Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 września 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpieczeństwa i higieny służby strażaków Państwowej Straży Pożarnej
Table of Provisions (83)
Statutory Text (83 Articles)
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla szczegó∏owe warunki
bezpieczeƒstwa
i
higieny
s∏u˝by
stra˝aków,
z uwzgl´dnieniem wymagaƒ
1) bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by w obiektach przeznaczonych dla jednostek ratowniczo-gaÊniczych
Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej;
2) wyposa˝enia stra˝aków w Êrodki ochrony indywidualnej;
3) zabezpieczenia medycznego stra˝aków podczas
akcji ratowniczych, çwiczeƒ i szkolenia;
4) bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by podczas akcji ratowniczych, çwiczeƒ i szkolenia.
§ 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o
1) obiektach przeznaczonych dla jednostek ratowniczo-gaÊniczych Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej — rozumie si´ przez to stra˝nice i inne budynki wraz
z instalacjami i urzàdzeniami technicznymi, w których pe∏nià s∏u˝b´ stra˝acy Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej, oraz budowle stanowiàce ca∏oÊç techniczno-u˝ytkowà wraz z instalacjami i urzàdzeniami;
obiektami tymi sà równie˝ stra˝nice i inne budynki u˝ytkowane przez stra˝aków Paƒstwowej Stra˝y
Po˝arnej podczas pe∏nienia s∏u˝by, nale˝àce do
Ochotniczych Stra˝y Po˝arnych lub innych podmiotów, rozumiane jako czasowe posterunki;
2) zabezpieczeniu medycznym — rozumie si´ przez
to zabezpieczenie realizowane przez zespó∏ ratownictwa medycznego w rozumieniu ustawy z dnia
8 wrzeÊnia 2006 r. o Paƒstwowym Ratownictwie
Medycznym (Dz. U. Nr 191, poz. 1410, z 2007 r.
Nr 89, poz. 590 i Nr 166, poz. 1172 oraz z 2008 r.
Nr 17, poz. 101);
5) pojeêdzie po˝arniczym — rozumie si´ przez to pojazdy ratownicze, gaÊnicze i specjalistyczne, przeznaczone do çwiczeƒ, szkolenia i akcji ratowniczych;
6) sprz´cie specjalistycznym (ratowniczo-gaÊniczym)
— rozumie si´ przez to przedmioty, maszyny, urzàdzenia, przenoÊne lub przewoêne, stosowane
przez jednostki ochrony przeciwpo˝arowej, s∏u˝àce do prowadzenia akcji ratowniczych;
7) sprawianiu sprz´tu specjalistycznego — rozumie
si´ przez to zespó∏ czynnoÊci majàcych na celu
przygotowanie sprz´tu do akcji ratowniczej, çwiczeƒ lub szkolenia, w tym np. sk∏adanie, rozstawianie i ustawianie tego sprz´tu;
8) Êrodkach ochrony indywidualnej stra˝aka — rozumie si´ przez to urzàdzenia lub wyposa˝enie
przewidziane do noszenia bàdê trzymania w celu
ochrony stra˝aka przed zagro˝eniami, które mogà mieç wp∏yw na jego bezpieczeƒstwo i zdrowie;
9) strefie zagro˝enia — rozumie si´ przez to obszar,
w którym wyst´puje zagro˝enie dla ˝ycia lub zdrowia;
10) dekontaminacji — rozumie si´ przez to usuwanie
ska˝eƒ powsta∏ych na skutek dzia∏ania substancji
chemicznych na ludzi, zwierz´ta i sprz´t; rozró˝nia
si´ dekontaminacj´ wst´pnà — na terenie akcji ratowniczej, oraz dekontaminacj´ w∏aÊciwà — poza
terenem akcji, w celu ca∏kowitego usuni´cia ska˝enia.
———————
1) Minister
Spraw Wewn´trznych i Administracji kieruje
dzia∏em administracji rzàdowej — sprawy wewn´trzne,
na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Spraw Wewn´trznych i Administracji (Dz. U. Nr 216, poz. 1604).
2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y
og∏oszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711,
z 2007 r. Nr 181, poz. 1291 oraz z 2008 r. Nr 86, poz. 521
i Nr 163, poz. 1015.
§ 3. 1. Kierujàcy akcjà ratowniczà oraz prowadzàcy
çwiczenia lub szkolenie
1) wyznacza stanowiska pracy i organizuje przebieg
çwiczeƒ lub szkoleƒ zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by;
2) zapewnia stosowanie Êrodków ochrony indywidualnej;
3) uwzgl´dnia zabezpieczenie stra˝aków przed czynnikami niebezpiecznymi, szkodliwymi i ucià˝liwymi;
4) egzekwuje przestrzeganie przez stra˝aków przepisów i zasad bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by;
5) uwzgl´dnia zg∏aszane przez stra˝aków niedyspozycje psychofizyczne.
2. BezpoÊredni prze∏o˝ony stra˝aków we w∏asnym
zakresie niezw∏ocznie likwiduje stwierdzone lub zg∏oszone zagro˝enia ˝ycia lub zdrowia stra˝aków oraz inne uchybienia w dziedzinie bezpieczeƒstwa i higieny
s∏u˝by, a w przypadku braku takiej mo˝liwoÊci zg∏asza
je kierownikowi jednostki organizacyjnej Paƒstwowej
Stra˝y Po˝arnej.
3. Do czasu likwidacji zagro˝enia bezpoÊredni
prze∏o˝ony lub osoba, o której mowa w ust. 1, zabezpiecza stra˝aków przed jego skutkami, a niesprawny
sprz´t specjalistyczny lub Êrodki ochrony indywidualnej wycofuje z u˝ycia i skutecznie zabezpiecza przed
ponownym wykorzystaniem.
§ 4. W miejscach zagro˝onych bezpoÊrednim kontaktem z materia∏ami oraz czynnikami niebezpiecznymi i szkodliwymi dla zdrowia, przed podj´ciem oraz
w trakcie czynnoÊci ratowniczych, stosuje si´ sprz´t
i urzàdzenia specjalistyczne sygnalizujàce zaistnia∏e
zagro˝enia.
§ 5. W przypadku wystàpienia zagro˝eƒ innych ni˝
dotychczas, w tym np. czynnikami biologicznymi albo
czynnikami o dzia∏aniu rakotwórczym lub mutagennym, stra˝ak stosuje Êrodki ochrony indywidualnej
w∏aÊciwe dla zagro˝eƒ najbardziej zbli˝onych do nowych zagro˝eƒ oraz procedury post´powania, odpowiednio do okolicznoÊci, oparte na procedurach stosowanych w przypadku zagro˝eƒ, o których mowa
w § 74—77.
§ 6. 1. Szkolenie oraz çwiczenia w zakresie bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by majà na celu zapobieganie
ryzyku zawodowemu poprzez informowanie stra˝aków o wyst´pujàcych zagro˝eniach i trenowanie procedur sprawnego dzia∏ania podczas akcji ratowniczych.
2. Szkolenie oraz çwiczenia, o których mowa
w ust. 1, powinny uwzgl´dniaç równie˝ zagro˝enia,
o których mowa w § 5, w celu przygotowania sprz´tu
specjalistycznego i Êrodków ochrony indywidualnej
odpowiednich dla tego typu zagro˝eƒ.
§ 7. Sprz´tu specjalistycznego i Êrodków ochrony
indywidualnej stra˝ak u˝ywa zgodnie z instrukcjà.
Podlegajà one sprawdzeniu po ka˝dorazowym u˝yciu
oraz podczas przeprowadzania zmiany s∏u˝by, a stosowane podczas szkolenia — podlegajà sprawdzeniu
przed rozpocz´ciem çwiczeƒ.
§ 8. Stra˝ak utrzymuje w∏osy i zarost w stanie
umo˝liwiajàcym mu prac´ w sprz´cie ochrony dróg
oddechowych.
Poz. 1115
DZIA¸ DRUGI
Wymagania bezpieczeƒstwa i higieny
s∏u˝by w obiektach przeznaczonych
dla jednostek ratowniczo-gaÊniczych
Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej
Rozdzia∏ 1
Wymagania bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by
w zakresie u˝ytkowania obiektów przeznaczonych
dla jednostek ratowniczo-gaÊniczych
Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej
§ 9. W czasowych posterunkach Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej warunki bezpiecznej i higienicznej s∏u˝by
zapewnia kierownik jednostki organizacyjnej, w której
dzia∏a czasowy posterunek.
§ 10. 1. Na terenie dzia∏ek, na których zlokalizowane sà obiekty przeznaczone dla jednostek ratowniczo-gaÊniczych Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej, drogi i place
manewrowe posiadajà nawierzchni´ dostosowanà do
obcià˝enia u˝ytkowanych pojazdów po˝arniczych.
2. Wyjazd z jednostek ratowniczo-gaÊniczych Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej na drog´ publicznà zapewnia
dobrà widocznoÊç i jest oznakowany znakami ostrzegawczymi.
3. Na najbli˝szych drogach publicznych prowadzàcych do obiektów przeznaczonych dla jednostek ratowniczo-gaÊniczych Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej zainstalowane sà uliczne sygnalizacje ostrzegawcze,
uruchamiane w chwili og∏oszenia alarmu i wstrzymujàce w tym czasie ruch pojazdów na tych drogach.
§ 11. 1. W stra˝nicach posiadajàcych zeÊlizgi, drzwi
do zeÊlizgu sà dwuskrzyd∏owe, o szerokoÊci skrzyd∏a
min. 0,5 m, i otwierajà si´ do Êrodka.
2. Skrzyd∏a drzwiowe do zeÊlizgu sà stale zamkni´te w sposób uniemo˝liwiajàcy ich przypadkowe
otwarcie, a po otwarciu — samoczynnie unieruchamiane.
3. Drzwi otwiera si´ r´cznie, a unieruchamia poprzez urzàdzenie zamontowane przy kraw´dziach
skrzyde∏ drzwi.
4. Urzàdzenie unieruchamiajàce skrzyd∏a drzwiowe nie mo˝e powodowaç zaczepiania si´ lub potkni´cia o jego wystajàce cz´Êci.
5. Do zeÊlizgu nie instaluje si´ drzwi wahad∏owych
lub drzwi posiadajàcych przeszklenie.
6. Wn´trze zeÊlizgu wyposa˝a si´ w oÊwietlenie
w∏àczajàce si´ samoczynnie w chwili otwarcia jednego ze skrzyde∏ drzwiowych.
7. Nad drzwiami do zeÊlizgu umieszcza si´ oÊwietlenie ostrzegawcze w kolorze czerwonym oraz urzàdzenie akustyczne informujàce o pozostawaniu skrzyde∏ drzwiowych w pozycji otwartej.
8. Skrzyd∏a drzwi do zeÊlizgu oznacza si´ na obrze˝ach pasem o szerokoÊci 0,07 m w kolorze czarnym,
a pozosta∏e powierzchnie skrzyde∏ — kolorem ˝ó∏tym.
Na wysokoÊci 1,7 m od pod∏ogi na ca∏ej szerokoÊci
drzwi umieszcza si´ dobrze widoczny napis w kolorze
czarnym „UWAGA ZEÂLIZG — KORZYSTAå TYLKO
W CZASIE ALARMU”.
9. Do zeÊlizgu doprowadza si´ tylko jedno wejÊcie.
10. S∏up zeÊlizgu ma Êrednic´ od 0,15 m do
0,30 m oraz g∏adkà powierzchni´.
11. Ârednica otworu w stropie zeÊlizgu wynosi co
najmniej 1,15 m.
12. Pod∏o˝e pod zeÊlizgiem stanowi poduszka
amortyzacyjna, której zewn´trzna kraw´dê znajduje
si´ w odleg∏oÊci wi´kszej ni˝ 0,5 m od s∏upa zeÊlizgu,
a górna jej powierzchnia — na poziomie pod∏ogi. S∏up
zeÊlizgu jest umiejscowiony w odleg∏oÊci wi´kszej ni˝
1,0 m od kraw´dzi najbli˝ej po∏o˝onej sta∏ej lub ruchomej przeszkody.
§ 12. Opuszczanie si´ po s∏upie zeÊlizgu nast´puje
1) wy∏àcznie w czasie alarmów i szkolenia;
2) bezwzgl´dnie w odzie˝y os∏aniajàcej tu∏ów i koƒczyny;
3) wy∏àcznie w sytuacji, gdy na s∏upie zeÊlizgu lub na
poduszce amortyzacyjnej nie znajduje si´ inny
stra˝ak.
§ 13. 1. W pomieszczeniach obiektów przeznaczonych dla jednostek ratowniczo-gaÊniczych Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej dla za∏ogi podzia∏u bojowego nie
instaluje si´
1) progów w drzwiach;
Poz. 1115
4. Pomi´dzy stanowiskiem a Êcianami lub elementami konstrukcyjnymi gara˝u, jak równie˝ za i przed
pojazdem, zapewnia si´ przejÊcie o szerokoÊci nie
mniejszej ni˝ 1,2 m; odst´py pomi´dzy pojazdami
umo˝liwiajà swobodne otwieranie drzwi pojazdów.
5. W przypadku braku mo˝liwoÊci adaptacji pomieszczenia gara˝u w celu spe∏nienia warunków okreÊlonych w ust.1, za∏oga zajmuje miejsca dopiero po
wyjeêdzie pojazdu z gara˝u.
6. Elementy konstrukcyjne, zapadki drzwi gara˝owych i inne elementy stwarzajàce mo˝liwoÊç uderzenia lub potkni´cia si´ o nie oznacza si´ przemiennymi, ˝ó∏to-czarnymi, ukoÊnymi pasami ostrzegawczymi.
7. Drzwi ∏àczàce ciàgi komunikacyjne z gara˝em
nie mogà otwieraç si´ na zewnàtrz gara˝u.
8. W gara˝ach
1) przed uruchomieniem silników w∏àcza si´ instalacj´ wyciàgu spalin, a w razie jej niesprawnoÊci lub
braku — nie uruchamia si´ silników przed otwarciem bram gara˝owych;
2) ogranicza si´ prac´ silników do niezb´dnego
minimum.
§ 15. 1. Bramy gara˝owe w obiektach przeznaczonych dla jednostek ratowniczo-gaÊniczych Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej wyposa˝a si´ w
1) przeszklenie na powierzchni nie mniejszej ni˝
25 % szk∏em lub innym tworzywem niepowodujàcym urazów po jego st∏uczeniu;
2) urzàdzenia blokujàce po ich otwarciu.
2. Bramy gara˝owe otwierane automatycznie wyposa˝a si´ w system
2) drzwi wahad∏owych;
1) samoczynnego prze∏àczania na zasilanie z rezerwowego êród∏a pràdu, z zachowaniem mo˝liwoÊci
otwierania r´cznego;
3) drzwi wyposa˝onych w zamki powodujàce zaczepianie si´ o nie.
2) ostrzegawczo-zabezpieczajàcy, informujàcy o ich
otwieraniu i zamykaniu;
2. Dopuszcza si´ instalowanie drzwi przeszklonych
szk∏em niepowodujàcym urazów po jego st∏uczeniu.
3) blokujàcy, przy napotkaniu przeszkody podczas zamykania.
§ 14. 1. Gara˝e jednostek ratowniczo-gaÊniczych
wyposa˝a si´ w
2) mechanicznà instalacj´ wyciàgu spalin.
§ 16. 1. W pomieszczeniach i na terenie obiektów
przeznaczonych dla jednostek ratowniczo-gaÊniczych
Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej instaluje si´ system alarmowo-informacyjny
zapewniajàcy
wyÊwietlanie
w czasie alarmu informacji o numerach zadysponowanych zast´pów, a tak˝e og∏aszanie komunikatów
i w∏àczanie sygna∏ów alarmowych.
2. Pojazdy znajdujàce si´ w gara˝u ustawia si´ wy∏àcznie na wyznaczonych dla nich stanowiskach i pod∏àcza si´ do instalacji wyciàgu spalin.
2. System, o którym mowa w ust. 1, na wypadek
awarii ma zapewnione dodatkowe zasilanie z rezerwowego êród∏a pràdu.
3. Granic´ stanowiska w gara˝u oznacza si´ na powierzchni pod∏ogi pasem koloru bia∏ego o szerokoÊci
0,1 m.
§ 17. 1. åwiczebnà komor´ dymowà wyposa˝a si´
w instalacj´ sygnalizacyjnà, oÊwietleniowà, alarmowà
i wentylacyjnà.
1) instalacj´ grzewczà zapewniajàcà utrzymanie temperatury w jego wn´trzu nie ni˝szej ni˝ + 5 °C;
2. W przedzia∏ach komory dymowej oraz przy ka˝dej przeszkodzie umieszcza si´ przyciski sygnalizacyjne i przyciski bezpieczeƒstwa po∏àczone z pulpitem
kontrolnym lub wyÊwietlaczem.
1) odbiorze przeprowadzonym przez organ dozoru
technicznego lub przez inny w∏aÊciwy organ,
w przypadku gdy sprz´t podlega takiemu odbiorowi;
3. W przypadku wyposa˝enia komory dymowej
w kamery umo˝liwiajàce obserwacj´ çwiczàcego oraz
w czujniki jego lokalizacji, po∏àczone z pulpitem kontrolnym, dopuszcza si´ mo˝liwoÊç odstàpienia od wymogów okreÊlonych w ust. 2.
2) sprawdzeniu kompletnoÊci dokumentacji technicznej.
2. U˝ytkowanie sprz´tu, o którym mowa w ust. 1,
uwzgl´dnia
4. Z chwilà w∏àczenia sygnalizacji alarmowej w∏àcza si´ automatycznie instalacja oÊwietleniowa i oddymiajàca.
1) obs∏ug´ przez wykwalifikowany personel zapoznany z instrukcjà i przeszkolony w zakresie u˝ywania sprz´tu;
5. W pomieszczeniach komory dymowej, w których stosuje si´ Êrodki pozorujàce zadymienie, instalacja nawiewno-wyciàgowa zapewnia ca∏kowità wymian´ powietrza w czasie nie d∏u˝szym ni˝ 90 sekund
od chwili w∏àczenia sygnalizacji alarmowej.
6. Kontenerowe i przewoêne çwiczebne komory
dymowe ustawia si´ w pobli˝u budynków z dost´pnymi dla çwiczàcych pomieszczeniami higieniczno-sanitarnymi umo˝liwiajàcymi çwiczàcemu umycie si´ i kàpiel w ciep∏ej, bie˝àcej wodzie.
§ 18. 1. Konstrukcje stacjonarnych i kontenerowych komór rozgorzeniowych oraz komór do szkolenia lub çwiczeƒ z u˝yciem otwartego ognia umo˝liwiajà niezw∏oczne podanie co najmniej dwóch skutecznych pràdów gaÊniczych na ka˝de êród∏o ognia.
2. SzerokoÊç i wysokoÊç drzwi do tych komór dobiera si´ w sposób zapewniajàcy natychmiastowà
ewakuacj´ wszystkim çwiczàcym.
3. Drzwi ewakuacyjne otwierajà si´ na zewnàtrz
oraz zamykajà si´ w sposób umo˝liwiajàcy ich otwarcie od wewnàtrz i z zewnàtrz w ka˝dej fazie çwiczenia.
§ 19. Stra˝akom pe∏niàcym s∏u˝b´ w obiektach
przeznaczonych dla jednostek ratowniczo-gaÊniczych
Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej zapewnia si´ pomieszczenie do
1) przygotowania, przechowywania i spo˝ywania
posi∏ków;
2) czyszczenia i suszenia odzie˝y.
§ 20. Wymagania dotyczàce pomieszczeƒ i urzàdzeƒ higieniczno-sanitarnych dla stra˝aków çwiczàcych w stacjonarnych komorach dymowych i rozgorzeniowych, o których mowa w § 17 i 18, okreÊla rozporzàdzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia
26 wrzeÊnia 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów
bezpieczeƒstwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r.
Nr 169, poz. 1650, z 2007 r. Nr 49, poz. 330 oraz
z 2008 r. Nr 108, poz. 690).
Rozdzia∏ 2
Wymagania bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by
dotyczàce wyposa˝enia technicznego obiektów
przeznaczonych dla jednostek
ratowniczo-gaÊniczych Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej
§ 21. 1. Maszyny, urzàdzenia, sprz´t specjalistyczny, instalacje i narz´dzia, zwane dalej „sprz´tem”,
wprowadza si´ do u˝ytkowania po
2) przestrzeganie przez personel, o którym mowa
w pkt 1, wymagaƒ w zakresie dba∏oÊci o sprz´t
i jego prawid∏owe u˝ywanie zgodnie z przeznaczeniem;
3) przechowywanie sprz´tu w warunkach okreÊlonych w dokumentacji technicznej.
3. Zapewnia si´ terminowà konserwacj´, przeglàdy techniczne i naprawy sprz´tu, o którym mowa
w ust. 1, przez wykwalifikowany personel techniczny.
§ 22. 1. Wspinalnia jest wykorzystywana do çwiczeƒ lub szkolenia w oparciu o instrukcj´ zawierajàcà
w szczególnoÊci
1) zasady u˝ytkowania;
2) zasady konserwacji;
3) sposoby zabezpieczenia stra˝aka.
2. Przed rozpocz´ciem çwiczeƒ lub szkolenia stra˝ak zapoznaje si´ z postanowieniami instrukcji w zakresie zasad u˝ytkowania wspinalni oraz sposobów
zabezpieczenia.
§ 23. 1. Wspinalnia posiada urzàdzenia amortyzujàce upadek z wysokoÊci.
2. Wspinalnia wykorzystywana do suszenia w´˝y
po˝arniczych posiada mechanizm wyciàgowy i mocujàcy w´˝e, tak usytuowany i zabezpieczony, aby skutecznie chroni∏ w´˝e przed ewentualnym upadkiem.
DZIA¸ TRZECI
Wymagania w zakresie zabezpieczenia
medycznego stra˝aków podczas akcji
ratowniczych, çwiczeƒ lub szkolenia
§ 24. Stra˝ak jest przeszkolony w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy i posiada wa˝ne zaÊwiadczenie o ukoƒczeniu takiego szkolenia.
§ 25. Realizujàc zadania z zakresu kwalifikowanej
pierwszej pomocy, stra˝ak stosuje Êrodki ochrony
indywidualnej, w szczególnoÊci r´kawiczki jednorazowego u˝ytku oraz okulary lub przy∏bic´.
§ 26. 1. Akcje ratownicze, çwiczenia lub szkolenie,
stwarzajàce w ocenie kierujàcego akcjà ratowniczà
lub organizatora çwiczeƒ lub szkolenia ryzyko wystàpienia obra˝eƒ wymagajàcych podj´cia medycznych
czynnoÊci ratunkowych, zabezpiecza zespó∏ ratownictwa medycznego, o którym mowa w ust. 3.
2. Decyzj´ o ustaniu zagro˝enia, o którym mowa
w ust. 1, podejmuje kierujàcy akcjà ratowniczà albo
organizator çwiczeƒ lub szkolenia.
3. åwiczenia lub szkolenie, o których mowa
w ust. 1, sà zabezpieczane przez zespó∏ ratownictwa
medycznego inny ni˝ pozostajàcy w gotowoÊci na danym terenie.
§ 27. 1. W przypadku mo˝liwoÊci wystàpienia
w Êrodowisku pracy szkodliwego czynnika biologicznego stra˝acy podlegajà szczepieniom ochronnym
zgodnie z ustawà z dnia 6 wrzeÊnia 2001 r. o chorobach zakaênych i zaka˝eniach (Dz. U. Nr 126,
poz. 1384, z póên. zm.3)) oraz przepisami wydanymi
na podstawie art. 33 ust. 1 i 2 tej ustawy.
2. Stra˝ak realizujàcy zadania z zakresu akcji ratowniczych i pomocy humanitarnej poza granicami
paƒstwa
podlega
szczepieniom
ochronnym,
z uwzgl´dnieniem zagro˝eƒ wyst´pujàcych w przewidywanym rejonie dzia∏aƒ.
Poz. 1115
§ 32. 1. Przygotowujàc, a nast´pnie prowadzàc
çwiczenia lub szkolenie, eliminuje si´ okolicznoÊci zagra˝ajàce ˝yciu lub zdrowiu stra˝aka, a w szczególnoÊci
1) nie prowadzi si´ çwiczeƒ lub szkolenia w miejscach o du˝ym nat´˝eniu ruchu bez uprzedniego
zabezpieczenia tych miejsc;
2) nie prowadzi si´ çwiczeƒ na powierzchni akwenu
i pod powierzchnià akwenu w miejscach niebezpiecznych bez w∏aÊciwego nadzoru oraz sprz´tu
ratunkowego;
3) nie prowadzi si´ çwiczeƒ lub szkolenia na wysokoÊci i poni˝ej poziomu terenu oraz z u˝yciem statku
powietrznego, bez zapewnienia stra˝akowi bezpieczeƒstwa i bez Êrodków ∏àcznoÊci;
4) nie wykorzystuje si´ osób do pozoracji podczas
çwiczeƒ lub szkolenia na wysokoÊci i poni˝ej poziomu terenu oraz na wodzie i pod wodà, je˝eli zagra˝a∏oby to ich ˝yciu lub zdrowiu.
§ 28. W przypadku gdy stra˝ak uleg∏ ska˝eniu materia∏em potencjalnie zakaênym, substancjami niebezpiecznymi lub dozna∏ urazu w wyniku oddzia∏ywania
innych czynników szkodliwych dla zdrowia, podlega
niezb´dnemu badaniu lekarskiemu.
2. Teren çwiczeƒ lub szkolenia zabezpiecza si´
przed dost´pem osób postronnych niebioràcych
udzia∏u w çwiczeniach lub szkoleniu.
§ 29. W przypadku bezpoÊredniego kontaktu
odzie˝y i sprz´tu specjalistycznego stra˝aka z materia∏em potencjalnie zakaênym, substancjami niebezpiecznymi i innymi czynnikami szkodliwymi dla zdrowia, kierownik jednostki organizacyjnej Paƒstwowej
Stra˝y Po˝arnej zapewnia odka˝anie tej odzie˝y
i sprz´tu.
1) sprawdza obiekt i stanowisko, w którym b´dà prowadzone çwiczenia lub szkolenie, oraz sprz´t przeznaczony do çwiczeƒ, a w przypadku stwierdzenia
nieprawid∏owoÊci — powoduje ich usuni´cie;
§ 33. Przed przystàpieniem do çwiczeƒ lub szkolenia prowadzàcy je
2) sprawdza, czy wszyscy uczestnicy çwiczeƒ lub
szkolenia posiadajà wymagane Êrodki ochrony
indywidualnej;
DZIA¸ CZWARTY
Wymagania bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by
podczas çwiczeƒ lub szkolenia
Rozdzia∏ 1
Wymagania bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by wobec
organizatorów i uczestników çwiczeƒ lub szkolenia
§ 30. Organizator çwiczeƒ lub szkolenia zapewnia
bezpieczne i higieniczne warunki ich prowadzenia.
§ 31. 1. Stra˝ak uczestniczy w çwiczeniach lub
szkoleniu po uprzednim ukoƒczeniu szkolenia z zakresu bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by i okazaniu aktualnego orzeczenia lekarskiego o zdolnoÊci do pe∏nienia
s∏u˝by.
2. W przypadku specjalistycznych çwiczeƒ lub
szkolenia stra˝ak dodatkowo okazuje orzeczenie lekarskie o zdolnoÊci do odbywania specjalistycznych çwiczeƒ.
———————
3) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.
z 2003 r. Nr 45, poz. 391 i Nr 199, poz. 1938, z 2004 r. Nr 96,
poz. 959, Nr 173, poz. 1808 i Nr 210, poz. 2135 oraz
z 2006 r. Nr 220, poz. 1600.
3) omawia ich przebieg, a tak˝e organizacj´ ∏àcznoÊci i sposób przekazania decyzji o ich przerwaniu;
4) omawia warunki bezpieczeƒstwa zwiàzane z wyst´pujàcymi zagro˝eniami.
§ 34. 1. Przed przystàpieniem do çwiczeƒ lub szkolenia stra˝ak dokonuje oceny sprawnoÊci u˝ywanych
Êrodków ochrony indywidualnej.
2. W przypadku stwierdzenia podczas çwiczeƒ lub
szkolenia niesprawnoÊci Êrodków, o których mowa
w ust. 1, stra˝ak informuje o tym prowadzàcego, który wymienia niesprawne Êrodki ochrony indywidualnej na sprawne.
§ 35. Stra˝ak uczestniczàcy w çwiczeniach lub
szkoleniu niezw∏ocznie zg∏asza prowadzàcemu odniesione obra˝enia oraz zauwa˝one zagro˝enia dla ˝ycia
lub zdrowia.
§ 36. Prowadzàcy çwiczenia lub szkolenie przerywa je w razie stwierdzenia
1) niebezpieczeƒstwa zagra˝ajàcego ˝yciu lub zdrowiu uczestników;
2) uchybieƒ organizacyjno-technicznych;
3) nieprawid∏owego wykonywania elementów çwiczeƒ lub szkolenia oraz nieprzestrzegania przepisów bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by.
§ 37. 1. Nie stosuje si´ kryterium czasowego w zakresie
1) çwiczeƒ z u˝yciem
Poz. 1115
1) statecznoÊç ustawienia i zabezpieczenia drabin;
2) mocowanie lin, linkowych aparatów ratowniczych
oraz worów i r´kawów ratowniczych;
3) kompletnoÊç wyposa˝enia, prawid∏owe za∏o˝enie
i stosowanie przez çwiczàcych Êrodków ochrony
indywidualnej;
a) linek i linkowych aparatów ratowniczych,
4) zabezpieczenie miejsc gro˝àcych wypadkiem;
b) worów i r´kawów ratowniczych,
5) stosowanie autoasekuracji oraz zasady „dwóch
niezale˝nych punktów wpi´cia w lin´” przy wykorzystaniu sprz´tu specjalistycznego.
c) sprz´tu ochrony dróg oddechowych,
d) ubraƒ izolujàcych ca∏y organizm,
e) drabin i podnoÊników;
2) dêwigania i przenoszenia ci´˝arów o masie wi´kszej ni˝ po∏owa dopuszczalnych wartoÊci okreÊlonych przez normy r´cznego dêwigania i przenoszenia ci´˝arów;
§ 41. Podczas çwiczeƒ na wysokoÊci nie stosuje
si´ technik ratowania lub samoratowania innych ni˝
opisanych w regulaminach, a w szczególnoÊci zabrania si´
1) opuszczania Êlizgiem po bocznicach drabiny;
3) rozwijania i zwijania po drabinach u˝ytego do zaj´ç sprz´tu;
2) wykonywania skoków çwiczebnych na skokochrony i ratownicze poduszki pneumatyczne.
4) obs∏ugi urzàdzeƒ elektrycznych pod napi´ciem;
Rozdzia∏ 3
5) przecinania, roz∏upywania lub rozbijania przedmiotów albo materia∏ów;
Wymagania bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by
podczas çwiczeƒ lub szkolenia na wodzie (lodzie)
lub pod wodà (lodem)
6) zdejmowania sprz´tu z dachu samochodu po˝arniczego;
7) eksploatacji specjalistycznego sprz´tu ratownictwa chemicznego, ekologicznego i technicznego;
8) zaj´ç na wodzie i na wysokoÊci oraz poni˝ej poziomu terenu;
9) zaj´ç z u˝yciem psów ratowniczych.
2. Zakazu stosowania kryterium czasowego, o którym mowa w ust. 1 pkt 8 i 9, nie stosuje si´ podczas
egzaminów, testów i sprawdzianów.
§ 38. Dla ka˝dego stanowiska do çwiczeƒ lub szkolenia opracowuje si´ instrukcj´ bezpieczeƒstwa, z którà zapoznaje si´ stra˝aka.
§ 39. Bezpieczne i higieniczne warunki prowadzenia zaj´ç wychowania fizycznego, sportu po˝arniczego oraz innych konkurencji i gier sportowych okreÊlajà przepisy ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze
fizycznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1675) oraz regulaminy poszczególnych dyscyplin i gier sportowych.
Rozdzia∏ 2
Wymagania bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by
podczas çwiczeƒ lub szkolenia na wysokoÊci
i poni˝ej poziomu terenu
§ 40. Podczas çwiczeƒ lub szkolenia na wysokoÊci
oraz poni˝ej poziomu terenu, w szczególnoÊci na
wspinalniach, Êcianach wspinaczkowych, w studniach, jaskiniach, zapewnia si´ asekuracj´ çwiczàcych
w miejscach gro˝àcych upadkiem oraz sta∏à kontrol´
prawid∏owego zabezpieczenia. W szczególnoÊci zwraca si´ uwag´ na
§ 42. Organizator çwiczeƒ lub szkolenia na obszarach wodnych i zalodzonych
1) powiadamia w∏aÊciciela drogi wodnej o planowanych çwiczeniach lub szkoleniu;
2) oznacza miejsca ich prowadzenia;
3) wyznacza do kierowania nimi stra˝aków, którzy
posiadajà doÊwiadczenie i umiej´tnoÊci z zakresu
prowadzenia dzia∏aƒ w takich warunkach;
4) wyposa˝a uczestników çwiczeƒ lub szkolenia przebywajàcych na powierzchni wody i w bezpoÊredniej bliskoÊci jej brzegów oraz na jednostkach p∏ywajàcych, a tak˝e na akwenach zalodzonych,
w Êrodki ochrony indywidualnej, a w szczególnoÊci w
a) kombinezon ratunkowy, kamizelk´ asekuracyjnà lub inne Êrodki ochrony indywidualnej zabezpieczajàce przed utoni´ciem,
b) Êrodki sygnalizacji wizualnej lub dêwi´kowej,
c) nó˝ ratowniczy;
5) wyposa˝a zast´py ratownicze uczestniczàce
w çwiczeniach lub szkoleniu, poza zestawem ratownictwa medycznego, równie˝ w nosze p∏ywajàce, a specjalistyczne grupy wodno-nurkowe —
w zapas tlenu w iloÊci co najmniej 1 500 litrów;
6) zabezpiecza wykonywanie prac podwodnych
zgodnie z wymaganiami bezpieczeƒstwa.
§ 43. Na wodach Êródlàdowych obj´tych powodzià lub na morzu w czasie sztormu nie przeprowadza
si´ çwiczeƒ lub szkolenia.
§ 44. 1. Podczas çwiczeƒ lub szkolenia na obszarach wodnych i zalodzonych, a w szczególnoÊci
1) w niesprzyjajàcych warunkach hydro- i meteorologicznych,
2) w nocy,
3) przy pr´dkoÊci pràdu wody wi´kszej ni˝ 0,5 m/s,
4) w przestrzeniach zamkni´tych
— stosuje si´ sprz´t, Êrodki ratownicze i ∏àcznoÊci,
odpowiednie do wyst´pujàcych zagro˝eƒ.
2. Nie wykonuje si´ zadaƒ i czynnoÊci samowolnie, a tak˝e bez wymaganych zabezpieczeƒ.
§ 45. Za bezpieczeƒstwo jednostki p∏ywajàcej
i osób na niej przebywajàcych odpowiada dowodzàcy
tà jednostkà.
Rozdzia∏ 4
Wymagania bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by
podczas çwiczeƒ lub szkolenia z u˝yciem
materia∏ów do pozoracji
Poz. 1115
2) kontakt z pilotem lub za∏ogà nawiàzuje si´ drogà
radiowà lub za pomocà umówionych znaków gestowych;
3) przy podchodzeniu lub podje˝d˝aniu do Êmig∏owców zachowuje si´ szczególnà ostro˝noÊç, zwracajàc uwag´ na wirujàce ∏opaty wirnika i Êmig∏o
ogonowe;
4) zezwala si´ na podejÊcie stra˝aków do statku powietrznego wy∏àcznie z boku, w strefach dozwolonych — bezpiecznych;
5) zezwala si´ na dojazd pojazdów wy∏àcznie z boku
statku powietrznego na odleg∏oÊç nie mniejszà ni˝
dwa metry od jakiegokolwiek jego elementu.
§ 50. Zabrania si´ stra˝akom podchodzenia do
Êmig∏owców od strony wznoszàcego si´ zbocza.
DZIA¸ PIÑTY
Wymagania bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by
podczas akcji ratowniczych
Rozdzia∏ 1
Wymagania ogólne
§ 46. Do pozorowania zdarzeƒ podczas prowadzonych çwiczeƒ lub szkolenia w komorach dymowych
stosuje si´ Êrodki dymotwórcze neutralne dla organizmu.
§ 47. Stosujàc Êrodki dymotwórcze
1) zap∏onniki i Êwiece dymne przechowuje i transportuje si´ oddzielnie;
2) zap∏onniki w∏o˝one w otwory Êwiec zapala si´ wyciàgni´tà r´kà; nie wolno pochylaç si´ w tym czasie nad Êwiecà;
3) zapala si´ Êwiece niewykazujàce uszkodzenia;
4) w r´ku przetrzymuje si´ wy∏àcznie niezapalone
granaty dymne;
5) rakietnice sygnalizacyjne nosi si´ nieza∏adowane,
a naboje wprowadza si´ do lufy dopiero przed oddaniem strza∏u.
§ 48. Materia∏y pirotechniczne i wybuchowe podczas çwiczeƒ lub szkolenia stosujà wy∏àcznie osoby
posiadajàce odpowiednie uprawnienia.
Rozdzia∏ 5
Wymagania bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by
podczas çwiczeƒ lub szkolenia z wykorzystaniem
statku powietrznego
§ 49. Podczas prowadzenia çwiczeƒ lub szkolenia
z wykorzystaniem statku powietrznego jako Êrodka
transportu
1) dojÊcie lub dojazd do statku powietrznego nast´puje po wezwaniu przez pilota lub za∏og´ tego
statku;
§ 51. 1. Pojazd po˝arniczy dysponowany do akcji
ratowniczej jako pierwszy lub samodzielny posiada
pe∏nà obsad´.
2. Pojazdy po˝arnicze dysponowane do akcji za
pierwszym pojazdem posiadajà obsad´ zapewniajàcà
skuteczne i bezpieczne prowadzenie dzia∏aƒ.
§ 52. Stra˝ak uczestniczàcy w akcji ratowniczej
1) przestrzega procedur i zasad okreÊlonych we w∏aÊciwym terytorialnie planie ratowniczym;
2) u˝ywa sprz´tu specjalistycznego zgodnie z instrukcjà obs∏ugi;
3) melduje dowódcy nadzorujàcemu odcinek akcji
ratowniczej o ka˝dym przypadku oddalenia si´
i powrotu na teren tego odcinka.
§ 53. 1. Podczas akcji ratowniczej, uwzgl´dniajàc
poziom dowodzenia, kierujàcy akcjà ratowniczà
1) rozpoznaje zagro˝enia, informuje o ich wyst´powaniu oraz wydaje polecenia majàce na celu w∏aÊciwe zabezpieczenie stra˝aka przed ich nast´pstwami;
2) wyznacza strefy zagro˝enia;
3) kieruje do wszystkich dzia∏aƒ gaÊniczych i ratowniczych co najmniej dwóch stra˝aków, wyznaczajàc spoÊród nich dowódc´;
4) ustala sygna∏y i Êrodki alarmowe oraz odwód niezb´dny do udzielenia natychmiastowej pomocy
poszkodowanym i zagro˝onym;
5) rozpoznaje i ustala najbezpieczniejsze drogi odwrotu lub ewakuacji;
6) nadzoruje prac´ stra˝aków oraz stan ich zabezpieczenia na stanowiskach szczególnie zagro˝onych;
7) wspó∏pracuje z personelem technicznym nadzorujàcym poszczególne urzàdzenia i instalacje techniczne.
2. Kierujàcy akcjà ratowniczà, w zale˝noÊci od rodzaju wykonywanych czynnoÊci ratowniczych oraz
panujàcych warunków atmosferycznych
1) dokonuje odpowiednio cz´stej wymiany stra˝aków;
2) zapewnia stra˝akom mo˝liwoÊç ogrzania si´ i wymiany potrzebnych Êrodków ochrony indywidualnej;
3) zapewnia stra˝akom napoje i posi∏ki.
3. Dowódca nadzorujàcy stref´ zagro˝enia lub jej
wydzielonà cz´Êç
1) kontroluje, dla celów bezpieczeƒstwa, stan liczebny podleg∏ych stra˝aków, w szczególnoÊci przebywajàcych w strefie zagro˝enia;
2) organizuje, w miar´ mo˝liwoÊci, pomiar czasu
przebywania stra˝aków w strefie zagro˝enia, z wykorzystaniem urzàdzeƒ do tego przeznaczonych
lub kart pracy sprz´tu dla ochrony dróg oddechowych;
3) podejmuje decyzj´ o natychmiastowych poszukiwaniach zaginionych w strefie stra˝aków.
4. W razie zagro˝enia wybuchem kierujàcy akcjà
ratowniczà stosuje wszelkie mo˝liwe Êrodki zmniejszajàce ryzyko wybuchu oraz ogranicza do niezb´dnego minimum liczb´ stra˝aków znajdujàcych si´
w strefie zagro˝enia.
§ 54. 1. Rozpoznanie, wyznaczenie strefy zagro˝enia oraz inne czynnoÊci ratownicze wewnàtrz tej strefy sà wykonywane przez co najmniej dwóch stra˝aków.
2. Stra˝akom w strefie zagro˝enia wyznacza si´
dwóch stra˝aków do asekuracji.
§ 55. 1. Przed wejÊciem do strefy zagro˝enia stra˝ak
1) sprawdza funkcjonowanie sprz´tu ochrony dróg
oddechowych, a w szczególnoÊci urzàdzeƒ do
otwierania dop∏ywu powietrza, tlenu lub innego
czynnika oddechowego, szczelnoÊç przylegania
maski, szczelnoÊç po∏àczeƒ i z∏àcz oraz wskazania
przyrzàdów okreÊlajàcych stan ciÊnienia;
2) uruchamia sygnalizatory bezruchu;
3) potwierdza swojà gotowoÊç dowódcy, w tym
sprawnoÊç systemu ∏àcznoÊci i sprz´tu ochrony
dróg oddechowych;
4) przygotowuje ewentualne drogi ewakuacji.
2. Dowódca utrzymuje ∏àcznoÊç ze stra˝akiem pracujàcym w sprz´cie ochrony dróg oddechowych.
Poz. 1115
§ 56. Wychodzàc ze strefy zagro˝enia, stra˝ak melduje dowódcy o zrealizowanych zadaniach i o swoim
stanie psychofizycznym.
§ 57. 1. W przypadku uzyskania przez kierujàcego
akcjà ratowniczà informacji o osobie poszkodowanej
znajdujàcej si´ w strefie zagro˝enia, kierujàcy tà akcjà
przyjmuje, ˝e nastàpi∏ stan bezpoÊredniego zagro˝enia ˝ycia lub zdrowia ludzkiego.
2. W sytuacji uzyskania informacji, o której mowa
w ust. 1, stra˝ak podczas wykonywania czynnoÊci ratowniczych mo˝e odstàpiç od zasad powszechnie
uznanych za bezpieczne, po wczeÊniejszym powiadomieniu o tym kierujàcego akcjà ratowniczà lub dowódcy nadzorujàcego stref´ zagro˝enia.
§ 58. W przypadku uzyskania informacji o wystàpieniu zagro˝enia dla i ze strony zwierzàt, kierujàcy
akcjà ratowniczà wspó∏pracuje z lekarzem weterynarii
lub innymi specjalistami.
Rozdzia∏ 2
Wymagania bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by
podczas u˝ywania Êrodków transportu
§ 59. 1. Rozpocz´cie jazdy pojazdem po˝arniczym
nast´puje wy∏àcznie na rozkaz dowódcy, po upewnieniu si´ przez niego o zaj´ciu miejsc przez za∏og´, zamkni´ciu skrytek i drzwi pojazdu.
2. Dowódca lub dysponent pojazdu nie mo˝e ˝àdaç zwi´kszenia pr´dkoÊci pojazdu, natomiast mo˝e,
ze wzgl´dów bezpieczeƒstwa, nakazaç jej zmniejszenie.
3. Wyposa˝enie pojazdu oraz przewo˝ony sprz´t
sà zamocowane w sposób uniemo˝liwiajàcy ich przemieszczanie w czasie jazdy.
§ 60. 1. Kierujàcy mo˝e prowadziç pojazd po˝arniczy bez zak∏adania he∏mu.
2. Za∏odze pojazdu po˝arniczego zabrania si´
w czasie jazdy
1) wychylania si´ i otwierania drzwi;
2) zajmowania miejsc innych ni˝ ustalone;
3) jazdy na stopniach i innych zewn´trznych elementach pojazdu;
4) palenia tytoniu;
5) opuszczania pojazdu;
6) prowadzenia zb´dnych rozmów z kierowcà;
7) zdejmowania he∏mów;
8) jazdy bez zapi´tych pasów bezpieczeƒstwa,
w przypadku wyposa˝enia pojazdu w takie pasy.
§ 61. Na miejscu akcji pojazd ustawia si´ w sposób
zapewniajàcy bezpieczeƒstwo za∏ogi i pojazdu, z zachowaniem mo˝liwoÊci manewrowania, w tym odjazdu lub ewakuacji.
Rozdzia∏ 3
Wymagania bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by
podczas obs∏ugi sprz´tu specjalistycznego
§ 62. 1. Podczas pracy silników spalinowych
w przestrzeniach zamkni´tych, w szczególnoÊci w tunelach, piwnicach i innych miejscach o ograniczonej
wymianie powietrza, zapewnia si´ skuteczne odprowadzanie spalin. W przypadku braku mo˝liwoÊci skutecznego odprowadzenia spalin, stra˝ak stosuje
sprz´t ochrony dróg oddechowych.
2. Sprz´t specjalistyczny na nierównym pod∏o˝u
mocuje si´ w sposób uniemo˝liwiajàcy jego zsuni´cie
si´ lub przewrócenie.
3. W strefach zagro˝onych wybuchem stosuje si´
sprz´t specjalistyczny w wykonaniu przeciwwybuchowym.
4. Podczas pracy sprz´t oÊwietleniowy nie mo˝e
powodowaç oÊlepiania stra˝aków, w szczególnoÊci
pracujàcych na wysokoÊci, a tak˝e kierowców i obs∏ugujàcych sprz´t specjalistyczny.
§ 63. Pompy po˝arnicze stawia si´ na pod∏o˝u stabilnym z wykluczeniem zamarzni´tych akwenów.
§ 64. 1. Ruch drabinà i podnoÊnikiem wyposa˝onym w drabin´ jest dozwolony wy∏àcznie w przypadku, gdy nie znajduje si´ na niej stra˝ak.
2. Zastrze˝enie, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy sytuacji, gdy stra˝ak znajduje si´ w koszu drabiny
lub na podeÊcie roboczym.
§ 65. Drabin, podnoÊników, dêwigów i ˝urawi samojezdnych nie sprawia si´
1) w pobli˝u napowietrznych przewodów elektrycznych i innych urzàdzeƒ znajdujàcych si´ pod napi´ciem, je˝eli zachodzi mo˝liwoÊç pora˝enia stra˝aka pràdem;
2) podczas burz i silnych wiatrów.
Poz. 1115
§ 67. Podczas akcji ratowniczych z udzia∏em statku
powietrznego, wykorzystywanego jako Êrodek transportu, stosuje si´ odpowiednio § 49 i 50.
§ 68. Do czasu wy∏àczenia silników i zatrzymania
Êmigie∏ statku powietrznego nie prowadzi si´ czynnoÊci ratowniczych w bezpoÊrednim jego sàsiedztwie.
§ 69. W przypadku prowadzenia akcji ratowniczej
podczas wypadków i katastrof lotniczych
1) doje˝d˝a si´ do statku powietrznego od strony nawietrznej, wy∏àcznie po stabilnym gruncie;
2) ustawia si´ pojazdy tak, aby w razie koniecznoÊci
∏atwo mog∏y zmieniç pozycj´;
3) zabezpiecza si´ oczy przed py∏em i zanieczyszczeniami;
4) zabezpiecza si´ lub usuwa wszystkie luêne przedmioty w rejonie làdowiska mogàce unieÊç si´
w strumieniu powietrza oraz zamyka si´ drzwi pojazdu.
§ 70. Podczas gaszenia po˝aru kó∏ statku powietrznego stra˝ak zbli˝a si´ równolegle do osi kad∏uba,
z zachowaniem szczególnych Êrodków ostro˝noÊci.
§ 71. Podczas akcji ratowniczych nie przechodzi
si´ pod statkiem powietrznym.
§ 72. Na terenie akcji ratowniczych z udzia∏em
statku powietrznego obowiàzuje bezwzgl´dny zakaz
palenia tytoniu i u˝ywania ognia otwartego.
§ 73. Akcje ratownicze na terenie portów lotniczych prowadzi si´ zgodnie z przepisami okreÊlajàcymi przygotowanie lotnisk do sytuacji zagro˝enia.
Rozdzia∏ 5
Wymagania bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by
podczas prowadzenia akcji ratowniczych w obr´bie
zagro˝enia substancjami chemicznymi
Rozdzia∏ 4
§ 74. 1. Podczas akcji ratowniczych, w których wyst´puje zagro˝enie ze strony substancji chemicznych
Wymagania bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by
podczas prowadzenia akcji ratowniczych
w transporcie
1) doje˝d˝a si´ do miejsca zdarzenia od strony nawietrznej;
§ 66. W przypadku gdy akcja ratownicza jest prowadzona na drodze publicznej lub w jej pobli˝u
1) ka˝dorazowo przed wejÊciem na drog´ stra˝ak zachowuje szczególnà ostro˝noÊç, upewniajàc si´,
˝e nie ma zagro˝enia ze strony innych pojazdów;
2) w pojazdach po˝arniczych w∏àcza si´ Êwiat∏a pozycyjne i ostrzegawcze;
3) w odpowiednich odleg∏oÊciach od pojazdów ustawia si´ lampy sygnalizacyjne i znaki ostrzegawcze,
zgodnie z zasadami okreÊlonymi w przepisach dotyczàcych ruchu drogowego;
4) do zabezpieczenia lub zamkni´cia drogi u˝ywa si´,
w miar´ potrzeby, pojazdów po˝arniczych.
2) zapewnia si´ mo˝liwoÊç natychmiastowego wycofania si∏ i Êrodków;
3) zachowuje si´ szczególnà ostro˝noÊç, zw∏aszcza
przy przeprowadzaniu rozpoznania;
4) podczas rozpoznania stosuje si´ sprz´t ochrony
dróg oddechowych;
5) w przypadku zidentyfikowania substancji chemicznej stosuje si´ Êrodki ochrony indywidualnej
w∏aÊciwe dla tego zagro˝enia;
6) w przypadku niezidentyfikowania substancji stosuje si´ Êrodki ochrony indywidualnej w∏aÊciwe
dla zagro˝eƒ najbardziej podobnych do wyst´pujàcych w danym momencie;
7) wyznacza si´ i oznacza strefy niebezpieczne zagra˝ajàce ˝yciu i zdrowiu ludzi oraz Êrodowisku;
3. W czasie akcji ratowniczych z u˝yciem ubraƒ
gazoszczelnych zapewnia si´
8) bezpoÊrednie specjalistyczne czynnoÊci ratownicze przeprowadzajà osoby odpowiednio przeszkolone;
1) odpowiednio cz´stà wymian´ stra˝aków bioràcych udzia∏ w akcji;
9) zachowuje si´ szczególnà ostro˝noÊç przy otwieraniu pomieszczeƒ i zbiorników;
10) otwierajàc pomieszczenia i zbiorniki, uwzgl´dnia
si´ parametry niebezpieczne substancji stwarzajàce mo˝liwoÊç wystàpienia po˝aru, wybuchu lub
niekontrolowanej emisji;
11) kontroluje si´ zasi´g i st´˝enie substancji chemicznych przy u˝yciu dost´pnych przyrzàdów
kontrolno-pomiarowych;
12) osoby, które zosta∏y nara˝one na bezpoÊredni
kontakt z substancjami chemicznymi, po zdj´ciu
ska˝onej odzie˝y, poddaje si´ dekontaminacji oraz
zapewnia si´ im pomoc medycznà;
13) czynnoÊci ratownicze, o ile jest to mo˝liwe, wykonuje si´ od strony nawietrznej.
2. Stra˝aków pracujàcych w strefie zagro˝enia zabezpiecza co najmniej dwóch stra˝aków przygotowanych do natychmiastowego wejÊcia w stref´.
3. Na miejscu akcji ratowniczych, o których mowa
w ust. 1, przeprowadza si´ dekontaminacj´ wst´pnà
ludzi, zwierzàt, sprz´tu specjalistycznego i Êrodków
ochrony indywidualnej. Sposób jej przeprowadzenia
dostosowuje si´ do mo˝liwoÊci sprz´towych oraz potrzeb wynikajàcych z powsta∏ego zagro˝enia. Po zakoƒczeniu akcji przeprowadza si´ dekontaminacj´
w∏aÊciwà.
2) warunki do odpoczynku;
3) odpowiednià iloÊç napojów;
4) rezerw´ Êrodków ochrony indywidualnej;
5) rezerw´ suchej odzie˝y;
6) Êrodki ∏àcznoÊci i sygnalizacji.
§ 77. 1. Wprowadzajàc stra˝aka do strefy zagro˝enia, kierujàcy akcjà ratowniczà kontroluje czas jego
przebywania w tej strefie.
2. Stra˝aka prowadzàcego dekontaminacj´ wst´pnà wyposa˝a si´ w niezb´dne Êrodki ochrony indywidualnej i Êrodki neutralizujàce odpowiednie do wyst´pujàcego zagro˝enia.
3. Wychodzàc ze strefy zagro˝enia, przed zdj´ciem
ubrania gazoszczelnego nale˝y je oczyÊciç i wst´pnie
zdekontaminowaç.
4. Po zdj´ciu ubrania gazoszczelnego nale˝y
1) zabezpieczyç stra˝aka przed wych∏odzeniem organizmu;
2) zapewniç stra˝akowi mo˝liwoÊç przebrania si´
w suchà odzie˝.
4. Z uwagi na zagro˝enie ˝ycia lub zdrowia przeprowadzenie dekontaminacji, o których mowa w ust. 3,
jest obowiàzkowe.
5. W czasie transportu sprz´tu specjalistycznego
i Êrodków ochrony indywidualnej, po dekontaminacji
wst´pnej oraz w czasie dekontaminacji w∏aÊciwej,
przestrzega si´ zasad bezpieczeƒstwa i higieny pracy
okreÊlonych w przepisach dotyczàcych wyst´powania
czynników chemicznych.
§ 75. 1. Dopuszcza si´ stosowanie sprz´tu oczyszczajàcego po stwierdzeniu, ˝e zawartoÊç tlenu w powietrzu wynosi minimum 17 %.
6. Ponowne u˝ycie ubrania gazoszczelnego jest
mo˝liwe wy∏àcznie po wykonaniu zabiegów konserwujàcych, okreÊlonych instrukcjà producenta.
2. Sprz´t oczyszczajàcy dobiera si´ w zale˝noÊci
od wyst´pujàcych w atmosferze substancji, prowadzàc sta∏y monitoring st´˝enia tlenu.
Rozdzia∏ 6
3. Stosujàc sprz´t ochrony dróg oddechowych, zak∏ada si´ i zdejmuje maski wy∏àcznie w atmosferze
niezanieczyszczonej substancjami szkodliwymi, a jednoczeÊnie w miejscach po∏o˝onych jak najbli˝ej obszaru, na którym prowadzona jest akcja ratownicza.
4. Przed za∏o˝eniem maski stra˝ak posiadajàcy ruchome protezy z´bowe wyjmuje je z jamy ustnej.
§ 76. 1. Ubranie gazoszczelne zak∏ada si´ w strefie
bezpiecznej przy pomocy stra˝aka kontrolujàcego prawid∏owoÊç jego za∏o˝enia i uszczelnienia.
2. Ze stra˝akami wprowadzonymi do strefy zagro˝enia kierujàcy akcjà ratowniczà utrzymuje ∏àcznoÊç.
Wymagania bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by
podczas prowadzenia akcji ratowniczych w obr´bie
zagro˝enia niewypa∏ami (niewybuchami), amunicjà
i materia∏ami wybuchowymi
§ 78. 1. Nie wprowadza si´ stra˝aka do obiektu i na
teren bezpoÊrednio obj´ty bàdê zagro˝ony po˝arem
lub innym zagro˝eniem, na którym znajdujà si´ niewypa∏y (niewybuchy), amunicja i materia∏y wybuchowe lub przeprowadzane sà çwiczenia wojskowe przy
u˝yciu ostrej amunicji.
2. W sytuacji wyjàtkowej, w razie wprowadzenia
stra˝aka na taki teren, wspó∏pracuje si´ z saperami
oraz z personelem fachowym w zakresie materia∏ów
wybuchowych i dzia∏a ze szczególnà ostro˝noÊcià,
wykorzystujàc wszelkie os∏ony.
Rozdzia∏ 7
Rozdzia∏ 10
Wymagania bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by
podczas prowadzenia akcji ratowniczych w obr´bie
zagro˝enia pràdem elektrycznym
Wymagania bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by
podczas prowadzenia czynnoÊci ratowniczych
na wysokoÊci oraz poni˝ej poziomu terenu
§ 79. W czasie akcji ratowniczych, w których wyst´puje mo˝liwoÊç pora˝enia pràdem elektrycznym,
stra˝ak wspó∏pracuje z odpowiednià s∏u˝bà technicznà w celu wy∏àczenia dop∏ywu pràdu elektrycznego
do urzàdzeƒ i instalacji znajdujàcych si´ na miejscu
akcji.
§ 86. 1. Podczas wykonywania czynnoÊci ratowniczych na wysokoÊci, w celu zabezpieczenia stra˝aka
przed upadkiem, stosuje si´ szelki bezpieczeƒstwa
z pasem biodrowym, z zastrze˝eniem ust. 2.
§ 80. W przypadku gdy nie zosta∏ wy∏àczony dop∏yw pràdu elektrycznego, przyjmuje si´, ˝e ka˝de
urzàdzenie, instalacja elektryczna oraz trakcja elektryczna znajdujà si´ pod napi´ciem.
Rozdzia∏ 8
Wymagania bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by
podczas prowadzenia akcji ratowniczych w obr´bie
zagro˝enia materia∏ami promieniotwórczymi
§ 81. Przed podj´ciem czynnoÊci ratowniczych wyznacza si´ i oznacza stref´ zagro˝enia przy pomocy
dost´pnych Êrodków.
§ 82. 1. Kierujàcy akcjà ratowniczà informuje stra˝aka o wyst´pujàcym zagro˝eniu radiacyjnym.
2. Stra˝ak prowadzi czynnoÊci ratownicze i wspomaga dzia∏ania s∏u˝b odpowiedzialnych za likwidacj´
zagro˝eƒ radiacyjnych — poza strefà zagro˝enia.
Rozdzia∏ 9
Wymagania bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by
podczas prowadzenia akcji ratowniczych w czasie
katastrof budowlanych oraz awarii technicznych
§ 83. Podczas dozorowania pogorzeliska, przeprowadzania dochodzeƒ popo˝arowych lub czynnoÊci
kontrolnych nie wchodzi si´ do obiektów gro˝àcych
zawaleniem.
§ 84. Podczas prowadzenia akcji ratowniczej zwiàzanej z awarià, uszkodzeniem dêwigu osobowego lub
towarowego stra˝ak wspó∏pracuje z odpowiednimi
s∏u˝bami technicznymi oraz stosuje Êrodki i metody
pracy zabezpieczajàce w szczególnoÊci przed
1) wpadni´ciem do wn´trza szybu dêwigowego;
2) opadni´ciem kabiny, urzàdzeƒ dêwigowych, mechanizmów lub ich cz´Êci na osoby znajdujàce si´
w szybie dêwigowym;
3) przypadkowym uruchomieniem lub uszkodzeniem mechanizmów mogàcych spowodowaç obra˝enia stra˝aka.
§ 85. Podczas pracy ˝urawi, dêwigów, wyciàgarek
linowych oraz innych maszyn i urzàdzeƒ przebywanie
w bezpoÊrednim zasi´gu ich pracy jest dozwolone
wy∏àcznie za zgodà kierujàcego akcjà ratowniczà
i operatora.
2. W sytuacji, o której mowa w § 57 ust. 1, dopuszcza si´ zastosowanie innych, dost´pnych w danym
momencie, Êrodków ochrony indywidualnej stra˝aka.
§ 87. Podczas wykonywania czynnoÊci ratowniczych na wysokoÊci, w szczególnoÊci przed ich rozpocz´ciem, sprawdza si´ stabilnoÊç, zabezpieczenie
przed zmianà po∏o˝enia, a tak˝e wizualnie stan techniczny konstrukcji lub urzàdzeƒ oraz ich sta∏ych elementów s∏u˝àcych do mocowania linek bezpieczeƒstwa.
§ 88. Do prowadzenia czynnoÊci ratowniczych
z kosza drabiny lub podestu roboczego podnoÊnika
wyposa˝a si´ stra˝aka w szelki bezpieczeƒstwa z pasem biodrowym oraz sprz´t umo˝liwiajàcy ewakuacj´, o d∏ugoÊci liny nie krótszej ni˝ maksymalny wysi´g tych urzàdzeƒ.
§ 89. 1. Podczas operowania pràdami gaÊniczymi
z drabiny, w celu zabezpieczenia stra˝aka przed upadkiem, stosuje si´ odpowiednio § 86.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, lini´ w´˝owà zabezpiecza si´ przed upadkiem podpinkà linkowà.
§ 90. Niedopuszczalne jest opuszczanie si´ Êlizgiem po bocznicach drabin.
§ 91. 1. Podczas u˝ywania drabiny przenoÊnej
w czasie czynnoÊci ratowniczych
1) sprawia si´ jà tak, aby w trakcie u˝ywania nie straci∏a statecznoÊci;
2) wchodzi si´ na drabin´ i schodzi przodem do drabiny.
2. Drabina przystawna powinna wystawaç ponad
powierzchni´, na którà prowadzi, co najmniej o trzy
szczeble.
3. W przypadku koniecznoÊci wejÊcia przez otwory
w Êcianach budynku, ustawia si´ drabin´ z boku
otworu, w sposób umo˝liwiajàcy bezpieczne przejÊcie
z drabiny na dolnà kraw´dê otworu. Kierujàcy akcjà
ratowniczà, w uzasadnionych przypadkach, mo˝e
podjàç decyzj´ o innym ustawieniu drabiny przystawnej.
4. Drabiny wielocz´Êciowe ∏àczone lub wysuwane
sà u˝ywane w taki sposób, aby zapobiec przemieszczaniu si´ ich cz´Êci wzgl´dem siebie.
Rozdzia∏ 11
Wymagania bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by
podczas prowadzenia akcji ratowniczych w czasie
gaszenia po˝arów
§ 92. Podczas gaszenia po˝aru kierujàcy akcjà ratowniczà
1) utrzymuje ∏àcznoÊç i kontroluje czas przebywania
stra˝aka w strefie zagro˝enia zapewniajàcy bezpieczny odwrót lub ewakuacj´;
2) zapewnia asekurowanie stra˝aka za pomocà linki
ratowniczej podczas akcji ratowniczej na terenach
podmok∏ych i torfowiskach;
3) przed przystàpieniem do akcji ratowniczej w pomieszczeniu zadymionym, sprawdza wyposa˝enie
stra˝aka w Êrodki ochrony indywidualnej, sygnalizator bezruchu, sprz´t oÊwietleniowy i w sprz´t
∏àcznoÊci bezprzewodowej.
§ 93. W celu zmniejszenia zagro˝enia zwiàzanego
z dzia∏aniem p∏omieni, promieniowania cieplnego,
dymu i gazów, stra˝ak stosuje Êrodki ochrony indywidualnej oraz wykorzystuje zas∏ony naturalne i sztuczne, w tym wodne.
§ 94. 1. Prowadzàc linie w´˝owe
1) na szlaku komunikacyjnym, oznacza si´ je i zabezpiecza;
2) unika si´ tarasowania liniami przejÊç, drzwi, schodów i innych szlaków komunikacyjnych;
3) pionowo, podwiesza si´ je i zabezpiecza przed obsuwaniem.
2. Prowadzàc lini´ w´˝owà po drabinie
1) w czasie wchodzenia i schodzenia po drabinie
umieszcza si´ lini´ w´˝owà mi´dzy nogami, przy
jednoczesnym przewieszeniu pràdownicy przez
bark ku ty∏owi;
2) w czasie wnoszenia linii w´˝owej po drabinie
przydziela si´ stra˝akowi co najwy˝ej jeden odcinek linii w´˝owej.
3. Buduje si´ i prowadzi lini´ w´˝owà bez zasilania
jej wodà.
4. Na stanowisko gaÊnicze w budynku wciàga si´
lini´ w´˝owà za pomocà linki dopiero po przejÊciu
stra˝aka z drabiny do wn´trza budynku.
5. Podczas wciàgania linii w´˝owej z pràdownicà
zabezpiecza si´ pràdownic´ przed mo˝liwoÊcià od∏àczenia.
6. Nie zwi´ksza si´ i nie zmniejsza w sposób gwa∏towny ciÊnienia wody w linii w´˝owej.
§ 95. 1. Operujàcy pràdem gaÊniczym
1) kieruje go w sposób niepowodujàcy zniszczenia
konstrukcji obiektu lub jego zawalenia;
Poz. 1115
2) nie u˝ywa zwartego pràdu wody przy po˝arach
py∏ów i materia∏ów pylàcych oraz w przypadku
wytworzenia mieszanin wybuchowych przez te
substancje;
3) nie u˝ywa pràdu wody i piany do gaszenia materia∏ów i surowców wchodzàcych z wodà w niebezpieczne reakcje;
4) nie kieruje pràdu gaÊniczego na ludzi.
2. Operujàcy pràdem gaÊniczym mo˝e u˝ywaç
rozproszonego pràdu wody do gaszenia odzie˝y na
cz∏owieku.
3. Podczas zajmowania stanowiska gaÊniczego,
zw∏aszcza w przypadku zagro˝enia wybuchem, stosuje si´ odpowiednio § 93.
Rozdzia∏ 12
Wymagania bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by
podczas prowadzenia akcji ratowniczych na wodzie
(lodzie) i pod wodà (lodem) oraz na obszarach
powodziowych, zalewowych i zalodzonych
§ 96. Podczas akcji ratowniczych zwiàzanych z powodzià zapewnia si´
1) oÊwietlenie terenu;
2) sprz´t i oÊwietlenie nawigacyjne;
3) indywidualne
i oÊwietlenia;
Êrodki
∏àcznoÊci,
sygnalizacji
4) rezerw´ suchej odzie˝y;
5) warunki do odpoczynku;
6) wymian´ stra˝aków bioràcych udzia∏ w akcji.
§ 97. 1. Podczas ratowania ludzi znajdujàcych si´
na zamarzni´tych akwenach i ciekach wodnych stosuje si´ sprz´t przeznaczony do tego typu dzia∏aƒ, uk∏adajàc go na powierzchni lodu.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, stra˝ak
przed rozpocz´ciem akcji nak∏ada kamizelk´ ratunkowà oraz zabezpiecza si´ linkà ratowniczà.
§ 98. Podczas akcji ratowniczych uregulowanych
w niniejszym rozdziale stosuje si´ odpowiednio
§ 42—45.
Rozdzia∏ 13
Wymagania bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by
podczas prowadzenia akcji ratowniczych w czasie
nadzwyczajnych zjawisk pogodowych
§ 99. Podczas akcji ratowniczych w czasie burz
i silnych wiatrów
1) zapewnia si´ sta∏e monitorowanie strefy zagro˝enia;
2) unika si´ gromadzenia sprz´tu i zajmowania stanowisk w pobli˝u drzew i obiektów, szczególnie
w pobli˝u s∏upów i kominów;
3) zwraca si´ uwag´ na zerwane kable, przewody
oraz urzàdzenia zagra˝ajàce pora˝eniem pràdem
elektrycznym.
§ 100. Podczas akcji ratowniczych w czasie wyst´powania ujemnych temperatur
1) zachowuje si´ szczególnà ostro˝noÊç przy u˝ywaniu sprz´tu ochrony dróg oddechowych w zwiàzku z mo˝liwoÊcià wystàpienia nieprawid∏owoÊci
w jego pracy na skutek mrozu;
2) zachowuje si´ ciàg∏oÊç przep∏ywu wody w liniach
w´˝owych;
3) przy wyznaczaniu stanowisk gaÊniczych uwzgl´dnia si´ przecià˝enia konstrukcji budowlanej wskutek zamarzania wody u˝ytej do gaszenia;
4) zachowuje si´ szczególnà ostro˝noÊç w pobli˝u linii w´˝owych i na stanowiskach gaÊniczych
w zwiàzku z mo˝liwoÊcià powstania oblodzeƒ;
Poz. 1115
DZIA¸ SZÓSTY
Przepisy koƒcowe
§ 101. 1. Wymagania wobec obiektów przeznaczonych dla jednostek ratowniczo-gaÊniczych Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej, o których mowa w dziale drugim,
stosuje si´ wy∏àcznie w stosunku do obiektów budowlanych budowanych, remontowanych i przebudowywanych.
2. Wymagania wobec pozosta∏ych obiektów budowlanych, o których mowa w ust. 1, stosuje si´ od
dnia 1 stycznia 2012 r.
§ 102. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Spraw
Wewn´trznych i Administracji z dnia 17 listopada
1997 r. w sprawie szczegó∏owych warunków bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by stra˝aków oraz zakresu ich
obowiàzywania w stosunku do innych osób bioràcych
udzia∏ w akcjach ratowniczych, çwiczeniach lub szkoleniu (Dz. U. Nr 145, poz. 979).
5) zapewnia si´ rezerw´ suchej odzie˝y;
§ 103. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
3 miesi´cy od dnia og∏oszenia.
6) zapewnia si´ wymian´ stra˝aków uczestniczàcych
w akcji.
Minister Spraw Wewn´trznych i Administracji
G. Schetyna
1115
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAW WEWN¢TRZNYCH I ADMINISTRACJI1)
z dnia 16 wrzeÊnia 2008 r.
w sprawie szczegó∏owych warunków bezpieczeƒstwa i higieny s∏u˝by stra˝aków
Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej
Na podstawie art. 29a ust. 2 ustawy z dnia
24 sierpnia 1991 r. o Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej
(Dz. U. z 2006 r. Nr 96, poz. 667, z póên. zm.2)) zarzàdza
si´, co nast´puje
3) czynnikach niebezpiecznych i szkodliwych — rozumie si´ przez to czynniki, które mogà spowodowaç schorzenie, obni˝enie sprawnoÊci organizmu,
a tak˝e uraz cia∏a lub Êmierç;
DZIA¸ PIERWSZY
4) zeÊlizgu — rozumie si´ przez to urzàdzenie stanowiàce wyposa˝enie stra˝nicy pozwalajàce
podczas alarmu na opuszczanie si´ stra˝aków
po s∏upie zeÊlizgu, poprzez otwór w stropie,
w celu jak najszybszego wyjazdu do akcji ratowniczej;
Przepisy ogólne