Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 4 września 2008 r. w sprawie rozpuszczalników ekstrakcyjnych, które mogą być stosowane w produkcji żywności

§ 1. 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) maksymalne dopuszczalne poziomy zawartoÊci

w rozpuszczalnikach ekstrakcyjnych pierwiastków

szkodliwych dla zdrowia;

2) wykaz substancji i materia∏ów dopuszczonych do

stosowania w produkcji ˝ywnoÊci jako rozpuszczalniki ekstrakcyjne;

3) warunki stosowania rozpuszczalników ekstrakcyjnych;

4) maksymalne dopuszczalne poziomy pozosta∏oÊci

rozpuszczalników ekstrakcyjnych w ˝ywnoÊci lub

w sk∏adnikach ˝ywnoÊci;

5) szczegó∏owe wymagania w zakresie oznakowania

rozpuszczalników ekstrakcyjnych.

———————

2. Rozporzàdzenie nie dotyczy rozpuszczalników

ekstrakcyjnych stosowanych w produkcji dozwolonych substancji dodatkowych, witamin i innych sk∏adników ˝ywnoÊci, z zastrze˝eniem § 5 i 6.

§ 2. W 1 kg rozpuszczalnika ekstrakcyjnego nie

mogà znajdowaç si´ pierwiastki szkodliwe dla zdrowia w iloÊci wi´kszej ni˝ 1 mg arsenu oraz 1 mg o∏owiu.

§ 3. 1. Dopuszcza si´ stosowanie w produkcji ˝ywnoÊci jako rozpuszczalników ekstrakcyjnych substancji i materia∏ów okreÊlonych w § 4 oraz w za∏àcznikach

do rozporzàdzenia.

2. Wykaz substancji i materia∏ów dopuszczonych

do stosowania w produkcji ˝ywnoÊci jako rozpuszczalniki ekstrakcyjne oraz maksymalne poziomy pozosta∏oÊci tych substancji i materia∏ów w ˝ywnoÊci lub

w sk∏adnikach ˝ywnoÊci okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia.

3. W produkcji Êrodków spo˝ywczych lub sk∏adników ˝ywnoÊci mogà byç równie˝ stosowane jako rozpuszczalniki ekstrakcyjne

1) Minister Zdrowia kieruje dzia∏em administracji rzàdowej

— zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie

szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Zdrowia (Dz. U.

Nr 216, poz. 1607).

2) Rozporzàdzenie wdra˝a postanowienia nast´pujàcych dyrektyw

a) dyrektywy Rady 88/344/EWG z dnia 13 czerwca 1988 r.

w sprawie zbli˝enia ustawodawstw Paƒstw Cz∏onkowskich dotyczàcych rozpuszczalników do ekstrakcji stosowanych w produkcji Êrodków spo˝ywczych i sk∏adników ˝ywnoÊci (Dz. Urz. WE L 157 z 24.06.1988,

str. 28; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,

rozdz. 13, t. 9, str. 222),

b) dyrektywy Rady 92/115/EWG z dnia 17 grudnia 1992 r.

zmieniajàcej po raz pierwszy dyrektyw´ 88/344/EWG

w sprawie zbli˝enia ustawodawstw Paƒstw Cz∏onkowskich dotyczàcych rozpuszczalników do ekstrakcji stosowanych w produkcji Êrodków spo˝ywczych i sk∏adników ˝ywnoÊci (Dz. Urz. WE L 409 z 31.12.1992,

str. 31; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,

rozdz. 13, t. 11, str. 496),

c) dyrektywy 94/52/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

z dnia 7 grudnia 1994 r. zmieniajàcej po raz drugi dyrektyw´ 88/344/EWG w sprawie zbli˝enia ustawodawstw Paƒstw Cz∏onkowskich dotyczàcych rozpuszczalników do ekstrakcji stosowanych w produkcji

Êrodków spo˝ywczych i sk∏adników ˝ywnoÊci (Dz. Urz.

WE L 331 z 21.12.1994, str. 10; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 13, str. 324),

d) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 97/60/WE

z dnia 27 paêdziernika 1997 r. zmieniajàcej po raz trzeci dyrektyw´ 88/344/EWG w sprawie zbli˝enia ustawodawstw Paƒstw Cz∏onkowskich dotyczàcych rozpuszczalników do ekstrakcji stosowanych w produkcji

Êrodków spo˝ywczych i sk∏adników ˝ywnoÊci (Dz. Urz.

WE L 331 z 03.12.1997, str. 7; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 19, str. 263).

1) woda, do której mogà byç dodane substancje regulujàce kwasowoÊç lub zasadowoÊç;

2) inne substancje spo˝ywcze posiadajàce w∏aÊciwoÊci rozpuszczalnika.

§ 4. 1. Dopuszcza si´ do stosowania w produkcji

˝ywnoÊci, zgodnie z dobrà praktykà produkcyjnà, rozpuszczalniki ekstrakcyjne, z zastrze˝eniem ust. 2 i 3,

o nazwie

1) propan;

2) butan;

3) octan etylu;

4) etanol;

5) dwutlenek w´gla;

6) aceton, z wy∏àczeniem, o którym mowa w ust. 3;

7) podtlenek azotu.

2. Stosowanie rozpuszczalników ekstrakcyjnych

w produkcji ˝ywnoÊci uwa˝a si´ za zgodne z dobrà

praktykà produkcyjnà, je˝eli w wyniku ich u˝ycia pozosta∏oÊci tych rozpuszczalników lub ich pochodnych

b´dà wyst´powa∏y w iloÊciach technicznie nieuniknionych, które nie stanowià zagro˝enia dla zdrowia cz∏owieka.

3. Zabronione jest stosowanie acetonu do rafinacji oliwy z wyt∏oków z oliwek.

§ 5. 1. Do ekstrakcji aromatów z naturalnych produktów posiadajàcych w∏aÊciwoÊci aromatyzujàce

mogà byç stosowane, jako rozpuszczalniki, substancje

u˝ywane do rozcieƒczania i rozpuszczania aromatów.

2. Wykaz rozpuszczalników ekstrakcyjnych, które

mogà byç stosowane do produkcji aromatów z naturalnych produktów posiadajàcych w∏aÊciwoÊci aromatyzujàce, oraz maksymalne poziomy pozosta∏oÊci

tych rozpuszczalników w ˝ywnoÊci lub w sk∏adnikach

˝ywnoÊci okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.

§ 6. Substancje dodatkowe, witaminy i inne sk∏adniki ˝ywnoÊci mogà byç dodawane do ˝ywnoÊci pod

warunkiem, ˝e nie spowoduje to obecnoÊci w Êrodkach spo˝ywczych pozosta∏oÊci rozpuszczalników ekstrakcyjnych, pochodzàcych od tych substancji dodatkowych, witamin i innych sk∏adników od˝ywczych, na

poziomie mogàcym stanowiç zagro˝enie dla zdrowia

cz∏owieka.

§ 7. 1. Substancje przeznaczone do stosowania jako rozpuszczalniki ekstrakcyjne w produkcji Êrodków

spo˝ywczych, wprowadzane do obrotu, na opakowaniach, pojemnikach lub etykietach muszà byç oznakowane informacjami zawierajàcymi

1) nazw´ handlowà okreÊlonà w § 4 lub w za∏àcznikach do rozporzàdzenia;

2) jednoznaczne wskazanie, ˝e dana substancja lub

materia∏ jest odpowiedniej jakoÊci do zastosowania w ekstrakcji ˝ywnoÊci lub jej sk∏adników;

Poz. 1093

3) dane umo˝liwiajàce identyfikacj´ partii lub serii;

4) dane identyfikujàce podmiot dzia∏ajàcy na rynku

spo˝ywczym, który produkuje lub pakuje rozpuszczalniki lub, je˝eli jego dzia∏alnoÊç jest zarejestrowana w paƒstwie cz∏onkowskim Unii Europejskiej,

wprowadza rozpuszczalniki do obrotu, obejmujàce firm´, a w przypadku podmiotu nieb´dàcego

przedsi´biorcà nazw´ (imi´ i nazwisko), oraz adres

siedziby lub miejsca zamieszkania;

5) zawartoÊç netto podanà w jednostkach obj´toÊci;

6) szczególne warunki stosowania lub magazynowania — je˝eli jest to konieczne ze wzgl´du na bezpieczeƒstwo ˝ywnoÊci.

2. Od obowiàzku umieszczenia na opakowaniach,

pojemnikach lub etykietach informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 3—6, mo˝na odstàpiç w przypadku

umieszczenia tych informacji w dokumentach handlowych dotyczàcych danej partii lub serii substancji

i dostarczenia tych dokumentów do odbiorcy razem

z dostawà danej substancji lub wczeÊniej.

3. W zakresie nieuregulowanym w ust. 1 i 2 do

oznakowania rozpuszczalników ekstrakcyjnych stosuje si´ przepisy w sprawie znakowania Êrodków spo˝ywczych.

§ 8. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Zdrowia: E. Kopacz

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Zdrowia

z dnia 4 wrzeÊnia 2008 r. (poz. 1093)

Za∏àcznik nr 1

WYKAZ SUBSTANCJI I MATERIA¸ÓW DOPUSZCZONYCH DO STOSOWANIA W PRODUKCJI ˚YWNOÂCI

JAKO ROZPUSZCZALNIKI EKSTRAKCYJNE ORAZ MAKSYMALNE POZIOMY POZOSTA¸OÂCI TYCH

SUBSTANCJI I MATERIA¸ÓW W ˚YWNOÂCI LUB W SK¸ADNIKACH ˚YWNOÂCI

Lp.

Nazwa rozpuszczalnika

Warunki stosowania

Maksymalna pozosta∏oÊç

w ekstrahowanej ˝ywnoÊci

lub w sk∏adnikach ˝ywnoÊci

1

2

3

4

1

Heksan1)

Produkcja lub frakcjonowanie

t∏uszczów i olejów lub produkcja

t∏uszczu kakaowego

1 mg/kg t∏uszczu, oleju

lub t∏uszczu kakaowego

Produkcja odt∏uszczonych

produktów bia∏kowych

i odt∏uszczonej màki

10 mg/kg Êrodka spo˝ywczego

zawierajàcego odt∏uszczone

produkty bia∏kowe i odt∏uszczone

màki

30 mg/kg odt∏uszczonego

produktu sojowego

sprzedawanego konsumentowi

finalnemu

2

3

Octan metylu

Keton metyloetylowy2)

Produkcja odt∏uszczonych

zarodków zbo˝owych

5 mg/kg odt∏uszczonych

zarodków zbo˝owych

Produkcja kawy i herbaty

bezkofeinowej oraz kawy

i herbaty pozbawionej substancji

dra˝niàcych i zgorzkniajàcych

20 mg/kg kawy lub herbaty

Produkcja cukru z melasy

1 mg/kg cukru

Frakcjonowanie t∏uszczów i olejów

5 mg/kg t∏uszczu lub oleju

Produkcja kawy i herbaty

bezkofeinowej oraz kawy i herbaty

pozbawionej substancji

dra˝niàcych i zgorzkniajàcych

20 mg/kg kawy lub herbaty

4

Dichlorometan

(chlorek metylenu)

Produkcja kawy i herbaty

bezkofeinowej oraz kawy i herbaty

pozbawionej substancji

dra˝niàcych i zgorzkniajàcych

2 mg/kg kawy palonej

5 mg/kg herbaty

5

Metanol

Do wszystkich zastosowaƒ

10 mg/kg

6

Propan-2-ol

Do wszystkich zastosowaƒ

10 mg/kg

ObjaÊnienia

1) Heksan oznacza produkt handlowy sk∏adajàcy si´ g∏ównie z acyklicznych nasyconych w´glowodorów, zawierajàcych

6 atomów w´gla i podlegajàcych destylacji w temperaturze pomi´dzy 64 °C a 70 °C. Po∏àczone u˝ycie heksanu i ketonu

metyloetylowego jest niedozwolone.

2) ZawartoÊç n-heksanu w tym rozpuszczalniku nie powinna przekraczaç 50 mg/kg; rozpuszczalnik ten nie mo˝e byç u˝yty

w po∏àczeniu z heksanem.

Za∏àcznik nr 2

WYKAZ ROZPUSZCZALNIKÓW EKSTRAKCYJNYCH, KTÓRE MOGÑ BYå STOSOWANE DO PRODUKCJI

AROMATÓW Z NATURALNYCH PRODUKTÓW POSIADAJÑCYCH W¸AÂCIWOÂCI AROMATYZUJÑCE,

ORAZ MAKSYMALNE POZIOMY POZOSTA¸OÂCI TYCH ROZPUSZCZALNIKÓW W ˚YWNOÂCI

LUB W SK¸ADNIKACH ˚YWNOÂCI

Lp.

Nazwa rozpuszczalnika

Maksymalna pozosta∏oÊç w ˝ywnoÊci

lub w sk∏adnikach ˝ywnoÊci

1

2

3

1

Butan-1-ol

1 mg/kg

2

Butan-2-ol

1 mg/kg

3

Cykloheksan

1 mg/kg

4

1,1,1,2-tetrafluoroetan

0,02 mg/kg

5

Dichlorometan (chlorek metylenu)

0,02 mg/kg

6

Eter dietylowy

2 mg/kg

7

Heksan1)

1 mg/kg

8

Keton metyloetylowy1)

1 mg/kg

9

Octan metylu

1 mg/kg

10

Propan-1-ol

1 mg/kg

ObjaÊnienie

1) Po∏àczone u˝ycie heksanu i ketonu metyloetylowego jest niedozwolone.

1093

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA1)

z dnia 4 wrzeÊnia 2008 r.

w sprawie rozpuszczalników ekstrakcyjnych, które mogà byç stosowane w produkcji ˝ywnoÊci2)

Na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeƒstwie ˝ywnoÊci i ˝ywienia

(Dz. U. Nr 171, poz. 1225) zarzàdza si´, co nast´puje