Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 października 2008 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o notariacie
Table of Provisions (195)
Statutory Text (195 Articles)
§ 1.
Notariusz jest powołany do dokonywania czynności, którym strony są obowiązane lub
pragną nadać formę notarialną (czynności notarialnych).
§ 2.
W wypadkach określonych w ustawie czynności notarialnych może dokonywać również asesor
notarialny zatrudniony w kancelarii notarialnej.
1.
W terminie jednego miesiąca od utworzenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, Minister
Sprawiedliwości zwoła zgromadzenie notariuszy izby notarialnej z siedzibą w Szczecinie,
które dokona wyboru prezesa, wiceprezesa i członków rady izby notarialnej, członka
Krajowej Rady Notarialnej oraz notariuszy do sądów dyscyplinarnych i rzecznika dyscyplinarnego.
2.
Kadencja organów i osób wybranych w wyniku wyborów, o których mowa w ust. 1, upływa
wraz z upływem kadencji Krajowej Rady Notarialnej wybranej w wyniku wyborów dokonanych
w 2003 r.
§ 1.
Notariusz w zakresie swoich uprawnień, o których mowa w art. 1, działa jako osoba
zaufania publicznego, korzystając z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym.
§ 2.
Czynności notarialne, dokonane przez notariusza zgodnie z prawem, mają charakter dokumentu
urzędowego.
§ 3.
Czynności notarialnych dokonuje się w języku polskim. Na żądanie strony notariusz
może dokonać dodatkowo tej czynności w języku obcym, wykorzystując własną znajomość
języka obcego wykazaną w sposób określony dla tłumaczy przysięgłych lub korzystając
z pomocy tłumacza przysięgłego.
Przepisy ustawy stosuje się do spraw niezakończonych w dniu wejścia ustawy w życie
orzeczeniami sądów dyscyplinarnych wydanymi w drugiej instancji.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 30 czerwca 2004 r.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
§ 1.
Czynności notarialnych notariusz dokonuje w kancelarii notarialnej, zwanej dalej „kancelarią”.
§ 2.
Czynność notarialna może być dokonana także w innym miejscu, jeżeli przemawia za tym
charakter czynności lub szczególne okoliczności.
Do osób, które rozpoczęły aplikację notarialną przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Postępowanie dyscyplinarne wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy toczy się do
końca postępowania w danej instancji według przepisów dotychczasowych.
§ 1.
Notariusz może prowadzić tylko jedną kancelarię.
§ 2.
Notariusz zatrudnia pracowników kancelarii oraz zapewnia warunki lokalowe i wyposażenie
kancelarii, stosowne dla notariatu.
§ 3.
Kilku notariuszy może prowadzić jedną kancelarię na zasadach spółki cywilnej lub partnerskiej.
W takim jednak wypadku każdy z notariuszy dokonuje czynności notarialnych we własnym
imieniu i ponosi odpowiedzialność za czynności przez siebie dokonane.
Do asesorów notarialnych powołanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy
stosuje się przepisy dotychczasowe.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Aplikanci adwokaccy, radcowscy i notarialni wpisani na listę aplikantów przed datą
wejścia w życie ustawy, przystępują do egzaminu zawodowego na dotychczasowych zasadach.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2008 r.
§ 1.
Notariuszowi za dokonanie czynności notarialnych przysługuje wynagrodzenie określone
na podstawie umowy ze stronami czynności, nie wyższe niż maksymalne stawki taksy notarialnej
właściwe dla danej czynności.
§ 2.
Wynagrodzenie, o którym mowa w § 1, nie obejmuje kosztów przejazdu i innych niezbędnych
wydatków, poniesionych przez notariusza w związku z dokonaniem czynności.
§ 3.
Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw instytucji
finansowych, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Notarialnej, określi, w drodze rozporządzenia,
maksymalne stawki taksy notarialnej za czynności notarialne, o których mowa w § 1,
oraz maksymalne kwoty, o które może być zwiększone wynagrodzenie za dokonanie czynności
notarialnych poza kancelarią notarialną, mając na względzie wartość przedmiotu i rodzaj
czynności notarialnej, stopień jej zawiłości, nakład pracy notariusza, czas przeznaczony
na dokonanie czynności oraz interes społeczny gwarantujący należyty dostęp do czynności
notarialnych w obrocie cywilnoprawnym, a także uwzględniając, że maksymalna stawka
za czynność notarialną nie może przekroczyć sześciokrotności przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku, ogłaszanego do celów emerytalnych
w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa Głównego
Urzędu Statystycznego, stosowanego poczynając od drugiego kwartału każdego roku przez
okres jednego roku.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt
3, który wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
1.
Przepisów niniejszej ustawy nie stosuje się do spadków otwartych przed dniem 1 lipca
1984 r.
2.
Do spadku otwartego przed dniem 14 lutego 2001 r., przepisy, o których mowa w art.
3 pkt 8 i 9 niniejszej ustawy, stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.
§ 1.
Jeżeli strona czynności notarialnej nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego
dla siebie i rodziny ponieść żądanego przez notariusza wynagrodzenia, może wystąpić
z wnioskiem do sądu rejonowego właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania o
zwolnienie w całości lub w części od ponoszenia tego wynagrodzenia.
§ 2.
Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do osoby prawnej, która wykaże, że nie ma dostatecznych
środków na ponoszenie wynagrodzenia żądanego przez notariusza.
§ 3.
Sąd po ustaleniu, że zachodzi potrzeba dokonania czynności notarialnej, uwzględnia
wniosek i wyznacza notariusza do dokonania żądanej przez stronę czynności notarialnej.
§ 4.
Za stronę zwolnioną od ponoszenia wynagrodzenia za dokonaną czynność notarialną wynagrodzenie
ponosi Skarb Państwa. Wynagrodzenie przyznaje notariuszowi, na jego wniosek, sąd,
który wyznaczył notariusza, na podstawie taksy, o której mowa w art. 5.
§ 5.
Do rozpoznania wniosku, o którym mowa w § 1, oraz przyznania notariuszowi wynagrodzenia
stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym, z uwzględnieniem przepisów o zwolnieniu od kosztów
sądowych.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia.
§ 1
Notariusz jako płatnik na podstawie odrębnych przepisów pobiera podatki.
§ 2.
Jeżeli wniosek o wpis do księgi wieczystej, o którym mowa w art. 92 § 4, podlega opłacie
sądowej, notariusz pobiera od wnioskodawców tę opłatę i zaznacza w akcie notarialnym
wysokość pobranej opłaty sądowej. Notariusz obowiązany jest uzależnić sporządzenie
aktu notarialnego od uprzedniego uiszczenia przez strony należnej opłaty sądowej.
Pobraną opłatę sądową notariusz przekazuje właściwemu sądowi rejonowemu.
§ 2
Jeżeli wnioskodawca, o którym mowa w § 2, został zwolniony od kosztów sądowych od
wniosku o dokonanie wpisu do księgi wieczystej, notariusz obowiązany jest zaznaczyć
w akcie notarialnym, że opłata sądowa nie została pobrana, i załączyć do wypisu aktu
notarialnego przesyłanego do sądu w trybie art. 92 § 4 prawomocne postanowienie sądu
w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. W takim wypadku przepisu § 2 nie stosuje
się.
§ 3.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób pobierania i uiszczania
oraz sposób i termin przekazywania sądom, a także zwrotu należności, o których mowa
w § 2, oraz sposób prowadzenia ich ewidencji.
Ustawa wchodzi w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
art. 7 ustawy wymienionej w art. 4, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2001 r.,
oraz art. 626
1.
W 2005 r. egzamin konkursowy na aplikację notarialną, w drodze egzaminu konkursowego,
przeprowadza rada izby notarialnej równocześnie w tym samym dniu w Rzeczypospolitej
Polskiej w terminie wyznaczonym przez Ministra Sprawiedliwości, z zastrzeżeniem ust.
20. Informację o terminie egzaminu konkursowego Minister Sprawiedliwości zamieszcza
w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim i Biuletynie Informacji Publicznej.
2.
Udział w postępowaniu konkursowym jest odpłatny.
3.
Opłata za udział w egzaminie konkursowym wnoszona jest do właściwej rady izby notarialnej
i stanowi jej dochód. Wysokość opłaty stanowi równowartość minimalnego wynagrodzenia
za pracę.
4.
Krajowa Rada Notarialna powołuje zespół do przygotowania pytań na egzamin konkursowy
dla kandydatów na aplikantów notarialnych, zwany dalej „zespołem”.
5.
W skład zespołu wchodzi pięć osób, w tym przedstawiciel Ministra Sprawiedliwości oraz
wyznaczony członek Krajowej Rady Notarialnej jako przewodniczący zespołu.
6.
Przewodniczący zespołu kieruje pracami zespołu oraz określa tryb pracy zespołu.
7.
Obsługę administracyjno-techniczną zespołu zapewnia Krajowa Rada Notarialna.
8.
Koszty przygotowania pytań oraz obsługi zespołu ponosi Krajowa Rada Notarialna.
9.
Każda rada izby notarialnej może zgłaszać zespołowi, za pośrednictwem przewodniczącego
zespołu, propozycje pytań konkursowych.
10.
Zespół przygotowuje jeden zestaw pytań w formie testu wyboru.
11.
Przewodniczący zespołu zapewni poufność przy przygotowywaniu, przechowywaniu i przekazywaniu
pytań właściwym komisjom.
12.
Rada izby notarialnej powołuje komisję konkursową do przeprowadzenia egzaminu konkursowego
dla kandydatów na aplikantów notarialnych, zwaną dalej „komisją”.
13.
W skład komisji wchodzi trzech notariuszy, będących członkami danej rady izby notarialnej,
oraz dwóch przedstawicieli Ministra Sprawiedliwości.
14.
Przedstawicielem Ministra Sprawiedliwości może być także, po wyrażeniu zgody, sędzia
albo sędzia w stanie spoczynku lub prokurator albo prokurator w stanie spoczynku.
15.
Minister Sprawiedliwości wyznacza przewodniczącego komisji spośród swoich przedstawicieli.
16.
Jeżeli wymaga tego potrzeba wynikająca z liczby kandydatów zgłaszających się do egzaminu
konkursowego, rada izby notarialnej powołuje odpowiednio większą liczbę komisji, przy
zastosowaniu zasad określonych w ust. 12-15.
17.
Za udział w pracach zespołu i komisji przysługuje wynagrodzenie.
18.
Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 17, dla przedstawicieli Ministra Sprawiedliwości
ustala się w wysokości wynagrodzenia przysługującego członkom komisji egzaminacyjnej
za przeprowadzenie konkursu na stanowisko aplikanta sądowego i prokuratorskiego, a
koszty wynagrodzenia pokrywane są z części budżetu pozostającej w dyspozycji Ministra
Sprawiedliwości.
19.
Rada izby notarialnej ponosi koszty związane z działaniem komisji oraz zapewnia jej
obsługę administracyjno-techniczną.
20.
Rada izby notarialnej zamieszcza w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim, w Biuletynie
Informacji Publicznej oraz w swojej siedzibie ogłoszenie o egzaminie konkursowym,
nie później niż 75 dni przed dniem rozpoczęcia egzaminu konkursowego.
21.
Termin zgłaszania się kandydatów do egzaminu konkursowego wynosi 45 dni od dnia ogłoszenia
o egzaminie konkursowym, o którym mowa w ust. 20.
22.
Jeżeli zgłoszenie nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 71d § 2 ustawy, o której mowa w art. 3, prezes rady izby notarialnej wzywa kandydata listem poleconym do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem,
że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie zgłoszenia bez rozpoznania.
23.
O pozostawieniu zgłoszenia bez rozpoznania rada izby notarialnej zawiadamia kandydata
pisemnie, za poświadczeniem odbioru.
24.
W przypadku nieuiszczenia przez kandydata opłaty za udział w egzaminie konkursowym,
prezes rady izby notarialnej wzywa go, w trybie określonym w ust. 22, do uiszczenia
tej opłaty w terminie 7 dni.
25.
Jeżeli kandydat pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 24, nie uiścił opłaty za udział
w egzaminie konkursowym, rada izby notarialnej podejmuje uchwałę o zwrocie zgłoszenia.
Od uchwały tej przysługuje odwołanie do Krajowej Rady Notarialnej.
26.
Jeżeli kandydat nie spełnia warunków określonych w art. 11 pkt 1-3 ustawy, o której
mowa w art. 3, lub zgłoszenie zostało złożone po terminie, o którym mowa w ust. 21,
prezes rady izby notarialnej wydaje decyzję odmawiającą dopuszczenia kandydata do
udziału w egzaminie konkursowym. Od decyzji tej przysługuje odwołanie do Krajowej
Rady Notarialnej.
27.
W 2005 r. do przeprowadzenia egzaminu konkursowego na aplikację notarialną stosuje
się odpowiednio przepisy art. 71b § 3, art. 71h-71j, art. 71k § 1 ustawy, o której
mowa w art. 3.
Notariusz używa pieczęci urzędowej z wizerunkiem orła.
Aplikacje adwokacka, radcowska i notarialne rozpoczęte w 2005 r. ulegają odpowiedniemu
skróceniu, tak aby egzaminy: adwokacki, radcowski i notarialny w 2009 r. odbyły się
w terminach określonych w ustawach, o których mowa odpowiednio w art. 1-3.
§ 1.
Minister Sprawiedliwości prowadzi rejestr kancelarii.
§ 2.
Minister Sprawiedliwości do dnia 31 stycznia każdego roku ogłasza w formie obwieszczenia
w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” wykaz zarejestrowanych
kancelarii.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, z tym że art. 647
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie 14 dni od dnia ogłoszenia, z tym że
1)
art. 1
a)
pkt 7 lit. b w zakresie dodawanego w art. 66 ust. 1a,
b)
pkt 14 w zakresie dodawanego art. 75a ust. 1, 2, 4 i 5,
c)
pkt 15 w zakresie dodawanych art. 75b, 75c ust. 1 i ust. 3-9, art. 75d-75f, art. 75j
ust. 2 i 3,
d)
pkt 19 i 20,
2)
art. 2
a)
pkt 6 lit. b,
b)
pkt 16 w zakresie dodawanych art. 33
c)
pkt 19 i 20,
3)
art. 3
a)
pkt 3 w zakresie dodawanego art. 12 § 2,
b)
pkt 16 w zakresie dodawanych art. 71b § 1, 2, 4 i 5, art. 71c, art. 71d § 1 i § 3-9,
art. 71e-71g, art. 71k § 2 i 3,
c)
pkt 19 i 20,
4)
art. 4 pkt 2 i 3
- stosuje się od dnia 1 stycznia 2006 r.
§ 1
Notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister Sprawiedliwości,
na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej.
§ 2
Niewyrażenie opinii, o której mowa w § 1, w ciągu 60 dni od dnia otrzymania wniosku
Ministra Sprawiedliwości, uważane jest za wyrażenie opinii pozytywnej.
§ 3
Minister Sprawiedliwości może odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby, o
której mowa w § 1, tylko wtedy, gdy kandydat ten nie spełnia wymogów, o których mowa
w art. 11-13. Ministrowi Sprawiedliwości oraz organom samorządu notarialnego opiniującym
kandydata na notariusza przysługuje prawo wglądu do akt osobowych i dyscyplinarnych
osoby składającej wniosek.
Notariuszem może być powołany ten, kto
1)
posiada obywatelstwo polskie i korzysta w pełni z praw cywilnych i obywatelskich;
2
jest nieskazitelnego charakteru i daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza;
3
ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra
lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej;
4)
odbył aplikację notarialną;
5)
złożył egzamin notarialny;
6)
pracował w charakterze asesora notarialnego co najmniej 3 lata;
7)
ukończył 26 lat.
§ 1.
Wymagania, o których mowa w art. 11 pkt 4-6, nie dotyczą
1)
profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych;
2)
osób, które zajmowały stanowisko sędziego lub prokuratora;
3)
osób, które wykonywały zawód adwokata lub radcy prawnego przez okres co najmniej 3
lat;
4
osób, które co najmniej przez trzy lata zajmowały stanowisko radcy Prokuratorii Generalnej
Skarbu Państwa.
§ 2
Do złożenia egzaminu notarialnego przed komisją, o której mowa w art. 71b § 1, bez
obowiązku odbycia aplikacji notarialnej, mogą przystąpić
1)
doktorzy nauk prawnych;
2)
(utracił moc);
3)
(utracił moc);
4)
(utracił moc);
5)
osoby, które pracowały przez okres co najmniej 5 lat w okresie nie dłuższym niż 8
lat, na stanowisku referendarza sądowego lub asystenta sędziego;
6)
osoby, które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, adwokacki lub radcowski w zakresie,
w którym ustawowo określony przedmiot zdanego przez nich egzaminu jest różny od zakresu
prawa określonego w art. 71b § 3.
§ 3.
(utracił moc).
§ 4.
Osoby, o których mowa w § 2, muszą spełniać wymagania przewidziane w art. 11 pkt 1-3
i 7.
Wniosek, o którym mowa w art. 10 § 1, powinien zawierać dane o kwalifikacjach osoby
zainteresowanej, wymienionej w art. 11 lub 12 § 1, oraz wskazywać lokal przewidywany
do prowadzenia kancelarii i termin jej uruchomienia. Do wniosku osoba zainteresowana obowiązana jest dołączyć informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego,
opatrzoną datą nie wcześniejszą niż miesiąc przed jej złożeniem, oraz - w przypadku
osoby urodzonej przed dniem 1 sierpnia 1972 r. - oświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach
organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów
(Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425, z późn. zm. albo informację, o której mowa w art. 7 ust. 3a tej ustawy.
§ 1.
Notariusz jest obowiązany w ciągu 2 miesięcy od zawiadomienia o powołaniu uruchomić
kancelarię i zgłosić o tym Ministrowi Sprawiedliwości.
§ 2.
W razie nieuruchomienia kancelarii w terminie, o którym mowa w § 1, powołanie traci
moc; okoliczność tę stwierdza Minister Sprawiedliwości.
§ 1.
Przy powołaniu notariusz składa wobec Ministra Sprawiedliwości ślubowanie według następującej
roty
„
Ślubuję uroczyście jako notariusz powierzone mi obowiązki wypełniać zgodnie z prawem
i sumieniem, dochować tajemnicy państwowej i zawodowej, w postępowaniu swym kierować
się zasadami godności, honoru i uczciwości.
”
.
§ 2.
Minister Sprawiedliwości może upoważnić prezesa właściwego sądu apelacyjnego do przyjęcia
ślubowania.
§ 1.
Minister Sprawiedliwości odwołuje notariusza, jeżeli notariusz
1)
zrezygnował z prowadzenia kancelarii;
2)
z powodu choroby lub ułomności został orzeczeniem komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia
2a
ukończył 70 lat;
3)
(uchylony);
4)
został pozbawiony prawa prowadzenia kancelarii orzeczeniem sądu dyscyplinarnego;
4a)
(utracił moc);
5)
utracił z mocy wyroku sądowego prawa publiczne lub prawo wykonywania zawodu notariusza.
§ 2.
Odwołanie notariusza z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 2 następuje po uprzednim wysłuchaniu
notariusza, chyba że nie jest to możliwe.
§ 3
Minister Sprawiedliwości może odwołać notariusza, który uzyskał dwie ujemne oceny
w wyniku kolejnych wizytacji przeprowadzonych przez wizytatora samorządu notarialnego
lub właściwy organ Ministra Sprawiedliwości. Odwołanie następuje po zasięgnięciu opinii
rady właściwej izby notarialnej, wydanej na wniosek Ministra Sprawiedliwości, w terminie
miesiąca od daty wpływu wniosku.
§ 4
Niewydanie przez radę właściwej izby notarialnej opinii w terminie, o którym mowa
w § 3, nie wstrzymuje wydania decyzji.
Notariusz jest obowiązany postępować zgodnie ze złożonym ślubowaniem oraz stale podnosić
kwalifikacje zawodowe.
§ 1.
Notariusz jest obowiązany zachować w tajemnicy okoliczności sprawy, o których powziął
wiadomość ze względu na wykonywane czynności notarialne.
§ 2.
Obowiązek zachowania tajemnicy trwa także po odwołaniu notariusza.
§ 3.
Obowiązek zachowania tajemnicy ustaje, gdy notariusz składa zeznania jako świadek
przed sądem, chyba że ujawnienie tajemnicy zagraża dobru państwa albo ważnemu interesowi
prywatnemu. W tych wypadkach od obowiązku zachowania tajemnicy może zwolnić notariusza
Minister Sprawiedliwości.
§ 4
Obowiązek zachowania tajemnicy nie dotyczy informacji udostępnianych na podstawie
przepisów ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego
wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o
przeciwdziałaniu finansowaniu terroryzmu
(Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1505, z późn. zm. - w zakresie określonym tymi przepisami.
§ 1.
Notariusz nie może podejmować zatrudnienia bez uzyskania uprzedniej zgody rady właściwej
izby notarialnej, z wyjątkiem zatrudnienia w charakterze pracownika naukowo-dydaktycznego,
dydaktycznego lub naukowego, chyba że wykonywanie tego zatrudnienia przeszkadza w
pełnieniu jego obowiązków.
§ 2.
Notariuszowi nie wolno także podejmować zajęcia, które by przeszkadzało w pełnieniu
obowiązków albo mogło uchybiać powadze wykonywanego zawodu. Nie wolno mu w szczególności
zajmować się handlem, przemysłem, pośrednictwem i doradztwem w interesach.
§ 3.
O zamiarze podjęcia zatrudnienia lub zajęcia notariusz jest obowiązany zawiadomić
prezesa rady właściwej izby notarialnej. Rada rozstrzyga, czy podjęcie zatrudnienia
lub zajęcia nie uchybia obowiązkom notariusza albo powadze wykonywanego zawodu. Jeżeli
rada nie wyrazi zgody na zatrudnienie lub zajęcie, o których mowa w § 1 i 2, sprawę,
na wniosek notariusza, rozstrzyga Krajowa Rada Notarialna, której decyzja jest ostateczna.
Notariusz podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej za szkody
wyrządzone przy wykonywaniu czynności, o których mowa w art. 1 § 1.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości,
po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Notarialnej oraz Polskiej Izby Ubezpieczeń, określi,
w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres ubezpieczenia obowiązkowego, o którym
mowa w art. 19a, termin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną,
biorąc w szczególności pod uwagę specyfikę wykonywanego zawodu oraz zakres realizowanych
zadań.
Rada izby notarialnej właściwej ze względu na siedzibę kancelarii notarialnej jest
obowiązana do przeprowadzania kontroli spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia,
o którym mowa w art. 19a. Spełnienie tego obowiązku ustala się na podstawie okazanej
przez notariusza polisy lub innego dokumentu ubezpieczenia, potwierdzającego zawarcie
umowy tego ubezpieczenia, wystawionego przez zakład ubezpieczeń.
Minister Sprawiedliwości nadzoruje wykonywanie przez rady izb notarialnych zadań określonych
w art. 19c. Prezesi rad izb notarialnych obowiązani są do składania Ministrowi Sprawiedliwości
raz w roku, w terminie do dnia 15 marca, sprawozdań z kontroli przeprowadzonych w
poprzednim roku kalendarzowym.
§ 1.
Kancelaria powinna być czynna w dniach powszednich co najmniej 6 godzin dziennie.
§ 2.
Rada właściwej izby notarialnej może ustalić 1 dzień powszedni tygodnia jako wolny
za przepracowaną sobotę.
§ 3.
W wypadkach niecierpiących zwłoki albo szczególnych potrzeb kancelaria może być czynna
także w niedziele i święta.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2007 r.
§ 1
Jeżeli notariusz nie może pełnić swych obowiązków, wyznacza na ten czas zastępcę spośród
asesorów notarialnych własnej kancelarii, informując o tym prezesa rady izby, lub
spośród asesorów notarialnych innej kancelarii objętej właściwością izby notarialnej,
w porozumieniu z prezesem rady danej izby.
§ 2.
(uchylony).
§ 3.
Jeżeli z powodu nieobecności notariusza wynikłej z nieprzewidzianych przyczyn notariusz
nie pozostawił w kancelarii zastępcy na czas swej nieobecności, zastępcę wyznacza
prezes rady właściwej izby notarialnej.
§ 4
W wypadkach, o których mowa w § 1 i 3, zastępcą notariusza może być wyznaczony także
notariusz emerytowany.
W wypadku zaprzestania prowadzenia kancelarii przez notariusza z innych powodów niż
jego śmierć lub zawieszenia go w czynnościach, rada izby notarialnej może wyznaczyć
czasowo do pełnienia obowiązków notariusza zastępcę spośród asesorów notarialnych
danej izby.
Notariusze opłacają, na potrzeby organów samorządu notarialnego, składki miesięczne,
których wysokość ustala corocznie Krajowa Rada Notarialna. Ponadto, stosownie do uchwał
właściwych izb notarialnych, notariusze opłacają składki na inne określone cele.
W zakresie ubezpieczeń społecznych do notariuszy i członków ich rodzin stosuje się
przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą.
(uchylony).
Notariusz, który przeszedł na emeryturę lub rentę, może używać tytułu „emerytowany
notariusz”.
§ 1.
Notariusze tworzą samorząd notarialny.
§ 2.
Samorząd notarialny obejmuje izby notarialne i Krajową Radę Notarialną.
§ 3.
Izby notarialne i Krajowa Rada Notarialna posiadają osobowość prawną.
Organami izby notarialnej są
1)
walne zgromadzenie notariuszy izby;
2)
rada izby notarialnej.
§ 1.
Izbę notarialną stanowią notariusze prowadzący kancelarię w okręgu sądu apelacyjnego.
§ 2.
Siedzibą izby notarialnej jest siedziba sądu apelacyjnego.
§ 1.
Walne zgromadzenia notariuszy izby notarialnej są zwyczajne lub nadzwyczajne.
§ 2.
Zwyczajne walne zgromadzenie notariuszy zwołuje, w pierwszym kwartale każdego roku,
rada izby notarialnej. Nadzwyczajne walne zgromadzenie może być zwołane z inicjatywy
Ministra Sprawiedliwości, na podstawie uchwały rady albo na wniosek co najmniej 1/5
ogólnej liczby notariuszy wchodzących w skład izby.
§ 3.
W walnym zgromadzeniu jest obowiązany uczestniczyć każdy notariusz należący do danej
izby.
§ 1.
Do zakresu działania walnego zgromadzenia notariuszy izby notarialnej należy
1
wybór prezesa i wiceprezesa oraz pozostałych członków rady izby notarialnej;
2)
wybór członka Krajowej Rady Notarialnej;
3)
wybór notariuszy do sądów dyscyplinarnych oraz rzecznika dyscyplinarnego;
4)
zatwierdzenie sprawozdania rocznego i zamknięcia okresu rachunkowego, przedstawionego
przez radę izby notarialnej;
5)
uchwalenie budżetu;
6)
ustalenie składek na określone cele;
7)
załatwianie innych spraw w zakresie działania notariatu.
§ 2.
Walne zgromadzenie notariuszy uchwala regulamin swego działania.
§ 1.
Rozstrzygnięcia walnego zgromadzenia zapadają w formie uchwał.
§ 2.
Uchwały walnego zgromadzenia notariuszy izby notarialnej są podejmowane zwykłą większością
głosów w obecności co najmniej połowy członków izby.
§ 3.
Wybory odbywają się w głosowaniu tajnym, z wyjątkiem wyboru przewodniczącego zgromadzenia.
§ 1
Rada izby notarialnej działa w siedzibie izby i oprócz prezesa oraz wiceprezesa składa
się z
1)
5 członków w izbach liczących do 100 notariuszy;
2)
7 członków w izbach liczących od 101 do 200 notariuszy;
3)
9 członków w izbach liczących ponad 200 notariuszy.
§ 2.
Kadencja rady trwa 3 lata.
§ 3
Prezes i wiceprezes nie mogą sprawować tych samych funkcji więcej niż dwie, następujące
bezpośrednio po sobie, pełne kadencje.
Rada izby notarialnej na pierwszym posiedzeniu dokonuje podziału czynności między
swych członków, jak również uchwala regulamin wewnętrznego urzędowania rady.
§ 1.
Prezes rady izby notarialnej reprezentuje radę, kieruje jej pracami, przewodniczy
na posiedzeniach i wykonuje uchwały rady. W razie nieobecności prezesa, jego obowiązki
wykonuje wiceprezes rady.
§ 2
Do składania oświadczeń woli w sprawach majątkowych wymagane jest współdziałanie dwóch
członków rady, w tym prezesa lub wiceprezesa.
Do zakresu działania rady izby notarialnej należy
1)
opiniowanie wniosków w przedmiocie powoływania i odwoływania notariuszy i asesorów
notarialnych;
2)
nadzór nad wykonywaniem obowiązków przez notariuszy, asesorów i aplikantów notarialnych
oraz nad przestrzeganiem przez nich powagi i godności notariusza;
2a)
nadzór nad wykonaniem obowiązkowego ubezpieczenia, o którym mowa w art. 19a;
3)
organizowanie szkolenia aplikantów notarialnych;
4
zarząd i rozporządzanie majątkiem izby;
5)
zwoływanie walnych zgromadzeń notariuszy izby i wykonywanie uchwał tych zgromadzeń;
6)
prowadzenie wykazów notariuszy, asesorów i aplikantów notarialnych izby;
7)
wykonywanie innych czynności przewidzianych prawem.
§ 1.
Do ważności uchwał rady izby notarialnej jest wymagana obecność co najmniej połowy
jej członków.
§ 2.
Uchwały rady zapadają zwykłą większością głosów, przy czym w razie równej liczby głosów
decyduje głos prezesa rady.
Rada izby notarialnej przedstawia każdego roku Krajowej Radzie Notarialnej wykaz asesorów
i aplikantów notarialnych izby.
Krajowa Rada Notarialna jest reprezentantem notariatu.
§ 1.
Krajowa Rada Notarialna składa się z notariuszy wybranych przez walne zgromadzenia
notariuszy izb notarialnych.
§ 2.
Prezesem Krajowej Rady Notarialnej jest notariusz, wybrany w drodze tajnego głosowania
spośród jej członków.
§ 3.
Kadencja Krajowej Rady Notarialnej trwa 3 lata.
§ 4
Do członka Krajowej Rady Notarialnej przepis art. 32 § 3 stosuje się odpowiednio.
§ 1.
Do zakresu działania Krajowej Rady Notarialnej należy w szczególności
1)
uchwalanie regulaminu wewnętrznego urzędowania kancelarii;
2)
przedstawianie opinii i propozycji w sprawach
a)
taksy notarialnej,
b)
zmian przepisów dotyczących funkcjonowania notariatu;
3)
współpraca z notariatami innych państw;
4)
wyrażanie stanowiska w sprawach przedstawionych przez Ministra Sprawiedliwości lub
inne organy samorządu notarialnego;
5)
wybór spośród członków rady rzecznika dyscyplinarnego;
6)
uchwalanie regulaminu swego urzędowania;
7)
wypowiadanie się w sprawie zasad etyki zawodowej notariuszy;
8)
ustalanie wysokości składek miesięcznych notariuszy na potrzeby samorządu notarialnego
oraz zasad ich wydatkowania;
8a
uchwalanie zasad zwalniania aplikantów od ponoszenia w całości lub w części opłaty
rocznej, a także odraczania jej płatności lub rozkładania jej na raty;
9)
ustalanie programu aplikacji notarialnej oraz nadzór nad szkoleniem aplikantów;
10)
ustalanie zasad i trybu zwoływania kongresu notariuszy.
§ 2.
Krajowa Rada Notarialna składa Ministrowi Sprawiedliwości raz w roku ocenę stanu notariatu.
§ 3.
Do Krajowej Rady Notarialnej stosuje się odpowiednio przepis art. 34 § 2.
Krajowa Rada Notarialna może zwołać kongres notariuszy w celu zasięgnięcia opinii
w istotnych sprawach notariatu.
§ 1.
Nadzór nad działalnością notariuszy i organami samorządu notarialnego sprawuje Minister
Sprawiedliwości osobiście, za pośrednictwem prezesów sądów apelacyjnych lub sądów
wojewódzkich
§ 2.
Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowo tryb wykonywania
nadzoru, o którym mowa w § 1.
§ 1.
Minister Sprawiedliwości może zatrudnić notariusza, za jego zgodą, w Ministerstwie
Sprawiedliwości, sądzie apelacyjnym lub sądzie wojewódzkim
§ 2.
Do notariusza, o którym mowa w § 1, stosuje się przepisy ustawy o pracownikach urzędów państwowych.
§ 3.
W okresie zatrudnienia w Ministerstwie Sprawiedliwości, sądzie apelacyjnym lub sądzie
wojewódzkim
§ 4.
Minister Sprawiedliwości, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, może, na wniosek
notariusza, zawiesić prawo notariusza do prowadzenia kancelarii w razie podjęcia przez
niego innego zatrudnienia lub wykonywania funkcji publicznej.
§ 1.
Nadzór nad notariuszami na obszarze właściwości izby notarialnej wykonuje również
rada izby przez swoich członków lub przez wyznaczonych w tym celu notariuszy niebędących
członkami rady albo emerytowanych notariuszy.
§ 2.
W ramach nadzoru, o którym mowa w § 1, w każdej kancelarii przeprowadza się wizytację
co najmniej raz na 3 lata.
§ 3.
Z wizytacji sporządza się protokół. Rada izby notarialnej ocenia wyniki wizytacji
i przedstawia - w ciągu 2 miesięcy od wizytacji - odpis protokołu Ministrowi Sprawiedliwości,
zawiadamiając go równocześnie o środkach podjętych w celu usunięcia stwierdzonych
uchybień.
Osoby powołane do nadzoru mają prawo wglądu w czynności notarialne, badania ich zgodności
z prawem, a także mogą żądać wyjaśnień oraz zarządzać usunięcie uchybień i usterek,
a w razie dostrzeżenia naruszenia przez notariusza jego obowiązków - żądać wszczęcia
postępowania dyscyplinarnego.
Organy samorządu notarialnego przesyłają Ministrowi Sprawiedliwości uchwały, a także
protokoły walnych zgromadzeń notariuszy oraz sprawozdania roczne wraz z bilansami
- w terminie 14 dni od ich powzięcia lub sporządzenia.
§ 1.
Minister Sprawiedliwości zwraca się do Sądu Najwyższego o uchylenie sprzecznych z
prawem uchwał organu samorządu notarialnego w terminie 3 miesięcy od dnia ich doręczenia.
Jeżeli zaskarżona uchwała rażąco narusza prawo, termin ten wynosi 6 miesięcy.
§ 2.
Sąd Najwyższy utrzymuje zaskarżoną uchwałę w mocy lub uchyla uchwałę i przekazuje
sprawę do ponownego rozpoznania właściwemu organowi samorządu, ustalając wytyczne
co do sposobu jej załatwienia. Skargę spóźnioną Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania.
Minister Sprawiedliwości może zwrócić się do organów samorządu notarialnego o podjęcie
uchwały w określonej sprawie należącej do właściwości tych organów. Uchwała powinna
być podjęta w terminie 1 miesiąca.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 3-6, art. 13 oraz art. 15, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia,
2)
art. 8 ust. 1, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2004 r.,
3)
art. 45 pkt 3 lit. b) w zakresie dotyczącym art. 106 ust. 4 i 5, który wchodzi w życie
z dniem 30 czerwca 2004 r.
Notariusz ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu czynności
notarialnych na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym, z uwzględnieniem szczególnej staranności, do jakiej jest obowiązany przy wykonywaniu
tych czynności.
Notariusz odpowiada dyscyplinarnie za przewinienia zawodowe, w tym za oczywistą i
rażącą obrazę przepisów prawnych, uchybienia powadze lub godności zawodu, jak również
za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 19a,
zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 19b.
§ 1.
Karami dyscyplinarnymi są
1)
upomnienie;
2)
nagana;
3)
kara pieniężna do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia
w sektorze przedsiębiorstw, nie niższa od połowy tego wynagrodzenia;
4)
pozbawienie prawa prowadzenia kancelarii.
§ 2.
Wymierzenie kary nagany lub kary pieniężnej pociąga za sobą niemożność udziału ukaranego
w organach samorządu notarialnego i w sądzie dyscyplinarnym przez okres 3 lat,
§ 3.
Kary pieniężne wpływają na rzecz Skarbu Państwa.
§ 1.
Po upływie 3 lat od chwili czynu nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego, a
w razie wszczęcia - ulega ono umorzeniu.
§ 2.
Jeżeli jednak czyn zawiera znamiona przestępstwa, przedawnienie dyscyplinarne nie
może nastąpić wcześniej niż przedawnienie przewidziane w przepisach Kodeksu karnego.
§ 1.
Do orzekania w sprawach dyscyplinarnych są powołane sądy dyscyplinarne
1)
w pierwszej instancji - sądy dyscyplinarne izb notarialnych;
2)
w drugiej instancji - Wyższy Sąd Dyscyplinarny.
§ 2.
Członków sądów dyscyplinarnych wybierają na trzyletnią kadencję poszczególne walne
zgromadzenia notariuszy izb notarialnych.
§ 3.
Ogólną liczbę członków sądów dyscyplinarnych oraz liczbę członków tych sądów wybieranych
przez poszczególne walne zgromadzenia notariuszy izb notarialnych określa Krajowa
Rada Notarialna.
§ 4.
Przewodniczących sądów dyscyplinarnych i ich zastępców wybierają spośród siebie członkowie
tych sądów.
§ 1.
Sąd dyscyplinarny orzeka w składzie 3 członków, a Wyższy Sąd Dyscyplinarny w składzie
5 członków. W składzie orzekającym w drugiej instancji nie może brać udziału członek
sądu, który brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia.
§ 2.
Skład orzekający wyznacza przewodniczący sądu dyscyplinarnego.
Rzecznikami sądów dyscyplinarnych izb oraz Wyższego Sądu Dyscyplinarnego są notariusze
wybrani odpowiednio przez walne zgromadzenia notariuszy i Krajową Radę Notarialną.
Obwiniony może ustanowić obrońcę spośród notariuszy lub adwokatów.
§ 1.
Postępowanie dyscyplinarne toczy się z wyłączeniem jawności. Na rozprawie mogą być
obecni notariusze.
§ 2.
Protokolantem może być notariusz lub asesor notarialny wyznaczony przez przewodniczącego
sądu dyscyplinarnego.
Ministrowi Sprawiedliwości oraz osobom przez niego upoważnionym przysługuje w każdym
stadium postępowania dyscyplinarnego prawo wglądu do akt i żądania informacji o wynikach
tego postępowania, jak również prawo żądania akt sprawy.
Wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego mogą zgłosić Minister Sprawiedliwości
lub rada właściwej izby notarialnej po wstępnym wyjaśnieniu okoliczności koniecznych
do ustalenia znamion czynu zarzuconego obwinionemu oraz złożeniu wyjaśnień przez obwinionego,
chyba że złożenie tych wyjaśnień nie jest możliwe.
§ 1.
Po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przewodniczący sądu
wyznacza termin rozprawy i zawiadamia o nim rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego
oraz obrońcę, a w razie potrzeby wzywa świadków i biegłych.
§ 2.
Postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji powinno być zakończone w terminie
1 miesiąca od daty wpływu wniosku.
§ 3.
Nieusprawiedliwione niestawiennictwo rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego
obrońcy nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.
Jeżeli w toku rozprawy ujawni się inne przewinienie oprócz objętego wnioskiem o wszczęcie
postępowania, sąd może wydać co do tego przewinienia orzeczenie tylko za zgodą rzecznika
dyscyplinarnego i obwinionego lub jego obrońcy.
W razie odwołania notariusza w toku postępowania dyscyplinarnego, postępowanie toczy
się nadal.
§ 1.
Uzasadnienie orzeczenia sądu dyscyplinarnego sporządza się na piśmie w terminie 7
dni od ogłoszenia orzeczenia.
§ 2.
Orzeczenie wraz z uzasadnieniem doręcza się rzecznikowi dyscyplinarnemu i obwinionemu.
§ 1
Od orzeczenia sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji przysługuje obwinionemu, rzecznikowi
dyscyplinarnemu oraz Ministrowi Sprawiedliwości odwołanie do Wyższego Sądu Dyscyplinarnego
w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Odwołanie wnosi
się do sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji. Odwołanie powinno być przesłane w
terminie 7 dni od dnia jego wpływu wraz z aktami do sądu dyscyplinarnego drugiej instancji.
§ 2.
Orzeczenie wraz z uzasadnieniem wydane przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny doręcza się
rzecznikowi dyscyplinarnemu, obwinionemu, Ministrowi Sprawiedliwości oraz Krajowej
Radzie Notarialnej.
§ 1.
Od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny przysługuje obwinionemu, rzecznikowi
dyscyplinarnemu, Ministrowi Sprawiedliwości, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Krajowej
Radzie Notarialnej kasacja do Sądu Najwyższego.
§ 2.
Orzeczenie, od którego służy kasacja podmiotom, o których mowa w § 1, nie podlega
wykonaniu do czasu wniesienia kasacji lub bezskutecznego upływu terminu do jej wniesienia.
Kasacja może być wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa, jak również rażącej
niewspółmierności kary dyscyplinarnej.
Kasację wnosi się do Sądu Najwyższego za pośrednictwem sądu dyscyplinarnego drugiej
instancji w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem.
§ 1.
Od kasacji, o której mowa w art. 63a § 1, nie uiszcza się opłaty sądowej.
§ 2.
Orzeczenie, od którego wniesiono kasację, nie podlega wykonaniu do czasu rozpoznania
kasacji.
§ 3.
Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację na rozprawie w składzie trzech sędziów.
Do rozpoznania kasacji, o której mowa w art. 63a § 1, stosuje się odpowiednio przepisy
Kodeksu postępowania karnego o kasacji, z wyłączeniem art. 526 § 2 oraz art. 530 § 2 i 3.
Po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu dyscyplinarnego przewodniczący sądu pierwszej
instancji przesyła odpis orzeczenia Ministrowi Sprawiedliwości oraz radzie właściwej
izby notarialnej.
§ 1.
Odpis prawomocnego orzeczenia skazującego na karę dyscyplinarną dołącza się do akt
osobowych obwinionego.
§ 2.
Wykonanie orzeczenia sądu dyscyplinarnego należy co do kary wymienionej w art. 51
§ 1 pkt 4 do Ministra Sprawiedliwości, a co do pozostałych kar - do rady właściwej
izby notarialnej.
§ 3.
Po upływie 3 lat od uprawomocnienia się orzeczenia orzekającego karę upomnienia, nagany
albo kary pieniężnej, a po upływie 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia o pozbawieniu
prawa prowadzenia kancelarii, Minister Sprawiedliwości, na wniosek ukaranego, zarządza
usunięcie odpisu orzeczenia z akt osobowych, jeżeli w tym okresie nie wydano przeciwko
ukaranemu innego orzeczenia o nałożeniu kary dyscyplinarnej.
(uchylony).
Ustawa wchodzi w życie z dniem 15 marca 2007 r., z wyjątkiem
1)
art. 39 pkt 7 i art. 57, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
2)
(uchylony);
3)
(utracił moc).
§ 1.
Koszty postępowania dyscyplinarnego wykładają organy samorządu notarialnego.
§ 2.
W wypadku prawomocnego ukarania, kosztami postępowania dyscyplinarnego obciąża się
notariusza.
§ 1.
Sąd dyscyplinarny może zawiesić w czynnościach zawodowych notariusza, przeciwko któremu
wszczęto postępowanie karne, dyscyplinarne lub o ubezwłasnowolnienie.
§ 2.
Na uchwałę o zawieszeniu w czynnościach zawodowych notariuszowi przysługuje zażalenie.
§ 3.
Zażalenie rozpoznaje sąd dyscyplinarny drugiej instancji.
§ 4
Zawieszenie w czynnościach zawodowych, z zastrzeżeniem § 5, ustaje z chwilą prawomocnego
zakończenia postępowania dyscyplinarnego, chyba że sąd dyscyplinarny uchylił je wcześniej.
§ 5
W przypadku skazania notariusza na karę dyscyplinarną pozbawienia prawa prowadzenia
kancelarii zawieszenie w czynnościach zawodowych ustaje z chwilą uprawomocnienia się
decyzji Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odwołania notariusza ze stanowiska.
W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się odpowiednio przepisy
Kodeksu postępowania karnego.
Obsługę organizacyjno-kancelaryjną sądów dyscyplinarnych zapewniają odpowiednio -
rady izb notarialnych lub Krajowa Rada Notarialna.
§ 1.
Nabór na aplikację notarialną przeprowadza się w drodze egzaminu konkursowego na aplikację
notarialną, zwanego dalej „egzaminem konkursowym”.
§ 2.
Aplikantem notarialnym może być osoba, która spełnia warunki określone w art. 11 pkt
1-3 i uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu konkursowego.
§ 3.
Wpis na listę aplikantów notarialnych następuje po przeprowadzeniu egzaminu konkursowego
na podstawie uchwały rady izby notarialnej właściwej ze względu na miejsce złożenia zgłoszenia, o którym mowa w art. 71d § 2.
Uzyskanie przez kandydata pozytywnej oceny z egzaminu konkursowego uprawnia go do
złożenia wniosku o wpis na listę aplikantów notarialnych w ciągu 2 lat od dnia ogłoszenia
wyników egzaminu konkursowego.
§ 4.
Nie można odmówić wpisu osobie spełniającej warunki, o których mowa w § 2 i 3.
§ 5.
Aplikant notarialny może być również zatrudniony przez notariusza prowadzącego kancelarię
lub przez radę izby notarialnej.
§ 1.
Rada izby notarialnej podejmuje uchwałę w sprawie wpisu na listę aplikantów notarialnych
w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku o wpis.
§ 2.
Od uchwały o odmowie wpisu służy zainteresowanemu odwołanie do Krajowej Rady Notarialnej
w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały.
§ 3.
Od ostatecznej decyzji odmawiającej wpisu na listę aplikantów notarialnych oraz w
wypadku niepodjęcia uchwały przez radę izby notarialnej w terminie 30 dni od złożenia
wniosku o wpis lub niepodjęcia uchwały przez Krajową Radę Notarialną w terminie 30
dni od doręczenia odwołania zainteresowanemu służy skarga do sądu administracyjnego.
§ 1
Egzamin konkursowy przeprowadzają komisje egzaminacyjne do spraw aplikacji notarialnej
przy Ministrze Sprawiedliwości, powołane na obszarze jednej izby notarialnej, zwane
dalej „komisjami”. Siedziba komisji mieści się w siedzibie izby notarialnej.
§ 2
Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji.
§ 3.
Egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta notarialnego,
zwanego dalej „kandydatem”, z zakresu prawa: konstytucyjnego, cywilnego, postępowania
cywilnego, gospodarczego, spółek prawa handlowego, pracy i ubezpieczeń społecznych,
rodzinnego i opiekuńczego, administracyjnego, postępowania administracyjnego, finansowego,
europejskiego, prywatnego międzynarodowego, ustroju sądów, samorządu notarialnego
i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także
warunków wykonywania zawodu notariusza i etyki tego zawodu.
§ 4
Egzamin konkursowy przeprowadza się raz w roku, w terminie wyznaczonym przez Ministra
Sprawiedliwości, nie później niż do 30 września, przed rozpoczęciem roku szkoleniowego,
równocześnie w tym samym dniu w Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem § 5.
§ 5
W wypadku zaistnienia zdarzenia losowego uniemożliwiającego przeprowadzenie egzaminu
konkursowego przez daną komisję w terminie, o którym mowa w § 4, Minister Sprawiedliwości
wyznacza dodatkowy termin przeprowadzenia egzaminu konkursowego przez tę komisję.
Przepisy art. 71c § 4-7 stosuje się odpowiednio.
§ 1.
Minister Sprawiedliwości każdego roku powołuje pięcioosobowy zespół do przygotowania
pytań na egzamin konkursowy dla kandydatów, zwany dalej „zespołem konkursowym”.
§ 2.
W skład zespołu konkursowego wchodzi 5 osób, w tym 3 przedstawicieli Ministra Sprawiedliwości
oraz 2 przedstawicieli delegowanych przez Krajową Radę Notarialną.
§ 3.
Przewodniczący zespołu konkursowego, wyznaczony przez Ministra Sprawiedliwości spośród
jego przedstawicieli, kieruje pracami zespołu oraz określa tryb pracy zespołu.
§ 4.
Zespół konkursowy przygotowuje jeden zestaw pytań w formie testu wyboru na egzamin
konkursowy dla kandydatów.
§ 5.
Każda rada izby notarialnej może zgłosić zespołowi konkursowemu, za pośrednictwem
przewodniczącego zespołu, propozycję pytań.
§ 6.
Zespół konkursowy sporządza zestaw pytań na potrzebę egzaminu konkursowego, mając
na uwadze konieczność zapewnienia jednakowego poziomu sprawdzenia wiedzy kandydatów.
§ 7.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Notarialnej, określi,
w drodze rozporządzenia, sposób zgłaszania propozycji pytań, przygotowywania, przechowywania
oraz przekazywania komisjom pytań na egzamin konkursowy, mając na uwadze konieczność
zabezpieczenia tych pytań przed ich nieuprawnionym ujawnieniem.
§ 1
W terminie do dnia 30 czerwca każdego roku Minister Sprawiedliwości zamieszcza w dzienniku
o zasięgu ogólnopolskim i Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
(Dz. U. Nr 112, poz. 1198, z późn. zm., zwanym dalej „Biuletynem”, ogłoszenie o egzaminie konkursowym, w którym podaje w
szczególności
1)
termin złożenia zgłoszenia o przystąpieniu do egzaminu konkursowego na aplikację notarialną,
zwanego dalej „zgłoszeniem”;
2)
adres siedziby komisji;
3)
termin przeprowadzenia egzaminu konkursowego;
4)
wysokość opłaty konkursowej, o której mowa w art. 71e § 1.
§ 2.
Zgłoszenie, o którym mowa w § 1 pkt 1, powinno zawierać
1)
wniosek o dopuszczenie do egzaminu konkursowego;
2)
kwestionariusz osobowy;
3)
życiorys;
4)
oryginał albo urzędowy odpis dyplomu ukończenia wyższych studiów prawniczych w Polsce
i uzyskania tytułu magistra lub zagranicznych studiów prawniczych uznanych w Polsce
albo zaświadczenie o zdaniu egzaminu magisterskiego;
5)
informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego opatrzoną datą nie wcześniejszą
niż miesiąc przed jej złożeniem;
6)
2 zdjęcia.
§ 3
Zgłoszenie powinno być złożone przez kandydata najpóźniej 45 dni przed dniem rozpoczęcia
egzaminu konkursowego, do komisji, o której mowa w § 1 pkt 2.
§ 4
Jeżeli zgłoszenie nie spełnia wymagań formalnych określonych w § 2, przewodniczący
komisji wzywa kandydata listem poleconym do usunięcia braków w trybie przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
§ 5
O pozostawieniu zgłoszenia bez rozpoznania przewodniczący komisji zawiadamia kandydata
listem poleconym za poświadczeniem odbioru.
§ 6
W wypadku nieuiszczenia przez kandydata opłaty za udział w egzaminie konkursowym,
przewodniczący komisji wzywa go w trybie określonym w § 4, do uiszczenia opłaty w
terminie 7 dni.
§ 7
Jeżeli kandydat pomimo wezwania, o którym mowa w § 6, nie uiścił opłaty za udział
w egzaminie konkursowym, przewodniczący komisji wydaje postanowienie o zwrocie zgłoszenia.
Na postanowienie to przysługuje zażalenie do Ministra Sprawiedliwości.
§ 8
Jeżeli zgłoszenie zostało złożone po terminie, o którym mowa w § 3, przewodniczący
komisji wydaje decyzję odmawiającą dopuszczenia kandydata do udziału w egzaminie konkursowym.
Od decyzji tej przysługuje odwołanie do Ministra Sprawiedliwości.
§ 9
O terminie i miejscu przeprowadzenia egzaminu konkursowego przewodniczący komisji
zawiadamia kandydata, który został zakwalifikowany do udziału w egzaminie konkursowym,
listem poleconym za poświadczeniem odbioru, co najmniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia
egzaminu konkursowego.
§ 1.
Kandydat uiszcza opłatę za udział w egzaminie konkursowym, która stanowi dochód budżetu
państwa.
§ 2.
Minister Sprawiedliwości po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Notarialnej określa,
w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty - nie wyższą niż równowartość minimalnego
wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
(Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314), zwanego dalej „minimalnym wynagrodzeniem” - uwzględniając konieczność prawidłowego
i efektywnego przeprowadzenia egzaminu konkursowego.
§ 1.
Minister Sprawiedliwości powołuje komisje spośród osób, których wiedza, doświadczenie
i autorytet dają rękojmię prawidłowego przebiegu egzaminu konkursowego.
§ 2.
Komisja składa się z siedmiu członków. W skład komisji wchodzą
1)
czterej przedstawiciele Ministra Sprawiedliwości; przedstawicielem Ministra Sprawiedliwości
może być także, po wyrażeniu zgody, sędzia albo sędzia w stanie spoczynku;
2)
dwaj przedstawiciele delegowani przez Krajową Radę Notarialną;
3)
jeden pracownik naukowy, naukowo-dydaktyczny lub dydaktyczny na wydziale prawa w szkole
wyższej w Rzeczypospolitej Polskiej lub w Polskiej Akademii Nauk i posiadający co
najmniej stopień naukowy doktora habilitowanego z zakresu nauk prawnych.
§ 3.
Osoby, o których mowa w § 2 pkt 1 i 3, nie mogą być notariuszami.
§ 4.
Minister Sprawiedliwości wyznacza przewodniczącego komisji spośród swoich przedstawicieli.
§ 5.
Kadencja komisji trwa 2 lata.
§ 6.
Nieoddelegowanie przedstawicieli do pracy w komisji przez obowiązany organ lub niestawiennictwo
członka komisji nie wstrzymuje prac komisji.
§ 7.
Członkom komisji przysługuje zwrot kosztów podróży i noclegów na zasadach określonych
w przepisach dotyczących należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej
lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze
kraju.
§ 8.
Członkowi komisji niebędącemu pracownikiem administracji rządowej przysługuje wynagrodzenie
za pracę związaną z udziałem w komisji.
§ 9.
Właściwe izby notarialne zapewniają obsługę administracyjną i techniczną działalności
komisji, w tym przeprowadzanie egzaminów konkursowych i egzaminów notarialnych jako
zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej.
§ 10.
Ze środków przekazanych w trybie, o którym mowa w § 9, właściwe rady pokrywają koszty
przeprowadzenia egzaminów konkursowych i egzaminów notarialnych oraz wydatki związane
z działalnością komisji.
§ 11.
Wydatki związane z działalnością komisji, w tym z przeprowadzeniem egzaminów konkursowych
i egzaminów notarialnych oraz wynagrodzenie członków komisji, pokrywane są z części
budżetu państwa pozostającej w dyspozycji Ministra Sprawiedliwości.
§ 12.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Notarialnej, określi
w drodze rozporządzenia
1)
tryb i termin zgłaszania kandydatów na członków komisji oraz powoływania i odwoływania
członków komisji;
2)
rodzaj dokumentów, o których mowa w art. 74a § 4 pkt 3-5;
3)
wysokość wynagrodzenia członków komisji w wymiarze nie większym niż miesięczne wynagrodzenie
zasadnicze sędziego sądu okręgowego w pierwszej stawce awansowej;
4)
szczegółowy tryb i sposób przeprowadzania egzaminu konkursowego i notarialnego, w
szczególności
a)
sposób działania komisji,
b)
sposób zorganizowania obsługi administracyjnej i technicznej komisji przez rady izb
notarialnych, w tym sposób i tryb przekazywania środków, sprawowania nadzoru nad ich
wydatkowaniem i rozliczania wydatków związanych z tą obsługą - uwzględniając konieczność
prawidłowego i efektywnego przeprowadzenia naboru na aplikację i przebiegu egzaminu
konkursowego, a także egzaminu notarialnego oraz zapewnienia zachowania bezstronności
pracy komisji.
§ 1.
Członkostwo w komisji wygasa w przypadku śmierci członka komisji.
§ 2.
Minister Sprawiedliwości odwołuje członka komisji w przypadku
1)
złożenia rezygnacji;
2)
choroby trwale uniemożliwiającej sprawowanie przez niego funkcji członka komisji;
3)
niespełnienia warunków, o których mowa w art. 71f § 2;
4)
niewykonywania lub nienależytego wykonywania obowiązków, z tym że odwołanie członka
komisji, o którym mowa w art. 71f § 2 pkt 2, następuje za zgodą Krajowej Rady Notarialnej;
5)
skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.
§ 3.
Minister Sprawiedliwości może odwołać członka komisji w przypadku wszczęcia przeciwko
niemu postępowania karnego w związku z podejrzeniem o popełnienie przez niego przestępstwa
umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego.
§ 4.
Wygaśnięcie członkostwa lub odwołanie członka ze składu komisji w czasie trwania postępowania
konkursowego nie wstrzymuje prac komisji.
§ 5.
W wypadku wygaśnięcia członkostwa lub odwołania członka komisji przed upływem kadencji,
Minister Sprawiedliwości powołuje w terminie 7 dni nowego członka na okres do końca
kadencji, z zastrzeżeniem art. 71f § 2.
§ 6.
Członek komisji powołany na pełną kadencję może być powołany ponownie tylko raz, jednak
nie na kadencję przypadającą bezpośrednio po upływie kadencji, w której po raz pierwszy
zasiadał w składzie komisji.
§ 1.
Z prac komisji na czas przeprowadzania egzaminu konkursowego podlega wyłączeniu członek
komisji, jeżeli kandydat zakwalifikowany do egzaminu konkursowego jest
1)
jego małżonkiem;
2)
osobą pozostającą z nim w stosunku
a)
pokrewieństwa albo powinowactwa do drugiego stopnia,
b)
przysposobienia;
3)
osobą pozostającą z nim we wspólnym pożyciu;
4)
osobą pozostającą wobec niego w stosunku zależności służbowej.
§ 2.
Powody wyłączenia trwają pomimo ustania małżeństwa lub przysposobienia.
§ 3.
Członkowie komisji przed rozpoczęciem egzaminu konkursowego składają pisemne oświadczenia,
iż nie pozostają z żadnym z kandydatów zakwalifikowanych do egzaminu konkursowego
w stosunku, o którym mowa w § 1.
§ 4.
Podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w oświadczeniu, o którym mowa w § 3, powoduje
odpowiedzialność na podstawie art. 233 § 1 Kodeksu karnego.
§ 1.
Egzamin konkursowy odbywa się w obecności co najmniej trzech członków komisji.
§ 2.
Nieobecność kandydata podczas egzaminu konkursowego, bez względu na jej przyczynę,
uważa się za odstąpienie od udziału w egzaminie konkursowym.
§ 3.
Kandydaci podczas egzaminu konkursowego nie mogą korzystać z tekstów aktów prawnych,
komentarzy, orzecznictwa oraz innej pomocy, a także nie mogą posiadać urządzeń służących
do przekazu lub odbioru informacji.
§ 1.
Egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań
zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.
Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat
uzyskuje 1 punkt.
§ 2.
Test sprawdza komisja w składzie, który przeprowadza egzamin konkursowy.
§ 3.
Pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu
co najmniej 190 punktów.
§ 4.
Z przebiegu egzaminu konkursowego sporządza się niezwłocznie protokół, który podpisują
członkowie komisji uczestniczący w egzaminie konkursowym. Członkowie komisji mogą
zgłaszać uwagi do protokołu.
§ 5.
Przewodniczący komisji przesyła Ministrowi Sprawiedliwości protokół w terminie 7 dni
od dnia sporządzenia.
§ 1.
Po przeprowadzeniu egzaminu konkursowego komisja ustala wynik kandydata w drodze uchwały.
Komisja ogłasza wyniki egzaminu konkursowego.
§ 2
Od uchwały komisji służy kandydatowi odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra
Sprawiedliwości.
§ 3
Minister Sprawiedliwości zawiadamia rady izb notarialnych o wynikach egzaminu konkursowego
oraz publikuje w Biuletynie listę osób, które uzyskały pozytywny wynik z egzaminu.
§ 1
Aplikacja notarialna polega na zaznajomieniu się aplikanta z całokształtem pracy notariusza
i trwa 2 lata i 6 miesięcy. W ramach szkolenia aplikant jest obowiązany do zaznajomienia
się z czynnościami sądów w sprawach cywilnych i wieczystoksięgowych.
§ 2
Aplikantowi, który odbył aplikację notarialną, o której mowa w § 1, rada właściwej
izby notarialnej wydaje zaświadczenie o odbyciu aplikacji notarialnej.
§ 1.
Aplikacja notarialna jest odpłatna.
§ 2.
Szkolenie aplikantów notarialnych pokrywane jest z opłat wnoszonych przez aplikantów
do właściwej izby notarialnej.
§ 3.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Notarialnej, określa,
w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty rocznej, kierując się koniecznością zapewnienia
aplikantom właściwego poziomu wykształcenia, przy czym wysokość tej opłaty nie może
być wyższa niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia.
§ 4.
Rada izby notarialnej może zwolnić aplikanta notarialnego od ponoszenia opłaty, o
której mowa w § 3, w całości lub w części, a także odroczyć jej płatność lub rozłożyć
ją na raty.
§ 5.
W wypadku podjęcia uchwały o zwolnieniu aplikanta notarialnego od ponoszenia opłaty
w całości lub w części, koszty szkolenia tego aplikanta pokrywane są, proporcjonalnie
do wysokości zwolnienia, ze środków własnych właściwej izby notarialnej.
Aplikację notarialną organizuje i prowadzi rada izby notarialnej na podstawie programu
ustalonego przez Krajową Radę Notarialną.
§ 1.
Egzamin notarialny przeprowadzają komisje, o których mowa w art. 71b. Przepisy art.
71h stosuje się odpowiednio.
§ 2
Do egzaminu notarialnego może przystąpić osoba, która ukończyła aplikację notarialną
i otrzymała zaświadczenie o jej odbyciu, oraz osoba, o której mowa w art. 12 § 2.
§ 3.
Egzamin notarialny polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej
do egzaminu notarialnego, zwanej dalej „zdającym”, do samodzielnego i należytego wykonywania
zawodu notariusza, w tym wiedzy i umiejętności jej praktycznego zastosowania z zakresu
prawa: konstytucyjnego, cywilnego, postępowania cywilnego, gospodarczego, spółek prawa
handlowego, pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnego i opiekuńczego, administracyjnego,
postępowania administracyjnego, finansowego, europejskiego, prywatnego międzynarodowego,
ustroju sądów, samorządu notarialnego i innych organów ochrony prawnej działających
w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu notariusza i etyki
tego zawodu.
§ 4.
Egzamin notarialny składa się z części pisemnej i ustnej. Przepisy art. 71 i § 1 i
2 stosuje się odpowiednio.
§ 5.
Egzamin notarialny przeprowadza się raz w roku w terminie wyznaczonym przez Ministra
Sprawiedliwości, nie później niż do dnia 30 czerwca. Część pisemna i ustna egzaminu
rozpoczyna się równocześnie w tych samych dniach w Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis
art. 71b § 5 stosuje się odpowiednio.
§ 6
Minister Sprawiedliwości sporządza w każdym roku zestaw pytań i tematów na potrzeby
egzaminu notarialnego przeprowadzanego w terminie, o którym mowa w § 5.
§ 7.
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Notarialnej, określi,
w drodze rozporządzenia, sposób przygotowywania, przechowywania oraz przekazywania
komisjom pytań i tematów na egzamin notarialny, mając na uwadze konieczność zabezpieczenia
tych pytań i tematów przed ich nieuprawnionym ujawnieniem.
§ 1.
W terminie do dnia 28 lutego każdego roku Minister Sprawiedliwości zamieszcza w dzienniku
o zasięgu ogólnopolskim i w Biuletynie ogłoszenie o egzaminie notarialnym, w którym
podaje w szczególności
1)
termin złożenia wniosku o dopuszczenie do egzaminu notarialnego, zwanego dalej „wnioskiem”;
2)
adres siedziby komisji;
3)
termin przeprowadzenia przez komisję części pisemnej i ustnej egzaminu notarialnego;
4)
wysokość opłaty egzaminacyjnej, o której mowa w art. 74b § 1.
§ 2.
Aplikanci notarialni, którzy odbyli aplikację notarialną przeprowadzaną przez radę
właściwej izby notarialnej, oraz osoby, o których mowa w art. 12 § 2, zamieszkałe
na terenie właściwości komisji, mogą złożyć w jej siedzibie wniosek.
§ 3.
Osoba, która odbyła aplikację notarialną, dołącza do wniosku zaświadczenie o odbyciu
aplikacji notarialnej.
§ 4.
Osoby, o których mowa w art. 12 § 2, dołączają do wniosku odpowiednio następujące
dokumenty
1)
kwestionariusz osobowy;
2)
życiorys;
3)
dokument zaświadczający uzyskanie stopnia naukowego doktora nauk prawnych lub zdanie
odpowiednio egzaminu: sędziowskiego, prokuratorskiego, adwokackiego lub radcowskiego;
4)
dokumenty zaświadczające co najmniej 5-letni okres zatrudnienia lub wykonywania usług,
o którym mowa w art. 12 § 2, odpowiednio na stanowiskach
a)
związanych ze stosowaniem lub tworzeniem prawa,
b)
referendarza sądowego lub asystenta sędziego;
5)
dokumenty zaświadczające co najmniej 5-letni okres prowadzenia działalności gospodarczej,
o której mowa w art. 12 § 2 pkt 4
6)
oryginał dyplomu ukończenia wyższych studiów prawniczych w Rzeczypospolitej Polskiej
i uzyskania tytułu magistra lub zagranicznych studiów prawniczych uznanych w Rzeczypospolitej
Polskiej albo jego urzędowy odpis;
7)
informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego, opatrzoną datą nie wcześniejszą
niż miesiąc przed jej złożeniem;
8)
2 zdjęcia.
§ 5.
Wniosek powinien być złożony najpóźniej w terminie 45 dni przed dniem rozpoczęcia
egzaminu notarialnego. Przepisy art. 71d § 4-9 stosuje się odpowiednio.
§ 6.
Rada izby notarialnej, każdego roku, nie później niż do dnia 30 kwietnia, przekazuje
właściwej terytorialnie komisji listę osób, które ukończyły aplikację notarialną.
§ 1.
Kandydat uiszcza opłatę egzaminacyjną za udział w egzaminie notarialnym, która stanowi
dochód budżetu państwa.
§ 2.
Minister Sprawiedliwości po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Notarialnej określa,
w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty egzaminacyjnej - nie wyższą niż równowartość
minimalnego wynagrodzenia - uwzględniając konieczność prawidłowego i efektywnego przeprowadzenia
egzaminu notarialnego.
Pracownikowi przysługuje prawo do płatnego urlopu, w wymiarze 30 dni kalendarzowych,
na przygotowanie się do egzaminu notarialnego oraz zwolnienie od pracy z zachowaniem
prawa do wynagrodzenia w celu uczestniczenia w egzaminie konkursowym i notarialnym.
§ 1.
W części pisemnej egzaminu notarialnego zdający na podstawie opisanego przypadku (casusu)
opracowuje dwa projekty aktów notarialnych oraz opinię prawną na podstawie przedstawionego
problemu prawnego.
§ 2.
Podczas części pisemnej egzaminu notarialnego zdający może korzystać z tekstów aktów
prawnych i komentarzy oraz orzecznictwa. Zdający nie może posiadać urządzeń służących
do przekazu lub odbioru informacji.
§ 1.
Ocena każdego tematu z części pisemnej egzaminu notarialnego dokonywana jest przy
zastosowaniu skali od 0 do 20 punktów. Za część pisemną zdający może otrzymać nie
więcej niż 60 punktów. Pozytywną ocenę z części pisemnej egzaminu notarialnego otrzymuje
zdający, który uzyskał co najmniej 35 punktów.
§ 2.
Oceny tematów opracowanych przez zdającego w części pisemnej egzaminu notarialnego
dokonują niezależnie od siebie dwaj członkowie komisji. Każdy z nich wystawia na piśmie
łączną ocenę zawierającą liczbę punktów wraz z uzasadnieniem i przekazuje ją niezwłocznie
przewodniczącemu komisji. Liczba punktów, które otrzymuje zdający z egzaminu pisemnego,
jest średnią ocen wystawionych przez członków komisji za poszczególne tematy.
§ 3.
Przewodniczący komisji przechowuje dokumenty zawierające oceny wystawione przez członków
komisji.
§ 1.
Zdający, który uzyskał pozytywną ocenę z części pisemnej egzaminu notarialnego, przystępuje
do części ustnej egzaminu. Przepis art. 71 i § 3 stosuje się odpowiednio.
§ 2.
Zdający w części ustnej egzaminu notarialnego odpowiada na wybrany przez siebie losowo
zestaw składający się z 8 pytań.
§ 3.
Odpowiedzi zdającego na pytania oceniane są oddzielnie przez każdego z członków komisji
przy zastosowaniu skali od 0 do 5 punktów, a zdający nie może uzyskać więcej niż 5
punktów. Za część ustną egzaminu notarialnego zdający nie może łącznie otrzymać więcej
niż 40 punktów.
§ 4.
Członkowie komisji przekazują niezwłocznie przewodniczącemu komisji pisemnie sporządzone
oceny odpowiedzi, o których mowa w § 3. Przepis art. 74e § 3 stosuje się odpowiednio.
§ 5.
Komisja ustala liczbę punktów uzyskaną przez poszczególnych zdających w trakcie ustnego
egzaminu notarialnego, która stanowi sumę średnich arytmetycznych liczby punktów przyznanych
przez każdego z członków komisji danemu zdającemu za poszczególne pytania.
Pozytywny wynik z egzaminu notarialnego otrzymuje zdający, który uzyskał łącznie za
część pisemną i ustną egzaminu co najmniej 70 punktów.
§ 1.
Z przebiegu egzaminu notarialnego sporządza się niezwłocznie protokół, który podpisują
członkowie komisji uczestniczący w egzaminie notarialnym. Członkowie komisji mogą
zgłaszać uwagi do protokołu.
§ 2.
Przewodniczący komisji przesyła Ministrowi Sprawiedliwości protokół w terminie 7 dni
od dnia jego sporządzenia.
§ 1.
Po przeprowadzeniu egzaminu notarialnego komisja ustala wynik zdającego w drodze uchwały.
Komisja ogłasza wyniki egzaminu notarialnego.
§ 2.
Od uchwały komisji służy zdającemu odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra
Sprawiedliwości.
§ 3.
Minister Sprawiedliwości zawiadamia rady izb notarialnych o wynikach egzaminu notarialnego
oraz publikuje w Biuletynie listę osób, które uzyskały pozytywny wynik z egzaminu.
§ 4.
Uchwała komisji o pozytywnym wyniku z egzaminu notarialnego stanowi podstawę do ubiegania
się o nominowanie na stanowisko asesora notarialnego.
Minister Sprawiedliwości, po uzgodnieniu z Krajową Radą Notarialną, określi, w drodze
rozporządzenia, organizację aplikacji notarialnej.
§ 1.
Asesora notarialnego powołuje Minister Sprawiedliwości na wniosek osoby zainteresowanej,
po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej.
§ 2.
Asesorem notarialnym może być aplikant notarialny, który zdał egzamin notarialny i
przedstawił oświadczenie notariusza o gotowości zawarcia z nim umowy o pracę.
§ 3.
Minister Sprawiedliwości odwołuje asesora notarialnego w razie ustania jego zatrudnienia
lub wymierzenia mu kary dyscyplinarnej określonej w art. 78 pkt 1 lit. d.
Aplikanci i asesorzy notarialni mają prawo uczestniczyć w walnych zgromadzeniach notariuszy
izby notarialnej; mogą oni zabierać głos w obradach, jednakże bez prawa składania
wniosków i brania udziału w głosowaniu.
Akty wydane na podstawie upoważnień ustawowych zmienianych niniejszą ustawą zachowują
moc do czasu ich zastąpienia przez akty wydane na podstawie niniejszej ustawy.
Do aplikantów i asesorów notarialnych stosuje się przepisy art. 18 i 19 oraz przepisy
o odpowiedzialności dyscyplinarnej notariuszy z następującymi zmianami
1)
karami dyscyplinarnymi są
a)
upomnienie,
b)
nagana,
c)
kara pieniężna do wysokości określonej w art. 51 § 1 pkt 3,
d)
skreślenie z wykazu asesorów notarialnych;
2)
skazany na karę nagany nie może być powołany na notariusza w ciągu roku od daty uprawomocnienia
się orzeczenia, a skazany na karę pieniężną nie może być również w ciągu tego okresu
upoważniony do zastępowania notariusza.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów
1)
art. 74, który wchodzi w życie z dniem 30 grudnia 2000 r.,
2)
art. 27 pkt 5 lit. b) i c), które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.,
3)
art. 61, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.
Notariusz dokonuje następujących czynności
1)
sporządza akty notarialne;
1a
sporządza akty poświadczenia dziedziczenia;
2)
sporządza poświadczenia;
3)
doręcza oświadczenia;
4)
spisuje protokoły;
5)
sporządza protesty weksli i czeków;
6)
przyjmuje na przechowanie dokumenty, pieniądze i papiery wartościowe;
7)
sporządza wypisy, odpisy i wyciągi dokumentów;
8)
sporządza, na żądanie stron, projekty aktów, oświadczeń i innych dokumentów;
9)
sporządza inne czynności wynikające z odrębnych przepisów.
§ 1.
Akty i dokumenty powinny być sporządzone przez notariusza w sposób zrozumiały i przejrzysty.
§ 2.
Przy dokonywaniu czynności notarialnych notariusz jest obowiązany czuwać nad należytym
zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron oraz innych osób, dla których czynność
ta może powodować skutki prawne.
§ 3.
Notariusz jest obowiązany udzielać stronom niezbędnych wyjaśnień dotyczących dokonywanej
czynności notarialnej.
§ 4.
Notariusz może sprostować protokołem niedokładności, błędy pisarskie, rachunkowe lub
inne oczywiste omyłki. Do protokołu nie stosuje się przepisów art. 5, art. 92 § 1
pkt 4-8 i art. 94 § 1.
Notariusz odmówi dokonania czynności notarialnej sprzecznej z prawem.
Osobę, której odmówiono dokonania czynności notarialnej, należy pouczyć o prawie i
trybie zaskarżenia odmowy, a na jej pisemne żądanie doręczyć w terminie tygodnia uzasadnienie
odmowy.
§ 1.
Na odmowę dokonania czynności notarialnej osoba zainteresowana może wnieść, w terminie
tygodnia, zażalenie do sądu wojewódzkiegoKodeksu postępowania cywilnego.
§ 2.
Notariusz może, jeżeli uzna zażalenie za słuszne, dokonać czynności notarialnej; w
tym przypadku nie nadaje zażaleniu dalszego biegu.
§ 1.
Notariuszowi nie wolno dokonywać czynności notarialnych, które dotyczą
1)
samego notariusza;
2)
jego małżonka;
3)
krewnych lub powinowatych notariusza w linii prostej bez ograniczenia stopnia, a w
linii bocznej krewnych i powinowatych do trzeciego stopnia włącznie;
4)
osób związanych z notariuszem z tytułu przysposobienia, opieki, kurateli lub będących
w bliskim z nim stosunku.
§ 2.
Zakaz przewidziany w § 1 stosuje się również wobec zastępcy notariusza.
§ 3.
Ograniczenia wymienione w § 1 i 2 trwają także po ustaniu małżeństwa, przysposobienia,
opieki lub kurateli.
§ 1.
Przy dokonywaniu czynności notarialnej notariusz jest obowiązany stwierdzić tożsamość
osób biorących udział w czynności.
§ 2.
Stwierdzenie powinno nastąpić na podstawie prawem przewidzianych dokumentów, a w braku
takich dokumentów - w sposób wyłączający wszelką wątpliwość co do określenia tożsamości
osoby biorącej udział w czynności notarialnej.
§ 3.
Sposób stwierdzenia tożsamości notariusz określi w sporządzonym dokumencie.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 15 marca 2006 r., z wyjątkiem
1)
art. 84 i 85, które wchodzą w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia;
2)
rozdziałów 5-7 oraz art. 72, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2006 r.
Notariuszowi nie wolno dokonywać czynności notarialnej, jeżeli poweźmie wątpliwość,
czy strona czynności notarialnej ma zdolność do czynności prawnych.
§ 1.
Jeżeli osoba biorąca udział w czynnościach
1)
nie zna języka polskiego i do czynności nie jest dołączony przekład na inny znany
tej osobie język, notariusz powinien przetłumaczyć akt lub inny dokument osobiście
albo przy pomocy tłumacza; przepis art. 2 § 3 stosuje się;
2)
jest głucha lub głuchoniema, notariusz jest obowiązany przekonać się, że treść czynności
jest jej dokładnie znana i zrozumiała, z tym że notariusz może przywołać do czynności
biegłego;
3)
jest niewidoma, głucha, niema lub głuchoniema, notariusz na życzenie takiej osoby
powinien przywołać do czynności wskazaną przez nią zaufaną osobę; o powyższym notariusz
powinien uprzedzić osoby zainteresowane;
4)
nie umie lub nie może pisać, powinna na dokumencie złożyć tuszowy odcisk palca; obok
tego odcisku zaś inna osoba wpisze imię i nazwisko osoby nieumiejącej lub niemogącej
pisać, umieszczając swój podpis;
5)
może złożyć podpis jedynie w alfabecie nieznanym notariuszowi, należy stwierdzić,
że jest to podpis tej osoby.
§ 2.
O zachowaniu warunków przewidzianych w § 1 pkt 2 i 3, a także o sposobie stwierdzenia
okoliczności, o których mowa w § 1, bądź o niemożności złożenia podpisu lub tuszowego
odcisku - notariusz czyni stosowną wzmiankę w treści sporządzonego dokumentu.
§ 3.
Nie może być świadkiem czynności notarialnej osoba będąca z zawierającymi czynność
lub z osobami, na których rzecz czynność jest dokonywana, w takim stosunku, który
nie pozwala notariuszowi w jej imieniu ani na jej rzecz dokonać czynności.
Podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są składane w obecności
notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności
notariusza, osoba, która podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis
za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznacza w sporządzonym dokumencie.
§ 1.
Strony czynności notarialnej odpowiadają solidarnie za wynagrodzenie należne notariuszowi.
§ 2.
Notariusz wymienia na każdym sporządzonym dokumencie wysokość pobranego wynagrodzenia,
podatków i innych opłat, powołując podstawę prawną.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 27 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2005 r.;
2)
art. 15 pkt 2, art. 23 pkt 1, 3 i 4, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2007 r.;
3)
art. 23 pkt 2, art. 69 i art. 70, które wchodzą w życie z dniem 31 marca 2009 r.
§ 1.
Dokumenty obejmujące dokonane czynności notarialne, po upływie 10 lat od ich sporządzenia,
notariusz przekazuje na przechowanie do archiwum ksiąg wieczystych właściwego sądu
rejonowego.
§ 2.
Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określi warunki przekazywania na
przechowanie dokumentów, o których mowa w § 1, oraz sposób prowadzenia ksiąg notarialnych,
czynienia wzmianek o wydaniu wypisów, odpisów, wyciągów i innych dokumentów.
Notariusz sporządza akt notarialny, jeżeli wymaga tego przepis prawa lub taka jest
wola stron.
§ 1.
Akt notarialny powinien zawierać
1)
dzień, miesiąc i rok sporządzenia aktu, a w razie potrzeby lub na żądanie strony -
godzinę i minutę rozpoczęcia i podpisania aktu;
2)
miejsce sporządzenia aktu;
3)
imię, nazwisko i siedzibę kancelarii notariusza, a jeżeli akt sporządził zastępca
notariusza - nadto imię i nazwisko zastępcy;
4)
imiona, nazwiska, imiona rodziców i miejsce zamieszkania osób fizycznych, nazwę i
siedzibę osób prawnych lub innych podmiotów biorących udział w akcie, imiona, nazwiska
i miejsce zamieszkania osób działających w imieniu osób prawnych, ich przedstawicieli
lub pełnomocników, a także innych osób obecnych przy sporządzaniu aktu;
5)
oświadczenia stron, z powołaniem się w razie potrzeby na okazane przy akcie dokumenty;
6)
stwierdzenie, na żądanie stron, faktów i istotnych okoliczności, które zaszły przy
spisywaniu aktu;
7)
stwierdzenie, że akt został odczytany, przyjęty i podpisany;
8)
podpisy biorących udział w akcie oraz osób obecnych przy sporządzaniu aktu;
9)
podpis notariusza.
§ 2.
Jeżeli w akcie bierze udział osoba, która nie umie lub nie może pisać, notariusz stwierdza,
że osoba ta aktu nie podpisała, i podaje, z jakich powodów.
§ 3.
Jeżeli akt notarialny dotyczy czynności prawnej, akt ten powinien zawierać treści
istotne dla tej czynności. Ponadto akt notarialny powinien zawierać inne stwierdzenia,
których potrzeba umieszczenia w akcie wynika z niniejszej ustawy, z przepisów szczególnych
albo z woli stron.
§ 4.
Jeżeli akt notarialny w swej treści zawiera przeniesienie, zmianę lub zrzeczenie się
prawa ujawnionego w księdze wieczystej albo ustanowienie prawa podlegającego ujawnieniu
w księdze wieczystej, bądź obejmuje czynność przenoszącą własność nieruchomości, chociażby
dla tej nieruchomości nie była prowadzona księga wieczysta, notariusz sporządzający
akt notarialny jest obowiązany zamieścić w tym akcie wniosek o dokonanie wpisu w księdze
wieczystej, zawierający wszystkie dane wymagane przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Notariusz jest obowiązany przesłać z urzędu sądowi właściwemu do prowadzenia ksiąg
wieczystych wypis aktu notarialnego zawierający wniosek o wpis do księgi wieczystej
wraz z dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu, w terminie trzech dni od sporządzenia
aktu.
§ 5.
(uchylony).
§ 6
Jeżeli akt notarialny w swej treści zawiera przeniesienie własności nieruchomości
dokonane przez osobę, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego
w prawo własności nieruchomości na podstawie art. 1 ust. 1, 2 albo ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa
użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
(Dz. U. Nr 175, poz. 1459 oraz z 2007 r. Nr 191, poz. 1371), przed upływem 5 lat, licząc od dnia przekształcenia, notariusz, który sporządził
ten akt, jest obowiązany przesłać z urzędu jego wypis organowi, który wydał decyzję
o przekształceniu.
Jeżeli akt notarialny jest sporządzony na dwóch lub więcej arkuszach, to arkusze te
powinny być ponumerowane, parafowane i połączone.
§ 1.
Akt notarialny przed podpisaniem powinien być odczytany przez notariusza lub przez
inną osobę w jego obecności. Przy odczytaniu aktu notariusz powinien się przekonać,
że osoby biorące udział w czynności dokładnie rozumieją treść oraz znaczenie aktu,
a akt jest zgodny z ich wolą. Na żądanie powinny być odczytane również załączniki
do aktu.
§ 2.
Wszelkie wywabiania i wyskrobywania są niedopuszczalne; wolne miejsca powinny być
przekreślone, a poprawki należy omówić na końcu aktu przed złożeniem podpisu przez osoby biorące udział w
czynności lub przed złożeniem podpisu przez notariusza, jeżeli poprawka dotyczy aktu niepodpisywanego przez strony. Zbędne wyrazy albo ich części powinny
być przekreślone w ten sposób, aby można je było odczytać, a przekreślenia te należy
na końcu aktu omówić przed złożeniem podpisów. Przekreślenia nieomówione uważa się
za niedokonane.
Oryginały aktów notarialnych nie mogą być wydawane poza miejsce ich przechowywania.
Notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego,
z wyłączeniem dziedziczenia na podstawie testamentów szczególnych.
Przed sporządzeniem aktu poświadczenia dziedziczenia notariusz spisuje protokół dziedziczenia
przy udziale wszystkich osób, które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi
i testamentowi.
§ 1.
Przystępując do spisania protokołu dziedziczenia notariusz poucza osoby biorące udział
w spisywaniu protokołu o obowiązku ujawnienia wszelkich okoliczności objętych treścią
protokołu oraz o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych oświadczeń.
§ 2.
W protokole dziedziczenia zamieszcza się w szczególności
1)
zgodne żądanie poświadczenia dziedziczenia złożone przez osoby biorące udział w spisywaniu
protokołu;
2)
oświadczenia o istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców
od dziedziczenia lub dziedziczyłyby wraz z nimi;
3)
oświadczenia o znanych testamentach spadkodawcy lub braku takich testamentów;
4)
oświadczenia, że w odniesieniu do spadku nie zostało uprzednio wydane postanowienie
o stwierdzeniu nabycia spadku i nie toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia
spadku ani nie został sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia;
5)
oświadczenia, czy w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne oraz który spośród spadkobierców
powołanych do spadku z ustawy odpowiada warunkom przewidzianym do dziedziczenia gospodarstwa
rolnego;
6)
oświadczenia, czy spadkodawca w chwili śmierci był cudzoziemcem lub, nie posiadając
żadnego obywatelstwa, nie zamieszkiwał w Rzeczypospolitej Polskiej albo w skład spadku
wchodzą prawa rzeczowe lub posiadanie nieruchomości położonej za granicą;
7)
oświadczenia, czy były składane oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, czy
zostało wydane orzeczenie dotyczące niegodności dziedziczenia oraz czy były zawierane
umowy z przyszłym spadkodawcą w przedmiocie zrzeczenia się dziedziczenia po nim;
8)
wzmiankę o pouczeniu przez notariusza o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych
oświadczeń.
§ 3.
Jeżeli od dnia otwarcia spadku nie upłynęło sześć miesięcy, w protokole dziedziczenia
należy zamieścić oświadczenia spadkobierców o prostym przyjęciu spadku lub przyjęciu
spadku z dobrodziejstwem inwentarza albo o odrzuceniu spadku, chyba że oświadczenia
tej treści zostały już przez spadkobierców uprzednio złożone. W takim przypadku należy
zamieścić wzmiankę o dacie, miejscu i treści złożonych przez poszczególnych spadkobierców
oświadczeń.
§ 4.
Do protokołu dziedziczenia notariusz załącza
1)
odpis aktu zgonu spadkodawcy;
2)
odpisy aktów stanu cywilnego osób powołanych do spadku z ustawy;
3)
inne dokumenty mogące mieć wpływ na ustalenie praw do spadku.
W razie złożenia testamentu notariusz dokonuje jego otwarcia i ogłoszenia, chyba że
otwarcie i ogłoszenie testamentu już nastąpiło. Z otwarcia i ogłoszenia testamentu
sporządza się protokół.
§ 1.
Po spisaniu protokołu dziedziczenia notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia,
jeżeli nie ma wątpliwości co do osoby spadkobiercy i wysokości udziałów w spadku.
§ 2.
Notariusz odmawia sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia, jeżeli
1)
w stosunku do spadku został już uprzednio sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia
lub wydane postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku;
2)
w toku sporządzania protokołu dziedziczenia ujawnią się okoliczności wskazujące, że
przy jego sporządzeniu nie były obecne wszystkie osoby, które mogą wchodzić w rachubę
jako spadkobiercy ustawowi lub testamentowi albo istnieją lub istniały testamenty,
które nie zostały otwarte i ogłoszone;
3)
wskutek braku małżonka spadkodawcy i krewnych powołanych do dziedziczenia z ustawy
spadek przypada, jako spadkobiercy ustawowemu, gminie albo Skarbowi Państwa;
4)
spadkodawca w chwili śmierci był cudzoziemcem lub, nie posiadając żadnego obywatelstwa,
nie zamieszkiwał w Rzeczypospolitej Polskiej albo w skład spadku wchodzą prawa rzeczowe lub posiadanie nieruchomości położonej za granicą.
§ 1.
Akt poświadczenia dziedziczenia powinien zawierać
1)
dzień, miesiąc i rok oraz miejsce sporządzenia aktu;
2)
imię, nazwisko i siedzibę kancelarii notariusza, a jeżeli akt sporządził zastępca
notariusza - nadto imię i nazwisko zastępcy;
3)
imię i nazwisko spadkodawcy, imiona jego rodziców oraz jego numer PESEL;
4)
datę i miejsce zgonu spadkodawcy oraz jego ostatnie miejsce zamieszkania;
5)
wskazanie spadkobierców, którym spadek przypadł - imiona, nazwiska i imiona rodziców
oraz datę i miejsce urodzenia osób fizycznych, a w przypadku osób prawnych - nazwę
i siedzibę;
6)
tytuł powołania do spadku i wysokość udziałów w spadku wraz ze wskazaniem w razie
dziedziczenia ustawowego, czy spadkobierca był małżonkiem spadkodawcy, czy jego krewnym
i w jakim stopniu, a w razie dziedziczenia testamentowego wraz z określeniem formy
testamentu;
7)
wskazanie spadkobierców dziedziczących gospodarstwo rolne podlegające dziedziczeniu
z ustawy oraz ich udziały w nim;
8)
powołanie protokołu otwarcia i ogłoszenia testamentu;
9)
podpisy wszystkich biorących udział w spisywaniu protokołu dziedziczenia;
10)
podpis notariusza;
11)
adnotację o dokonaniu rejestracji zgodnie z art. 95i.
§ 2.
Przepisy art. 92 § 2 i art. 93-94 stosuje się odpowiednio.
Na protokole dziedziczenia zamieszcza się adnotację o sporządzeniu aktu poświadczenia
dziedziczenia.
§ 1.
Notariusz niezwłocznie po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia dokonuje jego
wpisu do rejestru aktów poświadczenia dziedziczenia przez wprowadzenie, za pośrednictwem
systemu teleinformatycznego danych, o których mowa w § 2 pkt 3-6. Notariusz opatruje
wpis bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego
certyfikatu.
§ 2.
Rejestr aktów poświadczenia dziedziczenia obejmuje
1)
numer wynikający z kolejności wpisu;
2)
dzień, miesiąc i rok oraz godzinę i minutę dokonania wpisu;
3)
dzień, miesiąc i rok oraz miejsce sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia;
4)
imię, nazwisko i siedzibę kancelarii notariusza, a jeżeli akt poświadczenia dziedziczenia
sporządził zastępca notariusza - nadto imię i nazwisko zastępcy;
5)
imię i nazwisko spadkodawcy, imiona jego rodziców oraz jego numer PESEL;
6)
datę i miejsce zgonu spadkodawcy oraz jego ostatnie miejsce zamieszkania.
§ 3.
Z chwilą dokonania wpisu w rejestrze notariusz otrzymuje, za pośrednictwem systemu
teleinformatycznego, zawiadomienie o zarejestrowaniu oraz możliwości uzyskania potwierdzenia
zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia ze wskazaniem numeru wynikającego
z kolejności wpisu. W tym samym trybie notariusz uzyskuje zawiadomienie o niezarejestrowaniu
aktu poświadczenia dziedziczenia.
§ 4.
Adnotację o zarejestrowaniu umieszcza się na akcie poświadczenia dziedziczenia, wskazując
numer wynikający z kolejności wpisu a także dzień, miesiąc i rok oraz godzinę i minutę
dokonanego wpisu.
§ 5.
Zarejestrowanie nie następuje, jeżeli w stosunku do danego spadku został już uprzednio
zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia.
§ 1.
Krajowa Rada Notarialna utworzy system informatyczny do prowadzenia rejestru aktów
poświadczenia dziedziczenia oraz zapewnia notariuszom dostęp do tego systemu w celu
dokonywania wpisów, dostęp do danych z rejestru oraz ochronę tych danych przed nieuprawnionym
dostępem. Podpis, elektroniczny weryfikowany przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu,
zapewnia notariuszowi dostęp do rejestru.
§ 2.
Krajowa Rada Notarialna udostępnia w sieciach informatycznych, a w szczególności na
swojej stronie internetowej, informacje o zarejestrowanych aktach poświadczenia dziedziczenia
obejmujące dane, o których mowa w art. 95h § 2.
Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia
o stwierdzeniu nabycia spadku.
§ 1.
W przypadku uchylenia aktu poświadczenia dziedziczenia, notariusz czyni o tym wzmiankę
na akcie poświadczenia dziedziczenia oraz niezwłocznie informuje o tym Krajową Radę
Notarialną.
§ 2.
Prezes Krajowej Rady Notarialnej niezwłocznie poleca wykreślenie z rejestru uchylonego
aktu poświadczenia dziedziczenia.
Jeżeli w akcie poświadczenia dziedziczenia nie wskazano spadkobierców dziedziczących
gospodarstwo rolne, notariusz sporządzi w tym przedmiocie akt uzupełniający, stosując
odpowiednio przepisy niniejszego rozdziału.
Oryginały aktów poświadczenia dziedziczenia nie mogą być wydawane poza miejsce ich
przechowywania.
§ 1.
Do zarejestrowanych aktów poświadczenia dziedziczenia stosuje się odpowiednio przepisy
rozdziału 9.
§ 2.
Notariusz na żądanie sądu, prokuratora, izby skarbowej oraz urzędu skarbowego przesyła
wypis zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia.
§ 3.
Wypis zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia może być wydany ponadto osobie,
która wykaże istnienie interesu prawnego. Art. 83 stosuje się odpowiednio.
Przepisów art. 95c § 2 pkt 5, art. 95f § 1 pkt 7 i art. 95l nie stosuje się do spadków
otwartych po dniu 13 lutego 2001 r.
Ilekroć w przepisach odrębnych jest mowa o postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku,
należy rozumieć przez to również zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia. Jeżeli
ustawa wyznacza początek lub koniec biegu terminu na dzień uprawomocnienia się postanowienia
sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, należy rozumieć przez to również dzień zarejestrowania
aktu poświadczenia dziedziczenia.
Notariusz poświadcza
1)
własnoręczność podpisu;
2)
zgodność odpisu, wyciągu lub kopii z okazanym dokumentem;
3)
datę okazania dokumentu;
4)
pozostawanie osoby przy życiu lub w określonym miejscu.
Każde poświadczenie powinno zawierać datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia,
na żądanie - również godzinę dokonania czynności, oznaczenie kancelarii, podpis notariusza
i jego pieczęć.
Notariusz stwierdza zgodność odpisu, wyciągu lub kopii z okazanym dokumentem. Jeżeli
okazany dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki, uszkodzenia), notariusz
stwierdza to w poświadczeniu.
§ 1.
Notariusz poświadcza na okazanym mu dokumencie datę, a na żądanie stron także godzinę
i minutę okazania tego dokumentu.
§ 2.
W poświadczeniu notariusz wymienia imię, nazwisko i miejsce zamieszkania osoby, która
dokument okazała.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r., z wyjątkiem przepisów art. 4 pkt
3 i 4, rozdziału 5 i 6 oraz art. 89, art. 90 i art. 98 ust. 1 i 2, które wchodzą w
życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, oraz art. 13 w zakresie dotyczącym możliwości
realizacji określonych obowiązków za pośrednictwem rachunku w spółdzielczej kasie
oszczędnościowo-kredytowej, art. 79 oraz art. 88 ust. 2 i 3, które wchodzą w życie
po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Pozostawanie przy życiu lub w określonym miejscu danej osoby poświadcza notariusz
w razie stawiennictwa tej osoby w kancelarii notariusza albo w razie przekonania się
o tym fakcie przez notariusza poza kancelarią. Notariusz w poświadczeniu ustala tożsamość
tej osoby oraz określa dzień, godzinę i minutę stwierdzenia pozostawania osoby przy
życiu lub w określonym miejscu.
Minister Sprawiedliwości może, w drodze rozporządzenia, upoważnić organy samorządu
terytorialnego i banki mające swoją siedzibę w miejscowościach, w których nie ma kancelarii
notarialnej, do sporządzania niektórych poświadczeń dokonywanych przez notariusza.
§ 1.
Na żądanie strony notariusz doręcza na piśmie jej oświadczenie, mogące mieć skutki
prawne, wskazanej przez nią stronie przeciwnej.
§ 2.
Żądający doręczenia wnosi ustnie do protokołu, wręcza lub przesyła notariuszowi podpisaną
przez siebie treść oświadczenia.
§ 3.
Doręczenie oświadczenia następuje w miejscu wskazanym, przy odpowiednim zastosowaniu
przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących doręczania pism procesowych.
§ 4.
Z dokonanej czynności notariusz spisuje protokół. Jeżeli strona przeciwna poda ustnie
do protokołu odpowiedź lub wręczy pisemną odpowiedź i oświadczy, że protokół podpisze,
notariusz zamieszcza odpowiedź w protokole.
§ 5.
Notariusz wydaje poświadczenie doręczenia oświadczenia, w którym zamieszcza odpowiedź,
jeżeli była udzielona w sposób określony w § 4.
§ 6.
Na wyraźne żądanie osoby, żądającej doręczenia oświadczenia, notariusz może również
dokonać doręczenia listem poleconym. W tym przypadku w protokole zamieszcza się treść
doręczonego oświadczenia i wzmiankę o przesłaniu go listem poleconym.
Doręczenia notariusz może dokonywać przez zatrudnionych w kancelarii pracowników.
§ 1.
Notariusz spisuje protokoły walnych zgromadzeń organizacji społecznych, stowarzyszeń,
spółdzielni, spółek i innych osób prawnych w przypadkach prawem przewidzianych.
§ 2.
Jeżeli statut osoby prawnej, o której mowa w § 1, lub przepis szczególny nie stanowią
inaczej, protokół podpisują przewodniczący zgromadzenia i notariusz.
§ 3
Notariusz spisuje również protokoły, w tym protokoły dziedziczenia, w celu stwierdzenia
przebiegu pewnych czynności i zdarzeń wywołujących skutki prawne, a w szczególności
dotyczące stawiennictwa stron i złożonych przez nie oświadczeń, a także - na żądanie
strony stawającej - niestawiennictwa strony drugiej.
§ 4.
Protokoły spisuje się w formie aktu notarialnego.
Przy sporządzaniu protestów weksli i czeków notariusz stosuje przepisy prawa właściwe
dla tych czynności.
Notariusz przyjmuje na przechowanie wszelkiego rodzaju dokumenty, nawet w kopertach
zamkniętych. W tym ostatnim przypadku koperta powinna być zaopatrzona w podpis składającego.
Z przyjęcia dokumentu na przechowanie notariusz spisuje protokół, w którym wymienia
datę przyjęcia, ustala tożsamość osoby składającej dokument oraz wskazuje, komu i
pod jakimi warunkami dokument bądź jego odpis ma być wydany. Dokument przyjęty na
przechowanie wydaje się osobie wymienionej w protokole lub jej następcy prawnemu.
§ 1.
Notariusz w związku z dokonywaną w jego kancelarii czynnością ma prawo przyjąć na
przechowanie, w celu wydania ich osobie wskazanej przy złożeniu lub jej następcy prawnemu,
papiery wartościowe albo pieniądze w walucie polskiej lub obcej. Dla udokumentowania
tych czynności notariusz prowadzi specjalne konto bankowe.
§ 2.
Z przyjęcia depozytu notariusz spisuje protokół, w którym wymienia datę przyjęcia,
ustala tożsamość osoby składającej, datę mającego nastąpić wydania oraz imię, nazwisko
i miejsce zamieszkania osoby odbierającej depozyt. Wydanie depozytu następuje za pokwitowaniem.
Wypis ma moc prawną oryginału.
Wypisy aktu notarialnego sprostowanego protokołem zgodnie z art. 80 § 4 wydaje się
z uwzględnieniem treści sprostowania.
§ 1.
Wypisy aktu notarialnego wydaje się stronom aktu lub osobom, dla których zastrzeżono
w akcie prawo otrzymania wypisu, a także ich następcom prawnym.
§ 2.
Za zgodą stron lub na podstawie prawomocnego postanowienia sądu wojewódzkiegowojewódzkiego
§ 3.
W nagłówku wypisu aktu zaznacza się, że wydany dokument jest wypisem. Wypis powinien
być dosłownym powtórzeniem oryginału, jednak poprawek i przekreśleń znajdujących się w oryginale nie należy zamieszczać w wypisie. Na końcu
wypisu zaznacza się, komu i kiedy wypis wydano. Wypis podpisuje notariusz i opatruje
pieczęcią. Wypis mający więcej niż jeden arkusz powinien być ponumerowany, połączony,
parafowany i spojony pieczęcią.
§ 1.
Informacje pisemne i inne dokumenty wydaje się osobom, na których żądanie zostały
dokonane czynności notarialne; jeżeli z treści stosunku prawnego to wynika, wydaje
się je stronie, której czynność notarialna dotyczy.
§ 2.
Notariusz w przypadkach prawem przewidzianych przesyła sądom i innym organom państwowym
informacje pisemne o sporządzonych dokumentach i wypisy tych dokumentów.
§ 3.
Informacji ustnych o dokonanych czynnościach notariusz może jedynie udzielić instytucjom
i osobom, które mają prawo otrzymać wypisy dokumentów stwierdzających te czynności.
§ 1.
Do wydawania wyciągów i odpisów stosuje się te same zasady, na jakich wydaje się wypisy.
§ 2.
Przepis art. 110 § 3 stosuje się odpowiednio do wyciągów i odpisów.
Ustawa wchodzi w życie po upływie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie upoważnień ustawowych zmienianych
w art. 141-158 zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych, nie dłużej
jednak niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r., z wyjątkiem
1)
art. 25 ust. 2, art. 95, art. 102-105, art. 123 pkt 1 i 3, art. 124 i 125, art. 127,
art. 135 ust. 2 i 3 - w zakresie dotyczącym art. 123 pkt 3 oraz art. 137 ust. 2, które
wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2004 r., jednak nie później niż z dniem uzyskania
członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej;
2)
art. 148 pkt 3 lit. c, w zakresie, w którym dotyczy art. 80b ust. 2 pkt 3 ustawy zmienianej
w art. 148, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2004 r., jednak nie później niż
z dniem uzyskania członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem art. 167 i 168, które
wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2001 r., z wyjątkiem
1)
art. 91 § 2a, art. 151 § 1, art. 178, art. 193 i art. 195 pkt 2, które wchodzą w życie
z dniem 1 stycznia 2002 r.
2)
art. 13 § 2 pkt 4, art. 91 § 2, 3 i 4, art. 176, art. 177 i art. 179 § 1-4, które
wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.