Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 września 2008 r. w sprawie sposobu monitorowania wielkości emisji substancji objętych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) sposób monitorowania wielkoÊci emisji;

2) cz´stotliwoÊç przekazywania danych dotyczàcych

monitorowanych wielkoÊci emisji;

3) zakres informacji zawartych w rocznym raporcie;

4) form´ i uk∏ad rocznego raportu;

5) sposób weryfikacji rocznych raportów.

§ 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o

1) biomasie — rozumie si´ przez to niekopalny materia∏ organiczny ulegajàcy biodegradacji, pochodzàcy z roÊlin, zwierzàt i mikroorganizmów, a tak˝e produkty, produkty uboczne, pozosta∏oÊci i odpady z dzia∏alnoÊci w rolnictwie, leÊnictwie i z pokrewnych kategorii dzia∏alnoÊci przemys∏owej,

niekopalne i ulegajàce biodegradacji frakcje organiczne odpadów przemys∏owych i komunalnych,

w tym gazy i p∏yny odzyskiwane w procesie rozk∏adu niekopalnego i ulegajàcego biodegradacji

materia∏u organicznego; wykaz materia∏ów uznawanych za biomas´ jest okreÊlony w cz´Êci F za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia; wskaênik emisji

biomasy wynosi zero [Mg CO2/TJ lub Mg lub m3];

2) ciàg∏ym pomiarze emisji — rozumie si´ przez to

zestaw czynnoÊci majàcych na celu okreÊlenie

wartoÊci wielkoÊci emisji poprzez kilkakrotne

w ciàgu godziny pomiary, przy zastosowaniu pomiaru na miejscu w kominie lub procedur polegajàcych na pobieraniu prób przez przyrzàd pomiarowy zlokalizowany w pobli˝u komina; nie obejmujàc metod pomiarowych polegajàcych na pobieraniu pojedynczych próbek z komina w rozumieniu rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia

23 grudnia 2004 r. w sprawie wymagaƒ w zakresie

prowadzenia pomiarów wielkoÊci emisji (Dz. U.

Nr 283, poz. 2842);

3) CO2 zwiàzanym w paliwie — rozumie si´ przez to

iloÊç CO2 b´dàcà cz´Êcià paliwa;

4) czystym materiale lub paliwie — rozumie si´ przez

to materia∏ lub paliwo zawierajàce co najmniej

97 % (w odniesieniu do masy) okreÊlonej substan———————

1) Minister Ârodowiska kieruje dzia∏em administracji rzàdo-

wej — Êrodowisko, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r.

w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Ârodowiska (Dz. U. Nr 216, poz. 1606).

5) dok∏adnoÊci — rozumie si´ przez to stopieƒ zgodnoÊci wyniku pomiaru i rzeczywistej wartoÊci danej

wielkoÊci (albo wartoÊci referencyjnej/odniesienia,

okreÊlonej empirycznie przy zastosowaniu znormalizowanych metod przyj´tych w skali mi´dzynarodowej i materia∏ów kalibracyjnych sprawdzanych

pod kàtem zgodnoÊci), przy uwzgl´dnieniu zarówno czynników losowych, jak i systematycznych;

6) g∏ównych êród∏ach w instalacji, ∏àcznie z g∏ównymi strumieniami paliw i materia∏ów — rozumie si´

przez to êród∏a, które nie nale˝à do grupy pomniejszych êróde∏;

7) grupie emisji — rozumie si´ przez to przedzia∏,

w jakim znajduje si´ dana instalacja, okreÊlony

zgodnie ze Êrednià wielkoÊcià rocznej emisji CO2

w poprzednim okresie rozliczeniowym z ca∏ej instalacji, gdzie

a) grupa A oznacza Êrednià wielkoÊç rocznej emisji CO2 w poprzednim okresie rozliczeniowym

≤ 50 tys. Mg CO2,

b) grupa B oznacza Êrednià wielkoÊç rocznej emisji CO2 w poprzednim okresie rozliczeniowym

> 50 tys. Mg CO2 i ≤ 500 tys. Mg CO2,

c) grupa C oznacza Êrednià wielkoÊç rocznej emisji

CO2 w poprzednim okresie rozliczeniowym

> 500 tys. Mg CO2;

8) przyrzàdzie pomiarowym — rozumie si´ przez to

urzàdzenie, które ma byç u˝yte do dokonania pomiarów samodzielnie lub w po∏àczeniu z urzàdzeniem/urzàdzeniami uzupe∏niajàcymi;

9) istotnej niezgodnoÊci — rozumie si´ przez to niezgodnoÊç z wymaganiami planu monitorowania,

która to niezgodnoÊç mo˝e byç potraktowana

przez organ kontrolny jako niezgodna z warunkami zezwolenia i mo˝e prowadziç do innego traktowania instalacji przez organ w∏aÊciwy;

10) metodyce monitorowania — rozumie si´ przez to

metody stosowane do ustalenia wielkoÊci emisji

z instalacji, ∏àcznie z doborem poziomów dok∏adnoÊci dla poszczególnych elementów zestawu danych;

11) metodzie bilansu energii — rozumie si´ przez to

metod´ s∏u˝àcà do szacowania iloÊci energii zawartej w paliwie zu˝ytym w kotle, obliczonej jako

suma ciep∏a u˝ytecznego i wszelkich strat energii,

mi´dzy innymi w drodze promieniowania, przenoszenia i emisji gazów spalinowych;

12) niepewnoÊci — rozumie si´ przez to parametr

zwiàzany z wynikiem okreÊlania wielkoÊci, charakteryzujàcy rozproszenie wartoÊci, jakie mo˝na racjonalnie przypisaç danej wielkoÊci, przy uwzgl´dnieniu wp∏ywu zarówno czynników systematycznych, jak i losowych, i wyra˝ony w procentach dla

przedzia∏u ufnoÊci wartoÊci Êredniej wynoszàcego

95 %, z uwzgl´dnieniem wszelkiej asymetrii

w rozk∏adzie wartoÊci;

13) niezgodnoÊci — rozumie si´ przez to jakàkolwiek

czynnoÊç lub pomini´cie czynnoÊci w instalacji

podlegajàcej weryfikacji, zamierzone lub niezamierzone, które jest sprzeczne z planem monitorowania;

14) nieracjonalnych kosztach — rozumie si´ przez to

koszty niewspó∏mierne do spodziewanego przez

prowadzàcego instalacj´ efektu w postaci podniesienia poziomu dok∏adnoÊci monitorowania wielkoÊci emisji CO2, które prowadzàcy instalacj´ poniós∏by w przypadku zastosowania podwy˝szonego poziomu dok∏adnoÊci, z tym ˝e nieracjonalnoÊç

kosztowa zosta∏a uzasadniona w zezwoleniu

wydanym przez organ w∏aÊciwy z zachowaniem

nale˝ytej starannoÊci; w odniesieniu do Êrodków

podnoszàcych jakoÊç monitorowania emisji, ale

niewywierajàcych bezpoÊredniego wp∏ywu na dok∏adnoÊç. Koszty mo˝na uznaç za nieracjonalne,

je˝eli przekraczajà wskaênikowy poziom 1 % Êredniej wartoÊci dost´pnych danych dotyczàcych

emisji podawanych w poprzednim okresie rozliczeniowym; w odniesieniu do instalacji nieposiadajàcych tego rodzaju danych historycznych, jako

poziom odniesienia stosuje si´ dane z reprezentatywnych instalacji, w których prowadzi si´ takie

same lub porównywalne dzia∏ania, skalowanych

zgodnie z ich mocà produkcyjnà;

15) nieracjonalnoÊci technicznej — rozumie si´ przez

to dzia∏ania nieuzasadnione pod wzgl´dem wykonalnoÊci technicznej, niewspó∏mierne do spodziewanego przez prowadzàcego instalacj´ efektu,

w postaci podniesienia poziomu dok∏adnoÊci monitorowania wielkoÊci emisji CO2, które mogà byç

zrealizowane przez prowadzàcego instalacj´

w wymaganym czasie, których nieracjonalnoÊç

zosta∏a stwierdzona i udokumentowana przez prowadzàcego instalacj´ w raporcie;

16) organie w∏aÊciwym — rozumie si´ przez to organ

w∏aÊciwy do wydania pozwolenia zintegrowanego lub pozwolenia na wprowadzanie gazów lub

py∏ów do powietrza, o których mowa w art. 378

ust. 1 i 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Prawo ochrony Êrodowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25,

poz. 150, z póên. zm.2));

17) partii paliwa (surowca, materia∏u) — rozumie si´

przez to iloÊç paliwa (surowca, materia∏u) dostarczanà jednorazowo lub w sposób ciàg∏y w okreÊlonej jednostce czasu, poddawanà reprezentatywnemu próbkowaniu, dla których okreÊla si´ wartoÊç opa∏owà i zawartoÊç w´gla oraz inne cechy

sk∏adu chemicznego;

———————

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y

og∏oszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 111, poz. 708, Nr 138,

poz. 865, Nr 154, poz. 958 i Nr 171, poz. 1056.

Poz. 1142

18) paliwie (materia∏ach) w obrocie handlowym — rozumie si´ przez to paliwa (materia∏y) o okreÊlonym sk∏adzie, podlegajàce cz´stemu i swobodnemu obrotowi, jeÊli dana partia paliwa (materia∏u)

by∏a przedmiotem handlu mi´dzy stronami ekonomicznie niezale˝nymi, wliczajàc w to wszystkie

komercyjne paliwa znormalizowane, gaz ziemny,

ci´˝ki i lekki olej opa∏owy, w´giel, koks naftowy;

19) planie monitorowania — rozumie si´ przez to

szczegó∏owà, kompletnà i przejrzystà dokumentacj´ metodyki monitorowania wielkoÊci emisji z instalacji, w tym dokumentacj´ w zakresie gromadzenia i obróbki danych, a tak˝e systemu kontroli

poprawnoÊci danych;

20) pomniejszych êród∏ach, pomniejszych strumieniach paliw i materia∏ów wsadowych — rozumie

si´ przez to êród∏a, strumienie materia∏ów

wsadowych, które emitujà rocznie nie wi´cej ni˝

5 tys. Mg CO2 lub na które przypada nie wi´cej

ni˝ 10 % (do maksymalnej wielkoÊci wk∏adu

100 tys. Mg CO2 pochodzàcego z paliw kopalnych

rocznie) ca∏kowitej rocznej wielkoÊci emisji CO2

z danej instalacji, przy czym chodzi o wielkoÊç

wi´kszà w kategoriach bezwzgl´dnych wielkoÊci

emisji;

21) powa˝nym zafa∏szowaniu — rozumie si´ przez to

zafa∏szowanie (pomini´cie, b∏´dnà interpretacj´

i b∏´dy, bez uwzgl´dniania dopuszczalnej niepewnoÊci) w rocznym raporcie, które wed∏ug oceny

weryfikatora mo˝e wp∏ynàç na wiarygodnoÊç raportu;

22) poziomie dok∏adnoÊci — rozumie si´ przez to metodyk´ ustalania poszczególnych elementów zestawu danych (dotyczàcych rodzaju instalacji

i êróde∏ w ramach instalacji, wskaêników emisji

oraz wspó∏czynników utleniania lub konwersji),

w poszczególnych grupach emisji, w celu jak najdok∏adniejszego okreÊlenia wielkoÊci emisji CO2;

poziom dok∏adnoÊci oznaczony jest kolejnymi liczbami od 1 do 4, z tym ˝e im wi´ksza liczba, tym

poziom dok∏adnoÊci jest wy˝szy; równowa˝ne poziomy dok∏adnoÊci oznaczone sà lit. a lub b;

23) poziomie istotnoÊci — rozumie si´ przez to próg

iloÊciowy lub punkt odci´cia zastosowany do

okreÊlenia prawid∏owych wniosków z weryfikacji

danych dotyczàcych wielkoÊci emisji, podanych

w rocznym raporcie;

24) poziomie pewnoÊci — rozumie si´ przez to stopieƒ, do jakiego weryfikator jest przekonany, ˝e

wnioski z weryfikacji dowodzà, i˝ informacje przekazane w rocznym raporcie dla instalacji sà wolne

od powa˝nych zafa∏szowaƒ lub zafa∏szowania takie wyst´pujà;

25) racjonalnym zapewnieniu — rozumie si´ przez to

wysoki, ale nie absolutny poziom zapewnienia,

wyra˝ony pozytywnie we wnioskach z weryfikacji,

czy weryfikowany roczny raport jest wolny od powa˝nych zafa∏szowaƒ oraz czy instalacja nie wykazuje powa˝nych niezgodnoÊci;

26) ryzyku zawodnoÊci systemów kontroli wewn´trznej — rozumie si´ przez to podatnoÊç parametru

w rocznym raporcie na powa˝ne zafa∏szowanie,

któremu system kontroli nie zapobiegnie, nie wykryje go ani nie skoryguje na czas;

27) ryzyku niewykrycia — rozumie si´ przez to ryzyko

polegajàce na tym, ˝e weryfikator nie wykryje powa˝nego zafa∏szowania lub powa˝nej niezgodnoÊci;

28) ryzyku nieod∏àcznym — rozumie si´ przez to podatnoÊç zestawu danych okreÊlonych w rocznym

raporcie na powa˝ne zafa∏szowania, przy za∏o˝eniu, ˝e nie prowadzono zwiàzanych z nim dzia∏aƒ

kontrolnych;

29) ryzyku weryfikacyjnym — rozumie si´ przez to ryzyko wyra˝enia przez weryfikatora nieprawid∏owych wniosków z weryfikacji, b´dàcych funkcjà

ryzyka nieod∏àcznego, ryzyka zawodnoÊci systemów kontroli wewn´trznej i ryzyka niewykrycia;

30) strumieniu materia∏ów wsadowych lub paliw

— rozumie si´ przez to rodzaj paliwa, surowca lub

produktu, który w wyniku zu˝ycia lub produkcji

powoduje powstawanie emisji CO2 w jednym êródle lub w wi´kszej liczbie êróde∏;

31) systemie pomiarowym — rozumie si´ przez to

kompletny zestaw przyrzàdów pomiarowych i innego sprz´tu, stosowany do okreÊlania elementów zestawu danych;

32) warunkach normalnych — rozumie si´ przez to

temperatur´ wynoszàcà 273,15 K (tj. 0 °C) i ciÊnienie wynoszàce 101 325 Pa dla metra szeÊciennego

(m3), wykorzystywane przez prowadzàcego instalacj´ do monitorowania wielkoÊci emisji CO2, które sà udokumentowane i przedstawione w rocznym raporcie;

33) weryfikatorze — rozumie si´ przez to uprawnionego, niezale˝nego audytora lub wojewódzkiego

inspektora ochrony Êrodowiska, dokonujàcego

weryfikacji w zakresie zgodnoÊci informacji zawartych w rocznym raporcie ze stanem faktycznym;

34) wzorcowaniu — rozumie si´ przez to zestaw czynnoÊci, które w danych warunkach okreÊlajà zale˝noÊci mi´dzy wartoÊciami wskazywanymi przez

przyrzàd pomiarowy lub system pomiarowy lub

wartoÊciami reprezentowanymi przez wzorzec

miary lub materia∏ referencyjny a odpowiednimi

wartoÊciami wielkoÊci uzyskanymi na podstawie

wzorca porównawczego;

35) zachowawczoÊci — rozumie si´ przez to zestaw

za∏o˝eƒ, który zosta∏ zdefiniowany w taki sposób,

aby nie nastàpi∏o niedoszacowanie emisji;

36) zestawie danych — rozumie si´ przez to nast´pujàce wartoÊci odpowiednio: iloÊç zu˝ytego paliwa

(surowca, materia∏u), wartoÊç opa∏owà paliwa,

wskaênik emisji, wspó∏czynnik utleniania lub konwersji, zawartoÊç w´gla oraz frakcje biomasy;

37) znormalizowanych paliwach handlowych — rozumie si´ przez to znormalizowane paliwa handlowe

w skali mi´dzynarodowej, których wartoÊç opa∏owa zosta∏a okreÊlona z dok∏adnoÊcià ±1 % z poziomem ufnoÊci 95 %;

38) êródle — rozumie si´ przez to urzàdzenie lub zespó∏ urzàdzeƒ mo˝liwy do zidentyfikowania w ramach instalacji jako oddzielne êród∏o, z którego

emitowane sà gazy cieplarniane;

Poz. 1142

39) êród∏ach de minimis, strumieniach materia∏ów

wsadowych lub paliw de minimis — rozumie si´

przez to grup´ pomniejszych êróde∏, które ∏àcznie

emitujà maksymalnie 1 tys. Mg CO2 lub mniej lub

na które przypada nie wi´cej ni˝ 2 % (do maksymalnej wielkoÊci wk∏adu 20 tys. Mg CO2 pochodzàcych z paliw kopalnych rocznie) ca∏kowitej

rocznej emisji CO2 z instalacji przed odj´ciem

przenoszonego CO2, przy czym chodzi o wielkoÊç

wi´kszà w kategoriach bezwzgl´dnych wielkoÊci

emisji.

§ 3. 1. Monitoruje si´ ca∏kowità wielkoÊç emisji

CO2 z instalacji, z podzia∏em na

1) emisje powstajàce w warunkach normalnej eksploatacji instalacji oraz

2) emisje powstajàce w warunkach odbiegajàcych

od normalnych, w∏àcznie z rozruchem i zamykaniem instalacji lub poszczególnych êróde∏ wchodzàcych w sk∏ad instalacji oraz sytuacjami awaryjnymi, wyst´pujàcymi w danym okresie rozliczeniowym.

2. Ogólny sposób monitorowania wielkoÊci emisji

CO2 dla wszystkich rodzajów instalacji obj´tych

wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do

emisji okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia.

3. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci

emisji CO2 z procesów spalania paliw okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.

4. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci

emisji CO2 z rafinerii ropy naftowej okreÊla za∏àcznik

nr 3 do rozporzàdzenia.

5. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci

emisji CO2 z pieców koksowniczych okreÊla za∏àcznik

nr 4 do rozporzàdzenia.

6. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci

emisji CO2 z instalacji pra˝enia i spiekania rud metali,

w tym rudy siarczkowej, okreÊla za∏àcznik nr 5 do rozporzàdzenia.

7. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci

emisji CO2 z instalacji do pierwotnego lub wtórnego

wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do

ciàg∏ego odlewania stali, okreÊla za∏àcznik nr 6 do rozporzàdzenia.

8. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci

emisji CO2 z instalacji do produkcji klinkieru cementowego w piecach obrotowych okreÊla za∏àcznik nr 7 do

rozporzàdzenia.

9. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci

emisji CO2 z instalacji do produkcji wapna okreÊla za∏àcznik nr 8 do rozporzàdzenia.

10. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci

emisji CO2 z instalacji do produkcji szk∏a, w tym w∏ókna szklanego, okreÊla za∏àcznik nr 9 do rozporzàdzenia.

11. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci

emisji CO2 z instalacji do produkcji wyrobów ceramicznych za pomocà wypalania okreÊla za∏àcznik

nr 10 do rozporzàdzenia.

12. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci

emisji CO2 z instalacji do produkcji papieru lub tektury okreÊla za∏àcznik nr 11 do rozporzàdzenia.

§ 4. 1. Monitorowanie wielkoÊci emisji CO2, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, wykonuje si´ poprzez

wskazanie zestawu danych stosowanego we wzorach

obliczeniowych okreÊlonych w cz´Êci A za∏àcznika

nr 1 do rozporzàdzenia lub na podstawie pomiarów

okreÊlonych w cz´Êci B za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia.

2. W przypadku prowadzenia monitorowania na

podstawie pomiarów, prowadzàcy instalacj´ potwierdza uzyskane wielkoÊci emisji CO2 za pomocà wzorów

obliczeniowych okreÊlonych w za∏àcznikach nr 1—11

do rozporzàdzenia.

Poz. 1142

z dnia 16 lipca 2004 r. — Prawo telekomunikacyjne

(Dz. U. Nr 171, poz. 1800, z póên. zm.3)).

§ 6. Sposób weryfikacji rocznych raportów jest

okreÊlony w za∏àczniku nr 13 do rozporzàdzenia.

§ 7. Szczegó∏owy sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 z instalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów emisji okreÊla za∏àcznik nr 14 do rozporzàdzenia.

§ 8. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Ârodowiska z dnia 12 stycznia 2006 r. w sprawie sposobu monitorowania wielkoÊci emisji substancji obj´tych

wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do

emisji (Dz. U. Nr 16, poz. 124).

§ 9. Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ od dnia

1 stycznia 2008 r. w zakresie dotyczàcym sposobu monitorowania wielkoÊci emisji, cz´stotliwoÊci przekazywania danych dotyczàcych monitorowanych wielkoÊci emisji, zakresu informacji zawartych w rocznym

raporcie oraz formy i uk∏adu rocznego raportu.

§ 5. 1. Zakres informacji zawartych w rocznym raporcie oraz forma i uk∏ad rocznego raportu okreÊla za∏àcznik nr 12 do rozporzàdzenia.

§ 10. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

2. Prowadzàcy instalacj´ przekazuje dane dotyczàce monitorowanych wielkoÊci emisji CO2 w rocznym

raporcie.

———————

3. Roczny raport przekazywany jest w formie pisemnej oraz elektronicznej za poÊrednictwem publicznych sieci telekomunikacyjnych w rozumieniu ustawy

Minister Ârodowiska: M. Nowicki

3) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.

z 2004 r. Nr 273, poz. 2703, z 2005 r. Nr 163, poz. 1362

i Nr 267, poz. 2258, z 2006 r. Nr 12, poz. 66, Nr 104,

poz. 708 i 711, Nr 170, poz. 1217, Nr 220, poz. 1600,

Nr 235, poz. 1700 i Nr 249, poz. 1834, z 2007 r. Nr 23,

poz. 137, Nr 50, poz. 331 i Nr 82, poz. 556 oraz z 2008 r.

Nr 17, poz. 101.

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska

z dnia 12 wrzeÊnia 2008 r. (poz. 1142)

Za∏àcznik nr 1

OGÓLNY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 DLA WSZYSTKICH RODZAJÓW INSTALACJI

OBJ¢TYCH WSPÓLNOTOWYM SYSTEMEM HANDLU UPRAWNIENIAMI DO EMISJI

1. Monitorowanie wielkoÊci emisji CO2 wykonuje

si´ przez u˝ycie wzorów obliczeniowych okreÊlonych

w za∏àcznikach do rozporzàdzenia lub na podstawie pomiarów, z wykorzystaniem zestawu danych okreÊlonych z poziomem dok∏adnoÊci wynikajàcym z zakwalifikowania instalacji do odpowiedniej grupy emisji,

zgodnie ze Êrednià wielkoÊcià rocznej emisji CO2 w poprzednim okresie rozliczeniowym z instalacji obj´tej

wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do

emisji.

———————

1) Rodzaje

instalacji okreÊlone w rozporzàdzeniu Ministra

Ârodowiska z dnia 31 marca 2006 r. w sprawie rodzajów

instalacji obj´tych wspólnotowym systemem handlu

uprawnieniami do emisji (Dz. U. Nr 60, poz. 429, z póên.

zm.).

Dla rodzajów instalacji1) elementy zestawu danych

podaje si´ z poziomem dok∏adnoÊci wynikajàcym z zakwalifikowania instalacji do odpowiedniej grupy emisji,

zgodnie z tabelà nr 4.

2. W odniesieniu do rodzajów instalacji, dla których rozporzàdzenie przewiduje równowa˝ny poziom

dok∏adnoÊci, mo˝na dowolnie zastosowaç jeden z poziomów, zamieniç jeden poziom na drugi, odnotowujàc takà zamian´ w rocznym raporcie, pod warunkiem

˝e w zezwoleniu znajduje si´ opis spe∏niania przez

prowadzàcego instalacj´ wymagaƒ obu poziomów

dok∏adnoÊci.

3. W odniesieniu do rodzajów instalacji, dla których

rozporzàdzenie przewiduje alternatywnà metod´ obli-

czeniowà2), mo˝na dowolnie zastosowaç jednà z podanych metod, zamieniç jednà metod´ na drugà, odnotowujàc takà zamian´ w rocznym raporcie, pod warunkiem ˝e w okreÊlonej w zezwoleniu procedurze monitorowania znajduje si´ opis spe∏niania przez prowadzàcego instalacj´ wymagaƒ obu metod obliczeniowych.

4. Je˝eli z rocznego raportu za rok „n” wynika,

˝e wielkoÊç emisji monitorowanego CO2 przekracza

wielkoÊç granicznà w grupie emisji (odpowiednio

50 tys. Mg CO2 lub 500 tys. Mg CO2), to nale˝y zmieniç poziom dok∏adnoÊci na odpowiedni, okreÊlony

dla danej grupy emisji; zmiana musi nastàpiç najpóêniej od dnia 1 stycznia roku „n+2” i mieç charakter trwa∏y.

5. Je˝eli sposób monitorowania wielkoÊci emisji

CO2 oparty na najwy˝szym poziomie dok∏adnoÊci jest

czasowo niewykonalny z powodów nieracjonalnoÊci

technicznej, mo˝na stosowaç poziom dok∏adnoÊci

o jeden stopieƒ ni˝szy do czasu przywrócenia warunków umo˝liwiajàcych stosowanie poprzedniego wy˝szego poziomu dok∏adnoÊci. Nale˝y podjàç wszelkie

mo˝liwe dzia∏ania niezb´dne dla umo˝liwienia jak najszybszego przywrócenia poziomu dok∏adnoÊci stosowanego pierwotnie do celów monitorowania.

6. Wszelkie zmiany poziomów dok∏adnoÊci oraz

szczegó∏owe informacje na temat przejÊciowo stosowanej metodyki monitorowania, w tym czas jej stosowania oraz wielkoÊç emisji CO2, pochodzàcà z poszczególnych okresów odst´pstwa od metodyki okreÊlonej w zezwoleniu, nale˝y uzasadniç i w pe∏ni udokumentowaç w rocznym raporcie. Zmiana poziomów

dok∏adnoÊci, jaka mia∏a miejsce w czasie danego roku

okresu rozliczeniowego, powinna byç uj´ta w oddzielnej cz´Êci raportu za odpowiednie cz´Êci danego roku

okresu rozliczeniowego.

7. Je˝eli do monitorowania wielkoÊci emisji CO2

stosuje si´ dla danego typu paliwa wartoÊci opa∏owe

i wskaêniki emisji, w∏aÊciwe dla danego kraju, zg∏oszone w najnowszym wykazie przekazanym do Sekretariatu Konwencji Ramowej Narodów Zjednoczonych

w sprawie zmian klimatycznych, nale˝y stosowaç

wskaêniki emisji, wartoÊci opa∏owe z Tabel wartoÊci

opa∏owych i wskaêników emisji CO2 do raportowania

w ramach Wspólnotowego Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji obowiàzujàcych w danym roku kalendarzowym, przygotowanych w oparciu o dane

zg∏oszone w najnowszym wykazie przekazanym do

Sekretariatu Konwencji Ramowej Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatycznych i zastosowanych w Raporcie inwentaryzacji emisji gazów cieplarnianych i ich prekursorów do powietrza za ostatni dost´pny rok, og∏oszonych na stronach internetowych

Ministerstwa Ârodowiska i informacyjnie na stronach

internetowych Krajowego Administratora Systemu

Handlu Uprawnieniami do Emisji.

8. Nie monitoruje si´ wielkoÊci emisji CO2 ze spalania paliw w silnikach spalinowych wykorzystywanych do celów transportowych.

———————

2) „Metoda W — W´glany”, „Metoda G — Gips”, „Metoda

P — Produkcja klinkieru” i „Metoda T — Tlenki alkaliczne”

przedstawione w za∏àcznikach nr 2, 7, 8, 9, 10 do rozporzàdzenia.

Poz. 1142

9. Sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2

przez ka˝dego prowadzàcego instalacj´ jest oparty na

planie monitorowania.

Monitorowanie emisji CO2 prowadzi prowadzàcy instalacj´ na podstawie planu monitorowania, który

zawiera

1) opis instalacji, która ma byç obj´ta monitorowaniem, w tym: oznaczenie prowadzàcego instalacj´

i jego adres zamieszkania lub siedziby, informacj´

o tytule prawnym do instalacji, informacj´ o rodzaju instalacji oraz charakterystyk´ technicznà

êróde∏ powstawania i miejsca emisji substancji,

informacje o rodzajach wykorzystywanych materia∏ów, surowców i paliw oraz o wielkoÊci produkcji w ka˝dym roku z ostatnich 5 lat;

2) informacje dotyczàce zakresu obowiàzków zwiàzanych z monitorowaniem i raportowaniem w odniesieniu do danej instalacji;

3) wykaz êróde∏ emisji i strumieni materia∏ów wsadowych, które majà byç obj´te monitorowaniem

w ramach ka˝dego rodzaju instalacji prowadzonego w tej instalacji;

4) opis metody obliczeƒ lub metody pomiarów, która ma byç zastosowana;

5) wykaz poziomów dok∏adnoÊci dla poszczególnych

elementów zestawu danych: danych dotyczàcych

rodzaju instalacji, odpowiednio zu˝ytego paliwa

i jego wartoÊci opa∏owej, wskaêników emisji,

wspó∏czynników utleniania lub konwersji dla ka˝dego strumienia materia∏ów wsadowych, który

ma byç obj´ty monitorowaniem;

6) opis systemów pomiarowych oraz specyfikacje

i dok∏adnà lokalizacj´ przyrzàdów pomiarowych,

które zostanà zastosowane do ka˝dego ze strumieni materia∏ów wsadowych lub paliw, który ma

byç obj´ty monitorowaniem;

7) w stosownych przypadkach dowody wykazujàce

zgodnoÊç z progami niepewnoÊci dla danych dotyczàcych rodzaju instalacji oraz innych parametrów dla poziomów dok∏adnoÊci zastosowanych

dla ka˝dego ze strumieni materia∏ów wsadowych

lub paliw;

8) w stosownych przypadkach opis metody stosowanej do próbkowania paliwa i materia∏ów w celu

ustalenia wartoÊci opa∏owej, zawartoÊci w´gla,

wskaêników emisji i wspó∏czynnika utleniania lub

konwersji oraz zawartoÊci biomasy dla ka˝dego ze

strumieni materia∏ów wsadowych lub paliw;

9) opis êróde∏ lub metod analitycznych, które prowadzàcy instalacj´ zamierza u˝yç do okreÊlenia wartoÊci opa∏owych, zawartoÊci w´gla, wskaênika

emisji, wspó∏czynnika utleniania, wspó∏czynnika

konwersji lub frakcji biomasy dla ka˝dego ze strumieni materia∏ów wsadowych lub paliw;

10) w stosownych przypadkach, wykaz i opis nieakredytowanych laboratoriów i odnoÊnych procedur

analitycznych, wraz z wykazem wszelkich odnoÊnych procedur zapewnienia jakoÊci;

11) w stosownych przypadkach, opis systemu ciàg∏ego pomiaru emisji do wykorzystania na potrzeby monitorowania êróde∏ emisji (w tym punktów pomiarowych, cz´stotliwoÊci pomiarów, stosowanych urzàdzeƒ, procedur wzorcowania, gromadzenia danych i procedur ich przechowywania oraz metod potwierdzania obliczeƒ i raportowania w zakresie danych dotyczàcych dzia∏alnoÊci, wskaêników emisji);

14) w stosownych przypadkach, informacje na temat

odpowiednich powiàzaƒ z dzia∏aniami podejmowanymi w ramach programu ekozarzàdzania i audytu (EMAS)3) lub innych systemów zarzàdzania w dziedzinie ochrony Êrodowiska,

w szczególnoÊci na temat procedur i kontroli

majàcych znaczenie dla monitorowania i sprawozdawczoÊci w odniesieniu do wielkoÊci emisji CO2.

12) w stosownych przypadkach, kiedy zastosowano

metod´ rezerwowà, wyczerpujàcy opis metody

i analizy niepewnoÊci, je˝eli nie zosta∏a wczeÊniej

obj´ta w ramach podpunktów 1—11;

Uk∏ad planu monitorowania

13) opis procedur pozyskiwania danych i ich obróbki

oraz dzia∏aƒ kontrolnych, jak równie˝ opis tych

dzia∏aƒ zgodnie z niniejszym za∏àcznikiem;

Plan monitorowania sporzàdza si´ zgodnie z tabelà A. Tabel´ A mo˝na adaptowaç stosownie do liczby

rodzajów instalacji i êróde∏ oraz rodzajów paliw i procesów obj´tych monitorowaniem.

Tabela A. Plan monitorowania

———————

3) Europejski system ekozarzàdzania i audytu EMAS — na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o krajowym systemie

ekozarzàdzania i audytu (EMAS) (Dz. U. Nr 70, poz. 631, z 2005 r. Nr 175, poz. 1462 oraz z 2007 r. Nr 93, poz. 621).

4) Nale˝y podaç liczb´ porzàdkowà okreÊlonà w rozporzàdzeniu Rady Ministrów w sprawie przyj´cia Krajowego Planu Roz-

dzia∏u Uprawnieƒ do emisji dwutlenku w´gla na dany okres rozliczeniowy.

5) Czy jest wymagana, wstawiç tak lub nie.

6) Wype∏niaç tylko w przypadku, kiedy instalacja obj´ta jest obowiàzkiem sprawozdawczym na podstawie rozporzàdzenia

(WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeƒ i zmieniajàcego dyrektyw´ Rady 91/689/EWG i 96/61/WE, a w zezwoleniu

dla instalacji nie ma wi´cej ni˝ jednej kategorii dzia∏alnoÊci obj´tej E-PRTR. Podanie tej informacji nie jest obowiàzkowe;

stosuje si´ jà wy∏àcznie dla celów uzupe∏niajàcych identyfikacj´, jako dodatek do podanej nazwy i adresu.

———————

7) Maksymalna iloÊç wyrobu lub wyrobów, która mo˝e byç wytworzona w jednostce czasu w normalnych warunkach pra-

cy instalacji.

8) IloÊç energii wprowadzonej do instalacji w paliwie w jednostce czasu przy jej nominalnym obcià˝eniu.

———————

9) Stosowany poziom dok∏adnoÊci — nale˝y wpisaç przy wykorzystywaniu przez prowadzàcego instalacj´ mo˝liwoÊci od-

st´pstw.

10. Zmiany w planie monitorowania muszà byç

precyzyjnie sformu∏owane, uzasadnione i w pe∏ni

udokumentowane w wewn´trznej dokumentacji prowadzonej przez prowadzàcego instalacj´ oraz w rocznym raporcie.

Poz. 1142

Zp = C • NCV

gdzie

C

— oznacza zu˝yte paliwo [Mg] lub [m3],

NCV — oznacza wartoÊç opa∏owà paliwa [TJ/Mg]

lub [TJ/m3].

Cz´Êç A

Obliczanie wielkoÊci emisji CO2

1. Do obliczania wielkoÊci emisji CO2 stosuje si´

nast´pujàcy wzór

E = D • We • Wu

gdzie

E

D

We

Wu

— oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2],

— oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji

(zu˝yte paliwo i wartoÊç opa∏owa),

— oznacza

wskaênik

emisji

wyra˝ony

w [Mg CO2/TJ],

— oznacza wspó∏czynnik utleniania wyra˝ony

jako u∏amek liczby ca∏kowitej,

W´giel [C] zawarty w paliwie, który w procesie spalania nie uleg∏ ca∏kowitemu utlenieniu do postaci CO2,

uwzgl´dnia si´ we wspó∏czynniku utleniania i wyra˝a

jako u∏amek liczby ca∏kowitej. W przypadku gdy

wspó∏czynnik utleniania uwzgl´dnia si´ we wskaêniku

emisji, nie stosuje si´ oddzielnego wspó∏czynnika

utleniania.

3. Szczegó∏owe wzory obliczeƒ wielkoÊci emisji

CO2 z procesu spalania sà okreÊlone w za∏àczniku nr 2

do rozporzàdzenia.

4. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcà z procesów

technologicznych oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru

E = D • We • Wk

gdzie

lub wzór z alternatywnej metody, o ile metoda taka

jest okreÊlona w za∏àcznikach nr 2—11 do rozporzàdzenia, dotyczàcych poszczególnych rodzajów instalacji.

E

D

2. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcà z procesu spalania paliw oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru

We

E = Zp • We • Wu

Wk

— oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2],

— oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji

oparte na parametrze zu˝ycia materia∏ów,

wydajnoÊci przetwórczej lub wielkoÊci produkcji; wyra˝one jako [Mg] lub [m3],

— oznacza

wskaênik

emisji

wyra˝ony

w [Mg CO2/Mg lub Mg CO2/m3],

— oznacza wspó∏czynnik konwersji.

gdzie

E

Zp

We

Wu

— oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2],

— oznacza iloÊç zu˝ytego paliwa wyra˝onà

w postaci zawartoÊci energii [TJ],

— oznacza

wskaênik

emisji

wyra˝ony

w [Mg CO2/TJ],

— oznacza wspó∏czynnik utleniania wyra˝ony

jako u∏amek liczby ca∏kowitej.

W´giel zawarty w materia∏ach wsadowych, który

w trakcie procesu spalania nie ulega ca∏kowitemu

utlenieniu do postaci CO2, uwzgl´dnia si´ we wspó∏czynniku konwersji i wyra˝a jako u∏amek liczby ca∏kowitej. W przypadku gdy wspó∏czynnik konwersji

uwzgl´dnia si´ we wskaêniku emisji, nie stosuje si´

oddzielnego wspó∏czynnika konwersji. IloÊç u˝ytego

materia∏u wsadowego wyra˝a si´ parametrami masy

lub obj´toÊci [Mg lub m3].

———————

10) Europejski system ekozarzàdzania i audytu EMAS — na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o krajowym systemie

ekozarzàdzania i audytu (EMAS) (Dz. U. Nr 70, poz. 631, z 2005 r. Nr 175, poz. 1462 oraz z 2007 r. Nr 93, poz. 621).

5. Szczegó∏owe okreÊlenie metody obliczania

wielkoÊci emisji CO2 pochodzàcej z procesów technologicznych dotyczàcych ró˝nych rodzajów instalacji sà

okreÊlone w za∏àcznikach nr 3—11 do rozporzàdzenia.

Poziomy dok∏adnoÊci

1. Mo˝na zastosowaç ró˝ne poziomy dok∏adnoÊci

dla ró˝nych elementów zestawu danych, je˝eli sà one

opisane w procedurze monitorowania okreÊlonej

w zezwoleniu.

2. Stosuje si´ metod´ najwy˝szego poziomu dok∏adnoÊci do ustalania wszystkich zmiennych dla

wszystkich strumieni materia∏ów wsadowych lub paliw w odniesieniu do wszystkich instalacji nale˝àcych

do grupy emisji B lub C.

3. Mo˝na zastosowaç ni˝szy poziom dok∏adnoÊci

dla danego elementu zestawu danych, najbli˝szy

w ramach metodyki monitorowania, wy∏àcznie

w przypadku, gdy w sposób przekonywujàcy udokumentuje si´, ˝e zastosowanie najwy˝szego poziomu

dok∏adnoÊci jest z przyczyn technicznych niewykonalne lub b´dzie skutkowa∏o nieracjonalnie wysokimi

kosztami.

4. Stosuje si´ w stosunku do wszystkich g∏ównych

êróde∏ w instalacji i g∏ównych strumieni materia∏ów

wsadowych co najmniej poziomy dok∏adnoÊci okreÊlone w tabeli nr 4.

5. Mo˝na zastosowaç poziom dok∏adnoÊci 1 jako

minimum dla elementów zestawu danych stosowanych w obliczeniach wielkoÊci emisji z pomniejszych

êróde∏, pomniejszych strumieni materia∏ów wsadowych oraz zastosowaç metody monitorowania i sprawozdawczoÊci, korzystajàc z w∏asnej oceny szacunkowej dla êróde∏ de minimis i strumienia materia∏ów

wsadowych lub paliw de minimis, nie stosujàc podzia∏u na poziomy dok∏adnoÊci.

6. W odniesieniu do paliwa z biomasy i materia∏ów kwalifikujàcych si´ jako czyste mo˝na zastosowaç

metody monitorowania bez podzia∏u na poziomy dok∏adnoÊci, w odniesieniu do instalacji lub technicznie

mo˝liwych do zidentyfikowania jej cz´Êci, chyba ˝e zastosuje si´ metod´ odejmowania obliczonej wartoÊci

emisji pochodzàcej z biomasy od wartoÊci emisji

okreÊlonej za pomocà ciàg∏ego pomiaru emisji. Takie

metody niestosujàce podzia∏u na poziomy dok∏adnoÊci obejmujà metod´ bilansu energetycznego.

7. WielkoÊci emisji CO2 pochodzàce z paliw zawierajàcych zanieczyszczenia w formie skamielin i materia∏ów kwalifikujàcych si´ jako biomasa podaje si´

i szacuje si´ przy pomocy metod niestosujàcych podzia∏u na poziomy dok∏adnoÊci. Paliwa mieszane

i materia∏y zawierajàce biomas´ charakteryzuje si´

z zastosowaniem wymagaƒ cz´Êci G pkt 4, chyba ˝e

strumieƒ materia∏ów wsadowych kwalifikuje si´ jako

êród∏a de minimis lub strumieƒ materia∏ów wsadowych lub paliw de minimis.

8. Je˝eli zastosowanie metodyki najwy˝szego poziomu dok∏adnoÊci lub zastosowanie poziomu dok∏adnoÊci okreÊlonego w zezwoleniu sà czasowo nie-

Poz. 1142

wykonalne z powodów technicznych, mo˝na zastosowaç najwy˝szy z dost´pnych poziomów dok∏adnoÊci,

do czasu przywrócenia warunków umo˝liwiajàcych

stosowanie poprzedniego poziomu. Nale˝y podjàç

wszelkie dzia∏ania niezb´dne do jak najszybszego

przywrócenia poziomu dok∏adnoÊci stosowanego

pierwotnie do celów monitorowania i raportowania.

Zmiany poziomów dok∏adnoÊci muszà byç w pe∏ni

udokumentowane i opisane w rocznym raporcie ze

szczegó∏owymi informacjami na temat przejÊciowej

metodyki monitorowania.

9. Luki w danych, wynikajàce z okresów przerw

w pracy systemów pomiarowych, nale˝y traktowaç

zgodnie z dobrà praktykà zawodowà, zapewniajàcà

zachowawcze

oszacowanie

wielkoÊci

emisji,

z uwzgl´dnieniem przepisów dokumentu referencyjnego w sprawie zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli11).

10. W przypadku zmiany poziomów dok∏adnoÊci

w trakcie roku okresu rozliczeniowego wielkoÊç emisji

CO2 okreÊla si´ jako oddzielne cz´Êci raportu w odniesieniu do odpowiednich cz´Êci danego roku okresu

rozliczeniowego.

Metody rezerwowe

1. W przypadkach, w których zastosowanie co najmniej poziomu dok∏adnoÊci 1 dla strumieni materia∏ów wsadowych, z wyjàtkiem êróde∏ de minimis, strumienia materia∏ów wsadowych lub paliw de minimis,

jest technicznie niewykonalne lub skutkowa∏oby nieracjonalnymi kosztami, stosuje si´ tzw. metod´ rezerwowà. Zwalnia to z obowiàzku zastosowania wymagaƒ z cz´Êci A „Poziomy dok∏adnoÊci” niniejszego za∏àcznika do rozporzàdzenia i pozwala na opracowanie

w pe∏ni zindywidualizowanej metodyki monitorowania. Przedstawia si´ przekonywujàce uzasadnienie, ˝e

przez zastosowanie tej alternatywnej metodyki w odniesieniu do ca∏ej instalacji, ogólne poziomy niepewnoÊci podane w tabeli nr 1 za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia dla rocznej wielkoÊci emisji CO2 zostajà

spe∏nione dla ca∏ej instalacji.

2. Analiza niepewnoÊci ocenia iloÊciowo niepewnoÊci wszystkich elementów zestawu danych stosowanych do obliczenia rocznej wielkoÊci emisji CO212).

Analiz´ przeprowadza si´ na podstawie danych z poprzedniego roku oraz aktualizuje si´ jà co roku i za∏àcza do rocznego raportu.

3. Stosuje si´ i podaje w rocznym raporcie dost´pne dane lub najlepsze szacunki zestawu danych,

w stosownych przypadkach stosujàc analizy laboratoryjne. Odpowiednie metody zamieszcza si´ w planie

monitorowania. Tabela nr 1 nie ma zastosowania do

instalacji, w których wielkoÊç emisji CO2 okreÊla si´

za pomocà ciàg∏ego pomiaru emisji, zgodnie z za∏àcznikiem nr 14 do rozporzàdzenia.

———————

11) „Dokument referencyjny w sprawie ogólnych zasad mo-

nitorowania”, lipiec 2003 r.

to the Expression of Uncertainty in Measurement, ISO”; wydanie polskie „Wyra˝anie niepewnoÊci

pomiaru. Przewodnik”, G∏ówny Urzàd Miar, 1999 r., oraz

norma ISO 5172.

12) „Guide

Tabela nr 1. Rezerwowe progi ca∏kowitej niepewnoÊci

Dane dotyczàce rodzaju instalacji

1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji reprezentujà

informacje o przep∏ywie materia∏ów, zu˝yciu paliwa,

materia∏ach wsadowych lub o wielkoÊci produkcji,

wyra˝onych w jednostkach energii [TJ] (w wyjàtkowych przypadkach równie˝ jako masa lub obj´toÊç

[Mg lub m3]) odnoÊnie do paliwa oraz masy lub obj´toÊci surowców lub produktów [Mg lub m3].

nast´pny odpowiedni dzieƒ roboczy, który oddzieli

dany rok rozliczeniowy od nast´pnego. Odchylenia,

które mogà stosowaç si´ do jednego lub kilku strumieni materia∏ów wsadowych, odnotowuje si´, dajàc

podstaw´ wartoÊci reprezentatywnej dla roku kalendarzowego, a nast´pnie konsekwentnie uwzgl´dnia

si´ w nast´pnym roku.

Wskaêniki emisji CO2

Mo˝na zastosowaç dane dotyczàce rodzaju instalacji okreÊlone na podstawie zakupionej iloÊci paliwa

lub materia∏u — potwierdzonej rachunkiem, okreÊlonych zgodnie z poziomami dok∏adnoÊci opisanymi

w zezwoleniu.

1. Wskaêniki emisji CO2 opierajà si´ na zawartoÊci

w´gla [C] w paliwach lub materia∏ach wsadowych.

Wyra˝a si´ je jako wspó∏czynniki spalania [Mg CO2/TJ]

lub wspó∏czynniki procesu [Mg CO2/Mg albo

Mg CO2/m3].

2. W przypadku gdy danych dotyczàcych rodzaju

instalacji na potrzeby obliczenia wielkoÊci emisji CO2

nie mo˝na okreÊliç bezpoÊrednio, dane te okreÊla si´

poprzez ocen´ zmian zapasów, obliczajàc przy u˝yciu

nast´pujàcego wzoru

2. W przypadku gdy stosowanie wskaêników emisji CO2 dla paliwa wyra˝onych w [Mg CO2/TJ] skutkowa∏oby nieracjonalnymi kosztami, to do monitorowania wielkoÊci emisji CO2 mo˝na stosowaç

wzgl´dem paliw wskaênik emisji CO2 ze spalania,

oparty na zawartoÊci w´gla w paliwach wyra˝ony w

[Mg CO2/Mg]. Do przeliczania w´gla [C] na odpowiednià wartoÊç dla CO2 stosuje si´ wspó∏czynnik13) 3,664

[Mg CO2/Mg C].

MC = MP + (MS – ME) – MO

gdzie

MC — oznacza materia∏ przetworzony w danym roku

okresu rozliczeniowego,

MP — oznacza materia∏ zakupiony w danym roku

okresu rozliczeniowego,

MS — oznacza zapas materia∏u istniejàcy na poczàtku danego roku okresu rozliczeniowego,

ME — oznacza zapas materia∏u pozosta∏y na koƒcu

danego roku okresu rozliczeniowego,

MO — oznacza materia∏ wykorzystany do innych celów (do transportu lub odsprzeda˝y).

3. W przypadku gdy ustalenie iloÊci MS i ME za

pomocà bezpoÊrednich pomiarów jest technicznie

niewykonalne albo powodowa∏oby ponoszenie nieracjonalnie wysokich kosztów, mo˝na oszacowaç te

dwie wielkoÊci w oparciu o dane z poprzednich lat

w korelacji z wielkoÊcià produkcji w danym roku okresu rozliczeniowego lub udokumentowanych metod

i odnoÊnych danych w zweryfikowanych sprawozdaniach finansowych za dany rok okresu rozliczeniowego.

4. W przypadku gdy okreÊlenie danych dotyczàcych rodzaju instalacji dla ca∏ego roku rozliczeniowego jest technicznie niewykonalne lub mog∏oby skutkowaç nieracjonalnie wysokimi kosztami, wybiera si´

3. Wskaêniki emisji CO2 oraz sposoby wyznaczania wskaêników emisji CO2 dla konkretnych rodzajów

instalacji sà okreÊlone w cz´Êciach E i G.

4. Wy˝sze poziomy dok∏adnoÊci wymagajà wyznaczenia specjalnych wskaêników emisji CO2 dla konkretnych rodzajów instalacji zgodnie ze sposobami

okreÊlonymi w cz´Êci G. Metody oparte na poziomie

dok∏adnoÊci 1 wymagajà u˝ycia referencyjnych

wskaêników emisji CO2, okreÊlonych w cz´Êci E.

5. Biomas´ uznaje si´ za substancj´ neutralnà pod

wzgl´dem emisji CO2, w zwiàzku z tym do biomasy

stosuje si´ wskaênik emisji CO2 wynoszàcy zero

[Mg CO2/TJ lub Mg lub m3]. Wykaz ró˝nych rodzajów

materia∏ów uznawanych za biomas´ jest okreÊlony

w cz´Êci F.

6. W odniesieniu do paliw lub materia∏ów zawierajàcych zarówno w´giel [C] pochodzenia kopalnego,

jak i w´giel [C] w postaci biomasy stosuje si´ wa˝ony

wskaênik emisji CO2 oparty na procentowej zawartoÊci w´gla kopalnego w ∏àcznej zawartoÊci w´gla w pa———————

13) Wspó∏czynnik okreÊla si´ jako stosunek mas atomowych

w´gla (12,011) i tlenu (15,9994).

liwie. Obliczenie odpowiednio dokumentuje si´ zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w cz´Êci G.

7. CO2 zwiàzany w paliwie, który jest przenoszony

do instalacji obj´tych wspólnotowym systemem jako

cz´Êç paliwa, w∏àcza si´ do wskaênika emisji CO2 dla

tego paliwa. CO2 zwiàzany w paliwie, pochodzàcy ze

strumienia materia∏ów wsadowych, ale nast´pnie

przeniesiony z instalacji jako cz´Êç paliwa, mo˝e zostaç odj´ty od wielkoÊci emisji CO2 z tej instalacji —

niezale˝nie od tego, czy zostaje dostarczony do innej

instalacji obj´tej systemem, czy nie. W ka˝dym przypadku zostaje on uwzgl´dniony w rocznym raporcie

jako informacja dodatkowa.

Poz. 1142

1,5 % bezpoÊrednio, stosujàc przep∏ywomierze masy

lub obj´toÊci lub wa˝àc, albo poÊrednio z masy odnoÊnego produktu.

4. W przypadkach, w których cz´Êç przenoszonego

CO2 zosta∏a wygenerowana z biomasy lub gdy instalacja tylko cz´Êciowo jest obj´ta wspólnotowym systemem, odejmuje si´ tylko odpowiednià frakcj´ masy

przenoszonego CO2 pochodzàcego z paliw kopalnych

i materia∏ów. Odpowiednie metody przypisywania

tych frakcji szacuje si´ zachowawczo.

Cz´ Êç B

Pomiary wielkoÊci emisji CO2

Wspó∏czynnik utleniania lub konwersji

1. W przypadku gdy dany wskaênik emisji CO2 nie

uwzgl´dnia procentowej zawartoÊci w´gla [C], który

nie uleg∏ utlenieniu lub nie zosta∏ przetworzony w procesie, stosuje si´ dodatkowo wspó∏czynnik utleniania

lub konwersji.

2. W przypadku gdy w danej instalacji stosowane

sà ró˝ne paliwa lub materia∏y i oblicza si´ wspó∏czynniki utleniania dla konkretnych rodzajów instalacji,

mo˝na okreÊliç jeden zbiorczy wspó∏czynnik utleniania dla rodzaju instalacji i stosowaç go wzgl´dem

wszystkich paliw lub materia∏ów albo przypisaç nieca∏kowite utlenianie do jednego g∏ównego strumienia

paliwa lub materia∏u, a wobec innych paliw lub materia∏ów stosowaç wartoÊç wspó∏czynnika utleniania

równà 1.

Przenoszony CO2

1. CO2, który nie zosta∏ wyemitowany z instalacji,

lecz zosta∏ wyprowadzony z niej w postaci czystej substancji, lub zosta∏ bezpoÊrednio wykorzystany i zwiàzany w produkcie lub surowcu wsadowym, odejmuje

si´ od obliczonej wielkoÊci emisji CO2, opisujàc sposób wyliczenia iloÊci przenoszonego CO2. OdnoÊnà

iloÊç przenoszonego CO2 zg∏asza si´ jako pozycj´ dodatkowà w rocznym raporcie.

2. Za przenoszony CO2 mo˝na uznawaç czysty

CO2, który zostaje wyprowadzony z instalacji m. in.

w celu wykorzystania

1) do nasycania napojów;

2) jako suchy lód do celów ch∏odniczych;

3) jako czynnik gaÊniczy, czynnik ch∏odniczy lub jako

gaz laboratoryjny;

4) do dezynfekcji ziarna;

5) w produktach i surowcach w przemyÊle spo˝ywczym, chemicznym lub celulozowym;

6) jako w´glany zwiàzane w suszony rozpryskowo

produkt z pó∏suchego oczyszczania gazów spalinowych (SDAP).

3. W stosownych przypadkach mas´ CO2 lub w´glanu przenoszonego rocznie okreÊla si´ z maksymalnà dopuszczalnà niepewnoÊcià wynoszàcà mniej ni˝

1. WielkoÊç emisji CO2 mo˝e byç okreÊlona przy

u˝yciu systemów ciàg∏ych pomiarów emisji, zwanych

dalej „CEMS”, ze wszystkich lub z wybranych êróde∏,

stosujàc do tego celu znormalizowane lub przyj´te

metody potwierdzajàce, ˝e stosowanie metody CEMS

umo˝liwia osiàgni´cie wi´kszej dok∏adnoÊci ni˝ obliczenie wielkoÊci emisji CO2 przy u˝yciu najwy˝szych

poziomów dok∏adnoÊci.

2. Konkretne rozwiàzania w zakresie metod opartych na pomiarach przedstawiono w za∏àczniku nr 14

do rozporzàdzenia.

3. System CEMS po uruchomieniu poddaje si´

okresowym kontrolom pod kàtem jego funkcjonalnoÊci

i prawid∏owoÊci dzia∏ania. Kontrole systemu obejmujà

1) czas reakcji;

2) liniowoÊç;

3) interferencje;

4) dryft wartoÊci dla mierzonej wielkoÊci;

5) dok∏adnoÊç w porównaniu do metody referencyjnej.

4. W zmierzonych wielkoÊciach emisji CO2 wartoÊç emisji CO2 pochodzàcà z frakcji biomasy wyznaczonà w oparciu o metod´ obliczeniowà odejmuje si´

od ca∏kowitej emisji CO2 z instalacji i zg∏asza jako pozycj´ dodatkowà.

Poziomy dok∏adnoÊci metod pomiarowych

1. Dla ka˝dego êród∏a wymienionego w zezwoleniu, dla którego odnoÊne wielkoÊci emisji CO2 ustalane sà z zastosowaniem CEMS, stosuje si´ najwy˝szy

poziom dok∏adnoÊci zgodny z za∏àcznikiem nr 14 do

rozporzàdzenia.

2. Ni˝szy poziom dok∏adnoÊci wobec danego elementu zestawu danych, najbli˝szy w hierarchii metodyki monitorowania, mo˝na zastosowaç tylko w przypadku przed∏o˝enia przekonywajàcych dowodów, ˝e

zastosowanie najwy˝szego poziomu dok∏adnoÊci jest

z przyczyn technicznych niewykonalne lub doprowadzi do nieracjonalnie wysokich kosztów. Dlatego wybrany poziom dok∏adnoÊci metody powinien zapewniaç najwy˝szy poziom dok∏adnoÊci, jaki jest technicznie wykonalny, i nie prowadziç do ponoszenia nieracjonalnie wysokich kosztów.

3. W odniesieniu do okresu rozliczeniowego

2008—2012 stosuje si´ co najmniej poziom dok∏adnoÊci 2, wskazany w za∏àczniku nr 14 do rozporzàdzenia,

chyba ˝e nie jest to technicznie wykonalne.

rozliczeniowego. JeÊli taki okres nie ma zastosowania ze wzgl´du na znaczne zmiany technologiczne w instalacji, okreÊla si´ w sposobie monitorowania reprezentatywne ramy czasowe,

w miar´ mo˝liwoÊci trwajàce 1 rok.

Dalsze procedury i wymagania

Obliczenia Êredniej arytmetycznej i odchylenia

standardowego przedstawia si´ weryfikatorowi.

1. Tempo zbierania prób danych

— inne parametry

Ârednie godzinowe („prawid∏owy godzinowy zbiór

danych”) oblicza si´ w stosownych przypadkach dla

wszystkich elementów ustalania emisji, zgodnie z za∏àcznikiem nr 14 do rozporzàdzenia, przez wykorzystanie wszystkich punktów danych dost´pnych dla tej

konkretnej godziny.

W przypadku sprz´tu, który nie by∏ kontrolowany

lub który pozostawa∏ niesprawny przez cz´Êç tej godziny, Êrednià godzinowà oblicza si´ proporcjonalnie

do pozosta∏ych punktów danych dla tej konkretnej godziny.

W przypadku gdy nie ma mo˝liwoÊci obliczenia

prawid∏owego godzinowego zbioru danych dla elementu ustalenia emisji z uwagi na fakt, ˝e dost´pnych

jest mniej ni˝ 50 % maksymalnej liczby godzinowych

punktów danych14), godzina taka jest stracona. W ka˝dym przypadku gdy obliczenie prawid∏owego godzinowego zbioru danych jest niemo˝liwe, oblicza si´

wartoÊci zast´pcze.

2. Brakujàce dane

W przypadku gdy nie mo˝na otrzymaç prawid∏owego godzinowego zbioru danych dla jednego lub

wi´cej elementów obliczeƒ emisji ze wzgl´du na brak

kontroli nad sprz´tem (np. w przypadku wzorcowania

lub b∏´dów wynikajàcych z zak∏óceƒ) lub jego niesprawnoÊci, okreÊla si´ wartoÊci zast´pcze dla ka˝dej

z brakujàcych godzin z prawid∏owym zbiorem danych

zgodnie z poni˝szym

— st´˝enia

W przypadku gdy nie mo˝na uzyskaç prawid∏owego godzinowego zbioru danych dla parametru

mierzonego bezpoÊrednio jako st´˝enie, wartoÊç

zast´pczà C*zast dla tej godziny oblicza si´ w nast´pujàcy sposób

gdzie

–

C

— Êrednia arytmetyczna st´˝eƒ konkretnego

parametru,

σC_ —najlepsza wartoÊç szacunkowa odchylenia

standardowego st´˝enia konkretnego parametru.

Ârednià arytmetycznà i odchylenie standardowe

oblicza si´ na koniec danego roku okresu rozliczeniowego z ca∏ego zbioru danych dotyczàcych

emisji odnotowanych w trakcie tego roku okresu

———————

14) W stosunku do maksymalnej liczby punktów danych go-

dzinowych, wynikajàcych z cz´stotliwoÊci pomiarów.

W przypadku gdy nie mo˝na uzyskaç prawid∏owego godzinowego zbioru danych dla parametrów niemierzonych bezpoÊrednio jako st´˝enia,

wartoÊci zast´pcze tych parametrów otrzymuje

si´ z modelu bilansu masowego lub metodà bilansu energetycznego w procesie. Pozosta∏e mierzone elementy obliczenia emisji wykorzystuje si´

do walidacji wyników.

Model bilansu masowego lub energetycznego

i za∏o˝enia stanowiàce ich podstaw´ dokumentuje si´ i przedstawia weryfikatorowi wraz z wynikami obliczeƒ.

3. Potwierdzajàce obliczenia emisji

Równolegle z ustalaniem wielkoÊci emisji CO2 metodami opartymi na pomiarach, rocznà wielkoÊç emisji CO2 okreÊla si´ przez obliczenia oparte na jednym

z poni˝szych rozwiàzaƒ

1) obliczenia wielkoÊci emisji CO2 przedstawione

w odnoÊnych za∏àcznikach do rozporzàdzenia dla

poszczególnych rodzajów instalacji, przy czym

w celu obliczenia wielkoÊci emisji CO2 mo˝na stosowaç ni˝sze poziomy dok∏adnoÊci, lub

2) obliczenia wielkoÊci emisji CO2 przedstawione w Wytycznych Mi´dzyrzàdowego Zespo∏u

ds. Zmian Klimatu z 2006 r., zwanych dalej „wytycznymi IPCC”, przy czym mo˝na zastosowaç

metody poziomu dok∏adnoÊci 1.

Mi´dzy wynikami pomiarów i metody obliczeniowej mogà wystàpiç odchylenia. Bada si´ korelacje pomi´dzy wynikami z pomiarów i z metody obliczeniowej, uwzgl´dniajàc mo˝liwoÊç zaistnienia rodzajowego odchylenia wynikajàcego z zastosowania tych dwu

ró˝nych metod. Bioràc pod uwag´ t´ korelacj´, wykorzystuje si´ wyniki metody obliczeniowej do skroÊnego sprawdzenia wyników uzyskanych metodà pomiarów.

OkreÊla si´ i umieszcza w rocznym raporcie odnoÊne dane, je˝eli sà dost´pne, lub najlepsze mo˝liwe

szacunki danych dotyczàcych rodzaju instalacji, wartoÊci opa∏owych, wskaêników emisji CO2, wspó∏czynników utleniania i innych parametrów wykorzystanych do ustalania wielkoÊci emisji CO2, zgodnie z za∏àcznikami nr 2—11 do rozporzàdzenia, wykorzystujàc

w stosownych przypadkach analizy. W planie monitorowania okreÊla si´ odnoÊne metody, jak równie˝ wybranà metod´ potwierdzania obliczeƒ.

W przypadku gdy porównanie z wynikami metody

obliczeniowej wskazuje wyraênie na nieprawid∏owoÊci w wynikach pomiarów, stosuje si´ wartoÊci zast´pcze.

Cz´Êç C

dwie dogodne regu∏y uwzgl´dniania nieskorelowanych niepewnoÊci przy ich dodawaniu i mno˝eniu, lub stosujàc odpowiednie zachowawcze przybli˝enia, je˝eli wyst´pujà niepewnoÊci wspó∏zale˝ne

1) W odniesieniu do metodyki opartej na obliczeniach, opisanej w zezwoleniu, okreÊla si´ kombinacj´ poziomów dok∏adnoÊci dla ka˝dego strumienia materia∏ów wsadowych w ramach danej

instalacji oraz wszystkie inne szczegó∏owe aspekty metodyki monitorowania wybranej dla danej

instalacji. W ten sposób okreÊla si´ zakres niepewnoÊci wynikajàcych bezpoÊrednio z prawid∏owego

stosowania metodyki monitorowania.

a) dla niepewnoÊci sumy (np. poszczególnych

wartoÊci wchodzàcych w sk∏ad wartoÊci rocznej)

Ocena niepewnoÊci

1. Obliczenie

2) Przedstawienie kombinacji poziomów dok∏adnoÊci w raporcie uznaje si´ za okreÊlenie niepewnoÊci w zakresie sprawozdawczoÊci. W przypadku

stosowania metodyki opartej na obliczeniach, nie

ma wymogu przedstawienia sprawozdania na temat niepewnoÊci.

3) Dopuszczalne niepewnoÊci systemu pomiarowego dla poszczególnych poziomów dok∏adnoÊci

obejmujà okreÊlone niepewnoÊci funkcjonowania

zastosowanych urzàdzeƒ pomiarowych, niepewnoÊci zwiàzane z wzorcowaniem urzàdzeƒ (w stosownych przypadkach z wzorcowaniem) oraz

wszelkie dodatkowe niepewnoÊci zwiàzane z wykorzystywaniem urzàdzeƒ w praktyce. Przedstawione wartoÊci progowe w ramach poziomów dok∏adnoÊci odnoszà si´ do niepewnoÊci zwiàzanych

z wartoÊcià za jeden rok okresu rozliczeniowego.

4) W zakresie dotyczàcym paliw lub materia∏ów

w obrocie handlowym zezwala si´ na okreÊlenie

rocznego przep∏ywu paliwa/materia∏u wy∏àcznie

na podstawie fakturowanej iloÊci paliwa/materia∏u, bez dalszego udowadniania towarzyszàcych

niepewnoÊci, a zastosowanie odpowiednich norm

krajowych lub mi´dzynarodowych zapewnia spe∏nienie odpowiednich wymagaƒ w odniesieniu do

danych na temat rodzaju instalacji w zakresie

transakcji handlowych.

5) We wszystkich pozosta∏ych przypadkach przedstawia si´ na piÊmie dowody dotyczàce poziomu niepewnoÊci zwiàzanego z okreÊleniem danych dotyczàcych rodzaju instalacji dla ka˝dego strumienia

materia∏ów wsadowych, w celu wykazania zgodnoÊci z progami niepewnoÊci zdefiniowanymi

w za∏àcznikach nr 2—11 do rozporzàdzenia.

6) Obliczenia sporzàdza si´ na podstawie specyfikacji dostarczonych przez dostawc´ przyrzàdów pomiarowych. Je˝eli specyfikacje takie nie sà dost´pne, zapewnia si´ oszacowanie niepewnoÊci

takiego przyrzàdu pomiarowego. W obu przypadkach uwzgl´dnia si´ konieczne korekty do tych

specyfikacji wynikajàce z rzeczywistych warunków

u˝ytkowania, takich jak: starzenie si´ urzàdzenia,

warunki Êrodowiska fizycznego, wzorcowanie

i utrzymanie. Poprawki te mogà obejmowaç zachowawcze osàdy dokonywane przez ekspertów.

7) W przypadku stosowania systemów pomiarowych bierze si´ pod uwag´ zbiorczy wp∏yw

wszystkich sk∏adowych systemu na niepewnoÊç

danych dotyczàcych rodzaju instalacji, stosujàc

prawo propagacji b∏´dów, z którego wynikajà

dla nieskorelowanych niepewnoÊci

dla skorelowanych niepewnoÊci

gdzie

Uca∏k

— niepewnoÊç

iloczynu

wyra˝ona

w procentach,

xn i Un — niepewne wielkoÊci i zwiàzane z nimi

procentowe niepewnoÊci,

b) dla niepewnoÊci iloczynu (np. ró˝nych parametrów u˝ytych do przeliczenia odczytów przyrzàdu)

dla nieskorelowanych niepewnoÊci

dla skorelowanych niepewnoÊci

gdzie

Uca∏k — niepewnoÊç produktu wyra˝ona w procentach,

Un

— procentowe niepewnoÊci

z ka˝dà wielkoÊcià.

zwiàzane

8) Poprzez proces zapewniania jakoÊci i kontroli jakoÊci panuje si´ nad zakresem i zmniejsza pozostajàce niepewnoÊci w danych dotyczàcych wielkoÊci emisji CO2 przedstawianych w rocznym raporcie. W trakcie procesu weryfikacji weryfikator

sprawdza prawid∏owoÊç stosowania metodyki

monitorowania opisanej w zezwoleniu, ocenia

sposób zarzàdzania niepewnoÊciami i zmniejszanie pozostajàcych niepewnoÊci za pomocà stosowanych procedur zapewniania jakoÊci i kontroli jakoÊci.

2. Pomiary

1) Do monitorowania wielkoÊci emisji CO2 mo˝na zastosowaç sposób monitorowania oparty na pomiarach, je˝eli prowadzi on do wiarygodnych wyników o ni˝szym poziomie niepewnoÊci ni˝ odpowiednia metoda obliczeniowa. Zg∏asza si´ iloÊciowe wyniki poszerzonej analizy niepewnoÊci,

uwzgl´dniajàcej nast´pujàce êród∏a niepewnoÊci

a) okreÊlone niepewnoÊci urzàdzeƒ do prowadzenia ciàg∏ego pomiaru,

b) niepewnoÊci zwiàzane z wzorcowaniem urzàdzeƒ,

c) dodatkowe niepewnoÊci zwiàzane z praktycznym wykorzystaniem urzàdzeƒ monitorujàcych.

2) Uzasadnia si´ u˝ycie systemu ciàg∏ych pomiarów

emisji dla wybranych lub wszystkich êróde∏ w ramach instalacji, jak równie˝ wszystkie szczegó∏owe aspekty metodyki monitorowania dla tych êróde∏. W ten sposób okreÊla si´ zakres niepewnoÊci

wynikajàcych bezpoÊrednio z prawid∏owego stosowania metodyki monitorowania opisanej w zezwoleniu.

3) Przedstawia si´ w rocznym raporcie wielkoÊç niepewnoÊci, wynikajàcà z wst´pnej, poszerzonej analizy niepewnoÊci w odniesieniu do odpowiednich

êróde∏ i strumieni materia∏ów wsadowych. Przedstawienie tej wielkoÊci niepewnoÊci w rocznym raporcie uznawane jest za okreÊlenie niepewnoÊci.

4) Poprzez proces zapewnienia i kontroli jakoÊci panuje si´ nad zakresem i zmniejsza pozostajàce niepewnoÊci w danych dotyczàcych emisji przedstawianych w rocznym raporcie. W trakcie procesu

weryfikacji weryfikator sprawdza prawid∏owoÊç

stosowania metodyki monitorowania, ocenia sposób zarzàdzania niepewnoÊciami i zmniejszanie

pozostajàcych niepewnoÊci za pomocà stosowanych procedur zapewnienia i kontroli jakoÊci.

Cz´Êç D

Sposób zapewnienia jakoÊci i kontroli jakoÊci

Warunki ogólne

1. W celu monitorowania wielkoÊci emisji CO2

opracowuje si´, dokumentuje, wprowadza i utrzymuje skuteczny system gromadzenia, zarzàdzania i obróbki danych w zakresie monitorowania i rozliczania

wielkoÊci emisji CO2 zgodnie z za∏àcznikami nr 1—11

do rozporzàdzenia (zwane dalej „dzia∏aniami w zakresie przep∏ywu danych”). Wspomniane dzia∏ania w zakresie przep∏ywu danych obejmujà: pomiary, monitorowanie, przetwarzanie i obliczanie parametrów,

umo˝liwiajàce sporzàdzanie rocznych raportów. Informacje przechowywane w systemie zarzàdzania danymi obejmujà informacje wymienione w za∏àczniku

nr 12 do rozporzàdzenia.

System kontroli

1. Skuteczny system kontroli powinien gwarantowaç, aby roczny raport wynikajàcy z dzia∏aƒ w zakresie przep∏ywu danych nie zawiera∏ zafa∏szowaƒ, oraz

zapewniaç zgodnoÊç rocznego raportu z procedurà

monitorowania okreÊlonà w zezwoleniu i niniejszym

za∏àczniku.

2. System kontroli powinien sk∏adaç si´ z procesów majàcych na celu skuteczne monitorowanie

i sprawozdawczoÊç, zgodnie z za∏o˝eniami projektu

i procesu wdro˝enia go przez osoby odpowiedzialne

za roczne raporty. System kontroli sk∏ada si´ z nast´pujàcych cz´Êci

1) w∏asny system stosowany do oceny ryzyka nieod∏àcznego i ryzyka zawodnoÊci systemów kontroli

Poz. 1142

wewn´trznej, przeinaczeƒ lub opuszczeƒ (zafa∏szowaƒ) w rocznych raportach oraz do oceny niezgodnoÊci z planem monitorowania, procedurà

monitorowania okreÊlonà w zezwoleniu i niniejszym za∏àczniku do rozporzàdzenia;

2) dzia∏ania kontrolne, pomagajàce

stwierdzone czynniki ryzyka.

ograniczyç

3. Ocenia si´ i ulepsza system kontroli, w celu

unikni´cia zafa∏szowaƒ i istotnych niezgodnoÊci z wymaganiami w rocznym raporcie. Oceny obejmujà

wewn´trzne audyty systemu kontrolnego i danych

sprawozdawczych. System kontroli mo˝e zawieraç

odniesienia do innych procedur i dokumentów, w tym

do tych zawartych w ramach programu ekozarzàdzania i audytu (EMAS)15) lub innych systemów zarzàdzania w dziedzinie ochrony Êrodowiska, a tak˝e systemów kontroli finansowej. W przypadku takiego odniesienia dba si´, by odpowiedni i mo˝liwy do zastosowania system uwzgl´dnia∏ wymagania zawarte w planie monitorowania, zezwoleniu i w∏aÊciwym za∏àczniku do rozporzàdzenia.

Dzia∏ania kontrolne

Dla potrzeb kontroli i ograniczenia ryzyka nieod∏àcznego i ryzyka zawodnoÊci systemów kontroli

wewn´trznej wskazuje si´ i wdra˝a poni˝sze dzia∏ania

kontrolne.

Procedury i zakres obowiàzków

1. Opisuje si´ obowiàzki w zakresie dzia∏aƒ zwiàzanych z przep∏ywem danych, jak równie˝ dzia∏aƒ kontrolnych. W miar´ mo˝liwoÊci oddziela si´ obowiàzki

kolidujàce ze sobà, w tym obowiàzki dotyczàce dzia∏aƒ w zakresie obróbki i kontroli, wprowadzajàc w zamian alternatywne Êrodki kontroli.

2. Dokumentuje si´ dzia∏ania w zakresie przep∏ywu danych oraz w zakresie dzia∏aƒ kontrolnych zgodnie z przepisami w postaci procedur pisemnych,

w tym

1) sekwencj´ i interakcj´ dzia∏aƒ gromadzenia i obróbki danych, w tym stosowanych metod obliczeniowych i pomiarowych;

2) dokonywanie oceny ryzyka definicji systemu kontroli oraz ocen systemu kontroli;

3) zarzàdzanie niezb´dnymi kompetencjami dla obowiàzków przypisanych;

4) zapewnianie jakoÊci w odniesieniu do stosowanego sprz´tu pomiarowego i technologii informatycznej;

5) wewn´trzne przeglàdy danych podlegajàcych

sprawozdawczoÊci;

6) procesy zlecone na zewnàtrz;

———————

15) Europejski system ekozarzàdzania i audytu EMAS (ang.

Eco-Management and Audit Scheme) — na podstawie

ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o krajowym systemie

ekozarzàdzania i audytu (EMAS) (Dz. U. Nr 70, poz. 631,

z 2005 r. Nr 175, poz. 1462 oraz z 2007 r. Nr 93, poz. 621).

7) korekty i dzia∏ania naprawcze;

8) zapisy i dokumentacj´.

3. W stosownych przypadkach ka˝da z tych procedur dotyczy nast´pujàcych elementów

1) obowiàzków;

2) zapisów (elektroniczne lub fizyczne);

Poz. 1142

2. Dzia∏ania w zakresie zapewnienia i kontroli jakoÊci mo˝na realizowaç w sposób prosty i skuteczny na

szczeblu operacyjnym, dokonujàc porównaƒ wartoÊci

ustalanych w ramach monitorowania przy u˝yciu metod wertykalnych i horyzontalnych.

3. Metoda wertykalna porównuje dane dotyczàce

emisji monitorowane dla tej samej instalacji w ró˝nych latach. B∏àd w zakresie monitorowania jest

prawdopodobny, je˝eli ró˝nic mi´dzy danymi z ró˝nych lat nie mo˝na wyjaÊniç

3) stosowanych systemów informatycznych;

1) zmianami w poziomie dzia∏alnoÊci;

4) wejÊç i wyjÊç, a tak˝e powiàzaƒ z poprzednim i nast´pnym dzia∏aniem;

2) zmianami dotyczàcymi paliw lub materia∏ów wsadowych;

5) cz´stotliwoÊci.

3) zmianami dotyczàcymi procesów emisji (np. poprawa efektywnoÊci energetycznej).

Procedury te stosuje si´ do ograniczania wskazanych

elementów ryzyka.

Zapewnianie jakoÊci

1. W stosownych przypadkach, zgodnie z istniejàcymi przepisami ustawy z dnia 11 maja 2001 r. — Prawo o miarach16) i odpowiednich rozporzàdzeƒ wykonawczych, zapewnia si´ regularne wzorcowanie, regulacj´ i kontrol´ stosownych urzàdzeƒ pomiarowych

przed ich u˝yciem oraz ich sprawdzenie pod kàtem

zgodnoÊci z wzorcami odpowiadajàcymi mi´dzynarodowym normom pomiarowym, zgodnie z wymaganiami dotyczàcymi elementów ryzyka. Je˝eli cz´Êci sk∏adowe przyrzàdu pomiarowego nie mogà byç wzorcowane, wskazuje si´ je w planie monitorowania

i proponuje si´ alternatywne metody kontroli. W przypadku uznania danego urzàdzenia za niezgodne z wymogami, podejmuje si´ natychmiast niezb´dne dzia∏ania naprawcze. Wyniki wzorcowania przechowuje

si´ przez okres 10 lat.

2. Je˝eli wykorzystuje si´ technologie informacyjno-komunikacyjne, to systemy informatyczne s∏u˝àce

kontroli procesu projektuje si´, dokumentuje, wdra˝a

si´, kontroluje i utrzymuje w taki sposób, by zapewniç

rzetelne, dok∏adne i prowadzone w odpowiednim czasie przetwarzanie danych, zgodnie z wymaganiami

dotyczàcymi elementów ryzyka. Obejmuje to poprawne wykorzystanie wzorów zawartych w planie monitorowania. Kontrola systemów informatycznych obejmuje kontrole dost´pu, sporzàdzanie kopii zapasowych, odzyskiwanie danych, planowanie ciàg∏oÊci

oraz zabezpieczenia.

Przeglàdy i walidacja danych

1. W celu zarzàdzania przep∏ywem danych projektuje si´ i wdra˝a przeglàdy i walidacj´ danych, zgodnie z wymaganiami dotyczàcymi elementów ryzyka.

Walidacje mo˝na przeprowadzaç r´cznie lub elektronicznie. Uk∏ad ich powinien byç tak rozplanowany,

aby granice kwalifikujàce dane do odrzucenia by∏y

w miar´ mo˝liwoÊci jasne.

———————

16) Tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441.

4. Metoda horyzontalna porównuje wartoÊci wynikajàce z ró˝nych systemów gromadzenia danych operacyjnych, w∏àcznie z

1) porównaniem dat zakupu paliw lub materia∏ów

z danymi o zmianie zapasów (opartymi na poczàtkowych i koƒcowych stanach zapasów) oraz z danymi o zu˝yciu dla stosownych strumieni materia∏ów wsadowych;

2) porównaniem wskaêników emisji obliczonych lub

otrzymanych od dostawcy paliwa z referencyjnymi

— krajowymi lub mi´dzynarodowymi — wskaênikami emisji w zakresie porównywalnych paliw;

3) porównaniem wskaêników emisji opartych na

analizie paliwa z referencyjnymi — krajowymi lub

mi´dzynarodowymi — wskaênikami emisji w zakresie porównywalnych paliw;

4) porównaniem wielkoÊci emisji mierzonych i obliczanych.

Procesy zlecane na zewnàtrz

Je˝eli zleca si´ osobie trzeciej jakikolwiek proces

w zakresie przep∏ywu danych, kontroluje si´ jakoÊç takich procesów zgodnie z wymaganiami dotyczàcymi

elementów ryzyka. OkreÊla si´ w∏aÊciwe wymagania

dotyczàce dostarczonych wyników i metod oraz dokonuje przeglàdu ich jakoÊci.

Korekty i dzia∏ania naprawcze

W przypadku stwierdzenia, ˝e jakiekolwiek ogniwo

dzia∏aƒ w zakresie przep∏ywu danych lub dzia∏aƒ kontrolnych (urzàdzenie, sprz´t, pracownik, dostawca,

procedura lub inne) nie dzia∏a skutecznie lub dzia∏a

poza ustalonymi granicami, podejmuje si´ niezw∏ocznie w∏aÊciwe dzia∏ania naprawcze w celu poprawy

b∏´dnych danych. Ocenia si´ prawid∏owoÊç wyników

podj´cia stosownych kroków, okreÊla przyczyn´ êród∏owà nieprawid∏owego funkcjonowania lub b∏´du

i podejmuje w∏aÊciwe dzia∏anie naprawcze.

Zapisy i dokumentacja

1. W celu zagwarantowania mo˝liwoÊci wykazania

i zapewnienia zgodnoÊci, a tak˝e zapewnienia mo˝li-

woÊci odtworzenia podanych w rocznych raportach,

przechowuje si´ zapisy wszystkich dzia∏aƒ kontrolnych (w tym zapewnienia jakoÊci/kontroli jakoÊci

w odniesieniu do sprz´tu i systemów informatycznych, a tak˝e przeglàdu i walidacji danych i korekt),

jak równie˝ wszelkich informacji, przez okres co najmniej 10 lat.

2. Przechowuje si´ odpowiednie dokumenty, aby

by∏y dost´pne, w przypadku gdy sà one potrzebne do

wykonania dzia∏aƒ w zakresie przep∏ywu danych oraz

dzia∏aƒ kontrolnych. Zapewnia si´ procedur´ na potrzeby identyfikowania, tworzenia, rozprowadzania

i kontrolowania wersji tych dokumentów.

Poz. 1142

Cz´Êç E

Wskaêniki emisji

1. Cz´Êç E za∏àcznika do niniejszego rozporzàdzenia

zawiera referencyjne wskaêniki emisji CO2 dla poziomu

dok∏adnoÊci 1, pozwalajàce na korzystanie w zakresie

spalania paliw ze wskaêników nieb´dàcych specjalnymi wskaênikami dla konkretnych rodzajów instalacji.

2. Je˝eli dane paliwo nie nale˝y do ˝adnego

rodzaju paliw okreÊlonych w tabeli nr 2, przypisuje si´

we w∏asnym zakresie stosowane paliwo do jednego

z tych rodzajów paliw.

Tabela nr 2. Wskaêniki emisji CO2 dla paliw odniesione do wartoÊci opa∏owej (NCV) oraz wartoÊci opa∏owe

w przeliczeniu na jednostk´ masy paliwa

Cz´Êç F

Cz´Êç G

Wykaz materia∏ów uznawanych za biomas´ neutralnà pod wzgl´dem CO2

OkreÊlanie zestawu danych dla konkretnych rodzajów instalacji

1. Za biomas´, której przydzielony jest wskaênik

emisji CO2 wynoszàcy 0 [Mg CO2/TJ lub Mg lub m3],

uznaje si´

1. OkreÊlanie wartoÊci opa∏owej i wskaêników

emisji CO2 dla paliw

1) Grupa 1: RoÊliny i cz´Êci roÊlin mi´dzy innymi

s∏oma, siano i trawa, liÊcie, drewno, korzenie,

pnie, kora, roÊliny uprawne, w tym kukurydza

i pszen˝yto;

2) Grupa 2: Odpady biomasy, produkty i produkty

uboczne z biomasy mi´dzy innymi: odpady przemys∏owe drewna, w tym odpady z obróbki i przetwórstwa drewna, wytwarzanie przedmiotów

i konstrukcji drewnianych oraz powstajàce przy

wytwarzaniu materia∏ów drewnopochodnych,

drewno pou˝ytkowe, w tym produkty i materia∏y

drewniane oraz pou˝ytkowe produkty finalne

i pó∏produkty przetwórstwa drzewnego, odpady

na bazie drewna z przemys∏u celulozowego,

drzewne i drewnopochodne odpady przemys∏u

papierniczego, np. ∏ug czarny, surowy olej talowy,

olej talowy oraz olej smo∏owy z produkcji celulozy, pozosta∏oÊci z leÊnictwa, lignina z przetwarzania roÊlin zawierajàcych lignoceluloz´, màczka

zwierz´ca, rybna i spo˝ywcza, t∏uszcze, oleje i ∏ój

zwierz´cy, rybne i spo˝ywcze, pierwotne (biomasowe) pozosta∏oÊci przy produkcji ˝ywnoÊci i napojów, oleje i t∏uszcze jadalne; nawóz zwierz´cy,

pozosta∏oÊci roÊlin uprawnych, osady Êciekowe,

biogaz wytwarzany podczas procesów gnilnych,

fermentacji lub gazyfikacji biomasy, szlam portowy i inne szlamy i osady wodne, gaz sk∏adowiskowy; w´giel drzewny;

3) Grupa 3: Frakcje biomasy z materia∏ów mieszanych mi´dzy innymi: frakcja biomasy z ∏adunku

zbieranego z powierzchni zbiorników wodnych

w ramach ich utrzymywania, frakcja biomasy

z pozosta∏oÊci mieszanych pochodzàcych z produkcji ˝ywnoÊci i napojów, frakcja biomasy z kompozytów zawierajàcych drewno, frakcja biomasy

z odpadów w∏ókienniczych, frakcja biomasy z papieru, tektury i tektury wielowarstwowej, frakcja

biomasy z odpadów komunalnych i przemys∏owych, frakcja biomasy ∏ugu siarczynowego zawierajàca w´giel pochodzenia organicznego, frakcja

biomasy z przetworzonych odpadów komunalnych i przemys∏owych; frakcja biomasy z eteru

etylowo-tert-butylowego (ETBE); frakcja biomasy

z butanolu;

1) Szczególnà procedur´ okreÊlenia wskaêników

emisji CO2 dla konkretnych rodzajów instalacji,

wraz z procedurà próbkowania dla konkretnych

rodzajów paliwa, okreÊla si´ w procedurze monitorowania opisanej w zezwoleniu.

2) Stosuje si´ procedury próbkowania paliwa i ustalania jego wartoÊci opa∏owej, zawartoÊci w´gla

i wskaênika emisji CO2 zgodnie ze znormalizowanà metodà, która ogranicza b∏´dy w zakresie próbkowania i dokonywania pomiarów i której niepewnoÊç pomiaru jest znana, zgodnie z dost´pnymi normami CEN17). Je˝eli odpowiednie normy

CEN nie sà dost´pne, stosuje si´ odpowiednie

normy ISO18) lub odpowiednie normy krajowe.

Je˝eli nie istnieje ˝adna odpowiednia norma, dane procedury mo˝na stosowaç zgodnie z zasadami okreÊlajàcymi dobre praktyki produkcyjne dla

danej bran˝y.

3) Laboratorium wykorzystane przy okreÊlaniu

wskaênika emisji CO2, zawartoÊci w´gla i wartoÊci

opa∏owej powinno spe∏niaç wymagania przedstawione w niniejszym za∏àczniku. W celu osiàgni´cia

odpowiedniej dok∏adnoÊci wskaênika emisji CO2

dla konkretnego rodzaju instalacji (poza dok∏adnoÊcià procedury analitycznej w celu okreÊlenia zawartoÊci w´gla i wartoÊci opa∏owej), decydujàce

znaczenie majà cz´stotliwoÊç próbkowania, procedura próbkowania i przygotowanie próbkowania.

Czynniki te sà w znacznym stopniu uzale˝nione od

stanu i stopnia jednorodnoÊci danego paliwa/materia∏u. Wymagana liczba próbek b´dzie wi´ksza

w wypadku materia∏ów bardzo niejednorodnych,

takich jak sta∏e odpady komunalne, a znacznie

mniejsza w wypadku wi´kszoÊci paliw gazowych

lub p∏ynnych w obrocie handlowym.

4) Procedura próbkowania i cz´stotliwoÊç analiz

okreÊlajàcych zawartoÊç w´gla, wartoÊci opa∏owe

i wskaêniki emisji CO2 muszà byç zgodne z wymaganiami okreÊlonymi w cz´Êci G pkt 6.

5) Pe∏nà dokumentacj´ procedur stosowanych w danym laboratorium do okreÊlania wskaênika emisji

CO2 oraz pe∏en zestaw wyników przechowuje si´

i udost´pnia weryfikatorowi rocznego raportu.

———————

17) Na przyk∏ad: PN-EN ISO 6976 „Gaz ziemny — Obliczanie

4) Grupa 4: Paliwa, których wszystkie sk∏adniki i produkty poÊrednie zosta∏y wyprodukowane z biomasy mi´dzy innymi: bioetanol, biodiesel, eteryfikowany bioetanol, biometanol, bioeter dimetylowy,

bioolej i biogaz.

2. Za biomas´ nie uznaje si´ frakcji torfowych

i frakcji skamielin wymienionych wy˝ej materia∏ów.

Nie wymaga si´ stosowania procedur analitycznych

wykazujàcych czystoÊç materia∏ów zaliczonych do

grup 1 i 2, chyba ˝e domieszka innych materia∏ów lub

paliw jest widoczna przy oglàdzie lub wyczuwalna

w´chem.

wartoÊci kalorycznych, g´stoÊci, g´stoÊci wzgl´dnej

i liczby Wobbego na podstawie sk∏adu”, PN-EN ISO 4259

„Przetwory naftowe — Wyznaczanie i stosowanie precyzji metod badania”.

18) Na przyk∏ad: PN-ISO 13909-1,2,3,4 W´giel kamienny

i koks — Mechaniczne pobieranie próbek; PN-ISO 5069-1,2 W´gle brunatne (lignity) — Zasady pobierania próbek; PN-ISO PN-G-04525 Paliwa sta∏e — okreÊlanie zawartoÊci w´gla i wodoru; PN-ISO 925 Paliwa sta∏e —

Oznaczanie zawartoÊci w´gla w´glanowego — Metoda

wagowa; PN-EN ISO 9300 Pomiary strumienia masy gazu za pomocà dysz Venturiego o przep∏ywie krytycznym;

ISO 9951-1993/94: Pomiar przep∏ywu gazu w obwodach

zamkni´tych — mierniki turbinowe.

2. OkreÊlanie wspó∏czynników utleniania dla konkretnych rodzajów instalacji

1) Szczególnà procedur´ okreÊlenia wspó∏czynników

utleniania dla konkretnych rodzajów instalacji

wraz z procedurà próbkowania dla konkretnych

rodzajów paliwa okreÊla si´ w procedurze monitorowania opisanej w zezwoleniu.

2) Stosowane procedury próbkowania i okreÊlania

sk∏adu danego materia∏u lub wyprowadzania

wskaênika emisji CO2 procesu (wspó∏czynników

utleniania) powinny, jeÊli sà dost´pne, byç zgodne

ze znormalizowanà metodà, która ogranicza b∏´dy

w zakresie próbkowania i dokonywania pomiarów

i której niepewnoÊç pomiaru jest znana, zgodnie

z dost´pnymi normami CEN. Je˝eli odpowiednie

normy CEN nie sà dost´pne, stosuje si´ odpowiednie normy ISO lub odpowiednie normy krajowe. Je˝eli nie istnieje ˝adna odpowiednia norma,

dane procedury mo˝na stosowaç zgodnie z zasadami okreÊlajàcymi dobre praktyki produkcyjne

dla danej bran˝y.

3) Wykorzystane w tym celu laboratorium musi spe∏niaç wymagania przedstawione w cz´Êci G pkt 5.

Procedura próbkowania i cz´stotliwoÊç analiz muszà byç zgodne z wymaganiami okreÊlonymi

w cz´Êci G pkt 6.

4) Pe∏nà dokumentacj´ procedur stosowanych w danym laboratorium do okreÊlania wspó∏czynników

utleniania oraz pe∏en zestaw wyników przechowuje

si´ i udost´pnia weryfikatorowi rocznego raportu.

3. OkreÊlanie wspó∏czynników emisji pochodzàcych z procesów technologicznych, wspó∏czynników

konwersji i danych dotyczàcych sk∏adu.

1) Szczególnà procedur´ okreÊlenia wspó∏czynników

emisji pochodzàcych z procesów technologicznych dla konkretnych rodzajów instalacji, wraz

z procedurà próbkowania dla konkretnych rodzajów paliwa, okreÊla si´ w procedurze monitorowania opisanej w zezwoleniu.

2) Stosowane procedury próbkowania i okreÊlania

sk∏adu danego materia∏u lub wyprowadzania

wskaênika emisji procesu powinny, jeÊli sà dost´pne, byç zgodne ze znormalizowanà metodà,

która ogranicza b∏´dy w zakresie próbkowania

i dokonywania pomiarów i której niepewnoÊç

pomiaru jest znana, zgodnie z dost´pnymi normami CEN. Je˝eli odpowiednie normy CEN nie

sà dost´pne, stosuje si´ odpowiednie normy

ISO lub odpowiednie normy krajowe. Je˝eli nie

istnieje ˝adna odpowiednia norma, dane procedury mo˝na stosowaç zgodnie z zasadami okreÊlajàcymi dobre praktyki produkcyjne dla danej

bran˝y.

3) Wykorzystane w tym celu laboratorium musi spe∏niaç wymagania przedstawione w cz´Êci G pkt 5.

Procedura próbkowania i cz´stotliwoÊç analiz muszà byç zgodne z wymaganiami okreÊlonymi

w cz´Êci G pkt 6.

4) Pe∏nà dokumentacj´ procedur stosowanych w danym laboratorium do okreÊlania wspó∏czynników

utleniania oraz pe∏en zestaw wyników przechowuje

si´ i udost´pnia weryfikatorowi rocznego raportu.

Poz. 1142

4. OkreÊlanie frakcji biomasy

1) Wyra˝enie „frakcja biomasy” na potrzeby niniejszego rozporzàdzenia odnosi si´ do procentowej

zawartoÊci w´gla w spalanej biomasie, zgodnie

z definicjà biomasy, w ∏àcznej masie w´gla w mieszaninie paliwowej.

2) Paliwo lub materia∏ kwalifikuje si´ jako czysta biomasa, podlegajàca uproszczonym wymaganiom

w zakresie monitorowania i sprawozdawczoÊci,

przedstawionym w cz´Êci A „Poziomy dok∏adnoÊci”, jeÊli zawartoÊç substancji nieb´dàcej biomasà nie przekracza 3 % ca∏kowitej iloÊci danego paliwa lub materia∏u.

3) Szczególnà procedur´ okreÊlenia frakcji biomasy

w konkretnym rodzaju paliwa wraz z procedurà

próbkowania dla konkretnych rodzajów paliwa

okreÊla si´ w procedurze monitorowania opisanej

w zezwoleniu.

4) Stosowane procedury próbkowania i okreÊlania

sk∏adu danego materia∏u lub wyprowadzania

wskaênika emisji procesu powinny, jeÊli sà dost´pne, byç zgodne ze znormalizowanà metodà,

która ogranicza b∏´dy w zakresie próbkowania

i dokonywania pomiarów i której niepewnoÊç pomiaru jest znana, zgodnie z dost´pnymi normami

CEN. Je˝eli odpowiednie normy CEN nie sà dost´pne, stosuje si´ odpowiednie normy ISO lub

odpowiednie normy krajowe. Je˝eli nie istnieje

˝adna odpowiednia norma, dane procedury mo˝na stosowaç zgodnie z zasadami okreÊlajàcymi

dobre praktyki produkcyjne dla danej bran˝y.

5) Metody majàce zastosowanie do okreÊlania frakcji biomasy w paliwie mogà byç bardzo zró˝nicowane, od r´cznego sortowania sk∏adników materia∏ów mieszanych, poprzez ró˝ne metody okreÊlania wartoÊci ogrzewczych mieszaniny dwusk∏adnikowej i jej dwóch sk∏adników czystych, do

analizy izotopowej w´gla-14, w zale˝noÊci od

szczególnego charakteru odnoÊnej mieszaniny

paliwowej. Dla paliw lub materia∏ów pochodzàcych z procesów produkcji, o zdefiniowanych

i dajàcych si´ wskazaç strumieniach wejÊciowych, mo˝na alternatywnie zastosowaç okreÊlenie frakcji biomasy na bilansie masowym w´gla

pochodzenia kopalnego i pochodzàcego z biomasy wchodzàcej do danego procesu i wychodzàcej

z niego. Odpowiednie metody podlegajà opisaniu

w metodyce monitorowania.

6) Je˝eli okreÊlenie frakcji biomasy w mieszaninie

paliwowej jest technicznie niewykonalne lub skutkowa∏oby nieracjonalnie wysokimi kosztami,

przyjmuje si´ udzia∏ biomasy wynoszàcy 0 %,

oznaczajàcy, ˝e ca∏y w´giel zawarty w danym rodzaju paliwa jest pochodzenia kopalnego, albo

proponuje metod´ szacowania we w∏asnym zakresie, opisanà w sposobie monitorowania.

7) Wykorzystane w tym celu laboratorium musi spe∏niaç wymagania przedstawione w cz´Êci G pkt 5.

Procedura próbkowania i cz´stotliwoÊç analiz muszà byç zgodne z wymaganiami okreÊlonymi

w cz´Êci G pkt 6.

8) Pe∏nà dokumentacj´ procedur stosowanych w danym laboratorium do okreÊlania wspó∏czynników

utleniania oraz pe∏en zestaw wyników przechowuje

si´ i udost´pnia weryfikatorowi rocznego raportu.

5. Wymagania w zakresie okreÊlania w∏aÊciwoÊci

paliw i materia∏ów

Korzystanie z akredytowanych laboratoriów

1) Zapewnia si´ okreÊlenie wskaênika emisji CO2,

wartoÊci opa∏owej, wspó∏czynnika utleniania, zawartoÊci w´gla, frakcji biomasy i danych dotyczàcych sk∏adu przez akredytowane laboratorium

w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.

o systemie oceny zgodnoÊci (Dz. U. z 2004 r.

Nr 204, poz. 2087, z póên. zm.) w zakresie powy˝szych badaƒ.

2) Mo˝na korzystaç z laboratoriów, które obj´te sà

systemem zarzàdzania jakoÊcià zgodnie z art. 147a

ust. 1a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Prawo

ochrony Êrodowiska.

Korzystanie z nieakredytowanych laboratoriów

1) Preferowane jest korzystanie z akredytowanych

laboratoriów w rozumieniu ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodnoÊci.

2) Korzystanie z nieakredytowanych laboratoriów

ogranicza si´ do sytuacji, w których mo˝na wykazaç, ˝e laboratorium to spe∏nia wymagania równowa˝ne okreÊlone w normie PN- EN ISO/IEC 17025.

3) Równowa˝noÊç w zakresie zarzàdzania jakoÊcià

mo˝na wykazaç dla laboratorium certyfikatem na

zgodnoÊç zarzàdzania jakoÊcià z wymaganiami

normy PN- EN ISO 9001.

4) Dodatkowo przedstawia si´ dowody potwierdzajàce, ˝e takie laboratorium dysponuje technicznymi kwalifikacjami i jest w stanie uzyskiwaç technicznie prawid∏owe wyniki, stosujàc odpowiednie

procedury analityczne.

5) Laboratoria i stosowane procedury analityczne

okreÊla si´ w planie monitorowania dla instalacji.

6) Ka˝de nieakredytowane laboratorium wykorzystywane do wyznaczania wyników wykorzystywanych do obliczania wielkoÊci emisji CO2 podejmuje nast´pujàce dzia∏ania

a) atestacja

Atestacja ka˝dej metody analitycznej, jaka ma byç

stosowana w nieakredytowanym laboratorium,

pod kàtem zgodnoÊci z metodà referencyjnà musi byç przeprowadzona przez laboratorium akredytowane zgodnie z normà PN-EN ISO/IEC 17025.

Procedur´ atestacji przeprowadza si´ przed lub

przy zawarciu umowy mi´dzy prowadzàcym instalacj´ a laboratorium. Obejmuje ona wystarczajàcà liczb´ powtórzeƒ analiz zestawu co najmniej

pi´ciu próbek reprezentatywnych dla oczekiwanego rozk∏adu wartoÊci, w tym próby Êlepej, dla ka˝dego odnoÊnego parametru i paliwa lub materia∏u, w celu scharakteryzowania powtarzalnoÊci

metody oraz uzyskania krzywej wzorcowej przyrzàdu.

Poz. 1142

b) porównanie wyników

Porównanie wyników metod analitycznych wykonuje si´ raz w roku przez laboratorium akredytowane zgodnie z normà PN-EN ISO/IEC 17025 i polega

ono na co najmniej pi´ciokrotnym powtórzeniu

analizy reprezentatywnej próby, z wykorzystaniem

metody referencyjnej dla ka˝dego odnoÊnego parametru oraz dla ka˝dego paliwa lub materia∏u.

Stosuje si´ korekty zachowawcze — nale˝y unikaç

niedoszacowania wielkoÊci emisji CO2, dla

wszystkich danych w danym roku, w przypadkach

kiedy odnotowana zostaje ró˝nica mi´dzy wynikami otrzymanymi przez laboratorium nieakredytowane i akredytowane, która to ró˝nica mog∏aby

skutkowaç niedoszacowaniem wielkoÊci emisji

CO2. Wszelkie statystycznie istotne ró˝nice (2s)

mi´dzy wynikami koƒcowymi, uzyskanymi przez

laboratorium nieakredytowane i akredytowane,

powinny byç zawarte w raporcie wraz z opinià

trzeciego, niezale˝nego laboratorium akredytowanego.

Analizatory gazów dzia∏ajàce w trybie on-line i chromatografy gazowe

1) Wykorzystanie chromatografów gazowych i analizatorów gazów pobierajàcych próbki lub dokonujàcych pomiarów bez próbkowania, pracujàcych

w trybie on-line, do okreÊlania wielkoÊci emisji

CO2 zgodnie z niniejszym za∏àcznikiem do rozporzàdzenia, okreÊla si´ w procedurze monitorowania okreÊlonej w zezwoleniu.

2) Wykorzystanie takich systemów ograniczone jest

do uzyskiwania danych dotyczàcych sk∏adu paliw

i materia∏ów gazowych.

3) Systemy te muszà spe∏niaç wymagania normy

PN-EN ISO 9001. Dowodem potwierdzajàcym, ˝e

system spe∏nia te wymagania, mo˝e byç certyfikat

na zgodnoÊç zarzàdzania jakoÊcià z wymaganiami

normy PN-EN ISO 9001.

4) Laboratoria Êwiadczàce us∏ugi wzorcowania i dostawcy gazów wzorcowanych muszà byç akredytowani na podstawie normy PN-EN ISO/IEC 17025.

5) W stosownych przypadkach poczàtkowe i powtarzane co roku wzorcowanie przyrzàdu pomiarowego wykonane jest przez akredytowane laboratorium wzorcujàce z zastosowaniem normy PN-EN

ISO 10723 „Gaz ziemny — Ocena dzia∏ania procesowych uk∏adów analitycznych”. We wszystkich

pozosta∏ych przypadkach zaleca si´ poczàtkowà

atestacj´ i coroczne porównania

a) atestacja poczàtkowa

Poczàtkowà atestacj´ przeprowadza si´ w ramach

uruchomienia nowego systemu. Obejmuje ona

wystarczajàcà liczb´ powtórzeƒ analiz zestawu co

najmniej pi´ciu próbek reprezentatywnych dla

oczekiwanego rozk∏adu wartoÊci, w tym próby Êlepej, dla ka˝dego odnoÊnego parametru i paliwa

lub materia∏u, w celu scharakteryzowania powtarzalnoÊci metody oraz uzyskania krzywej wzorcowej przyrzàdu.

b) coroczne porównanie wyników

Porównanie wyników metod analitycznych wykonuje si´ raz w roku przez laboratorium akredyto-

wane zgodnie z normà PN-EN ISO/IEC 17025

i polega ono na przeprowadzeniu w∏aÊciwej liczby

powtórzeƒ analizy próby reprezentatywnej przy

zastosowaniu metody referencyjnej dla ka˝dego

z odnoÊnych parametrów oraz dla ka˝dego paliwa

lub materia∏u.

Stosuje si´ zachowawcze korekty, unikajàc niedoszacowania wielkoÊci emisji CO2 dla wszystkich odnoÊnych danych z danego roku w przypadkach odnotowania ró˝nic mi´dzy wynikami otrzymanymi za

pomocà analizatora gazu lub chromatografu gazowego oraz z akredytowanego laboratorium, które to

ró˝nice mog∏yby prowadziç do niedoszacowania

wielkoÊci emisji CO2. Ka˝da statystycznie istotna

ró˝nica (2s) pomi´dzy wynikami otrzymanymi za

pomocà analizatora gazu lub chromatografu gazowego i z akredytowanego laboratorium zg∏asza si´

i rozstrzyga pod nadzorem laboratorium akredytowanego zgodnie z normà PN-EN ISO/IEC 17025.

W przypadku gdy ˝adne akredytowane laboratorium nie wykonuje analiz zgodnie z wymaganà

normà i analiza jest czasowo niewykonalna z powodów nieracjonalnoÊci kosztowej, mo˝na do czasu pozyskania przez dane laboratorium akredytacji

zgodnie z danà normà wykonywaç analizy zgodnie z dobrà praktykà zawodowà.

6. Metody próbkowania i cz´stotliwoÊç analiz

1) Wyznaczanie odnoÊnego wskaênika emisji CO2,

wartoÊci opa∏owej, wspó∏czynnika utleniania,

wspó∏czynnika konwersji, zawartoÊci w´gla, frakcji biomasy lub danych dotyczàcych sk∏adu wyko-

Poz. 1142

nuje si´ zgodnie z ogólnie przyj´tà praktykà pobierania próbki reprezentatywnej. Przedstawia si´

dowody na to, ˝e otrzymane wartoÊci sà reprezentatywne i nie sà stronnicze.

2) Odpowiednià wartoÊç stosuje si´ wy∏àcznie w odniesieniu do danego okresu dostawy lub partii paliwa bàdê materia∏u, w przypadku których ma byç

ona reprezentatywna.

3) Analizy przeprowadza si´ na próbce b´dàcej mieszaninà wi´kszej liczby próbek zebranych w pewnym okresie, pod warunkiem ˝e próbkowane paliwo lub materia∏ mogà byç przechowywane bez

zmian swego sk∏adu.

4) Procedur´ próbkowania i cz´stotliwoÊç analiz projektuje si´ tak, aby zagwarantowaç, ˝e Êrednia

roczna wartoÊç danego parametru jest okreÊlana

z maksymalnà dopuszczalnà niepewnoÊcià wynoszàcà mniej ni˝ jedna trzecia maksymalnej dopuszczalnej niepewnoÊci, wymaganej na danym

poziomie dok∏adnoÊci dla danych dotyczàcych rodzaju instalacji dla tego samego strumienia materia∏ów wsadowych, zgodnie z tabelami danych dotyczàcych rodzajów dzia∏alnoÊci wymienionych

w poszczególnych za∏àcznikach.

5) Je˝eli nie mo˝na spe∏niç wymagaƒ w zakresie

maksymalnej dopuszczalnej niepewnoÊci wartoÊci

rocznej lub wykazaç przestrzegania progów,

w stosownych przypadkach stosuje si´ cz´stotliwoÊç analiz wskazanà w tabeli nr 3 jako minimum.

We wszystkich innych przypadkach cz´stotliwoÊç

analiz opisuje si´ w sposobie monitorowania.

Tabela nr 3. Wskaênikowe minimalne cz´stotliwoÊci analiz

Cz´Êç H

Wymagania wzgl´dem instalacji o niskim poziomie

emisji

1. W odniesieniu do instalacji o Êredniorocznych

zweryfikowanych wielkoÊciach emisji CO2 poni˝ej

25 000 [Mg CO2] w poprzednim okresie rozliczeniowym, zwanych dalej „instalacjami o niskim poziomie

emisji CO2”, stosuje si´ wy∏àczenia okreÊlone w pkt 2.

2. W odniesieniu do instalacji o niskim poziomie

emisji CO2

1) w procesie weryfikacji weryfikator nie przeprowadza obowiàzkowej inspekcji instalacji i mo˝e oceniaç roczny raport na podstawie w∏asnej analizy

ryzyka;

2) w stosownych przypadkach mo˝na u˝yç do oceny

niepewnoÊci danych dotyczàcych rodzaju instalacji informacji wyszczególnionych przez dostawc´

odnoÊnych przyrzàdów pomiarowych, niezale˝nie

od konkretnych warunków eksploatacji;

3) nie udowadnia si´ zgodnoÊci z wymaganiami dotyczàcymi wzorcowania;

4) mo˝na stosowaç metod´ ni˝szego poziomu dok∏adnoÊci (z poziomem dok∏adnoÊci 1 jako minimum) dla wszystkich strumieni materia∏ów

wsadowych i odnoÊnych elementów zestawu

danych;

Poz. 1142

5) mo˝na stosowaç uproszczony plan monitorowania, który obejmuje elementy wyliczone w podpunktach 1, 2, 3, 5, 6, 11 oraz 12 w pkt 9;

6) nie stosuje si´ wymagaƒ w odniesieniu do akredytacji zgodnie z normà PN-EN ISO/IEC 17025, je˝eli dane laboratorium przedstawi przekonujàce

dowody potwierdzajàce, ˝e dysponuje technicznymi kwalifikacjami i jest w stanie uzyskiwaç technicznie prawid∏owe wyniki, stosujàc odpowiednie

procedury analityczne, oraz uczestniczy corocznie

w porównaniach mi´dzylaboratoryjnych, a nast´pnie, w miar´ potrzeby, podejmuje dzia∏ania

naprawcze;

7) zu˝ycie paliwa lub materia∏ów mo˝e byç okreÊlane na podstawie zapisów dotyczàcych zakupu

i oszacowanych zmian w zapasach bez dalszego

rozpatrywania niepewnoÊci.

3. JeÊli podawane wielkoÊci emisji CO2 nie sà ju˝

aktualne ze wzgl´du na zmiany warunków eksploatacyjnych lub samej instalacji lub je˝eli brakuje danych

historycznych dotyczàcych zweryfikowanych wielkoÊci

emisji CO2, stosuje si´ wy∏àczenia, je˝eli okreÊlono zachowawczà projekcj´ wielkoÊci emisji CO2 na nast´pnych pi´ç lat na poziomie poni˝ej 25 000 [Mg CO2] pochodzàcego z paliw kopalnych na ka˝dy rok.

Tabela nr 4 okreÊla wymagane poziomy dok∏adnoÊci

w ramach metodyki monitorowania dla poszczególnych rodzajów instalacji.

Tabela nr 4. Wymagane poziomy dok∏adnoÊci w ramach metodyki monitorowania dla poszczególnych rodzajów instalacji.

1) stosuje si´ metody monitorowania o wskazanym poziomie dok∏adnoÊci dla wszystkich elementów zestawu danych;

2) za∏àczniki nr 2—11 do rozporzàdzenia zawierajà szczegó∏owe warunki ustalania zestawu danych.

Z zastrze˝eniem

22) a/b — poziomy dok∏adnoÊci równowa˝ne wobec siebie oznaczone sà takà samà liczbà oraz dodatkowo, kolejnymi literami alfabetu.

23) n/d — nie dotyczy, brak okreÊlonych kryteriów.

24) Zu˝ycie paliwa (surowca, materia∏u) — obejmuje informacj´ o przep∏ywie materia∏ów, zu˝yciu paliwa, materia∏ów wsadowych lub o wielkoÊci produkcji.

ferowany.

19) A, B, C — oznacza grup´ emisji — przedzia∏, w jakim znajduje si´ dana instalacja, okreÊlony zgodnie z ∏àcznà wielkoÊcià rocznej emisji CO z ca∏ej instalacji, gdzie

2

a) grupa A oznacza instalacje o Êrednich podawanych emisjach rocznych w poprzednim okresie rozliczeniowym ≤ 50 tys. Mg CO2,

b) grupa B oznacza instalacje o Êrednich podawanych emisjach rocznych w poprzednim okresie rozliczeniowym > 50 tys. Mg CO2 i ≤ 500 tys. Mg CO2,

c) grupa C oznacza instalacje o Êrednich podawanych emisjach rocznych w poprzednim okresie rozliczeniowym > 500 tys. Mg CO2.

20) Z wyjàtkiem instalacji spalania odpadów niebezpiecznych lub komunalnych.

21) 1—4 — liczba odzwierciedla poziom dok∏adnoÊci, przy czym wi´ksza liczba oznacza wy˝szà dok∏adnoÊç, poziom dok∏adnoÊci oznaczony najwy˝szà liczbà oznacza poziom pre-

ObjaÊnienia

Za∏àcznik nr 2

SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z PROCESÓW SPALANIA PALIW

A. Zakres i kompletnoÊç

7) piece do suszenia;

1. W za∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania

wielkoÊci emisji CO2 z instalacji prowadzàcych procesy spalania o nominalnej mocy cieplnej ponad1)

20 MW, z wyjàtkiem instalacji do utylizacji odpadów

niebezpiecznych lub odpadów komunalnych, oraz

sposób monitorowania wielkoÊci emisji CO2 powstajàcych z innych rodzajów instalacji2), o ile jest o nich

mowa w za∏àcznikach nr 3—11 do rozporzàdzenia.

W odniesieniu do pewnych procesów przemys∏u

petrochemicznego mo˝na stosowaç tak˝e za∏àcznik

nr 3 do rozporzàdzenia.

8) piece;

2. Monitorowanie wielkoÊci emisji CO2 z procesów

spalania obejmuje emisje CO2 powstajàce w wyniku

spalania wszystkich kategorii paliw w instalacji, a tak˝e emisje CO2 z innych procesów towarzyszàcych

dzia∏alnoÊci podstawowej, w instalacjach oczyszczania gazów odlotowych (w tym odsiarczania).

3. Wszystkie wielkoÊci emisji CO2 powstajàce

w wyniku spalania paliw w danej instalacji przypisuje

si´ do tej instalacji, bez wzgl´du na kwesti´ eksportu

energii cieplnej lub elektrycznej do innych instalacji.

4. WielkoÊci emisji CO2 zwiàzane z produkcjà energii cieplnej lub elektrycznej importowanej z innych instalacji nie przypisuje si´ do instalacji importujàcej.

5. WielkoÊci emisji CO2 z silników spalinowych

wykorzystywanych do celów transportowych nie podlegajà monitorowaniu i raportowaniu zgodnie z przepisami rozporzàdzenia.

6. WielkoÊci emisji CO2 z instalacji spalania usytuowanej przy hucie o pe∏nym cyklu i pobierajàcej z niej

swoje podstawowe paliwo, ale eksploatowanej na

mocy oddzielnego zezwolenia na uczestnictwo we

wspólnotowym systemie, mo˝na obliczaç w ramach

rozpatrywania bilansu masowego tej huty, je˝eli udowodni si´, ˝e tego rodzaju rozwiàzanie zmniejszy

ogólnà niepewnoÊç w odniesieniu do wyznaczenia

wielkoÊci emisji CO2.

B. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO 2

Do êróde∏ emisji CO2 z instalacji, w których sà prowadzone procesy spalania, nale˝à

9) suszarki;

10) silniki;

11) gazy spalane na wylotach kominów;

12) p∏uczki do przemywania (oczyszczania) gazów

(emisje pochodzàce z procesów technologicznych);

13) wszelkie inne urzàdzenia lub maszyny wykorzystujàce paliwo, z wyjàtkiem urzàdzeƒ lub maszyn

zasilanych silnikami spalinowymi, wykorzystywane do celów transportowych.

C. Obliczanie wielkoÊci emisji CO 2

1. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów spalania

1.1. Ogólne rodzaje instalacji, w których wykorzystuje si´ procesy spalania

WielkoÊç emisji CO2, których êród∏em sà procesy

spalania, oblicza si´ przez pomno˝enie zawartoÊci

energii ka˝dego rodzaju zu˝ytego paliwa przez wskaênik emisji CO2 i przez wspó∏czynnik utleniania. WielkoÊç emisji CO2 w odniesieniu do ka˝dego rodzaju paliwa i dla ka˝dego rodzaju instalacji oblicza si´ przy

u˝yciu nast´pujàcego wzoru

E = D • We • Wu

gdzie

E

— oznacza wielkoÊç emisji CO2,

D

— oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji (zu˝yte paliwo i wartoÊç opa∏owa),

We — oznacza wskaênik emisji CO2,

Wu — oznacza wspó∏czynnik utleniania.

1.1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

Dane dotyczàce rodzaju instalacji wyra˝a si´ jako

zawartoÊç energii netto w paliwie zu˝ytym [TJ] w danym roku okresu rozliczeniowego. ZawartoÊç energii

w zu˝ytym paliwie oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru

D = Zp

1) kot∏y grzewcze;

Zp = C • NCV

2) palniki;

3) turbiny;

4) piece grzewcze;

5) paleniska;

6) piece do spopielania;

———————

1) Nominalna moc cieplna jest to iloÊç energii wprowadza-

nej do instalacji w paliwie w jednostce czasu przy jej nominalnym obcià˝eniu.

2) Rodzaje instalacji okreÊlone w rozporzàdzeniu Ministra

Ârodowiska z dnia 31 marca 2006 r. w sprawie rodzajów instalacji obj´tych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji (Dz. U. Nr 60, poz. 429, z póên. zm.).

gdzie

D

— oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji

Zp

— oznacza zawartoÊç energii w zu˝ytym paliwie

[TJ],

C

— oznacza zu˝yte paliwo [Mg] lub [m3],

NCV — oznacza wartoÊç opa∏owà paliwa [TJ/Mg] lub

[TJ/m3].

W przypadku zastosowania wskaênika emisji odnoszonego do masy [Mg CO2/Mg] lub obj´toÊci

[Mg CO2/m3] dane dotyczàce rodzaju instalacji wyra˝one sà jako iloÊç zu˝ytego paliwa [Mg lub m3].

a) OkreÊlenie zu˝ycia paliwa — C

b) WartoÊç opa∏owa — NCV

1.1.2. Wskaênik emisji CO2 — We

1.1.3. Wspó∏czynnik utleniania — Wu

1.2. Metoda bilansu masowego: Produkcja

sadzy i zak∏ady przetwarzania gazu

WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru szczegó∏owego

Metod´ bilansu masowego mo˝na stosowaç

w odniesieniu do produkcji sadzy i zak∏adów przetwarzania gazu. W celu uwzgl´dnienia wielkoÊci emisji

CO2, uwzgl´dniajàc ca∏y w´giel we wsadach, zapasach, produktach i innych postaciach eksportu z instalacji, oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru

E = {Σ (DW • ZW) – Σ (DP • ZP) – Σ (DEx • ZEx) +

E = (W – P – Ex – Zm) • Wk

gdzie

E

— oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2],

W

— oznacza wsad, czyli ca∏à iloÊç w´gla wprowadzanego w granice instalacji [Mg C],

P

— oznacza produkty, czyli ca∏à iloÊç w´gla w produktach i materia∏ach, ∏àcznie z produktami

ubocznymi, opuszczajàcà obszar obj´ty bilansem masy [Mg C],

Ex — oznacza eksport, czyli ca∏à iloÊç w´gla wyprowadzanego z obszaru obj´tego bilansem masy: usuwanà do kanalizacji, kierowanà na sk∏adowisko odpadów lub zwiàzanà ze stratami

procesowymi, nieobejmujàcà CO2 wprowadzanego do powietrza [Mg C],

Zm — oznacza zmiany w zapasach, czyli zwi´kszenie

iloÊci w´gla w zapasach w granicach instalacji

[Mg C],

Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji.

1.2.2. ZawartoÊç w´gla

– Σ (DZm • ZZm)}• 3,664

gdzie

E

— oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2],

DW

— dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu,

DP

— dane dotyczàce rodzaju instalacji dla produktów,

DEx

— dane dotyczàce rodzaju instalacji dla eksportu,

DZm

— dane dotyczàce rodzaju instalacji dla zmiany

zapasów,

ZW

— zawartoÊç w´gla na wejÊciu,

ZP

— zawartoÊç w´gla dla produktów,

ZEx

— zawartoÊç w´gla dla eksportu,

ZZm

— zawartoÊç w´gla dla zmian zapasów.

1.2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

Analizuje si´ i zg∏asza masowe przep∏ywy do i z instalacji oraz odpowiednie zmiany zapasów dla wszystkich odnoÊnych paliw i materia∏ów oddzielnie. W przypadkach kiedy zawartoÊç w´gla w przep∏ywie masowym jest zazwyczaj odnoszona do zawartoÊci energii

(paliwa), mo˝na okreÊliç i zastosowaç w obliczeniu bilansu masowego zawartoÊç w´gla odniesionà do zawartoÊci energii [Mg C/TJ] odpowiedniego przep∏ywu

masowego.

1.3. Spalanie gazów na wylocie komina

Do wielkoÊci emisji CO2 powstajàcych w wyniku

spalania gazów na wylocie komina zalicza si´ spalanie

rutynowe i operacyjne, w ramach rozruchu, wygaszania i wy∏àczeƒ samoczynnych, oraz upusty awaryjne.

WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ na podstawie iloÊci gazu spalanego na wylotach kominów [m3] i zawartoÊci w´gla w spalanym w ten sposób gazie

[Mg CO2/m3] (w tym z CO2 zwiàzanym), za pomocà

nast´pujàcego wzoru

1.3.2. Wskaênik emisji CO2 — We

E = D • We • Wu

gdzie

E

— oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2],

D

— oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji,

We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/m3],

Wu — oznacza wspó∏czynnik utleniania.

1.3.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

1.3.3. Wspó∏czynnik utleniania — Wu

Mo˝na zastosowaç ni˝sze poziomy dok∏adnoÊci.

2. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów

technologicznych

WielkoÊç emisji CO2 z procesów b´dàcych wynikiem zastosowania w´glanów do oczyszczania (odsiarczania) gazów odlotowych oblicza si´ na podstawie iloÊci zakupionych w´glanów (metoda obliczeƒ W — W´glany podana dla poziomu dok∏adnoÊci 1a) lub wyprodukowanego gipsu (metoda obliczeƒ G — Gips podana dla poziomu dok∏adnoÊci 1b). Obie metody obliczeƒ

sà równowa˝ne. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru

E = D • We

gdzie

E — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2],

D — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji,

We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg].

2.1. Metoda W — W´glany

Obliczenie wielkoÊci emisji CO2 odbywa si´ na

podstawie iloÊci u˝ytych w´glanów.

2.1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

2.1.2. Wskaênik emisji CO2 — We

2.2. Metoda G — Gips

Obliczenie wielkoÊci CO2 emisji odbywa si´ na podstawie iloÊci wyprodukowanego gipsu.

2.2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

2.2.2. Wskaênik emisji CO2 — We

D. Pomiar emisji CO 2

Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 z instalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów

emisji okreÊlone w za∏àcznikach nr 1 i 14 do rozporzàdzenia.

Za∏àcznik nr 3

SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z RAFINERII ROPY NAFTOWEJ

A. Zakres i kompletnoÊç

1. W za∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania

wielkoÊci emisji CO2 z rafinerii ropy naftowej.

2. Monitorowanie wielkoÊci emisji CO2 z instalacji

obejmuje wszystkie emisje CO2 z procesów spalania

i procesów produkcyjnych odbywajàcych si´ w rafineriach. Nie uwzgl´dnia si´ emisji CO2 z procesów odbywajàcych si´ w przyleg∏ych instalacjach chemicznych nienale˝àcych do rodzajów instalacji1), które nie

sà cz´Êcià ∏aƒcucha produkcyjnego rafinacji.

B. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO 2

èród∏a emisji CO2 w instalacjach rafinerii ropy naftowej obejmujà

B.1. Spalanie zwiàzane z pozyskiwaniem energii

1) kot∏y;

2) urzàdzenia grzewcze i przetwarzajàce, stosowane

w procesach technologicznych;

3) silniki t∏okowe lub turbiny;

4) utleniacze katalityczne i cieplne;

5) piece do kalcynacji koksu;

6) pompy stra˝ackie;

7) awaryjne i rezerwowe generatory energii;

8) spalanie gazów na wylotach kominów;

9) piece do spopielania;

10) urzàdzenia do krakowania.

B.2. Procesy

1) instalacje do produkcji wodoru;

2) regeneracja katalityczna, w tym katalityczne krakowanie i inne procesy katalityczne;

3) retorty do koksowania.

C. Obliczanie wielkoÊci emisji CO 2

1. Emisja z procesów spalania

Emisje z procesów spalania podlegajà monitorowaniu zgodnie z za∏àcznikiem nr 2 do rozporzàdzenia.

2. Emisja z procesów technologicznych

Procesy prowadzàce do powstania emisji CO2

obejmujà

2.1. Regeneracje urzàdzeƒ do krakowania katalitycznego i innych procesów regeneracji katalizatorów i flexi - cokers

Koks odk∏ada si´ na powierzchni katalizatora i powoduje jego dezaktywacj´. Aby przywróciç jego aktywnoÊç stosuje si´ proces regeneracji (ciàg∏ej lub okresowej) poprzez wypalenie koksu osadzonego na powierzchni katalizatora za pomocà goràcego powietrza.

WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ metodà bilansu

materia∏owego, uwzgl´dniajàc stan powietrza wlotowego gazów spalinowych. Ca∏y CO w gazach spalinowych uwzgl´dnia si´ jako CO2 2).

Analiza powietrza wlotowego i gazów spalinowych oraz dobór poziomów dok∏adnoÊci sà zgodne

z warunkami okreÊlonymi w cz´Êci G za∏àcznika nr 1

do rozporzàdzenia. Konkretnà metod´ obliczeƒ okreÊla si´ jako cz´Êç planu monitorowania.

Dopuszcza si´ sposób monitorowania emisji z wykorzystaniem narz´dzi dostarczonych przez dostawc´

technologii procesu regeneracji katalizatora.

———————

1) Rodzaje instalacji okreÊlone w rozporzàdzeniu Ministra Ârodowiska z dnia 31 marca 2006 r. w sprawie rodzajów instala-

cji obj´tych wspólnotowym systemem handlu uprawnieniami do emisji (Dz. U. Nr 60, poz. 429, z póên. zm.).

2) Stosujàc zale˝noÊç w odniesieniu do masy Mg CO • 1,571.

2.2. Produkcja wodoru w rafineriach

Emitowany CO2 pochodzi z zawartoÊci w´gla w gazie zasilajàcym. WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ na

podstawie danych dotyczàcych wsadów.

E = D • We

Poz. 1142

gdzie

E —oznacza ca∏kowità wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2],

D —oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na

wejÊciu,

We —oznacza wskaênik emisji.

2.2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

2.2.2. Wskaênik emisji CO2 — We

D. Pomiar wielkoÊci emisji CO 2

Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 z instalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów

emisji okreÊlone w za∏àcznikach nr 1 i 14 do rozporzàdzenia.

Za∏àcznik nr 4

SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z PIECÓW KOKSOWNICZYCH

A. Zakres i kompletnoÊç

1. W za∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania

wielkoÊci emisji CO2 z pieców koksowniczych.

2. Koksownie mogà stanowiç samodzielnà instalacj´ lub cz´Êç huty, majàcà bezpoÊrednie po∏àczenie

technologiczne z jej wydzia∏ami. Je˝eli zezwolenie obejmuje ca∏à hut´, a nie tylko koksowni´, to wielkoÊç emisji CO2 mo˝e byç monitorowana dla huty jako ca∏oÊci.

3. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ oczyszczanie gazów odlotowych, a powodowana tym emisja CO2 nie

jest liczona jako cz´Êç emisji procesowej z instalacji,

to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç emisji CO2 oblicza

si´ zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku

nr 2 do rozporzàdzenia.

B. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO 2

W koksowniach g∏ówny strumieƒ emisji CO2 generowany jest w procesie opalania baterii koksowniczych, zazwyczaj przy zastosowaniu oczyszczonego

gazu koksowniczego.

Innymi êród∏ami emisji CO2 mogà byç

1) surowce (w´giel lub koks naftowy);

2) paliwa konwencjonalne (np. gaz ziemny);

3) gazy powsta∏e w wyniku procesu technologicznego (np. gaz wielkopiecowy (BFG));

4) inne paliwa;

5) oczyszczanie gazów odlotowych.

C. Obliczanie wielkoÊci emisji CO 2

Je˝eli koksownia jest cz´Êcià huty zintegrowanej,

prowadzàcy instalacj´ oblicza wielkoÊç emisji

1) dla zintegrowanej huty jako ca∏oÊci, stosujàc metod´ bilansu masowego, lub

2) dla koksowni jako wydzielonej cz´Êci huty.

1. Metoda bilansu masowego

Metoda bilansu masowego polega na uwzgl´dnianiu ca∏ej iloÊci w´gla w materia∏ach wsadowych, zapasach, w´glu wchodzàcym w sk∏ad produktów oraz

w´glu wyprowadzanym z danej instalacji, obliczanej

przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru

E = (W – P – Ex – Zm) • Wk

gdzie

E

— oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2],

W — oznacza wsad, czyli ca∏à iloÊç w´gla wprowadzanego w granice instalacji [Mg C],

P

— oznacza produkty, czyli ca∏à iloÊç w´gla w produktach i materia∏ach, ∏àcznie z produktami

ubocznymi, opuszczajàcà obszar obj´ty bilansem masy [Mg C],

Ex — oznacza eksport, czyli ca∏à iloÊç w´gla wyprowadzanego z obszaru obj´tego bilansem masy: wprowadzona do kanalizacji, kierowana na

sk∏adowisko lub zwiàzana ze stratami procesowymi, nieobejmujàca CO2 wprowadzanego do

powietrza [Mg C],

Zm — oznacza zmiany w zapasach, czyli zwi´kszenie

iloÊci w´gla w zapasach w granicach instalacji

[Mg C],

Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji.

WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru

E = {Σ (DW • ZW) – Σ (DP • ZP) – Σ (DEx • ZEx) +

– Σ (DZm • ZZm)} * 3,664

gdzie

E

— oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2],

DW — dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu,

DP — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla produktów,

DEx — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla eksportu,

DZm — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla zmian,

ZW — zawartoÊç w´gla na wejÊciu,

ZP — zawartoÊç w´gla dla produktów,

ZEx — zawartoÊç w´gla dla eksportu,

ZZm — zawartoÊç w´gla dla zmian.

1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

Analizuje si´ i zamieszcza w rocznym raporcie

przep∏ywy masowe do i z instalacji oraz odpowiednie

zmiany zapasów dla wszystkich odnoÊnych paliw

i materia∏ów oddzielnie.

Tam gdzie zawartoÊç w´gla w przep∏ywie masowym jest zazwyczaj odnoszona do zawartoÊci energii

(paliwa), mo˝na okreÊliç i wykorzystaç do obliczenia

bilansu masowego zawartoÊç w´gla odniesionà do

zawartoÊci energii [Mg C/TJ] odpowiedniego przep∏ywu masy.

1.2. ZawartoÊç w´gla

2. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów spalania

(CO2), tlenek w´gla (CO), metan (CH4), w´glowodory

(CxHy).

Ca∏kowita wielkoÊç emisji CO2 z koksowni jest wynikiem spalania strumieni paliw, w tym gazu koksowniczego, gazu wielkopiecowego, gazu ziemnego, w´gla kamiennego. Procesy spalania zachodzàce w koksowniach sà monitorowane i rozliczane zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

Ogólnà wielkoÊç emisji CO2 z koksowni oblicza si´

za pomocà nast´pujàcego wzoru

3. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów

technologicznych

W czasie procesu koksowania w komorze koksowniczej pieca koksowniczego w´giel jest przekszta∏cany, bez dost´pu powietrza, na koks i surowy gaz koksowniczy. G∏ównym materia∏em lub strumieniem

wsadowym zawierajàcym w´giel [C] sà: w´giel kamienny, uboczne produkty koksowania, koks naftowy,

oleje i inne sta∏e surowce w´glonoÊne. G∏ównym materia∏em lub strumieniem wyjÊciowym zawierajàcym

w´giel [C] jest koks, a ponadto smo∏a koksownicza,

benzol oraz nieoczyszczony gaz koksowniczy. Nieoczyszczony gaz koksowniczy, jako cz´Êç produktu

wyjÊciowego z procesu, zawiera wiele sk∏adników zawierajàcych w´giel, mi´dzy innymi dwutlenek w´gla

E = Σ (DwejÊcie • WewejÊcie) – Σ (DwyjÊcie • WewyjÊcie)

gdzie

E

— oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2],

DwejÊcie

— oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu,

DwyjÊcie

— oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji na wyjÊciu,

WewejÊcie

— oznacza wskaênik emisji na wejÊciu,

WewyjÊcie

— oznacza wskaênik emisji na wyjÊciu.

3.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

Dane dotyczàce rodzaju instalacji mogà obejmowaç

w´giel wyst´pujàcy jako surowiec, odpady koksowe,

koks naftowy, rop´ naftowà, gaz wielkopiecowy, gaz

koksowniczy i tym podobne. Dane dotyczàce rodzaju

instalacji na wyjÊciu mogà obejmowaç: koks, smo∏´,

lekki olej opa∏owy, gaz koksowniczy i tym podobne.

a) OkreÊlenie zu˝ycia paliwa stosowanego jako wsad do procesu

b) WartoÊç opa∏owa

3.2. Wskaênik emisji CO 2 — We

D. Pomiar wielkoÊci emisji CO 2

Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 z instalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów

emisji okreÊlone w za∏àcznikach nr 1 i 14 do rozporzàdzenia.

Za∏àcznik nr 5

SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z INSTALACJI PRA˚ENIA I SPIEKANIA

RUD METALI, W TYM RUDY SIARCZKOWEJ

A. Zakres i kompletnoÊç

1. W za∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania

wielkoÊci emisji CO2 z instalacji pra˝enia i spiekania

rud metali, w tym rudy siarczkowej, oraz instalacje do

grudkowania rudy.

2. Instalacje do pra˝enia i spiekania rud metali,

w tym rudy siarczkowej, mogà stanowiç cz´Êç stalowni, je˝eli majà bezpoÊrednie po∏àczenie technologiczne z piecami koksowniczymi oraz instalacjami do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego odlewania stali,

i zachodzi w nich intensywna wymiana energii i masy

(gaz wielkopiecowy, gaz koksowniczy, koks, wapieƒ)

co ma miejsce przy ciàg∏ej pracy.

3. Je˝eli zezwolenie obejmuje ca∏à stalowni´, a nie

tylko instalacje do pra˝enia i spiekania rud metali

w tym rudy siarczkowej, wielkoÊç emisji CO2 mo˝na

równie˝ monitorowaç w ca∏ej stalowni, stosujàc metod´ bilansu masowego.

4. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ mokre oczyszczanie gazów odlotowych, to powsta∏à w ten sposób

wielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ zgodnie z zasadami

okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

B. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO 2

Do êróde∏ emisji CO2 z instalacji do pra˝enia i spiekania rud metali, w tym rudy siarczkowej, nale˝à

1) surowce (kalcynacja wapienia, dolomitu i w´glanowych rud ˝elaza np. FeCO3);

2) paliwa konwencjonalne (np. gaz ziemny, koks/mia∏

koksowy);

3) gazy powsta∏e w wyniku procesu technologicznego (gaz koksowniczy (COG) i gaz wielkopiecowy

(BFG);

4) pozosta∏oÊci z procesu technologicznego u˝ywane

jako materia∏ wsadowy w tym odfiltrowane py∏y

z zak∏adu spiekalniczego, konwertera i wielkiego

pieca;

5) inne paliwa;

1) dla zintegrowanej huty jako ca∏oÊci, stosujàc metod´ bilansu masowego, lub

2) dla instalacji do pra˝enia, spiekania i grudkowania

rud metali, jako oddzielnego rodzaju instalacji.

1. Metoda bilansu masowego

Metoda bilansu masowego polega na analizowaniu ca∏ego w´gla we wsadzie, akumulacji, zawartoÊci

w produktach oraz eksporcie w celu obliczenia wielkoÊci emisji CO2 z instalacji, przy u˝yciu nast´pujàcego

wzoru

E = (W – P – Ex – Zm) • Wk

E = (wsad – produkty – eksport +

– zmiany w zapasach) • Wk

gdzie

E

— oznacza wielkoÊç emisji

CO2 [Mg CO2],

W – wsad

— oznacza ca∏y w´giel

wprowadzany w obszar

instalacji [Mg C],

P – produkty

— oznacza ca∏y w´giel

w produktach i materia∏ach ∏àcznie z produktami ubocznymi, nie liczàc obszaru bilansu

masowego [Mg C],

Ex – eksport

— oznacza w´giel wydzielany z obszaru bilansu

masowego — usuwany

do kanalizacji, kierowany na sk∏adowisko odpadów lub zwiàzany ze

stratami, przy czym eksport nie obejmuje CO2

wprowadzanego do powietrza [Mg C],

Zm – zmiany w zapasach — oznacza zwi´kszanie zapasów w´gla w obszarze instalacji [Mg C],

Wk

— oznacza wspó∏czynnik

konwersji.

WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru

E = {Σ (Dwsad • Zcwsad) – Σ (Dprodukty • Zcprodukty) +

6) oczyszczanie gazów odlotowych.

– Σ (Deksport • Zceksport) – Σ (Dzmiany zapasów •

C. Obliczanie wielkoÊci emisji CO 2

Oblicza si´ wielkoÊci emisji CO2, stosujàc metod´

bilansu masowego, dla ka˝dego rodzaju instalacji/êród∏a instalacji.

W przypadku gdy instalacja do pra˝enia, spiekania

i grudkowania rud metali jest cz´Êcià zintegrowanej

huty o pe∏nym cyklu produkcji, prowadzàcy instalacje

mo˝e obliczaç emisje

Zczmiany zapasów)} • 3,664

gdzie

E

— oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2],

Dwsad

— dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu,

Dprodukty — dane dotyczàce rodzaju instalacji dla produktów,

Deksport

— dane dotyczàce rodzaju instalacji

dla eksportu,

Dzmiany zapasów — dane dotyczàce rodzaju instalacji

dla zmian,

Zcwsad

— zawartoÊç w´gla na wejÊciu,

Zcprodukty

— zawartoÊç w´gla dla produktów,

Zceksport

— zawartoÊç w´gla dla eksportu,

Zczmiany zapasów — zawartoÊç w´gla dla zmian.

Poz. 1142

1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

Analizuje si´ i podaje w rocznym raporcie masowe przep∏ywy do i z instalacji oraz odpowiednie zmiany zapasów dla wszystkich odnoÊnych paliw i materia∏ów oddzielnie. Tam gdzie zawartoÊç w´gla w przep∏ywie masowym jest zazwyczaj odnoszona do zawartoÊci energii (paliwa), mo˝na do obliczenia bilansu masowego okreÊliç i wykorzystaç zawartoÊç w´gla

odniesionà do zawartoÊci energii [Mg C/TJ] odpowiedniego przep∏ywu masowego.

1.2. ZawartoÊç w´gla

2. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów spalania

3. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów technologicznych

WielkoÊci emisji CO2 pochodzàce z procesów spalania odbywajàcych si´ w instalacjach pra˝enia i spiekania rud metali, w tym rudy siarczkowej, podlegajà

monitorowaniu zgodnie z wymogami okreÊlonymi

w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

W czasie procesu wypalania na ruszcie CO2 jest

uwalniane z materia∏ów wsadowych, tj. z mieszaniny

surowców (np. w´glanu wapnia), oraz z powtórnie

wykorzystywanych odpadów z procesu technologicznego.

Dwsad — dane dotyczàce rodzaju instalacji na wejÊciu,

Dla ka˝dego rodzaju u˝ywanych materia∏ów wsadowych wielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ przy u˝yciu

nast´pujàcego wzoru

We

— oznacza wskaênik emisji CO2,

E = Dwsad • We • Wk

Wk

— oznacza wspó∏czynnik konwersji.

gdzie

E

— oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2],

3.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

3.2. Wskaênik emisji CO 2 — We

Dla w´glanów stosuje si´ wskaêniki okreÊlone w tabeli.

Tabela — Stechiometryczne wskaêniki emisji

WartoÊci wskaêników emisji CO2 modyfikuje si´

w zale˝noÊci od zawartoÊci wilgoci i ska∏y p∏onnej

w stosowanym materiale zawierajàcym w´glany. Dla

pozosta∏oÊci z procesu technologicznego wskaêniki

emisji CO2 wyznacza si´ zgodnie z warunkami okreÊlonymi w cz´Êci G za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia.

3.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk

D. Pomiar wielkoÊci emisji CO 2

Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 z instalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów

emisji okreÊlone w za∏àcznikach nr 1 i 14 do rozporzàdzenia.

Za∏àcznik nr 6

SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z INSTALACJI

DO PIERWOTNEGO LUB WTÓRNEGO WYTOPU SURÓWKI ˚ELAZA LUB STALI SUROWEJ,

W TYM DO CIÑG¸EGO ODLEWANIA STALI

A. Zakres i kompletnoÊç

1. W za∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania

wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do pierwotnego lub

wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej,

w tym do ciàg∏ego odlewania stali, dotyczàce wytopu

pierwotnego (w wielkich piecach — BF i konwertorach tlenowych — BOF) oraz wytopu wtórnego

(w elektrycznych piecach ∏ukowych — EAF).

2. Instalacje do pierwotnego lub wtórnego wytopu

surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego

odlewania stali, sà integralnà cz´Êcià stalowni powiàzanà technologicznie z piecami koksowniczymi oraz

instalacjami spiekalniczymi.

3. Intensywna wymiana energii i masy (gaz wielkopiecowy, gaz koksowniczy, koks, wapieƒ) ma miejsce przy ciàg∏ej pracy. Je˝eli zezwolenie obejmuje ca∏à hut´, a nie tylko wielkie piece, wielkoÊç emisji CO2

mo˝na równie˝ monitorowaç w ca∏ej hucie przy u˝yciu metody bilansu masowego.

4. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ oczyszczanie gazów odlotowych, to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç

emisji CO2 oblicza si´ zgodnie z zasadami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

B. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO 2

Do êróde∏ emisji CO2 z instalacji do pierwotnego

lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego odlewania stali nale˝à

1) surowce (kalcynacja wapienia i dolomitu i w´glanowych rud ˝elaza, np. FeCO3);

2) paliwa konwencjonalne (np. gaz ziemny, w´giel,

koks);

3) Êrodki redukujàce (koks, w´giel, tworzywa sztuczne itp.);

4) gazy powsta∏e w wyniku procesu technologicznego

(gaz koksowniczy/COG, gaz wielkopiecowy/BFG,

gaz konwertorowy/BOFG);

5) zu˝yte grafitowe elektrody;

6) inne paliwa;

7) oczyszczanie gazów odlotowych.

C. Obliczanie wielkoÊci emisji CO 2

1. Metoda bilansu masowego

Metoda bilansu masowego polega na analizowaniu ca∏ego w´gla we wsadzie, akumulacji, zawartoÊci

w produktach oraz eksporcie w celu obliczenia wielkoÊci emisji CO2 z instalacji, przy u˝yciu nast´pujàcego

wzoru

E = (wsad – produkty – eksport +

– zmiany w zapasach) • wspó∏czynnik konwersji

gdzie

E

— oznacza wielkoÊç emisji CO2

[Mg CO2],

wsad

— oznacza ca∏y w´giel wprowadzany w obszar instalacji

[Mg C],

produkty

— oznacza ca∏y w´giel w produktach i materia∏ach ∏àcznie

z produktami ubocznymi,

opuszczajàcy granice instalacji [Mg C],

eksport

— oznacza w´giel wydzielany

z obszaru bilansu masowego,

np. usuwany do kanalizacji,

deponowany na sk∏adowisko

odpadów lub tracony, przy

czym wydzielanie nie obejmuje CO2 wypuszczanego do atmosfery [Mg C],

zmiany w zapasach — oznacza zwi´kszanie zapasów

w´gla w obszarze instalacji

[Mg C].

WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru

E = {Σ (Dwsad • Zcwsad) • Σ (Dprodukty • Zcprodukty) +

– Σ (Deksport • Zceksport) – Σ (Dzmiany w zapasach •

Zczmiany w zapasach)} • 3,664

gdzie

E

— oznacza wielkoÊç emisji CO2

[Mg CO2]

— dane dotyczàce rodzaju instalacji

Dwsad

na wejÊciu,

— dane dotyczàce rodzaju instalacji

Dprodukty

dla produktów,

— dane dotyczàce rodzaju instalacji

Deksport

dla eksportu,

Dzmiany w zapasach — dane dotyczàce rodzaju instalacji

dla zmian,

— zawartoÊç w´gla na wejÊciu,

Zcwsad

— zawartoÊç w´gla dla produktów,

Zcprodukty

— zawartoÊç w´gla dla eksportu,

Zceksport

Zczmiany w zapasach — zawartoÊç w´gla dla zmian.

1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

Analizuje si´ i podaje w rocznym raporcie masowe przep∏ywy do i z instalacji oraz odpowiednie zmiany zapasów dla wszystkich odnoÊnych paliw i materia∏ów oddzielnie. Tam gdzie zawartoÊç w´gla w przep∏ywie masowym jest zazwyczaj odnoszona do zawartoÊci energii (paliwa), mo˝na do obliczenia bilansu masowego okreÊliç i wykorzystaç zawartoÊç w´gla

odniesionà do zawartoÊci energii [Mg C/TJ] odpowiedniego przep∏ywu masowego.

1.2. ZawartoÊç w´gla

2. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów spalania

WielkoÊci emisji CO2 pochodzàce z procesów spalania odbywajàcych si´ w instalacjach do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego odlewania stali, w których nie

u˝ywa si´ paliw jako Êrodków redukujàcych ani niepochodzàcych z reakcji metalurgicznych, monitoruje

si´ i rozlicza zgodnie z wymogami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

3. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów technologicznych

Instalacje do pierwotnego lub wtórnego wytopu

surówki ˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego

odlewania stali, majà technologiczne powiàzanie z innymi instalacjami. W tych instalacjach stosuje si´ ró˝ne paliwa jako czynniki redukujàce. Instalacje te wytwarzajà gazy pochodzàce z procesu technologicznego, takie jak gaz koksowniczy (COG), gaz wielkopiecowy (BFG), gaz konwertorowy (BOFG).

Poz. 1142

gdzie

E

— oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2],

DwejÊcie

— oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji

na wejÊciu,

DwyjÊcie

— oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji

na wyjÊciu,

Ca∏kowità wielkoÊç emisji CO2 pochodzàcà z instalacji do pierwotnego lub wtórnego wytopu surówki

˝elaza lub stali surowej, w tym do ciàg∏ego odlewania

stali, oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru

WewejÊcie — oznacza wskaênik emisji na wejÊciu,

E = Σ (DwejÊcie • WewejÊcie) – Σ (DwyjÊcie • WewyjÊcie)

3.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

3.2. WartoÊç opa∏owa

WewyjÊcie — oznacza wskaênik emisji na wyjÊciu.

3.3. Wskaênik emisji CO 2

Wskaênik emisji CO2 dla danych dotyczàcych rodzaju instalacji na wyjÊciu dotyczy iloÊci w´gla nieza-

Poz. 1142

wierajàcego CO2 na wyjÊciu procesu, który jest wyra˝ony w [Mg CO2/Mg] wyjÊcia dla uwydatnienia porównywalnoÊci.

D. Pomiar wielkoÊci emisji CO 2

Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 z instalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów

emisji okreÊlone w za∏àcznikach nr 1 i 14 do rozporzàdzenia.

Za∏àcznik nr 7

SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z INSTALACJI

DO PRODUKCJI KLINKIERU CEMENTOWEGO W PIECACH OBROTOWYCH

A. Zakres i kompletnoÊç

1. W za∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania

wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do produkcji klinkieru

cementowego w piecach obrotowych.

2. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ oczyszczanie gazów odlotowych, to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç

emisji CO2 nale˝y liczyç zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

z zastosowaniem pierwszego poziomu dok∏adnoÊci

pod warunkiem, ˝e emisja ta mieÊciç si´ b´dzie w poj´ciu pomniejszego êród∏a lub mikro êród∏a emisji.

W piecach obrotowych bez wzgl´du na poziom

emisji mo˝na stosowaç wskaênik utleniania wynoszàcy 1,0.

Wskaênik zawartoÊci biomasy w oponach mo˝e

byç przyj´ty na sta∏ym poziomie okreÊlonym w planie

monitorowania.

B. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO 2

2. Emisje z procesów technologicznych

W instalacjach do produkcji cementu, emisje CO2

pochodzà z nast´pujàcych êróde∏ i strumieni materia∏ów wsadowych

1) kalcynacja wapienia znajdujàcego si´ w surowcach;

2) konwencjonalne paliwa kopalne do wypalania;

3) alternatywne paliwa do wypalania bazujàce na kopalinach i surowcach oraz inne paliwa i surowce

alternatywne;

4) paliwa do wypalania z biomasy, w tym odpady

biomasy;

5) paliwa niestosowane do wypalania;

6) zawartoÊç w´gla organicznego w wapieniu i ∏upkach;

7) surowce u˝ywane do oczyszczania gazów odlotowych.

C. Obliczanie wielkoÊci emisji CO 2

1. Emisje z procesów spalania

Procesy spalania, w których u˝ywa si´ ró˝nych rodzajów paliw (np. w´gla, koksu ponaftowego, oleju

opa∏owego, gazu ziemnego oraz szerokiego zakresu

paliw z odpadów), odbywajàce si´ w instalacjach do

produkcji klinkieru cementowego, podlegajà monitorowaniu i sprawozdawczoÊci zgodnie z za∏àcznikiem

nr 2 do rozporzàdzenia.

Bez wzgl´du na poziom dok∏adnoÊci, w przypadku

wspó∏spalania opon, okreÊla si´ we w∏asnym zakresie

wartoÊç opa∏owà oraz okreÊla wskaênik emisji, wykorzystujàc wielkoÊci podane w tabeli nr 2 za∏àcznika

nr 1 do rozporzàdzenia.

Wskaênik zawartoÊci biomasy w oponach okreÊla

si´ na sta∏ym poziomie okreÊlonym w planie monitorowania pod warunkiem udokumentowania stosownymi wynikami.

Dla paliw podstawowych, takich jak: gaz propan-butan, olej opa∏owy, olej opa∏owy lekki, olej opa∏owy

ci´˝ki, drewno oraz w´giel (py∏ w´glowy) stosowanych w czasie rozruchu instalacji oraz odpadów w∏asnych monitorowanie emisji CO2 mo˝e odbywaç si´

Zwiàzane z procesem technologicznym emisje

CO2 pochodzà z kalcynacji w´glanów w surowcach

u˝ywanych do produkcji klinkieru (podpunkt 2.1.1

i 2.1.2), z cz´Êciowej lub ca∏kowitej kalcynacji py∏ów

z pieca do wypalania cementu lub py∏ów z filtrów

obejÊciowych usuwanych z procesu (pkt 4), w pewnych przypadkach z zawartoÊci w´gla niew´glanowego w surowcach (pkt 5).

2.1 CO 2 pochodzàcy z produkcji klinkieru

WielkoÊç emisji oblicza si´ na podstawie zawartoÊci w´glanów na wejÊciu procesu (metoda obliczania W) lub na podstawie iloÊci wyprodukowanego klinkieru (metoda obliczania P). Metody te uznaje si´ za

równowa˝ne i prowadzàcy instalacj´ mo˝e je wzajemnie stosowaç do walidacji wyników drugiej metody.

Mo˝na okreÊliç innà cz´stotliwoÊç badaƒ oraz wielkoÊç partii dostawy dla dodatków surowcowych pod

warunkiem, ˝e wielkoÊç emisji mieÊciç si´ b´dzie w poj´ciu pomniejszego êród∏a lub mikro êród∏a emisji.

2.1.1 Metoda W — w´glany (wsad do pieca)

Obliczenie opiera si´ na zawartoÊci w´glanów we

wsadach do procesu (wliczajàc w to popió∏ lotny i ˝u˝el wielkopiecowy) z odj´ciem py∏u cementowego

(CKD) i obejÊciowego py∏u odpadowego od zu˝ycia

surowca, a nast´pnie obliczeniem wielkoÊci emisji

zgodnie z przepisami pkt 3 cz´Êci C, w przypadku kiedy CKD i obejÊciowy py∏ odpadowy opuszczajà uk∏ad

pieca. Metoda ta nie obejmuje w´gla niezawartego

w w´glanach, a zatem przepisy pkt 5 nie majà zastosowania.

WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru

E = D • We • Wk

gdzie

E

— oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2],

D

— oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji,

We

— oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg],

Wk

— oznacza wspó∏czynnik konwersji.

a) Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

Je˝eli màczka surowcowa nie jest scharakteryzowana jako taka, wymagania te stosuje si´ oddzielnie

do ka˝dego z odnoÊnych zawierajàcych w´giel wsadów do pieca (nieb´dàcych paliwami), np. wapienia

lub ∏upka, unikajàc podwójnego liczenia lub pomini´cia zwiàzanego z materia∏ami zawracanymi do procesu lub materia∏ami obejÊciowymi. IloÊç netto màczki

b) Wskaênik emisji

Wskaênik emisji oblicza si´ i zamieszcza w rocznym raporcie w jednostkach masy CO2 uwalnianego

na ton´ ka˝dego odnoÊnego wsadu do pieca. Do przeliczenia danych dotyczàcych sk∏adu na wskaêniki emisji stosuje si´ wspó∏czynniki stechiometryczne przedstawione w tabeli poni˝ej.

OkreÊlenia iloÊci odnoÊnych w´glanów, wliczajàc

w to CaCO3 i MgCO3 w ka˝dym z odnoÊnych wsadów

c) Wspó∏czynnik konwersji

Poz. 1142

surowcowej okreÊla si´ z empirycznie wyznaczonego

dla danej instalacji stosunku màczki surowcowej/klinkieru, który nale˝y aktualizowaç co najmniej raz do roku z zastosowaniem wytycznych dotyczàcych najlepszych praktyk tej bran˝y.

Dla dodatków surowcowych niedok∏adnoÊç wa˝enia

oraz niedok∏adnoÊç okreÊlenia zmian zapasów jest taka

sama jak dla klinkieru, metoda P — Produkcja klinkieru.

do pieca, dokonuje si´ zgodnie z przepisami cz´Êci G

za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia. Mo˝na to osiàgnàç,

stosujàc metod´ termograwimetrycznà.

Metodà alternatywnà okreÊlenia sk∏adu s∏u˝àcego

do wyliczenia wielkoÊci emisji jest oznaczenie we

wsadzie piecowym w´gla pierwiastkowego, obejmujàcego w´glany i w´giel niew´glanowy oraz okreÊlenie emisji CO2 z wykorzystaniem wspó∏czynnika stechiometrycznego zawartego w poni˝szej tabeli.

2.1.2. Metoda obliczania P — IloÊç wyprodukowanego

klinkieru

witej wielkoÊci emisji CO2, przy u˝yciu nast´pujàcego

wzoru

Ta metoda obliczeƒ oparta jest na iloÊci wyprodukowanego klinkieru, emisj´ CO2 oblicza si´ jà za pomocà nast´pujàcego wzoru

Eproces ogó∏em = Eklinkier + Epy∏y + Ew´giel niew´glanowy

gdzie

Eproces ogó∏em

— oznacza wielkoÊç emisji CO2

[Mg CO2],

Eklinkier

— oznacza wielkoÊç emisji CO2

w klinkierze [Mg CO2],

Epy∏y

— oznacza wielkoÊç emisji CO2

w pyle [Mg CO2],

E = D • We • Wk

gdzie

E

— oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2],

D

— oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji,

We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg],

Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji.

Uwzgl´dnia si´ CO2 uwolniony z procesu kalcynacji py∏u cementowego i obejÊciowego py∏u odpadowego dla instalacji, w których py∏y te opuszczajà

uk∏ad pieca (pkt 4) wraz z potencjalnymi emisjami

w´gla niew´glanowego w màczce surowcowej

(pkt 5). WielkoÊç emisji CO2 z produkcji klinkieru oraz

z py∏ów cementowych i odpadowych py∏ów obejÊciowych i z w´gla niew´glanowego w materia∏ach wsadowych oblicza si´ oddzielnie oraz dodaje do ca∏ko-

Ew´giel niew´glanowy — oznacza wielkoÊç emisji CO2

z

w´gla

niew´glanowego

[Mg CO2].

3. Emisje zwiàzane z produkcjà klinkieru

a) Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

Produkcj´ klinkieru [Mg] w okresie rozliczeniowym

okreÊla si´ przez bezpoÊrednie wa˝enie klinkieru albo

na podstawie wielkoÊci dostaw cementu z wykorzystaniem poni˝szego wzoru (bilans materia∏owy uwzgl´dniajàcy klinkier wys∏any, klinkier dostarczony, jak równie˝ zmiennoÊç stanu zapasów klinkieru)

Klinkier wyprodukowany [Mg] = cement wyprodukowany [Mg] • wskaênik klinkier/cement – klinkier dostarczony [Mg] +

+ klinkier wys∏any [Mg] – poczàtkowy zapas klinkieru [Mg] + koƒcowy zapas klinkieru [Mg]

Stosunek klinkier/cement wyprowadza si´ dla

ka˝dego z ró˝nych produktów cementowych na podstawie warunków okreÊlonych w cz´Êci G za∏àcznika

nr 1 do rozporzàdzenia lub oblicza si´ go z ró˝nicy

mi´dzy dostawami cementu i zmian zapasów oraz

wszystkich materia∏ów u˝ytych jako dodatki do cementu, wliczajàc w to odpadowy py∏ obejÊciowy i py∏

cementowy.

Stosunek klinkier/cement mo˝na obliczaç bez podzia∏u na rodzaje cementu, stosujàc ∏àczny bilans dodatków do cementu dla wszystkich rodzajów cementu.

IloÊç wyprodukowanego cementu stanowi sum´

iloÊci sprzedanego cementu i ró˝nicy w zapasach cementu na koniec danego roku okresu rozliczeniowego

pomniejszonà o cement dostarczony do instalacji. Na

potrzeby rozporzàdzenia jako cement sprzedany rozumie si´ cement, który opuÊci∏ teren zak∏adu na pod-

stawie wystawionych dokumentów sprzeda˝y lub dokumentów przewozowo-magazynowych.

IloÊci klinkieru wys∏anego i dostarczonego oraz

iloÊci wys∏anego i dostarczonego cementu, a tak˝e

iloÊci dostarczonych lub wys∏anych dodatków do produkcji cementu okreÊla si´ z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià pomiarowà mniejszà ni˝ ±2,5 %.

Niedok∏adnoÊç okreÊlenia zmian zapasów klinkieru, cementu oraz dodatków do produkcji cementu

w danym roku okresu rozliczeniowego wykazuje si´

z maksymalnà dopuszczalnà niedok∏adnoÊcià mniejszà ni˝ ±10 %.

Ustalenie iloÊci wyprodukowanego cementu

w oparciu o urzàdzenia wa˝àco-dozujàce zainstalowane przed m∏ynami cementu. IloÊç wyprodukowanego

cementu stanowi sum´ iloÊci klinkieru i dodatków do

cementu pomniejszonych o zawartoÊç wilgoci.

b) Wskaênik emisji

c) Wspó∏czynnik konwersji

4. WielkoÊç emisji CO2 zwiàzana ze zrzucanymi py∏ami

CO2 z py∏u obejÊciowego i py∏u cementowego

(CKD) opuszczajàcy system pieca oblicza si´ na podstawie iloÊci py∏u opuszczajàcego uk∏ad pieca oraz

wskaênika emisji obliczanego jak dla klinkieru (ale

z ewentualnoÊcià odmiennych zawartoÊci CaO i MgO),

w celu uwzgl´dnienia cz´Êciowej kalcynacji CKD. Pomija si´ rozliczanie wielkoÊci emisji CO2 z py∏ów obejÊciowych, w tym py∏ów z by-passu oraz py∏ów z gazów wykorzystywanych do suszenia: paliw, surowców

do produkcji klinkieru lub dodatków i surowców do

produkcji cementu — pod warunkiem ˝e wliczane sà

one do iloÊci klinkieru wyprodukowanego w ramach

instalacji. Do iloÊci klinkieru nie wlicza si´ py∏ów emitowanych do powietrza.

WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru

gdzie

Epy∏y = D • We

Epy∏y — oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2],

D

— oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji,

We

— oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg].

a) Dane dotyczàce rodzaju instalacji

b) Wskaênik emisji CO2

5. Emisje z niew´glanowego w´gla w màczce surowcowej

WielkoÊç emisji CO2 z niew´glanowego w´gla

w wapieniu, ∏upkach lub alternatywnych surowcach

(np. popió∏ lotny) stosowanych w màczce surowcowej

w piecu oblicza si´ za pomocà nast´pujàcego wzoru

Esurowiec w´glanowy = D • We • Wk

gdzie

Esurowiec w´glanowy — oznacza wielkoÊç emisji CO2 z surowca w´glanowego [Mg CO2],

D

— oznacza dane dotyczàce rodzaju

instalacji,

We

— oznacza

wskaênik

[Mg CO2/Mg],

Wk

— oznacza wspó∏czynnik konwersji [Mg CO2/Mg].

emisji

W∏aÊciwy organ do wydania zezwolenia na

uczestnictwo we wspólnotowym systemie handlu

uprawnieniami do emisji mo˝e prowadzàcemu instalacj´ okreÊliç cz´stotliwoÊç badaƒ oraz wielkoÊç

partii surowców dla okreÊlenia wielkoÊci emisji

z niew´glanowego w´gla zawartego w màczce surowcowej, pod warunkiem ˝e emisja ta mieÊciç si´

b´dzie w poj´ciu pomniejszego êródla lub mikro

êród∏a emisji.

Monitorowanie emisji z niew´glanowego w´gla

zawartego w màczce surowcowej mo˝e odbywaç

si´ z zastosowaniem pierwszego poziomu dok∏adnoÊci, pod warunkiem ˝e emisja ta mieÊciç si´ b´dzie

w poj´ciu pomniejszego lub mikro êród∏a emisji.

Dla poszczególnych sk∏adników màki surowcowej

dopuszcza si´ oddzielne monitorowanie emisji z niew´glanowego w´gla.

a) Dane dotyczàce rodzaju instalacji

b) Wskaênik emisji CO2

c) Wspó∏czynnik konwersji

D. Pomiar wielkoÊci emisji CO2

Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 z instalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów

emisji okreÊlone w za∏àcznikach nr 1 i 14 do rozporzàdzenia.

Za∏àcznik nr 8

SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z INSTALACJI

DO PRODUKCJI WAPNA

A. Zakres i kompletnoÊç

1. W za∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania

wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do produkcji wapna.

2. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ oczyszczanie gazów odlotowych, to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç

emisji CO2 nale˝y liczyç zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

3. W przypadku stosowania tego samego rodzaju

paliwa do celów innych ni˝ wypalanie wapna w instalacji, w wiarygodny sposób wykazuje si´, za pomocà

rozliczeƒ wewn´trznych, jaka iloÊç paliwa by∏a zu˝yta

do wypalania wapna.

B. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO2

Do êróde∏ emisji CO2 z instalacji do produkcji wapna nale˝à

1) kalcynacja wapienia i dolomitu znajdujàcych si´

w surowcach;

waniu i rozliczaniu, zgodnie z warunkami okreÊlonymi

w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

2. WielkoÊci emisji CO2 pochodzàcej z procesów

technologicznych

Z produkcjà wapna bezpoÊrednio wià˝e si´ wypra˝anie w´glanów w surowcach z uwalnianiem CO2. Na

poziomie instalacji wypra˝anà wielkoÊç emisji CO2

mo˝na obliczaç na dwa sposoby: na podstawie iloÊci

w´glanów wapnia i magnezu z surowców, w szczególnoÊci z wapienia i dolomitu, przetworzonych w procesie technologicznym (obliczanie metodà W — W´glany) lub na podstawie iloÊci tlenków alkalicznych w produkowanym wapnie (obliczanie metodà T — Tlenki alkaliczne). Obie metody obliczeniowe sà równowa˝ne.

2.1. Metoda W — W´glany

Obliczanie wielkoÊç emisji CO2 z w´glanu polega

na obliczeniu zu˝ytej iloÊci w´glanów, przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru

E = Σ (DwejÊcie • We • Wk)

2) konwencjonalne paliwa kopalne do wypalania;

gdzie

3) alternatywne paliwa do wypalania bazujàce na kopalinach i surowcach;

E

— oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2],

DwejÊcie

— oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji

na wejÊciu,

We

— oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg],

Wk

— oznacza wspó∏czynnik konwersji.

4) paliwa do wypalania z biomasy, w tym odpady

biomasy;

5) inne paliwa.

C. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO2

1. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów spalania

Procesy spalania, w których u˝ywa si´ ró˝nych rodzajów paliw, w tym w´gla, koksu ponaftowego, oleju opa∏owego, gazu ziemnego, odbywajàce si´ w instalacjach do produkcji wapna, podlegajà monitoro-

2.1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

Wymagania majà zastosowanie oddzielnie do ka˝dego z odnoÊnych wsadów do pieca zawierajàcych

w´giel (nieb´dàcych paliwami), np. do kredy lub wapienia, unikajàc podwójnego liczenia lub pomini´cia

zwiàzanego z materia∏ami zawracanymi do procesu

lub materia∏ami obejÊciowymi.

2.1.2. Wskaênik emisji CO2 — We

2.1.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk

2.2. Metoda T — Tlenki alkaliczne

gdzie

WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ na podstawie iloÊci CaO, MgO oraz zawartoÊci ziem alkalicznych lub

tlenków alkalicznych w produkowanym wapnie. Bierze si´ pod uwag´ ju˝ wypra˝one Ca i Mg wchodzàce

do pieca do wypra˝ania, na przyk∏ad przez popio∏y lotne lub alternatywne paliwa i surowce z odpowiednià

zawartoÊcià CaO lub MgO. Odpowiednio uwzgl´dnia

si´ py∏ wapna opuszczajàcy uk∏ad pieca do pra˝enia.

E

— oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2],

DwyjÊcie

— oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji

na wyjÊciu,

We

— oznacza wskaênik emisji [Mg CO2 /TJ],

Wk

— oznacza wspó∏czynnik konwersji.

WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru

E = Σ (DwyjÊcie • We • Wk)

2.2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

OkreÊlenie DwyjÊcie oznacza ca∏à iloÊç [Mg] CaO,

MgO, ziem alkalicznych lub tlenków alkalicznych przetworzonych z odpowiednich w´glanów w danym roku

okresu rozliczeniowego.

2.2.2. Wskaênik emisji CO2 — We

2.2.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk

D. Pomiar wielkoÊci emisji CO 2

Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 z instalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów

emisji okreÊlone w za∏àcznikach nr 1 i 14 do rozporzàdzenia.

Za∏àcznik nr 9

SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z INSTALACJI DO PRODUKCJI SZK¸A,

W TYM W¸ÓKNA SZKLANEGO

A. Zakres i kompletnoÊç

1. W za∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania

wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do produkcji szk∏a,

w tym w∏ókna szklanego.

2. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ oczyszczanie gazów odlotowych, to powsta∏à wielkoÊç emisji CO2 nale˝y liczyç zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

B. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO2

Do êróde∏ emisji CO2 z instalacji do produkcji

szk∏a, w tym w∏ókna szklanego, nale˝à

1) topienie w´glanów alkalicznych i metali ziem alkalicznych w surowcach;

2) konwencjonalne paliwa kopalne do wypalania;

3) alternatywne paliwa bazujàce na kopalinach i surowcach;

4) paliwa do wypalania z biomasy, w tym odpady

biomasy;

5) dodatki zawierajàce w´giel, w tym koks oraz py∏

w´glowy;

6) oczyszczanie gazów odlotowych;

2. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów

technologicznych

CO2 jest uwalniany z w´glanów zawartych w surowcach w czasie topienia oraz w procesie neutralizacji

HF, HCl i SO2 wapieniem lub innymi w´glanami w gazach spalinowych. Emisje CO2 pochodzàce z rozpadu

w´glanów w procesie topienia i oczyszczania stanowià

cz´Êç wielkoÊci emisji CO2 pochodzàcej z instalacji. Dodaje si´ je do ogólnej wielkoÊci emisji CO2, ale w miar´ mo˝liwoÊci, oddzielnie podaje si´ w raporcie.

WielkoÊç emisji CO2 uwolnionà z w´glanów w surowcach w czasie topienia w piecu bezpoÊrednio

zwiàzana z produkcjà szk∏a mo˝na obliczaç na podstawie przetworzonej iloÊci w´glanów z surowców —

g∏ównie z sody, wapienia, dolomitu, w´glanów alkalicznych lub w´glanów ziem alkalicznych uzupe∏nionych szk∏em z odzysku.

Obliczanie wielkoÊci emisji CO2 z w´glanu polega

na obliczeniu iloÊci zu˝ytych w´glanów, przy u˝yciu

nast´pujàcego wzoru

E = Σ (Dw´glany • We) + Σ (Dodatki • We)

gdzie

E

— oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2],

Dw´glany — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji

— iloÊç zu˝ytych surowców w´glanowych,

7) inne paliwa.

Dodatki — oznacza iloÊç zu˝ytych dodatków zawierajàcych w´giel,

C. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO2

We

1. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów spalania

2.1.1. Dane dotyczàce dzia∏alnoÊci — D

Procesy spalania, w których u˝ywa si´ ró˝nych rodzajów paliw odbywajàce si´ w instalacjach do produkcji szk∏a, w tym w∏ókna szklanego, podlegajà monitorowaniu i rozliczaniu zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

— oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg].

Dw´glany to iloÊç surowców w´glanowych lub dodatków zwiàzanych z emisjà CO2, takich jak dolomit,

wapieƒ, soda i inne w´glany, ziem alkalicznych lub

w´glanów alkalicznych w surowcach przerobionych

w danym roku okresu rozliczeniowego, jak równie˝

iloÊç dodatków zawierajàcych w´giel.

2.1.2. Wskaênik emisji — We

Wskaênik emisji CO2 oblicza si´ i umieszcza

w rocznym raporcie w jednostkach masy uwolnione-

Poz. 1142

go CO2 na Mg ka˝dego surowca w´glowego. Do przeliczania danych dotyczàcych sk∏adu na wskaênik emisji CO2 nale˝y stosowaç wspó∏czynniki stechiometryczne przedstawione w tabeli.

Tabela — Wspó∏czynniki stechiometryczne

D. Pomiar wielkoÊci emisji CO 2

Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 z instalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów

emisji okreÊlone w za∏àcznikach nr 1 i 14 do rozporzàdzenia.

Za∏àcznik nr 10

SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z INSTALACJI DO PRODUKCJI

WYROBÓW CERAMICZNYCH ZA POMOCÑ WYPALANIA

A. Zakres i kompletnoÊç

W za∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania

wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do produkcji wyrobów ceramicznych za pomocà wypalania.

B. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO 2

Do êróde∏ emisji CO2 z instalacji do produkcji wyrobów ceramicznych za pomocà wypalania nale˝à

1) konwencjonalne paliwa kopalne do wypalania;

2) alternatywne paliwa do wypalania bazujàce na kopalinach;

gdzie

Eca∏kowita

— oznacza ca∏kowità wielkoÊç emisji CO2

[Mg CO2],

Ewsad

— oznacza wielkoÊç emisji CO2 z wsadu

[Mg CO2],

Eoczyszczanie — oznacza wielkoÊç emisji CO2 z procesu

oczyszczania

gazów

spalinowych

[Mg CO2].

2.1. WielkoÊç emisji CO 2 pochodzàcej z materia∏ów wsadowych

7) kopalne materia∏y organiczne w glinie i innych surowcach.

WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcà z w´glanów oraz

z w´gla zawartego w innych materia∏ach wsadowych

oblicza si´, u˝ywajàc metody obliczania opartej na iloÊci w´gla nieorganicznego lub organicznego zawartego w surowcach (np. ró˝nych w´glanach, zawartoÊci

organicznej w glinie i dodatkach) przetworzonych

w procesie technologicznym (Metoda A — W´glany)

albo stosujàc metodyk´ opartà na tlenkach metali

ziem alkalicznych zawartych w wyprodukowanej ceramice (Metoda B — Tlenki alkaliczne). Te dwie metody

uwa˝a si´ za równowa˝ne w odniesieniu do ceramiki

na bazie oczyszczonych lub syntetycznych glin. Metod´ obliczania A stosuje si´ do produktów ceramicznych na bazie nieprzetworzonych glin lub w przypadku wykorzystania wszelkich glin lub dodatków ze znaczàcà zawartoÊcià substancji organicznych.

C. Obliczanie emisji CO 2

2.1.1. Metoda A — W´glany

1. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów spalania

Obliczenie opiera si´ na wsadzie w´gla (organicznego lub nieorganicznego) w ka˝dym z istotnych materia∏ów surowcowych, np. ró˝ne rodzaje glin, mieszanek glin oraz dodatków. Kwarc/krzemionka, skaleƒ,

kaolin i talk mineralny zazwyczaj nie stanowià znaczàcych êróde∏ w´gla. Dane dotyczàce rodzaju instalacji,

wskaênik emisji CO2 i wspó∏czynnik konwersji odnoszà si´ do zwyk∏ego stanu tego materia∏u, najlepiej

stanu suchego.

3) paliwa do wypalania z biomasy;

4) kalcynacja wapienia/dolomitu i innych w´glanów

znajdujàcych si´ w surowcach;

5) wapieƒ i inne w´glany stosowane do ograniczania

zanieczyszczeƒ powietrza i w innych procesach

oczyszczania gazów spalinowych;

6) kopalne/pochodzàce z biomasy dodatki stosowane do wywo∏ania porowatoÊci, np. polistyren, pozosta∏oÊci z produkcji papieru i trocin;

Procesy spalania, które wyst´pujà w instalacjach

do produkcji wyrobów ceramicznych za pomocà wypalania, podlegajà monitorowaniu i rozliczaniu zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do

rozporzàdzenia.

2. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów technologicznych

CO2 jest uwalniany w czasie kalcynacji surowców

w piecu i w czasie utleniania materia∏u organicznego

gliny i dodatków oraz z neutralizacji HF, HC1 i SO2 wyst´pujàcych w gazach spalinowych, wapieniem lub

innymi w´glanami oraz w innych procesach oczyszczania gazów spalinowych.

WielkoÊç emisji CO2 z rozk∏adu w´glanów i utleniania materia∏u organicznego w piecu, a tak˝e z oczyszczania gazów spalinowych dodaje si´ do wielkoÊç

emisji CO2 pochodzàcych z danej instalacji. WielkoÊç

emisji CO2 dodaje si´ do ca∏kowitej wielkoÊci emisji

CO2, ale w miar´ mo˝liwoÊci zg∏asza oddzielnie.

WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru

Eca∏kowita = Ewsad + Eoczyszczanie

WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru

E = Σ (Dw´glany • We • Wk)

gdzie

E

— oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2],

Dw´glany — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji,

We

— oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg],

Wk

— oznacza wspó∏czynnik konwersji.

2.1.1.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

Wymagania te stosuje si´ oddzielnie do ka˝dego

z odnoÊnych surowców zawierajàcych w´giel (nieb´dàcych paliwami), np. glin lub dodatków, unikajàc podwójnego liczenia lub pomini´cia zwiàzanego z materia∏ami zawracanymi do procesu lub materia∏ami

obejÊciowymi.

2.1.1.2. Wskaênik emisji — We

Mo˝na zastosowaç jeden zagregowany wskaênik emisji CO2, obejmujàcy w´giel organiczny i nieorganiczny („w´giel ca∏kowity (TC)”) dla ka˝dego strumienia emisji (tj. odnoÊnej mieszanki surowców lub dodatku). Alternatywnie mo˝na zastosowaç dwa ró˝ne wskaêniki emisji dla „ca∏kowitego w´gla nieorganicznego (TIC)”

i „ca∏kowitego w´gla organicznego (TOC)” dla ka˝dego strumienia materia∏ów wsadowych.

W stosownych przypadkach do przetworzenia danych dotyczàcych sk∏adu poszczególnych w´glanów stosuje si´ wspó∏czynniki stechiometryczne przedstawione w tabeli 1. Frakcje biomasy w dodatkach, które nie kwalifikujà si´ jako czysta biomasa, nale˝y okreÊlaç zgodnie z przepisami cz´Êci G za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia.

Tabela nr 1. Wspó∏czynniki stechiometryczne

OkreÊla si´ cz´stotliwoÊç badaƒ oraz wielkoÊç partii surowców, pó∏produktów oraz produktów we w∏asnym

zakresie. WartoÊci te koryguje si´ w zale˝noÊci od zawartoÊci wilgoci i innych minera∏ów w stosowanych materia∏ach zawierajàcych w´glany.

2.1.1.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk

2.1.2. Metoda B — Tlenki alkaliczne

gdzie

WielkoÊç emisji CO2 powsta∏à przy wypalaniu oblicza si´ na podstawie iloÊci wyprodukowanej ceramiki oraz CaO, MgO, innych tlenków alkalicznych zawartych w ceramice (DO WYJÂCIE). Wskaênik emisji CO2

jest korygowany dla ju˝ wypalonych Ca, Mg oraz ziem

alkalicznych/alkalicznych sk∏adników wprowadzonych

do pieca (DO WEJÂCIE), w tym alternatywne paliwa i surowce z odpowiednià zawartoÊcià CaO lub MgO.

E

— oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2],

D

— oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji,

WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru

E = Σ (D • We • Wk)

We — oznacza wskaênik emisji [Mg CO2/Mg],

Wk — oznacza wspó∏czynnik konwersji.

2.1.2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

Dane dotyczàce rodzaju instalacji w odniesieniu

do produktów odnoszà si´ do produkcji brutto, obejmujàcej produkty odrzucone i st∏uczk´ z pieców do

wypalania i powsta∏à podczas wysy∏ki.

2.1.2.2. Wskaênik emisji CO2 — We

Oblicza si´ jeden zagregowany wskaênik emisji oparty na zawartoÊci odpowiednich tlenków metali, np.

CaO, MgO i BaO w produkcie, stosujàc wspó∏czynniki stechiometryczne podane w tabeli nr 2.

Tabela nr 2. Wspó∏czynniki stechiometryczne

2.1.2.3. Wspó∏czynnik konwersji — Wk

2.2.2. WielkoÊç emisji CO2 z oczyszczanych gazów odlotowych

WielkoÊç emisji CO2 pochodzàca z procesu mokrego oczyszczania gazów odlotowych jest obliczana na

podstawie iloÊci CaCO3 na wejÊciu. Unika si´ podwójnego liczenia, wynikajàcego z zastosowania wapienia

recyklizowanego jako surowca w tej samej instalacji.

WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru

E = D • We

gdzie

E

— oznacza wielkoÊç emisji CO2,

D

— oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji,

We — oznacza wskaênik emisji CO2.

2.2.2.1. Dane dotyczàce dzia∏alnoÊci — D

2.2.2.2. Wskaênik emisji CO2 — We

D. Pomiar wielkoÊci emisji CO 2

Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 z instalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów

emisji okreÊlone w za∏àcznikach nr 1 i 14 do rozporzàdzenia.

Za∏àcznik nr 11

SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z INSTALACJI

DO PRODUKCJI PAPIERU LUB TEKTURY

A. Zakres i kompletnoÊç

1. W za∏àczniku okreÊla si´ sposób monitorowania

wielkoÊci emisji CO2 z instalacji do produkcji papieru

lub tektury.

2. Je˝eli dana instalacja eksportuje CO2 pochodzàcy z paliwa kopalnego, na przyk∏ad do przyleg∏ej instalacji produkujàcej wytràcony w´glan wapnia, zwanym dalej „PCC”, eksportu takiego nie zalicza si´ do

emisji z instalacji eksportujàcej.

3. Je˝eli w instalacji prowadzi si´ oczyszczanie gazów odlotowych, to powsta∏à w ten sposób wielkoÊç

emisji CO2 oblicza si´ zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

B. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO 2

Do êróde∏ emisji CO2 z instalacji w zak∏adach produkcji celulozy i papieru nale˝à

1) kot∏y energetyczne, turbiny gazowe i inne urzàdzenia s∏u˝àce do procesów spalania, wytwarzajàce par´ lub energi´ dla zak∏adu;

2) kot∏y regeneracyjne i inne urzàdzenia, w których

spala si´ ∏ugi powarzelne;

3) piece do spopielania;

4) piece do wypalania wapna i piece do kalcynacji;

5) oczyszczanie gazów odlotowych;

6) suszarnie zasilane gazem lub innym paliwem kopalnym (takie jak suszarki na podczerwieƒ).

C. Obliczanie wielkoÊci emisji CO 2

1. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów spalania

WielkoÊci emisji CO2 pochodzàcej z procesów spalania odbywajàcych si´ w instalacjach do produkcji

2.2. Wskaênik emisji — We

papieru lub tektury podlegajà monitorowaniu i rozliczaniu zgodnie z warunkami okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

2. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów

technologicznych

WielkoÊç emisji CO2 w instalacjach produkcji celulozy i papieru sà wynikiem stosowania w´glanów jako uzupe∏nienie strat zwiàzków chemicznych. Straty

sodu i wapnia powstajàce w systemie regeneracji

i w obr´bie procesu kaustyzacji sà uzupe∏niane przez

zastosowanie Êrodków chemicznych niezawierajàcych w´glanów, stosowanie niewielkich iloÊci w´glanu wapnia (CaCO3) i w´glanu sodu (Na2CO3). W´giel

zawarty w tych zwiàzkach chemicznych jest w´glem

pochodzenia kopalnego lub w przypadku Na2CO3 pochodzàcego z zak∏adów produkujàcych masy pó∏chemiczne metodà sodowà jest to w´giel pochodzàcy

z biomasy. W´giel zawarty w tych zwiàzkach chemicznych emitowany jest w postaci CO2 z pieców do wypalania wapna i kot∏ów regeneracyjnych. WielkoÊç

tych emisji CO2 ustala si´, zak∏adajàc, ˝e ca∏y w´giel

zawarty w CaCO3 i Na2CO3 stosowany w procesach

odzyskiwania i kaustyzacji emitowany jest do atmosfery. Uzupe∏nianie wapienia jest niezb´dne ze wzgl´du na straty powstajàce w procesie kaustyzacji,

w przewa˝ajàcej cz´Êci w postaci w´glanu wapnia.

WielkoÊç emisji CO2 oblicza si´ przy u˝yciu nast´pujàcego wzoru

E= Σ (Dw´glany • We)

gdzie

E

— oznacza wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2],

Dw´glany — oznacza dane dotyczàce rodzaju instalacji

okreÊlajàce iloÊç CaCO3 i Na2CO3 zu˝ytych

w procesie,

We

— oznacza wskaênik emisji CO2 [Mg CO2/Mg].

2.1. Dane dotyczàce rodzaju instalacji — D

WartoÊci te koryguje si´ w zale˝noÊci od zawartoÊci wilgoci i innych minera∏ów w stosowanych materia∏ach zawierajàcych w´glany.

D. Pomiar wielkoÊci emisji CO 2

Stosuje si´ sposoby wykonywania pomiaru wielkoÊci emisji CO2 z instalacji za pomocà ciàg∏ych pomiarów

emisji okreÊlone w za∏àcznikach nr 1 i 14 do rozporzàdzenia.

Za∏àcznik nr 12

ZAKRES INFORMACJI ZAWARTYCH W ROCZNYM RAPORCIE ORAZ FORMA I UK¸AD ROCZNEGO RAPORTU

1. Zakres informacji zawartych w rocznym raporcie.

Roczny raport zawiera

1) dane identyfikujàce instalacj´

a) oznaczenie prowadzàcego instalacj´, jego adres zamieszkania lub siedziby,

b) adres zak∏adu, na którego terenie prowadzona

jest eksploatacja instalacji,

c) informacje o tytule prawnym do instalacji,

d) informacje o rodzaju instalacji,

e) numer zezwolenia1), dat´ i organ wydajàcy,

f) kod2),

g) numer REGON, NIP,

h) kod PKD podstawowego rodzaju dzia∏alnoÊci;

2) w odniesieniu do wszystkich êróde∏

a) ∏àcznà wielkoÊç emisji CO2,

b) wybranà metod´,

c) wybrane poziomy dok∏adnoÊci,

6) informacje o innych zmianach zachodzàcych w instalacji w danym roku okresu rozliczeniowego,

które mogà byç istotne dla rzeczywistej wielkoÊci

emisji;

7) kod pochodzàcy z dwóch nast´pujàcych systemów sprawozdawczych

a) wspólnego formatu sprawozdawczego dla krajowych systemów wykazów gazów cieplarnianych, zatwierdzony przez odpowiednie organy

Konwencji Ramowej Narodów Zjednoczonych

w sprawie zmian klimatycznych, zwany dalej

„CRF”6),

b) Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu

Zanieczyszczeƒ, zwanego dalej „E-PRTR”7);

8) pozycje informacyjne

a) iloÊci biomasy w postaci zawartoÊci energii [TJ]

spalonej lub zastosowanej w procesach [Mg

lub m3],

b) wielkoÊç emisji CO2 [Mg CO2] z biomasy, je˝eli

do ustalania wielkoÊci emisji stosuje si´ metod´ pomiarów,

e) wskaêniki emisji4),

c) iloÊç CO2 przeniesionego z instalacji [Mg CO2]

wraz z informacjà, w jakiego rodzaju zwiàzkach

CO2 zosta∏ z niej przeniesiony;

f) wspó∏czynniki utleniania lub wspó∏czynniki konwersji;

d) iloÊç CO2 zwiàzanego w paliwie, przeniesionego z instalacji jako cz´Êç sk∏adowa paliwa;

d) dane na temat instalacji3),

3) informacje o rodzajach odpadów (kod zgodny

z katalogiem odpadów5)) i wielkoÊci emisji CO2

wynikajàcych z ich wykorzystania w charakterze

paliw lub materia∏ów wsadowych;

4) informacje o produkcji i wskaênikach emisji CO2

na poszczególne produkty w danym roku;

5) informacje o okresowych lub sta∏ych zmianach

poziomów dok∏adnoÊci, przyczyny wprowadzenia

tych zmian, poczàtkowe daty, od których nast´pujà zmiany, oraz poczàtkowe i koƒcowe daty zmian

okresowych;

———————

1) Zezwolenie wydane na podstawie art. 36 ustawy z dnia

22 grudnia 2004 r. o handlu uprawnieniami do emisji do

powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji.

2) Kod i rodzaj instalacji okreÊlony w rozporzàdzeniu Ministra Ârodowiska z dnia 31 marca 2006 r. w sprawie rodzajów instalacji obj´tych wspólnotowym systemem handlu

uprawnieniami do emisji (Dz. U. Nr 60, poz. 429, z póên.

zm.).

3) Dane dotyczàce rodzaju instalacji w odniesieniu do dzia∏alnoÊci obejmujàcej procesy spalania przedstawia si´

w postaci energii (wartoÊç opa∏owa) i masy. Paliwa zawierajàce biomas´ lub materia∏y wsadowe nale˝y równie˝

uwzgl´dniaç w danych dotyczàcych rodzaju instalacji.

4) Wskaêniki emisji w zakresie dzia∏alnoÊci obejmujàcej procesy spalania podaje si´ w postaci emisji CO2 na danà zawartoÊç energii.

5) Kod odpadów zgodnie z rozporzàdzeniem Ministra Ârodowiska z dnia 27 wrzeÊnia 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206).

9) w przypadku stosowania bilansu masowego

a) przep∏yw masy,

b) zawartoÊç w´gla i energii dla ka˝dego rodzaju

paliwa oraz strumieƒ materia∏ów wsadowych

i wyjÊciowych i zapasów z danej instalacji;

10) w przypadku stosowania ciàg∏ego pomiaru emisji

(zgodnie z za∏àcznikiem nr 14 do rozporzàdzenia),

podaje si´ w raporcie rocznà wielkoÊç emisji CO2

pochodzàcego z paliw kopalnych, jak równie˝

wielkoÊç emisji CO2 pochodzàcego z biomasy oraz

dodatkowe dane przybli˝one dla Êredniorocznej

wartoÊci opa∏owej i wskaênika emisji CO2 dla ka˝dego paliwa, oraz dla innych istotnych parametrów, uzyskane z potwierdzajàcego obliczenia;

11) w przypadku zastosowania metody „rezerwowej”

podaje si´ dodatkowe dane przybli˝one dla ka˝dego parametru, dla którego ta metoda nie generuje

danych wymaganych zgodnie z za∏àcznikami

nr 1—11 do rozporzàdzenia;

———————

6) Common Reporting Format — stosowany dla krajowych

inwentaryzacji emisji gazów cieplarnianych, zgodnie z wytycznymi UNFCCC.

7) Zgodnie z rozporzàdzeniem (WE) nr 166/2006 Parlamentu

Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie

ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeƒ i zmieniajàcym dyrektyw´ Rady

91/689/EWG i 96/61/WE (Dz. Urz. UE L 31 z 04.02.2006,

str. 1).

12) w przypadku gdy nast´puje zu˝ycie paliwa, ale

emisje obliczane sà jako emisje z procesów

technologicznych, podaje si´ w rocznym raporcie uzupe∏niajàce dane przybli˝one dla odnoÊnych zmiennych standardowego wyliczenia

wielkoÊci emisji CO2 dla emisji ze spalania tych

paliw;

13) je˝eli wskaêniki emisji CO2 i dane dotyczàce rodzaju instalacji dotyczàce paliwa odnoszone sà do

masy zamiast do energii, podaje si´ w rocznym raporcie dodatkowe dane przybli˝one dla Êredniorocznej wartoÊci opa∏owej i wskaênika emisji dla

ka˝dego paliwa. „Dane przybli˝one” oznaczajà

wartoÊci roczne — potwierdzone empirycznie lub

w materia∏ach êród∏owych — wykorzystane do zastàpienia danych odnoszàcych si´ do zmiennych,

wymaganych w standardowych metodach obliczeniowych zgodnie z za∏àcznikami nr 1—11 do

rozporzàdzenia, w celu zapewnienia kompletnej

sprawozdawczoÊci w sytuacji, kiedy metoda monitorowania nie generuje wszystkich potrzebnych

zmiennych.

Informacje zawarte w pkt 5, 6, 8, o ile wyst´pujà,

do∏àcza si´ do rocznego raportu w formie zwyk∏ego

tekstu. Dane dotyczàce wielkoÊci emisji pochodzàcych

z ró˝nych êróde∏ lub strumieni materia∏ów wsadowych

w ramach jednej instalacji, nale˝àcej do tego samego

rodzaju instalacji, mo˝na przedstawiaç w sposób zbiorczy dla ca∏ego tego rodzaju instalacji.

Dane dotyczàce wielkoÊci emisji przedstawia si´

w [Mg CO2] po zaokràgleniu do pe∏nego Mg. Zarówno dla potrzeb obliczeƒ wielkoÊci emisji, jak i raportowania dane dotyczàce rodzaju instalacji, wskaêniki

emisji oraz wspó∏czynniki utleniania lub konwersji zaokràgla si´ do cyfr znaczàcych.

Poz. 1142

2. ObjaÊnienia

1) dane o wielkoÊci emisji wyra˝one w megagramach [Mg CO2] zaokràgla si´ do jednoÊci;

2) dane o wielkoÊci emisji CO2 pochodzàce z ró˝nych

êróde∏ w ramach jednej instalacji, nale˝àcej do tego samego rodzaju instalacji, mo˝na przedstawiaç

w sposób zbiorczy dla ca∏ej instalacji;

3) informacje o paliwach i emisji b´dàcej efektem ich

zastosowania nale˝y przedstawiaç przy u˝yciu rodzajów paliw okreÊlonych w cz´Êci E za∏àcznika

nr 1 do rozporzàdzenia;

4) informacje o rodzajach odpadów wykorzystanych

w charakterze paliw lub materia∏ów wsadowych

nale˝y przedstawiaç, stosujàc klasyfikacj´ katalogu odpadów8).

Roczny raport sporzàdza si´ oddzielnie dla ka˝dej

instalacji, z zastosowaniem zaokràgleƒ wielkoÊci podawanych w raporcie, zgodnie z objaÊnieniami zawartymi w pkt 2 za∏àcznika nr 12 do rozporzàdzenia.

Przesy∏a si´ zweryfikowany raport w oryginale

(spi´ty w ca∏oÊç) lub jako kserokopi´ poÊwiadczonà

na ka˝dej stronie za zgodnoÊç z orygina∏em.

Przesy∏a si´ zweryfikowany roczny raport w wersji

elektronicznej na adres podany przez Krajowego Administratora Handlu Uprawnieniami do Emisji w tytule umieszczajàc informacj´: „zweryfikowany raport

z instalacji ...”, wpisujàc numer KPRU z rozporzàdzenia Rady Ministrów9).

———————

8) Zgodnà

z rozporzàdzeniem Ministra Ârodowiska z dnia

27 wrzeÊnia 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U.

Nr 112, poz. 1206) .

9) Nale˝y podaç numer KPRU wymieniony w rozporzàdzeniu

Rady Ministrów w sprawie przyj´cia Krajowego Planu

Rozdzia∏u Uprawnieƒ do emisji dwutlenku w´gla na dany

okres rozliczeniowy.

3. Uk∏ad rocznego raportu

Jako podstaw´ dla rozliczania stosuje si´ tabele nr 1—7 niniejszego za∏àcznika do rozporzàdzenia, które

mo˝na adaptowaç stosownie do liczby rodzajów instalacji i êróde∏ oraz rodzajów paliw i procesów obj´tych

monitorowaniem.

Tabela nr 1. Identyfikacja instalacji

———————

10) Czy jest wymagana, wstawiç tak lub nie.

11) Wype∏niaç tylko w przypadku, kiedy instalacja obj´ta jest obowiàzkiem sprawozdawczym na mocy rozporzàdzenia (WE)

nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru

Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeƒ i zmieniajàcego dyrektyw´ Rady 91/689/EWG i 96/61/WE i w zezwoleniu dla instalacji nie ma wi´cej ni˝ jednej kategorii dzia∏alnoÊci obj´tej E-PRTR. Podanie tej informacji nie jest obowiàzkowe; stosuje

si´ jà wy∏àcznie dla celów uzupe∏niajàcych identyfikacj´ jako dodatek do podanej nazwy i adresu.

12) Maksymalna iloÊç wyrobu lub wyrobów, która mo˝e byç wytworzona w jednostce czasu w normalnych warunkach pracy instalacji.

13) IloÊç energii wprowadzonej do instalacji w paliwie w jednostce czasu przy jej nominalnym obcià˝eniu.

Tabela nr 2. Ogólna charakterystyka dzia∏alnoÊci prowadzonej w danej instalacji i wielkoÊci emisji CO2 z tej instalacji

———————

14) Wype∏nia si´ tylko w przypadku, je˝eli wielkoÊç emisji CO ustalana jest metodà pomiarów.

Tabela nr 3. WielkoÊç emisji CO2 z procesów spalania paliw (obliczenia)

———————

15) International Energy Agency — Mi´dzynarodowa Agencja Energetyki.

16) Kod odpadów zgodnie z rozporzàdzeniem Ministra Ârodowiska z dnia 27 wrzeÊnia 2001 r. w sprawie katalogu odpadów

(Dz. U. Nr 112, poz. 1206).

17) Równa sumie wielkoÊci emisji z paliw kopalnych, odpadów, paliw mieszanych, biomasy.

18) ¸àcznie z rozruchem i zamykaniem instalacji lub poszczególnych êróde∏ wchodzàcych w sk∏ad instalacji oraz sytuacjami

awaryjnymi, majàce miejsce w danym okresie rozliczeniowym, które sà ewidencjonowane w rocznym raporcie.

Tabela nr 4. WielkoÊç emisji CO2 pochodzàcej z procesów technologicznych (obliczenia)

———————

19) Kod odpadów zgodnie z rozporzàdzeniem Ministra Ârodowiska z dnia 27 wrzeÊnia 2001 r. w sprawie katalogu odpadów

(Dz. U. Nr 112, poz. 1206).

20) Równa sumie wielkoÊci emisji z paliw kopalnych, odpadów, paliw mieszanych, biomasy.

21) ¸àcznie z rozruchem i zamykaniem instalacji lub poszczególnych êróde∏ wchodzàcych w sk∏ad instalacji oraz sytuacjami

awaryjnymi, majàce miejsce w danym okresie rozliczeniowym, które sà ewidencjonowane w rocznym raporcie.

Tabela nr 5. WielkoÊç emisji CO2 okreÊlana za pomocà metody bilansu masowego

Tabela nr 6. WielkoÊç emisji CO2 okreÊlana za pomocà metody pomiarowej

———————

22) Kod odpadów zgodnie z rozporzàdzeniem Ministra Ârodowiska z dnia 27 wrzeÊnia 2001 r. w sprawie katalogu odpadów

(Dz. U. Nr 112, poz. 1206).

Tabela nr 7. Informacje o produkcji i wskaênikach emisji CO2 na produkt

———————

23) W raporcie za rok 2008 nale˝y podaç informacje za lata 2005—2008, a od roku 2009 tylko za dany rok rozliczeniowy.

24) Ca∏kowite nominalne zdolnoÊci produkcyjne instalacji. Nale˝y wype∏niç odpowiednie pola w zale˝noÊci od rodzaju pro-

dukcji.

25) Nale˝y podaç produkcj´ produktu g∏ównego zgodnie z tabelà

Kod

E1

E2

E3

F1

F2

M1.1

M1.2

M2

M3

O1

O2

PRODUKT

Roczna produkcja energii w rozbiciu na energi´ elektrycznà i ciep∏o

Roczny ca∏kowity przerób ropy naftowej

Roczna produkcja koksu

Roczna produkcja spieku

Roczna produkcja stali surowej

Roczna produkcja klinkieru cementowego

Roczna produkcja wapna

Roczna sumaryczna produkcja szk∏a

Roczna sumaryczna produkcja wyrobów ceramicznych

Roczna sumaryczna produkcja pulpy

Roczna sumaryczna produkcja papieru i tektury

JEDNOSTKA

MWh/GJ

Mg

Mg

Mg

Mg

Mg

Mg

Mg

Mg

Mg

Mg

26) Ca∏kowita wielkoÊç produkcji produktu g∏ównego w danym roku rozliczeniowym.

27) Stosunek emisji wyliczonej w raporcie rocznym do wielkoÊci produkcji w danym roku rozliczeniowym, w przypadku pro-

dukcji kilku produktów (np. ciep∏o i energia elektryczna) nale˝y rozdzieliç emisj´ na cz´Êci odpowiadajàce poszczególnym produktom.

28) Nale˝y podaç wszelkie zmiany instalacji, np. budowa i rozbudowa nowych mocy produkcyjnych itd., oraz zaznaczyç,

w którym roku nastàpi∏a zmiana.

29) Nale˝y podaç wszelkie zmiany w pracy instalacji, np. zwi´kszenie wykorzystania mocy produkcyjnych ze wzgl´du na

wzrost zapotrzebowania na ciep∏o u odbiorców lub nowe umowy na odbiór produktu, zmian´ organizacji pracy w zak∏adzie itd., oraz zaznaczyç, w którym roku nastàpi∏a zmiana.

Jednostka wykonujàca pomiary lub obliczenia

.................................................................

Poz. 1142

(data, podpis i pieczàtka)

Prowadzàcy instalacj´

.................................................................

(data, podpis i pieczàtka)

4. Przechowywanie informacji

Dane z monitorowania wielkoÊci emisji CO2 dokumentuje si´ i archiwizuje oraz przechowuje przez

okres co najmniej 10 lat od daty przedstawienia rocznego raportu za ka˝dy kolejny rok rozliczeniowy.

Dane z monitorowania wielkoÊci emisji CO2 obejmujà, w przypadku metody obliczeniowej

g) dokumentacja dotyczàca zakresu obowiàzków

w zwiàzku z monitorowaniem emisji,

h) roczne raporty na temat wielkoÊci emisji CO2 oraz

i) wszelkie pozosta∏e informacje, które uznaje si´ za

wymagane dla celów weryfikacji rocznych raportów.

a) wykaz wszystkich êróde∏ obj´tych monitorowaniem,

b) dane dotyczàce rodzaju instalacji, u˝yte w jakichkolwiek obliczeniach wielkoÊci emisji CO2 z ka˝dego

êród∏a, z podzia∏em wed∏ug typu procesu i paliwa,

c) dokumenty uzasadniajàce wybór stosowanej metodyki monitorowania oraz dokumenty uzasadniajàce wprowadzanie okresowych lub sta∏ych

zmian w metodyce monitorowania i zmian poziomów dok∏adnoÊci,

d) dokumentacj´ metodyki monitorowania i wyniki

opracowania wskaêników emisji CO2 i frakcji biomasy specjalnie dla konkretnego rodzaju dzia∏alnoÊci i dla poszczególnych paliw oraz wspó∏czynników utleniania i wspó∏czynników konwersji,

e) dokumentacja procesu gromadzenia danych dotyczàcych dzia∏alnoÊci dla danej instalacji i jej

strumieni materia∏ów wsadowych,

f) dane dotyczàce rodzaju instalacji, wskaêniki emisji CO2 i wspó∏czynniki utleniania oraz wspó∏czynniki konwersji wykorzystane do opracowania krajowego planu rozdzia∏u uprawnieƒ na poszczególne okresy rozliczeniowe,

Dane z monitorowania wielkoÊci emisji CO2 obejmujà, w przypadku metody pomiarów

a) wykaz wszystkich êróde∏ emisji obj´tych monitorowaniem,

b) dokumentacj´ uzasadniajàcà wybór pomiarów jako metodyki monitorowania,

c) dane wykorzystywane w analizach niedok∏adnoÊci pomiarów emisji CO2 z podzia∏em na procesy,

d) dok∏adny opis techniczny systemu ciàg∏ych pomiarów, w∏àcznie z dokumentacjà zatwierdzenia

przez organ w∏aÊciwy,

e) pierwotne i zbiorcze dane z systemu sta∏ych pomiarów, w tym z dokumentacjà zmian, wprowadzanych z biegiem czasu, ksi´g´ dokumentacji testów, awarii, kalibracji, serwisowania i konserwacji urzàdzeƒ,

f) dokumentacj´ wszystkich zmian wprowadzanych

w systemie ciàg∏ych pomiarów.

Za∏àcznik nr 13

SPOSÓB WERYFIKACJI ROCZNYCH RAPORTÓW

1. Zasady ogólne

1. Celem weryfikacji jest zagwarantowanie, aby

wielkoÊç emisji CO2 by∏a monitorowana zgodnie

z procedurà monitorowania okreÊlonà w zezwoleniu

oraz aby raporty zawiera∏y rzetelne i prawid∏owe dane.

2. Z zastrze˝eniem przepisów pkt 2.6 weryfikacja

prowadzi do wydania wniosków z weryfikacji, w których stwierdza si´ z racjonalnym poziomem pewnoÊci, czy dane zawarte w raporcie sà wolne od istotnych zafa∏szowaƒ i czy nie wyst´pujà tam istotne niezgodnoÊci z zezwoleniem.

3. Przedstawia si´ weryfikatorowi roczny raport,

kopi´ posiadanego zezwolenia oraz wszelkie inne

w∏aÊciwe informacje.

4. Zakres weryfikacji zidentyfikowany jest z czynnoÊciami, jakie wykonuje weryfikator w celu dokonania

oceny czy raport zawiera rzetelne i prawid∏owe dane.

2. Metodyka weryfikacji

2.1. W ramach procesu weryfikacji wykonuje si´ nast´pujàce dzia∏ania

a) analiz´ strategicznà,

b) analiz´ ryzyka,

c) weryfikacj´ w∏aÊciwà,

d) wewn´trzny protokó∏ z weryfikacji,

e) protokó∏ z weryfikacji.

2.2. W ramach analizy strategicznej

a) sprawdza si´, czy dane w planie monitorowania dla danej instalacji sà uj´te w sposób zgodny z wymaganiami zezwolenia, w przeciwnym

przypadku odst´puje si´ od weryfikacji, z wyjàtkiem elementów, które w sposób oczywisty

nie sà dotkni´te brakiem opisu w zezwoleniu,

b) identyfikuje si´ i analizuje ka˝dy rodzaj instalacji prowadzony w danej instalacji, êród∏a emisji i strumienie materia∏ów wsadowych, urzàdzenia pomiarowe stosowane do celów monitorowania lub pomiarów zestawu danych

(w tym pochodzenie i stosowanie wskaêników

emisji oraz wspó∏czynników utleniania i konwersji), wszelkie inne dane wykorzystywane

w celu obliczenia lub zmierzenia wielkoÊci emisji CO2 oraz Êrodowisko, w jakim funkcjonuje

dana instalacja,

c) zapoznaje si´ z planem monitorowania stosowanym przez prowadzàcego instalacj´, przep∏ywem danych, jak równie˝ systemem kontroli, w tym ogólnej organizacji w odniesieniu do

monitorowania i raportowania;

d) przeprowadza si´ analiz´ strategicznà w taki

sposób, aby móc dokonaç analizy ryzyka, w razie koniecznoÊci przeprowadza si´ inspekcj´ na

miejscu.

e) stosuje si´ poziom istotnoÊci zdefiniowany

w tabeli nr 1

Tabela nr 1. Poziomy istotnoÊci

2.3. W ramach analizy ryzyka

a) analizuje si´ elementy ryzyka nieod∏àcznego

i ryzyka zawodnoÊci systemów kontroli

wewn´trznej, odnoszàce si´ do zakresu i stopnia skomplikowania rodzaju instalacji oraz êróde∏ emisji i strumieni materia∏ów wsadowych,

które mog∏y prowadziç do istotnych zafa∏szowaƒ i niezgodnoÊci zgodnie z procedurà monitorowania okreÊlonà w zezwoleniu,

b) sporzàdza si´ plan weryfikacji wspó∏mierny

z tà analizà ryzyka, zawierajàcy opis sposobu,

w jaki nale˝y przeprowadzaç dzia∏ania weryfikacyjne, program weryfikacji oraz plan pobierania prób danych, charakterystyk´ dzia∏aƒ do

przeprowadzenia ze wskazaniem terminu ich

przeprowadzenia oraz zakresu koniecznego do

realizacji planu weryfikacji; plan pobierania

prób danych wskazuje, które dane b´dà testowane w celu sporzàdzenia wniosków z weryfikacji.

2.4. W ramach weryfikacji w∏aÊciwej

a) w stosownych przypadkach dokonuje si´, inspekcji na miejscu, w celu sprawdzenia dzia∏ania mierników i systemów monitorowania,

przeprowadzenia rozmów i zebrania wystarczajàcych informacji i dowodów,

b) realizuje si´ plan weryfikacji przez gromadzenie danych zgodnie ze zdefiniowanymi metodami pobierania prób, testów przeglàdowych,

przeglàdów dokumentów, procedur analitycznych i procedur przeglàdu danych, w tym

wszelkie odpowiednie dodatkowe dowody, na

których opieraç si´ b´dà wnioski z weryfikacji,

c) potwierdza si´ prawid∏owoÊç informacji wykorzystanych do obliczenia poziomów niepewnoÊci zgodnie z zatwierdzonym w zezwoleniu planie monitorowania,

d) sprawdza si´ czy zatwierdzony w zezwoleniu

plan monitorowania jest realizowany,

e) zwraca si´ do prowadzàcego instalacj´ o dostarczenie wszelkich brakujàcych danych lub

o uzupe∏nienie brakujàcych sekcji w ramach

Êcie˝ek audytu, wyjaÊnia ró˝nice w danych dotyczàcych wielkoÊci emisji CO2, weryfikuje si´

obliczenia lub dostosowuje zg∏oszone dane,

przed sporzàdzeniem ostatecznych wniosków

z weryfikacji,

f) przekazuje si´ w dowolnej formie prowadzàcemu instalacj´ informacje na temat wszelkich

stwierdzonych niezgodnoÊci i zafa∏szowaƒ

(prowadzàcy instalacj´ koryguje wszelkie wskazane zafa∏szowania, przy czym korekcie podlega ca∏a populacja, z której pobrano prób´),

g) przez ca∏y czas trwania procesu weryfikacji

okreÊla si´ zafa∏szowania i niezgodnoÊci z wymaganiami, oceniajàc, czy

— plan monitorowania okreÊla niezgodnoÊci

w stosunku do procedury monitorowania

okreÊlonym w zezwoleniu;

— istniejà jasne i obiektywne dowody, uzyskane za pomocà metody gromadzenia danych, na poparcie ustaleƒ na temat nieprawid∏owoÊci.

2.5. W ramach wewn´trznego protoko∏u z weryfikacji

a) odnotowuje si´ dowody pe∏nego wykonania

analizy strategicznej, analizy ryzyka, oraz wype∏nienia planu weryfikacji, jak równie˝ podaje

informacje wystarczajàce do uzasadnienia

wniosków z weryfikacji, w celu u∏atwienia oceny ewentualnego audytu przez organ akredytacyjny;

b) opierajàc si´ na stwierdzeniach zamieszczonych w wewn´trznym protokole z weryfikacji,

formu∏uje si´ poglàd na to czy raport zawiera

jakiekolwiek istotne zafa∏szowania w porówna-

Poz. 1142

niu z poziomem istotnoÊci, a tak˝e czy wyst´pujà istotne niezgodnoÊci zgodnie z procedurà

monitorowania okreÊlonym w zezwoleniu lub

inne kwestie istotne w odniesieniu do wniosków z weryfikacji.

2.6. W protokole z weryfikacji przedstawia si´ metodyk´ weryfikacji, spostrze˝enia i wnioski z weryfikacji, które zostajà do∏àczone do rocznego raportu.

W ramach weryfikacji rocznego raportu wype∏nia

si´

1) tabele nr 1—7 okreÊlone w za∏àczniku nr 12 do

rozporzàdzenia;

2) tabel´ nr 2 okreÊlonà w niniejszym za∏àczniku

do rozporzàdzenia, zawierajàcà ocen´ koƒcowà.

Je˝eli w opinii weryfikatora nie wyst´pujà istotne

niezgodnoÊci zgodnie z procedurà monitorowania okreÊlonà w zezwoleniu i ogólne wielkoÊci

emisji CO2 nie zosta∏y istotnie zafa∏szowane, raport weryfikuje si´ jako zadowalajàcy.

Je˝eli w opinii weryfikatora wystàpià nieistotne

niezgodnoÊci lub nieistotne zafa∏szowania, opisuje si´ je w protokole z weryfikacji jako „zweryfikowane jako zadowalajàce, z nieistotnymi niezgodnoÊciami i zafa∏szowaniami”. Mo˝na równie˝ opisaç je w piÊmie do prowadzàcego instalacje.

Je˝eli stwierdzi si´ istotne niezgodnoÊci lub istotne zafa∏szowania (nawet bez istotnych niezgodnoÊci), to mo˝na uznaç, ˝e raport nie zosta∏ zweryfikowany jako zadowalajàcy.

Je˝eli wyst´puje ograniczenie w zakresie (okolicznoÊci nie pozwoli∏y albo na∏o˝ono ograniczenie,

uniemo˝liwiajàce weryfikatorowi uzyskanie dowodów, zmniejszajàcych do racjonalnego poziomu ryzyko nieprawid∏owych wniosków z weryfikacji) i/lub istotne niepewnoÊci, mo˝na uznaç, ˝e

raport nie zosta∏ zweryfikowany.

Tabela nr 2. Uwagi do raportu

* Liczb´ wierszy mo˝na zwi´kszyç, dostosowujàc jà do liczby stwierdzonych uwag do rocznego raportu.

———————

1) Rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska w sprawie sposobu monitorowania wielkoÊci emisji substancji obj´tych wspólnoto-

wym systemem handlu uprawnieniami do emisji obowiàzujàcym w danym okresie rozliczeniowym.

Koƒcowa ocena rocznego raportu

..........................................................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................................................

Jednostka wykonujàca pomiary lub obliczenia

...............................................................................

(data, podpis i pieczàtka)

Prowadzàcy instalacj´

...............................................................................

(data, podpis i pieczàtka)

Weryfikator

...............................................................................

(data, podpis i pieczàtka)

Za∏àcznik nr 14

SZCZEGÓ¸OWY SPOSÓB MONITOROWANIA WIELKOÂCI EMISJI CO2 Z INSTALACJI ZA POMOCÑ

CIÑG¸YCH POMIARÓW EMISJI

A. Zakres i kompletnoÊç

1. Ciàg∏y pomiar st´˝enia CO2 wykonuje si´ metodà absorpcji promieniowania IR1) z uwzgl´dnieniem

norm PN-ISO 10396 i PN-ISO 14164.

2. Ciàg∏y pomiar parametrów wykonuje si´ zgodnie z rozporzàdzeniem Ministra Ârodowiska z dnia

23 grudnia 2004 r. w sprawie wymagaƒ w zakresie

prowadzenia pomiarów wielkoÊci emisj (Dz. U. Nr 283,

poz. 2842).

3. Emisje CO2 mogà powstawaç w kilku ró˝nych

êród∏ach w obr´bie instalacji.

B. OkreÊlanie wielkoÊci emisji CO 2

C. Koncepcja ogólna

St´˝enie CO2 — SCO2

1. Ca∏kowite emisje CO2 ze êród∏a emisji w danym

roku okresu rozliczeniowego okreÊla si´ za pomocà

poni˝szego wzoru. Wyznaczajàce parametry wzoru sà

zgodne z przepisami cz´Êci D pkt 2 za∏àcznika nr 1 do

rozporzàdzenia.

St´˝enie CO2 w gazach spalinowych wyznacza si´

przez ciàg∏y pomiar przep∏ywu emisji w punkcie reprezentatywnym.

2. W przypadku wyst´powania kilku êróde∏ emisji

CO2, które nie mogà byç zmierzone jako jedno, pomiarów emisji CO2 z tych êróde∏ dokonuje si´ osobno,

a nast´pnie sumuje wyniki, by uzyskaç ca∏kowità

wielkoÊç emisji CO2 w danym roku okresu rozliczeniowego w ca∏ej instalacji.

Przep∏yw suchego gazu spalinowego mo˝na okreÊliç za pomocà jednej z nast´pujàcych metod

gdzie

E

— oznacza ca∏kowità wielkoÊç emisji CO2 [Mg],

S CO2 — oznacza st´˝enie CO2 w gazach spalinowych,

Qe

— oznacza przep∏yw gazu spalinowego.

———————

1) IR — promieniowanie podczerwone.

Przep∏yw gazów spalinowych Qe

Metoda A

Przep∏yw gazu spalinowego Qe oblicza si´ metodà

bilansu masowego, uwzgl´dniajàc wszystkie istotne

parametry, takie jak ∏adunki materia∏u wsadowego,

dop∏yw powietrza, sprawnoÊç procesu itp., a po stronie produkcji — wielkoÊç produkcji, st´˝enia O2, SO2

i NOx itp.

Metoda B

Przep∏yw gazu spalinowego Qe wyznacza si´ przez

ciàg∏y pomiar przep∏ywu w punkcie reprezentatywnym.

Metod´ obliczeƒ przep∏yw gazów spalinowych

opisuje si´ w zezwoleniu w ramach oceny planu monitorowania i zawartej w nim metodyki.

Egzemplarze bie˝àce oraz archiwalne mo˝na nabywaç

— w Wydziale Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71,

02-903 Warszawa, tel. 0-22 694-67-52 — na podstawie nades∏anego zamówienia (wy∏àcznie sprzeda˝ wysy∏kowa);

— w punktach sprzeda˝y Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego w Warszawie (sprzeda˝ wy∏àcznie za gotówk´)

— ul. Powsiƒska 73, tel. 0-22 694-62-96

— al. Szucha 2/4, tel. 0-22 629-61-73

Reklamacje z powodu niedor´czenia poszczególnych numerów zg∏aszaç nale˝y na piÊmie do Wydzia∏u Wydawnictw i Poligrafii

Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa,

do 15 dni po otrzymaniu nast´pnego numeru

O wszelkich zmianach nazwy lub adresu prenumeratora prosimy niezw∏ocznie informowaç na piÊmie Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii

Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

Dziennik Ustaw i Monitor Polski dost´pne sà w wersji informacyjnej w Internecie pod adresem www.cokprm.gov.pl i www.rcl.gov.pl

Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Departament Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego

Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa, tel. 0-22 622-66-56

Sk∏ad, druk i kolporta˝: Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel. 0-22 694-67-52; faks 0-22 694-62-06

Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581 (czynna w godz. 730–1530)

www.cokprm.gov.pl

e-mail: dziust@cokprm.gov.pl, wydawnictwa@cokprm.gov.pl

T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Wydziale Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa

Zam. 1993/W/C/2008

ISSN 0867-3411

Cena 11,30 z∏ (w tym 7 % VAT)

1142

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ÂRODOWISKA1)

z dnia 12 wrzeÊnia 2008 r.

w sprawie sposobu monitorowania wielkoÊci emisji substancji obj´tych wspólnotowym systemem handlu

uprawnieniami do emisji

Na podstawie art. 41 ustawy z dnia 22 grudnia

2004 r. o handlu uprawnieniami do emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U.

Nr 281, poz. 2784) zarzàdza si´, co nast´puje

cji lub pierwiastka — odpowiadajàce handlowej

klasyfikacji „czysty”, przy czym w przypadku biomasy wyra˝enie to odnosi si´ do frakcji w´gla

z biomasy w ca∏kowitej iloÊci w´gla w paliwie lub

materiale;