Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2008 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości banków

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

3) konto analityczne — przewidziane w planie kont

urzàdzenie ksiàg pomocniczych, o którym mowa

w art. 16 ustawy;

4) zestawienie obrotów i sald — sporzàdzane na koniec dnia operacyjnego, zestawienie obrotów

i sald kont syntetycznych i kont analitycznych, których obroty powinny byç zgodne z obrotami

dziennika lub obrotami dzienników cz´Êciowych;

1) szczególne zasady rachunkowoÊci banków, z wy∏àczeniem Narodowego Banku Polskiego;

5) instrument pochodny — instrument finansowy

spe∏niajàcy ∏àcznie warunki

2) zakres informacji wykazywanych w informacji dodatkowej sprawozdania finansowego, stanowiàcy

za∏àcznik do rozporzàdzenia.

a) jego wartoÊç zale˝na jest od okreÊlonej stopy

procentowej, ceny papieru wartoÊciowego, ceny towaru, kursu wymiany waluty obcej, indeksu opartego na cenie lub stopie procentowej

albo innej zmiennej,

§ 2. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà

1) ustawa — ustaw´ z dnia 29 wrzeÊnia 1994 r. o rachunkowoÊci;

2) konto syntetyczne — przewidziane planem kont

urzàdzenie ksi´gi g∏ównej, o którym mowa w art. 15

ustawy;

———————

1) Minister Finansów kieruje dzia∏em administracji rzàdowej

— finanse publiczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada

2007 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Finansów (Dz. U. Nr 216, poz. 1592).

2) Niniejsze rozporzàdzenie w zakresie swojej regulacji stanowi transpozycj´

1) dyrektywy 2001/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 wrzeÊnia 2001 r. zmieniajàcej dyrektywy

78/660/EWG, 83/349/EWG oraz 86/635/EWG w zakresie

zasad oceny rocznych i skonsolidowanych sprawozdaƒ

finansowych niektórych rodzajów spó∏ek, a tak˝e banków oraz innych instytucji finansowych (Dz. Urz.

WE L 283 z 27.10.2001);

2) dyrektywy 2003/51/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 czerwca 2003 r. zmieniajàcej dyrektywy

78/660/EWG, 83/349/EWG, 86/635/EWG i 91/674/EWG

w sprawie rocznych i skonsolidowanych sprawozdaƒ

finansowych niektórych rodzajów spó∏ek, banków i innych instytucji finansowych oraz zak∏adów ubezpieczeƒ

(Dz. Urz. WE L 178 z 17.07.2003);

3) dyrektywy 2006/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. zmieniajàcej dyrektyw´ Rady 78/660/EWG w sprawie rocznych sprawozdaƒ finansowych niektórych rodzajów spó∏ek, 83/349/EWG

w sprawie skonsolidowanych sprawozdaƒ finansowych, 86/635/EWG w sprawie rocznych i skonsolidowanych sprawozdaƒ finansowych banków i innych instytucji finansowych oraz 91/674/EWG w sprawie rocznych

i skonsolidowanych sprawozdaƒ finansowych zak∏adów ubezpieczeƒ (Dz. Urz. UE L 224 z 16.08.2006).

3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y

og∏oszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535, Nr 124,

poz. 1152, Nr 139, poz. 1324 i Nr 229, poz. 2276, z 2004 r.

Nr 96, poz. 959, Nr 145, poz. 1535, Nr 146, poz. 1546

i Nr 213, poz. 2155, z 2005 r. Nr 10, poz. 66, Nr 184,

poz. 1539 i Nr 267, poz. 2252, z 2006 r. Nr 157, poz. 1119

i Nr 208, poz. 1540 oraz z 2008 r. Nr 63, poz. 393 i Nr 144,

poz. 900.

b) nie wymaga ˝adnej p∏atnoÊci poczàtkowej lub

wymaga tylko niewielkiej inwestycji poczàtkowej w stosunku do kwoty kontraktu,

c) jego rozliczenie nastàpi w przysz∏oÊci;

6) zabezpieczenie — wyznaczenie jednego lub kilku

instrumentów zabezpieczajàcych, zgodnie z zasadami rachunkowoÊci zabezpieczeƒ, w taki sposób,

aby zmiana ich wartoÊci godziwej równowa˝y∏a

w ca∏oÊci lub w cz´Êci zmian´ wartoÊci godziwej

zabezpieczanej pozycji lub przysz∏ych przep∏ywów

Êrodków pieni´˝nych zwiàzanych z pozycjà zabezpieczanà;

7) instrument zabezpieczajàcy — wyznaczony, zgodnie z zasadami rachunkowoÊci zabezpieczeƒ, instrument pochodny lub w ograniczonych przypadkach inny sk∏adnik aktywów finansowych albo zobowiàzanie finansowe, którego wartoÊç godziwa

lub wynikajàce z niego przep∏ywy Êrodków pieni´˝nych s∏u˝à zrównowa˝eniu zmiany wartoÊci

godziwej lub przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych

zabezpieczanej pozycji;

8) nale˝noÊci „zagro˝one” — ekspozycje kredytowe

zakwalifikowane do grupy „zagro˝one”, w tym do

kategorii „poni˝ej standardu”, „wàtpliwe” i „stracone”, o których mowa w przepisach w sprawie

zasad tworzenia rezerw na ryzyko zwiàzane z dzia∏alnoÊcià banków;

9) nale˝noÊci „stracone” — ekspozycje kredytowe zakwalifikowane do kategorii „stracone”, o których

mowa w przepisach w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko zwiàzane z dzia∏alnoÊcià banków;

10) nale˝noÊci „pod obserwacjà” — ekspozycje kredytowe zakwalifikowane do kategorii „pod obserwacjà”, o których mowa w przepisach w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko zwiàzane z dzia∏alnoÊcià banków;

11) nale˝noÊci „normalne” — ekspozycje kredytowe zakwalifikowane do kategorii „normalne”, o których

mowa w przepisach w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko zwiàzane z dzia∏alnoÊcià banków;

12) podmiot zagraniczny — jednostk´ dzia∏ajàcà za

granicà, której dzia∏alnoÊç nie stanowi integralnej

cz´Êci dzia∏alnoÊci banku sporzàdzajàcego sprawozdanie finansowe;

13) inwestycja netto w podmiocie zagranicznym —

udzia∏ banku w aktywach netto podmiotu zagranicznego;

14) rezerwy celowe — odpisy równowa˝àce skutki ryzyka w dzia∏alnoÊci banku, tworzone na podstawie

przepisów w sprawie zasad tworzenia rezerw na

ryzyko zwiàzane z dzia∏alnoÊcià banków;

15) d∏u˝ne papiery wartoÊciowe — papiery wartoÊciowe reprezentujàce wierzytelnoÊci na sumy oznaczone, p∏atne we wskazanych terminach;

16) aktywa lub zobowiàzania finansowe przeznaczone

do obrotu — aktywa lub zobowiàzania finansowe,

które zosta∏y nabyte lub powsta∏y w celu uzyskania korzyÊci w wyniku krótkoterminowych (w terminie do trzech miesi´cy) wahaƒ cen. Sk∏adnik aktywów finansowych nale˝y zaliczyç do aktywów

przeznaczonych do obrotu, je˝eli — niezale˝nie od

powodu, dla którego zosta∏ nabyty — stanowi grup´ aktywów, która wykorzystywana by∏a ostatnio

do realizacji korzyÊci w wyniku wahaƒ cen. Instrumenty pochodne b´dàce aktywami finansowymi

lub zobowiàzaniami finansowymi zawsze uznaje

si´ za przeznaczone do obrotu, z wyjàtkiem sytuacji, gdy sà one z za∏o˝enia i faktycznie instrumentami zabezpieczajàcymi;

17) aktywa finansowe utrzymywane do up∏ywu terminu zapadalnoÊci — aktywa finansowe o okreÊlonych lub mo˝liwych do okreÊlenia p∏atnoÊciach

lub ustalonym terminie zapadalnoÊci, które bank

zamierza i jest w stanie utrzymaç w posiadaniu do

up∏ywu terminu zapadalnoÊci, z wyjàtkiem kredytów udzielonych przez bank i wierzytelnoÊci w∏asnych banku;

18) aktywa finansowe dost´pne do sprzeda˝y — aktywa finansowe nieb´dàce

a) kredytami udzielonymi przez bank i wierzytelnoÊciami w∏asnymi banku,

b) aktywami finansowymi utrzymywanymi do up∏ywu terminu zapadalnoÊci,

c) aktywami finansowymi przeznaczonymi do obrotu;

19) zamortyzowany koszt sk∏adnika aktywów finansowych lub zobowiàzania finansowego — wartoÊç,

w jakiej sk∏adnik aktywów finansowych lub zobowiàzanie finansowe zosta∏y wycenione w momencie poczàtkowego uj´cia, pomniejszonà o sp∏aty

kwoty kapita∏u oraz powi´kszonà lub pomniejszonà o umorzenia wszelkich ró˝nic mi´dzy wartoÊcià

poczàtkowà a wartoÊcià w terminie zapadalnoÊci

oraz pomniejszonà o odpisy z tytu∏u rezerw celowych, utraty wartoÊci lub nieÊciàgalnoÊci;

Poz. 1002

20) b∏àd podstawowy — b∏àd wykryty w bie˝àcym roku obrotowym, którego znaczenie jest na tyle istotne, i˝ nie mo˝na nadal uznawaç, ˝e sprawozdanie finansowe za poprzedni okres lub kilka okresów rzetelnie i jasno przedstawia∏o sytuacj´ majàtkowà i finansowà oraz wynik finansowy banku;

21) wartoÊç rynkowa — wartoÊç, jakà mo˝na uzyskaç ze

sprzeda˝y lub jakà nale˝y zap∏aciç za nabycie danego instrumentu finansowego na aktywnym rynku;

22) dzieƒ bilansowy — dzieƒ, na który bank sporzàdza

sprawozdanie finansowe oraz inne sprawozdania

sporzàdzane na podstawie odr´bnych przepisów;

23) podmioty powiàzane kapita∏owo lub organizacyjnie — podmioty okreÊlone w art. 4 ust. 1 pkt 16

ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665, z póên. zm.4));

24) kredyty i po˝yczki udzielone przez bank oraz inne

nale˝noÊci w∏asne banku — kredyty i po˝yczki

udzielone przez bank oraz inne nale˝noÊci w∏asne

banku, z wyjàtkiem kredytów i po˝yczek oraz innych wierzytelnoÊci, których udzielono z zamiarem bezzw∏ocznej lub szybkiej sprzeda˝y, zaliczanych do aktywów finansowych przeznaczonych

do obrotu. W szczególnoÊci do kredytów i po˝yczek udzielonych przez bank nie zalicza si´ skupionych wierzytelnoÊci;

25) efektywna stopa procentowa — stop´, która dyskontuje oczekiwany strumieƒ przysz∏ych p∏atnoÊci

pieni´˝nych do bie˝àcej wartoÊci bilansowej netto

przez okres do zapadalnoÊci lub do momentu nast´pnej rynkowej wyceny, stanowiàcà wewn´trznà stop´ zwrotu sk∏adnika aktywów lub zobowiàzania finansowego za dany okres. Ustalenie tej

stopy obejmuje wszystkie op∏aty p∏acone lub

otrzymywane przez bank;

26) konto pozabilansowe — przewidziane planem

kont urzàdzenie przeznaczone w szczególnoÊci do

ewidencjonowania wed∏ug wartoÊci nominalnej

udzielonych i otrzymanych przez bank zobowiàzaƒ o charakterze finansowym i gwarancyjnym,

operacji walutowych, zawartych przez bank kontraktów kupna-sprzeda˝y instrumentów finansowych w okresie pomi´dzy zawarciem transakcji

a jej rozliczeniem, a tak˝e do ewidencjonowania

udzielonych i otrzymanych zabezpieczeƒ;

27) zabezpieczenie wartoÊci godziwej — zabezpieczenie

przed zagro˝eniem zmianami wartoÊci godziwej

sk∏adnika aktywów lub zobowiàzania albo wyodr´bnionej cz´Êci takiego sk∏adnika aktywów lub zobowiàzania, które przypisaç mo˝na konkretnemu rodzajowi ryzyka i które wp∏ywa na wynik finansowy;

———————

4) Zmiany

tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y

og∏oszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 126, poz. 1070, Nr 141,

poz. 1178, Nr 144, poz. 1208, Nr 153, poz. 1271, Nr 169,

poz. 1385 i 1387 i Nr 241, poz. 2074, z 2003 r. Nr 50,

poz. 424, Nr 60, poz. 535, Nr 65, poz. 594, Nr 228, poz. 2260

i Nr 229, poz. 2276, z 2004 r. Nr 64, poz. 594, Nr 68,

poz. 623, Nr 91, poz. 870, Nr 96, poz. 959, Nr 121,

poz. 1264, Nr 146, poz. 1546 i Nr 173, poz. 1808, z 2005 r.

Nr 83, poz. 719, Nr 85, poz. 727, Nr 167, poz. 1398 i Nr 183,

poz. 1538, z 2006 r. Nr 104, poz. 708, Nr 157, poz. 1119,

Nr 190, poz. 1401 i Nr 245, poz. 1775 oraz z 2007 r. Nr 42,

poz. 272 i Nr 112, poz. 769.

28) zabezpieczenie przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych

— zabezpieczenie przed zagro˝eniem zmiennoÊci

przep∏ywów pieni´˝nych, które przypisaç mo˝na

konkretnemu rodzajowi ryzyka zwiàzanemu ze

sk∏adnikiem aktywów lub zobowiàzaniem, lub

transakcjà prognozowanà i które wp∏ynie na wynik finansowy. Zabezpieczenie uprawdopodobnionego przysz∏ego zobowiàzania do zakupu lub

sprzeda˝y sk∏adnika aktywów za ustalonà cen´,

wyra˝onà w z∏otych, rozlicza si´ jako zabezpieczenie przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych, mimo ˝e

zobowiàzanie takie jest zagro˝one zmianami wartoÊci godziwej;

1) chronologicznej rejestracji zdarzeƒ gospodarczych w dzienniku dokonywanej w ka˝dym dniu

operacyjnym, w sposób umo˝liwiajàcy uzgodnienie jego obrotów z obrotami zestawienia obrotów

i sald kont syntetycznych, z uwzgl´dnieniem przepisów okreÊlonych w § 7;

29) zabezpieczenie inwestycji netto w podmiocie zagranicznym — zabezpieczenie przed skutkami

zmian kursów wymiany walut obcych.

3) ujmowaniu w ewidencji analitycznej zdarzeƒ

gospodarczych w uj´ciu systematycznym, w sposób zapewniajàcy sporzàdzenie zestawienia obrotów i sald kont analitycznych uzgodnionego z saldami i zapisami na kontach syntetycznych;

§ 3. 1. Roczne sprawozdanie finansowe bank przekazuje Komisji Nadzoru Finansowego wraz z opinià

i raportem bieg∏ego rewidenta w ciàgu 15 dni od dnia

zatwierdzenia sprawozdania finansowego, a tak˝e

udost´pnia w siedzibie banku i jego jednostkach organizacyjnych do wglàdu zainteresowanym osobom.

2. Sprawozdanie finansowe banku sporzàdzone

na dzieƒ po∏àczenia z innà jednostkà bàdê na dzieƒ

przej´cia innej jednostki podlega badaniu na zasadach okreÊlonych w rozdziale 7 ustawy.

Rozdzia∏ 2

Prowadzenie ksiàg rachunkowych

§ 4. 1. Bank prowadzi ksi´gi rachunkowe w siedzibie jednostki (centrali banku) lub w siedzibie jednostek organizacyjnych banku.

2. Ksi´gi rachunkowe mogà byç prowadzone

w siedzibie jednostki powiàzanej z bankiem, w przypadku okreÊlonym w art. 13 ust. 2 i 3 ustawy.

§ 5. 1. Ksi´gi rachunkowe w banku otwiera si´ i zamyka w terminach przewidzianych ustawà.

2. Zapisy w ksi´gach rachunkowych prowadzi si´

w z∏otych i groszach lub w walutach obcych, w których wykonywane sà transakcje.

3. Ewidencj´ ksi´gowà operacji w walutach obcych prowadzi si´

1) w poszczególnych walutach obcych i w z∏otych na

odpowiednich kontach prowadzonych odr´bnie

dla wartoÊci w poszczególnych walutach obcych

i dla wartoÊci w z∏otych lub

2) w walutach obcych, odr´bnie dla wartoÊci w poszczególnych walutach przy spe∏nieniu warunku

zapewnienia pe∏nego dokumentowania codziennego ustalania wyniku pozycji wymiany.

§ 6. 1. Ewidencjonowanie zdarzeƒ w ksi´gach rachunkowych nast´puje wed∏ug zasad ustalonych

w planie kont banku.

2. Prowadzenie ksiàg rachunkowych banku polega

w szczególnoÊci na

2) ujmowaniu w ewidencji syntetycznej zdarzeƒ

gospodarczych w uj´ciu systematycznym, w kolejnoÊci chronologicznej, przy zachowaniu zasady

podwójnego zapisu, w sposób zapewniajàcy sporzàdzenie zestawienia obrotów i sald wszystkich

kont syntetycznych;

4) ewidencji zobowiàzaƒ pozabilansowych, ze szczegó∏owoÊcià wynikajàcà z planu kont banku oraz

wymogów sprawozdawczych;

5) obejmowaniu okreÊlonych rzeczowych sk∏adników majàtku ewidencjà iloÊciowà i wartoÊciowà;

6) ksi´gowaniu wszelkich operacji wy∏àcznie na w∏aÊciwych kontach syntetycznych, kontach analitycznych oraz kontach pozabilansowych wynikajàcych

z planu kont banku;

7) sporzàdzaniu zestawienia obrotów i sald kont syntetycznych i analitycznych.

§ 7. 1. Dziennik mo˝e byç prowadzony ∏àcznie dla

wszystkich operacji. Je˝eli stosuje si´ dzienniki cz´Êciowe, grupujàce zdarzenia wed∏ug ich rodzajów, nale˝y sporzàdziç zestawienie obrotów i sald tych dzienników za dany dzieƒ operacyjny.

2. Zapisy w dzienniku sà kolejno numerowane,

a sumy zapisów liczone w sposób ciàg∏y. Sposób dokonywania zapisów w dzienniku powinien umo˝liwiaç

jednoznaczne ich powiàzanie ze sprawdzonymi i zatwierdzonymi dowodami ksi´gowymi.

3. Przy prowadzeniu ksiàg rachunkowych przy

u˝yciu komputera zapisowi ksi´gowemu nadaje si´

automatycznie numer identyfikacyjny, pod którym zosta∏ wprowadzony do dziennika i który umo˝liwia

ustalenie osoby odpowiedzialnej za treÊç zapisu.

§ 8. 1. Zapisów w ksi´gach rachunkowych dokonuje si´ codziennie, ujmujàc wszystkie zdarzenia

gospodarcze ka˝dego dnia operacyjnego i odnoszàc

do okresów, których zdarzenia te dotyczà.

2. Podstawà zapisów w ksi´gach rachunkowych

sà dowody ksi´gowe, zakwalifikowane do zaksi´gowania na okreÊlonym koncie.

3. Ksi´gi rachunkowe uznaje si´ za prowadzone

bezb∏´dnie, je˝eli wprowadzono do nich kompletnie

i poprawnie wszystkie zakwalifikowane do zaksi´gowania w danym dniu operacyjnym dowody ksi´gowe,

zapewniono ciàg∏oÊç zapisów oraz bezb∏´dnoÊç dzia∏ania stosowanych procedur obliczeniowych.

4. Podstawà zapisów na kontach pozabilansowych

sà zobowiàzania o charakterze finansowym i gwarancyjnym (udzielone i otrzymane) oraz inne zobowiàzania w szczególnoÊci zwiàzane z realizacjà operacji

kupna-sprzeda˝y, udzielonymi i otrzymanymi zabezpieczeniami, wynikajàce z zawartych przez bank umów

kupna-sprzeda˝y instrumentów pochodnych do dnia

ich rozliczenia.

§ 9. 1. Dowodem ksi´gowym stanowiàcym podstaw´ ewidencji zdarzeƒ gospodarczych jest dyspozycja wystawiona przez klienta banku, dyspozycja w∏asna banku lub inne dokumenty otrzymane bàdê sporzàdzone w ustalonej formie i spe∏niajàce warunki,

o których mowa w art. 21 ust. 1 ustawy.

2. Za dowód ksi´gowy uznaje si´ zlecenie p∏atnicze (dyspozycj´ klienta) zawierajàce co najmniej

1) okreÊlenie rodzaju dowodu;

2) okreÊlenie stron dokonujàcych operacji gospodarczej, poprzez podanie

a) numeru rachunku bankowego d∏u˝nika lub jego

nazwy oraz numeru rachunku bankowego wierzyciela, przy zleceniu p∏atniczym uznaniowym,

b) numeru rachunku bankowego d∏u˝nika oraz numeru rachunku bankowego wierzyciela lub jego

nazwy, przy zleceniu p∏atniczym obcià˝eniowym;

3) kwot´ i opis operacji;

4) dat´ dyspozycji klienta i dat´ dokonania operacji;

5) podpis wystawcy dowodu, a w przypadku wp∏at

— podpis upowa˝nionego pracownika banku potwierdzajàcego wykonanie operacji;

6) stwierdzenie zakwalifikowania dowodu do uj´cia

w ksi´gach rachunkowych, przez wskazanie daty

ksi´gowania oraz sposobu uj´cia dowodu w ksi´gach, oraz podpis osoby odpowiedzialnej za wprowadzanie tych danych.

3. Mo˝na zaniechaç zamieszczania na zleceniu

p∏atniczym danych, o których mowa w ust. 2 pkt 5 i 6,

je˝eli wynikajà one z techniki dokumentowania zapisów ksi´gowych.

4. Dowody ksi´gowe podlegajà zaksi´gowaniu

w banku w dniu zawarcia transakcji lub dokonania

operacji.

5. Banki wystawiajà dowody zast´pcze dla udokumentowania operacji bankowych, dla których wymagane sà zewn´trzne dowody êród∏owe, je˝eli jest to

niezb´dne dla kompletnoÊci zapisów ksi´gowych, realnoÊci wykazywania aktywów i pasywów oraz wyniku finansowego, a dowód zewn´trzny nie wp∏ynà∏

w czasie zezwalajàcym na sporzàdzenie w wyznaczonym terminie obowiàzujàcego sprawozdania za dany

okres sprawozdawczy.

§ 10. 1. Podstawà zapisów w ksi´gach rachunkowych pieni´˝nych operacji mi´dzybankowych sà sporzàdzane w formie papierowej lub elektronicznej

1) zlecenia p∏atnicze uznaniowe, którymi sà

a) polecenia przelewu,

Poz. 1002

b) dowody wp∏aty,

c) inne uznaniowe zlecenia p∏atnicze;

2) zlecenia p∏atnicze obcià˝eniowe, którymi sà

a) czeki rozrachunkowe,

b) czeki gotówkowe,

c) polecenia zap∏aty,

d) inne obcià˝eniowe zlecenia p∏atnicze.

2. W dowodach ksi´gowych dotyczàcych rozliczeƒ

pieni´˝nych gotówkowych kwot´ operacji wpisuje si´

liczbowo i s∏ownie, przy czym grosze wpisuje si´

s∏ownie w pe∏nym brzmieniu bàdê z okreÊleniem

„grosze jak wy˝ej” lub w sposób wynikajàcy z formularza dowodu.

3. Na dowodach stanowiàcych podstaw´ zapisów

ksi´gowych pieni´˝nych operacji mi´dzybankowych

sumy wpisane liczbowo i s∏ownie powinny byç zgodne, a jakiekolwiek poprawki kwot dowodów sà niedopuszczalne. Je˝eli niezgodnoÊç sumy wpisanej liczbowo i s∏ownie wystàpi na czeku, nale˝y przyjàç za w∏aÊciwà kwot´ wynikajàcà z zapisu s∏ownego, opatrujàc

jednoczeÊnie czek stosownà uwagà.

4. Jednostkowe dowody ksi´gowe, o których mowa w ust. 1, przed wys∏aniem do innego banku opatruje si´ odbitkà stempla dziennego na dowód zakwalifikowania ich do wymiany lub oznacza w inny sposób uzgodniony pomi´dzy bankami.

5. Czeki powinny byç skasowane lub zawieraç indos i adnotacj´ „do inkasa”.

6. Zlecenie p∏atnicze przesy∏a si´ do innego banku

w dwóch odcinkach. Je˝eli przyj´te od klienta i zaakceptowane do wymiany zlecenie p∏atnicze nie zapewnia wystarczajàcej liczby odcinków, bank sporzàdza

w∏asny dowód ksi´gowy, zawierajàcy co najmniej elementy okreÊlone w § 9 ust. 2 pkt 1—4. Dowód w∏asny

opatruje si´ odbitkà stempla dziennego, z zastrze˝eniem ust. 7. Do odcinka zlecenia p∏atniczego bank do∏àcza kopi´ dowodu w∏asnego.

7. Dowody ksi´gowe sporzàdzane przy u˝yciu

techniki komputerowej oznacza si´ w sposób zapewniajàcy mo˝liwoÊç stwierdzenia ich autentycznoÊci.

Stosowany sposób oznaczenia powinien byç uzgodniony mi´dzy bankami.

8. Podstawà zapisów w ksi´gach rachunkowych

mogà byç zbiory danych sporzàdzone za poÊrednictwem technik komputerowych, pod warunkiem ˝e

otrzymany zbiór uzyska trwale czytelnà postaç, odpowiadajàcà treÊci dowodów ksi´gowych, i mo˝liwe jest

stwierdzenie êród∏a ich pochodzenia oraz ustalenie

osoby odpowiedzialnej za ich wprowadzenie. Bank

powinien posiadaç procedury zapewniajàce sprawdzenie poprawnoÊci przetwarzania zbioru danych

oraz kompletnoÊç i identycznoÊç zapisów. Dane êród∏owe podlegajà ochronie w miejscu ich powstania,

w sposób zapewniajàcy ich niezmiennoÊç przez okres

wymagany do przechowywania danego rodzaju dowodów ksi´gowych.

§ 11. 1. Banki b´dàce poÊrednimi uczestnikami

w rozrachunkach mi´dzybankowych oraz banki prowadzàce rachunki urz´dów pocztowych mogà przekazywaç w formie papierowej do innych banków dowody ksi´gowe sporzàdzane w sposób uproszczony, zawierajàce co najmniej

1) numer jednostki organizacyjnej banku zleceniodawcy;

2) numer jednostki organizacyjnej banku zleceniobiorcy i numer rachunku bankowego, na którym

nale˝y dokonaç zapisu ksi´gowego;

3) wartoÊç wynikajàcà z dokumentów jednostkowych, na podstawie których sporzàdzono dowód

w sposób uproszczony, a w przypadku wi´kszej

liczby dowodów kierowanych na ten sam rachunek — wartoÊç wynikajàcà z tych dowodów oraz

kwot´ do ksi´gowania.

2. W przypadku dokumentów przekazywanych

w formie papierowej jednostka organizacyjna banku

prowadzàcego rachunek przesy∏a do innego banku

dwa odcinki (orygina∏ i kopi´) dowodu uproszczonego, opatrzone odbitkà stempla dziennego. Do kopii

dowodu uproszczonego do∏àcza si´ jeden odcinek

ka˝dego dokumentu uj´tego w dowodzie uproszczonym opatrzonym odbitkà stempla (identyfikatorem)

banku lub urz´du pocztowego sporzàdzajàcego dowód uproszczony.

3. Zbiory danych przekazywanych przez bank za

poÊrednictwem komputerowych noÊników danych sà

podstawà zapisów w ksi´gach rachunkowych, jeÊli

spe∏niajà warunki okreÊlone w § 10 ust. 8.

Poz. 1002

3. Bank sporzàdzajàcy dowód zbiorczy, obejmujàcy

dowody do ksi´gowania na rachunkach klientów

w banku otrzymujàcym ten dowód, nie mo˝e kompensowaç swoich wierzytelnoÊci wobec tych klientów.

4. Do zbiorczego zestawienia dowodów ksi´gowych do∏àcza si´ jeden odcinek ka˝dego dowodu obj´tego zestawieniem.

5. Zbiory danych przekazywanych przez bank za

poÊrednictwem komputerowych noÊników danych sà

podstawà zapisów w ksi´gach rachunkowych, jeÊli

spe∏niajà warunki okreÊlone w § 10 ust. 8.

6. Zbiorcze zestawienie dowodów ksi´gowych

opatruje si´ odbitkà stempla dziennego.

7. Nie podlega opatrzeniu odbitkà stempla dziennego zestawienie sporzàdzane automatycznie technikà komputerowà w sposób okreÊlony dla uczestników

izby rozliczeniowej, na podstawie dowodów zarejestrowanych do zapisania lub zapisanych w ksi´gach

rachunkowych banku sporzàdzajàcego.

8. Niedopuszczalne jest nanoszenie poprawek na

zbiorczych zestawieniach sporzàdzanych technikà

komputerowà.

§ 13. 1. W uzasadnionych przypadkach dopuszcza

si´ stosowanie odpisu dowodu ksi´gowego.

2. Odpis dowodu ksi´gowego sporzàdza si´ na

formularzu w∏aÊciwym dla danego dowodu.

3. Dopuszcza si´ zastàpienie odpisu kopià dowodu

(fotokopia lub kserokopia).

§ 12. 1. Za dowody stanowiàce podstaw´ ksi´gowania operacji w obrocie mi´dzybankowym uwa˝a

si´ równie˝ zbiorcze zestawienia dowodów ksi´gowych, sporzàdzane na podstawie jednostkowych dowodów ksi´gowych do zaksi´gowania zbiorczym zapisem, w szczególnoÊci zbiorczy dowód uznaniowy

lub obcià˝eniowy, zestawienie kwot przesy∏anych dokumentów rozliczeniowych.

4. Odpis i kopia dowodu powinny byç opatrzone

odpowiednià adnotacjà „Odpis” lub „Kopia” oraz

uwierzytelnione poprzez zamieszczenie uwagi „Za

zgodnoÊç z orygina∏em”, podpisanej przez osob´

stwierdzajàcà zgodnoÊç.

2. Zbiorcze zestawienie dowodów ksi´gowych

§ 14. 1. Dowody ksi´gowe, niespe∏niajàce warunków okreÊlonych w § 9—13, nie podlegajà ksi´gowaniu i sà zwracane do banku, od którego je otrzymano.

1) obejmuje dowody wyra˝ajàce operacje dokonane

wy∏àcznie w jednym dniu operacyjnym;

2) ujmuje kwoty wynikajàce z dowodów, na podstawie których zosta∏o sporzàdzone;

5. Odpis i kopia dowodu powinny byç opatrzone

odbitkà stempla dziennego z datà sporzàdzenia.

2. Postanowienia § 9—13 mogà byç stosowane do

operacji pomi´dzy jednostkami organizacyjnymi banku prowadzàcymi odr´bne ksi´gi rachunkowe.

3) powinno zawieraç co najmniej

a) numer jednostki organizacyjnej banku sporzàdzajàcej zestawienie,

b) numer jednostki organizacyjnej banku, do której kierowane jest zestawienie,

c) nazw´ zestawienia,

d) dat´ sporzàdzenia,

e) kwot´ do ksi´gowania,

f) numer rachunku klienta, jeÊli dowód zbiorczy

przeznaczony jest do ksi´gowania na tym samym rachunku.

§ 15. Banki zapewniajà prawid∏owy obieg i kontrol´ dowodów ksi´gowych.

§ 16. 1. Na podstawie zapisów na poszczególnych

kontach analitycznych sporzàdza si´ na koniec ka˝dego dnia operacyjnego zestawienie obrotów i sald, wykazujàce rachunkowà zgodnoÊç z ksi´gà g∏ównà oraz

obrotami dziennika.

2. Ka˝dego dnia operacyjnego, na podstawie zapisów na kontach syntetycznych, sporzàdza si´ zestawienie obrotów i sald zawierajàce

1) symbole lub nazwy kont;

2) obroty narastajàco i salda na poczàtek dnia operacyjnego, obroty za dany dzieƒ oraz obroty narastajàco i salda na koniec dnia operacyjnego;

3) sumy obrotów narastajàco wszystkich kont na poczàtek dnia operacyjnego, za dany dzieƒ i na koniec dnia operacyjnego.

Obroty za dany dzieƒ wykazane w zestawieniu obrotów i sald powinny byç zgodne z obrotami dziennika.

3. Na dzieƒ zamkni´cia ksiàg rachunkowych sporzàdza si´ zestawienie obrotów i sald wszystkich kont

analitycznych, kont syntetycznych, a na dzieƒ inwentaryzacji — zestawienie sald inwentaryzowanej grupy

sk∏adników majàtkowych.

4. Zestawienie obrotów i sald kont syntetycznych

sporzàdzone na dzieƒ zamkni´cia ksiàg rachunkowych powinno zawieraç

Poz. 1002

zdematerializowanej, innych nale˝noÊci i zobowiàzaƒ, w tym z tytu∏u dostaw, robót i us∏ug oraz

stanu powierzonych innym jednostkom (osobom)

w∏asnych sk∏adników majàtkowych;

3) przeprowadzeniu weryfikacji stanu ewidencyjnego przez porównanie z odpowiednimi dowodami

ksi´gowymi dotyczàcymi aktywów i pasywów,

których stan rzeczywisty nie mo˝e byç ustalony

bàdê nie podlega ustaleniu w drodze spisu z natury czy te˝ w drodze uzgodnienia.

3. Inwentaryzacjà w drodze porównania stanu

ewidencyjnego z dokumentami i dokonania weryfikacji wartoÊci tych sk∏adników w szczególnoÊci powinny

byç obejmowane

1) wartoÊci niematerialne i prawne;

2) grunty oraz Êrodki trwa∏e, do których dost´p jest

utrudniony;

1) symbole lub nazwy kont;

2) salda na dzieƒ otwarcia kont syntetycznych, obroty za okres od poczàtku roku do dnia zamkni´cia

ksiàg rachunkowych oraz salda na dzieƒ zamkni´cia kont syntetycznych;

3) sum´ sald na dzieƒ otwarcia kont syntetycznych,

obrotów za okres od poczàtku roku do dnia zamkni´cia ksiàg rachunkowych i sum´ sald na

dzieƒ zamkni´cia kont syntetycznych. Suma obrotów kont syntetycznych powinna byç zgodna z liczonymi w sposób ciàg∏y obrotami dziennika.

Rozdzia∏ 3

Inwentaryzacja

3) nale˝noÊci i zobowiàzania wobec posiadaczy rachunków bankowych nieprowadzàcych ksiàg rachunkowych;

4) nale˝noÊci „zagro˝one”;

5) odsetki naliczone, w tym zastrze˝one;

6) nale˝noÊci i zobowiàzania z tytu∏ów publicznoprawnych;

7) roszczenia z tytu∏u niedoborów i szkód, nale˝noÊci

sporne oraz inne nale˝noÊci i zobowiàzania wobec

pracowników;

8) rozliczenia mi´dzyokresowe;

9) fundusze banku, rezerwy;

§ 17. 1. Stany aktywów i pasywów wykazywane

w ksi´gach rachunkowych banku podlegajà rocznej

i okresowej inwentaryzacji, której podstawowym celem jest

10) zobowiàzania pozabilansowe, w tym z tytu∏u udzielonych lub otrzymanych gwarancji i por´czeƒ.

1) sprawdzenie danych wynikajàcych z ksiàg rachunkowych ze stanem rzeczywistym i ustalenie ró˝nic

inwentaryzacyjnych;

4. Termin inwentaryzacji wartoÊci przechowywanych w kasach i skarbcach uznaje si´ za zachowany,

je˝eli inwentaryzacj´ rozpocz´to na 10 dni przed koƒcem roku obrotowego i zakoƒczono do 5 dnia nast´pnego roku obrotowego.

2) uj´cie ró˝nic w ksi´gach rachunkowych i ustalenie

osób odpowiedzialnych za powierzone mienie

oraz rozliczenie stwierdzonych ró˝nic inwentaryzacyjnych;

3) dokonanie oceny gospodarczej wykorzystywania

i przydatnoÊci sk∏adników majàtkowych.

2. Inwentaryzacja w banku polega w szczególnoÊci na

1) przeprowadzeniu spisu z natury krajowych Êrodków p∏atniczych, walut obcych i dewiz, papierów

wartoÊciowych w postaci materialnej, innych wartoÊci przechowywanych w kasach i skarbcach oraz

wszelkich rzeczowych sk∏adników majàtku;

2) uzgodnieniu w drodze uzyskania potwierdzenia

przez klientów i kontrahentów banku stanu Êrodków zgromadzonych na rachunkach bankowych,

kredytów i po˝yczek bankowych, z zastrze˝eniem

ust. 3 pkt 3, papierów wartoÊciowych w postaci

§ 18. Wyniki przeprowadzonej inwentaryzacji powinny byç odpowiednio dokumentowane, w szczególnoÊci arkuszami spisowymi i zestawieniami rozliczeƒ, protoko∏ami i sprawozdaniami z czynnoÊci inwentaryzacyjnych, zawiadomieniami o stanie kont

i potwierdzeniami sald, rozliczeniami stwierdzonych

ró˝nic inwentaryzacyjnych.

§ 19. 1. Inwentaryzacja sk∏adników majàtkowych,

podlegajàcych spisom z natury, polega na przeliczeniu, zwa˝eniu lub zmierzeniu rzeczywistego stanu inwentaryzowanych sk∏adników i uj´ciu wyników na arkuszach spisu z natury, zawierajàcych co najmniej nast´pujàce dane

1) nazw´ jednostki organizacyjnej banku i rodzaj inwentaryzacji;

2) dat´, na jakà przeprowadzana jest inwentaryzacja,

oraz dat´ dokonania spisu;

3) numer kolejny spisywanej pozycji, symbol identyfikujàcy spisywany sk∏adnik majàtku, okreÊlenie

przedmiotu inwentaryzowanego;

4) jednostk´ miary, iloÊç, cen´ jednostkowà i wartoÊç wynikajàcà z przemno˝enia iloÊci sk∏adników

majàtku stwierdzonej w czasie spisu przez cen´

(wartoÊç) jednostkowà;

5) imi´ i nazwisko osoby materialnie odpowiedzialnej za stan inwentaryzowanych sk∏adników oraz

jej podpis z∏o˝ony na dowód niezg∏aszania zastrze˝eƒ odnoÊnie do ustaleƒ spisu;

6) imiona i nazwiska oraz podpisy osób dokonujàcych spisu.

2. Arkusze spisowe sporzàdza si´ w dwóch egzemplarzach kolejno ponumerowanych oraz oznacza

w sposób zabezpieczajàcy przed wymianà. Wszelkie

zmiany lub uzupe∏nienia w arkuszach spisowych opisuje si´ w sprawozdaniu z przeprowadzonej inwentaryzacji.

3. Protoko∏y dotyczàce spisów stanu wartoÊci pieni´˝nych i innych wartoÊci przechowywanych w kasach i skarbcach powinny ponadto zawieraç dane pozwalajàce na stwierdzenie zgodnoÊci stanu tych wartoÊci ze stanem wynikajàcym z dokumentów i ksiàg

rachunkowych.

4. Spisy z natury (w tym protoko∏y) powinny byç

poddane kontroli przez osoby do tego wyznaczone.

§ 20. 1. Uzgadnianie stanu Êrodków na rachunkach bankowych oraz stanu kredytów i po˝yczek przeprowadza si´ na bie˝àco na podstawie sporzàdzanych

i wysy∏anych do klientów wyciàgów bankowych oraz

do∏àczonych do nich dowodów êród∏owych potwierdzajàcych wykonanie operacji, z zastrze˝eniem ust. 2.

2. Dowodów êród∏owych nie do∏àcza si´, jeÊli wyciàg bankowy zawiera informacje pozwalajàce na

identyfikacj´ wykonanych operacji.

3. Roczna inwentaryzacja stanu Êrodków na rachunkach bankowych, stanów kredytów i po˝yczek,

o których mowa w § 17 ust. 2 pkt 2, polega na uzgodnieniu z klientami stanów tych rachunków na koniec

roku obrotowego. W tym celu powinny byç wys∏ane

klientom zawiadomienia o stanie rachunku.

§ 21. 1. Stan rozrachunków z dostawcami i odbiorcami oraz stan innych nale˝noÊci i zobowiàzaƒ banku

uzgadniany jest przez potwierdzenie salda.

2. Powiadomienie o stanie salda oraz wezwanie do

jego potwierdzenia nale˝y do obowiàzku wierzyciela.

§ 22. 1. Inwentaryzacja aktywów i pasywów w drodze weryfikacji polega na ustaleniu zgodnoÊci stanu

zewidencjonowanego z w∏aÊciwymi dowodami ksi´gowymi.

2. Aktywa i pasywa, których stan ulega zmianie na

skutek odpisu ich wartoÊci z tytu∏u zu˝ycia, sukcesywnego zarachowywania na konta wynikowe czy z innego tytu∏u, powinny byç równie˝ weryfikowane pod

wzgl´dem prawid∏owoÊci tych zmian, w szczególnoÊci odpisów i zarachowaƒ.

Poz. 1002

3. Z przeprowadzonej weryfikacji aktywów i pasywów sporzàdza si´ protokó∏, w którym przedstawia

si´ wyniki dokonanej weryfikacji oraz sposób rozliczenia stwierdzonych ró˝nic inwentaryzacyjnych.

§ 23. Ró˝nice inwentaryzacyjne podlegajà odpowiedniemu rozliczeniu w ksi´gach rachunkowych

banku tego roku obrotowego, którego inwentaryzacja

dotyczy.

Rozdzia∏ 4

Ujmowanie i wycena aktywów i pasywów

oraz ustalanie wyniku finansowego

§ 24. 1. WartoÊç aktywów i pasywów oraz wynik

finansowy ustala si´ i wykazuje w ksi´gach rachunkowych rzetelnie i jasno, przedstawiajàc sytuacj´ majàtkowà i finansowà banku.

2. Aktywa i zobowiàzania finansowe klasyfikuje

si´ w dniu ich nabycia lub powstania do nast´pujàcych kategorii

1) aktywa i zobowiàzania finansowe przeznaczone

do obrotu;

2) udzielone kredyty i po˝yczki oraz inne nale˝noÊci

w∏asne banku;

3) aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalnoÊci;

4) aktywa finansowe dost´pne do sprzeda˝y.

3. Je˝eli w bie˝àcym roku obrotowym albo w poprzednich dwóch latach obrotowych aktywa finansowe zaliczone do kategorii utrzymywanych do terminu

zapadalnoÊci zosta∏y w znacznej iloÊci sprzedane,

przekazane lub zosta∏a wykorzystana opcja sprzeda˝y

przed up∏ywem terminu zapadalnoÊci, lub przeniesiono je do innej kategorii, to aktywów finansowych z tej

grupy nie mo˝na klasyfikowaç jako utrzymywane do

terminu zapadalnoÊci w okresie pozosta∏ym do koƒca

bie˝àcego roku obrotowego oraz przez dwa nast´pne

lata obrotowe, z wyjàtkiem przypadku, gdy sprzeda˝

taka nastàpi∏a

1) w dniu bliskim terminowi zapadalnoÊci;

2) po dniu, w którym 90 % nomina∏u aktywu finansowego zosta∏o sp∏acone;

3) na skutek zdarzenia, którego nie mo˝na przewidzieç.

4. Aktywa i pasywa wyceniane sà wed∏ug rzeczywiÊcie poniesionych kosztów, z uwzgl´dnieniem zachodzàcych zmian w poszczególnych sk∏adnikach,

a zw∏aszcza zmniejszeƒ wartoÊci sk∏adników aktywów, bez wzgl´du na wysokoÊç wyniku finansowego.

5. W momencie poczàtkowego uj´cia sk∏adników

aktywów finansowych lub zobowiàzaƒ finansowych

bank wycenia je w wysokoÊci kosztu (ceny nabycia) —

wed∏ug wartoÊci godziwej uiszczonej lub otrzymanej

zap∏aty. Koszty transakcji sà w∏àczane do wyceny wartoÊci poczàtkowej aktywów i zobowiàzaƒ finansowych. JeÊli koszty transakcji sà nieistotne, mo˝na ich

nie uwzgl´dniaç w wartoÊci poczàtkowej aktywów

i zobowiàzaƒ finansowych.

6. Bank wy∏àcza z ksiàg rachunkowych sk∏adnik

zobowiàzaƒ finansowych lub jego cz´Êç w przypadku,

gdy zobowiàzanie wygas∏o. Zobowiàzanie wygasa,

gdy obowiàzek okreÊlony w umowie zosta∏ wype∏niony, umorzony lub wygas∏ termin jego dochodzenia.

7. Aktywa i zobowiàzania finansowe ujmowane sà

w ksi´gach rachunkowych na dzieƒ zawarcia transakcji, z zastrze˝eniem § 8 ust. 4.

8. Bank mo˝e odpisaç nale˝noÊç stanowiàcà ekspozycj´ kredytowà, o której mowa w przepisach

w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko zwiàzane

z dzia∏alnoÊcià banków, w ci´˝ar utworzonej na nià rezerwy celowej i przenieÊç do ewidencji pozabilansowej do czasu jej umorzenia, przedawnienia lub sp∏aty

w przypadku, gdy pozostaje zaklasyfikowana do nale˝noÊci „straconych” przez okres co najmniej roku

oraz utworzona na nià rezerwa celowa równa jest

kwocie nale˝noÊci pozostajàcej do sp∏aty, czyli ˝e wartoÊç netto nale˝noÊci jest równa zero. Wraz z przeniesieniem nale˝noÊci do ewidencji pozabilansowej bank

przenosi równie˝ odpowiadajàcà jej rezerw´ celowà.

9. Bank wy∏àcza z ksiàg rachunkowych sk∏adnik

aktywów finansowych lub jego cz´Êç, gdy traci nad

nim kontrol´. Utrata kontroli nast´puje, gdy bank zrealizuje prawa do korzyÊci okreÊlonych w umowie, prawa takie wygasnà lub bank zrzeknie si´ tych praw.

§ 25. 1. Wynik finansowy netto w ksi´gach rachunkowych banku ustala si´ z uwzgl´dnieniem odpowiednio przepisów art. 6, 35, 35a, 35b, 35c, 35d, 37,

39, 41 i 43 ustawy oraz przepisów w sprawie zasad

tworzenia rezerw na ryzyko zwiàzane z dzia∏alnoÊcià

banków.

2. Do wyniku finansowego z tytu∏u odsetek, o których mowa w art. 43 ust. 2 ustawy, zalicza si´

1) nieotrzymane w okresie sprawozdawczym przychody z tytu∏u

a) nale˝nych bankowi odsetek, w tym dyskonta

oraz odsetek skapitalizowanych, od nale˝noÊci

„normalnych” i nale˝noÊci „pod obserwacjà”,

z zastrze˝eniem ust. 3,

b) otrzymanych w poprzednich okresach przychodów z tytu∏u odsetek, w tym dyskonta, przypadajàcych na bie˝àcy okres sprawozdawczy;

2) otrzymane w bie˝àcym okresie przychody z tytu∏u

odsetek przypadajàce za okres sprawozdawczy,

w tym od nale˝noÊci banku;

3) koszty z tytu∏u odsetek wymagalnych i niewymagalnych od zobowiàzaƒ banku przypadajàce za

okres sprawozdawczy.

3. Do wyniku finansowego z tytu∏u odsetek, o których mowa w art. 43 ust. 2 ustawy, nie zalicza si´

1) nale˝nych bankowi odsetek zapad∏ych i niezapad∏ych, w tym dyskonta oraz odsetek skapitalizowanych, od nale˝noÊci „zagro˝onych”, które do czasu ich otrzymania lub odpisania stanowià przychody zastrze˝one;

2) dyskonta oraz odsetek otrzymanych z góry, przypadajàcych na nast´pne okresy sprawozdawcze.

Poz. 1002

§ 26. 1. Wycena aktywów i pasywów na dzieƒ bilansowy dokonywana jest wed∏ug zasad okreÊlonych

w ustawie, z uwzgl´dnieniem odpowiednio przepisów

w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko zwiàzane

z dzia∏alnoÊcià banków, przepisów rachunkowoÊci zabezpieczeƒ, o których mowa w rozdziale 5, oraz nast´pujàcych zasad

1) aktywa finansowe przeznaczone do obrotu wycenia si´ wed∏ug wartoÊci rynkowej, a aktywa finansowe, dla których nie istnieje aktywny rynek —

wed∏ug okreÊlonej w inny sposób wartoÊci godziwej. Ró˝nic´ wartoÊci rynkowej lub wartoÊci godziwej zalicza si´ odpowiednio do przychodów lub

kosztów z operacji finansowych;

2) aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalnoÊci wycenia si´ wed∏ug zamortyzowanego

kosztu, z uwzgl´dnieniem efektywnej stopy procentowej;

3) udzielone kredyty i po˝yczki oraz inne nale˝noÊci

w∏asne banku, które nie sà przeznaczone do obrotu, wycenia si´ wed∏ug zamortyzowanego kosztu,

z uwzgl´dnieniem efektywnej stopy procentowej;

4) aktywa finansowe dost´pne do sprzeda˝y wycenia si´ wed∏ug wartoÊci godziwej, a skutki zmiany

wartoÊci godziwej odnosi si´ na kapita∏ (fundusz)

z aktualizacji wyceny;

5) akcje i udzia∏y w jednostkach podporzàdkowanych

wycenia si´ metodà praw w∏asnoÊci, z uwzgl´dnieniem zasad wyceny okreÊlonych w art. 63 ustawy, natomiast pozosta∏e akcje i udzia∏y zaliczone

do aktywów trwa∏ych wycenia si´ wed∏ug ceny

nabycia, z uwzgl´dnieniem odpisów z tytu∏u trwa∏ej utraty wartoÊci;

6) aktywa finansowe, których wartoÊci godziwej nie

mo˝na wiarygodnie ustaliç, wycenia si´ wed∏ug

zamortyzowanego kosztu;

7) aktywa przej´te za d∏ugi wycenia si´ wed∏ug wartoÊci godziwej. Na ró˝nic´ pomi´dzy kwotà d∏ugu

a ni˝szà od niej wartoÊcià godziwà przej´tych aktywów tworzy si´ rezerw´ celowà lub dokonuje

si´ odpisu aktualizujàcego wartoÊç tych aktywów.

W przypadku gdy wartoÊç godziwa przej´tych aktywów jest wy˝sza od kwoty d∏ugu, ró˝nica stanowi zobowiàzanie wobec kredytobiorcy;

8) zobowiàzania finansowe przeznaczone do obrotu,

w tym instrumenty pochodne b´dàce zobowiàzaniami, wycenia si´ wed∏ug wartoÊci godziwej,

z zastrze˝eniem ˝e zobowiàzanie, które ma zostaç

rozliczone poprzez przekazanie instrumentu kapita∏owego, którego wartoÊci godziwej nie mo˝na

wiarygodnie ustaliç, nale˝y wyceniç w wysokoÊci

zamortyzowanego kosztu. Skutki zmiany wartoÊci

godziwej zobowiàzaƒ finansowych przeznaczonych do obrotu odnosi si´ odpowiednio do przychodów lub kosztów z operacji finansowych;

9) zobowiàzania finansowe nieprzeznaczone do obrotu i nieb´dàce instrumentami pochodnymi wycenia si´ w wysokoÊci zamortyzowanego kosztu,

z uwzgl´dnieniem efektywnej stopy procentowej.

2. Przy wycenie rozchodu aktywów finansowych

przeznaczonych do obrotu lub dost´pnych do sprzeda˝y, nabytych po ró˝nych cenach, charakteryzujàcych si´ jednakowymi lub podobnymi cechami, stosuje si´ metody, o których mowa w art. 34 ust. 4

pkt 1—3 ustawy.

3) bank przewiduje, ˝e zabezpieczenie b´dzie odznacza∏o si´ wysokà skutecznoÊcià w równowa˝eniu

zmian wartoÊci godziwej lub przep∏ywów Êrodków

pieni´˝nych, zgodnie z udokumentowanà strategià zarzàdzania ryzykiem, dotyczàcà konkretnego

powiàzania zabezpieczajàcego;

3. Aktywa finansowe banku spisuje si´ w koszty

lub straty (lub w ci´˝ar rezerwy celowej bàdê odpisu

z tytu∏u trwa∏ej utraty wartoÊci) w przypadku, o którym mowa w § 24 ust. 9.

4) zabezpieczenie przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych

dotyczy wysoce prawdopodobnej prognozowanej

transakcji, która jest nara˝ona na ryzyko zmian

przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych wp∏ywajàcych

na poziom wyniku finansowego;

4. W sprawach dotyczàcych instrumentów finansowych, które nie zosta∏y uregulowane w ustawie i niniejszym rozporzàdzeniu, stosuje si´ przepisy rozporzàdzenia Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegó∏owych zasad uznawania, metod wyceny,

zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz. U. Nr 149, poz. 1674, z 2004 r.

Nr 31, poz. 266 oraz z 2005 r. Nr 256, poz. 2146).

§ 27. 1. Aktywa i pasywa bilansowe oraz zobowiàzania pozabilansowe w walutach obcych wykazuje si´

w z∏otych po przeliczeniu wed∏ug kursu Êredniego

ustalonego przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego na dzieƒ bilansowy.

2. Je˝eli na nale˝noÊci w walucie obcej utworzono

rezerw´ celowà, przeliczeniu podlega tak˝e rezerwa.

5) skutecznoÊç zabezpieczenia mo˝na wiarygodnie

oceniç poprzez wiarygodnà wycen´ wartoÊci godziwej zabezpieczanej pozycji lub przep∏ywy Êrodków pieni´˝nych z niej pochodzàce oraz wartoÊç

godziwà instrumentu zabezpieczajàcego;

6) zabezpieczenie jest na bie˝àco wyceniane i stwierdza si´ jego wysokà skutecznoÊç w ca∏ym okresie

jego wykorzystania.

3. Aktywa finansowe lub zobowiàzania finansowe,

których wartoÊci godziwej nie mo˝na wiarygodnie

wyceniç, nie mogà stanowiç instrumentu zabezpieczajàcego, z wyjàtkiem instrumentu finansowego nieb´dàcego instrumentem pochodnym, który spe∏nia

∏àcznie poni˝sze warunki

1) wyra˝ony jest w walucie obcej;

3. Ró˝nice kursowe wynikajàce z przeliczenia sald

aktywów i pasywów bilansowych w walutach obcych

zalicza si´ odpowiednio do przychodów lub kosztów

z pozycji wymiany.

Rozdzia∏ 5

RachunkowoÊç zabezpieczeƒ

§ 28. 1. RachunkowoÊç zabezpieczeƒ polega na symetrycznym ujmowaniu wp∏ywu zmian wartoÊci godziwej instrumentu zabezpieczajàcego i pozycji zabezpieczanej na wynik finansowy.

2. Bank stosuje rachunkowoÊç zabezpieczeƒ,

uwzgl´dniajàc przy wycenie zabezpieczanych aktywów lub pasywów wartoÊç nabytych dla ich zabezpieczenia instrumentów finansowych oraz zmiany ich

wartoÊci, jeÊli spe∏nione sà poni˝sze warunki

1) w momencie ustanowienia zabezpieczenia sporzàdzono sformalizowanà dokumentacj´ powiàzania

zabezpieczajàcego, w której okreÊlono przyj´ty

przez bank cel zarzàdzania ryzykiem oraz strategi´

zabezpieczania. W dokumentacji bank wyznacza instrument zabezpieczajàcy dla danej pozycji lub

transakcji oraz okreÊla rodzaj ryzyka, przed którym

si´ zabezpiecza, a tak˝e okreÊla sposób oceny skutecznoÊci instrumentu zabezpieczajàcego w równowa˝eniu zmian wartoÊci godziwej zabezpieczanej

pozycji lub zmian przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych

z tytu∏u zabezpieczanej transakcji, w zakresie ograniczenia ryzyka, przed którym bank si´ zabezpiecza;

2) zabezpieczajàcy instrument finansowy b´dàcy

przedmiotem kontraktu i zabezpieczane za jego pomocà aktywa lub pasywa charakteryzujà si´ podobnymi cechami, a w szczególnoÊci wartoÊcià nominalnà, datà zapadalnoÊci, wra˝liwoÊcià na zmiany stopy procentowej lub na zmiany kursu waluty;

2) zosta∏ przeznaczony na zabezpieczenie przed ryzykiem walutowym;

3) którego sk∏adnik walutowy mo˝na wiarygodnie

wyceniç.

4. Pojedynczy instrument zabezpieczajàcy mo˝e

zostaç przeznaczony na zabezpieczenie wi´cej ni˝ jednego rodzaju ryzyka, pod warunkiem ˝e

1) mo˝na okreÊliç rodzaje zabezpieczanego ryzyka;

2) mo˝na udowodniç skutecznoÊç zabezpieczenia;

3) istnieje mo˝liwoÊç zapewnienia, ˝e instrument zabezpieczajàcy jest przeznaczony do zabezpieczenia przed ró˝nymi rodzajami ryzyka.

5. Pozycjà zabezpieczanà mo˝e byç sk∏adnik aktywów lub zobowiàzanie, nieuj´te w ewidencji bilansowej uprawdopodobnione przysz∏e zobowiàzanie lub

wysoce prawdopodobna prognozowana transakcja,

co do której nie powzi´to jeszcze zobowiàzania.

6. SkutecznoÊç zabezpieczenia ocenia si´ poprzez

porównywanie zmiany wartoÊci instrumentu zabezpieczajàcego lub przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych

z niego wynikajàcych ze zmianà wartoÊci pozycji zabezpieczanej lub przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych

z niej wynikajàcych.

7. Zabezpieczenie uznaje si´ za skuteczne, je˝eli

przez okres jego wykorzystania zmiany wartoÊci godziwej zabezpieczanego instrumentu lub zmiany przep∏ywu Êrodków pieni´˝nych z niego wynikajàcych zostanà zrównowa˝one w przedziale 80 %—125 % przez

zmian´ wartoÊci godziwej instrumentu zabezpieczajàcego lub zmiany przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych

z niego wynikajàcych.

§ 29. 1. Zabezpieczenie wartoÊci godziwej, spe∏niajàce w ciàgu okresu jego wykorzystania warunki

okreÊlone w § 28 ust. 2, powinno byç rozliczane

w sposób nast´pujàcy

1) skutki aktualizacji wyceny instrumentu zabezpieczajàcego do poziomu wartoÊci godziwej nale˝y

ujàç w wyniku finansowym oraz

2) skutki zmiany wartoÊci godziwej zabezpieczanej

pozycji, które mo˝na przypisaç zabezpieczanemu

ryzyku, korygujà wartoÊç bilansowà tej pozycji

oraz sà zaliczane do wyniku finansowego.

2. Bank zaprzestaje stosowania rachunkowoÊci zabezpieczeƒ wartoÊci godziwej w przypadku wystàpienia jednego z poni˝szych zdarzeƒ

1) instrument zabezpieczajàcy

a) wygasa,

b) zostaje sprzedany,

c) jego wykorzystywanie dobiega koƒca,

d) nast´puje jego realizacja;

2) zabezpieczenie przestaje spe∏niaç kryteria stosowania wobec niego zasad rachunkowoÊci zabezpieczeƒ, o których mowa w § 28 ust. 2.

§ 30. 1. Zabezpieczenie przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych, spe∏niajàce kryteria okreÊlone w § 28 ust. 2,

rozlicza si´ w sposób nast´pujàcy

1) skutki wyceny instrumentu zabezpieczajàcego,

który uznano za skuteczne zabezpieczenie, odnosi

si´ do kapita∏u z aktualizacji wyceny;

2) skutki wyceny instrumentu zabezpieczajàcego,

który uznano za nieskuteczne zabezpieczenie, nale˝y odnieÊç do wyniku finansowego.

2. Je˝eli uprawdopodobnione przysz∏e zobowiàzanie lub zabezpieczana prognozowana transakcja staje

si´ sk∏adnikiem aktywów lub zobowiàzaƒ, wówczas

zwiàzane z nim skutki wyceny instrumentu zabezpieczajàcego przed zmianami przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych przenosi si´ z kapita∏u z aktualizacji wyceny

i uwzgl´dnia przy ustalaniu wartoÊci poczàtkowej tych

aktywów lub zobowiàzaƒ.

Poz. 1002

1) instrument zabezpieczajàcy wygasa lub zostaje

sprzedany, jego wykorzystywanie dobiega koƒca

lub nast´puje jego realizacja;

2) zabezpieczenie przestaje spe∏niaç kryteria stosowania rachunkowoÊci zabezpieczeƒ, o których

mowa w § 28 ust. 2;

3) bank nie przewiduje realizacji powzi´tego zobowiàzania lub przeprowadzenia prognozowanej

transakcji.

§ 31. Zabezpieczenie inwestycji netto w podmiocie

zagranicznym rozlicza si´ w sposób przewidziany dla

zabezpieczeƒ przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych.

Rozdzia∏ 6

Przechowywanie danych

§ 32. 1. Bank przestrzega zasad dotyczàcych przechowywania i ochrony danych okreÊlonych w przepisach art. 71 ustawy i odr´bnych przepisach, z zastrze˝eniem ust. 2.

2. Bank przechowuje dowody ksi´gowe w oryginalnej postaci przez okres wynikajàcy z przepisu

art. 74 ustawy.

3. Udost´pnianie przez bank dokumentów osobom trzecim wymaga co najmniej

1) zachowania przepisów dotyczàcych tajemnicy bankowej;

2) uzyskania zgody kierownika jednostki organizacyjnej banku na wglàd w dokumenty na miejscu;

3) wydania pisemnej zgody prezesa zarzàdu banku

lub osoby przez niego upowa˝nionej na udost´pnienie dokumentów poza miejscem prowadzenia

ksiàg rachunkowych, pod warunkiem pozostawienia potwierdzonych fotokopii dokumentów i protoko∏u zawierajàcego ich wykaz.

Rozdzia∏ 7

Przepisy przejÊciowe i koƒcowe

§ 33. Rozporzàdzenie ma zastosowanie po raz

pierwszy do sprawozdaƒ finansowych sporzàdzonych

za rok obrotowy rozpoczynajàcy si´ w 2009 r.

3. W przypadku zabezpieczeƒ przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych innych ni˝ wymienione w ust. 2,

skutki wyceny instrumentu zabezpieczajàcego przed

zmianami przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych wykazywane dotàd w kapitale z aktualizacji wyceny odnosi

si´ do wyniku finansowego w okresie, w którym zabezpieczane uprawdopodobnione przysz∏e zobowiàzanie lub zabezpieczana prognozowana transakcja

wp∏ywa na wynik finansowy.

5) Niniejsze rozporzàdzenie by∏o poprzedzone rozporzàdze-

4. Bank zaprzestaje stosowania rachunkowoÊci zabezpieczeƒ przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych, odnoszàc do wyniku finansowego skutki wyceny instrumentu zabezpieczajàcego, które by∏y wykazywane

w kapitale z aktualizacji wyceny, jeÊli zaistniejà poni˝sze zdarzenia

niem Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowoÊci banków (Dz. U.

Nr 149, poz. 1673, z 2002 r. Nr 157, poz. 1314, z 2003 r.

Nr 211, poz. 2061 oraz z 2004 r. Nr 7, poz. 57), które traci

moc z dniem wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia,

stosownie do art. 80 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. Nr 157, poz. 1119

oraz z 2007 r. Nr 42, poz. 272 i Nr 49, poz. 328).

§ 34. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem

1 stycznia 2009 r.5)

Minister Finansów: J. Vincent-Rostowski

———————

Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Finansów

z dnia 29 sierpnia 2008 r. (poz. 1002)

INFORMACJA DODATKOWA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO BANKU

Informacja dodatkowa sprawozdania finansowego

banku obejmuje wprowadzenie do sprawozdania

finansowego oraz dodatkowe informacje i objaÊnienia.

9. informacje o

1) rodzaju pope∏nionego b∏´du,

2) kwocie korekty dotyczàcej bie˝àcego roku obrotowego,

I. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego

banku obejmuje w szczególnoÊci

3) kwocie korekty dotyczàcej okresów wczeÊniejszych,

1. nazw´ i siedzib´ banku oraz wskazanie w∏aÊciwego sàdu lub innego organu prowadzàcego rejestr,

je˝eli bank dokona∏ korekty b∏´du podstawowego,

2. wskazanie okresu obj´tego sprawozdaniem finansowym, podanie powodu, je˝eli sprawozdanie

finansowe sporzàdzone jest za okres inny ni˝ rok

obrotowy,

3. wskazanie, ˝e sprawozdanie finansowe zawiera

dane ∏àczne, je˝eli w sk∏ad banku wchodzà

wewn´trzne jednostki organizacyjne sporzàdzajàce samodzielnie sprawozdania finansowe,

4. wskazanie, czy sprawozdanie finansowe zosta∏o

sporzàdzone przy za∏o˝eniu kontynuowania przez

bank dzia∏alnoÊci gospodarczej w dajàcej si´ przewidzieç przysz∏oÊci oraz czy nie istniejà okolicznoÊci wskazujàce na zagro˝enie kontynuowania dzia∏alnoÊci,

5. w przypadku sprawozdania finansowego sporzàdzanego za okres, w ciàgu którego nastàpi∏o po∏àczenie jednostek, wskazanie, ˝e jest to sprawozdanie finansowe sporzàdzone po po∏àczeniu, oraz

wskazanie zastosowanej metody rozliczenia po∏àczenia,

6. stosowane zasady rachunkowoÊci, w tym metody

wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania przychodów i kosztów, w zakresie, w jakim obowiàzujàce przepisy pozostawiajà prawo wyboru, w szczególnoÊci

1) zasady ujmowania w kapitale w∏asnym skutków wyceny pozycji bilansowych,

2) zasady ustalania wartoÊci godziwej aktywów

finansowych i zobowiàzaƒ finansowych, z podzia∏em na poszczególne rodzaje tych aktywów

i zobowiàzaƒ,

3) przyj´te zasady rachunkowoÊci zabezpieczeƒ,

w tym odnoszàce si´ do prognozowanych

transakcji,

4) zasady spisywania nale˝noÊci,

7. dokonane w ciàgu roku obrotowego zmiany zasad

rachunkowoÊci, w tym metod wyceny, wraz z uzasadnieniem ich wprowadzenia, je˝eli wywierajà

one istotny wp∏yw na sprawozdanie finansowe, ze

wskazaniem spowodowanej tymi zmianami ró˝nicy w wyniku finansowym,

8. dokonane w stosunku do poprzedniego sprawozdania finansowego zmiany sposobu sporzàdzania

sprawozdania finansowego, wraz z uzasadnieniem

ich wprowadzenia i skutkami w zakresie przedstawiania sytuacji majàtkowej i finansowej banku,

10. informacje o znaczàcych w banku zdarzeniach,

które wystàpi∏y po dniu bilansowym i nie zosta∏y

uwzgl´dnione w sprawozdaniu finansowym,

11. informacje o znaczàcych w banku zdarzeniach dotyczàcych lat ubieg∏ych, które zosta∏y uj´te w sprawozdaniu finansowym roku obrotowego,

12. informacje o znaczàcych zdarzeniach dotyczàcych

roku obrotowego majàcych wp∏yw na istotnà

zmian´ struktury pozycji bilansowych oraz wyniku

finansowego,

13. informacje liczbowe zapewniajàce porównywalnoÊç danych sprawozdania finansowego za rok poprzedzajàcy ze sprawozdaniem za rok obrotowy,

14. informacje o wynagrodzeniu bieg∏ego rewidenta

lub podmiotu uprawnionego do badania sprawozdaƒ finansowych, wyp∏aconym lub nale˝nym za

rok obrotowy odr´bnie za

1) obowiàzkowe badanie rocznego sprawozdania

finansowego,

2) inne us∏ugi poÊwiadczajàce,

3) us∏ugi doradztwa podatkowego,

4) pozosta∏e us∏ugi.

II. W dodatkowych informacjach i objaÊnieniach

ujawnieniu podlegajà informacje o aktywach i pasywach, zobowiàzaniach pozabilansowych, elementach

rachunku zysków i strat oraz informacje o zarzàdzaniu

ryzykiem zwiàzanym z prowadzonà przez bank dzia∏alnoÊcià, w zakresie niezb´dnym do lepszego zrozumienia sytuacji finansowej i majàtkowej, a tak˝e wyniku

finansowego banku, w szczególnoÊci

1. dane o walutowej strukturze aktywów i pasywów,

2. dane o êród∏ach pozyskania depozytów, z uwzgl´dnieniem podzia∏u na bran˝owe i geograficzne segmenty rynku,

3. informacje z zakresu struktury koncentracji zaanga˝owania banku w poszczególne jednostki, grupy kapita∏owe, segmenty rynku bran˝owe i geograficzne, wraz z ocenà ryzyka zwiàzanego z tym

zaanga˝owaniem,

4. informacje o

1) strukturze nale˝noÊci banku w podziale na poszczególne kategorie, zgodnie z przepisami

o tworzeniu rezerw na ryzyko zwiàzane z dzia∏alnoÊcià banków, z wyszczególnieniem kredytów i po˝yczek, lokat w innych bankach i w innych podmiotach finansowych,

2) kredytach i po˝yczkach, od których bank nie nalicza odsetek,

3) aktywach finansowych, z podzia∏em na

a) aktywa finansowe przeznaczone do obrotu,

b) kredyty i po˝yczki udzielone przez bank i wierzytelnoÊci w∏asne, nieprzeznaczone do obrotu,

c) inwestycje utrzymywane do terminu zapadalnoÊci,

d) aktywa finansowe dost´pne do sprzeda˝y,

4) aktywach finansowych dost´pnych do sprzeda˝y lub przeznaczonych do obrotu wycenianych

przez bank w wysokoÊci zamortyzowanego

kosztu, jeÊli brak mo˝liwoÊci wiarygodnej wyceny wartoÊci godziwej tych aktywów, ze wskazaniem oszacowanej, przybli˝onej ich wartoÊci

godziwej,

5) strukturze zobowiàzaƒ banku, z wyszczególnieniem

a) depozytów banków i innych podmiotów

finansowych,

b) w∏asnej emisji papierów wartoÊciowych,

c) weksli w∏asnych,

d) innych po˝yczonych Êrodków,

z podzia∏em wed∏ug terminów wymagalnoÊci

w przedzia∏ach: do 1 miesiàca, powy˝ej 1 miesiàca do 3 miesi´cy, powy˝ej 3 miesi´cy do 1 roku,

powy˝ej 1 roku do 5 lat, powy˝ej 5 lat do 10 lat,

powy˝ej 10 lat do 20 lat i powy˝ej 20 lat,

5. dane o posiadanych papierach wartoÊciowych,

z uwzgl´dnieniem

1) papierów wartoÊciowych notowanych na gie∏dzie,

2) papierów wartoÊciowych znajdujàcych si´ w regulowanym obrocie pozagie∏dowym,

3) papierów wartoÊciowych z nieograniczonà zbywalnoÊcià, nienotowanych na gie∏dzie oraz nieznajdujàcych si´ w regulowanym obrocie pozagie∏dowym,

4) papierów wartoÊciowych z ograniczonà zbywalnoÊcià,

5) wartoÊci rynkowej papierów wartoÊciowych,

w przypadku gdy jest ró˝na od wartoÊci wykazywanej w bilansie,

Poz. 1002

7. informacje o zmianach wartoÊci dotacji dla oddzia∏ów zagranicznych, z uwzgl´dnieniem stanu

na poczàtek roku obrotowego, zwi´kszeƒ i zmniejszeƒ z podzia∏em na poszczególne podmioty oraz

stanu na koniec roku obrotowego,

8. dane dotyczàce zmian stanu wartoÊci niematerialnych i prawnych

1) zakres zmian wartoÊci niematerialnych i prawnych zawierajàcy stan na poczàtek roku obrotowego, tytu∏y zwi´kszeƒ i zmniejszeƒ oraz stan

na koniec roku obrotowego,

2) wartoÊç obcych wartoÊci niematerialnych i prawnych, u˝ywanych na podstawie umowy, o której

mowa w art. 3 ust. 4 ustawy,

9. dane dotyczàce u˝ytkowanych rzeczowych aktywów trwa∏ych, w szczególnoÊci

1) zakres zmian u˝ytkowanych rzeczowych aktywów trwa∏ych, zawierajàcy stan na poczàtek roku obrotowego, zwi´kszenia i zmniejszenia oraz

stan na koniec roku obrotowego,

2) wartoÊç obcych Êrodków trwa∏ych u˝ywanych

na podstawie umowy, o której mowa w art. 3

ust. 4 ustawy,

10. informacje o stanie aktywów do zbycia, zawierajàce stan tych aktywów na poczàtek roku obrotowego, zwi´kszenia i zmniejszenia oraz stan na koniec

roku obrotowego, z uwzgl´dnieniem podzia∏u na

poszczególne sk∏adniki majàtku,

11. wykaz pozycji czynnych i biernych rozliczeƒ mi´dzyokresowych kosztów, przychodów przysz∏ych

okresów oraz przychodów zastrze˝onych,

12. dane o strukturze w∏asnoÊci kapita∏u podstawowego, w tym iloÊç, rodzaj i wartoÊç nominalna akcji oraz wartoÊç udzia∏ów tworzàcych kapita∏,

z wyszczególnieniem akcjonariuszy lub udzia∏owców posiadajàcych ponad 5 % g∏osów na walnym

zgromadzeniu,

13. dane o uprzywilejowaniu i ograniczeniu praw

zwiàzanych z danà grupà akcji, w tym dotyczàcych

podzia∏u dywidend i zwrotu kapita∏u,

14. informacje o akcjach w∏asnych b´dàcych w posiadaniu banku lub w posiadaniu jednostek zale˝nych, wspó∏zale˝nych i stowarzyszonych,

6. informacje o posiadanych udzia∏ach i akcjach,

w podziale na jednostki zale˝ne, wspó∏zale˝ne

i stowarzyszone, zawierajàce

15. informacje o zobowiàzaniach z tytu∏u zatwierdzonej do wyp∏aty dywidendy,

1) nazw´ i siedzib´ jednostek, i przedmiot ich dzia∏alnoÊci,

16. informacje w zakresie zobowiàzaƒ podporzàdkowanych powinny obejmowaç

2) wartoÊç bilansowà akcji (udzia∏ów), procent posiadanego kapita∏u jednostki i udzia∏ w ogólnej

liczbie g∏osów na walnym zgromadzeniu,

1) wartoÊç poszczególnych po˝yczek oraz waluty,

w jakich zosta∏y zaciàgni´te,

3) wartoÊç kapita∏u w∏asnego jednostki, jej wynik

finansowy za rok obrotowy, nieop∏aconà przez

bank wartoÊç udzia∏u w kapitale jednostki,

4) wartoÊç otrzymanych lub nale˝nych dywidend

za rok obrotowy oraz stopieƒ udzia∏u banku

w zarzàdzaniu,

2) warunki oprocentowania i terminy wymagalnoÊci po˝yczek,

17. informacje o stanie i zmianach rezerw celowych,

z podzia∏em na kategorie nale˝noÊci, powinny

obejmowaç

1) stan rezerw na poczàtek roku obrotowego,

2) zwi´kszenia, wykorzystanie i rozwiàzanie rezerw,

3) stan rezerw na koniec roku obrotowego,

4) wymagany poziom rezerw celowych wed∏ug stanu na koniec roku obrotowego, zgodnie z obowiàzujàcymi przepisami. Je˝eli stan rezerw wykazany w pkt 3 nie osiàgnà∏ poziomu rezerw

okreÊlonego w niniejszym punkcie, nale˝y przedstawiç szczegó∏owe wyjaÊnienia w tym zakresie,

18. dane o rezerwach na przysz∏e zobowiàzania wed∏ug rodzaju zobowiàzaƒ, z uwzgl´dnieniem stanu

na poczàtek roku obrotowego, zwi´kszeƒ i wykorzystania oraz stanu na koniec roku obrotowego,

19. dane o stanie odpisów aktualizujàcych wartoÊç aktywów (z wy∏àczeniem rezerw celowych) wed∏ug

rodzajów aktywów, ze wskazaniem stanu na poczàtek roku obrotowego, zwi´kszeƒ i zmniejszeƒ

oraz stanu na koniec roku obrotowego,

20. dane o zobowiàzaniach warunkowych i zabezpieczeniach, obejmujàce

1) wykaz udzielonych gwarancji i por´czeƒ, w tym

wekslowych oraz innych udzielonych zobowiàzaƒ o charakterze gwarancyjnym,

2) zestawienie gwarancji i por´czeƒ emisji udzielonych emitentom, z uwzgl´dnieniem

a) nazwy emitentów papierów wartoÊciowych,

którym bank gwarantuje przej´cie emisji,

b) rodzaju gwarantowanych papierów wartoÊciowych,

c) warunków zawartej umowy gwarancyjnej

i wskazanie kwoty, do jakiej bank zobowiàza∏

si´ zaanga˝owaç w przypadku realizacji umowy gwarancyjnej,

d) informacji o powiàzaniach finansowych, organizacyjnych, personalnych pomi´dzy bankiem a podmiotem, któremu bank udzieli∏

gwarancji,

e) informacji, czy papiery wartoÊciowe obj´te

gwarancjà sà zbywalne, czy znajdujà si´ lub

b´dà skierowane do publicznego obrotu,

3) dane o zawartych kontraktach opcji subskrypcji

lub sprzeda˝y akcji zwyk∏ych banku,

4) informacje o zaproponowanej wyp∏acie dywidendy, jeÊli nie zosta∏a ona formalnie zatwierdzona, a tak˝e o jakichkolwiek nieuj´tych skumulowanych dywidendach z akcji uprzywilejowanych,

5) szczegó∏owe dane o aktywach banku, które stanowià zabezpieczenie zobowiàzaƒ w∏asnych

banku oraz zobowiàzaƒ strony trzeciej, a tak˝e

o wartoÊci zobowiàzaƒ banku podlegajàcych

zabezpieczeniu tymi aktywami,

6) informacje na temat nieuj´tych w bilansie

transakcji z przyrzeczeniem odkupu,

7) informacje o udzielonych zobowiàzaniach

finansowych, w tym o udzielonych zobowiàzaniach nieodwo∏alnych,

Poz. 1002

8) informacje o wartoÊci nominalnej instrumentów

bazowych b´dàcych przedmiotem kontraktów

na instrumenty pochodne, z uwzgl´dnieniem

a) rodzajów zawartych kontraktów (opcje, instrumenty zamiany, terminowe instrumenty

finansowe),

b) rodzajów instrumentów bazowych,

c) podzia∏u wed∏ug instrumentów bazowych do

otrzymania i wydania (sprzedane i nabyte),

21. informacje o stosowanych przez bank zasadach

rachunkowoÊci zabezpieczeƒ, z uwzgl´dnieniem

podzia∏u na zabezpieczanie wartoÊci godziwej, zabezpieczanie przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych

oraz zabezpieczanie inwestycji w podmiocie zagranicznym, obejmujàce co najmniej

1) opis zabezpieczeƒ,

2) opis instrumentów finansowych wyznaczonych

jako instrumenty zabezpieczajàce oraz ich wartoÊç godziwà na dzieƒ bilansowy,

3) charakter ryzyka, przed którym bank si´ zabezpiecza,

4) termin, w którym oczekuje si´ przeprowadzenia

prognozowanych transakcji obj´tych zabezpieczeniem, oraz przewidywany okres, w którym

transakcje te wp∏ynà na wynik finansowy,

5) opis prognozowanych transakcji, w odniesieniu

do których uprzednio stosowano zasady rachunkowoÊci zabezpieczeƒ, lecz obecnie bank

nie spodziewa si´ ponownego przeprowadzenia takich transakcji,

22. dane na temat znaczàcych warunków umów dotyczàcych instrumentów finansowych, które mogà

wp∏ywaç na wartoÊç, termin i stopieƒ pewnoÊci

przysz∏ych przep∏ywów Êrodków pieni´˝nych,

z uwzgl´dnieniem podzia∏u na rodzaje aktywów

i zobowiàzaƒ finansowych, zarówno bilansowych,

jak i pozabilansowych,

23. informacje z zakresu rachunku zysków i strat

1) informacje o przychodach (w tym z tytu∏u prowizji) i kosztach prowadzenia przez bank dzia∏alnoÊci maklerskiej,

2) dane o odpisach amortyzacyjnych Êrodków

trwa∏ych i wartoÊci niematerialnych i prawnych,

odpisach z tytu∏u aktualizacji wartoÊci majàtku

trwa∏ego rzeczowego i finansowego, z uwzgl´dnieniem podzia∏u na grupy rodzajowe Êrodków

trwa∏ych i rodzaje aktywów finansowych,

3) dane o skutkach wyceny aktywów finansowych

dost´pnych do sprzeda˝y do poziomu wartoÊci

godziwej,

4) informacje o przychodach i kosztach na aktywach finansowych dost´pnych do sprzeda˝y,

które zosta∏y usuni´te z bilansu (sprzedane, zlikwidowane),

5) informacje o przychodach i kosztach z tytu∏u

sprzedanych aktywów finansowych, których

wartoÊç godziwa nie mog∏a byç wczeÊniej wiarygodnie wyceniona, ze wskazaniem wartoÊci bilansowej aktywów ustalonej na dzieƒ sprzeda˝y,

6) informacje o zyskach i stratach nadzwyczajnych,

7) informacje o dokonanych odpisach w koszty

nale˝noÊci nieÊciàgalnych, z podzia∏em na tytu∏y odpisów i sposób dokonania odpisu —

w ci´˝ar utworzonych rezerw, w ci´˝ar kosztów na operacjach finansowych oraz w ci´˝ar

pozosta∏ych kosztów operacyjnych, z wyszczególnieniem strat poniesionych z tytu∏u kredytów i po˝yczek,

8) informacje o przychodach z tytu∏u dywidend,

w podziale na jednostki, od których otrzymano

dywidendy,

9) informacje o nak∏adach poniesionych w zwiàzku z nabyciem lub wytworzeniem Êrodków

trwa∏ych w budowie i wartoÊci niematerialnych i prawnych oraz o planowanych nak∏adach w okresie najbli˝szych 12 miesi´cy,

10) propozycje podzia∏u zysku lub pokrycia straty

za rok obrotowy,

11) informacje o przychodach, kosztach i wynikach dzia∏alnoÊci zaniechanej w roku obrotowym lub przewidzianej do zaniechania w nast´pnym okresie, wraz z wyjaÊnieniami przyczyn zaniechania,

24. informacje o wartoÊci aktywów i utworzonej rezerwy na odroczony podatek dochodowy, powsta∏ych w zwiàzku z przejÊciowymi ró˝nicami mi´dzy

wykazywanà w ksi´gach rachunkowych wartoÊcià

aktywów i pasywów a ich wartoÊcià podatkowà

oraz stratà podatkowà mo˝liwà do rozliczenia

w przysz∏oÊci, obejmujàce w szczególnoÊci

1) wysokoÊç rezerwy z tytu∏u odroczonego podatku dochodowego i aktywów z tytu∏u odroczonego podatku dochodowego za lata poprzednie,

w tym odniesionych na kapita∏ z aktualizacji wyceny,

2) dokonane w ciàgu roku obrotowego rozliczenia

rezerwy na odroczony podatek dochodowy i aktywów z tytu∏u odroczonego podatku dochodowego utworzonych w latach poprzednich, z wyodr´bnieniem dokonanych rozliczeƒ z kapita∏em z aktualizacji wyceny,

3) utworzone w roku obrotowym aktywa z tytu∏u

odroczonego podatku dochodowego, z wyszczególnieniem cz´Êci odniesionej na kapita∏

z aktualizacji wyceny,

4) utworzona w roku obrotowym rezerwa z tytu∏u

odroczonego podatku dochodowego, z wyszczególnieniem cz´Êci odniesionej na kapita∏

z aktualizacji wyceny,

5) stan aktywów z tytu∏u odroczonego podatku

dochodowego na koniec roku obrotowego,

w tym stan aktywów rozliczanych z kapita∏em

z aktualizacji wyceny,

6) stan rezerwy z tytu∏u odroczonego podatku dochodowego na koniec roku obrotowego, w tym

stan rezerwy dotyczàcy operacji rozliczanych

z kapita∏em z aktualizacji wyceny,

Poz. 1002

7) wysokoÊç obcià˝ajàcego wynik finansowy podatku dochodowego za dany rok obrotowy,

z podzia∏em na

a) cz´Êç bie˝àcà,

b) cz´Êç odroczonà,

25. zagregowane dane dotyczàce

1) korzystania z kredytów, po˝yczek, gwarancji

i por´czeƒ przez pracowników, cz∏onków zarzàdu i organów nadzorczych, ze wskazaniem warunków oprocentowania i terminów sp∏aty,

2) wynagrodzeƒ, ∏àcznie z wynagrodzeniem z zysku, wyp∏aconych lub nale˝nych cz∏onkom zarzàdu i organów nadzorczych banku,

3) przeci´tnego w roku obrotowym zatrudnienia

(w etatach),

4) kosztów zwiàzanych z utworzeniem rezerw na

przysz∏e zobowiàzania wobec pracowników,

z wyszczególnieniem tytu∏ów,

5) kosztów poniesionych na finansowanie pracowniczych programów emerytalnych,

26. informacje o transakcjach z podmiotami powiàzanymi z bankiem kapita∏owo lub organizacyjnie,

z uwzgl´dnieniem zasad polityki kredytowej banku wzgl´dem podmiotów powiàzanych oraz procentowego udzia∏u przypadajàcego na transakcje

z tymi podmiotami, z podzia∏em na

1) nale˝noÊci i zobowiàzania,

2) g∏ówne pozycje przychodów i kosztów, w tym

odsetki i prowizje, koszty rezerw na kredyty

i po˝yczki,

3) udzielone zobowiàzania finansowe, w tym nieodwo∏alne,

27. informacja o istotnych transakcjach (wraz z ich

kwotami) zawartych przez jednostk´ na innych

warunkach ni˝ rynkowe ze stronami powiàzanymi,

przez które rozumie si´ jednostki powiàzane oraz

1) osob´, która jest cz∏onkiem organu zarzàdzajàcego, nadzorujàcego lub administrujàcego jednostki lub jednostki z nià powiàzanej, lub

2) osob´, która jest ma∏˝onkiem lub osobà faktycznie pozostajàcà we wspólnym po˝yciu, krewnym lub powinowatym do drugiego stopnia,

przysposobionym lub przysposabiajàcym, osobà zwiàzanà z tytu∏u opieki lub kurateli w stosunku do którejkolwiek z osób b´dàcych cz∏onkami organu zarzàdzajàcego, nadzorujàcego

lub administrujàcego jednostki lub jednostki

z nià powiàzanej, lub

3) jednostk´ kontrolowanà, wspó∏kontrolowanà

lub innà jednostk´, na którà znaczàcy wp∏yw

wywiera lub posiada w niej znaczàcà iloÊç g∏osów, bezpoÊrednio albo poÊrednio osoba,

o której mowa w pkt 1 i 2, lub

4) jednostk´ realizujàcà program Êwiadczeƒ pracowniczych po okresie zatrudnienia, skierowany do pracowników jednostki lub innej jednostki b´dàcej jednostkà powiàzanà w stosunku do

tej jednostki

— wraz z informacjami okreÊlajàcymi charakter

tych transakcji. Informacje dotyczàce poszczególnych transakcji mogà byç zgrupowane wed∏ug ich

rodzaju, z wyjàtkiem przypadku, gdy informacje

na temat poszczególnych transakcji sà niezb´dne

dla zrozumienia ich wp∏ywu na sytuacj´ majàtkowà, finansowà i wynik finansowy jednostki,

28. informacje o celach i zasadach zarzàdzania ryzykiem, z wyszczególnieniem podzia∏u na nast´pujàce kategorie ryzyka

1) ryzyko rynkowe, w tym

a) ryzyko walutowe,

b) ryzyko stopy procentowej,

c) ryzyko cenowe,

2) ryzyko kredytowe,

3) ryzyko p∏ynnoÊci,

4) ryzyko operacyjne,

29. dla wszystkich klas aktywów finansowych i zobowiàzaƒ finansowych, zarówno bilansowych, jak

i pozabilansowych

Poz. 1002

1) informacje na temat obcià˝enia ryzykiem stopy

procentowej, w tym umowne daty zmiany

oprocentowania lub terminy p∏atnoÊci,

2) informacje na temat obcià˝enia ryzykiem kredytowym, w tym wartoÊç, która najlepiej odzwierciedla maksymalne obcià˝enie ryzykiem

kredytowym na dzieƒ bilansowy (nie uwzgl´dniajàc wartoÊci zabezpieczeƒ na majàtku)

w przypadku, gdyby kontrahent nie wype∏ni∏

warunków umowy dotyczàcej instrumentów

finansowych,

30. informacje o charakterze i celu gospodarczym zawartych przez jednostk´ umów nieuwzgl´dnionych w bilansie w zakresie niezb´dnym do oceny

ich wp∏ywu na sytuacj´ majàtkowà, finansowà

i wynik finansowy jednostki,

31. informacje o prowadzonej przez bank dzia∏alnoÊci

powierniczej,

32. informacje o sekurytyzacji aktywów banku, z wyszczególnieniem co najmniej

1) wartoÊci oraz rodzaju wierzytelnoÊci obj´tych

sekurytyzacjà,

2) wartoÊci oraz rodzaju otrzymanych papierów

wartoÊciowych.

1002

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW1)

z dnia 29 sierpnia 2008 r.

w sprawie szczególnych zasad rachunkowoÊci banków2)

Na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. a ustawy

z dnia 29 wrzeÊnia 1994 r. o rachunkowoÊci (Dz. U.

z 2002 r. Nr 76, poz. 694, z póên. zm.3)) zarzàdza si´, co

nast´puje

Rozdzia∏ 1

Przepisy ogólne