Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 2007 r. w sprawie wprowadzenia programów zwalczania enzootycznej białaczki bydła, gruźlicy bydła, brucelozy u bydła, wścieklizny, gąbczastej encefalopatii bydła oraz programu zwalczania i kontroli zakażeń wirusami wysoce zjadliwej grypy ptaków d. pomoru drobiu u drobiu i ptaków dzikich

§ 1. Wprowadza si´ na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej program

1) zwalczania enzootycznej bia∏aczki byd∏a (Enzootic

bovine leucosis — EBL), który jest okreÊlony w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia;

2) zwalczania gruêlicy byd∏a (Bovine tuberculosis),

który jest okreÊlony w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia;

3) zwalczania brucelozy u byd∏a (B. abortus), który

jest okreÊlony w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia;

———————

4) zwalczania wÊcieklizny (Rabies), który jest okreÊlony w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia;

5) zwalczania gàbczastej encefalopatii byd∏a (Bovine spongiform encephalopathy — BSE), który

jest okreÊlony w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia;

6) zwalczania i kontroli zaka˝eƒ wirusami wysoce zjadliwej grypy ptaków d. pomoru drobiu u drobiu

i ptaków dzikich (Highly patogenic avian influenza

— HPAI), który jest okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do

rozporzàdzenia.

§ 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia.

1) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.

z 2005 r. Nr 23, poz. 188 i Nr 33, poz. 289 oraz z 2006 r.

Nr 17, poz. 127, Nr 144, poz. 1045 i Nr 249, poz. 1830.

Prezes Rady Ministrów: J. Kaczyƒski

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Rady Ministrów

z dnia 30 maja 2007 r. (poz. 714)

Za∏àcznik nr 1

PROGRAM ZWALCZANIA ENZOOTYCZNEJ BIA¸ACZKI BYD¸A

(ENZOOTIC BOVINE LEUCOSIS — EBL)

1.

Identyfikacja programu

Paƒstwo Cz∏onkowskie: Rzeczpospolita Polska

Choroba

Enzootyczna bia∏aczka

byd∏a

Rok wdro˝enia

2007

Data wys∏ania

do Komisji Europejskiej: 31 maja 2006 r.

2.

Dane historyczne dotyczàce sytuacji

epizootycznej w zakresie enzootycznej

bia∏aczki byd∏a

Zwalczanie enzootycznej bia∏aczki byd∏a jest

prowadzone w Rzeczypospolitej Polskiej od

1979 r. Pierwotnie zwalczanie enzootycznej bia∏aczki byd∏a prowadzono na podstawie rozporzàdzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia

22 sierpnia 1927 r. o zwalczaniu zaraêliwych

chorób zwierz´cych (Dz. U. Nr 77, poz. 673,

z póên. zm.) oraz rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa z dnia 28 marca 1979 r. w sprawie obowiàzku zg∏aszania oraz zwalczania enzootycznej

bia∏aczki byd∏a (Dz. U. Nr 8, poz. 51), na podstawie którego w § 1 w∏àczono enzootycznà bia∏aczk´ byd∏a do chorób podlegajàcych zwalczaniu, a jej postaç guzowatà do zaraêliwych chorób zwierz´cych podlegajàcych obowiàzkowi

zg∏aszania zgodnie z art. 20 rozporzàdzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 sierpnia

1927 r. o zwalczaniu zaraêliwych chorób zwierz´cych. Zgodnie z przepisami powy˝szego rozporzàdzenia zwierz´, u którego podejrzewano

bia∏aczk´ guzowatà, powinno byç zabite po

uprzednim odosobnieniu i oznakowaniu przez

wyci´cie trójkàtnego otworu w lewej ma∏˝owinie usznej, a jego zw∏oki poddane badaniu histopatologicznemu w kierunku enzootycznej

bia∏aczki byd∏a. Je˝eli badanie potwierdzi∏o wystàpienie tej choroby, wojewoda wydawa∏ decyzj´ o uznaniu gospodarstwa za zapowietrzone

enzootycznà bia∏aczkà byd∏a.

W decyzji tej wojewoda móg∏ nakazaç

1) poddanie zwierzàt okresowym badaniom

w kierunku enzootycznej bia∏aczki byd∏a;

2) odosobnienie lub zabicie zwierzàt, u których

stwierdzono t´ chorob´;

3) oczyszczenie i odka˝enie pomieszczeƒ dla

zwierzàt albo zakazaç wyprowadzania byd∏a

z gospodarstwa, z wyjàtkiem zwierzàt przeznaczonych do uboju lub kierowanych do izolacji.

Za byd∏o zabite przys∏ugiwa∏o odszkodowanie

w wysokoÊci wartoÊci rynkowej zwierz´cia.

JednoczeÊnie, zgodnie z § 3 powy˝szego rozporzàdzenia, gospodarstwo uznawane by∏o za wolne od enzootycznej bia∏aczki byd∏a, je˝eli

1) prowadzone by∏y systematyczne badania laboratoryjne, na podstawie których nie wykryto choroby w okresie ostatnich dwóch lat, lub

2) nie wykryto postaci guzowatej enzootycznej

bia∏aczki byd∏a w okresie ostatnich pi´ciu lat,

a ponadto

3) w razie uprzedniego uznania gospodarstwa

za zapowietrzone, je˝eli zosta∏y spe∏nione nakazy i zakazy okreÊlone w decyzji wojewody,

a zwierz´ta nowo wprowadzone do gospodarstwa pochodzi∏y z gospodarstw uznanych

za wolne od enzootycznej bia∏aczki byd∏a.

Obszar województwa by∏ uznawany za wolny od

enzootycznej bia∏aczki byd∏a, je˝eli

1) w okresie ostatnich 5 lat w pog∏owiu byd∏a

wykryto nie wi´cej ni˝ 0,03 promile zwierzàt

dotkni´tych bia∏aczkà guzowatà;

2) usuwane by∏y wszystkie zwierz´ta, u których

stwierdzono enzootycznà bia∏aczk´ byd∏a

w wyniku powszechnych okresowych badaƒ

laboratoryjnych;

3) zwierz´ta wprowadzane na teren województwa pochodzi∏y z gospodarstw uznanych za

wolne od enzootycznej bia∏aczki byd∏a.

Uznanie gospodarstwa lub obszaru województwa za wolne od tej choroby stwierdza∏, zgodnie

z powy˝szym rozporzàdzeniem, wojewódzki zak∏ad weterynarii. Wojewoda móg∏ zarzàdziç badanie byd∏a w kierunku enzootycznej bia∏aczki

byd∏a oraz rejestracj´ zwierzàt dotkni´tych tà

chorobà na obszarze województwa, okreÊlonych gmin lub gospodarstw oraz wprowadziç

ograniczenie lub ca∏kowity zakaz wwozu, wywozu, rozprowadzania byd∏a do chowu i hodowli

oraz do innych celów z obszarów lub gospodarstw nieuznanych za wolne od enzootycznej

bia∏aczki byd∏a. Wojewodowie korzystali z tych

mo˝liwoÊci prawnych, jednak˝e niewystarczajàce Êrodki bud˝etowe przeznaczone na zwalczanie chorób zakaênych zwierzàt nie pozwala∏y na

zwalczenie tej choroby na terytorium paƒstwa.

Od 1989 r., tj. od wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia

Ministra Rolnictwa, LeÊnictwa i Gospodarki

˚ywnoÊciowej z dnia 3 paêdziernika 1989 r.

w sprawie obowiàzku zg∏aszania oraz zwalczania enzootycznej bia∏aczki byd∏a (Dz. U. Nr 57,

poz. 341), na podstawie którego do zaraêliwych

chorób zwierz´cych podlegajàcych obowiàzkowi zg∏aszania oraz zwalczania w∏àczono enzootycznà bia∏aczk´ byd∏a, rozpocz´to bardziej intensywne dzia∏ania majàce na celu zwalczenie

tej choroby. Przepisy prawa pozwala∏y w tym

czasie na wprowadzenie dodatkowych Êrodków

zwalczania, gdy˝ w razie podejrzenia lub stwierdzenia enzootycznej bia∏aczki byd∏a mog∏y zostaç zastosowane nast´pujàce Êrodki

1) odosobnienie, obserwowanie, rejestrowanie

i znakowanie zwierzàt dotkni´tych enzootycznà bia∏aczkà byd∏a;

2) uznanie gospodarstwa lub jego cz´Êci za zamkni´te dla wyprowadzania i wprowadzania

do niego zwierzàt chorych, podejrzanych

o chorob´ bàdê wra˝liwych na nià oraz okreÊlenie sposobu zu˝ycia surowców ze zwierzàt

dotkni´tych enzootycznà bia∏aczkà byd∏a;

3) zakaz obrotu byd∏em dotkni´tym enzootycznà

bia∏aczkà byd∏a lub podejrzanym o t´ chorob´

w celach chowu lub hodowli;

4) badanie przez lekarza weterynarii zwierzàt

podejrzanych o enzootycznà bia∏aczk´ byd∏a

i wra˝liwych na nià oraz wykonywanie sekcji

zw∏ok zwierzàt zabitych i pad∏ych;

5) pobieranie próbek cz´Êci narzàdów i krwi

zwierzàt w celach rozpoznawczych;

6) zabijanie zwierzàt dotkni´tych enzootycznà

bia∏aczkà byd∏a, gdy mo˝na przypuszczaç, ˝e

tylko w ten sposób zostanie opanowane rozprzestrzenianie si´ choroby;

7) oczyszczanie i odka˝anie pomieszczeƒ, w których przebywa∏y zwierz´ta dotkni´te enzootycznà bia∏aczkà byd∏a;

8) og∏aszanie informacji o wybuchu i wygaÊni´ciu bia∏aczki.

Za byd∏o zabite w wyniku decyzji terenowego

organu administracji paƒstwowej o w∏aÊciwoÊci

szczególnej do spraw weterynarii stopnia wojewódzkiego posiadaczowi przys∏ugiwa∏o odszkodowanie w wysokoÊci wartoÊci szacunkowej zwierz´cia, pomniejszone o wartoÊç sprzedanego mi´sa.

Enzootycznà bia∏aczk´ byd∏a uznawano za wygas∏à i nast´powa∏o uchylenie zastosowanych

wymienionych powy˝ej restrykcji, gdy w gospodarstwie lub jego cz´Êci

1) nie wykryto tej choroby w okresie ostatnich

2 lat;

2) uzyskano dwukrotny ujemny wynik badania

serologicznego w kierunku enzootycznej bia∏aczki byd∏a, którym obj´to ca∏e pog∏owie byd∏a powy˝ej 2. roku ˝ycia, i badania wykonano w okresie ostatnich 12 miesi´cy, a przerwa mi´dzy badaniami nie by∏a mniejsza ni˝

4 miesiàce;

3) wprowadzane byd∏o pochodzi∏o z gospodarstw, w których nie stwierdzono enzootycznej bia∏aczki byd∏a, a zwierz´ta powy˝ej 2. roku ˝ycia uzyska∏y ujemny wynik badania serologicznego.

Dany obszar administracyjny paƒstwa uznawano

za wolny od enzootycznej bia∏aczki byd∏a, je˝eli

1) równoczeÊnie w 99,9 % gospodarstw nie

stwierdzono enzootycznej bia∏aczki byd∏a;

Poz. 714

2) usuni´to wszystkie zwierz´ta, u których stwierdzono t´ chorob´.

Od grudnia 1997 r., to jest od wejÊcia w ˝ycie

ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu

chorób zakaênych zwierzàt, badaniu zwierzàt

rzeênych i mi´sa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej

(Dz. U. z 1999 r. Nr 66, poz. 752, z póên. zm.), prowadzono zwalczanie enzootycznej bia∏aczki byd∏a

zgodnie z rozporzàdzeniem Ministra Rolnictwa,

LeÊnictwa i Gospodarki ˚ywnoÊciowej z dnia

3 paêdziernika 1989 r. w sprawie obowiàzku zg∏aszania oraz zwalczania enzootycznej bia∏aczki byd∏a, które w tym czasie nadal obowiàzywa∏o.

Do 1998 r. w Polsce obowiàzywa∏ podzia∏ administracyjny na 49 województw. W tym okresie

wiele województw uzyska∏o status wolnych od

enzootycznej bia∏aczki byd∏a na podstawie wydanych przez wojewodów rozporzàdzeƒ o uzyskaniu statusu wolnego od tej choroby.

Od dnia 1 stycznia 1999 r., w wyniku reformy

paƒstwa i powstania nowych województw i powiatów, dokonano zmian w podziale administracyjnym i z tego wzgl´du obszar niektórych by∏ych rejonów obj´tych zwalczaniem enzootycznej bia∏aczki byd∏a rozdzielono pomi´dzy nowo

powsta∏e powiaty i województwa. Zmiana podzia∏u administracyjnego paƒstwa spowodowa∏a sytuacj´, ˝e w wielu obecnie istniejàcych województwach i powiatach dosz∏o do zmiany odsetka stad wolnych i nie mo˝na go okreÊliç jako

wi´kszy ni˝ 99,98 %.

W 1999 r. wesz∏o w ˝ycie rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki ˚ywnoÊciowej

z dnia 12 paêdziernika 1999 r. w sprawie okreÊlenia rodzaju prób, zakresu badaƒ i sposobu prowadzenia dokumentacji przy badaniach kontrolnych wyst´powania zaka˝eƒ zwierzàt oraz pozosta∏oÊci chemicznych, biologicznych, leków

i ska˝eƒ promieniotwórczych w tkankach zwierzàt, mi´sie, Êrodkach spo˝ywczych pochodzenia

zwierz´cego i niejadalnych surowcach zwierz´cych (Dz. U. Nr 93, poz. 1080, z póên. zm.), które

precyzowa∏o sposób post´powania przy zwalczaniu enzootycznej bia∏aczki byd∏a, a w szczególnoÊci sposób prowadzenia badaƒ kontrolnych w kierunku tej choroby. Zasady te by∏y

zgodne z przepisami prawa wspólnotowego.

Jednak˝e nale˝y stwierdziç, ˝e do dnia 1 maja

2004 r. gospodarstwa by∏y traktowane jako pojedyncze jednostki epizootyczne, zatem nie prowadzono monitoringu w odniesieniu do stad,

tylko w odniesieniu do gospodarstw na danym

obszarze. W zale˝noÊci od sytuacji epizootycznej

powiatów zwierz´ta do badania typowano w taki sposób, aby

1) na terenie powiatu, gdzie poziom zaka˝onych

zwierzàt nie przekracza∏ 99,8 %, zbadaç 1/3 pog∏owia w gospodarstwach, przy czym powiaty

dzielono na mniejsze jednostki — gminy;

2) typowanie w przybli˝eniu odpowiada∏o oko∏o 1/3 liczebnoÊci pog∏owia na danym obszarze.

W zwiàzku z powy˝szym na obszarach, które

otrzyma∏y status wolnych od enzootycznej bia∏aczki byd∏a, prowadzono badania kontrolne

zgodnie z przedstawionymi wy˝ej za∏o˝eniami,

a w gospodarstwach, w których wystàpi∏o podejrzenie enzootycznej bia∏aczki byd∏a lub

stwierdzono wystàpienie tej choroby, prowadzono zwalczanie enzootycznej bia∏aczki byd∏a.

Jednak˝e ze wzgl´du na zbyt ma∏à iloÊç Êrodków bud˝etowych, przeznaczonych w szczególnoÊci na wykup byd∏a z dodatnim wynikiem badaƒ w kierunku enzootycznej bia∏aczki byd∏a, Inspekcja Weterynaryjna nie mog∏a we w∏aÊciwy

sposób zwalczaç tej choroby.

Po dniu 1 maja 2004 r. w stadach uznanych

wczeÊniej za wolne od enzootycznej bia∏aczki

byd∏a nadal sà prowadzone badania kontrolne

oraz zwalczanie choroby w stadach uznanych za

zaka˝one, ze szczególnym naciskiem na wykupienie wszystkich sztuk byd∏a z dodatnimi wynikami w kierunku enzootycznej bia∏aczki byd∏a.

Tabela 1

Poz. 714

Enzootycznà bia∏aczk´ byd∏a zwalcza si´ na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 marca

2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt (Dz. U. Nr 69,

poz. 625, z póên. zm.) oraz rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lutego

2005 r. w sprawie zwalczania enzootycznej bia∏aczki byd∏a (Dz. U. Nr 30, poz. 260).

Badania kontrolne w kierunku enzootycznej bia∏aczki byd∏a prowadzi si´ zgodnie z rozporzàdzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

17 grudnia 2004 r. w sprawie okreÊlenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badaƒ kontrolnych zaka˝eƒ

zwierzàt (Dz. U. Nr 282, poz. 2813 oraz z 2006 r.

Nr 44, poz. 315). Od tego czasu rozpocz´to prowadzenie badaƒ monitoringowych w kierunku

enzootycznej bia∏aczki byd∏a w stadach.

Liczb´ badaƒ w kierunku enzootycznej bia∏aczki

byd∏a wraz z liczbà dodatnich wyników w latach

1999—2004 ilustrujà tabele 1—3.

Tabela 2

Tabela 3

Graficzne odzwierciedlenie tabel 1—3 przedstawiajà wykresy 1—3.

Wykres 1

Wykres 2

Wykres 3

Wi´kszoÊç przypadków enzootycznej bia∏aczki

byd∏a jest diagnozowana na etapie przedklinicznym. W tym celu do diagnostyki wykorzystuje

si´ metody badania serologicznego. Opisywane

w programie wielkoÊci odnoszà si´ do tego etapu przebiegu choroby.

enzootycznej bia∏aczki byd∏a program ten b´dzie przedk∏adany Komisji Europejskiej w formie corocznych wniosków.

Celem programu jest doprowadzenie do uznania poszczególnych regionów — powiatów za

urz´dowo wolne od enzootycznej bia∏aczki

byd∏a poprzez doprowadzenie do uzyskania

przez minimum 99,8 % stad na ich obszarze

statusu stad urz´dowo wolnych od enzootycznej bia∏aczki byd∏a. Celem d∏ugofalowym jest

umo˝liwienie uznania terytorium Rzeczypospolitej Polskiej za urz´dowo wolne od tej choroby.

Guzowata postaç bia∏aczki byd∏a wyst´puje

w Rzeczypospolitej Polskiej bardzo rzadko.

W 2004 r. odnotowano 12 potwierdzonych przypadków, natomiast w 2005 r. — 16 przypadków,

przede wszystkim w województwach warmiƒsko-mazurskim i kujawsko-pomorskim.

Na podstawie danych przedstawionych w ust. 6

pkt 1 mo˝na przyjàç, ˝e obecnie najbardziej satysfakcjonujàca sytuacja w odniesieniu do bia∏aczki jest w województwach: lubelskim, podkarpackim i Êwi´tokrzyskim, a najmniej w województwach: kujawsko-pomorskim, lubuskim,

pomorskim, warmiƒsko-mazurskim, wielkopolskim oraz zachodniopomorskim.

3.

Opis programu

Program zwalczania enzootycznej bia∏aczki byd∏a by∏ prowadzony w Rzeczypospolitej Polskiej w 2006 r. ze Êrodków bud˝etu paƒstwa.

Natomiast od 2007 r. wprowadza si´ program

zwalczania tej choroby wspó∏finansowany ze

Êrodków Unii Europejskiej. Programem zostanie obj´tych 16 województw, w których sk∏ad

wchodzi 314 powiatów oraz 65 miast na prawach powiatu.

Okres trwania programu zwalczania enzootycznej bia∏aczki byd∏a jest zaplanowany na 3 kolejne lata kalendarzowe, tj. lata 2007—2009. Ze

wzgl´du na przewidywanà dynamik´ zmian

w zakresie sytuacji epizootycznej dotyczàcej

4.

Ârodki przewidziane programem

Sposób post´powania w przypadku wystàpienia podejrzenia lub stwierdzenia enzootycznej

bia∏aczki byd∏a w stadzie jest okreÊlony w rozporzàdzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 7 lutego 2005 r. w sprawie zwalczania enzootycznej bia∏aczki byd∏a oraz w rozporzàdzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

27 czerwca 2005 r. w sprawie szczegó∏owych

wymagaƒ weterynaryjnych niezb´dnych do

uzyskania i zachowania uznania stada lub gospodarstwa za urz´dowo wolne lub wolne od

chorób zakaênych zwierzàt (Dz. U. Nr 126,

poz. 1058), które wdra˝ajà postanowienia dyrektywy Rady 64/432/EWG z dnia 26 czerwca

1964 r. w sprawie problemów zdrowotnych

zwierzàt wp∏ywajàcych na handel wewnàtrzwspólnotowy byd∏em i trzodà chlewnà (Dz. Urz.

WE 121 z 29.07.1964, str. 1977; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 1, str. 13).

Przepisy wymienionych rozporzàdzeƒ b´dà stanowiç podstaw´ prawnà podejmowanych dzia∏aƒ.

4.1.

Poz. 714

Wykaz Êrodków przewidzianych programem

Okres trwania programu: rok 2007

⌧ kontrola

⌧ zwalczanie

⌧ badanie

⌧ badanie

⌧ ubój zwierzàt chorych

⌧ ubój zwierzàt chorych

 zabijanie zwierzàt chorych

 zabijanie zwierzàt chorych

 szczepienie

 rozszerzenie zabijania lub uboju

 leczenie

 niszczenie produktów

 niszczenie produktów

⌧ monitorowanie lub nadzór

 inne Êrodki (wymieniç)

4.2.

skiej, informuje Komisj´ Europejskà o post´pach w jego realizacji zgodnie z przepisami obowiàzujàcymi w Unii Europejskiej.

W∏adza centralna odpowiedzialna za nadzór

i koordynacj´ w województwach, na których

obszarze program b´dzie realizowany

Zgodnie z art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 11 marca

2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt, organ szczebla centralnego — G∏ówny Lekarz Weterynarii

nadzoruje realizacj´ programu zwalczania chorób zakaênych zwierzàt, a poniewa˝ jest on

wspó∏finansowany ze Êrodków Unii Europej-

4.3.

Wskazanie obszarów geograficznych, na których program b´dzie realizowany

Program b´dzie realizowany na ca∏ym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w 16 województwach, w których sk∏ad wchodzi 314 powiatów

oraz 65 miast na prawach powiatu.

4.4.

Dzia∏ania wdro˝one programem

4.4.1. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do rejestracji stad — gospodarstw

Stada — gospodarstwa w Polsce, gdzie sà utrzymywane zwierz´ta gospodarskie, sà zarejestrowane w Centralnej Bazie Danych Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierzàt prowadzonym

przez Agencj´ Restrukturyzacji i Modernizacji

Rolnictwa o gospodarstwach, zgodnie z poni˝szymi przepisami

1) ustawà z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym

systemie ewidencji producentów, ewidencji

gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie p∏atnoÊci (Dz. U. z 2004 r.

Nr 10, poz. 76, z póên. zm.);

2) ustawà z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie

identyfikacji i rejestracji zwierzàt (Dz. U. Nr 91,

poz. 872, z póên. zm.);

3) ustawà z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie

zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt;

4) rozporzàdzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie

szczegó∏owego zakresu danych zamieszczanych w rejestrze zwierzàt gospodarskich

oznakowanych (Dz. U. Nr 152, poz. 1605).

4.4.2. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do identyfikacji i rejestracji zwierzàt

1) ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie

identyfikacji i rejestracji zwierzàt;

2) rozporzàdzenie nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000 r. ustanawiajàce system identyfikacji i rejestracji byd∏a dotyczàcy etykietowania wo∏owiny i produktów z wo∏owiny i uchylajàce rozporzàdzenie Rady (WE) nr 820/97 (Dz. Urz. UE L 204

z 11.08.2000, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 30, str. 248);

3) rozporzàdzenie Komisji nr 911/2004 z dnia

29 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporzàdzenia (WE) nr 1760/2000 Parlamentu

Europejskiego i Rady w zakresie kolczyków,

paszportów i rejestrów gospodarstw (Dz. Urz.

UE L 163 z 30.04.2004, str. 65; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 46, str. 242);

4) rozporzàdzenie Komisji nr 494/98 z dnia 27 lutego 1998 r. ustanawiajàce szczegó∏owe przepisy wykonawcze do rozporzàdzenia Rady (WE)

nr 820/97 w odniesieniu do stosowania minimalnych sankcji administracyjnych w ramach

systemu identyfikacji i rejestracji byd∏a (Dz. Urz.

WE L 60 z 28.02.1998, str. 78; Dz. Urz. UE Polskie

wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 46, str. 12);

5) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie sposobu oznakowania byd∏a, owiec i kóz oraz Êwiƒ,

okreÊlenia wzorów znaków identyfikacyjnych

oraz wymagaƒ i warunków technicznych kolczyków dla zwierzàt gospodarskich (Dz. U.

Nr 136, poz. 1455, z póên. zm.);

Poz. 714

6) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 28 lipca 2004 r. w sprawie okreÊlenia wzoru paszportu konia i wzoru paszportu

byd∏a (Dz. U. Nr 203, poz. 2083);

7) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 29 lipca 2005 r. w sprawie ksi´gi

rejestracji byd∏a, Êwiƒ, owiec lub kóz (Dz. U.

Nr 151, poz. 1268 oraz z 2007 r. Nr 18, poz. 106).

Byd∏o w Rzeczypospolitej Polskiej podlega obowiàzkowi oznakowania za pomocà pary kolczyków oraz rejestracji w Centralnej Bazie Danych

Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierzàt. Ka˝dy kolczyk zawiera indywidualny numer identyfikacyjny zwierz´cia oraz zakodowane w kodzie

kreskowym inne dodatkowe informacje. Posiadacz byd∏a ma obowiàzek zakolczykowaç nowo

narodzone ciel´ niezw∏ocznie po urodzeniu

i przes∏aç zg∏oszenie o urodzeniu do Centralnej

Bazy Danych. Na wykonanie tych czynnoÊci posiadacz zwierz´cia ma 7 dni.

Wszystkie sztuki byd∏a zaopatrzone sà w paszporty, które towarzyszà zwierz´tom od urodzenia do Êmierci. Wszystkie zdarzenia takie, jak

przemieszczenie z gospodarstwa do gospodarstwa, rzeêni, zak∏adu przetwórczego, padni´cie

sà zg∏aszane do Centralnej Bazy Danych.

Siedziby stada sà zarejestrowane w Centralnej

Bazie Danych, a ka˝da z nich posiada indywidualny numer. W ka˝dym gospodarstwie posiadacz

byd∏a prowadzi rejestr stada byd∏a. Wszystkie

sztuki byd∏a znajdujàce si´ w gospodarstwie sà

wpisane do tego rejestru. Rejestr zawiera informacje dotyczàce daty urodzeƒ, zakupów, sprzeda˝y, padni´ç byd∏a, p∏ci i rasy zwierzàt.

Wszystkie wy˝ej wymienione Êrodki sà ustanowione zgodnie z przepisami Unii Europejskiej

nie tylko z powodu identyfikacji i rejestracji

zwierzàt, ale tak˝e ze wzgl´du na ochron´ zdrowia zwierzàt. Istniejàcy system w przypadku wystàpienia choroby zakaênej mo˝e zostaç u˝yty

do Êledzenia przemieszczeƒ zwierzàt.

Zastosowanie mo˝liwoÊci wynikajàcych z funkcjonowania Centralnej Bazy Danych pozwoli na

skuteczne odtwarzanie historii zwierzàt, a tym

samym na Êledzenie potencjalnych dróg zaka˝enia wirusem enzootycznej bia∏aczki byd∏a i potwierdzania dokonywanych przemieszczeƒ ze

stad o tym samym lub ró˝nym statusie epizootycznym. Ponadto oznakowanie byd∏a zgodnie

z przyj´tym systemem pozwoli na jednoznacznà

identyfikacj´ zwierzàt podejrzanych o zaka˝enie

oraz zaka˝onych.

4.4.3. Podstawy prawne obowiàzku zg∏aszania chorób

zakaênych zwierzàt

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca

2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt, enzootyczna bia∏aczka byd∏a podlega obowiàzkowi zwalczania.

Zgodnie z art. 42 tej ustawy, w przypadku podejrzenia wystàpienia enzootycznej bia∏aczki

byd∏a posiadacz jest obowiàzany do niezw∏ocznego zawiadomienia o tym organu Inspekcji

Weterynaryjnej albo najbli˝szego podmiotu

Êwiadczàcego us∏ugi z zakresu medycyny weterynaryjnej, albo wójta (burmistrza, prezydenta

miasta). Ponadto posiadacz jest obowiàzany

do: pozostawienia zwierzàt w miejscu ich przebywania i niewprowadzania tam innych zwierzàt, uniemo˝liwienia osobom postronnym dost´pu do pomieszczeƒ lub miejsc, w których

znajdujà si´ zwierz´ta podejrzane o zaka˝enie

lub chorob´ lub zw∏oki zwierz´ce, wstrzymania

si´ od wywo˝enia, wynoszenia i zbywania produktów, w szczególnoÊci mi´sa, zw∏ok zwierz´cych, pasz, wody, Êció∏ki, nawozów naturalnych

w rozumieniu przepisów o nawozach i nawo˝eniu i innych przedmiotów znajdujàcych si´

w miejscu, w którym wystàpi∏a choroba, udost´pnienia organom Inspekcji Weterynaryjnej

zwierzàt i zw∏ok zwierz´cych do badaƒ i zabiegów weterynaryjnych, a tak˝e udzielania pomocy przy ich wykonywaniu, udzielania organom

Inspekcji Weterynaryjnej oraz osobom dzia∏ajàcym w imieniu tych organów wyjaÊnieƒ i podawania informacji, które mogà mieç znaczenie

dla wykrycia choroby i êróde∏ zaka˝enia lub zapobiegania jej szerzeniu si´. Tak samo powinny

post´powaç wszystkie podmioty oraz osoby

majàce kontakt ze zwierz´tami w zwiàzku z wykonywaniem obowiàzków s∏u˝bowych lub zawodowych.

Podstawowà zasadà prawodawstwa krajowego,

tj. przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r.

o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu

chorób zakaênych zwierzàt, jest obowiàzek zg∏oszenia podejrzenia wystàpienia choroby.

W przypadku otrzymania dodatniego wyniku

badania zwierz´cia majà zastosowanie wszystkie Êrodki przewidziane w przepisach Unii Europejskiej. Zaka˝one byd∏o, jak równie˝ jego potomstwo sà poddawane ubojowi. Wyjàtek stanowi postaç kliniczna choroby (postaç guzowata), przy której zwierz´ta sà zabijane i ca∏kowicie

niszczone.

4.4.4. Ârodki przewidziane w przypadku uzyskania dodatnich wyników badaƒ w kierunku enzootycznej bia∏aczki byd∏a

Akty prawne

1) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie

zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt;

2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 7 lutego 2005 r. w sprawie zwalczania enzootycznej bia∏aczki byd∏a;

3) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie

szczegó∏owych wymagaƒ weterynaryjnych

niezb´dnych do uzyskania i zachowania

uznania stada lub gospodarstwa za urz´dowo wolne lub wolne od chorób zakaênych

zwierzàt.

Poz. 714

W przypadku otrzymania dodatniego wyniku

badania, w zale˝noÊci od sytuacji, powiatowy lekarz weterynarii podejmuje nast´pujàce dzia∏ania

1) wyznacza ognisko choroby;

2) powiadamia podmiot skupujàcy mleko o zawieszeniu temu stadu statusu stada urz´dowo wolnego od choroby;

3) zakazuje przemieszczania byd∏a do stada oraz

ze stada, chyba ˝e przemieszczenie to jest

przeprowadzane w celu dokonania natychmiastowego uboju;

4) zakazuje karmienia mlekiem pochodzàcym od

krów, u których stwierdzono chorob´, chyba

˝e

a) zostanie ono poddane obróbce cieplnej,

b) b´dà nim karmione wy∏àcznie zwierz´ta

z tego samego gospodarstwa;

5) zakazuje dostarczania mleka pochodzàcego

od krów, u których stwierdzono chorob´, do

zak∏adu przetwórczego w celu przetworzenia,

chyba ˝e zostanie ono poddane obróbce

cieplnej pod jego nadzorem;

6) nakazuje odosobnienie w stadzie zwierzàt,

u których stwierdzono chorob´, a nast´pnie

a) nakazuje wykonanie testów w kierunku enzootycznej bia∏aczki byd∏a u pozosta∏ych

zwierzàt w stadzie w wieku powy˝ej 12. miesiàca ˝ycia,

b) nakazuje przeprowadzenie

i odka˝ania

oczyszczania

— miejsc dotychczasowego utrzymywania

tych zwierzàt,

— sprz´tu i narz´dzi u˝ywanych do pozyskiwania i przechowywania mleka od

tych zwierzàt,

— sprz´tu i narz´dzi u˝ywanych przy utrzymywaniu tych zwierzàt;

7) nakazuje przeprowadzenie odka˝ania nawozu

naturalnego;

8) nakazuje zabicie lub ubój zwierzàt, u których

stwierdzono chorob´.

4.4.5. Akt prawny stanowiàcy podstaw´ ró˝nicowania statusu stad — rozporzàdzenie Ministra

Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca

2005 r. w sprawie szczegó∏owych wymagaƒ

weterynaryjnych niezb´dnych do uzyskania

i zachowania uznania stada lub gospodarstwa

za urz´dowo wolne lub wolne od chorób zakaênych zwierzàt.

4.4.6. Procedury kontrolne, w szczególnoÊci zasady

przemieszczania zwierzàt nara˝onych na kontakt lub zaka˝enie chorobà, oraz regularne kontrole gospodarstw lub obszarów, których to dotyczy.

Procedury kontrolne w zaka˝onych stadach i zasady przemieszczania okreÊlajà nast´pujàce

przepisy

1) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie

zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt;

2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 7 lutego 2005 r. w sprawie zwalczania enzootycznej bia∏aczki byd∏a;

3) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie

szczegó∏owych wymagaƒ weterynaryjnych

niezb´dnych do uzyskania i zachowania uznania stada lub gospodarstwa za urz´dowo wolne lub wolne od chorób zakaênych zwierzàt.

4.4.7. Regulacje w zakresie przeprowadzania kontroli

choroby, w tym testy.

W odniesieniu do kontroli prowadzonej w kierunku wykrywania i nadzoru nad enzootycznà

bia∏aczkà byd∏a zgodnie z obowiàzujàcymi przepisami wykorzystuje si´ nast´pujàce metody

badawcze

Testy laboratoryjne

1) test immunoenzymatyczny (ELISA) z serwatkà mleka;

2) test immunoenzymatyczny (ELISA) z krwià;

3) test immunodyfuzji w ˝elu agarowym (AGID).

Badania diagnostyczne potwierdzajàce wystàpienie enzootycznej bia∏aczki byd∏a to

1) badanie histopatologiczne;

2) reakcja polimeryzacji ∏aƒcuchowej (PCR) —

wykrywanie kwasu nukleinowego wirusa.

Rodzaj badaƒ oraz przypadki, w jakich sà wykonywane, okreÊlajà przepisy

1) rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 7 lutego 2005 r. w sprawie zwalczania enzootycznej bia∏aczki byd∏a;

2) rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie

szczegó∏owych wymagaƒ weterynaryjnych

niezb´dnych do uzyskania i zachowania uznania stada lub gospodarstwa za urz´dowo wolne lub wolne od chorób zakaênych zwierzàt;

3) rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie okreÊlenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badaƒ kontrolnych zaka˝eƒ zwierzàt.

4.4.8. Akt prawny stanowiàcy podstaw´ do uzyskania

odszkodowaƒ za zabite byd∏o — ustawa z dnia

11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt

oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt.

Zgodnie z przepisami tej ustawy za byd∏o zabite

lub poddane ubojowi z nakazu organów Inspekcji

Weterynaryjnej albo za zwierz´ta pad∏e w wyniku

Poz. 714

zastosowania zabiegów, nakazanych przez te organy przy zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt

podlegajàcych obowiàzkowi zwalczania, przys∏uguje odszkodowanie ze Êrodków bud˝etu

paƒstwa.

Odszkodowanie przys∏uguje w wysokoÊci wartoÊci rynkowej zwierz´cia.

WartoÊç rynkowà zwierz´cia okreÊla si´ na podstawie Êredniej z 3 kwot oszacowania przyj´tych

przez powiatowego lekarza weterynarii oraz

2 rzeczoznawców wyznaczonych przez wójta

(burmistrza, prezydenta miasta) z listy prowadzonej przez powiatowego lekarza weterynarii.

W przypadku zwierz´cia poddanego ubojowi, którego mi´so jest zdatne do spo˝ycia przez ludzi,

odszkodowanie pomniejsza si´ o kwoty uzyskane

ze sprzeda˝y mi´sa i ubocznych produktów zwierz´cych pozyskanych od tego zwierz´cia.

Odszkodowanie ze Êrodków bud˝etu paƒstwa

przys∏uguje równie˝ za zniszczone, z nakazu organu Inspekcji Weterynaryjnej przy zwalczaniu

chorób zakaênych zwierzàt podlegajàcych obowiàzkowi zwalczania, produkty pochodzenia

zwierz´cego w rozumieniu przepisów o produktach pochodzenia zwierz´cego, pasze oraz

sprz´t, które nie mogà byç poddane odka˝aniu.

Odszkodowanie przys∏uguje w wysokoÊci wartoÊci rynkowej zniszczonych produktów pochodzenia zwierz´cego w rozumieniu przepisów

o produktach pochodzenia zwierz´cego, pasz

oraz sprz´tu, okreÊlonej na podstawie Êredniej

z 3 kwot oszacowania przyj´tych przez powiatowego lekarza weterynarii oraz 2 rzeczoznawców

wyznaczonych przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) z listy prowadzonej przez powiatowego lekarza weterynarii.

Decyzja w sprawie odszkodowania wydana

przez powiatowego lekarza weterynarii jest

ostateczna. Posiadacz zwierz´cia niezadowolony z tej decyzji mo˝e, w terminie miesiàca od

dnia jej dor´czenia, wnieÊç powództwo do sàdu

rejonowego.

Osobom, którym nie przys∏uguje odszkodowanie, a które przyczyni∏y si´ do szybkiej likwidacji

choroby zakaênej, wojewódzki lekarz weterynarii, na wniosek powiatowego lekarza weterynarii, mo˝e przyznaç nagrod´ ze Êrodków bud˝etu

paƒstwa.

Wyp∏acone odszkodowania nie podlegajà zaj´ciu na pokrycie nale˝noÊci publicznych, je˝eli zostanà wykorzystane na odtworzenie wczeÊniej

posiadanego stanu zwierzàt.

Podmiotowi, który poniós∏ koszty zwiàzane z zabiciem lub ubojem zwierzàt, transportowaniem

zwierzàt lub zw∏ok zwierz´cych albo unieszkodliwieniem zw∏ok zwierz´cych, wykonujàc nakazy

Inspekcji Weterynaryjnej, przys∏uguje ze Êrodków bud˝etu paƒstwa zwrot faktycznie poniesionych wydatków.

5.

Poz. 714

Wszystkie wy˝ej wymienione wydatki sà ponoszone przez Inspekcj´ Weterynaryjnà. Wynika to

z faktu zaliczenia enzootycznej bia∏aczki byd∏a

do chorób podlegajàcych obowiàzkowi zwalczania wymienionych w za∏àczniku nr 2 do ustawy

z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt.

Przy realizacji programu nie przewiduje si´ kosztów, które mieliby ponosiç posiadacze zwierzàt.

Ogólny opis kosztów i korzyÊci

Szczegó∏owy katalog wydatków zwiàzanych

z realizacjà programu obejmuje w szczególnoÊci

wydatki ponoszone na

1) zakup odczynników, testów i innych materia∏ów do badaƒ laboratoryjnych;

2) zakup produktów leczniczych weterynaryjnych i wyrobów stosowanych w medycynie

weterynaryjnej, a tak˝e sprz´tu jednorazowego u˝ytku, niezb´dnych do wykonywania zabiegów profilaktycznych lub diagnostycznych

oraz pobierania próbek do badaƒ laboratoryjnych;

Do bezpoÊrednich korzyÊci wynikajàcych z realizacji programu nale˝y zaliczyç

1) eliminacj´ ze stad byd∏a zwierzàt zaka˝onych

wirusem enzootycznej bia∏aczki byd∏a;

3) dojazd w celu pobrania próbek oraz dowóz

próbek do laboratorium;

2) uzyskanie lub odzyskanie przez stada statusu

stada urz´dowo wolnego od enzootycznej

bia∏aczki byd∏a;

4) transport zwierzàt do rzeêni w celu wykonania uboju zwiàzanego ze zwalczaniem chorób

zakaênych zwierzàt, dokonanie takiego uboju,

odka˝anie rzeêni po takim uboju, zastosowanie odpowiednich technologii przetwarzania

mi´sa oraz unieszkodliwianie ubocznych produktów zwierz´cych;

3) eliminacj´ wirusa enzootycznej bia∏aczki byd∏a z populacji byd∏a w takim stopniu, który

umo˝liwi uzyskanie przez poszczególne regiony na terenie Rzeczypospolitej Polskiej statusu regionów urz´dowo wolnych od enzootycznej bia∏aczki byd∏a;

4) utrzymanie przez regiony statusu regionów

urz´dowo wolnych od enzootycznej bia∏aczki

byd∏a i docelowe uzyskanie przez Rzeczpospolità Polskà statusu paƒstwa urz´dowo

wolnego od enzootycznej bia∏aczki byd∏a.

5) unieszkodliwianie przez wyspecjalizowane

podmioty gospodarcze odpadów powsta∏ych

przy badaniach laboratoryjnych;

6) odka˝anie przez wyspecjalizowane podmioty

gospodarcze pomieszczeƒ, miejsc przebywania i utrzymywania zwierzàt, Êrodków transportu oraz miejsc za∏adunku i miejsc przeprowadzania zwierzàt, zarzàdzone przez powiatowego lekarza weterynarii;

Do korzyÊci wynikajàcych poÊrednio z realizacji

programu nale˝y zaliczyç

1) umo˝liwienie posiadaczom stad, w zwiàzku

z faktem uzyskania przez stado statusu stada

urz´dowo wolnego od enzootycznej bia∏aczki

byd∏a, wprowadzania do handlu zwierzàt pochodzàcych z tych stad, a tym samym zwi´kszenie op∏acalnoÊci prowadzonej dzia∏alnoÊci;

7) odszkodowania, zapomogi i nagrody za zwierz´ta zabite lub poddane ubojowi z nakazu

powiatowego lekarza weterynarii lub pad∏e

z powodu zachorowania na t´ chorob´, odszkodowania za zniszczone z nakazu powiatowego lekarza weterynarii produkty pochodzenia zwierz´cego, pasze i sprz´t, które nie mogà byç poddane odka˝eniu;

2) zmniejszenie iloÊci stad zaka˝onych wirusem

enzootycznej bia∏aczki byd∏a, co po osiàgni´ciu poziomu zaka˝eƒ mniejszego ni˝ 0,2 %

w skali regionu pozwoli na zmian´ cyklu programu monitoringowego ze 100 % stad badanych corocznie na 100 % stad badanych

w okresie 3 lat (oko∏o 33 % stad rocznie)

i w efekcie na obni˝enie kosztów prowadzonego monitoringu;

8) wynagrodzenia i dojazdy rzeczoznawców powo∏anych do oszacowania wartoÊci rynkowej

zwierzàt, produktów pochodzenia zwierz´cego, pasz i sprz´tu, niezb´dnych do ustalenia

wysokoÊci odszkodowaƒ, o których mowa

w pkt 7;

3) zmian´ sposobu pobrania próbki poprzez eliminacj´ próbek krwi na rzecz badania próbek

zbiorczych mleka — nieinwazyjna metoda pobierania próbek.

9) badania laboratoryjne zlecone do wykonania

laboratoriom innym ni˝ zak∏ady higieny weterynaryjnej;

10) wynagrodzenia lekarzy weterynarii i innych

osób wyznaczonych przez powiatowego lekarza weterynarii do wykonywania okreÊlonych czynnoÊci zwiàzanych ze zwalczaniem

tej choroby, zwrot kosztów dojazdu do miejsca wykonania czynnoÊci oraz u˝ytych produktów leczniczych weterynaryjnych i wyrobów stosowanych w medycynie weterynaryjnej.

Szczegó∏owe wyliczenie kosztów zawarto w ust. 8

programu.

6.

Dane o rozwoju choroby

ostatnich pi´ciu lat

w

okresie

Ze wzgl´du na poprzednio obowiàzujàce zasady

prowadzenia i zbierania informacji dotyczàcych

monitoringu enzootycznej bia∏aczki byd∏a brak

jest danych za okres przed 2004 r., wobec czego

sà prezentowane jedynie dane za lata 2004 i 2005.

enzootyczna bia∏aczka byd∏a

enzootyczna bia∏aczka byd∏a

Choroba

Rok

Choroba

Gatunek zwierzàt

Stan na dzieƒ

Gatunek zwierzàt

Stan na dzieƒ

Dane dotyczàce stad (jedna tabela /jeden rok/ jeden gatunek)

Rok

6.1.

31 grudnia

byd∏o

31 grudnia

byd∏o

enzootyczna bia∏aczka byd∏a

enzootyczna bia∏aczka byd∏a

Choroba

Rok

Choroba

Gatunek zwierzàt

Stan na dzieƒ

Gatunek zwierzàt

Stan na dzieƒ

Dane dotyczàce zwierzàt (jedna tabela /jeden rok/ jeden gatunek)

Rok

6.2.

byd∏o

31 grudnia

byd∏o

31 grudnia

enzootyczna bia∏aczka byd∏a

enzootyczna bia∏aczka byd∏a

Choroba

Rok

Choroba

Gatunek zwierzàt

Stan na dzieƒ

Gatunek zwierzàt

Stan na dzieƒ

Dane dotyczàce nadzoru i testów laboratoryjnych

Rok

6.3.

31 grudnia

byd∏o

31 grudnia

byd∏o

Rok

Choroba

Choroba

enzootyczna bia∏aczka byd∏a

enzootyczna bia∏aczka byd∏a

Dane dotyczàce statusu stad na koniec ka˝dego roku

Rok

6.4.

Gatunek zwierzàt

Gatunek zwierzàt

byd∏o

byd∏o

Stan na dzieƒ

Stan na dzieƒ

31 grudnia

31 grudnia

Cele do osiàgni´cia w odniesieniu do badaƒ

7.1.

Choroba

enzootyczna bia∏aczka byd∏a

Gatunek zwierzàt

byd∏o

Obecnie badania w kierunku enzootycznej bia∏aczki byd∏a w Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadza si´, badajàc próbk´ krwi przy zastosowaniu

testu immunoenzymatycznego (ELISA). Margines badaƒ stanowi badanie ∏àczonych próbek mleka oraz test immunodyfuzji w ˝elu agarowym.

D∏ugofalowym celem jest uzyskanie znaczàcej poprawy sytuacji epizootycznej w stadach byd∏a i przesuni´cie punktu ci´˝koÊci z badaƒ krwi na

badanie mleka. Dzia∏anie takie znajdzie szerokie poparcie wÊród posiadaczy zwierzàt oraz pozwoli na nieinwazyjne pobieranie próbek do badaƒ.

Cele do realizacji

7.

enzootyczna bia∏aczka byd∏a

Gatunek zwierzàt

byd∏o

Osiàgni´cie przez stada statusu stad urz´dowo wolnych od enzootycznej bia∏aczki byd∏a w takiej liczbie lub procencie, które pozwolà na wystàpienie przez Rzeczpospolità Polskà do Komisji Europejskiej o uznanie regionów za urz´dowo wolne od tej choroby.

Cele do osiàgni´cia poprzez badanie stad i zwierzàt

Choroba

7.2.

enzootyczna bia∏aczka byd∏a

Gatunek zwierzàt

byd∏o

Wykrycie, a nast´pnie wyeliminowanie zwierzàt zaka˝onych wirusem enzootycznej bia∏aczki byd∏a. Dzia∏anie to ma na celu zapobie˝enie szerzeniu si´ choroby w stadach i w regionach oraz umo˝liwienie wszcz´cia procedury uzyskania przez stada statusu stad urz´dowo wolnych od

enzootycznej bia∏aczki byd∏a.

Cele do osiàgni´cia poprzez badanie zwierzàt

Choroba

7.3.

enzootyczna bia∏aczka byd∏a

Gatunek zwierzàt

byd∏o

Badania stad nieposiadajàcych statusu stad urz´dowo wolnych od enzootycznej bia∏aczki byd∏a

Cele kwalifikacji stad i zwierzàt

Choroba

7.4.

Wszystkie wartoÊci sà podane bez VAT.

Koszt programu obliczono wed∏ug kursu Êredniego euro z dnia 27 kwietnia 2006 r., który wynosi∏ 3,8665 z∏.

Szczegó∏owa analiza kosztów programu

2007 z dnia 25 stycznia 2007 r. (Dz. U. Nr 15, poz. 90).

(*) Sà to szacunkowe koszty, które zostanà dostosowane do wielkoÊci wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaênych zwierzàt w ustawie bud˝etowej na rok

8.

Za∏àcznik nr 2

PROGRAM ZWALCZANIA GRUèLICY BYD¸A

(BOVINE TUBERCULOSIS)

1.

Dane historyczne dotyczàce sytuacji

epizootycznej w zakresie gruêlicy byd∏a

Skutkiem prowadzonych po 1945 r. dzia∏aƒ by∏o

uzyskanie przez poszczególne województwa statusu województwa urz´dowo wolnego od gruêlicy byd∏a. Ostatnie województwo uzyska∏o ten

status w 1975 r. Z dniem 1 grudnia 1975 r. terytorium paƒstwa uznano za wolne od gruêlicy

byd∏a (komunikat Ministra Rolnictwa z dnia

24 grudnia 1975 r. (nr WETgb-641-8/75) w sprawie uznania obszaru Polskiej Rzeczypospolitej

Ludowej za wolny od gruêlicy byd∏a (Dz. Urz.

Min. Rol. z 1976 r. Nr 2, poz. 7)).

Dzia∏ania w zakresie zwalczania gruêlicy byd∏a

zosta∏y zapoczàtkowane w Rzeczypospolitej

Polskiej wraz z wejÊciem w ˝ycie rozporzàdzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia

22 sierpnia 1927 r. o zwalczaniu zaraêliwych

chorób zwierz´cych (Dz. U. Nr 77, poz. 673,

z póên. zm.).

Poni˝sza tabela prezentuje daty uzyskiwania

przez poszczególne województwa statusu województwa urz´dowo wolnego od gruêlicy byd∏a

(tabela przedstawia status epizootyczny dla

poszczególnych województw, odzwierciedlajàc

obecnie obowiàzujàcy podzia∏ administracyjny

Rzeczypospolitej Polskiej).

Identyfikacja programu

Paƒstwo Cz∏onkowskie: Rzeczpospolita Polska

Choroba

Gruêlica byd∏a

Rok wdro˝enia

2007

Data wys∏ania

do Komisji Europejskiej: 31 maja 2006 r.

2.

Po uznaniu Rzeczypospolitej Polskiej za kraj wolny od gruêlicy byd∏a zapoczàtkowano w 1975 r.

badanie byd∏a wed∏ug schematu: 1/3 pog∏owia

byd∏a rocznie na terenie ka˝dego województwa,

zgodnie z przyj´tym przez Ministra Rolnictwa

programem kontroli gruêlicy byd∏a.

z wczeÊniejszà regulacjà, polega∏a na okreÊleniu, ˝e badania odbywajà si´ przy zastosowaniu

metody tuberkulinizacji Êródskórnej.

Od grudnia 2004 r. kwesti´ badaƒ kontrolnych

w kierunku gruêlicy byd∏a reguluje rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

17 grudnia 2004 r. w sprawie okreÊlenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badaƒ kontrolnych zaka˝eƒ

zwierzàt (Dz. U. Nr 282, poz. 2813 oraz z 2006 r.

Nr 44, poz. 315). Rozporzàdzenie to stanowi, ˝e

w celu kontroli wyst´powania gruêlicy byd∏a corocznie tuberkulinizacjà Êródskórnà obejmuje

si´ 1/3 stad byd∏a na obszarze powiatu tak, aby

w okresie 3 lat poddaç badaniu wszystkie stada

byd∏a znajdujàce si´ na obszarze tego powiatu.

Badaniu poddaje si´ byd∏o powy˝ej 6. tygodnia

˝ycia. Zmiana, w porównaniu z wczeÊniejszà regulacjà, polega na okreÊleniu, ˝e badania obejmujà 1/3 stad byd∏a, a nie 1/3 pog∏owia byd∏a na

terenie ka˝dego powiatu.

Wspomniany program kontroli, aktualizowany

w ramach „Rocznych za∏o˝eƒ dla kontroli chorób zakaênych zwierzàt” obowiàzywa∏ do

1999 r., kiedy kwesti´ monitoringu gruêlicy

byd∏a uregulowa∏o rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki ˚ywnoÊciowej z dnia

12 paêdziernika 1999 r. w sprawie okreÊlenia rodzaju prób, zakresu badaƒ i sposobu prowadzenia dokumentacji przy badaniach kontrolnych

wyst´powania zaka˝eƒ zwierzàt oraz pozosta∏oÊci chemicznych, biologicznych, leków i ska˝eƒ

promieniotwórczych w tkankach zwierzàt, mi´sie, Êrodkach spo˝ywczych pochodzenia zwierz´cego i niejadalnych surowcach zwierz´cych

(Dz. U. Nr 93, poz. 1080, z póên. zm.).

Zgodnie z regulacjà zawartà w wy˝ej wymienionym rozporzàdzeniu w ka˝dym roku nale˝a∏o

przeprowadziç badanie testem tuberkulinowym

1/3 pog∏owia byd∏a powy˝ej 6. tygodnia ˝ycia

znajdujàcego si´ na terenie ka˝dego powiatu

tak, aby w 3 kolejnych latach zbadaç ca∏e pog∏owie byd∏a na terenie powiatu.

Nast´pnie kwestia monitoringu gruêlicy byd∏a

zosta∏a uregulowana w rozporzàdzeniu Ministra

Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 kwietnia

2003 r. w sprawie okreÊlenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli, zakresu

badaƒ oraz zasady ich finansowania (Dz. U.

Nr 62, poz. 571). Zmiana, w porównaniu

Zgodnie z wyliczeniami programem zostanie

obj´tych 2 032 806 zwierzàt w 268 949 stadach.

Bioràc pod uwag´ mo˝liwoÊç wystàpienia stad,

w których nie ma zwierzàt (stada puste), przewiduje si´ przebadanie 1 949 636 sztuk byd∏a.

Sposób post´powania w przypadku wystàpienia podejrzenia lub stwierdzenia gruêlicy byd∏a

reguluje rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie zwalczania gruêlicy byd∏a (Dz. U. Nr 258,

poz. 2585).

W przypadku podejrzenia choroby powiatowy

lekarz weterynarii podejmuje niezw∏ocznie czyn-

Poz. 714

3.

Opis programu

W Rzeczypospolitej Polskiej program kontroli

gruêlicy byd∏a jest obecnie prowadzony zgodnie

z rozporzàdzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie okreÊlenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badaƒ kontrolnych

zaka˝eƒ zwierzàt.

Zgodnie z informacjami przes∏anymi przez

Agencj´ Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na wniosek G∏ównego Lekarza Weterynarii

stan pog∏owia byd∏a na dzieƒ 14 kwietnia 2006 r.

przedstawia si´ nast´pujàco

noÊci majàce na celu potwierdzenie lub wykluczenie choroby. Organ ten przeprowadza dochodzenie epizootyczne, badanie kliniczne zwierzàt

lub badanie poubojowe lub sekcj´ zw∏ok, wykonuje test diagnostyczny albo pobiera próby do

badaƒ diagnostycznych. Obejmuje stado nadzorem i nak∏ada na nie restrykcj´ w postaci zakazu

przemieszczania byd∏a do stada oraz ze stada,

z wy∏àczeniem przemieszczania dokonywanego

w celu przeprowadzenia natychmiastowego

uboju. Sztuki podejrzane o chorob´ zostajà odizolowane od reszty stada. Ponadto powiatowy

lekarz weterynarii podejmuje inne niezb´dne

czynnoÊci zmierzajàce do zapobie˝enia rozprzestrzenianiu si´ gruêlicy byd∏a.

W przypadku stwierdzenia gruêlicy (stosownie

do art. 51 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca

2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt oraz § 5 ust. 3

pkt 3 rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie

zwalczania gruêlicy byd∏a) powiatowy lekarz weterynarii powiadamia paƒstwowego inspektora

sanitarnego oraz podmiot skupujàcy mleko. Wyznacza ognisko choroby oraz zakazuje przemieszczania byd∏a do i z chorego stada (dozwolone jest jedynie przemieszczanie w celu natychmiastowego uboju). Mleko chorych zwierzàt

mo˝e zostaç wykorzystane jedynie, po odpowiedniej obróbce cieplnej, do skarmiania zwierzàt w danym gospodarstwie. Powiatowy lekarz

weterynarii nakazuje oznakowanie i izolacj´

w stadzie chorych sztuk do czasu ich zabicia.

Powiatowy lekarz weterynarii podejmuje równie˝ inne czynnoÊci, zgodnie z przepisami rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie zwalczania

guêlicy byd∏a.

Ognisko choroby uznaje si´ za wygas∏e, je˝eli

wszystkie sztuki chore pad∏y lub zosta∏y zabite,

przeprowadzone zosta∏o oczyszczanie i odka˝anie, a wyniki dwóch kolejnych testów tuberkulinizacji porównawczej, przeprowadzonych w okreÊlonym czasie u pozosta∏ych sztuk w stadzie, sà

ujemne. Pierwszy test przeprowadza si´ nie

wczeÊniej ni˝ po up∏ywie 60 dni, drugi zaÊ nie

wczeÊniej ni˝ w czwartym i nie póêniej ni˝ w dwunastym miesiàcu od dnia usuni´cia ostatniego

chorego zwierz´cia z ogniska.

Warunki konieczne do uznania stada lub gospodarstwa za urz´dowo wolne od gruêlicy byd∏a zosta∏y opisane w rozporzàdzeniu Ministra

Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca

2005 r. w sprawie szczegó∏owych wymagaƒ

weterynaryjnych niezb´dnych do uzyskania

4.

Ârodki przewidziane programem

4.1.

Podsumowanie Êrodków przewidzianych programem

Poz. 714

i zachowania uznania stada lub gospodarstwa

za urz´dowo wolne lub wolne od chorób zakaênych zwierzàt.

Program nie wprowadza dodatkowych wymagaƒ co do przemieszczania byd∏a w zwiàzku ze

statusami epizootycznymi poszczególnych regionów.

Gruêlica byd∏a jest chorobà niepodlegajàcà leczeniu, nie wykonuje si´ tak˝e szczepieƒ przeciwko tej chorobie.

Celem d∏ugofalowym jest uznanie terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej za urz´dowo wolne od

tej choroby. Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej b´dzie mog∏o zostaç uznane za urz´dowo

wolne od choroby, je˝eli zostanà spe∏nione nast´pujàce warunki

1) odsetek stad zaka˝onych gruêlicà nie przekroczy∏ w okresie 6 kolejnych lat 0,1 % wszystkich stad byd∏a;

2) przynajmniej 99,9 % stad byd∏a zosta∏o uznanych za urz´dowo wolne w okresie 6 lat;

3) mo˝liwa jest identyfikacja stada pochodzenia

i stada przejÊciowego dla ka˝dej sztuki byd∏a;

4) wszystkie zwierz´ta rzeêne z gatunku byd∏o

pochodzàce z danego obszaru sà poddawane

badaniu poubojowemu;

5) sà przestrzegane przepisy w sprawie zawieszania i uchylania statusu stada urz´dowo

wolnego od gruêlicy byd∏a;

6) nie szczepi si´ byd∏a przeciwko gruêlicy oraz

nie leczy si´ byd∏a chorego na t´ chorob´;

7) byd∏o wprowadzane na terytorium paƒstwa,

do chowu lub hodowli, pochodzi wy∏àcznie

z paƒstw lub regionów uznanych za wolne od

gruêlicy byd∏a oraz uzyska∏o ujemny wynik

w indywidualnym teÊcie tuberkulinizacji.

Okres trwania programu: rok 2007

Dzia∏ania podejmowane w zwiàzku z realizacjà programu

⌧ kontrola

⌧ zwalczanie

⌧ badania

⌧ badania

⌧ ubój zwierzàt z dodatnim wynikiem

⌧ ubój zwierzàt z dodatnim wynikiem

⌧ zabicie zwierzàt z dodatnim wynikiem

⌧ zabicie zwierzàt z dodatnim wynikiem

 szczepienia

 rozszerzenie uboju lub zabijania

 leczenie

⌧ niszczenie produktów

⌧ niszczenie produktów

⌧ kontrola i nadzór

 inne Êrodki (wymieniç)

4.2.

mów okreÊlona zosta∏a w ustawie z dnia

29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej

(Dz. U. Nr 33, poz. 287, z póên. zm.) oraz ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia

zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych

zwierzàt.

W∏adza centralna odpowiedzialna za nadzór

i koordynacj´ w województwach, na których

obszarach program b´dzie realizowany

Zgodnie z art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 11 marca

2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt, G∏ówny Lekarz Weterynarii nadzoruje realizacj´ programu

zwalczania chorób zakaênych zwierzàt, a poniewa˝ jest on wspó∏finansowany ze Êrodków Unii

Europejskiej, informuje Komisj´ Europejskà

o post´pach w jego realizacji zgodnie z przepisami obowiàzujàcymi w Unii Europejskiej.

OdpowiedzialnoÊç terenowych organów Inspekcji Weterynaryjnej za realizacj´ progra-

Poz. 714

4.3.

Opis i okreÊlenie obszarów geograficznych i administracyjnych, na których program b´dzie realizowany

Program wprowadza si´ na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Programem b´dzie obj´tych 16 województw, w których sk∏ad wchodzi

314 powiatów oraz 65 miast na prawach powiatów.

Mapa 1. Podzia∏ administracyjny terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na województwa

Najwa˝niejsze krajowe akty prawne w zakresie

obj´tym programem

dzaje dzia∏alnoÊci dotyczàce zwierzàt i produktów zwierz´cych (Dz. U. Nr 7, poz. 87);

4.4.1. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do rejestracji gospodarstw

3) ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym

systemie ewidencji producentów, ewidencji

gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie p∏atnoÊci.

4.4.

1) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie

zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt;

2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 8 stycznia 2003 r. w sprawie rejestru podmiotów prowadzàcych niektóre ro-

4.4.2. Akt prawny stanowiàcy podstaw´ do identyfikacji i rejestracji zwierzàt — ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji

zwierzàt.

4.4.3. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do powiadamiania o gruêlicy byd∏a

1) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie

zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt. Zgodnie z ustawà gruêlica

byd∏a jest chorobà podlegajàcà obowiàzkowi

zwalczania (za∏àcznik nr 2 do ustawy);

2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 25 listopada 2005 r. w sprawie zakresu, sposobu i terminów przekazywania informacji o wyst´powaniu chorób zakaênych

zwierzàt podlegajàcych obowiàzkowi zwalczania i rejestracji oraz o wynikach monitorowania chorób odzwierz´cych i odzwierz´cych

czynników chorobotwórczych, a tak˝e zwiàzanej z nimi opornoÊci na Êrodki przeciwdrobnoustrojowe (Dz. U. Nr 242, poz. 2045).

4.4.4. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do dzia∏aƒ

podejmowanych w przypadku stwierdzenia wystàpienia gruêlicy byd∏a, podejmowanych w celu zwalczania tej choroby

Poz. 714

4.4.7. Akt prawny stanowiàcy podstaw´ do kontroli

wyst´powania gruêlicy byd∏a — rozporzàdzenie

Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie okreÊlenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz

zakresu badaƒ kontrolnych zaka˝eƒ zwierzàt.

4.4.8. Akt prawny stanowiàcy podstaw´ odszkodowaƒ

dla posiadaczy zwierzàt zabitych z nakazu w∏aÊciwych organów w zwiàzku ze zwalczaniem

gruêlicy byd∏a — ustawa z dnia 11 marca 2004 r.

o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu

chorób zakaênych zwierzàt.

5.

Ogólny opis kosztów i korzyÊci

Zgodnie z rozporzàdzeniem Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 2 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i wysokoÊci wynagrodzenia za

wykonywanie czynnoÊci przez lekarzy weterynarii i inne osoby wyznaczone przez powiatowego

lekarza weterynarii (Dz. U. Nr 178, poz. 1837,

z póên. zm.), wynagrodzenie za badanie alergiczne (tuberkulinizacj´) wynosi

1) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie

zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt;

1) za pierwszà sztuk´ w stadzie — 15,00 z∏;

2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie

zwalczania gruêlicy byd∏a;

3) powy˝ej 5 sztuk — za ka˝de nast´pne zwierz´

— 6,00 z∏.

3) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 26 sierpnia 2005 r. w sprawie sposobu i warunków wprowadzania czasowych

zakazów opuszczania ogniska choroby zakaênej zwierzàt oraz czasowych ograniczeƒ w ruchu osobowym lub pojazdów (Dz. U. Nr 169,

poz. 1423).

4.4.5. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do kwalifikacji zwierzàt i stad na podstawie kryterium wyst´powania lub zagro˝enia wystàpienia gruêlicy

byd∏a

1) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie

zwalczania gruêlicy byd∏a;

2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie

szczegó∏owych wymagaƒ weterynaryjnych

niezb´dnych do uzyskania i zachowania uznania stada lub gospodarstwa za urz´dowo wolne lub wolne od chorób zakaênych zwierzàt.

4.4.6. Procedury kontrolne, a w szczególnoÊci zasady

przemieszczania zwierzàt nara˝onych na kontakt

lub zaka˝enie gruêlicà byd∏a

1) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie

zwalczania gruêlicy byd∏a;

2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 26 sierpnia 2005 r. w sprawie sposobu i warunków wprowadzania czasowych

zakazów opuszczania ogniska choroby zakaênej zwierzàt oraz czasowych ograniczeƒ w ruchu osobowym lub pojazdów.

2) od 2 do 5 sztuk — za ka˝de zwierz´ — 7,50 z∏;

W celu okreÊlenia kwot wynagrodzenia za przeprowadzenie badaƒ wst´pnie przyj´to na potrzeby programu, ˝e w czasie jego realizacji zostanie przebadanych 268 949 sztuk byd∏a, o których mowa w pkt 1, 517 347 sztuk byd∏a, o których mowa w pkt 2, oraz 1 163 341 sztuk byd∏a,

o których mowa w pkt 3.

Ca∏kowite koszty zwiàzane z realizacjà programu

sà przewidziane na kwot´ 26 761 428 z∏.

G∏ównà korzyÊcià z realizacji programu dla w∏aÊcicieli stad oraz podmiotów prowadzàcych obrót

byd∏em b´dzie prowadzenie swobodnego handlu

byd∏em wewnàtrz Wspólnoty dzi´ki uzyskaniu

statusów regionów urz´dowo wolnych. Po uznaniu danego stada i regionu za urz´dowo wolne od

gruêlicy byd∏a mo˝liwy b´dzie swobodny handel

byd∏em, bez przeszkód o charakterze sanitarnym,

co zwi´kszy konkurencyjnoÊç polskich hodowców

i producentów byd∏a na rynku unijnym, jak równie˝ na rynkach paƒstw trzecich.

Dodatkowà korzyÊcià p∏ynàcà z realizacji programu b´dzie mo˝liwoÊç unikni´cia strat bezpoÊrednich — kosztów wynikajàcych ze zmniejszenia

produkcji. W celu utrzymania statusu stada uznanego za urz´dowo wolne od gruêlicy byd∏a wystarczy wykonywaç badania w kierunku tej choroby jedynie co trzy lata. Ponadto w regionach

uznanych za urz´dowo wolne b´dzie mo˝na

zmniejszyç cz´stotliwoÊç badaƒ po osiàgni´ciu

statusu przez dany region. Póêniej b´dzie mo˝liwa dalsza redukcja cz´stoÊci badaƒ, jednak dopiero wtedy, gdy sytuacja epizootyczna w zakresie

gruêlicy byd∏a poprawi si´ na ca∏ym terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej, przez co obni˝one zostanà ca∏kowite koszty wykonywanych badaƒ.

Dane dotyczàce rozwoju choroby

6.1.1.

Rok: 2002

Rok: 2001

Choroba: gruêlica byd∏a

Gatunek zwierzàt: byd∏o

Rozwój choroby

6.1.

6.1.1.1. Dane dotyczàce stad

Dane o sytuacji epizootycznej w ostatnich latach

6.

Rok: 2004

Rok: 2003

Rok: 2005

(*) Zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej od 2004 r. w sprawozdawczoÊci jako stado z dodatnim wynikiem badaƒ odnotowuje si´ stado, w którym uzyskano dodat-

reagujàce zwierz´.

(a) ¸àczna liczba stad w regionie ∏àcznie ze stadami kwalifikujàcymi si´ i niekwalifikujàcymi si´ do programu.

(b) Stada co najmniej z jednym zwierz´ciem reagujàcym dodatnio w ramach programu niezale˝nie od liczby przeprowadzonych badaƒ w tym stadzie.

(c) Stada, których status w poprzednim okresie by∏ nieznany, niewolny — ujemny, wolny, urz´dowo wolny lub zawieszony i które majà przynajmniej jedno dodatnio

nie by∏o zwierzàt.

(**) Jest to liczba stad, w których przeprowadzono kontrole. Natomiast liczba stad, w których przeprowadzono badania, to 229712. Odnotowano 38008 stad, w których

ni wynik tuberkulinizacji porównawczej. We wczeÊniejszych latach za dodatni wynik by∏ uwa˝any wynik potwierdzony mikrobiologicznie.

Rok: 2002

Rok: 2001

Choroba: gruêlica byd∏a

6.1.1.2. Dane dotyczàce zwierzàt

Gatunek zwierzàt: byd∏o

Rok: 2004

Rok: 2003

Gatunek zwierzàt: byd∏o

Opis innych zastosowanych testów: test tuberkulinizacji Êródskórnej pojedynczej z u˝yciem tuberkuliny bydl´cej oraz porównawczej z u˝yciem tuberkuliny bydl´cej i ptasiej.

Opis zastosowanych testów mikrobiologicznych: izolacja Mycobacterium bovis

Choroba: gruêlica byd∏a

Dane dotyczàce nadzoru i badaƒ laboratoryjnych

Rok: 2001

6.2.

(a) ¸àczna liczba stad w regionie, ∏àcznie ze stadami kwalifikujàcymi si´ i niekwalifikujàcymi si´ do programu.

(b) Obejmuje zwierz´ta badane indywidualnie i zbiorowo.

(c) Obejmuje tylko zwierz´ta zbadane indywidualnie.

nik tuberkulinizacji porównawczej. We wczeÊniejszych latach za dodatni wynik by∏ uwa˝any wynik potwierdzony mikrobiologicznie.

(*) Zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej od 2004 r. w sprawozdawczoÊci jako stado z dodatnim wynikiem odnotowuje si´ stado, w którym uzyskano dodatni wy-

Rok: 2005

Choroba: gruêlica byd∏a

Gatunek zwierzàt: byd∏o

Choroba: gruêlica byd∏a

Gatunek zwierzàt: byd∏o

Opis innych zastosowanych testów: test tuberkulinizacji Êródskórnej pojedynczej z u˝yciem tuberkuliny bydl´cej oraz porównawczej z u˝yciem tuberkuliny bydl´cej i ptasiej

Opis zastosowanych testów mikrobiologicznych: izolacja Mycobacterium bovis

Rok: 2003

Opis innych zastosowanych testów: test tuberkulinizacji Êródskórnej pojedynczej z u˝yciem tuberkuliny bydl´cej oraz porównawczej z u˝yciem tuberkuliny bydl´cej i ptasiej

Opis zastosowanych testów mikrobiologicznych: izolacja Mycobacterium bovis

Rok: 2002

Choroba: gruêlica byd∏a

Gatunek zwierzàt: byd∏o

Choroba: gruêlica byd∏a

Gatunek zwierzàt: byd∏o

Opis innych zastosowanych testów: test tuberkulinizacji Êródskórnej pojedynczej z u˝yciem tuberkuliny bydl´cej oraz porównawczej z u˝yciem tuberkuliny bydl´cej i ptasiej

Opis zastosowanych testów mikrobiologicznych: izolacja Mycobacterium bovis

Rok: 2005

Opis innych zastosowanych testów: test tuberkulinizacji Êródskórnej pojedynczej z u˝yciem tuberkuliny bydl´cej oraz porównawczej z u˝yciem tuberkuliny bydl´cej i ptasiej

Opis zastosowanych testów mikrobiologicznych: izolacja Mycobacterium bovis

Rok: 2004

Choroba: gruêlica byd∏a

Choroba: gruêlica byd∏a

Choroba: gruêlica byd∏a

Choroba: gruêlica byd∏a

Choroba: gruêlica byd∏a

Rok: 2002

Rok: 2003

Rok: 2004

Rok: 2005

Dane dotyczàce zaka˝eƒ

Rok: 2001

6.3.

Gatunek zwierzàt: byd∏o

Gatunek zwierzàt: byd∏o

Gatunek zwierzàt: byd∏o

Gatunek zwierzàt: byd∏o

Gatunek zwierzàt: byd∏o

Gatunek zwierzàt: byd∏o

Cele

Cele testów diagnostycznych

Liczba testów

7.

7.1.

7.1.1.

(a) Status nieznany: brak wyników poprzednich badaƒ.

(b) Niewolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z jednym dodatnim wynikiem w ostatnim badaniu.

(c) Niewolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z ujemnymi wynikami w ostatnim badaniu, ale nieb´dàce urz´dowo wolne.

Choroba: gruêlica byd∏a

Dane dotyczàce statusu zwierzàt na koniec roku

Rok: 2005

6.4.

Choroba: gruêlica byd∏a

Gatunek zwierzàt: byd∏o

Cele testowania stad i zwierzàt

7.1.2.1. Cele testowania stad

7.1.2.

Szczegó∏owy sposób prowadzenia badaƒ jest zawarty w rozporzàdzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie

zwalczania gruêlicy byd∏a.

Tuberkulinizacj´ pojedynczà i porównawczà wykonuje si´ poprzez Êródskórnà iniekcj´ tuberkuliny bydl´cej lub bydl´cej i ptasiej zgodnie z metodykà badania i standardami dla tuberkuliny zawartymi w za∏àczniku B do dyrektywy Rady 64/432/EWG.

— porównawczej.

— pojedynczej,

W przypadku gruêlicy byd∏a badanie odbywa si´ poprzez prowadzenie testów tuberkulinizacji Êródskórnej

7.1.1.1. Plany testów

Choroba: gruêlica byd∏a

Cele testowania w zakresie kwalifikacji

(a) Status nieznany: brak wyników poprzednich badaƒ.

(b) Niewolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z jednym wynikiem dodatnim w ostatnim badaniu.

(c) Niewolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z wynikami ujemnymi w ostatnim badaniu, ale nieb´dàce urz´dowo wolne.

7.2.

Choroba: gruêlica byd∏a

7.1.2.2. Cele testowania zwierzàt

Wszystkie wartoÊci sà podane bez VAT.

Koszt programu obliczono wed∏ug kursu Êredniego euro z dnia 27 kwietnia 2006 r., który wynosi∏ 3,8665 z∏.

Szczegó∏owa analiza kosztów programu

2007.

(*) Sà to szacunkowe koszty, które zostanà dostosowane do wielkoÊci wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaênych zwierzàt w ustawie bud˝etowej na rok

8.

Za∏àcznik nr 3

PROGRAM ZWALCZANIA BRUCELOZY U BYD¸A

(B. ABORTUS)

1.

7) ∏ódzkie;

8) warszawskie

oraz w 1972 r. — gdaƒskie.

W gospodarstwach prywatnych zwierz´ta, u których wykryto lub podejrzewano zaka˝enie, by∏y

usuwane i z tego tytu∏u by∏o wyp∏acane odszkodowanie.

Dotkni´te brucelozà zwierz´ta w gospodarstwach paƒstwowych by∏y zabijane lub wysy∏ane

do specjalnych gospodarstw, tzw. izolatorów

bangowych. Wszystkie izolatory zosta∏y zlikwidowane w 1975 r. po wejÊciu w ˝ycie w dniu 1 lipca

1975 r. rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa z dnia

16 kwietnia 1975 r. w sprawie obowiàzku zg∏aszania oraz zwalczania brucelozy zwierzàt (Dz. U.

Nr 13, poz. 77), zgodnie z którym uznano bruceloz´ byd∏a, Êwiƒ, owiec i kóz za chorob´ podlegajàcà obowiàzkowi zg∏aszania oraz okreÊlono

Êrodki stosowane w celu zwalczania tej choroby.

W latach 1975—1978 zwalczanie brucelozy by∏o

kontynuowane w pozosta∏ych województwach.

W tym okresie równie˝ przeprowadzono badania serologiczne, które obejmowa∏y od 5 do

7 milionów sztuk byd∏a rocznie. W efekcie tych

badaƒ wykryto bruceloz´ u 31 720 sztuk byd∏a.

Nale˝y podkreÊliç, ˝e oko∏o 10 % zabitego byd∏a

pochodzi∏o z 42 województw (z ogólnej liczby

49 województw, zgodnie z obowiàzujàcym

w tym czasie podzia∏em administracyjnym paƒstwa), a prawie 90 % z terenu 7 województw,

z tego g∏ównie z województw: gorzowskiego,

olsztyƒskiego, poznaƒskiego, szczeciƒskiego,

zielonogórskiego.

Z dniem 1 grudnia 1980 r., decyzjà Ministra Rolnictwa (komunikat Ministra Rolnictwa z dnia

3 paêdziernika 1980 r. /nr WETsp-II-4414-15/80/

w sprawie uznania obszaru Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej za wolny od brucelozy byd∏a),

terytorium Polski zosta∏o uznane za urz´dowo

wolne od brucelozy u byd∏a. Odsetek zaka˝onych zwierzàt wynosi∏ wtedy mniej ni˝ 0,5 %,

zaka˝onych gospodarstw zaÊ by∏ mniejszy ni˝

0,2 %. W tym czasie terytorium Polski spe∏nia∏o

warunki zawarte w przepisach unijnych.

Identyfikacja programu

Paƒstwo Cz∏onkowskie: Rzeczpospolita Polska

Choroba

Bruceloza byd∏a

(B. abortus)

Rok wdro˝enia

2007

Data wys∏ania

do Komisji Europejskiej: 31 maja 2006 r.

2.

Dane historyczne dotyczàce sytuacji

epizootycznej w zakresie brucelozy

u byd∏a

Problem brucelozy w Rzeczypospolitej Polskiej

by∏ w przewa˝ajàcym stopniu ograniczony do

brucelozy u byd∏a. Odnotowano te˝ kilka przypadków wystàpienia zaka˝enia Brucella ovis (zapalenie najàdrzy tryków) oraz brucelozy Êwiƒ

(Brucella suis serotyp 2).

W latach 1948—1956 jedynie byd∏o pochodzàce

z gospodarstw paƒstwowych, w liczbie od 41 do

350 tysi´cy rocznie, by∏o badane w kierunku

brucelozy. Odsetek reakcji serologicznych waha∏

si´ w poszczególnych latach od 7,2 do 22,8 %

badanego byd∏a. W tym czasie iloÊç zaka˝onych

byków si´ga∏a 1,1 do 2,1 %.

W okresie pomi´dzy 1956 r. a 1966 r. badano od

350 tysi´cy do miliona sztuk byd∏a rocznie. Bruceloz´ diagnozowano w 2,3 do 5,7 % gospodarstw paƒstwowych oraz od 0,32 do 1,7 %

gospodarstw prywatnych. W roku 1966 prawie

12 % sztuk byd∏a w gospodarstwach paƒstwowych by∏o dotkni´tych brucelozà.

W latach 1953—1956 prawie 226 tysi´cy sztuk byd∏a zosta∏o zaszczepionych przeciwko brucelozie

szczepionkà S19. Szczepienia te kontynuowano do

1966 r., kiedy Departament Weterynarii Ministerstwa Rolnictwa zabroni∏ u˝ywania szczepionek we

wschodnich i centralnych województwach.

Aby monitorowaç sytuacj´ w prywatnych gospodarstwach w latach 1965 r. i 1967 r. serologiczne badanie byd∏a by∏o przeprowadzane w województwie gdaƒskim, lubelskim i olsztyƒskim

oraz w województwach graniczàcych z Czechos∏owacjà (zgodnie z ówczesnym podzia∏em administracyjnym paƒstwa). Wykryto, ˝e iloÊç seroreagentów nie przekracza∏a 0,5 %.

Szeroko zakrojone Êrodki kontroli brucelozy

u byd∏a rozpocz´to w 1969 r. w województwach

wschodnich i centralnych Rzeczypospolitej Polskiej. Po badaniach serologicznych ca∏ego pog∏owia i usuni´ciu sztuk reagujàcych dodatnio

uznano do 1971 r. za wolne od brucelozy u byd∏a

województwa

1) bia∏ostockie;

2) lubelskie;

3) rzeszowskie;

4) krakowskie;

5) katowickie;

6) kieleckie;

3.

Opis programu

W Rzeczypospolitej Polskiej obecnie program

kontroli brucelozy u byd∏a jest prowadzony

zgodnie z rozporzàdzeniem Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie okreÊlenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badaƒ

kontrolnych zaka˝eƒ zwierzàt.

Badaniami obj´te jest terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Corocznie próbki sà pobierane

w 1/3 stad byd∏a znajdujàcych si´ na obszarze powiatu, dzi´ki czemu w okresie 3 lat badaniu zostanà poddane wszystkie stada byd∏a. Badaniem

obj´te zostanie byd∏o p∏ci ˝eƒskiej oraz przeznaczone do rozrodu buhaje powy˝ej 12. miesiàca ˝ycia. Dopuszczone b´dzie zarówno pobieranie do

badaƒ krwi, jak równie˝ pulowanych prób mleka

od krów pochodzàcych z jednego gospodarstwa.

Zgodnie z informacjami przes∏anymi przez

Agencj´ Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na wniosek G∏ównego Lekarza Weterynarii

stan pog∏owia byd∏a na dzieƒ 14 kwietnia 2006 r.

przedstawia∏ si´ nast´pujàco

Zgodnie z powy˝szymi danymi, programem zostanie obj´tych 1 632 806 zwierzàt w 268 949 stadach (1/3 z ogólnej liczby stad). Bioràc pod uwag´ mo˝liwoÊç wystàpienia stad pustych, przewiduje si´ przebadanie 1 583 822 sztuk byd∏a.

Sposób post´powania w przypadku wystàpienia

podejrzenia lub stwierdzenia brucelozy u byd∏a w stadzie jest okreÊlony w rozporzàdzeniu

Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

20 kwietnia 2005 r. w sprawie zwalczania brucelozy (Dz. U. Nr 79, poz. 690). W przypadku podejrzenia wystàpienia tej choroby powiatowy lekarz

weterynarii podejmuje niezw∏ocznie czynnoÊci

majàce na celu jej potwierdzenie lub wykluczenie. Polegajà one m.in. na: przeprowadzeniu dochodzenia epizootycznego, badania klinicznego

zwierzàt, pobraniu prób do badaƒ oraz w razie

koniecznoÊci — przeprowadzeniu sekcji zw∏ok

lub badania poubojowego zwierzàt. Zwierz´ta

podejrzane o zaka˝enie podlegajà odosobnieniu

w stadzie. Podejrzane stado zostaje obj´te nadzorem i nak∏ada si´ na nie restrykcje w postaci

zakazu przemieszczania zwierzàt ze i do stada

(dozwolone jedynie przemieszczanie w celu natychmiastowego uboju). Powiatowy lekarz weterynarii powiadamia tak˝e podmiot skupujàcy

mleko o podejrzeniu brucelozy w danym stadzie.

W przypadku stwierdzenia brucelozy u byd∏a

(stosownie do art. 44 ustawy z dnia 11 marca

2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt oraz § 5 rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

20 kwietnia 2005 r. w sprawie zwalczania brucelozy) powiatowy lekarz weterynarii wyznacza

ognisko choroby oraz podejmuje czynnoÊci majàce na celu zapobie˝enie szerzeniu si´ choroby.

Powiadamia on paƒstwowego inspektora sanitarnego o stwierdzeniu choroby oraz podmiot

skupujàcy mleko o cofni´ciu uznania stada byd∏a

za urz´dowo wolne od brucelozy. Nakazuje m.in.

zabicie chorych zwierzàt (nie podlegajà one leczeniu), usuni´cie i unieszkodliwienie poronionych p∏odów, ∏o˝ysk oraz martwych zwierzàt, pobranie prób do badaƒ, odka˝anie obornika i gnojowicy oraz oczyszczenie i odka˝enie wszelkich

sprz´tów i Êció∏ki, majàcych kontakt z chorymi

zwierz´tami. Zakazuje on tak˝e wykorzystywania

pastwisk, na których przebywa∏o byd∏o chore na

bruceloz´, przez 60 dni od dnia usuni´cia tych

zwierzàt z pastwisk.

Ognisko uznaje si´ za wygas∏e, gdy wszystkie

chore zwierz´ta pad∏y lub zosta∏y zabite, a wyniki badaƒ pozosta∏ych zwierzàt z gatunków wra˝liwych sà ujemne oraz zosta∏o przeprowadzone

oczyszczanie i odka˝anie.

Program nie wprowadza dodatkowych wymagaƒ

co do przemieszczania byd∏a w zwiàzku ze statusami epizootycznymi poszczególnych regionów.

Warunki konieczne do uznania stada za urz´dowo wolne od brucelozy u byd∏a zosta∏y okreÊlone w rozporzàdzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie

szczegó∏owych wymagaƒ weterynaryjnych niezb´dnych do uzyskania i zachowania uznania

stada lub gospodarstwa za urz´dowo wolne lub

wolne od chorób zakaênych zwierzàt.

Zgodnie z za∏àcznikiem nr 4 do ustawy z dnia

11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz

zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt, bruceloza

jest chorobà zakaênà podlegajàcà zakazowi szczepieƒ.

Celem d∏ugofalowym, nieobj´tym programem,

jest uznanie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej za urz´dowo wolne od tej choroby, co b´dzie mog∏o nastàpiç, je˝eli zostanà spe∏nione

nast´pujàce warunki

1) w okresie 3 lat nie zostanie stwierdzone poronienie spowodowane bakteriami Brucella

oraz nie zostanà wyizolowane bakterie Brucella abortus, a badaniom diagnostycznym

b´dà poddawane zarówno ka˝dy poroniony

p∏ód, jak i jego matka;

2) nie zostanà stwierdzone objawy kliniczne

brucelozy u byd∏a;

3) co najmniej 99,8 % stad uzyska status stad

urz´dowo wolnych od brucelozy u byd∏a

w okresie ostatnich 5 lat;

4) powiatowy lekarz weterynarii przeprowadzi

badania w ka˝dym przypadku zg∏oszenia poronienia u byd∏a;

5) jest mo˝liwa identyfikacja stada pochodzenia

i stada przejÊciowego dla ka˝dej sztuki byd∏a;

6) byd∏o wprowadzane na terytorium paƒstwa, do

chowu lub hodowli, pochodzi wy∏àcznie ze stad

urz´dowo wolnych od brucelozy byd∏a oraz

uzyskuje ujemny wynik testu serologicznego.

4.

Ârodki przewidziane programem

4.1.

Podsumowanie Êrodków przewidzianych programem

Poz. 714

Okres trwania programu: rok 2007

Dzia∏ania podejmowane w zwiàzku z realizacjà programu

⌧ kontrola

⌧ zwalczanie

⌧ badania

⌧ badania

⌧ ubój zwierzàt z dodatnim wynikiem

⌧ ubój zwierzàt z dodatnim wynikiem

⌧ zabicie zwierzàt z dodatnim wynikiem

⌧ zabicie zwierzàt z dodatnim wynikiem

 szczepienia

 rozszerzony ubój lub zabijanie

 leczenie

⌧ niszczenie produktów

⌧ niszczenie produktów

⌧ kontrola i nadzór

 inne Êrodki (wymieniç)

4.2.

W∏adza centralna odpowiedzialna za nadzór

i koordynacj´ w województwach, na których

obszarach program b´dzie realizowany

Zgodnie z art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz

zwalczaniu chorób zakaênych, G∏ówny Lekarz

Weterynarii nadzoruje realizacj´ programu

zwalczania chorób zakaênych zwierzàt, a poniewa˝ jest on wspó∏finansowany ze Êrodków

Unii Europejskiej, informuje Komisj´ Europejskà o post´pach w jego realizacji zgodnie

z przepisami obowiàzujàcymi w Unii Europejskiej.

4.3.

Opis i okreÊlenie obszarów geograficznych i administracyjnych, na których program b´dzie realizowany

Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Mapa 1. Obecny podzia∏ administracyjny terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na województwa

4.4.

Akty prawne w zakresie obj´tym programem

4.4.1. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do rejestracji gospodarstw

1) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie

zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt;

2) ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym

systemie ewidencji producentów, ewidencji

gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie p∏atnoÊci;

3) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 8 stycznia 2003 r. w sprawie rejestru podmiotów prowadzàcych niektóre rodzaje dzia∏alnoÊci dotyczàce zwierzàt i produktów zwierz´cych;

4) ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie

identyfikacji i rejestracji zwierzàt;

5) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie

szczegó∏owego zakresu danych zamieszczanych w rejestrze zwierzàt gospodarskich

oznakowanych.

4.4.2. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do identyfikacji i rejestracji zwierzàt

1) ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie

identyfikacji i rejestracji zwierzàt;

2) rozporzàdzenie Komisji nr 911/2004 z dnia

29 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporzàdzenia (WE) nr 1760/2000 Parlamentu

Europejskiego i Rady w zakresie kolczyków,

paszportów i rejestrów gospodarstw;

3) rozporzàdzenie Komisji nr 494/98 z dnia 27 lutego 1998 r. ustanawiajàce szczegó∏owe przepisy wykonawcze do rozporzàdzenia Rady

(WE) nr 820/97 w odniesieniu do stosowania

minimalnych sankcji administracyjnych w ramach systemu identyfikacji i rejestracji byd∏a;

4) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie sposobu oznakowania byd∏a, owiec i kóz oraz Êwiƒ,

okreÊlenia wzorów znaków identyfikacyjnych

oraz wymagaƒ i warunków technicznych kolczyków dla zwierzàt gospodarskich;

5) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 28 lipca 2004 r. w sprawie okreÊlenia wzoru paszportu konia i wzoru paszportu

byd∏a;

6) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 29 lipca 2005 r. w sprawie ksi´gi rejestracji byd∏a, Êwiƒ, owiec lub kóz.

4.4.3. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do powiadamiania o chorobie

1) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie

zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt, zgodnie z którà bruceloza

u byd∏a jest chorobà podlegajàcà obowiàzkowi zwalczania (za∏àcznik nr 2 do ustawy);

Poz. 714

2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 25 listopada 2005 r. w sprawie zakresu, sposobu i terminów przekazywania informacji o wyst´powaniu chorób zakaênych

zwierzàt podlegajàcych obowiàzkowi zwalczania i rejestracji oraz o wynikach monitorowania chorób odzwierz´cych i odzwierz´cych

czynników chorobotwórczych, a tak˝e zwiàzanej z nimi opornoÊci na Êrodki przeciwdrobnoustrojowe.

4.4.4. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do podejmowania dzia∏aƒ w przypadku stwierdzenia wystàpienia brucelozy u byd∏a, podejmowanych w celu zwalczania tej choroby

1) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie

zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt;

2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie zwalczania brucelozy;

3) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie

szczegó∏owych wymagaƒ weterynaryjnych

niezb´dnych do uzyskania i zachowania uznania stada lub gospodarstwa za urz´dowo wolne lub wolne od chorób zakaênych zwierzàt.

4.4.5. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do kwalifikacji zwierzàt i stad na podstawie kryterium wyst´powania lub zagro˝enia wystàpienia brucelozy

u byd∏a

1) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie zwalczania brucelozy;

2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie

szczegó∏owych wymagaƒ weterynaryjnych

niezb´dnych do uzyskania i zachowania uznania stada lub gospodarstwa za urz´dowo wolne lub wolne od chorób zakaênych zwierzàt.

4.4.6. Procedury kontrolne, a w szczególnoÊci zasady

przemieszczania zwierzàt nara˝onych na kontakt

lub zaka˝enie brucelozà u byd∏a okreÊla rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie zwalczania

brucelozy.

4.4.7. Akt prawny stanowiàcy podstaw´ do kontroli

wyst´powania brucelozy u byd∏a — rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

17 grudnia 2004 r. w sprawie okreÊlenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badaƒ kontrolnych zaka˝eƒ

zwierzàt.

4.4.8. Akt prawny stanowiàcy podstaw´ do uzyskania

odszkodowaƒ dla posiadaczy zwierzàt zabitych

z nakazu w∏aÊciwych organów w zwiàzku ze

zwalczaniem brucelozy u byd∏a — ustawa z dnia

11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt

oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt.

5.

Ogólny opis kosztów i korzyÊci

Zgodnie z rozporzàdzeniem Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 2 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i wysokoÊci wynagrodzenia za

wykonywanie czynnoÊci przez lekarzy weterynarii i inne osoby wyznaczone przez powiatowego

lekarza weterynarii, wynagrodzenie za pobranie

krwi lub mleka do badaƒ wynosi

1) za pierwszà sztuk´ w stadzie — 15,00 z∏;

2) od 2 do 5 sztuk — za ka˝de zwierz´ — 4,50 z∏;

3) powy˝ej 5 sztuk — za ka˝de nast´pne zwierz´

— 3,40 z∏.

W celu okreÊlenia kwot wynagrodzenia za przeprowadzenie badaƒ wst´pnie przyj´to na potrzeby programu, ˝e w trakcie jego realizacji zostanie przebadanych 268 949 sztuk byd∏a, o których mowa w pkt 1, 479 276 sztuk byd∏a, o których mowa w pkt 2, oraz 835 597 sztuk byd∏a,

o których mowa w pkt 3.

Ca∏kowity koszt zwiàzany z realizacjà programu

wyniesie 18 483 273 z∏.

Poz. 714

G∏ównà korzyÊcià z realizacji programu dla w∏aÊcicieli stad oraz podmiotów prowadzàcych obrót byd∏em b´dzie prowadzenie swobodnego

handlu byd∏em wewnàtrz Wspólnoty dzi´ki uzyskaniu statusów regionów urz´dowo wolnych.

Po uznaniu danego stada i regionu za urz´dowo

wolne od brucelozy byd∏a b´dzie mo˝liwy swobodny handel byd∏em, bez przeszkód o charakterze sanitarnym, co zwi´kszy konkurencyjnoÊç

polskich hodowców i producentów byd∏a na

rynku unijnym, jak równie˝ na rynkach paƒstw

trzecich.

Dodatkowà korzyÊcià p∏ynàcà z realizacji programu b´dzie mo˝liwoÊç unikni´cia strat bezpoÊrednich — kosztów wynikajàcych ze zmniejszenia produkcji. W celu utrzymania statusu stada

uznanego za urz´dowo wolne od brucelozy byd∏a wystarczy wykonywaç badania w kierunku tej

choroby jedynie co 3 lata. Ponadto w regionach

uznanych za urz´dowo wolne b´dzie mo˝na

zmniejszyç cz´stotliwoÊç badaƒ — coroczne jedno badanie wszystkich zwierzàt powy˝ej

24. miesiàca ˝ycia przez pierwsze pi´ç lat po

uzyskaniu statusu.

Dane dotyczàce rozwoju choroby

6.1.1.

Rok: 2002

Rok: 2001

Choroba: bruceloza u byd∏a

Gatunek zwierzàt: byd∏o

Rozwój choroby

6.1.

6.1.1.1. Dane dotyczàce stad

Dane dotyczàce sytuacji epizootycznej w ostatnich latach

6.

Rok: 2004

Rok: 2003

agujàce zwierz´.

(a) ¸àczna liczba stad w regionie, ∏àcznie ze stadami kwalifikujàcymi si´ i niekwalifikujàcymi si´ do programu.

(b) Stada co najmniej z jednym zwierz´ciem reagujàcym dodatnio w ramach programu, niezale˝nie od liczby badaƒ przeprowadzonych w tym stadzie.

(c) Stada, których status w poprzednim okresie by∏ nieznany, niewolny — ujemny, wolny, urz´dowo wolny lub zawieszony i które majà przynajmniej jedno dodatnio re-

(*) Jest to liczba stad, w których przeprowadzono kontrole. Natomiast liczba stad, w których przeprowadzono badania, to 226576. Odnotowano 37318 stad pustych.

Rok: 2005

Rok: 2002

Rok: 2001

Choroba: bruceloza u byd∏a

Gatunek zwierzàt: byd∏o

6.1.1.2. Dane dotyczàce zwierzàt

Rok: 2004

Rok: 2003

(a) ¸àczna liczba stad w regionie, ∏àcznie ze stadami kwalifikujàcymi si´ i niekwalifikujàcymi si´ do programu.

(b) Obejmuje zwierz´ta badane indywidualnie i zbiorowo.

(c) Obejmuje tylko zwierz´ta zbadane indywidualnie.

stwowym Instytucie Badawczym w Pu∏awach.

(*) W dwóch przypadkach wyst´powanie brucelozy u byd∏a nie zosta∏o potwierdzone badaniem przeprowadzonym w Paƒstwowym Instytucie Weterynaryjnym — Paƒ-

Rok: 2005

Rok: 2002

Rok: 2001

6) OAG — odczyn antyglobulinowy.

5) Test ELISA z pojedynczà próbà surowicy;

4) OMA — odczyn mikro- i makroaglutynacji;

3) OWD — odczyn wiàzania dope∏niacza;

2) OKAP — odczyn kwaÊnej aglutynacji p∏ytowej;

1) OA — odczyn aglutynacji próbówkowej;

Opis zastosowanych testów serologicznych

Gatunek zwierzàt: byd∏o

Dane dotyczàce nadzoru i testów laboratoryjnych

6.2.1.

Choroba: bruceloza u byd∏a

Dane dotyczàce nadzoru i badaƒ laboratoryjnych

6.2.

Instytucie Badawczym w Pu∏awach.

(*) W dwóch przypadkach wyst´powanie brucelozy nie zosta∏o potwierdzone badaniem przeprowadzonym w Paƒstwowym Instytucie Weterynaryjnym — Paƒstwowym

Rok: 2005

Rok: 2004

Rok: 2003

Rok: 2005

Rok: 2004

Rok: 2003

Rok: 2002

Rok: 2001

Gatunek zwierzàt: byd∏o

Dane dotyczàce zaka˝eƒ

Choroba: bruceloza u byd∏a

6.3.

Gatunek zwierzàt: byd∏o

Cele testów diagnostycznych

Cele w odniesieniu do testów diagnostycznych

7.1.

7.1.1.

7.1.1.1. Liczba testów

Cele

7.

(a) Status nieznany: brak wyników poprzednich badaƒ.

(b) Niewolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z jednym dodatnim wynikiem w ostatnim badaniu.

(c) Niewolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z ujemnymi wynikami w ostatnim badaniu, ale niemajàce statusu urz´dowo wolnego.

Choroba: bruceloza u byd∏a

Dane dotyczàce statusu stad na koniec roku 2005

Rok: 2005

6.4.

Cele testowania stad i zwierzàt

Choroba: bruceloza u byd∏a

7.1.2.1. Cele testowania stad

7.1.2.

Szczegó∏owy sposób prowadzenia badaƒ jest zawarty w rozporzàdzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie zwalczania brucelozy.

7.1.1.2. Plany testów

Choroba: bruceloza u byd∏a

Cele testowania w zakresie kwalifikacji

(b) Niewolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z jednym dodatnim wynikiem w ostatnim badaniu.

(c) Niewolne i dodatni wynik ostatniego badania: zbadane, co najmniej z ujemnymi wynikami w ostatnim badaniu, ale niemajàce statusu urz´dowo wolnego.

— 6809 —

(a) Status nieznany: brak wyników poprzednich badaƒ.

7.2.

Choroba: bruceloza u byd∏a

7.1.2.2. Cele testowania zwierzàt

Wszystkie wartoÊci sà podane bez VAT.

Koszt programu obliczono wed∏ug Êredniego kursu euro z dnia 27 kwietnia 2006 r., który wynosi∏ 3,8665 z∏.

Szczegó∏owa analiza kosztów programu

2007.

— 6810 —

(*) Sà to szacunkowe koszty, które zostanà dostosowane do wielkoÊci wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaênych zwierzàt w ustawie bud˝etowej na rok

8.

Za∏àcznik nr 4

PROGRAM ZWALCZANIA WÂCIEKLIZNY

(RABIES)

1.

2.

Identyfikacja programu

Paƒstwo Cz∏onkowskie: Rzeczpospolita Polska

Choroba

WÊcieklizna

Rok wdro˝enia

2007

Data wys∏ania

do Komisji Europejskiej: 31 maja 2006 r.

Dane historyczne dotyczàce sytuacji

epizootycznej w zakresie wÊcieklizny

W okresie mi´dzywojennym i w pierwszych latach

po II wojnie Êwiatowej g∏ównym nosicielem

wÊcieklizny na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej by∏y psy. Wprowadzenie w 1949 r. obowiàzkowego szczepienia psów przeciwko wÊciekliênie

pozwoli∏o na opanowanie problemu wyst´powania choroby w Polsce. Liczba przypadków wÊcieklizny wÊród zwierzàt obni˝y∏a si´ z ponad 3600

w 1946 r. do 73 przypadków w 1956 r. Problem

wÊcieklizny ponownie pojawi∏ si´, kiedy zacz´to

rejestrowaç coraz wi´cej przypadków tej choroby

w Êrodowisku zwierzàt dzikich. W latach 1946—1956

zg∏aszano rocznie od 1 do 6 przypadków wÊcieklizny

wÊród zwierzàt dzikich. W 1956 i 1957 r. nie zanotowano ˝adnego przypadku wÊcieklizny u zwierzàt

dzikich. W latach nast´pnych by∏ zauwa˝alny

wzrost zachorowaƒ wÊród zwierzàt dzikich,

a w szczególnoÊci u lisów wolno ˝yjàcych. Pod koniec lat siedemdziesiàtych zachorowania u zwierzàt dzikich przekracza∏y liczb´ zachorowaƒ u zwierzàt domowych.

W 1990 r. w Rzeczypospolitej Polskiej stwierdzono

2045 przypadków wÊcieklizny, w tym 1668 przypadków wÊród zwierzàt dzikich (1374 przypadki

u lisów wolno ˝yjàcych). Najwi´cej przypadków

wÊcieklizny zanotowano w województwach

poznaƒskim (157), opolskim (139), koszaliƒskim (133), szczeciƒskim (130), bydgoskim (123),

s∏upskim (103). Nie notowano ich w województwie bialskopodlaskim, a pojedyncze przypadki

odnotowano w województwach: lubelskim, ∏om˝yƒskim, ∏ódzkim, przemyskim.

W 1991 r. stwierdzono 2287 przypadków wÊcieklizny, w tym 1864 u zwierzàt dzikich, z czego

1513 przypadków u lisów wolno ˝yjàcych.

WÊcieklizny nie odnotowano w województwie

lubelskim, a pojedyncze przypadki wystàpi∏y

w województwach: przemyskim, ∏ódzkim, ∏om˝yƒskim, kroÊnieƒskim.

W 1994 r. stwierdzono 2238 przypadków wÊcieklizny u zwierzàt, w tym 1788 u zwierzàt dzikich,

z czego 1506 przypadków u lisów wolno ˝yjàcych.

W 1995 r. stwierdzono 1973 przypadki wÊcieklizny u zwierzàt, w tym 1528 u zwierzàt dzikich,

z czego 1280 przypadków u lisów wolno ˝yjàcych.

W 1996 r. stwierdzono 2527 przypadków wÊcieklizny u zwierzàt, w tym 2064 u zwierzàt dzikich,

z czego 1779 przypadków u lisów wolno ˝yjàcych.

W 1997 r. stwierdzono 1494 przypadki wÊcieklizny u zwierzàt, w tym 1239 u zwierzàt dzikich,

z czego 1091 przypadków u lisów wolno ˝yjàcych.

Efektem nieustajàcego przeprowadzania szczepieƒ w zachodniej cz´Êci Rzeczypospolitej Polskiej by∏ spadek liczby przypadków wÊcieklizny,

a zw∏aszcza niewyst´powanie tej choroby w województwach: zachodniopomorskim, lubuskim

i dolnoÊlàskim.

W 1998 r. stwierdzono 1329 przypadków u zwierzàt, w tym 1120 przypadków u zwierzàt dzikich,

z czego 927 przypadków u lisów wolno ˝yjàcych.

W 1999 r. stwierdzono 1148 przypadków u zwierzàt, z czego 721 przypadków u lisów wolno ˝yjàcych.

W 2000 r. stwierdzono 2224 przypadki u zwierzàt, z czego 1583 przypadki u lisów wolno ˝yjàcych, a w 2001 r. stwierdzono 2964 przypadki

u zwierzàt, z czego 2224 przypadki u lisów wolno ˝yjàcych.

W trakcie przeprowadzanych akcji szczepieƒ zaobserwowano zmiany w obszarach wyst´powania wÊcieklizny. Pojawi∏y si´ przypadki zachorowaƒ na wschodnich obszarach Rzeczypospolitej

Polskiej, czyli obszarach nieobj´tych do tej pory

szczepieniami, oraz wyst´powa∏y pojedyncze

przypadki wÊcieklizny na terenach przygranicznych z Republikà Czeskà.

Z uwagi na rozprzestrzenianie si´ wÊcieklizny

w 1993 r. rozpocz´to akcj´ doustnych szczepieƒ

lisów wolno ˝yjàcych przeciwko wÊciekliênie.

W 2002 r. liczba przypadków wÊcieklizny u zwierzàt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wynios∏a 1119, z czego 1038 przypadków zanotowano u zwierzàt dzikich (w tym 884 u lisów wolno ˝yjàcych). W 2002 r. najwi´kszà liczb´ przypadków wÊcieklizny zwierzàt zanotowano w województwie wielkopolskim — 339 przypadków,

jednak, jak wykazujà dane za lata 2003—2005

i okres od stycznia do kwietnia 2006 r., uleg∏a

ona nast´pnie znacznemu zmniejszeniu w tym

województwie (za∏àczniki nr 1—5 do programu).

W 1993 r. stwierdzono 2648 przypadków wÊcieklizny u zwierzàt, w tym 2166 u zwierzàt dzikich,

z czego 1803 przypadki u lisów wolno ˝yjàcych.

Obecnie najwi´kszym problemem zwiàzanym

z wyst´powaniem wÊcieklizny jest granica pó∏nocno-wschodnia i wschodnia Rzeczypospolitej

W 1992 r. stwierdzono 3084 przypadki wÊcieklizny, w tym u zwierzàt dzikich 2549, z czego

2079 przypadków u lisów wolno ˝yjàcych.

Polskiej, gdzie zauwa˝ono pojawienie si´ przypadków wÊcieklizny z terenów Ukrainy oraz Federacji Rosyjskiej (Obwód Kaliningradzki).

W zwiàzku z tak gwa∏townie narastajàcym problemem wÊcieklizny wÊród zwierzàt dzikich na

prze∏omie 1991 i 1992 r. opracowano za∏o˝enia

do programu zwalczania wÊcieklizny w Rzeczypospolitej Polskiej.

W pierwszym etapie wyk∏adanie szczepionki

mia∏o objàç teren w pasie przygranicznym

z Niemcami (Szczecin, Gorzów Wielkopolski,

Zielona Góra, Jelenia Góra, Wa∏brzych, Legnica,

Opole, Wroc∏aw, Poznaƒ, Pi∏a, Leszno, Koszalin),

gdzie wÊcieklizna u lisów wolno ˝yjàcych wystàpi∏a endemicznie i stwierdzano najcz´Êciej przypadki tej choroby. Zaproponowano wyk∏adanie

szczepionki 2 razy w roku — wiosnà i jesienià —

po 16 dawek (przyn´t) na km2. Wyk∏adanie

szczepionki mia∏o byç przeprowadzane r´cznie.

Stopniowo akcja mia∏a byç rozszerzana o kolejne województwa w kierunku wschodnim. Wraz

z wyk∏adaniem szczepionki mia∏a byç prowadzona kontrola szczepieƒ okreÊlajàca wskaênik przyj´cia szczepionki przez lisy wolno ˝yjàce oraz

wskaênik nabytej odpornoÊci.

Jednak w 1992 r. zmieniono sposób rozrzucania

szczepionki z r´cznego na wyrzucanie z samolotów, a liczb´ województw obj´tych szczepieniem zmniejszono z 12 do 6. Zrezygnowano

z nast´pujàcych województw: opolskiego, wroc∏awskiego, leszczyƒskiego, pilskiego, poznaƒskiego, koszaliƒskiego.

Ostatecznie Rzeczpospolita Polska rozpocz´∏a

program szczepieƒ lisów wolno ˝yjàcych przeciwko wÊciekliênie w 1993 r.

W 1994 r. obszar szczepieƒ zosta∏ powi´kszony

o 6 województw (koszaliƒskie, s∏upskie, pilskie,

katowickie, bielsko-bialskie, skierniewickie).

W 1995 r. obszar szczepieƒ zosta∏ powi´kszony

o 10 województw (gdaƒskie, bydgoskie, koniƒskie, leszczyƒskie, poznaƒskie, kaliskie, wroc∏awskie, opolskie, cz´stochowskie, warszawskie).

W 1996 r. obszar szczepieƒ zosta∏ powi´kszony

o 4 województwa (kroÊnieƒskie, nowosàdeckie,

elblàskie, piotrkowskie).

W 1997 r. obszar szczepieƒ zosta∏ powi´kszony

o województwo krakowskie.

W 1998 r. obszar szczepieƒ zosta∏ powi´kszony

o 5 województw (tarnowskie, sieradzkie, radomskie, ∏ódzkie, lubelskie — 1 gmina).

W 1999 r. zosta∏ zmieniony podzia∏ administracyjny paƒstwa z 49 województw na 16 województw i wówczas szczepieniami obj´to ca∏kowicie województwa: dolnoÊlàskie, lubuskie,

Poz. 714

zachodniopomorskie, wielkopolskie, Êlàskie,

pomorskie, opolskie, ma∏opolskie, natomiast

cz´Êciowo województwa: kujawsko-pomorskie,

lubelskie, ∏ódzkie, warmiƒsko-mazurskie, mazowieckie, podkarpackie. Natomiast w województwach: podlaskim i Êwi´tokrzyskim nie prowadzono szczepieƒ.

W 2000 r. obszar szczepieƒ nie uleg∏ zmianie.

W wyniku gwa∏townego wzrostu zachorowaƒ

zwierzàt na wÊcieklizn´ na terenach, gdzie nie

prowadzono szczepieƒ lisów wolno ˝yjàcych

przeciwko wÊciekliênie, oraz na granicy „obszaru szczepionego” z „obszarem nieszczepionym”

w 2001 r. wprowadzono zmodernizowany program szczepieƒ lisów wolno ˝yjàcych przeciwko

wÊciekliênie, gdzie zrezygnowano w akcji wiosennej ze szczepieƒ na terenach zachodnich

Rzeczypospolitej Polskiej, na których od d∏u˝szego czasu nie odnotowywano przypadków wÊcieklizny u zwierzàt. Obszar obj´ty szczepieniami to

1) powiat wa∏ecki w województwie zachodniopomorskim;

2) powiaty: dzier˝oniowski, zàbkowicki i k∏odzki

w województwie dolnoÊlàskim;

3) województwo pomorskie, z wyjàtkiem powiatów: s∏upskiego, l´borskiego i bytomskiego;

4) województwa: warmiƒsko-mazurskie, kujawsko-pomorskie, wielkopolskie, ma∏opolskie,

opolskie, Êlàskie, ∏ódzkie, Êwi´tokrzyskie;

5) powiaty: warszawski zachodni, gostyƒski, sochaczewski, ˝yrardowski, grodziski, pruszkowski, piaseczyƒski, grójecki, bia∏obrzeski,

przysucki, radomski, szyd∏owiecki, zwoleƒski,

lipski, kozienicki, sierpecki, p∏oƒski, nowodworski, ciechanowski, m∏awski, ˝uromiƒski,

przasnyski, ostro∏´cki, makowski, legionowski

i pu∏tuski w województwie mazowieckim;

6) gmina Janowiec i cz´Êç gminy Pu∏awy w województwie lubelskim;

7) powiaty: bieszczadzki, brzozowski, d´bicki,

jasielski, kolbuszowski, kroÊnieƒski, ∏aƒcucki,

mielecki, ropczycki, rzeszowski, sanocki,

strzy˝owski i tarnobrzeski w ca∏oÊci oraz powiaty: jaros∏awski, le˝ajski, ni˝aƒski, przemyski, przeworski i stalowowolski w cz´Êci na

po∏udnie od linii rzeki San w województwie

podkarpackim.

Natomiast w akcji jesiennej 2001 r. szczepieniami obj´to wi´kszà cz´Êç terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poza województwem podlaskim, cz´Êcià województw: lubelskiego i podkarpackiego.

Od 2002 r. akcja szczepieƒ obejmuje ca∏e terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Wyniki badaƒ monitoringowych akcji szczepieƒ

(*) Na podstawie wst´pnych wyników badaƒ.

TC — tetracykliny (marker)

RFFIT — rapid fluorescent focus inhibition test

3.

Opis programu

Zgodnie z ustawà z dnia 11 marca 2004 r.

o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu

chorób zakaênych zwierzàt, wÊcieklizna nale˝y

do chorób zakaênych zwierzàt podlegajàcych

obowiàzkowi zwalczania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (za∏àcznik nr 2 do ustawy).

Psy powy˝ej 3. miesiàca ˝ycia przebywajàce na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz lisy

wolno ˝yjàce na obszarach okreÊlonych przez

ministra w∏aÊciwego do spraw rolnictwa, zgodnie z art. 56 tej ustawy, podlegajà obowiàzkowemu szczepieniu ochronnemu przeciwko wÊciekliênie.

Na podstawie rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 czerwca 2004 r.

w sprawie szczegó∏owych warunków i sposobu

przeprowadzania ochronnych szczepieƒ lisów

wolno ˝yjàcych przeciwko wÊciekliênie (Dz. U.

Nr 142, poz. 1509) szczepienia ochronne lisów

wolno ˝yjàcych przeprowadza wojewódzki lekarz weterynarii. Zgodnie z tym rozporzàdzeniem szczepionka jest rozrzucana z samolotu lub

wyk∏adana r´cznie dwa razy w roku kalendarzowym na obszarach lasów oraz we wszystkich

miejscach bytowania lisów wolno ˝yjàcych.

Szczepionka mo˝e byç podana raz w roku, je˝eli

na obszarze województwa i na obszarach województw graniczàcych z tym województwem nie

stwierdzono przypadków wystàpienia wÊcieklizny w okresie dwóch kolejnych lat. Natomiast

szczepieƒ ochronnych nie przeprowadza si´, je˝eli na obszarze województwa i na obszarach

województw graniczàcych z tym województwem nie stwierdzono wÊcieklizny w okresie

trzech kolejnych lat.

Liczba dawek szczepionki zale˝y od stopnia zalesienia i ukszta∏towania terenu, populacji zwierzàt dzikich oraz przyj´tego sposobu podania

szczepionki, ale nie powinna byç mniejsza ni˝

20 dawek na 1 km2 powierzchni.

Badania monitoringowe (RFFIT, TC), wykonywane w celu okreÊlenia efektywnoÊci doustnych

szczepieƒ lisów wolno ˝yjàcych przeciwko

wÊciekliênie, przeprowadza si´ na podstawie

rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie okreÊlenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badaƒ kontrolnych

zaka˝eƒ zwierzàt. Zgodnie z tym rozporzàdzeniem w celu kontroli wÊcieklizny pobiera si´ do

badaƒ tkank´ mózgowà, surowic´ i ˝uchw´ od

8 lisów wolno ˝yjàcych odstrzelonych na ka˝dych 100 km2 obszaru, na którym lisy wolno ˝yjàce zosta∏y obj´te szczepieniem ochronnym

przeciwko wÊciekliênie. Natomiast w celu izolacji i okreÊlenia szczepu wirusa wÊcieklizny do

badaƒ przesy∏a si´ tkank´ mózgowà lisów wolno ˝yjàcych, u których w badaniu laboratoryjnym potwierdzono wÊcieklizn´.

Diagnostyka i metody badaƒ laboratoryjnych

Rutynowa diagnostyka wÊcieklizny dla wszystkich gatunków zwierzàt jest prowadzona

w 16 zak∏adach higieny weterynaryjnej (ZHW)

oraz w Krajowym Laboratorium Referencyjnym

w Pu∏awach (Zak∏ad Wirusologii Paƒstwowego

4.2.

W∏adza centralna odpowiedzialna za nadzór

i koordynacj´ w województwach, na których

obszarze program b´dzie realizowany

Instytutu Weterynaryjnego — Paƒstwowego Instytutu Badawczego w Pu∏awach) przy u˝yciu

nastepujàcych rodzajów badaƒ

1) immunofluorescencja odcisków mózgowych

z monowalentnym koniugatem antynukleokapsydowym;

2) izolacja wirusa na myszach;

3) izolacja wirusa na kulturach komórkowych

neuroblastomy;

4) genotypizacja izolatów wirusa wÊcieklizny

(tylko w Krajowym Laboratorium Referencyjnym);

5) badanie serologiczne — test seroneutralizacji

(rapid fluorescent focus inhibition test —

RFFIT).

Natomiast badania monitoringowe w celu

sprawdzenia skutecznoÊci szczepienia lisów

wolno ˝yjàcych wykonujà 3 zak∏ady higieny weterynaryjnej (ZHW w Bydgoszczy, ZHW w Ostro∏´ce i ZHW w Opolu) nast´pujàcymi metodami

1) immunofluorescencja odcisków mózgowych

— badanie w kierunku wÊcieklizny;

2) szlify kostne ˝uchwy — badanie na obecnoÊç

markera (TC — tetracyklin);

3) test seroneutralizacji (RFFIT) — okreÊlenie

miana przeciwcia∏ wirusa wÊcieklizny w surowicy (skrzep z serca lub p∏yn z klatki piersiowej);

4) zbieranie i analizowanie danych epidemiologicznych na temat zdiagnozowanych przypadków wÊcieklizny w obszarze obj´tym

szczepieniem.

4.

Dzia∏ania przewidziane programem

4.1.

Podsumowanie dzia∏aƒ

Okres trwania programu: rok 2007

⌧ kontrola

⌧ zwalczanie

⌧ badania

laboratoryjne

⌧ badania

laboratoryjne

⌧ szczepienie

⌧ monitoring

Zgodnie z art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 11 marca

2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt, G∏ówny Lekarz Weterynarii nadzoruje realizacj´ programu

zwalczania chorób zakaênych zwierzàt, a poniewa˝ jest on wspó∏finansowany ze Êrodków Unii

Europejskiej, informuje Komisj´ Europejskà

o post´pach w jego realizacji zgodnie z przepisami obowiàzujàcymi w Unii Europejskiej.

Organem odpowiedzialnym za nadzór i koordynacj´ dzia∏aƒ zapewniajàcych realizacj´ programu monitoringu i zwalczania wÊcieklizny jest na

poziomie centralnym G∏ówny Lekarz Weterynarii.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 czerwca 2004 r.

w sprawie szczegó∏owych warunków i sposobu

przeprowadzania ochronnych szczepieƒ lisów

wolno ˝yjàcych przeciwko wÊciekliênie, szczepienia ochronne lisów wolno ˝yjàcych przeprowadzajà wojewódzcy lekarze weterynarii. Rutynowa diagnostyka wÊcieklizny jest przeprowadzona przez 16 zak∏adów higieny weterynaryjnej, tzn.: ZHW we Wroc∏awiu, ZHW w Bydgoszczy, ZHW w Lublinie, ZHW w Gorzowie Wielkopolskim, ZHW w ¸odzi, ZHW w Krakowie, ZHW

w Warszawie, ZHW w Opolu, ZHW w KroÊnie,

ZHW w Bia∏ymstoku, ZHW w Gdaƒsku, ZHW

w Katowicach, ZHW w Kielcach, ZHW w Olsztynie, ZHW w Poznaniu i ZHW w Szczecinie. Natomiast monitoring efektywnoÊci doustnych

szczepieƒ lisów wolno ˝yjàcych przeciwko

wÊciekliênie wykonujà jedynie ZHW w Bydgoszczy, ZHW w Ostro∏´ce i ZHW w Opolu.

Rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 21 paêdziernika 2004 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych w∏aÊciwych

dla poszczególnych rodzajów i kierunków badaƒ

(Dz. U. Nr 251, poz. 2513) wyznaczy∏o jako Krajowe Laboratorium Referencyjne dla wÊcieklizny

Zak∏ad Wirusologii Paƒstwowego Instytutu Weterynaryjnego — Paƒstwowego Instytutu Badawczego w Pu∏awach.

4.3.

Poz. 714

Opis i okreÊlenie obszarów geograficznych i administracyjnych, na których program b´dzie realizowany

Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

4.4.

Dzia∏ania wdro˝one programem

4.4.1. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do powiadomienia o chorobie

Zgodnie z ustawà z dnia 11 marca 2004 r.

o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu

chorób zakaênych zwierzàt, wÊcieklizna nale˝y

do chorób zakaênych zwierzàt podlegajàcych

obowiàzkowi zwalczania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (za∏àcznik nr 2 do ustawy).

4.4.2. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do dzia∏aƒ

w przypadku uzyskania dodatnich wyników badaƒ

1) przepisy rozdzia∏u 8 ustawy z dnia 11 marca

2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt;

2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 7 stycznia 2005 r. w sprawie zwalczania wÊcieklizny (Dz. U. Nr 13, poz. 103).

4.4.3. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do kwalifikacji zwierzàt i stad

Zgodnie z art. 56 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.

o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu

chorób zakaênych zwierzàt, wszystkie lisy wolno

˝yjàce na terenach okreÊlonych w rozporzàdzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

2 czerwca 2004 r. w sprawie szczegó∏owych

warunków i sposobu przeprowadzania ochronnych szczepieƒ lisów wolno ˝yjàcych przeciwko

wÊciekliênie podlegajà szczepieniu, zgodnie ze

szczegó∏owymi warunkami i sposobem okreÊlonymi w tym rozporzàdzeniu.

4.4.4. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do kontroli

choroby, w tym testy i szczepienia

1) art. 56 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób

zakaênych zwierzàt;

2) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 2 czerwca 2004 r. w sprawie szczegó∏owych warunków i sposobu przeprowadzania ochronnych szczepieƒ lisów wolno ˝yjàcych przeciwko wÊciekliênie;

3) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie okreÊlenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz zakresu badaƒ kontrolnych zaka˝eƒ zwierzàt;

4) rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Wsi z dnia 7 stycznia 2005 r. w sprawie zwalczania wÊcieklizny.

Techniczny opis badaƒ i analiz u˝ywanych do

diagnostyki wÊcieklizny i nadzoru nad programem szczepieƒ

1) Badania serologiczne

Test seroneutralizacji (rapid fluorescent focus

inhibition test — RFFIT) zgodnie z podr´cznikiem OIE (rozdzia∏ 2.2.5 B.2.b) — wykonywany przez ZHW w Opolu, Ostro∏´ce i Bydgoszczy, wyznaczone do przeprowadzania badaƒ

monitoringowych okreÊlajàcych efektywnoÊç

szczepieƒ doustnych lisów wolno ˝yjàcych

przeciwko wÊciekliênie, oraz Krajowe Laboratorium Referencyjne dla wÊcieklizny w Pu∏awach, na podstawie

a) instrukcji G∏ównego Lekarza Weterynarii

nr GIWz.II.400/W-77/2004 z dnia 24 listopada 2004 r. w sprawie okreÊlania poziomu

przeciwcia∏ metodà RFFIT,

b) instrukcji G∏ównego Lekarza Weterynarii

nr GIWz.II.400/W-75/2004 z dnia 24 listopada 2004 r. w sprawie pobierania materia∏u

do badaƒ monitoringowych okreÊlajàcych

efektywnoÊç szczepieƒ doustnych lisów

wolno ˝yjàcych.

2) Badania wirusologiczne i immunochemiczne

a) immunofluorescencja odcisków mózgowych z monowalentnym koniugatem antynukleokapsydowym (fluorescent antibody

test — FAT) zgodnie z podr´cznikiem OIE

(rozdzia∏ 2.2.5 B.1.c.i) — rutynowy test

w kierunku wÊcieklizny wykonywany przez

16 zak∏adów higieny weterynaryjnej,

b) ró˝nicowanie szczepów wirusa wÊcieklizny — badanie wykonywane jedynie

przez Krajowe Laboratorium Referencyjne

dla wÊcieklizny w Pu∏awach zgodnie z instrukcjà G∏ównego Lekarza Weterynarii

nr GIWz.II.400/W-76/2004 z dnia 24 listopada 2004 r. w sprawie ró˝nicowania

szczepów wirusa wÊcieklizny,

c) izolacja wirusa

— izolacja wirusa na myszach — zgodnie

z podr´cznikiem OIE (rozdzia∏ 2.2.5 B.1.c.i)

wykonywana przez 16 zak∏adów higieny weterynaryjnej zgodnie z instrukcjà G∏ównego Lekarza Weterynarii

nr GIWz.II.400/W-74/2004 z dnia 24 listopada 2004 r. w sprawie izolacji wirusa

wÊcieklizny w hodowli komórek mysiej

neuroblastomy,

Poz. 714

— izolacja wirusa wÊcieklizny w hodowli

komórek mysiej neuroblastomy zgodnie

z podr´cznikiem OIE (rozdzia∏ 2.2.5 B.1.c.ii)

wykonywana jedynie przez Krajowe Laboratorium Referencyjne dla wÊcieklizny w Pu∏awach.

3) Inne stosowane badania: szlify kostne ˝uchwy

— badanie na obecnoÊç markera (TC — tetracyklin) — wykonywane przez 5 zak∏adów higieny weterynaryjnej (Opole, Ostro∏´ka, Bydgoszcz, Krosno i Poznaƒ) wyznaczonych do

przeprowadzania testów monitoringowych

w celu okreÊlenia poziomu podj´cia szczepionki przez lisy wolno ˝yjàce oraz Krajowe

Laboratorium Referencyjne dla wÊcieklizny

w Pu∏awach zgodnie z instrukcjà G∏ównego

Lekarza Weterynarii nr GIWz.II.400/W-78/2004

z dnia 24 listopada 2004 r. w sprawie wykrywania tetracykliny w szlifach kostnych.

4) Stosowane szczepionki: zgodne z wytycznymi

OIE, WHO oraz standardami UE (raport

Komitetu Naukowego ds. Zdrowia Zwierzàt

i Ochrony Zwierzàt przyj´ty w dniu 23 paêdziernika 2002 r.) dopuszczone do stosowania

w Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z odr´bnymi przepisami krajowymi.

5) Monitoring szczepieƒ

W celu monitorowania szczepieƒ w Rzeczypospolitej Polskiej sà przeprowadzane nast´pujàce badania

a) badanie na obecnoÊç markera (TC — tetracyklin) w celu okreÊlenia poziomu podj´cia

szczepionki przez lisy wolno ˝yjàce; wykonywane przez 3 wyznaczone zak∏ady higieny weterynaryjnej (Bydgoszcz, Ostro∏´ka

i Opole),

b) test seroneutralizacji (RFFIT) w celu okreÊlenia poziomu uodpornienia lisów wolno

˝yjàcych, a tym samym efektywnoÊci

szczepieƒ doustnych; wykonywany przez

5 wyznaczonych zak∏adów higieny weterynaryjnej (Krosno, Poznaƒ, Bydgoszcz, Ostro∏´ka i Opole),

c) ró˝nicowanie szczepów wirusa wÊcieklizny

w celu rozró˝nienia terenowych szczepów

wirusa od szczepów szczepionkowych, wykonywane przez Krajowe Laboratorium Referencyjne dla wÊcieklizny w Pu∏awach.

Dane dotyczàce nadzoru i badaƒ laboratoryjnych

6.1.

(a) Liczba próbek przebadanych, wszystkie zakwestionowane.

(b) Liczba próbek z dodatnim wynikiem, wszystkie zakwestionowane.

(*) Liczba próbek przes∏anych do badaƒ.

Rok: 2003

Opis innych u˝ytych testów: szlify koÊci ˝uchwy — badanie na obecnoÊç markera (TC — tetracyklin)

Opis u˝ytych testów wirusologicznych: immunofluorescencja odcisków mózgowych — rutynowe badanie w kierunku wÊcieklizny

Opis u˝ytych testów serologicznych: badanie serologiczne — test seroneutralizacji — RFFIT (okreÊlenie miana przeciwcia∏ wirusa wÊcieklizny

w surowicy (skrzep krwi z serca lub p∏yn z klatki piersiowej))

Gatunek zwierzàt/kategoria: lisy wolno ˝yjàce

Dane epidemiologiczne dotyczàce rozwoju choroby w ostatnich 5 latach

6.

Choroba: wÊcieklizna

Ogólny opis kosztów i korzyÊci: jest zawarty w ust. 8

5.

(a) Liczba próbek przebadanych, wszystkie zakwestionowane.

(b) Liczba próbek z dodatnim wynikiem, wszystkie zakwestionowane.

(*) Na podstawie wst´pnych wyników badaƒ.

Rok: 2005

(a) Liczba próbek przebadanych, wszystkie zakwestionowane.

(b) Liczba próbek z dodatnim wynikiem, wszystkie zakwestionowane.

(*) Liczba próbek przes∏anych do badaƒ.

Rok: 2004

Choroba: wÊcieklizna

Rok: 2004

Choroba: wÊcieklizna

Choroba: wÊcieklizna

Rok: 2003

Rok: 2004

Choroba: wÊcieklizna

Rok: 2003

Gatunek zwierzàt: inne gatunki wra˝liwe

Gatunek zwierzàt: lisy wolno ˝yjàce

Gatunek zwierzàt: inne gatunki wra˝liwe

Gatunek zwierzàt: lisy wolno ˝yjàce

6.2. Dane o przypadkach (jedna tabela/rok/choroba/gatunek)

Choroba: wÊcieklizna

Rok: 2005

Gatunek zwierzàt: inne gatunki wra˝liwe

Gatunek zwierzàt: lisy wolno ˝yjàce

Choroba: wÊcieklizna

Gatunek zwierzàt: inne gatunki wra˝liwe

Rok: 2006 (od 01.01.2006 r. do 30.04.2006 r.)

Rok: 2006 (od 01.01.2006 r. do 30.04.2006 r.)

Choroba: wÊcieklizna

Rok: 2005

Gatunek zwierzàt: lisy wolno ˝yjàce

(a) Za standardowà metod´ szacowania uwa˝a si´ zabità zwierzyn´. JeÊli zastosowano innà metod´, nale˝y jà opisaç.

Metoda obliczania populacji(a): statystyki myÊliwskie, wskaênik nocnego liczenia, liczenie lisich jam

Szacunki liczebnoÊci populacji zwierzàt dzikich

6.4.1.

Rok: 2003

Dane o zwierz´tach dzikich

6.4.

Opis stosowanych szczepieƒ, dzia∏aƒ terapeutycznych lub innych: Wiosenna i jesienna akcja szczepieƒ w 2007 r. obejmie terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej (powierzchnia obj´ta szczepieniem — 281 746 km2). Obie akcje b´dà prowadzone na tych samych zasadach co w latach poprzednich. Planuje

si´ wy∏o˝enie co najmniej 20 dawek szczepionki na km2, w sumie w 2007 r. zostanie wy∏o˝onych 11 269 876 dawek szczepionki.

Choroba: wÊcieklizna

Dane o programach szczepieƒ lub leczenia

Rok: 2006

6.3.

Metoda obliczania populacji(a): statystyki myÊliwskie, wskaênik nocnego liczenia, liczenie lisich jam

Metoda obliczania populacji(a): statystyki myÊliwskie, wskaênik nocnego liczenia, liczenie lisich jam

(a) Za standardowà metod´ szacowania uwa˝a si´ zabità zwierzyn´. JeÊli zastosowano innà metod´, nale˝y jà opisaç.

Rok: 2005

(a) Za standardowà metod´ szacowania uwa˝a si´ zabità zwierzyn´. JeÊli zastosowano innà metod´, nale˝y jà opisaç.

Rok: 2004

Gatunek zwierzàt: lisy wolno ˝yjàce

Opis innych testów u˝ytych: szlify koÊci ˝uchwy — badanie na obecnoÊç markera (TC — tetracyklin)

Opis u˝ytych testów mikrobiologicznych i wirusologicznych: immunofluorescencja odcisków mózgowych — rutynowe badanie w kierunku

wÊcieklizny

Opis u˝ytych testów serologicznych: badanie serologiczne — test RFFIT (okreÊlenie miana przeciwcia∏ wirusa wÊcieklizny w surowicy — skrzep

krwi z serca lub p∏yn z klatki piersiowej)

Choroba: wÊcieklizna

Monitoring zwierzàt dzikich

— 6823 —

(*) Liczba próbek wys∏anych do badaƒ.

Rok: 2004

(*) Liczba próbek wys∏anych do badaƒ.

Rok: 2003

6.4.2.

Rok: 2006

Choroba: wÊcieklizna

Gatunek zwierzàt: lisy wolno ˝yjàce

6.4.3. Dane dotyczàce szczepienia zwierzàt dzikich

(*) Na podstawie wst´pnych wyników badaƒ.

Rok: 2005

Cele zwiàzane z badaniami laboratoryjnymi

7.1.

Choroba: wÊcieklizna Gatunek zwierzàt: lisy wolno ˝yjàce

7.1.1. Liczba i rodzaj badaƒ

Cele

7.

7.1.2. Plany testów

Wszystkie wartoÊci sà podane bez VAT.

Koszt programu obliczono wed∏ug kursu Êredniego euro z dnia 27 kwietnia 2006 r., który wynosi∏ 3,8665 z∏.

Szczegó∏owa analiza kosztów programu

2007.

(*) Sà to szacunkowe koszty, które zostanà dostosowane do wielkoÊci wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaênych zwierzàt w ustawie bud˝etowej na rok

— 6827 —

Koszt jednostkowy zakupu 1 dawki szczepionki = 2,14 z∏ / 3,8665 z∏ = 0,55 euro;

Koszt jednostkowy dystrybucji 1 dawki szczepionki = 0,90 z∏ / 3,8665 z∏ = 0,23 euro 1 euro = 3,8665 z∏

8.

Za∏àcznik nr 1

Za∏àczniki do programu zwalczania wÊcieklizny (Rabies)

Za∏àcznik nr 2

Za∏àcznik nr 3

Za∏àcznik nr 4

Za∏àcznik nr 5

Za∏àcznik nr 5

PROGRAM ZWALCZANIA GÑBCZASTEJ ENCEFALOPATII BYD¸A

(BOVINE SPONGIFORM ENCEPHALOPATHY — BSE)

1.

Identyfikacja programu

Paƒstwo Cz∏onkowskie: Rzeczpospolita Polska

Choroba

Gàbczasta

encefalopatia byd∏a

Rok wdro˝enia

2007

Data wys∏ania

do Komisji Europejskiej: 31 maja 2006 r.

Monitoring BSE, zgodny z wymaganiami Unii Europejskiej, rozpoczà∏ si´ w Rzeczypospolitej Polskiej w listopadzie 2001 r. W pierwszych dwóch

miesiàcach monitoringu zbadano 30 309 sztuk

byd∏a. Odpowiednio w 2002 r. zosta∏y zbadane

286 592 sztuki, w 2003 r. — 455 413, w 2004 r. —

481 116 i w 2005 r. — 515 976 sztuk byd∏a.

2.

Dane dotyczàce

gicznej choroby

Dane z podzia∏em na grupy obj´te monitoringiem sà przedstawione w tabeli 2.1.

sytuacji

epidemiolo-

Tabela 2.1

Ponadto w ramach kontynuowanego programu monitoringu od stycznia do koƒca marca 2006 r.

zosta∏o przebadanych 115 929 sztuk byd∏a. Dane dotyczàce tego okresu ilustruje tabela 2.2.

Tabela 2.2

Pierwszy przypadek BSE wykryto w drugim roku

prowadzenia monitoringu (2002 r.). W tym te˝

roku ogólna liczba wykrytych przypadków wynios∏a 4. W 2003 r. wykryto 5 dalszych przypadków. W 2004 r. obserwowano dalszy wzrost

Tabela 2.3

liczby przypadków. Do koƒca 2004 r. wykryto

11 przypadków BSE, natomiast w 2005 r. wykryto ogó∏em 20 przypadków BSE. Zestawienie wyst´powania przypadków BSE z podzia∏em na lata oraz województwa przedstawia tabela 2.3.

Najwi´kszà liczb´ przypadków wykryto w ramach tzw. „aktywnego nadzoru” w grupie zdrowego byd∏a

kierowanego do uboju. W ramach tzw. „nadzoru pasywnego” wykryto zaledwie kilka przypadków BSE.

Poszczególne grupy, w których stwierdzono przypadki BSE, przedstawia tabela 2.4.

Tabela 2.4

Wszystkie sztuki byd∏a, u których wykryto BSE,

by∏y polskiego pochodzenia. Dochodzenie epizootyczne prowadzone w celu wyjaÊnienia dróg

zaka˝eƒ wskazywa∏o, ˝e najbardziej prawdopodobnà drogà by∏o zaka˝enie przez spo˝ycie paszy zawierajàcej bia∏ko pochodzàce od ssaków

lub preparatów mlekozast´pczych zawierajàcych t∏uszcz zwierz´cy.

dencji wzrostowej. Wprowadzenie programu

monitoringu zgodnego z wytycznymi Unii Europejskiej pozwoli∏o na wykrycie zwierzàt zaka˝onych. Od 2002 r. liczba tych przypadków systematycznie roÊnie i przedstawia si´ nast´pujàco: w okresie od 2002 r. do 2003 r. wzrost wynosi∏ 25 %, od 2003 r. do 2004 r. — 120 %, od

2004 r. do 2005 r. — 82 %.

W ostatnich 4 latach sytuacja w zakresie BSE

podlega∏a zmianom, przy utrzymujàcej si´ ten-

Tendencj´ wzrostowà liczby przypadków BSE

w latach 2002—2005 ilustruje wykres 2.1.

Wykres 2.1

Bioràc pod uwag´ wiek krów, u których stwierdzono BSE, mo˝na zauwa˝yç, ˝e najwy˝szà liczb´ przypadków zaobserwowano u byd∏a urodzonego po 1996 r. oraz przed 2001 r. Najwi´cej

przypadków zawiera∏o si´ w grupie krów od 5.

do 9. roku ˝ycia, przy czym zw∏aszcza u zwierzàt

majàcych 7 i 8 lat ˝ycia.

3.

Opis programu

Celem realizacji programu jest wykrycie ka˝dego przypadku BSE w populacji byd∏a w Rzeczy-

pospolitej Polskiej, gdy˝ zapobiega ono przedostaniu si´ czynnika TSE do ∏aƒcucha pokarmowego ludzi i zwierzàt.

Ârodki zapobiegawcze oraz zwalczanie polegajà na usuwaniu zwierzàt ze stad, w których

stwierdzono przypadki BSE, poddawaniu ubojowi kohorty oraz potomstwa, aktywnym

nadzorze nad grupà byd∏a powy˝ej 30. miesiàca ˝ycia przeznaczonego do uboju w celu spo˝ycia przez ludzi, byd∏a pad∏ego oraz innych

grup ryzyka byd∏a powy˝ej 24. miesiàca ˝ycia,

zgodnie z rozporzàdzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady nr 999/2001 z dnia 22 maja

2001 r. ustanawiajàcym zasady dotyczàce

zapobiegania, kontroli i zwalczania niektó4.

Ârodki przewidziane programem

4.1.

Wykaz Êrodków przewidzianych programem

Poz. 714

rych przenoÊnych gàbczastych encefalopatii

(Dz. Urz. WE L 147 z 31.05.2001, str. 1; Dz. Urz.

UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 32,

str. 289).

Okres trwania programu: rok 2007

⌧ kontrola

⌧ zwalczanie

⌧ badanie

⌧ badanie

 ubój zwierzàt chorych

 ubój zwierzàt chorych

⌧ zabijanie zwierzàt chorych

⌧ zabijanie zwierzàt chorych

 szczepienie

⌧ rozszerzenie zabijania lub uboju

 leczenie

⌧ niszczenie produktów

⌧ niszczenie produktów

⌧ monitorowanie lub nadzór

 inne Êrodki (wymieniç)

4.2.

wa˝ jest on wspó∏finansowany ze Êrodków

Unii Europejskiej, informuje Komisj´ Europejskà o post´pach w jego realizacji zgodnie

z przepisami obowiàzujàcymi w Unii Europejskiej.

W∏adza centralna odpowiedzialna za nadzór

i koordynacj´ w województwach, na których

obszarze program b´dzie realizowany

Zgodnie z art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz

zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt, organ

szczebla centralnego — G∏ówny Lekarz Weterynarii nadzoruje realizacj´ programu zwalczania chorób zakaênych zwierzàt, a ponie-

4.3.

Wskazanie obszarów geograficznych, na których program b´dzie realizowany

Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

4.4.

Ârodki podejmowane w trakcie trwania programu

4.4.1. Akty prawne stanowiàce podstaw´ do rejestracji gospodarstw

Gospodarstwa w Rzeczypospolitej Polskiej,

gdzie sà utrzymywane zwierz´ta gospodarskie,

sà rejestrowane w Centralnej Bazie Danych Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierzàt, zgodnie

z poni˝szymi przepisami

1) ustawà z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym

systemie ewidencji producentów, ewidencji

gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie p∏atnoÊci, ustawà z dnia

2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji

i rejestracji zwierzàt;

2) ustawà z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie

zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt.

Wymienione powy˝ej akty prawne okreÊlajà

szczegó∏owe zasady dotyczàce identyfikacji i rejestracji zwierzàt, gospodarstw oraz osób zajmujàcych si´ utrzymywaniem zwierzàt gospodarskich.

Akty prawne stanowiàce podstaw´ do rejestracji zwierzàt

Identyfikacja i rejestracja byd∏a w Rzeczypospolitej Polskiej jest prowadzona zgodnie z nast´pujàcymi przepisami

1) ustawà z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie

identyfikacji i rejestracji zwierzàt;

Poz. 714

po urodzeniu i przes∏aç zg∏oszenie o urodzeniu

do Centralnej Bazy Danych. Na wykonanie tych

czynnoÊci posiadacz zwierz´cia ma 7 dni.

Wszystkie sztuki byd∏a sà zaopatrzone w paszporty, które towarzyszà zwierz´tom od urodzenia do Êmierci. Wszystkie zdarzenia takie, jak

przemieszczenie z gospodarstwa do gospodarstwa, rzeêni, zak∏adu przetwórczego, padni´cia

sà zg∏aszane do Centralnej Bazy Danych.

Siedziby stada sà zarejestrowane w Centralnej

Bazie Danych i ka˝da z nich posiada indywidualny numer. W ka˝dym gospodarstwie posiadacz

byd∏a prowadzi rejestr stada byd∏a. Wszystkie

sztuki byd∏a znajdujàce si´ w gospodarstwie sà

wpisane do tego rejestru. Rejestr zawiera informacje dotyczàce daty urodzeƒ, zakupu, sprzeda˝y, padni´ç byd∏a, p∏ci i rasy zwierzàt.

Wszystkie wy˝ej wymienione Êrodki sà ustanowione zgodnie z przepisami Unii Europejskiej

nie tylko w celu identyfikacji i rejestracji zwierzàt, ale tak˝e ze wzgl´du na ochron´ zdrowia

zwierzàt. Istniejàcy system w przypadku wystàpienia choroby zakaênej mo˝e zostaç u˝yty do

Êledzenia przemieszczeƒ zwierzàt.

4.4.2. Akt prawny stanowiàcy podstaw´ obowiàzku

zg∏aszania chorób zakaênych zwierzàt — ustawa

z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt.

4.4.3. Akty prawne okreÊlajàce Êrodki przewidziane

w odniesieniu do przypadków z dodatnim wynikiem badaƒ

2) rozporzàdzeniem (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca

2000 r. ustanawiajàcym system identyfikacji

i rejestracji byd∏a dotyczàcy etykietowania

wo∏owiny i produktów z wo∏owiny oraz uchylajàcym rozporzàdzenie Rady (WE) nr 820/97

(Dz. Urz. WE L 204 z 11.08.2000, str. 1;

Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,

rozdz. 3, t. 30, str. 248);

1) rozporzàdzenie Parlamentu Europejskiego

i Rady nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiajàce zasady dotyczàce zapobiegania,

kontroli i zwalczania niektórych przenoÊnych

gàbczastych encefalopatii;

3) rozporzàdzeniem Komisji nr 911/2004 z dnia

29 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporzàdzenia (WE) nr 1760/2000 Parlamentu

Europejskiego i Rady w zakresie kolczyków,

paszportów i rejestrów gospodarstw;

W przypadku otrzymania dodatniego wyniku

badania w zale˝noÊci od sytuacji sà podejmowane nast´pujàce Êrodki

4) rozporzàdzeniem Komisji nr 494/98 z dnia

27 lutego 1998 r. ustanawiajàcym szczegó∏owe przepisy wykonawcze do rozporzàdzenia

Rady (WE) nr 820/97 w odniesieniu do stosowania minimalnych sankcji administracyjnych w ramach systemu identyfikacji i rejestracji byd∏a.

Byd∏o w Rzeczypospolitej Polskiej podlega obowiàzkowi oznakowania za pomocà pary kolczyków oraz podlega rejestracji w Centralnej Bazie

Danych. Ka˝dy kolczyk zawiera indywidualny

numer identyfikacyjny zwierz´cia oraz zakodowane w kodzie kreskowym inne dodatkowe informacje. Posiadacz byd∏a ma obowiàzek zakolczykowaç nowo narodzone ciel´ niezw∏ocznie

2) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie

zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt.

1) ca∏kowicie niszczy si´ wszystkie cz´Êci tuszy

a) zaka˝onego zwierz´cia,

b) zwierzàt sàsiadujàcych z zaka˝onà tuszà na

linii ubojowej (jedna przed i dwie po);

2) prowadzi si´ dochodzenie epizootyczne, które

ma

a) okreÊliç liczb´ wszystkich prze˝uwaczy

w gospodarstwie pochodzenia zaka˝onego

zwierz´cia,

b) ustaliç histori´ i miejsce pobytu potomstwa chorej krowy — w przypadku krów,

c) ustaliç kohort´ dla tego przypadku,

d) ustaliç mo˝liwà drog´ przeniesienia choroby,

e) ustaliç inne zwierz´ta przebywajàce w innych gospodarstwach, które mog∏y mieç

kontakt z tym samym êród∏em zaka˝enia co

zaka˝ona krowa,

f) ustaliç drogi przemieszczania potencjalnie

zaka˝onej paszy lub innych czynników mogàcych byç przyczynà zaka˝enia w tym lub

innym gospodarstwie.

Wszystkie zwierz´ta i produkty, które zostanà

podczas dochodzenia epizootycznego uznane za

potencjalnie zaka˝one, sà niszczone.

4.4.4. Akt prawny stanowiàcy podstaw´ do ró˝nicowania statusu stad — rozporzàdzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 999/2001 z dnia

22 maja 2001 r. ustanawiajàce zasady dotyczàce

zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych

przenoÊnych gàbczastych encefalopatii.

4.4.5. Procedury kontrolne, w szczególnoÊci zasady

przemieszczania zwierzàt podejrzanych o zaka˝enie lub zaka˝onych oraz zasady prowadzenia

nadzoru nad gospodarstwami obj´tymi restrykcjami — rozporzàdzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r.

ustanawiajàce zasady dotyczàce zapobiegania,

kontroli i zwalczania niektórych przenoÊnych

gàbczastych encefalopatii.

4.4.6. Akt prawny stanowiàcy podstaw´ do prowadzenia badaƒ kontrolnych — rozporzàdzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 999/2001 z dnia

22 maja 2001 r. ustanawiajàce zasady dotyczàce

zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych

przenoÊnych gàbczastych encefalopatii.

4.4.7. Akt prawny stanowiàcy podstaw´ do uzyskania

odszkodowania za zabite byd∏o — ustawa z dnia

11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz

zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt (art. 49).

5.

Ogólny opis wydatków i korzyÊci

5.1.

Szczegó∏owa analiza kosztów

W styczniu 2006 r. populacja byd∏a w Rzeczypospolitej Polskiej wynosi∏a oko∏o 6 376 261 sztuk.

Poz. 714

Struktura populacji byd∏a w ostatnich kilku latach podlega∏a niewielkim zmianom, co pozwala przyjàç, ˝e równie˝ w najbli˝szym czasie

nie b´dà one nast´powaç. Analizujàc liczb´

byd∏a zbadanego w ostatnich 3 latach, widaç

stopniowy, ale sta∏y wzrost liczby badaƒ.

Kszta∏tuje si´ on na poziomie 5,6 % w latach

2003 i 2004 oraz 7,2 % w latach 2004 i 2005.

Ponadto bioràc pod uwag´ wzrost popytu rynkowego na mi´so wo∏owe po uzyskaniu przez

Rzeczpospolità Polskà cz∏onkostwa w Unii Europejskiej, nale˝y si´ spodziewaç, ˝e liczba

byd∏a przewidzianego do badania w kierunku

BSE w roku 2007 b´dzie wi´ksza ni˝ w 2005 r.

i 2006 r.

Przewiduje si´, i˝ w 2007 r. zostanie zbadanych

w kierunku BSE 555 000 sztuk byd∏a. Zostanie

zbadane byd∏o poddane ubojowi majàce powy˝ej 30. miesiàca ˝ycia, w przypadku zaÊ uboju

z koniecznoÊci oraz byd∏a pad∏ego — byd∏o powy˝ej 24. miesiàca ˝ycia. Ponadto badania obejmà wszystkie zwierz´ta podejrzane i kohort´

niezale˝nie od wieku zwierzàt. Aby osiàgnàç zak∏adanà wielkoÊç badaƒ, jest konieczne zakupienie wi´kszej liczby testów, ni˝ wskazuje liczba

byd∏a przewidzianego do badaƒ.

Przyczynà tego jest fakt, i˝ testy ELISA — wykorzystywane w badaniach jako tzw. szybkie testy

— majà oznaczenia, które w rutynowym badaniu s∏u˝à jako tzw. próby kontrolne i nie mogà

byç wykorzystane bezpoÊrednio do prowadzenia efektywnego oznaczenia na BSE. Szacuje

si´, ˝e z tego powodu jest konieczne zakupienie

testów w liczbie wi´kszej o 12—13 % od zak∏adanej liczby badaƒ. W tym celu nale˝y zakupiç

624 000 testów.

Ogólne oszacowanie kosztów programu monitoringu BSE na rok 2007 przewiduje wydatki na

poziomie 27 704 850 z∏. Koszt obejmuje dodatkowe wydatki, które przedstawia tabela 5.2.

W okresie przygotowania kalkulacji koszt jednego testu wynosi∏ oko∏o 40 z∏.

Szczegó∏owa analiza kosztów

2007.

(*) Sà to szacunkowe koszty, które zostanà dostosowane do wielkoÊci wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaênych zwierzàt w ustawie bud˝etowej na rok

5.2.

Stan na dzieƒ: 31 kwietnia 2006 r.

Gatunek zwierzàt: byd∏o

Choroba: gàbczasta encefalopatia byd∏a

Podsumowanie kosztów

Rok: 2007

6.

Za∏àcznik nr 6

PROGRAM ZWALCZANIA I KONTROLI ZAKA˚E¡ WIRUSAMI WYSOCE ZJADLIWEJ GRYPY PTAKÓW

D. POMORU DROBIU U DROBIU I PTAKÓW DZIKICH

(HIGHLY PATOGENIC AVIAN INFLUENZA — HPAI)

1.

Identyfikacja programu

6) Próbki do badaƒ pobiera i przesy∏a Inspekcja

Weterynaryjna, natomiast badania sà wykonywane przez PIW — PIB w Pu∏awach.

Paƒstwo Cz∏onkowskie: Rzeczpospolita Polska

Choroba

Wysoce zjadliwa grypa

ptaków d. pomór drobiu

Rok wdro˝enia

2007

Data wys∏ania

do Komisji Europejskiej: 31 maja 2006 r.

2.

7) Terytorialnie w∏aÊciwe wojewódzkie inspektoraty weterynarii opracujà i przeÊlà do Zak∏adu

Chorób Drobiu PIW — PIB w Pu∏awach harmonogram pobierania próbek.

8) Wszystkie izolaty wirusa wysoce zjadliwej

grypy ptaków oraz dodatnie surowice od ptaków wodnych b´dà wys∏ane do laboratorium

referencyjnego Unii Europejskiej.

Ogólne kryteria

1) Program monitorowania zosta∏ opracowany

na podstawie § 12 rozporzàdzenia Ministra

Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia

2004 r. w sprawie okreÊlenia jednostek chorobowych, sposobu prowadzenia kontroli oraz

zakresu badaƒ kontrolnych zaka˝eƒ zwierzàt

oraz projektu decyzji Komisji, oznaczonej numerem: SANCO/10268/2006/Rev5, w sprawie

prowadzenia badaƒ kontrolnych na obecnoÊç

influenzy ptaków u drobiu i ptaków dzikich

w Paƒstwach Cz∏onkowskich. Stanowi on

kontynuacj´ poprzednich badaƒ kontrolnych

ustanowionych w decyzjach 2004/111/WE,

2004/630/WE, 2005/464/WE i 2006/101/WE.

2) Celem badaƒ monitoringowych jest

a) okreÊlenie cz´stotliwoÊci wyst´powania

zaka˝eƒ wirusami wysoce zjadliwej grypy

ptaków (AI) podtypu H5 i H7 u ró˝nych gatunków drobiu,

b) kontynuowanie nadzoru nad wyst´powaniem wirusów wysoce zjadliwej grypy ptaków u ptaków dzikich (system wczesnego

ostrzegania), które mog∏yby przenieÊç si´

z ptaków dzikich do stad drobiu,

c) wzbogacenie wiedzy na temat zagro˝enia,

ze strony ptaków dzikich, wysoce zjadliwà

grypà ptaków dla zdrowia innych zwierzàt.

3) Pobieranie próbek obejmuje okres od dnia

1 stycznia do dnia 31 grudnia 2007 r.

4) Badaniami b´dà obj´te wszystkie gatunki

drobiu, niezale˝nie od kierunku produkcji

(z wyjàtkiem kurczàt rzeênych) utrzymywanego w warunkach fermowych (gospodarstwa),

oraz ptaki dzikie.

5) Badanie próbek b´dzie przeprowadzane

w krajowym laboratorium referencyjnym do

spraw diagnostyki wysoce zjadliwej grypy

ptaków w Zak∏adzie Chorób Drobiu Paƒstwowego Instytutu Weterynaryjnego — Paƒstwowego Instytutu Badawczego (PIW — PIB)

w Pu∏awach. Próbki pobrane od drobiu b´dà

badane serologicznie testem hamowania hemaglutynacji z antygenami H5N2 i H7N7

(pierwsze badanie) oraz H5N7 i H7N1 (badania potwierdzajàce). Próbki pobrane od ptaków dzikich b´dà badane wirusologiczne na

zarodkach kurzych SPF i metodà RT-PCR/H5.

9) Dodatnie H5 i H7 próbki uzyskane podczas badaƒ kontrolnych drobiu i ptaków dzikich b´dà

zg∏aszane Komisji Europejskiej co 2 miesiàce.

10) Termin sk∏adania ostatecznych wyników badaƒ do Komisji Europejskiej up∏ywa dnia

31 maja 2008 r.

3.

Zasady pobierania próbek od drobiu

1) Pobieranie próbek do badaƒ serologicznych

odb´dzie si´ w czterech wyznaczonych województwach: lubuskim, dolnoÊlàskim, kujawsko-pomorskim i zachodniopomorskim, które

zosta∏y wytypowane do prowadzenia monitoringu na podstawie analizy ryzyka. Próbki od

drobiu fermowego b´dà pobierane w okresie

od stycznia do grudnia 2007 r.

2) Przy wyborze ferm do badaƒ uwzgl´dnia si´

chów drobiu na wybiegach, korzystanie z wód

powierzchniowych, chów ró˝nych gatunków

drobiu i stad w ró˝nym wieku.

3) W odniesieniu do indyków, g´si, kaczek i strusi badaniami b´dà obj´te przede wszystkim

fermy reprodukcyjne, a nast´pnie fermy drobiu rzeênego — uzupe∏niajàc do wyznaczonej

liczby ferm danego gatunku drobiu.

4) W przypadku kur próbki krwi b´dà pobierane

tylko z ferm kur reprodukcyjnych oraz kur niosek jaj konsumpcyjnych (nioski towarowe).

Kurcz´ta rzeêne nie b´dà obj´te badaniami.

5) Pobieranie próbek od drobiu reprodukcyjnego oraz kur niosek towarowych b´dzie odbywaç si´ w okresie nieÊnoÊci, najlepiej ze stad

w koƒcowym okresie u˝ytkowania.

6) Pobieranie próbek od drobiu rzeênego (indyki, g´si, kaczki, strusie) b´dzie odbywaç si´ na

fermie w koƒcowym okresie tuczu (w ostatnim tygodniu przed ubojem) lub w rzeêni.

7) Do badaƒ serologicznych b´dà pobierane

próbki krwi z ka˝dej fermy wyznaczonej do

badaƒ w liczbie

a) po 10 próbek krwi od kur, indyków i ptaków ∏ownych,

b) po 40 próbek krwi od g´si i kaczek,

c) po 5 próbek krwi od strusi.

8) Próbki krwi po ok. 2 ml pojemnoÊci b´dà pobierane do probówek co najmniej o 2-krotnie

wi´kszej pojemnoÊci (nie u˝ywaç probówek

typu eppendorf) i po szczelnym zamkni´ciu

przes∏ane sch∏odzone do temperatury ok. 4 °C

przed up∏ywem 48 godzin od pobrania do Zak∏adu Chorób Drobiu PIW — PIB w Pu∏awach.

Je˝eli czas od pobrania próbek do ich przes∏ania mo˝e byç d∏u˝szy, wydzielonà surowic´

(bez krwinek) zamra˝a si´ w temperaturze

ok. –20 °C i zamro˝onà przesy∏a si´ przed

up∏ywem 2 tygodni od dnia pobrania.

9) Pismo przewodnie przesy∏ane wraz z próbkami zawiera informacje o gatunku drobiu, typie u˝ytkowym (reprodukcyjny, nieÊny towarowy, rzeêny), wieku, miejscu pochodzenia

i dacie pobrania próbki oraz szczepieniach

przeciwko rzekomemu pomorowi drobiu.

Tabela 1. Fermy kur niosek reprodukcyjnych

Tabela 2. Fermy kur niosek towarowych

Tabela 3. Fermy indyków

Poz. 714

10) ¸àczna liczba próbek krwi do badaƒ serologicznych w ramach programu wyniesie 12 180

z 686 ferm drobiu.

11) W fermach drobiu, gdzie stwierdzono dodatnie

wyniki serologiczne, b´dà przeprowadzone badania retrospektywne (ocena stanu epizootycznego, w tym analiza zdrowotnoÊci, produkcyjnoÊci i ÊmiertelnoÊci stada seropozytywnego

i innych stad znajdujàcych si´ na terenie fermy). W przypadku gdy stado seropozytywne

b´dzie znajdowaç si´ na fermie, zostanà pobrane ponownie próbki do badania serologicznego

oraz dodatkowo do badania wirusologicznego.

12) Wykaz ferm (gospodarstw) poszczególnych

gatunków i kierunków u˝ytkowania obj´tych

badaniem w wyznaczonych województwach

jest zawarty w tabelach 1—6.

Tabela 4. Fermy g´si i kaczek

Tabela 5. Fermy strusi

Tabela 6. Fermy ptaków ∏ownych

Oszacowanie kosztów badaƒ drobiu(*)

1) Koszty badaƒ

Test HI do wykrywania przeciwcia∏ dla wirusów H5 i H7: 12 euro/próbk´ x 12 180 próbek =

146 160 euro (565 127,6 z∏)

+10 % ponowne badanie = 14 616 euro (56 512,7 z∏)

Ogó∏em: 160 776 euro (621 640,4 z∏)

2) Pobieranie i wysy∏anie próbek do laboratorium

1 euro/próbk´ x 12 180 próbek = 12 180 euro (47 093,9 z∏)

Ogó∏em: 172 956 euro (668 734,3 z∏)

———————

(*) Sà to szacunkowe koszty, które zostanà dostosowane do wielkoÊci wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób za-

kaênych zwierzàt w ustawie bud˝etowej na rok 2007.

Koszt programu obliczono wed∏ug kursu Êredniego euro z dnia 27 kwietnia 2006 r., który wynosi∏ 3,8665 z∏.

Wszystkie wartoÊci sà podane bez VAT.

4.

Zasady pobierania próbek od ptaków

dzikich

Wymagania ogólne

1) Pobieranie próbek do badaƒ jest organizowane i nadzorowane przez Inspekcj´ Weterynaryjnà we wspó∏pracy z podmiotami zajmujàcymi si´ ochronà lub obserwacjà ptaków i stacjami obràczkowania oraz myÊliwymi.

2) Badania obejmujà monitoring czynny (próbki

pobierane od ˝ywych lub upolowanych ptaków niewykazujàcych objawów klinicznych

chorób) i monitoring bierny (próbki pobrane

od ptaków pad∏ych).

3) Próbki pobrane od ptaków dzikich sà badane

wirusologicznie na zarodkach kurzych SPF

(wszystkie wirusy grypy typu A) i metodà

RT-PCR (wirusy podtypu H5).

4) Z uwagi na zalecenia zawarte w decyzji Komisji Europejskiej, o których mowa w ust. 2,

konieczne jest, aby badanie próbek metodà

RT-PCR by∏o wykonane przed up∏ywem 2 tygodni od pobrania i dlatego jest wskazane jak

najszybsze dostarczanie próbek do laboratorium Zak∏adu Chorób Drobiu PIW — PIB

w Pu∏awach. W przypadku dodatnich wyników przeprowadzona b´dzie mo˝liwie jak najszybciej analiza molekularna w celu okreÊlenia patotypu (HPAI lub LPAI).

Monitoring czynny

1) W okresie od lutego do maja (wiosenna migracja ptaków dzikich z po∏udnia na pó∏noc)

b´dà pobierane próbki co najmniej od

400 ptaków dzikich z terenu 8 województw

kujawsko-pomorskiego, lubuskiego, ∏ódzkiego, dolnoÊlàskiego, podlaskiego, pomorskiego, warmiƒsko-mazurskiego i zachodniopomorskiego. Liczb´ próbek do pobrania w wyznaczonych województwach przedstawia tabela 1.

2) W okresie od wrzeÊnia do grudnia (jesienna

migracja ptaków dzikich z pó∏nocy na po∏udnie) b´dà pobierane próbki co najmniej od

800 ptaków dzikich z terenu 11 województw

dolnoÊlàskiego, kujawsko-pomorskiego, lubelskiego, lubuskiego, ∏ódzkiego, mazowieckiego, podkarpackiego, podlaskiego, pomorskiego, warmiƒsko-mazurskiego, wielkopolskiego i zachodniopomorskiego. Liczb´ pró-

Poz. 714

bek do pobrania w wyznaczonych województwach przedstawia tabela 2.

3) Próbki od ptaków dzikich b´dà pobierane

g∏ównie od gatunków ptaków stanowiàcych

najwi´ksze ryzyko zaka˝enia, na trasach ich

przelotów, w miejscach postojów lub ostoi,

mieszania si´ ptaków migrujàcych ró˝nych

gatunków, przebywajàcych w pobli˝u ferm

(gospodarstw) drobiu (mo˝liwy kontakt z drobiem).

4) Do badaƒ wirusologicznych nale˝y pobieraç

indywidualnie, za pomocà wymazówki, Êwie˝y ka∏ lub wymazy ka∏owe z kloaki (na waciku

wyraênie widoczny ka∏) od ró˝nych gatunków

ptaków dzikich, w tym g∏ównie od w´drujàcych ptaków wodnych z rz´du blaszkodziobych (zw∏aszcza ∏ab´dzie nieme, kaczki krzy˝ówki i g´si) oraz siewkowych (zw∏aszcza mewy, bataliony, czajki). Wykaz gatunków ptaków dzikich stanowiàcych wysokie ryzyko zaka˝enia wirusami wysoce zjadliwej grypy ptaków przedstawia tabela 3.

5) Próbki wymazów z kloaki lub Êwie˝ego ka∏u

pobiera si´ indywidualnie co najmniej od

5 ptaków tego samego gatunku w tym samym miejscu i czasie, a nast´pnie natychmiast umieszcza w probówkach z pod∏o˝em

transportowym dla wirusów (mo˝na u˝yç

wymazówki z pod∏o˝em transportowym dla

wirusów lub pod∏o˝a przygotowanego zgodnie z instrukcjà G∏ównego Lekarza Weterynarii GLWet z VI. 420/lab —1/2003 z dnia

5 czerwca 2003 r. dotyczàcà przeprowadzania badaƒ laboratoryjnych w kierunku wysoce zjadliwej grypy ptaków d. pomoru drobiu). W jednej probówce z pod∏o˝em transportowym umieszcza si´ tylko 1 wymazówk´

(nie ∏àczyç).

6) Pobrane próbki niezw∏ocznie umieszcza si´

w temperaturze ok. 4 °C i w takiej temperaturze transportuje do Zak∏adu Chorób Drobiu

PIW — PIB w Pu∏awach. Je˝eli nie jest mo˝liwe dostarczenie próbek przed up∏ywem

48 godz. od ich pobrania, to zamra˝a si´ je

w temperaturze ok. –70 °C i dostarcza zamro˝one, u˝ywajàc suchego lodu.

7) ¸àczenie w próbki zbiorcze do 5 próbek od

ptaków tego samego gatunku, pobranych

w tym samym miejscu i czasie, odbywa si´

w laboratorium PIW — PIB w Pu∏awach.

Tabela 1. Liczba próbek od ptaków dzikich w wyznaczonych województwach w okresie luty — maj (wiosenna

migracja ptaków)

Tabela 2. Liczba próbek od ptaków dzikich w wyznaczonych województwach w okresie wrzesieƒ — grudzieƒ

(jesienna migracja ptaków)

Monitoring bierny

1) W ramach monitoringu biernego planuje si´

przebadanie oko∏o 300 próbek pobranych od

ptaków pad∏ych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

2) Wskazaniem do monitoringu biernego jest

stwierdzenie przypadków wyraênie zwi´kszonej ÊmiertelnoÊci lub objawów klinicznych

choroby u ptaków, zw∏aszcza

a) wÊród gatunków wymienionych w tabeli 3,

a tak˝e innych ptaków majàcych z nimi

kontakt,

b) w miejscach ostoi lub zatrzymywania si´

ptaków w okresie w´drówki wiosennej i jesiennej,

c) w miejscach mieszania si´ du˝ej liczby ptaków migrujàcych ró˝nych gatunków, g∏ównie gatunków wymienionych w tabeli 3,

d) w sàsiedztwie ferm (gospodarstw) drobiu

domowego,

e) w pobli˝u tras przelotów ptaków migrujàcych.

3) Z jednego miejsca pobiera si´ próbki od minimum 5 ptaków tego samego gatunku pad∏ych w tym samym czasie.

4) Od Êwie˝o pad∏ych ptaków pobiera si´ (na

miejscu lub w najbli˝szym ZHW) próbki tkanek (mózg, serce, p∏uca, nerki, jelita). Próbki

narzàdów mià˝szowych pobrane od tego samego ptaka mo˝na transportowaç w jednym

opakowaniu, natomiast jelita pakuje si´

osobno, u˝ywajàc szczelnie zamykanych

opakowaƒ.

5) Warunki dostarczenia próbek do laboratorium

sà takie same, jak podano w ust. 4 w cz´Êci

dotyczàcej monitoringu czynnego w pkt 6.

6) Przy pobieraniu próbek zachowuje si´ du˝à

ostro˝noÊç, minimalizujàc tworzenie aerozolu

i py∏u, oraz stosuje si´ standardowe Êrodki

ochronne, takie jak: r´kawice, okulary, mask´

os∏aniajàcà usta i nos, czepek, fartuch, a po

Poz. 714

próbobraniu dok∏adnie myje si´ r´ce w wodzie z myd∏em lub innym detergentem. Umyte r´ce po wysuszeniu mo˝na dodatkowo

zdezynfekowaç, u˝ywajàc 70 % roztworu alkoholu lub innego Êrodka do dezynfekcji ràk.

Tabela 3. Wykaz gatunków ptaków stanowiàcych zwi´kszone ryzyko w zwiàzku z wysoce zjadliwà grypà ptaków

d. pomorem drobiu

A. Wykaz gatunków ptaków dzikich stanowiàcych wysokie ryzyko zaka˝enia wirusami wysoce zjadliwej grypy

ptaków d. pomoru drobiu

B. Wykaz ptaków dzikich najcz´Êciej wyst´pujàcych w pobli˝u ferm (gospodarstw) utrzymujàcych drób domowy

Oszacowanie kosztów badaƒ ptaków dzikich(*)

1) Izolacja wirusologiczna: 80 euro/próbk´ x 350 próbek zbiorczych = 28 000 euro (108 262 z∏)

+ 10 % ponowne badanie = 2 800 euro (10 826,2 z∏)

RT-PCR/H5: 40 euro/próbk´ x 350 próbek zbiorczych = 14 000 euro (54 131 z∏)

+ 10 % ponowne badanie = 1 400 euro (5 413,1 z∏)

Ogó∏em: 46 200 euro (178 632,3 z∏)

2) Pobieranie próbek

2 euro/próbk´ x 1500 = 3 000 euro (11 599,5 z∏)

Ogó∏em: 49 200 euro (190 231,8 z∏)

Ogó∏em (monitoring u drobiu i ptaków dzikich): 222 156 euro (858 966,1 z∏)

———————

(*) Sà to szacunkowe koszty, które zostanà dostosowane do wielkoÊci wydatków przeznaczonych na zwalczanie chorób

zakaênych zwierzàt w ustawie bud˝etowej na rok 2007.

Koszt programu obliczono wed∏ug kursu Êredniego euro z dnia 27 kwietnia 2006 r., który wynosi∏ 3,8665 z∏.

Wszystkie wartoÊci sà podane bez VAT.

Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej

oraz Dziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”,

Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa, tel. 0-22 622-66-56

Sk∏ad, druk i kolporta˝: Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 0-22 694-67-50, 0-22 694-67-52; faks 0-22 694-62-06

Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581 (czynna w godz. 730–1530)

www.cokprm.gov.pl

e-mail: dziust@cokprm.gov.pl

T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Wydziale Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa

Zam. 1583/W/C/2007

ISSN 0867-3411

Cena 11,80 z∏ (w tym 7 % VAT)

Warszawa, dnia 13 czerwca 2007 r.

Nr 104

TREÂå

Poz.

ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW

714 — z dnia 30 maja 2007 r. w sprawie wprowadzenia programów zwalczania enzootycznej

bia∏aczki byd∏a, gruêlicy byd∏a, brucelozy u byd∏a, wÊcieklizny, gàbczastej encefalopatii

byd∏a oraz programu zwalczania i kontroli zaka˝eƒ wirusami wysoce zjadliwej grypy ptaków d. pomoru drobiu u drobiu i ptaków dzikich . . . . . . . . . . . . 6753

714

ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW

z dnia 30 maja 2007 r.

w sprawie wprowadzenia programów zwalczania enzootycznej bia∏aczki byd∏a, gruêlicy byd∏a,

brucelozy u byd∏a, wÊcieklizny, gàbczastej encefalopatii byd∏a oraz programu zwalczania i kontroli zaka˝eƒ

wirusami wysoce zjadliwej grypy ptaków d. pomoru drobiu u drobiu i ptaków dzikich

Na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierzàt oraz zwalczaniu

chorób zakaênych zwierzàt (Dz. U. Nr 69, poz. 625,

z póên. zm.1)) zarzàdza si´, co nast´puje