przekracza

2,5 m/s2 — je˝eli wartoÊç ta nie przekracza 2,5 m/s2,

nale˝y zamieÊciç t´ informacj´ w instrukcji;

2) najwy˝szà wa˝onà wartoÊç skutecznà przyspieszenia drgaƒ dzia∏ajàcych na ca∏e cia∏o operatora,

gdy wartoÊç ta przekracza 0,5 m/s2 — je˝eli wartoÊç ta nie przekracza 0,5 m/s2, nale˝y zamieÊciç t´

informacj´ w instrukcji;

3) niepewnoÊç pomiarowà.

3. WartoÊci te powinny byç zmierzone dla danej

maszyny albo ustalone na podstawie pomiarów wykonanych dla technicznie porównywalnej maszyny.

4. W przypadku gdy nie zastosowano norm zharmonizowanych, pomiary drgaƒ wykonuje si´ przy zastosowaniu uznanej metody pomiarowej najbardziej

odpowiedniej dla danej maszyny. Nale˝y opisaç warunki pracy podczas pomiarów i zastosowane metody

pomiarowe.

5. Instrukcje do maszyny posiadajàcej kilka zastosowaƒ w zale˝noÊci od u˝ytego wyposa˝enia i instrukcje do wyposa˝enia wymiennego powinny zawieraç informacje niezb´dne do celów bezpiecznego

monta˝u oraz stosowania maszyny podstawowej i do∏àczanego do niej wyposa˝enia wymiennego.

Rozdzia∏ 5

Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa

i ochrony zdrowia, zapobiegajàce szczególnym

zagro˝eniom zwiàzanym z podnoszeniem

§ 90. 1. Maszyna powinna byç zaprojektowana

i wykonana tak, aby utrzymywa∏a statecznoÊç, zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w § 28, podczas pracy i w trakcie postoju, a tak˝e podczas wszystkich etapów transportu, monta˝u i demonta˝u oraz mo˝liwych do przewidzenia awarii elementów sk∏adowych,

jak równie˝ podczas wykonywania prób, zgodnie z instrukcjà.

2. W celu spe∏nienia wymagaƒ, o których mowa

w ust. 1, producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powinien stosowaç w∏aÊciwe metody sprawdzania.

§ 91. 1. Maszyna poruszajàca si´ po prowadnicy

lub torze powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenia zabezpieczajàce jà przed wypadni´ciem.

2. Je˝eli pomimo stosowania urzàdzeƒ, o których

mowa w ust. 1, pozostaje ryzyko wykolejenia si´ lub

uszkodzenia szyny, prowadnicy albo cz´Êci jezdnych

maszyny, nale˝y zastosowaç takie urzàdzenia, które

zapobiegajà upadkowi sprz´tu lub cz´Êci, wypadni´ciu ∏adunku lub te˝ wywróceniu si´ maszyny.

§ 92. 1. Maszyna, osprz´t do podnoszenia i ich cz´Êci powinny wytrzymywaç napr´˝enia, którym mogà

byç poddane zarówno podczas u˝ytkowania, jak te˝

podczas postoju, instalowania oraz w warunkach

u˝ytkowania i wszystkich konfiguracjach okreÊlonych

przez producenta, przy uwzgl´dnieniu, tam gdzie jest

to konieczne, warunków atmosferycznych oraz si∏ wywieranych przez osoby.

2. Wymagania, o których mowa w ust. 1, powinny

byç równie˝ spe∏nione podczas transportu, monta˝u

i demonta˝u maszyny.

3. Maszyna i osprz´t do podnoszenia powinny byç

zaprojektowane i wykonane tak, aby

1) zapobiec uszkodzeniom spowodowanym zm´czeniem materia∏u lub zu˝yciem cz´Êci, bioràc pod

uwag´ ich u˝ytkowanie zgodne z przeznaczeniem;

2) mog∏y wytrzymaç przecià˝enie podczas prób statycznych, nie wykazujàc trwa∏ych odkszta∏ceƒ lub

innych uszkodzeƒ.

4. Stosowane materia∏y powinny byç dobrane odpowiednio do Êrodowiska pracy maszyny przewidywanego przez producenta, ze szczególnym uwzgl´dnieniem korozji, Êcierania, udarów, skrajnych temperatur, zm´czenia materia∏u, kruchoÊci i starzenia.

5. W celu zapewnienia odpowiedniego poziomu

bezpieczeƒstwa, w obliczeniach wytrzyma∏oÊciowych

maszyny nale˝y uwzgl´dniaç wartoÊci wspó∏czynnika

przecià˝enia dla prób statycznych.

6. Dla wspó∏czynnika, o którym mowa w ust. 5,

przyjmuje si´ zazwyczaj nast´pujàce wartoÊci dla

Poz. 1228

1) r´cznie obs∏ugiwanych maszyn i osprz´tu do podnoszenia — 1,5;

2) innych maszyn — 1,25.

§ 93. 1. Maszyna powinna byç poddana, bez

uszkodzenia, próbom dynamicznym pod maksymalnym obcià˝eniem równym udêwigowi pomno˝onemu

przez wspó∏czynnik przecià˝enia dla prób dynamicznych. Wspó∏czynnik ten dobiera si´ w celu zapewnienia bezpieczeƒstwa, a jego wartoÊç przyjmuje si´ zazwyczaj jako 1,1.

2. Próby dynamiczne przeprowadza si´ przy pr´dkoÊciach nominalnych ustalonych przez producenta.

3. Je˝eli obwód sterowania maszyny pozwala na

kilka jednoczesnych ruchów, próby dynamiczne powinny byç przeprowadzone w najmniej sprzyjajàcych warunkach, zwykle przy kojarzeniu odpowiednich ruchów.

§ 94. 1. Krà˝ki, b´bny i ko∏a powinny mieç Êrednic´ odpowiednià do wymiarów i kszta∏tu liny lub ∏aƒcucha.

2. B´bny i ko∏a, o których mowa w ust. 1, powinny

byç zaprojektowane, wykonane i zainstalowane tak,

aby wspó∏pracujàce z nimi liny lub ∏aƒcuchy zosta∏y

na nie nawini´te i nie spada∏y.

3. Liny u˝ywane bezpoÊrednio do podnoszenia lub

podtrzymywania ∏adunków nie powinny mieç splotów poza koƒcówkami. Sploty dopuszcza si´ jedynie

w przypadku instalacji zaprojektowanych do regularnej adaptacji, w zale˝noÊci od potrzeb.

4. Ca∏e liny i koƒcówki powinny mieç wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa dobrany tak, aby zapewniç odpowiedni poziom bezpieczeƒstwa. WartoÊç tego wspó∏czynnika wynosi zwykle 5.

5. ¸aƒcuchy do podnoszenia ∏adunku powinny

mieç wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa dobrany tak, aby

zapewniç odpowiedni poziom bezpieczeƒstwa — wartoÊç tego wspó∏czynnika wynosi zwykle 4.

6. Aby zweryfikowaç dobór odpowiedniego wspó∏czynnika, o którym mowa w ust. 4 i 5, producent lub

jego upowa˝niony przedstawiciel powinien, dla ka˝dego typu ∏aƒcucha i liny zastosowanych bezpoÊrednio

do podnoszenia ∏adunku, jak równie˝ dla koƒcówek

lin, przeprowadziç odpowiednie badania lub zleciç ich

przeprowadzenie.

§ 95. 1. Wymiary osprz´tu do podnoszenia i jego

cz´Êci powinny byç dobrane ze szczególnym uwzgl´dnieniem procesów zm´czenia i starzenia materia∏u

w okreÊlonej liczbie cykli roboczych, odpowiadajàcej

oczekiwanemu okresowi u˝ytkowania, okreÊlonemu

w warunkach pracy dla danego zastosowania, przy

czym

1) wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa lin stalowych z koƒcówkami powinien byç dobrany tak, aby zapewniç

odpowiedni poziom bezpieczeƒstwa; wartoÊç

wspó∏czynnika wynosi zwykle 5; sploty lub p´tle

mogà wystàpiç wy∏àcznie w koƒcówkach lin;

2) je˝eli u˝ywa si´ ∏aƒcuchów o ogniwach spawanych lub zgrzewanych, powinny byç to ∏aƒcuchy

o ogniwach krótkich; wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa dla tych ∏aƒcuchów dobiera si´ tak, aby zapewniç odpowiedni poziom bezpieczeƒstwa; wartoÊç wspó∏czynnika wynosi zwykle 4;

3) wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa dla w∏ókiennych lin

lub zawiesi zale˝y od materia∏u, z którego sà wykonane, metody wykonania, wymiarów i zastosowania; wspó∏czynnik ten dobiera si´ tak, aby zapewniç odpowiedni poziom bezpieczeƒstwa; wartoÊç wspó∏czynnika wynosi zwykle 7, pod warunkiem ˝e u˝yte materia∏y sà wysokiej jakoÊci, a metoda produkcji jest odpowiednia do zamierzonego

stosowania;

4) je˝eli materia∏y, o których mowa w pkt 3, nie sà

wysokiej jakoÊci i metoda produkcji nie jest odpowiednia, wartoÊç wspó∏czynnika wymienionego

w pkt 3 jest zwi´kszana, aby zapewniç równowa˝ny poziom bezpieczeƒstwa;

5) wszystkie elementy metalowe stanowiàce cz´Êç

zawiesi lub stosowane wraz z zawiesiami powinny

mieç wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa dobrany tak,

aby zapewniç odpowiedni poziom bezpieczeƒstwa; wartoÊç wspó∏czynnika wynosi zwykle 4;

6) maksymalny udêwig zawiesia wieloci´gnowego

jest okreÊlany na podstawie wspó∏czynnika bezpieczeƒstwa najs∏abszego ci´gna oraz liczby ci´gien i wspó∏czynnika zmniejszajàcego, który zale˝y od konfiguracji zawiesia.

2. W∏ókienne liny i zawiesia nie powinny mieç w´z∏ów, po∏àczeƒ i splotów poza koƒcówkami. Wyjàtek

stanowià zawiesia ci´gnowe tworzàce zamkni´tà p´tl´ bez koƒca.

3. W celu zweryfikowania doboru w∏aÊciwego

wspó∏czynnika bezpieczeƒstwa producent lub jego

upowa˝niony przedstawiciel powinien dla ka˝dego typu elementów, o których mowa w ust. 1 pkt 1—5

i ust. 2, przeprowadziç odpowiednie badania lub zleciç ich przeprowadzenie.

§ 96. 1. Urzàdzenia sterujàce ruchem powinny

dzia∏aç tak, aby maszyny, na których sà one zainstalowane, by∏y bezpieczne.

2. Maszyna powinna byç zaprojektowana i wykonana lub wyposa˝ona w odpowiednie urzàdzenia, zapewniajàce w∏aÊciwà amplitud´ ruchu jej cz´Êci, nieprzekraczajàcà okreÊlonych granic. W przypadkach zagro˝enia dzia∏anie takiego urzàdzenia powinno byç

poprzedzone ostrze˝eniem.

3. W przypadku gdy w tym samym miejscu mo˝na

jednoczeÊnie manewrowaç kilkoma maszynami stacjonarnymi lub maszynami na szynach, mo˝e dojÊç

do kolizji i aby temu zapobiec, nale˝y przy projektowaniu i wykonaniu maszyn uwzgl´dniç koniecznoÊç

zamontowania uk∏adów zapobiegajàcych takiemu zagro˝eniu.

4. W przypadku cz´Êciowego albo ca∏kowitego zaniku zasilania energià lub zaprzestania kierowania

Poz. 1228

maszynà przez operatora mechanizmy maszyny muszà tak zabezpieczaç ∏adunek, aby nie móg∏ si´ przesuwaç, stwarzajàc niebezpieczeƒstwo, lub nieoczekiwanie spadaç.

5. W normalnych warunkach pracy maszyny nie

jest dopuszczalne, aby ∏adunek by∏ opuszczany wy∏àcznie za pomocà hamulca ciernego, z wyjàtkiem

tych maszyn, których funkcja wymaga takiego sposobu dzia∏ania.

6. Urzàdzenia chwytajàce powinny byç zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby uniknàç przypadkowego opuszczenia ∏adunku.

§ 97. 1. Usytuowanie stanowiska operatora maszyny powinno zapewniaç mu mo˝liwie najlepszy widok poruszajàcych si´ cz´Êci, w celu unikni´cia kolizji

z osobami i sprz´tem lub innymi maszynami, które

mogà pracowaç jednoczeÊnie i stwarzaç zagro˝enie.

2. Maszyna o ∏adunku prowadzonym powinna byç

zaprojektowana i wykonana tak, aby ruch ∏adunku,

podstawy ∏adunkowej lub przeciwwagi nie powodowa∏ urazów osób.

§ 98. Przemieszczanie si´ podstawy ∏adunkowej

maszyny obs∏ugujàcej sta∏e przystanki powinno byç

sztywno prowadzone do przystanków i przez przystanki. Uk∏ad no˝ycowy równie˝ jest traktowany jako

sztywne prowadzenie.

§ 99. 1. Je˝eli na podstaw´ ∏adunkowà majà wst´p

osoby, to podstawa ∏adunkowa maszyny podczas

wchodzenia na nià musi pozostaç nieruchoma,

w szczególnoÊci podczas za∏adunku i roz∏adunku.

2. Ró˝nica poziomów mi´dzy podstawà ∏adunkowà maszyny a obs∏ugiwanym pomostem nie mo˝e

stwarzaç ryzyka potkni´cia.

§ 100. 1. W celu spe∏nienia wymagaƒ, o których

mowa w § 97 ust. 2, je˝eli jest to konieczne, strefa

przemieszczania powinna byç niedost´pna podczas

normalnego trybu pracy.

2. Je˝eli podczas kontroli lub konserwacji istnieje

ryzyko, ˝e osoby znajdujàce si´ pod lub nad podstawà

∏adunkowà mogà zostaç przygniecione, nale˝y zapewniç dostatecznie du˝o wolnej przestrzeni, wykorzystujàc do tego celu specjalnà kapsu∏´ ochronnà lub urzàdzenie mechaniczne blokujàce ruch podstawy ∏adunkowej.

§ 101. Maszyna powinna byç zaprojektowana i wykonana tak, aby uniemo˝liwiç zsuni´cie lub upadek ∏adunku z podstawy ∏adunkowej.

§ 102. 1. Nale˝y wyeliminowaç ryzyko kontaktu

osób znajdujàcych si´ na przystankach z przemieszczajàcà si´ podstawà ∏adunkowà lub innymi cz´Êciami ruchomymi.

2. Je˝eli istnieje ryzyko wpadni´cia osób do strefy

przemieszczania, gdy na przystanku nie ma podstawy

∏adunkowej, nale˝y zamontowaç os∏ony zapobiegajàce takiemu ryzyku.

3. Os∏ony nie mogà otwieraç si´ w kierunku strefy

przemieszczania. Powinny one byç wyposa˝one

w urzàdzenie ryglujàce sterowane poprzez po∏o˝enie

podstawy ∏adunkowej, która uniemo˝liwia

1) niebezpieczne ruchy podstawy ∏adunkowej, dopóki os∏ony nie sà zamkni´te i zaryglowane;

2) niebezpieczne otwarcie os∏ony, dopóki podstawa

∏adunkowa nie zatrzyma si´ na odpowiednim

przystanku.

§ 103. 1. W momencie wprowadzania do obrotu

lub oddawania do u˝ytku maszyny podnoszàcej lub

osprz´tu do podnoszenia producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powinien zapewniç, przez podj´cie w∏aÊciwych Êrodków lub zlecenie ich wykonania,

aby maszyny lub osprz´t noÊny w stanie gotowym do

u˝ytku, obs∏ugiwane r´cznie jak i nap´dzane mechanicznie, mog∏y spe∏niaç swoje funkcje w sposób bezpieczny.

2. Próby statyczne i dynamiczne powinny byç

przeprowadzone dla wszystkich maszyn podnoszàcych gotowych do oddania do u˝ytku.

3. Je˝eli maszyna nie mo˝e byç zmontowana w zak∏adzie producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela, nale˝y podjàç w∏aÊciwe Êrodki w miejscu

u˝ytkowania maszyny. W pozosta∏ych przypadkach

Êrodki te mogà zostaç podj´te w zak∏adzie producenta albo w miejscu u˝ytkowania maszyny.

§ 104. 1. Do sterowania ruchem maszyny z nap´dem innym ni˝ r´czny lub ruchem jej wyposa˝enia nale˝y stosowaç urzàdzenia sterujàce, wymagajàce sta∏ego oddzia∏ywania na nie przez operatora.

2. W przypadku wykonywania ruchów cz´Êciowych lub pe∏nych, przy których nie istnieje ryzyko

zwiàzane z mo˝liwoÊcià kolizji ∏adunku lub maszyny,

urzàdzenia, o których mowa w ust. 1, mo˝na zastàpiç

urzàdzeniami sterujàcymi umo˝liwiajàcymi automatyczne zatrzymywanie w wybranych po∏o˝eniach, bez

sta∏ego oddzia∏ywania przez operatora na urzàdzenie

sterujàce.

§ 105. Maszyna z nap´dem innym ni˝ r´czny

o maksymalnym udêwigu nie mniejszym ni˝ 1 000 kg

lub o momencie wywracajàcym nie mniejszym ni˝

40 000 Nm powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenia

ostrzegajàce kierowc´ i zapobiegajàce niebezpiecznym ruchom, w przypadku

1) przecià˝enia maszyny spowodowanego przekroczeniem maksymalnego udêwigu lub

2) przecià˝enia maszyny spowodowanego przekroczeniem maksymalnego dopuszczalnego momentu na skutek obcià˝enia;

3) przekroczenia momentu wywracajàcego.

§ 106. W instalacjach transportu linowego, liny

noÊne, liny nap´dowe i liny noÊno-nap´dowe powinny byç podtrzymywane przez obcià˝nik lub przez urzàdzenie umo˝liwiajàce nieprzerwanà kontrol´ naciàgu.

Poz. 1228

§ 107. 1. Ka˝dy odcinek ∏aƒcucha, liny lub pasa

nieb´dàcy cz´Êcià zespo∏u powinien byç oznakowany.

2. Je˝eli nie jest mo˝liwe oznakowanie ka˝dego

odcinka ∏aƒcucha, liny lub pasa nieb´dàcego cz´Êcià

zespo∏u, powinny one mieç zamocowanà na sta∏e tabliczk´ lub nieusuwalny pierÊcieƒ z podanà nazwà

i adresem producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela oraz dane identyfikacyjne odpowiedniego

Êwiadectwa.

3. Âwiadectwo, o którym mowa w ust. 2, powinno

zawieraç co najmniej

1) nazw´ i adres producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela;

2) opis ∏aƒcucha lub liny, zawierajàcy

a) wymiary nominalne,

b) rodzaj konstrukcji,

c) materia∏y u˝yte do wykonania oraz wszelkie

specjalne procesy obróbki metalurgicznej, jakim zosta∏y poddane;

3) zastosowane metody badaƒ;

4) informacje o maksymalnym obcià˝eniu ∏aƒcucha

lub liny podczas pracy — w stosunku do zastosowaƒ zgodnych z przeznaczeniem mo˝e byç podany szereg odpowiednich wartoÊci.

§ 108. 1. Osprz´t do podnoszenia powinien zawieraç informacje dotyczàce maksymalnego udêwigu

oraz rodzaju materia∏u, w przypadku gdy informacja

taka jest niezb´dna do bezpiecznego u˝ytkowania.

2. Je˝eli na osprz´cie do podnoszenia nie jest

mo˝liwe umieszczenie oznakowania, informacje,

o których mowa w ust. 1, powinny byç podane na tabliczce lub w inny sposób i trwale przymocowane do

osprz´tu.

3. Informacje, o których mowa w ust. 1, powinny

byç czytelne i umieszczone w taki sposób, aby nie mog∏y ulec zniszczeniu wskutek Êcierania ani te˝ obni˝yç

wytrzyma∏oÊci osprz´tu do podnoszenia.

§ 109. 1. Na maszynie podnoszàcej oprócz danych,

o których mowa w § 56 i 57, powinny byç podane,

w sposób widoczny, czytelny i nieusuwalny, zapisane

w formie niezakodowanej dane dotyczàce udêwigu

maksymalnego.

2. Je˝eli udêwig maksymalny zale˝y od konfiguracji maszyny, ka˝de stanowisko kierowcy powinno byç

zaopatrzone w tablic´ obcià˝eƒ okreÊlajàcà nominalny udêwig dla ka˝dego uk∏adu maszyny — wskazany

jest zapis w formie wykresu lub tabeli.

3. Maszyna przeznaczona do podnoszenia jedynie

towarów, zaopatrzona w podstaw´ ∏adunkowà, umo˝liwiajàcà dost´p osobom, powinna byç wyposa˝ona

w czytelne i nieusuwalne ostrze˝enia zabraniajàce podnoszenia osób. Ostrze˝enia te powinny byç widoczne

z ka˝dego miejsca, z którego mo˝liwy jest dost´p.

§ 110. Ka˝dy element osprz´tu do podnoszenia

lub ka˝da niepodzielna partia tego osprz´tu powinny

byç zaopatrzone w instrukcj´ zawierajàcà co najmniej

informacje dotyczàce

§ 114. 1. Urzàdzenia sterujàce przyspieszeniem

i hamowaniem maszyn poruszajàcych si´ po szynach

powinny byç obs∏ugiwane r´cznie. Urzàdzenie czuwakowe mo˝e byç obs∏ugiwane nogà.

1) normalnych warunków ich u˝ytkowania;

2. Urzàdzenia sterujàce zmechanizowanej obudowy kroczàcej powinny byç zaprojektowane i zainstalowane tak, aby podczas przemieszczania si´ obudowy

operator znajdowa∏ si´ pod os∏onà nieruchomego

segmentu obudowy.

2) zasad obs∏ugi, monta˝u i konserwacji;

3) ograniczeƒ w stosowaniu, zw∏aszcza w przypadku

takiego osprz´tu do podnoszenia jak chwytaki magnetyczne i pró˝niowe, które nie spe∏niajà wymagaƒ okreÊlonych w § 96 ust. 6;

4) zastosowanych wspó∏czynników dla prób statycznych.

§ 111. Instrukcja maszyny podnoszàcej, oprócz informacji, o których mowa w § 59, powinna zawieraç

1) charakterystyk´ technicznà maszyny, a zw∏aszcza

a) maksymalny udêwig i kopi´ tablicy obcià˝eƒ

lub tabel´ obcià˝eƒ, o której mowa w § 109

ust. 2, je˝eli sà one stosowane,

b) reakcje na podporach lub zakotwiczeniach oraz

charakterystyk´ torów,

c) okreÊlenie obcià˝enia balastowego, je˝eli jest

zastosowane, i sposób jego mocowania;

2) dziennik eksploatacji, je˝eli nie jest dostarczony

wraz z maszynà;

3) wskazówki dotyczàce u˝ytkowania maszyny,

zw∏aszcza w przypadkach, kiedy operator maszyny

nie mo˝e bezpoÊrednio widzieç podnoszonego ∏adunku;

4) sprawozdanie z prób wyszczególniajàce próby

statyczne i dynamiczne przeprowadzone przez lub

dla producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela, o ile ma to zastosowanie;

5) niezb´dne instrukcje do wykonania czynnoÊci,

o których mowa w § 103, przed oddaniem do u˝ytku — w przypadku maszyn, które nie sà montowane w zak∏adzie producenta w postaci, w jakiej b´dà u˝ytkowane.

Rozdzia∏ 6

Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa

i ochrony zdrowia, dotyczàce maszyn przeznaczonych

do pracy pod ziemià

§ 112. Maszyna przeznaczona do prac pod ziemià

powinna byç zaprojektowana i wykonana zgodnie

z wymaganiami okreÊlonymi w niniejszym rozdziale.

§ 113. 1. Obudowy zmechanizowane kroczàce powinny byç zaprojektowane i wykonane w taki sposób,

aby w trakcie poruszania utrzymywa∏y okreÊlony kierunek ruchu i nie ulega∏y poÊlizgowi przed obcià˝eniem, podczas obcià˝enia ani po usuni´ciu obcià˝enia.

2. Obudowy zmechanizowane, o których mowa

w ust. 1, powinny byç wyposa˝one w zakotwiczenia

p∏yt górnych poszczególnych stojaków hydraulicznych oraz pozwalaç na swobodne poruszanie si´

osób nara˝onych.

3. Urzàdzenia, o których mowa w ust. 2, powinny

byç zabezpieczone przed ich przypadkowym uruchomieniem.

§ 115. Maszyna samobie˝na poruszajàca si´ po

szynach, przeznaczona do pracy pod ziemià, powinna

byç wyposa˝ona w urzàdzenia czuwakowe dzia∏ajàce

na obwód sterujàcy ruchem maszyny w taki sposób,

aby ruch zosta∏ zatrzymany, je˝eli kierowca utraci nad

nim kontrol´.

§ 116. 1. Przepis § 85 pkt 2 stosuje si´ do maszyn

zawierajàcych cz´Êci wysoce ∏atwopalne.

2. System hamulcowy maszyny przeznaczonej do

wykonywania prac pod ziemià nie mo˝e powodowaç

iskrzenia i nie mo˝e powodowaç po˝arów.

3. Maszyna przeznaczona do wykonywania prac

pod ziemià zaopatrzona w silniki spalinowe powinna

byç wyposa˝ona wy∏àcznie w silniki na paliwo o niskiej pr´˝noÊci par, w których nie powstajà iskry pochodzenia elektrycznego.

4. Spaliny z silników spalinowych maszyn przeznaczonych do wykonywania prac pod ziemià nie mogà byç odprowadzane w gór´.

Rozdzia∏ 7

Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa

i ochrony zdrowia, dotyczàce szczególnych zagro˝eƒ

wynikajàcych z podnoszenia i przenoszenia osób

§ 117. W celu wyeliminowania zagro˝enia zwiàzanego z podnoszeniem i przenoszeniem osób przez

maszyn´ musi ona byç zaprojektowana i wykonana

zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w niniejszym

rozdziale.

§ 118. 1. Podstawa ∏adunkowa, w∏àcznie z klapami, powinna zapewniç wytrzyma∏oÊç i przestrzeƒ odpowiadajàce maksymalnej liczbie osób i maksymalnemu udêwigowi okreÊlonym przez producenta.

2. WartoÊci wspó∏czynników bezpieczeƒstwa, o których mowa w § 94 ust. 4 i 5 oraz w § 95 ust. 1, w stosunku do maszyn przeznaczonych do podnoszenia

i przenoszenia osób nale˝y podwoiç.

3. Maszyna przeznaczona do podnoszenia osób

lub osób i towarów powinna byç wyposa˝ona w system zawieszenia lub podparcia podstawy ∏adunkowej,

zaprojektowany i wykonany tak, aby zapewniç bezpieczeƒstwo i zapobiec ryzyku upadku podstawy ∏adunkowej.

4. Przy zastosowaniu lin lub ∏aƒcuchów do zawieszania podstawy ∏adunkowej wymagane sà co najmniej dwie niezale˝ne liny lub ∏aƒcuchy, ka˝de ci´gno

z w∏asnym zamocowaniem.

5. Wymagania okreÊlone w § 105 stosuje si´ do

maszyn z nap´dem innym ni˝ r´czny, przeznaczonych

do podnoszenia i przenoszenia osób, bez wzgl´du na

maksymalny udêwig i moment wywracajàcy.

6. Przepisu ust. 5 nie stosuje si´ do maszyn, dla

których producent mo˝e wykazaç, ˝e nie istnieje ryzyko przecià˝enia lub wywrócenia si´.

§ 119. 1. Je˝eli wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa nie nakazujà stosowania innych rozwiàzaƒ,

przyjmuje si´ ogólnà zasad´, ˝e podstawa ∏adunkowa

powinna byç tak zbudowana, aby osoby znajdujàce

si´ w jej wn´trzu mia∏y mo˝liwoÊç sterowania ruchem

w gór´ lub w dó∏, a w niektórych przypadkach równie˝

w innych kierunkach.

2. W czasie dzia∏ania maszyny urzàdzenia sterujàce, o których mowa w ust. 1, powinny spe∏niaç funkcj´ nadrz´dnà w stosunku do wszystkich innych urzàdzeƒ sterujàcych tymi samymi ruchami, z wyjàtkiem

urzàdzenia do zatrzymywania awaryjnego.

3. Urzàdzenia sterujàce tymi samymi ruchami powinny byç urzàdzeniami wymagajàcymi podtrzymywania, z wyjàtkiem przypadków, gdy podstawa ∏adunkowa jest ca∏kowicie obudowana.

Poz. 1228

§ 123. 1. Budowa podstawy ∏adunkowej powinna

wykluczyç kontakt osób lub przedmiotów znajdujàcych si´ wewnàtrz podstawy ∏adunkowej lub na niej

z jakimikolwiek sta∏ymi lub ruchomymi elementami.

Je˝eli to konieczne, w celu spe∏nienia niniejszych warunków podstawa ∏adunkowa powinna byç ca∏kowicie

zabudowana, z drzwiami wyposa˝onymi w urzàdzenie

blokujàce, zapobiegajàce niebezpiecznym ruchom

podstawy ∏adunkowej, je˝eli drzwi nie sà zamkni´te.

Je˝eli podstawa ∏adunkowa zatrzymuje si´ mi´dzy

przystankami, co grozi wypadni´ciem osób z podstawy ∏adunkowej, drzwi powinny pozostaç zamkni´te.

2. Je˝eli jest to konieczne, maszyna powinna byç

wyposa˝ona w urzàdzenia zapobiegajàce niekontrolowanemu ruchowi podstawy ∏adunkowej w gór´ bàdê

w dó∏. Urzàdzenia te powinny zatrzymaç podstaw´ ∏adunkowà obcià˝onà maksymalnym udêwigiem i przy

maksymalnej mo˝liwej do przewidzenia pr´dkoÊci.

3. Zatrzymywanie nie mo˝e wywo∏ywaç efektów

szkodliwych dla pasa˝erów, bez wzgl´du na warunki

obcià˝enia.

§ 124. Urzàdzenia sterujàce na przystankach, poza

urzàdzeniami w∏àczajàcymi si´ w przypadku awarii,

nie mogà inicjowaç ruchu podstawy ∏adunkowej

1) podczas dzia∏ania urzàdzeƒ sterujàcych na podstawie ∏adunkowej;

2) gdy podstawa ∏adunkowa nie znajduje si´ na przystanku.

§ 120. Maszyna przeznaczona do podnoszenia

i przenoszenia osób powinna byç zaprojektowana,

wykonana i wyposa˝ona tak, aby przyspieszenie lub

zwalnianie podstawy ∏adunkowej nie powodowa∏y zagro˝enia dla osób.

§ 125. Os∏ony na przystankach i os∏ony podstawy

∏adunkowej powinny zapewniç bezpieczne przemieszczanie si´ do i z podstawy ∏adunkowej, z uwzgl´dnieniem mo˝liwej do przewidzenia masy towarów i liczby osób, jakie b´dà podnoszone.

§ 121. 1. Podstawa ∏adunkowa nie mo˝e przechyliç si´ tak, aby zagra˝a∏o to wypadni´ciem pasa˝erów,

równie˝ w trakcie ruchu maszyny wraz z podstawà ∏adunkowà.

§ 126. Na podstawie ∏adunkowej nale˝y umieÊciç

informacje niezb´dne dla zapewnienia bezpieczeƒstwa, w tym

2. Je˝eli podstawa ∏adunkowa zosta∏a zaprojektowana jako stanowisko pracy, powinny zostaç wykonane zabezpieczenia zapewniajàce statecznoÊç i zapobiegajàce niebezpiecznym ruchom.

2) maksymalny udêwig.

3. Je˝eli Êrodki, o których mowa w § 48, sà niewystarczajàce, podstawy ∏adunkowe powinny zostaç wyposa˝one w takà liczb´ punktów zaczepienia, która zapewni bezpieczeƒstwo liczbie osób dopuszczalnej dla

danej podstawy ∏adunkowej. Punkty zaczepienia powinny byç wystarczajàco mocne do zastosowania

Êrodków ochrony indywidualnej zapobiegajàcych wypadni´ciu.

4. Wszelkie klapy w pod∏odze lub suficie oraz

wszystkie drzwi powinny byç zamontowane w sposób

zapobiegajàcy przypadkowemu otwarciu i powinny

otwieraç si´ w kierunku wykluczajàcym wypadni´cie

osób w razie ich nag∏ego otwarcia.

§ 122. Je˝eli istnieje zagro˝enie spowodowane

mo˝liwoÊcià spadania przedmiotów na podstaw´ ∏adunkowà, to powinna mieç ona dach ochronny.

1) liczb´ osób dopuszczalnà dla podstawy ∏adunkowej;

Rozdzia∏ 8

Procedury oceny zgodnoÊci oraz minimalne kryteria,

jakie powinny byç uwzgl´dnione przy notyfikowaniu

jednostek

§ 127. 1. W celu poÊwiadczenia zgodnoÊci maszyny z przepisami rozporzàdzenia, producent lub jego

upowa˝niony przedstawiciel stosuje jednà z procedur

oceny zgodnoÊci, o których mowa w ust. 2—4.

2. Je˝eli maszyna nie jest wymieniona w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia, producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel stosuje procedur´ oceny

zgodnoÊci po∏àczonà z kontrolà wewn´trznà na etapie

wykonania maszyny, o której mowa w pkt 1 za∏àcznika nr 6 do rozporzàdzenia.

3. W przypadku gdy maszyna jest wymieniona

w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia i zosta∏a wyprodukowana zgodnie z normami zharmonizowanymi

oraz pod warunkiem, ˝e normy te obejmujà wszystkie

odpowiednie zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia, producent lub jego

upowa˝niony przedstawiciel stosuje jednà z nast´pujàcych procedur

1) procedur´ oceny zgodnoÊci po∏àczonà z kontrolà

wewn´trznà na etapie wykonania maszyny, o której

mowa w pkt 1 za∏àcznika nr 6 do rozporzàdzenia;

2) procedur´ badania typu WE, o której mowa w pkt 2

za∏àcznika nr 6 do rozporzàdzenia, wraz z kontrolà

wewn´trznà na etapie wykonania maszyny, o której

mowa w pkt 1.3 za∏àcznika nr 6 do rozporzàdzenia;

3) procedur´ pe∏nego zapewnienia jakoÊci, o której

mowa w pkt 3 za∏àcznika nr 6 do rozporzàdzenia.

4. W przypadku gdy maszyna jest wymieniona

w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia i nie zosta∏a wyprodukowana zgodnie z normami zharmonizowanymi

lub zosta∏a wyprodukowana jedynie cz´Êciowo zgodnie z takimi normami, lub normy zharmonizowane nie

obejmujà wszystkich istotnych zasadniczych wymagaƒ w zakresie bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia, lub

nie istniejà normy zharmonizowane dla danej maszyny, producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel

stosuje jednà z nast´pujàcych procedur

1) procedur´ badania typu WE, o której mowa

w pkt 2 za∏àcznika nr 6 do rozporzàdzenia, wraz

z kontrolà wewn´trznà na etapie wykonania maszyny, o której mowa w pkt 1.3 za∏àcznika nr 6 do

rozporzàdzenia;

2) procedur´ pe∏nego zapewnienia jakoÊci, o której

mowa w pkt 3 za∏àcznika nr 6 do rozporzàdzenia.

§ 128. 1. Jednostka notyfikowana, jej kierownik

i pracownicy odpowiedzialni za przeprowadzanie oceny zgodnoÊci nie powinni byç projektantami, producentami, dostawcami ani instalatorami maszyn, które

oceniajà, ani upowa˝nionymi przedstawicielami ˝adnej z tych stron. Nie powinni byç bezpoÊrednio zaanga˝owani w projektowanie, wytwarzanie, sprzeda˝

i konserwacj´ maszyn, nie powinni te˝ byç przedstawicielami stron przeprowadzajàcych te czynnoÊci.

2. Przepis ust. 1 nie wy∏àcza mo˝liwoÊci wymiany

informacji technicznych mi´dzy producentem a jednostkà notyfikowanà.

3. Jednostka notyfikowana i jej pracownicy powinni przeprowadzaç ocen´ zgodnoÊci, wykazujàc

najwy˝szy stopieƒ rzetelnoÊci zawodowej i kompetencji technicznej.

Poz. 1228

4. Pracownicy jednostki notyfikowanej powinni

podejmowaç dzia∏ania w sposób niezale˝ny, bezstronny i przestrzegaç zasady równoprawnego traktowania

podmiotów uczestniczàcych w procesie oceny zgodnoÊci.

5. Jednostka notyfikowana powinna mieç do dyspozycji niezb´dnych pracowników i odpowiednie wyposa˝enie umo˝liwiajàce w∏aÊciwe wykonanie zadaƒ

technicznych i administracyjnych zwiàzanych z ocenà

zgodnoÊci, a tak˝e powinna mieç dost´p do sprz´tu

wymaganego do przeprowadzenia badaƒ specjalistycznych.

6. Pracownicy jednostki notyfikowanej odpowiedzialni za dokonywanie oceny zgodnoÊci powinni odbyç przeszkolenie w tym zakresie, a tak˝e posiadaç

1) wiedz´ niezb´dnà do przeprowadzania badaƒ oraz

odpowiednie doÊwiadczenie w ich przeprowadzaniu;

2) umiej´tnoÊç sporzàdzania certyfikatów, protoko∏ów i sprawozdaƒ wymaganych w celu udokumentowania przeprowadzonych badaƒ.

7. Jednostka notyfikowana powinna zapewniaç

1) ochron´ informacji zawodowych uzyskanych przez

pracowników podczas wykonywania zadaƒ okreÊlonych w rozporzàdzeniu, z wyjàtkiem wspó∏pracy

z w∏aÊciwymi organami administracji publicznej;

2) uczestnictwo, bezpoÊrednie lub za poÊrednictwem

przedstawicieli, w pracach normalizacyjnych

i wspó∏prac´ jednostek notyfikowanych.

8. W przypadku zaprzestania dzia∏alnoÊci jednostka notyfikowana przekazuje dokumentacj´ jej klientów do innej jednostki notyfikowanej.

Rozdzia∏ 9

Przepisy koƒcowe

§ 129. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagaƒ dla maszyn i elementów bezpieczeƒstwa (Dz. U. Nr 259, poz. 2170).

§ 130. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem

29 grudnia 2009 r.

Minister Gospodarki: W. Pawlak

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki

z dnia 21 paêdziernika 2008 r. (poz. 1228)

Za∏àcznik nr 1

ORIENTACYJNY WYKAZ ELEMENTÓW BEZPIECZE¡STWA

1. Os∏ony od∏àczanych mechanicznych wa∏ów nap´dowych.

2. Urzàdzenia ochronne przeznaczone do wykrywania obecnoÊci osób.

3. Nap´dzane mechanicznie ruchome os∏ony blokujàce przeznaczone do zastosowania w maszynach,

o których mowa w pkt 9—11 za∏àcznika nr 5 do

rozporzàdzenia.

4. Uk∏ady logiczne zapewniajàce funkcje bezpieczeƒstwa.

5. Zawory z dodatkowymi Êrodkami do wykrywania

uszkodzeƒ, przeznaczone do sterowania niebezpiecznymi ruchami maszyny.

6. Instalacje wyciàgowe przeznaczone do usuwania

zanieczyszczeƒ wydzielanych przez maszyny.

12. Ograniczniki energii i urzàdzenia nadmiarowe wymagane stosownie do § 42, § 83 i § 96 rozporzàdzenia.

13. Uk∏ady i urzàdzenia zmniejszajàce emisj´ ha∏asu

i drgaƒ.

14. Konstrukcje chroniàce przed skutkami wywrócenia (ROPS).

15. Konstrukcje chroniàce przed spadajàcymi przedmiotami (FOPS).

16. Urzàdzenia obur´cznego sterowania.

17. Elementy maszyn zaprojektowanych do podnoszenia lub opuszczania osób mi´dzy ró˝nymi przystankami, takie jak

a) urzàdzenia ryglujàce drzwi przystankowe,

7. Os∏ony i urzàdzenia ochronne zaprojektowane

w celu ochrony osób przed zagro˝eniami powodowanymi przez cz´Êci ruchome zwiàzane z prawid∏owà pracà maszyny.

b) urzàdzenia chroniàce jednostk´ przenoszàcà ∏adunek przed upadkiem lub niekontrolowanym

ruchem w gór´,

8. Urzàdzenia monitorujàce do kontroli obcià˝enia

i przemieszczania w maszynach podnoszàcych.

d) zderzaki z akumulacjà energii z charakterystykà

nieliniowà lub z t∏umieniem ruchu powrotnego,

9. Systemy ograniczajàce majàce za zadanie utrzymanie osób w siedziskach.

10. Urzàdzenia do zatrzymania awaryjnego.

11. Uk∏ady do roz∏adowywania ∏adunków elektrostatycznych zapobiegajàce gromadzeniu si´

potencjalnie niebezpiecznych ∏adunków elektrostatycznych.

c) ograniczniki pr´dkoÊci,

e) zderzaki rozpraszajàce energi´,

f) urzàdzenia zabezpieczajàce zainstalowane na

si∏ownikach hydraulicznych uk∏adów nap´dowych, je˝eli sà stosowane jako urzàdzenia zapobiegajàce upadkom,

g) elektryczne urzàdzenia zabezpieczajàce w postaci ∏àczników bezpieczeƒstwa zawierajàcych

elementy elektroniczne.

Za∏àcznik nr 2

DOKUMENTACJA TECHNICZNA

1. Dokumentacja techniczna maszyny

1.1. Dokumentacja techniczna powinna wykazaç, ˝e

maszyna spe∏nia wymagania, o których mowa

w rozporzàdzeniu. Dokumentacja techniczna

powinna obejmowaç projektowanie, wytwarzanie i dzia∏anie maszyny w zakresie koniecznym do tej oceny. Dokumentacja techniczna

powinna byç przygotowana przynajmniej

w jednym z oficjalnych j´zyków Unii Europejskiej, z wyjàtkiem instrukcji dla maszyny, do

której majà zastosowanie przepisy § 58 rozporzàdzenia.

1.2. Dokumentacja techniczna obejmuje

1.2.1. dokumentacj´ konstrukcyjnà zawierajàcà

1.2.1.1. ogólny opis maszyny;

1.2.1.2. rysunek zestawieniowy maszyny

i schematy obwodów sterowania, jak równie˝ istotne opisy

i objaÊnienia niezb´dne do zrozumienia dzia∏ania maszyny;

1.2.1.3. rysunki szczegó∏owe, wraz z do∏àczonymi obliczeniami, wynikami badaƒ, certyfikatami itp., niezb´dne do sprawdzenia zgodnoÊci maszyny z zasadniczymi wymaganiami w zakresie ochrony

zdrowia i bezpieczeƒstwa;

1.2.1.4. dokumentacj´ oceny ryzyka

przedstawiajàcà

zastosowanà

procedur´ zawierajàcà

1.2.1.4.1. wykaz

zasadniczych

wymagaƒ w zakresie

ochrony zdrowia i bezpieczeƒstwa, które majà zastosowanie do

maszyny;

1.2.1.4.2. opis Êrodków wdro˝onych w celu wyeliminowania zidentyfikowanych zagro˝eƒ lub

zmniejszenia

ryzyka

oraz wskazanie ryzyka

resztkowego zwiàzanego z maszynà, je˝eli

ma to zastosowanie;

1.2.1.5. zastosowane normy i inne specyfikacje techniczne, wskazujàce

zasadnicze wymagania w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeƒstwa obj´te tymi normami;

1.2.1.6. wszelkie sprawozdania techniczne podajàce wyniki badaƒ przeprowadzonych przez producenta

albo przez jednostk´ wybranà

przez producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela;

1.2.1.7. kopi´ instrukcji maszyny;

1.2.1.8. deklaracj´ w∏àczenia wmontowanej maszyny nieukoƒczonej

i odpowiednià instrukcj´ monta˝u takiej maszyny, je˝eli ma to

zastosowanie;

1.2.1.9. kopi´ deklaracji zgodnoÊci WE

maszyn lub innych wyrobów

w∏àczonych do maszyny, je˝eli

ma to zastosowanie;

1.2.1.10. kopi´ deklaracji zgodnoÊci WE;

1.2.2. w przypadku produkcji seryjnej, Êrodki

wewnàtrzzak∏adowe, jakie zostanà podj´te w celu zapewnienia zgodnoÊci maszyny z przepisami rozporzàdzenia.

1.3. Producent musi przeprowadziç odpowiednie

badania i próby cz´Êci sk∏adowych, osprz´tu

lub gotowych maszyn, aby ustaliç, czy ich projekt lub wykonanie pozwalajà na bezpieczny

monta˝ i oddanie maszyny do u˝ytku. Odpowiednie sprawozdania i wyniki podlegajà w∏àczeniu do dokumentacji technicznej.

1.4. Dokumentacja techniczna powinna byç udost´pniana do wglàdu w∏aÊciwym organom krajowym przez okres przynajmniej 10 lat od daty

produkcji maszyny lub, w przypadku produkcji

seryjnej, od daty wyprodukowania ostatniego

egzemplarza.

1.5. Dokumentacja techniczna nie musi znajdowaç

si´ na terytorium paƒstwa cz∏onkowskiego Unii

Europejskiej i nie musi byç stale dost´pna

w formie materialnej. Jednak˝e, powinno byç

mo˝liwe jej skompletowanie i udost´pnienie

w czasie wspó∏miernym do jej z∏o˝onoÊci przez

osob´ wyznaczonà w deklaracji zgodnoÊci.

1.6. Dokumentacja techniczna nie musi obejmowaç

szczegó∏owych rysunków ani innych szczegól-

Poz. 1228

nych informacji o podzespo∏ach u˝ytych do

produkcji maszyny, o ile takie informacje nie sà

niezb´dne przy sprawdzaniu zgodnoÊci z zasadniczymi wymaganiami w zakresie zdrowia

i bezpieczeƒstwa.

1.7. Niedope∏nienie obowiàzku przed∏o˝enia dokumentacji technicznej w odpowiedzi na prawid∏owo uzasadniony wniosek w∏aÊciwych organów krajowych mo˝e stanowiç wystarczajàcà

podstaw´ do zakwestionowania zgodnoÊci danej maszyny z zasadniczymi wymaganiami

w zakresie zdrowia i bezpieczeƒstwa.

2. Odpowiednia dokumentacja techniczna dla maszyny nieukoƒczonej

2.1. Dokumentacja techniczna dla maszyny nieukoƒczonej powinna wskazywaç, które wymagania rozporzàdzenia sà zastosowane i spe∏nione. Dokumentacja powinna obejmowaç projekt, wytwarzanie i dzia∏anie maszyny nieukoƒczonej w zakresie koniecznym do oceny zgodnoÊci z zastosowanymi zasadniczymi wymaganiami w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeƒstwa. Dokumentacja powinna byç przygotowana przynajmniej w jednym z oficjalnych j´zyków Unii Europejskiej.

2.2. Dokumentacja techniczna dla maszyny nieukoƒczonej obejmuje

2.2.1. dokumentacj´ konstrukcyjnà zawierajàcà

2.2.1.1. rysunek zestawieniowy maszyny

nieukoƒczonej wraz ze schematami obwodów sterowania;

2.2.1.2. rysunki szczegó∏owe, wraz z do∏àczonymi obliczeniami, wynikami badaƒ, certyfikatami itp., niezb´dne do sprawdzenia zgodnoÊci maszyny nieukoƒczonej z zastosowanymi zasadniczymi wymaganiami w zakresie ochrony

zdrowia i bezpieczeƒstwa;

2.2.1.3. dokumentacj´ oceny ryzyka

przedstawiajàcà

zastosowanà

procedur´, zawierajàcà

2.2.1.3.1. wykaz zastosowanych

i spe∏nionych zasadniczych wymagaƒ w zakresie ochrony zdrowia

i bezpieczeƒstwa;

2.2.1.3.2. opis Êrodków zapobiegawczych wdro˝onych

w celu wyeliminowania

zidentyfikowanych zagro˝eƒ lub zmniejszenia ryzyka oraz wskazanie ryzyka resztkowego, je˝eli ma to zastosowanie;

2.2.1.3.3. zastosowane

normy

i inne specyfikacje

techniczne, wskazujàce

zasadnicze wymagania

w zakresie ochrony

zdrowia i bezpieczeƒstwa obj´te tymi normami;

2.2.1.3.4. wszelkie sprawozdania

techniczne

podajàce

wyniki wszystkich badaƒ przeprowadzonych

przez producenta albo

przez jednostk´ wybranà przez producenta

lub jego upowa˝nionego przedstawiciela;

2.2.1.3.5. kopi´ instrukcji monta˝u maszyny nieukoƒczonej;

2.2.2. w przypadku produkcji seryjnej, Êrodki

wewnàtrzzak∏adowe, jakie zostanà podj´te w celu zapewnienia zgodnoÊci maszyny nieukoƒczonej z zastosowanymi

zasadniczymi wymaganiami w zakresie

ochrony zdrowia i bezpieczeƒstwa.

2.3. Producent powinien przeprowadziç odpowiednie badania i próby cz´Êci sk∏adowych, osprz´tu lub maszyn nieukoƒczonych, aby ustaliç, czy

Poz. 1228

ich projekt lub wykonanie pozwalajà na bezpieczny monta˝ i u˝ytkowanie. Odpowiednie

sprawozdania i wyniki podlegajà w∏àczeniu do

dokumentacji technicznej.

2.4. Dokumentacja techniczna powinna byç dost´pna przez okres przynajmniej 10 lat od daty produkcji maszyny nieukoƒczonej lub, w przypadku produkcji seryjnej, od daty wyprodukowania

ostatniego egzemplarza, a na wniosek przed∏o˝ona organom nadzoru rynku. Dokumentacja

techniczna nie musi znajdowaç si´ na terytorium paƒstwa cz∏onkowskiego Unii Europejskiej

i nie musi byç stale dost´pna w formie materialnej. Powinno byç mo˝liwe jej skompletowanie

i przed∏o˝enie organom nadzoru rynku przez

osob´ wyznaczonà w deklaracji w∏àczenia.

2.5. Niedope∏nienie obowiàzku przed∏o˝enia odpowiedniej dokumentacji technicznej w odpowiedzi na prawid∏owo uzasadniony wniosek organów nadzoru rynku mo˝e stanowiç wystarczajàcà podstaw´ do zakwestionowania zgodnoÊci

maszyny nieukoƒczonej z zastosowanymi

i poddanymi ocenie zasadniczymi wymaganiami w zakresie zdrowia i bezpieczeƒstwa.

Za∏àcznik nr 3

DEKLARACJE

1. Deklaracja zgodnoÊci WE dla maszyn

1.1. Do deklaracji zgodnoÊci WE dla maszyn przepisy § 58 ust. 2—4 rozporzàdzenia stosuje si´ odpowiednio. Deklaracja zgodnoÊci WE oraz jej

t∏umaczenia powinny byç sporzàdzone w formie maszynopisu lub napisane odr´cznie wielkimi literami.

1.2. Deklaracja zgodnoÊci WE odnosi si´ wy∏àcznie

do maszyny w stanie, w jakim zosta∏a wprowadzona do obrotu lub oddana do u˝ytku, i nie

obejmuje cz´Êci dodanych przez u˝ytkownika

koƒcowego lub przeprowadzonych przez niego

póêniejszych dzia∏aƒ.

1.3. Deklaracja zgodnoÊci WE powinna zawieraç

1.3.1. nazw´ i pe∏ny adres producenta oraz jego upowa˝nionego przedstawiciela, je˝eli ma to zastosowanie;

1.3.2. nazwisko i adres osoby majàcej miejsce

zamieszkania na terytorium paƒstwa

cz∏onkowskiego Unii Europejskiej, upowa˝nionej do przygotowania dokumentacji technicznej;

1.3.3. opis i dane identyfikacyjne maszyny,

w tym ogólne okreÊlenie, funkcj´, model,

typ, numer seryjny i nazw´ handlowà;

1.3.4. oÊwiadczenie, ˝e maszyna spe∏nia

wszystkie odpowiednie przepisy dyrekty-

wy 2006/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie maszyn, zmieniajàcej dyrektyw´

95/16/WE (Dz. Urz. UE L 157 z 09.06.2006,

str. 24), oraz podobne oÊwiadczenie

o zgodnoÊci z innymi dyrektywami lub

innymi przepisami, które maszyna spe∏nia, je˝eli ma to zastosowanie; wszystkie

odniesienia muszà byç odniesieniami do

przepisów opublikowanych w Dzienniku

Urz´dowym Unii Europejskiej;

1.3.5. nazw´, adres i numer identyfikacyjny

jednostki notyfikowanej, która przeprowadzi∏a badanie typu WE, o którym mowa w pkt 2 za∏àcznika nr 6 do rozporzàdzenia, oraz numer certyfikatu badania

typu WE, je˝eli ma to zastosowanie;

1.3.6. nazw´, adres i numer identyfikacyjny

jednostki notyfikowanej, która zatwierdzi∏a system pe∏nego zapewnienia jakoÊci, o którym mowa w pkt 3 za∏àcznika

nr 6 do rozporzàdzenia, je˝eli ma to zastosowanie;

1.3.7. odniesienie do zastosowanych norm

zharmonizowanych, je˝eli ma to zastosowanie;

1.3.8. odniesienie do innych zastosowanych

norm i specyfikacji technicznych, je˝eli

ma to zastosowanie;

1.3.9. miejsce i dat´ sporzàdzenia deklaracji;

2006 r. w sprawie maszyn, zmieniajàcej

dyrektyw´ 95/16/WE, maszyna spe∏nia

oraz ˝e przygotowano odpowiednià dokumentacj´ technicznà, a w stosownych

przypadkach podobne oÊwiadczenie

o zgodnoÊci maszyny nieukoƒczonej z innymi dyrektywami wspólnotowymi;

wszystkie odniesienia muszà byç odniesieniami do przepisów opublikowanych

w Dzienniku Urz´dowym Unii Europejskiej;

1.3.10. imi´ i nazwisko oraz podpis osoby upowa˝nionej do sporzàdzenia deklaracji

w imieniu producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela.

2. Deklaracja w∏àczenia maszyny nieukoƒczonej

2.1. Do deklaracji w∏àczenia maszyny nieukoƒczonej przepisy § 58 ust. 1—4 rozporzàdzenia stosuje si´ odpowiednio. Deklaracja w∏àczenia

oraz jej t∏umaczenia powinny byç sporzàdzone

w formie maszynopisu lub odr´cznie napisane

wielkimi literami.

2.2.5. zobowiàzanie do przekazania, na uzasadniony wniosek organów nadzoru rynku,

odpowiednich informacji na temat maszyny nieukoƒczonej; zobowiàzanie to

powinno okreÊlaç sposób przekazania informacji i nie mo˝e naruszaç praw w∏asnoÊci intelektualnej producenta maszyny

nieukoƒczonej;

2.2. Deklaracja w∏àczenia powinna zawieraç nast´pujàce dane szczegó∏owe

2.2.1. nazw´ i pe∏ny adres producenta maszyny nieukoƒczonej, a w stosownych przypadkach, jego upowa˝nionego przedstawiciela;

2.2.6. oÊwiadczenie, ˝e maszyna nieukoƒczona

nie mo˝e zostaç oddana do u˝ytku do

czasu zadeklarowania zgodnoÊci maszyny finalnej, do której ma byç w∏àczona,

z przepisami dyrektywy 2006/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia

17 maja 2006 r. w sprawie maszyn, zmieniajàcej dyrektyw´ 95/16/WE, je˝eli ma to

zastosowanie;

2.2.2. nazwisko i adres osoby majàcej miejsce

zamieszkania na terytorium paƒstwa

cz∏onkowskiego Unii Europejskiej, upowa˝nionej do przygotowania odpowiedniej dokumentacji technicznej;

2.2.3. opis i identyfikacj´ maszyny nieukoƒczonej, w tym ogólne okreÊlenie, funkcj´,

model, typ, numer seryjny i nazw´ handlowà;

2.2.7. miejsce i dat´ sporzàdzenia deklaracji;

2.2.8. imi´ i nazwisko oraz podpis osoby upowa˝nionej do sporzàdzenia deklaracji

w imieniu producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela.

2.2.4. oÊwiadczenie, które z zasadniczych wymagaƒ dyrektywy 2006/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja

Za∏àcznik nr 4

WZÓR ZNAKU CE

1. Znak CE sk∏ada si´ z liter „CE” o poni˝szych kszta∏tach

2. W przypadku pomniejszenia lub powi´kszenia

oznakowania CE nale˝y zachowaç proporcje podane na powy˝szym rysunku.

3. Elementy oznakowania CE powinny mieç t´ samà wysokoÊç, która nie mo˝e byç mniejsza ni˝

5 mm. W przypadku maszyn o niewielkich rozmiarach dopuszcza si´ odst´pstwo od tego warunku.

4. Oznakowanie CE musi byç umieszczone w bezpoÊredniej bliskoÊci nazwy producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela, przy zastosowaniu tej

samej techniki.

5. W przypadku zastosowania procedury pe∏nego zapewnienia jakoÊci, o której mowa w pkt 3 za∏àcznika nr 6 do rozporzàdzenia, za oznakowaniem CE

umieszcza si´ numer jednostki notyfikowanej.

Za∏àcznik nr 5

KATEGORIE MASZYN, DO KTÓRYCH MA ZASTOSOWANIE JEDNA Z PROCEDUR OCENY ZGODNOÂCI

OKREÂLONYCH W § 127 UST. 3 I 4 ROZPORZÑDZENIA

1. Pilarki tarczowe (jedno- i wielopi∏owe) do obróbki

drewna i podobnych materia∏ów lub mi´sa i podobnych materia∏ów

1.1. pilarki z pi∏ami pozostajàcymi podczas obróbki w sta∏ej pozycji, wyposa˝one w sta∏y stó∏

lub podpor´ z r´cznym posuwem obrabianego materia∏u lub dostawnym mechanizmem

posuwowym;

1.2. pilarki z pi∏ami pozostajàcymi podczas obróbki w sta∏ej pozycji, wyposa˝one w r´cznie obs∏ugiwany stó∏ lub wózek wykonujàcy ruchy

zwrotne;

1.3. pilarki z pi∏ami pozostajàcymi podczas obróbki

w sta∏ej pozycji, z wbudowanym mechanizmem posuwowym dla obrabianego materia∏u

oraz r´cznym podawaniem lub odbieraniem;

1.4. pilarki z pi∏ami przemieszczajàcymi si´ podczas obróbki, z mechanicznym nap´dem przemieszczania pi∏y oraz r´cznym podawaniem

lub odbieraniem.

2. Strugarki wyrówniarki do obróbki drewna z r´cznym posuwem.

3. Jednostronne strugarki grubiarki do obróbki

drewna z wbudowanym mechanizmem posuwowym oraz r´cznym podawaniem lub odbieraniem.

4. Pilarki taÊmowe do obróbki drewna i podobnych

materia∏ów oraz mi´sa i podobnych materia∏ów

4.1. pilarki z pi∏ami pozostajàcymi podczas obróbki w sta∏ej pozycji, wyposa˝one w sta∏y lub

wykonujàcy ruchy zwrotne stó∏ lub podpor´

dla przedmiotu obrabianego;

4.2. pilarki z pi∏ami zamontowanymi na wózku wykonujàcym ruchy zwrotne.

9. Prasy, w tym prasy kraw´dziowe, do obróbki metali na zimno, z r´cznym podawaniem lub odbieraniem, których ruchome elementy robocze mogà

mieç skok wi´kszy ni˝ 6 mm i pr´dkoÊç przekraczajàcà 30 mm/s.

10. Wtryskarki lub prasy do tworzyw sztucznych,

z r´cznym podawaniem lub odbieraniem.

11. Wtryskarki lub prasy do gumy, z r´cznym podawaniem lub odbieraniem.

12. Maszyny do robót podziemnych nast´pujàcych rodzajów

12.1. lokomotywy i wózki hamulcowe;

12.2. hydrauliczne obudowy zmechanizowane.

13. R´cznie ∏adowane pojazdy do zbierania odpadów

z gospodarstw domowych, wyposa˝one w mechanizm prasujàcy.

14. Od∏àczalne urzàdzenia do mechanicznego przenoszenia nap´du wraz z os∏onami.

15. Os∏ony od∏àczalnych urzàdzeƒ do mechanicznego

przenoszenia nap´du.

16. PodnoÊniki do obs∏ugi pojazdów.

17. Urzàdzenia do podnoszenia osób lub osób i towarów, stwarzajàce ryzyko upadku z wysokoÊci wi´kszej ni˝ 3 m.

18. PrzenoÊne maszyny monta˝owe i inne udarowe

uruchamiane za pomocà nabojów.

19. Urzàdzenia ochronne przeznaczone do wykrywania obecnoÊci osób.

5. Maszyny kombinowane do obróbki drewna i podobnych materia∏ów, w sk∏ad których wchodzà

obrabiarki wymienione w pkt 1—4 i 7.

20. Nap´dzane mechanicznie ruchome os∏ony blokujàce przeznaczone do zastosowania jako zabezpieczenie w maszynach, o których mowa w pkt 9—11.

6. Wielowrzecionowe czopiarki do obróbki drewna

z r´cznym posuwem.

21. Uk∏ady logiczne zapewniajàce funkcje bezpieczeƒstwa.

7. Frezarki pionowe dolnowrzecionowe z posuwem

r´cznym, do obróbki drewna i podobnych materia∏ów.

22. Konstrukcje chroniàce przed skutkami wywrócenia (ROPS).

8. PrzenoÊne pilarki ∏aƒcuchowe do drewna.

23. Konstrukcje chroniàce przed spadajàcymi przedmiotami (FOPS).

Za∏àcznik nr 6

PROCEDURY OCENY ZGODNOÂCI

1. Ocena zgodnoÊci po∏àczona z kontrolà wewn´trznà na etapie wykonania maszyny

1.1. Ocena zgodnoÊci po∏àczona z kontrolà wewn´trznà na etapie wykonania maszyny jest

procedurà, zgodnie z którà producent albo jego

upowa˝niony przedstawiciel realizujàcy zobowiàzania ustanowione w pkt 1.2 i 1.3 zapewnia

i oÊwiadcza, ˝e dana maszyna spe∏nia odpowiednie wymagania rozporzàdzenia.

1.2. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel opracowuje dokumentacj´ technicznà

okreÊlonà w pkt 1 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia dla ka˝dego reprezentatywnego modelu

produkowanej maszyny.

1.3. Producent powinien podjàç wszelkie niezb´dne

Êrodki, aby proces produkcji zapewnia∏ zgodnoÊç wytworzonych maszyn z dokumentacjà

technicznà okreÊlonà w pkt 1 za∏àcznika nr 2 do

rozporzàdzenia oraz z wymaganiami rozporzàdzenia (kontrola wewn´trzna na etapie wykonania maszyny).

2. Badanie typu WE

2.1. Badanie typu WE jest procedurà, wed∏ug której

jednostka notyfikowana stwierdza i zaÊwiadcza, ˝e reprezentatywny model maszyny okreÊlonej w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia, zwany dalej „typem”, spe∏nia przepisy rozporzàdzenia.

2.2. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powinien sporzàdziç dla ka˝dego typu dokumentacj´ technicznà okreÊlonà w pkt 1 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia.

2.3. Dla ka˝dego typu producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel przedk∏ada w wybranej

przez siebie jednostce notyfikowanej wniosek

o przeprowadzenie badania typu WE.

2.4. Wniosek powinien zawieraç

2.4.1. nazw´ i adres producenta oraz jego upowa˝nionego przedstawiciela, je˝eli ma to

zastosowanie;

2.4.2. pisemnà deklaracj´, ˝e wniosek nie zosta∏ z∏o˝ony w innej jednostce notyfikowanej;

2.4.3. dokumentacj´ technicznà;

2.4.4. ponadto wnioskodawca powinien przekazaç do dyspozycji jednostki notyfikowanej próbk´ typu; je˝eli wymaga tego

program badaƒ, jednostka notyfikowana

mo˝e zwróciç si´ o dostarczenie dalszych próbek.

2.5. Jednostka notyfikowana

2.5.1. bada dokumentacj´ technicznà, sprawdza, czy dany typ zosta∏ wyprodukowany

zgodnie z dokumentacjà technicznà,

i ustala, które elementy zosta∏y zaprojektowane zgodnie z odpowiednimi postanowieniami norm zharmonizowanych

oraz te elementy, których projekt nie

opiera si´ na odpowiednich postanowieniach tych norm;

2.5.2. je˝eli nie zosta∏y zastosowane normy

zharmonizowane, przeprowadza lub zleca przeprowadzenie odpowiednich kontroli, pomiarów i badaƒ w celu ustalenia,

czy przyj´te rozwiàzania spe∏niajà zasadnicze wymagania rozporzàdzenia w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeƒstwa;

2.5.3. je˝eli normy zharmonizowane zosta∏y zastosowane, przeprowadza lub zleca przeprowadzenie odpowiednich kontroli, pomiarów i badaƒ w celu sprawdzenia, czy

normy te zosta∏y rzeczywiÊcie zastosowane;

2.5.4. uzgadnia z wnioskodawcà miejsce

sprawdzenia, czy dany typ zosta∏ wykonany zgodnie z badanà dokumentacjà

technicznà, i przeprowadzenia niezb´dnych kontroli, pomiarów i badaƒ.

2.6. Je˝eli dany typ spe∏nia przepisy rozporzàdzenia, jednostka notyfikowana wydaje sk∏adajàcemu wniosek certyfikat badania typu WE. Certyfikat powinien zawieraç nazw´ i adres producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela, dane niezb´dne do zidentyfikowania zatwierdzonego typu, wnioski z badaƒ i warunki,

na jakich zosta∏ wydany.

2.7. Producent i jednostka notyfikowana zachowujà

kopi´ tego certyfikatu, dokumentacji technicznej i wszystkich odpowiednich dokumentów

przez 15 lat od daty wydania certyfikatu.

2.8. Je˝eli dany typ nie spe∏nia przepisów rozporzàdzenia, jednostka notyfikowana odmawia sk∏adajàcemu wniosek wydania certyfikatu badania typu WE, podajàc szczegó∏owe powody odmowy. Jednostka notyfikowana powiadamia

sk∏adajàcego wniosek, inne jednostki notyfikowane i ministra w∏aÊciwego do spraw gospodarki. Jednostka notyfikowana powinna zapewniç procedur´ odwo∏awczà.

2.9. Wnioskodawca informuje jednostk´ notyfikowanà, która przechowuje dokumentacj´ technicznà zwiàzanà z certyfikatem badania typu

WE, o wszelkich zmianach wprowadzanych do

zatwierdzonego typu. Jednostka notyfikowana

bada te zmiany i albo potwierdza wa˝noÊç istniejàcego certyfikatu badania typu WE, albo

wydaje nowy certyfikat, je˝eli zmiany mogà

mieç wp∏yw na zgodnoÊç z zasadniczymi wymaganiami w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeƒstwa lub z przewidywanymi warunkami

u˝ytkowania danego typu.

2.10. Komisja Europejska, minister w∏aÊciwy do

spraw gospodarki i jednostki notyfikowane

mogà, na wniosek, uzyskaç kopi´ certyfikatu

badania typu WE. Na uzasadniony wniosek

Komisja i minister mogà uzyskaç kopie dokumentacji technicznej oraz wyników badaƒ

przeprowadzonych przez jednostk´ notyfikowanà.

2.11. Dokumenty i korespondencj´ odnoszàce si´

do procedur badania typu WE sporzàdza si´

w j´zyku polskim lub w innym oficjalnym j´zyku Unii Europejskiej mo˝liwym do zaakceptowania przez jednostk´ notyfikowanà.

2.12. Na jednostce notyfikowanej spoczywa sta∏y

obowiàzek zapewnienia, ˝e certyfikat badania

typu WE pozostaje wa˝ny. Powiadamia ona

producenta o wszelkich istotnych zmianach,

które mog∏yby mieç wp∏yw na wa˝noÊç certyfikatu. Jednostka notyfikowana wycofuje certyfikaty, które straci∏y wa˝noÊç.

2.13. Na producencie danej maszyny spoczywa sta∏y

obowiàzek zapewnienia, ˝e maszyna ta jest

zgodna z aktualnym stanem wiedzy technicznej.

Poz. 1228

3.4.2. miejsce projektowania, produkcji, kontroli, badania oraz magazynowania maszyn;

3.4.3. dokumentacj´ technicznà opisanà w pkt 1

za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia, dla

jednego modelu z ka˝dej grupy maszyn,

o których mowa w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia, jakie zamierza produkowaç;

3.4.4. dokumentacj´ systemu jakoÊci;

3.4.5. pisemne oÊwiadczenie, ˝e wniosek nie

zosta∏ z∏o˝ony w innej jednostce notyfikowanej.

3.5. System jakoÊci musi zapewniaç zgodnoÊç maszyny z przepisami rozporzàdzenia. Wszystkie

elementy, wymagania i przepisy przyj´te przez

producenta powinny byç udokumentowane

w systematyczny i uporzàdkowany sposób

w postaci Êrodków, procedur i pisemnych instrukcji. Dokumentacja systemu jakoÊci powinna umo˝liwiaç jednolità interpretacj´ Êrodków

proceduralnych i jakoÊciowych, takich jak: programy jakoÊci, plany jakoÊci, ksi´gi jakoÊci i zapisy.

2.14. Co 5 lat producent sk∏ada jednostce notyfikowanej wniosek o przeprowadzenie przeglàdu

wa˝noÊci certyfikatu badania typu WE.

3.6. Dokumentacja systemu jakoÊci powinna zawieraç odpowiedni opis

2.15. Jednostka notyfikowana odnawia certyfikat

badania typu WE na kolejne 5 lat, je˝eli stwierdzi jego wa˝noÊç, uwzgl´dniajàc aktualny

stan wiedzy technicznej.

3.6.1. celów dotyczàcych jakoÊci, struktury organizacyjnej, zakresu odpowiedzialnoÊci

i uprawnieƒ kierownictwa w odniesieniu

do konstrukcji i jakoÊci maszyn;

2.16. Producent i jednostka notyfikowana zachowujà kopi´ certyfikatu badania typu WE, dokumentacji technicznej i wszystkich odpowiednich dokumentów przez 15 lat od daty wydania certyfikatu.

3.6.2. technicznych specyfikacji projektowych,

w tym norm zharmonizowanych, jakie

b´dà stosowane oraz, je˝eli normy zharmonizowane nie sà w pe∏ni stosowane,

Êrodków, jakie zostanà podj´te w celu

spe∏nienia zasadniczych wymagaƒ rozporzàdzenia w zakresie ochrony zdrowia

i bezpieczeƒstwa;

2.17. W przypadku gdy wa˝noÊç certyfikatu badania typu WE nie zosta∏a odnowiona, producent powinien zaprzestaç wprowadzania do

obrotu maszyn danego typu.

3. Pe∏ne zapewnienie jakoÊci

3.1. Pe∏ne zapewnienie jakoÊci jest procedurà,

zgodnie z którà jednostka notyfikowana ocenia

i zatwierdza system jakoÊci producenta maszyn

okreÊlonych w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia oraz monitoruje jego stosowanie.

3.6.3. technik kontroli projektowania i technik

weryfikacji konstrukcji, procesów i dzia∏aƒ systematycznych, które b´dà stosowane przy projektowaniu maszyn obj´tych rozporzàdzeniem;

3.6.4. odpowiednich technik wytwarzania,

technik kontroli i zapewnienia jakoÊci,

procesów i systematycznie podejmowanych dzia∏aƒ, jakie b´dà stosowane;

3.2. Producent musi posiadaç zatwierdzony system

jakoÊci w odniesieniu do projektu, wytwarzania, koƒcowej kontroli i badaƒ, stosownie do

wymagaƒ okreÊlonych w pkt 3.3—3.12, który

podlega nadzorowi okreÊlonemu w pkt 3.13.

3.6.5. kontroli i badaƒ, które b´dà przeprowadzone przed, w trakcie i po wytworzeniu,

oraz cz´stotliwoÊci, z jakà b´dà przeprowadzane;

3.3. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel sk∏ada wniosek o ocen´ swojego systemu

jakoÊci do wybranej przez siebie jednostki notyfikowanej.

3.6.6. zapisów dotyczàcych jakoÊci, takich jak

sprawozdania z kontroli, dane dotyczàce badaƒ, dane dotyczàce kalibracji,

sprawozdania dotyczàce kwalifikacji personelu;

3.4. Wniosek powinien zawieraç

3.4.1. nazw´ i adres producenta oraz jego upowa˝nionego przedstawiciela, je˝eli ma to

zastosowanie;

3.6.7. Êrodków monitorowania uzyskania wymaganej jakoÊci projektowania i jakoÊci

maszyn, jak równie˝ skutecznoÊci funkcjonowania systemu jakoÊci.

3.7. Jednostka notyfikowana ocenia system jakoÊci, aby ustaliç, czy spe∏nia on wymagania

okreÊlone w pkt 3.5 i 3.6. Domniemywa si´, ˝e

elementy systemu jakoÊci zgodne z odpowiednimi normami zharmonizowanymi sà zgodne

z odpowiednimi wymaganiami, o których mowa w pkt 3.5 i 3.6.

3.8. W sk∏ad zespo∏u audytorów musi wchodziç co

najmniej jedna osoba posiadajàca doÊwiadczenie w ocenie technologii maszyn. Procedura

oceny obejmuje przeprowadzenie kontroli

w pomieszczeniach producenta. Podczas oceny

zespó∏ audytorów dokonuje przeglàdu dokumentacji technicznej, o której mowa w pkt 3.4.3,

w celu zapewnienia jej zgodnoÊci z wymaganiami dotyczàcymi zdrowia i bezpieczeƒstwa.

O wyniku oceny jednostka notyfikowana powiadamia sk∏adajàcego wniosek producenta lub

jego upowa˝nionego przedstawiciela. W powiadomieniu muszà byç zawarte wnioski z oceny

oraz umotywowana decyzja wynikajàca z oceny. Jednostka notyfikowana powinna zapewniç

procedur´ odwo∏awczà.

3.9. Producent zobowiàzuje si´ do wype∏niania

obowiàzków wynikajàcych z zatwierdzonego

systemu jakoÊci oraz do zapewnienia, ˝e pozostanie on odpowiedni i skuteczny.

3.10. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel informujà jednostk´ notyfikowanà, która

zatwierdzi∏a system jakoÊci, o jego wszelkich

planowanych zmianach.

3.11. Jednostka notyfikowana ocenia proponowane

zmiany i decyduje, czy zmodyfikowany system

jakoÊci nadal spe∏nia wymagania okreÊlone

w pkt 3.5 i 3.6 lub czy wymagana jest jego ponowna ocena.

3.12. Jednostka notyfikowana zawiadamia producenta o swojej decyzji. W powiadomieniu muszà byç zawarte wnioski z oceny oraz wynikajàca z oceny umotywowana decyzja.

3.13. Nadzór prowadzony przez jednostk´ notyfikowanà.

3.13.1. Celem nadzoru jest sprawdzenie, czy

producent nale˝ycie wywiàzuje si´ ze

zobowiàzaƒ wynikajàcych z zatwierdzonego systemu jakoÊci.

3.13.2. Producent powinien umo˝liwiç jednostce notyfikowanej dost´p do miejsc projektowania, produkcji, kontroli, badaƒ

oraz magazynowania, w celu przeprowadzenia inspekcji, oraz dostarczyç jej

wszelkich niezb´dnych informacji, takich jak

3.13.2.1. dokumentacja dotyczàca systemu jakoÊci;

3.13.2.2. zapisy dotyczàce jakoÊci przewidziane w cz´Êci systemu za-

Poz. 1228

pewnienia jakoÊci dotyczàcej

projektowania, takie jak: wyniki analiz, obliczeƒ, prób itp.;

3.13.2.3. zapisy dotyczàce jakoÊci przewidziane w cz´Êci systemu zapewnienia jakoÊci dotyczàcej

wytwarzania, takie jak: sprawozdania z kontroli, dane dotyczàce badaƒ, dane dotyczàce

kalibracji, sprawozdania dotyczàce kwalifikacji personelu,

itp.

3.13.3. Jednostka notyfikowana przeprowadza

okresowe audyty w celu upewnienia

si´, ˝e producent utrzymuje i stosuje

system jakoÊci; przedk∏ada ona producentowi sprawozdanie z audytu. Cz´stoÊç okresowych audytów powinna

byç taka, aby pe∏na ponowna ocena by∏a przeprowadzana co 3 lata.

3.13.4. Jednostka notyfikowana mo˝e dokonaç

niezapowiedzianych wizytacji u producenta. Potrzeba wizytacji i ich cz´stoÊç

jest okreÊlana na podstawie systemu

monitorowania wizytacji prowadzonego przez jednostk´ notyfikowanà.

W systemie monitorowania wizytacji

jednostka notyfikowana powinna szczególnie uwzgl´dniaç nast´pujàce czynniki

3.13.4.1. wyniki poprzednich wizytacji

w ramach nadzoru;

3.13.4.2. potrzeb´ monitorowania Êrodków naprawczych;

3.13.4.3. w odpowiednich przypadkach,

szczególne warunki za∏àczone

przy zatwierdzeniu systemu;

3.13.4.4. znaczàce modyfikacje w organizacji

procesu,

Êrodków

i technik wytwarzania.

3.13.5. W ramach wizytacji jednostka notyfikowana mo˝e, w razie koniecznoÊci, przeprowadziç lub zleciç przeprowadzenie

badaƒ w celu sprawdzenia prawid∏owoÊci funkcjonowania systemu jakoÊci.

Jednostka notyfikowana dostarcza producentowi sprawozdanie z wizytacji

oraz, w przypadku przeprowadzenia badaƒ, sprawozdanie z badaƒ.

3.14. Przez 10 lat od daty produkcji ostatniego egzemplarza producent lub jego upowa˝niony

przedstawiciel przechowuje w celu udost´pnienia organom nadzoru rynku

3.14.1. dokumentacj´, o której mowa w pkt 3.4.3;

3.14.2. decyzje i sprawozdania jednostki notyfikowanej, o których mowa w pkt 3.11

i 3.12 oraz w pkt 3.13.3 i 3.13.5.

1228

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1)

z dnia 21 paêdziernika 2008 r.

w sprawie zasadniczych wymagaƒ dla maszyn2)

Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.

o systemie oceny zgodnoÊci (Dz. U. z 2004 r. Nr 204,

poz. 2087, z póên. zm.3)) zarzàdza si´, co nast´puje

Rozdzia∏ 1

Przepisy ogólne