Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 16 maja 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać odważniki, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych

§ 1. 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) wymagania, którym powinny odpowiadaç odwa˝niki klas dok∏adnoÊci E1, E2, F1, F2 i M1 o wartoÊciach nominalnych masy od 1 mg do 50 kg oraz

klasy dok∏adnoÊci M2 o wartoÊciach nominalnych

masy od 1g do 50 kg, w zakresie konstrukcji, wykonania, materia∏ów, charakterystyk metrologicznych oraz miejsc umieszczania cech legalizacji;

2) szczegó∏owy zakres sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej odwa˝ników;

3) sposoby przeprowadzania sprawdzeƒ, o których

mowa w pkt 2.

———————

1) Minister Gospodarki kieruje dzia∏em administracji rzàdo-

wej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r.

w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra

Gospodarki (Dz. U. Nr 131, poz. 909).

2) Rozporzàdzenie

wdra˝a przepisy dyrektywy Rady

71/317/EWG z dnia 26 lipca 1971 r. w sprawie zbli˝enia

ustawodawstw Paƒstw Cz∏onkowskich odnoszàcych si´

do odwa˝ników prostopad∏oÊciennych od 5 do 50 kilogramów Êredniej klasy dok∏adnoÊci oraz odwa˝ników walcowych od 1 grama do 10 kilogramów Êredniej klasy dok∏adnoÊci (Dz. Urz. WE L 202 z 06.09.1971, str. 14—20,

z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,

rozdz. 13, t. 001, str. 140) oraz przepisy dyrektywy Rady 74/148/EWG z dnia 4 marca 1974 r. w sprawie zbli˝enia

ustawodawstw Paƒstw Cz∏onkowskich odnoszàcych si´

do odwa˝ników od 1 mg do 50 kg o dok∏adnoÊci wy˝szej

ni˝ Êrednia (Dz. Urz. WE L 84 z 28.03.1974, str. 3—7, z póên.

zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13,

t. 002, str. 63).

3) Niniejsze rozporzàdzenie zosta∏o notyfikowane Komisji

Europejskiej w dniu 31 paêdziernika 2006 r., pod numerem

2006/585/PL, zgodnie z § 4 rozporzàdzenia Rady Ministrów

z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych

(Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), które wdra˝a dyrektyw´ 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r.

ustanawiajàcà procedur´ udzielania informacji w zakresie

norm i przepisów technicznych (Dz. Urz. WE L 204

z 21.07.1998, z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337).

4) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y

og∏oszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 163, poz. 1362 i Nr 180,

poz. 1494 oraz z 2006 r. Nr 170, poz. 1217 i Nr 249,

poz. 1834.

2. Wymienione w ust. 1 pkt 1 odwa˝niki powinny

byç stosowane do zrównowa˝enia masy cia∏a przy

u˝yciu wag nieautomatycznych, których konstrukcja

nie zapewnia w inny sposób pomiaru masy, zwanego

dalej „wa˝eniem”.

§ 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o

1) odwa˝niku — nale˝y przez to rozumieç przyrzàd

pomiarowy, b´dàcy wzorcem miary, którego konstrukcja i charakterystyki metrologiczne sà okreÊlone przez kszta∏t, wymiary, materia∏, wykoƒczenie powierzchni, wartoÊç nominalnà masy i b∏àd

graniczny dopuszczalny;

2) nominalnej masie odwa˝nika — nale˝y przez to rozumieç wartoÊç masy równà 1 x 10n kg lub 2 x 10n kg,

lub 5 x 10n kg, gdzie n jest jednà z liczb: –6, –5, –4,

–3, –2, –1, 0, 1;

3) komplecie odwa˝ników — nale˝y przez to rozumieç zestawienie okreÊlonych odwa˝ników;

4) b∏´dach granicznych dopuszczalnych odwa˝nika

— nale˝y przez to rozumieç wartoÊci skrajne b∏´dów okreÊlone w rozporzàdzeniu, które odnoszà

si´ do umownej masy odwa˝nika stosowanego

w temperaturze 20 °C (293,15 K) b´dàcej masà odwa˝nika odniesienia o g´stoÊci 8000 kg/m3, który

go równowa˝y w powietrzu o g´stoÊci 1,2 kg/m3;

5) odwa˝niku prostopad∏oÊciennym — nale˝y przez

to rozumieç odwa˝nik z korpusem w kszta∏cie zbli˝onym do graniastos∏upa, którego podstawà jest

prostokàt;

6) odwa˝niku walcowym — nale˝y przez to rozumieç

odwa˝nik z korpusem w kszta∏cie walca, którego

podstawà jest ko∏o;

7) jamie adiustacyjnej — nale˝y przez to rozumieç

wybranie w jednym z elementów odwa˝nika

umo˝liwiajàce doprowadzenie jego masy do wartoÊci nominalnej w granicach dopuszczalnych b∏´dów.

Rozdzia∏ 2

Wymagania w zakresie konstrukcji, materia∏ów,

wykonania odwa˝ników i miejsc umieszczania

cech legalizacji

§ 3. 1. Wymiary i wykonanie odwa˝ników prostopad∏oÊciennych klas dok∏adnoÊci M1 i M2 o wartoÊciach nominalnych masy od 5 kg do 50 kg okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia.

2. Wymiary i wykonanie odwa˝ników walcowych

klas dok∏adnoÊci M1 i M2 o wartoÊciach nominalnych

masy od 1 g do 500 g i od 1 kg do 10 kg okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.

§ 4. 1. Odwa˝niki klas dok∏adnoÊci E1, E2, F1 i F2 powinny mieç

1) korpus w kszta∏cie walca lub Êci´tego sto˝ka, zakoƒczony g∏ówkà — w przypadku odwa˝ników

o wartoÊciach nominalnych masy od 1 g do 500 g

i od 1 kg do 10 kg, z zastrze˝eniem ust. 3;

2) wymiary zewn´trzne jak dla odwa˝ników, o których mowa w § 3 ust. 2;

3) kszta∏t odpowiedni do sposobu pos∏ugiwania si´

nimi — w przypadku odwa˝ników o wartoÊciach

nominalnych masy 20 kg i 50 kg.

2. W odwa˝nikach, o których mowa w ust. 1 pkt 1

i 2, wysokoÊç korpusu w kszta∏cie walca powinna mieÊciç si´ w zakresie od 3/4 do 5/4 wartoÊci Êrednicy jego

podstawy, natomiast wysokoÊç korpusu w kszta∏cie

Êci´tego sto˝ka — w zakresie od 3/4 do 5/4 wartoÊci

Êredniej Êrednicy (liczonej jako Êrednia arytmetyczna

Êrednic jego podstaw). WysokoÊç g∏ówki powinna mieÊciç si´ w zakresie od 1/2 do 1 wartoÊci tych Êrednic.

3. Odwa˝niki klas dok∏adnoÊci E1, E2 i F1 o wartoÊciach nominalnych masy od 1 g do 500 g i od 1 kg do

10 kg mogà mieç kszta∏t walca bez g∏ówki.

§ 5. 1. Odwa˝niki klas dok∏adnoÊci E1 i E2 o wartoÊciach nominalnych masy od 1 g do 500 g i od 1 kg do

50 kg powinny byç wykonane w ca∏oÊci jako jeden element — bez jamy adiustacyjnej.

2. Odwa˝niki klas dok∏adnoÊci F1, F2, M1 i M2

o wartoÊciach nominalnych masy od 1 g do 50 kg mogà mieç jam´ adiustacyjnà zamkni´tà g∏ówkà lub w inny odpowiedni sposób.

3. Odwa˝niki walcowe klas dok∏adnoÊci M1 i M2

o wartoÊciach nominalnych masy

1) od 1 g do 10 g — nie powinny mieç jamy adiustacyjnej;

2) 20 g i 50 g — mogà mieç jam´ adiustacyjnà;

3) od 100 g do 500 g i od 1 kg do 50 kg — powinny

mieç jam´ adiustacyjnà.

Poz. 678

2) druciki ukszta∏towane w formie

a) 1 segmentu — odwa˝niki o wartoÊciach nominalnych masy: 1 mg, 10 mg, 100 mg, 1000 mg,

b) 2 segmentów — odwa˝niki o wartoÊciach nominalnych masy: 2 mg, 20 mg, 200 mg,

c) 5 segmentów — odwa˝niki o wartoÊciach nominalnych masy: 5 mg, 50 mg, 500 mg.

§ 7. Odwa˝niki klas dok∏adnoÊci E1, E2, F1, F2 i M1

o wartoÊci nominalnej masy 1 g mogà posiadaç

kszta∏t odwa˝nika o wartoÊci nominalnej masy równej

zarówno podwielokrotnoÊci, jak i wielokrotnoÊci 1 g.

§ 8. 1. Odwa˝niki powinny byç wykonane z metalu

lub stopu.

2. Metal lub stop, o którym mowa w ust. 1, powinien byç takiej jakoÊci, aby zmiany masy odwa˝ników

wynikajàce ze zu˝ycia w normalnych warunkach u˝ytkowania by∏y pomijalnie ma∏e w stosunku do wartoÊci

b∏´dów granicznych dopuszczalnych dla danej klasy

dok∏adnoÊci.

§ 9. Odwa˝nik powinien mieç takà g´stoÊç, aby odchylenie g´stoÊci powietrza o 10 % od wartoÊci przyjmowanej (1,2 kg/m3) nie spowodowa∏o b∏´du przekraczajàcego 1/4 wartoÊci b∏´du granicznego dopuszczalnego.

§ 10. Metal lub stop, z którego sà wykonywane odwa˝niki klas dok∏adnoÊci E1, E2 i F1, powinien byç niemagnetyczny.

§ 11. OdpornoÊç na korozj´ i odpryskiwanie metalu lub stopu, z którego sà wykonywane odwa˝niki prostopad∏oÊcienne klas dok∏adnoÊci M1 i M2 o wartoÊciach nominalnych masy od 5 kg do 50 kg, powinna

odpowiadaç co najmniej odpornoÊci na korozj´ i odpryskiwanie ˝eliwa szarego.

§ 12. 1. Odwa˝niki walcowe klas dok∏adnoÊci M1

i M2 powinny byç wykonane z materia∏u, którego

1) g´stoÊç zawiera si´ w przedziale od 7000 kg/m3 do

9500 kg/m3;

2) twardoÊç odpowiada co najmniej twardoÊci mosiàdzu;

3) odpornoÊç na korozj´ odpowiada co najmniej odpornoÊci na korozj´ ˝eliwa szarego;

4. Obj´toÊç jamy adiustacyjnej nie powinna przekraczaç 1/5 ca∏kowitej obj´toÊci odwa˝nika.

4) kruchoÊç nie przekracza kruchoÊci ˝eliwa szarego.

§ 6. Odwa˝niki klas dok∏adnoÊci E1, E2, F1, F2 i M1

o wartoÊciach nominalnych masy od 1 mg do 1000 mg

powinny byç wykonane jako

2. Nie dopuszcza si´ stosowania ˝eliwa szarego jako materia∏u do wykonywania odwa˝ników, o których

mowa w ust. 1, o wartoÊci nominalnej masy mniejszej

ni˝ 100 g.

1) blaszki o kszta∏cie

a) trójkàta — odwa˝niki o wartoÊciach nominalnych masy: 1 mg, 10 mg, 100 mg, 1000 mg,

§ 13. 1. Materia∏em stosowanym do adiustacji odwa˝ników klas dok∏adnoÊci F1 i F2 z jamà adiustacyjnà

mo˝e byç

b) kwadratu — odwa˝niki o wartoÊciach nominalnych masy: 2 mg, 20 mg, 200 mg,

1) materia∏, z którego wykonane sà odwa˝niki;

c) pi´ciokàta — odwa˝niki o wartoÊciach nominalnych masy: 5 mg, 50 mg, 500 mg, albo

2) czysta cyna;

3) molibden.

2. Odwa˝niki klas dok∏adnoÊci M1 i M2 mogà byç

adiustowane o∏owiem w postaci Êrutu.

§ 14. 1. Powierzchnia odwa˝nika, ∏àcznie z jego

podstawami i kraw´dziami, powinna byç ca∏kowicie

g∏adka.

2. Powierzchnia odwa˝ników klas dok∏adnoÊci E1,

E2, F1 i F2 powinna byç wypolerowana i nie powinna

wykazywaç porowatoÊci przy ocenie wzrokowej.

3. Powierzchnia odwa˝ników prostopad∏oÊciennych klas dok∏adnoÊci M1 i M2 o wartoÊciach nominalnych masy od 5 kg do 50 kg powinna byç porównywalna do powierzchni odwa˝ników z ˝eliwa szarego

dok∏adnie odlanych w formie piaskowej.

4. Powierzchnia odwa˝ników walcowych klasy dok∏adnoÊci M1 o wartoÊciach nominalnych masy od 1 kg

do 10 kg powinna byç wypolerowana i nie powinna

wykazywaç porowatoÊci przy ocenie wzrokowej.

5. Powierzchnia odwa˝nika walcowego klasy dok∏adnoÊci M2 mo˝e byç wypolerowana.

§ 15. 1. Powierzchnia odwa˝ników o wartoÊciach

nominalnych masy od 1 g do 500 g i od 1 kg do 50 kg

mo˝e byç zabezpieczona przed korozjà

1) metalowà pow∏okà ochronnà — w przypadku odwa˝ników klas dok∏adnoÊci E1, E2, F1 i F2;

2) odpowiednià pow∏okà ochronnà — w przypadku

odwa˝ników klas dok∏adnoÊci M1 i M2.

2. Pow∏oka ochronna powinna byç odporna na

Êcieranie i uderzenia.

§ 16. 1. Odwa˝niki, o których mowa w § 6, nie powinny mieç ˝adnych oznaczeƒ wartoÊci nominalnej

masy.

2. Odwa˝niki o wartoÊciach nominalnych masy

od 1 g do 500 g i od 1 kg do 50 kg

1) klas dok∏adnoÊci E1 i E2 — nie powinny mieç ˝adnych oznaczeƒ wartoÊci nominalnych masy;

2) klas dok∏adnoÊci F1 i F2 — powinny mieç naniesionà liczbowà wartoÊç nominalnà masy wyra˝onej w

a) kilogramach — dla wartoÊci nominalnych masy

od 1 kg do 50 kg,

b) gramach — dla wartoÊci nominalnych masy od

1 g do 500 g;

3) klas dok∏adnoÊci M1 i M2 — powinny mieç na górnej powierzchni korpusu lub g∏ówki naniesionà

wartoÊç nominalnà ich masy wyra˝onej w

a) kilogramach — dla wartoÊci nominalnych masy

od 1 kg do 50 kg,

b) gramach — dla wartoÊci nominalnych masy od

1 g do 500 g.

3. W przypadku odwa˝ników walcowych klas dok∏adnoÊci M1 i M2 o wartoÊciach nominalnych masy

Poz. 678

500 g i od 1 kg do 10 kg dopuszcza si´ naniesienie

wartoÊci nominalnej masy na powierzchni bocznej

korpusu.

4. Odwa˝niki klasy dok∏adnoÊci F2 powinny byç

dodatkowo oznaczone du˝à literà „F”.

5. Odwa˝niki klasy dok∏adnoÊci M1 powinny byç

dodatkowo oznaczone du˝à literà „M”.

6. Odwa˝niki klasy dok∏adnoÊci M2 mogà posiadaç

dodatkowo znak identyfikujàcy producenta.

§ 17. Odwa˝niki o tej samej wartoÊci nominalnej

masy wyst´pujàce w komplecie po dwa albo trzy,

w celu ich rozró˝nienia, powinny byç

1) oznaczone jednà lub dwiema gwiazdkami albo jednà lub dwiema kropkami — w przypadku odwa˝ników o wartoÊciach nominalnych masy od 1 g do

500 g i od 1 kg do 50 kg oraz odwa˝ników o wartoÊciach nominalnych masy od 1 mg do 1000 mg

wykonanych jako blaszki;

2) wykonane z jednym lub dwoma zagi´ciami —

w przypadku odwa˝ników o wartoÊciach nominalnych masy od 1 mg do 1000 mg wykonanych jako

druciki.

§ 18. 1. Oznaczenia na odwa˝nikach prostopad∏oÊciennych powinny byç wkl´s∏e albo wypuk∏e.

2. Oznaczenia na odwa˝nikach walcowych powinny byç

1) wygrawerowane albo wybite — w przypadku odwa˝ników klasy dok∏adnoÊci M1;

2) wkl´s∏e albo wypuk∏e — w przypadku odwa˝ników

klasy dok∏adnoÊci M2.

3. Oznaczenia na odwa˝nikach klas dok∏adnoÊci F1

i F2 powinny byç wygrawerowane lub wybite.

§ 19. 1. Pojedyncze odwa˝niki i komplety odwa˝ników klas dok∏adnoÊci E1, E2, F1 i F2 oraz pojedyncze

odwa˝niki i komplety odwa˝ników klasy dok∏adnoÊci

M1 o wartoÊciach nominalnych masy od 1 mg do 500 mg

i od 1 g do 500 g powinny byç przechowywane

w skrzynkach.

2. Komplet odwa˝ników powinien umo˝liwiaç wa˝enie ∏adunków o masie w zakresie od masy odwa˝nika o najmniejszej wartoÊci nominalnej do sumy wartoÊci nominalnych mas wszystkich odwa˝ników kompletu z rozdzielczoÊcià równà najmniejszej wartoÊci

nominalnej masy odwa˝nika.

3. Sposoby zestawiania odwa˝ników w komplety

okreÊla za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia.

4. Skrzynki, o których mowa w ust. 1, powinny byç

wykonane z materia∏u zapewniajàcego zachowanie

przez odwa˝niki okreÊlonych wymagaƒ metrologicznych i oznakowane tak, aby wskazywaç na klas´ dok∏adnoÊci znajdujàcych si´ w nich odwa˝ników: E1, E2,

F1, F2 albo M1.

Rozdzia∏ 3

§ 20. 1. Cech´ legalizacji umieszcza si´ na

1) skrzynce, w której znajdujà si´ odwa˝niki klas dok∏adnoÊci E1, E2 i F1 oraz odwa˝niki od 1 mg do

1000 mg klas dok∏adnoÊci F2 i M1;

Wymagania w zakresie charakterystyk

metrologicznych odwa˝ników

§ 21. 1. B∏´dy masy odwa˝ników klas dok∏adnoÊci

E1, E2, F1, F2, M1 i M2 przy legalizacji pierwotnej i b∏´dy masy odwa˝ników klas dok∏adnoÊci E1, E2, F1, F2

i M1 przy legalizacji ponownej nie powinny przekraczaç wartoÊci b∏´dów granicznych dopuszczalnych podanych w tabeli

2) plombie na∏o˝onej na zamkni´ciu jamy adiustacyjnej tak, aby uniemo˝liwiç do niej dost´p.

2. Cech´ rocznà, stanowiàcà cech´ legalizacji,

umieszcza si´ na powierzchni podstawy odwa˝ników

klasy dok∏adnoÊci F2, M1 i M2 bez jamy adiustacyjnej.

WartoÊç

nominalna

masy

odwa˝nika

E1

E2

F1

F2

M1

M2

50 kg

20 kg

10 kg

5 kg

2 kg

1 kg

500 g

200 g

100 g

50 g

20 g

10 g

5g

2g

1g

500 mg

200 mg

100 mg

50 mg

20 mg

10 mg

5 mg

2 mg

1 mg

±25

±10

±5

±2,5

±1,0

±0,50

±0,25

±0,10

±0,05

±0,030

±0,025

±0,020

±0,015

±0,012

±0,010

±0,008

±0,006

±0,005

±0,004

±0,003

±0,002

±0,002

±0,002

±0,002

±75

±30

±15

±7,5

±3,0

±1,5

±0,75

±0,30

±0,15

±0,10

±0,080

±0,060

±0,050

±0,040

±0,030

±0,025

±0,020

±0,015

±0,012

±0,010

±0,008

±0,006

±0,006

±0,006

±250

±100

±50

±25

±10

±5

±2,5

±1,0

±0,5

±0,30

±0,25

±0,20

±0,15

±0,12

±0,10

±0,08

±0,06

±0,05

±0,04

±0,03

±0,025

±0,020

±0,020

±0,020

±750

±300

±150

±75

±30

±15

±7,5

±3,0

±1,5

±1,0

±0,8

±0,6

±0,5

±0,4

±0,3

±0,25

±0,20

±0,15

±0,12

±0,10

±0,08

±0,06

±0,06

±0,06

±2500

±1000

±500

±250

±100

±50

±25

±10

±5

±3,0

±2,5

±2,0

±1,5

±1,2

±1,0

±0,8

±0,6

±0,5

±0,4

±0,3

±0,25

±0,20

±0,20

±0,20

+8000

+3200

+1600

+800

+400

+200

+100

+50

+30

+30

+20

+20

+10

+5

+5

—

—

—

—

—

—

—

—

—

B∏´dy graniczne dopuszczalne w mg dla klasy dok∏adnoÊci

2. B∏´dy masy odwa˝ników klasy dok∏adnoÊci M2 przy legalizacji ponownej nie powinny przekraczaç wartoÊci b∏´dów granicznych dopuszczalnych podanych w tabeli

WartoÊç

nominalna

masy

odwa˝nika

B∏´dy

graniczne

dopuszczalne

w mg

1

2

50 kg

20 kg

10 kg

5 kg

±7500

±3000

±1500

±750

1

2

2 kg

1 kg

500 g

200 g

100 g

50 g

20 g

10 g

5g

2g

1g

±300

±150

±75

±30

±15

±10

±8

±6

±5

±4

±3

Rozdzia∏ 4

Szczegó∏owy zakres i sposoby przeprowadzania

sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej

kontroli metrologicznej odwa˝ników

§ 22. 1. Zakres sprawdzeƒ wykonywanych podczas

legalizacji pierwotnej odwa˝ników obejmuje

1) ogl´dziny zewn´trzne;

2) sprawdzenie wymiarów;

3) wyznaczenie b∏´dów masy.

2. Zakres sprawdzeƒ wykonywanych podczas legalizacji ponownej odwa˝ników obejmuje

1) ogl´dziny zewn´trzne;

2) wst´pne wyznaczenie b∏´dów masy;

3) adiustacj´;

kracza∏a 1/3 wartoÊci b∏´dów granicznych dopuszczalnych, o których mowa w § 21.

§ 24. 1. Temperatura pomieszczenia, w którym wyznacza si´ b∏´dy masy odwa˝ników, nie powinna

zmieniaç si´ wi´cej ni˝

1) ±0,3 °C w ciàgu godziny oraz ±0,5 °C w ciàgu 12 godzin — dla odwa˝ników klasy dok∏adnoÊci E1;

2) ±0,7 °C w ciàgu godziny oraz ±1 °C w ciàgu 12 godzin — dla odwa˝ników klasy dok∏adnoÊci E2;

3) ±1,5 °C w ciàgu godziny oraz ±2 °C w ciàgu 12 godzin — dla odwa˝ników klasy dok∏adnoÊci F1;

4) ±2 °C w ciàgu godziny oraz ±3,5 °C w ciàgu 12 godzin — dla odwa˝ników klasy dok∏adnoÊci F2;

5) ±3 °C w ciàgu godziny oraz ±5 °C w ciàgu 12 godzin — dla odwa˝ników klasy dok∏adnoÊci M1 i M2.

4) wyznaczenie b∏´dów masy.

2. WilgotnoÊç wzgl´dna pomieszczenia, w którym

wyznacza si´ b∏´dy masy odwa˝ników, nie powinna

zmieniaç si´ wi´cej ni˝

3. Przy legalizacji pierwotnej odwa˝nika 2/3 ca∏kowitej obj´toÊci jamy adiustacyjnej powinno pozostaç

puste.

1) ±5 % w ciàgu 4 godzin — dla odwa˝ników klasy dok∏adnoÊci E1;

§ 23. 1. Wyznaczenie b∏´dów masy odwa˝ników „B” przeprowadza si´ metodà podstawiania

przez porównanie ich masy z masà wzorców „K” wy˝szej klasy dok∏adnoÊci od odwa˝ników „B” w cyklu

wa˝eƒ KBBK.

2. Liczba cykli KBBK nie powinna byç mniejsza ni˝

2) ±10 % w ciàgu 4 godzin — dla odwa˝ników klasy

dok∏adnoÊci E2;

3) ±15 % w ciàgu 4 godzin — dla odwa˝ników klasy

dok∏adnoÊci F1, F2, M1 i M2.

Rozdzia∏ 5

1) 3 — dla odwa˝ników klasy dok∏adnoÊci E1;

Przepisy koƒcowe

2) 2 — dla odwa˝ników klasy dok∏adnoÊci E2;

§ 25. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 12 czerwca 2003 r.

w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç odwa˝niki (Dz. U. Nr 115, poz. 1084).

3) 1 — dla odwa˝ników klas dok∏adnoÊci F1, F2, M1

i M2.

3. Liczba cykli KBBK, dok∏adnoÊç wag i wzorców

masy stosowanych do sprawdzania odwa˝ników podczas legalizacji powinny zapewniç, aby niepewnoÊç

rozszerzona U (dla wspó∏czynnika rozszerzenia k = 2)

przy wyznaczaniu b∏´dów masy odwa˝ników nie prze-

§ 26. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Gospodarki: P. G. Woêniak

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki

z dnia 16 maja 2007 r. (poz. 678)

Za∏àcznik nr 1

WYMIARY I WYKONANIE ODWA˚NIKÓW PROSTOPAD¸OÂCIENNYCH

KLAS DOK¸ADNOÂCI M1 I M2 O WARTOÂCIACH NOMINALNYCH MASY OD 5 KG DO 50 KG

1. Odwa˝niki prostopad∏oÊcienne z ˝eliwa szarego mogà mieç

1) uchwyt z rury stalowej bez szwu o Êrednicy znormalizowanej (wzór 1);

2) uchwyt odlany razem z korpusem (wzór 2).

2. Odwa˝niki wykonane wed∏ug wzoru 1 powinny byç nast´pujàce

1) kszta∏t

2) wymiary zewn´trzne

WartoÊç

nominalna

masy

odwa˝nika

A*)

A’*)

B*)

B’*)

H

a

b

c

h

l

r

o

5 kg

150

152

75

77

84

36

30

6

66

145

5

12

10 kg

190

193

95

97

109

46

38

8

84

185

6

16

20 kg

230

234

115

117

139

61

52

12

109

220

8

20

50 kg

310

314

155

157

192

83

74

16

152

300

10

Wymiary zewn´trzne w mm

*) WartoÊç A mo˝e byç zamieniona z wartoÊcià A’, a wartoÊç B z wartoÊcià B’.

3) wymiary jamy adiustacyjnej

WartoÊç

nominalna

masy

odwa˝nika

d

d’

e

f

g

t

ε

ϕm

ϕn

ϕp

ϕw

5 kg

12

20

1

14

5

M16 x 1,5

2

16,5

18

16

1,5

10 kg

12

20

1

14

5

M16 x 1,5

2

16,5

18

16

1,5

20 kg

24

32

2

21

8

M27 x 1,5

3

27,5

30

27

1,5

50 kg

24

32

2

21

8

M27 x 1,5

3

27,5

30

27

1,5

Wymiary jamy adiustacyjnej w mm

4) wykonanie

a) jama adiustacyjna odwa˝nika powinna znajdowaç si´ wewnàtrz rury i byç zamkni´ta g∏adkim,

mosi´˝nym krà˝kiem lub wkr´canym korkiem z mosiàdzu ciàgnionego oraz powinna byç

zabezpieczona o∏owianà plombà wciÊni´tà do okràg∏ego wy˝∏obienia wewnàtrz otworu w rurze,

b) g∏adki krà˝ek powinien mieç otwór umo˝liwiajàcy otwieranie jamy adiustacyjnej,

c) wkr´cany korek powinien mieç rowek umo˝liwiajàcy zamykanie jamy adiustacyjnej za pomocà

wkr´taka.

3. Odwa˝niki wykonane wed∏ug wzoru 2 powinny byç nast´pujàce

1) kszta∏t

2) wymiary

*) WartoÊç A mo˝e byç zamieniona z wartoÊcià A’, a wartoÊç B z wartoÊcià B’.

3) jama adiustacyjna odwa˝nika powinna znajdowaç si´ w jednej z jego pionowych Êcian i byç zamkni´ta

w jego górnej powierzchni za pomocà p∏ytki z mi´kkiej stali oraz powinna byç zabezpieczona o∏owianà

plombà wciÊni´tà do wy˝∏obienia wewnàtrz ujÊcia jamy.

Za∏àcznik nr 2

WYMIARY I WYKONANIE ODWA˚NIKÓW WALCOWYCH

KLAS DOK¸ADNOÂCI M1 I M2 O WARTOÂCIACH NOMINALNYCH MASY OD 1 G DO 10 KG

Odwa˝niki walcowe z p∏askà g∏ówkà powinny byç nast´pujàce

1) kszta∏t

2) wymiary zewn´trzne

WartoÊç

nominalna

masy

odwa˝nika

D

D1

D2

1g

6

5,5

2g

6

5g

Wymiary zewn´trzne w mm

R1

R

r

o

3

0,5

0,9

0,5

1

5,5

3

0,5

0,9

0,5

1

8

7

4,5

0,7

1,25

0,5

1

10 g

10

9

6

0,8

1,5

0,5

1

20 g

13

11,5

7,5

1

1,8

0,5

1,5

50 g

18

16

10

1,5

2,5

1

2

100 g

22

20

13

2

3,5

1

2

200 g

28

25

16

2,25

4

1,5

3,2

500 g

38

34

22

3

5,5

1,5

3,2

1 kg

48

43

27

4

7

2

5

2 kg

60

54

36

5

9

2

5

5 kg

80

72

46

6,5

12

2

10

10 kg

100

90

58

8,5

15

3

10

w zale˝noÊci od materia∏u

H

3) wymiary jamy adiustacyjnej wykonanej wed∏ug wariantu 1

WartoÊç

nominalna

masy

odwa˝nika

b

ϕc

d

ϕe

f

g

h

i

j

t

l

m

ϕn

ϕδ

ε

20 g

18

5,5

2,5

6,5

1,5

1

9

0,5

0,5

M4 x 0,5

5

1

5

5

1

50 g

25

7,5

3,5

9

2

1

10

0,75

0,75

M6 x 0,5

5

1,5

7

7

1,5

100 g

30

7,5

3,5

9

2

1

10

0,75

0,75

M6 x 0,5

5

1,5

7

7

1,5

200 g

40

10,5

4,5

12

2,5

1,5

15

0,75

1

M8 x 1

8

2

10

10

2

500 g

50

10,5

4,5

12

2,5

1,5

15

0,75

1

M8 x 1

8

2

10

10

2

1 kg

65

18,5

7

20

4

2,5

20

1

1,5

M14 x 1,5

13

3

18

18

3

2 kg

80

18,5

7

20

4

2,5

20

1

1,5

M14 x 1,5

13

3

18

18

3

5 kg

120

24,5

8

26,5

4

2,5

35

1,5

2

M20 x 1,5

18

4

24

24

3

10 kg

160

24,5

8

26,5

4

2,5

35

1,5

2

M20 x 1,5

18

4

24

Wymiary jamy adiustacyjnej w mm

4) wymiary jamy adiustacyjnej wykonanej wed∏ug wariantu 2

WartoÊç

nominalna

masy

odwa˝nika

ϕa

b

ϕc

d

ϕe

f

g

m

ϕn

ϕs

ϕδ

ε

20 g

3

18

5,5

2,5

6,5

1,5

1

1

5

1

5

1

50 g

4,5

25

7,5

3,5

9

2

1

1,5

7

1,5

7

1,5

100 g

4,5

30

7,5

3,5

9

2

1

1,5

7

1,5

7

1,5

200 g

7

40

10,5

4,5

12

2,5

1,5

2

10

1,5

10

2

500 g

7

50

10,5

4,5

12

2,5

1,5

2

10

1,5

10

2

1 kg

12

65

18,5

7

20

4

2,5

3

18

1,5

18

3

2 kg

12

80

18,5

7

20

4

2,5

3

18

1,5

18

3

5 kg

18

120

24,5

8

26,5

4

2,5

4

24

1,5

24

3

10 kg

18

160

24,5

8

26,5

4

2,5

4

24

1,5

24

3

Wymiary jamy adiustacyjnej w mm

5) wykonanie

a) jama adiustacyjna odwa˝nika powinna mieç ujÊcie w jego górnej powierzchni, zamkni´te g∏adkim, mosi´˝nym krà˝kiem albo wkr´canym korkiem z mosiàdzu ciàgnionego, oraz powinna byç zabezpieczona

o∏owianà plombà wciÊni´tà do okràg∏ego wy˝∏obienia wewnàtrz ujÊcia jamy,

b) g∏adki krà˝ek powinien mieç otwór umo˝liwiajàcy otwieranie jamy adiustacyjnej,

c) wkr´cany korek powinien mieç rowek umo˝liwiajàcy zamykanie jamy adiustacyjnej za pomocà wkr´taka.

Za∏àcznik nr 3

SPOSOBY ZESTAWIANIA ODWA˚NIKÓW W KOMPLETY

WartoÊci nominalne masy odwa˝nika w

kg

g lub mg

10, 10, 20, 50,

1, 1, 2, 5

100, 100, 200, 500,

10, 10, 20, 50,

1, 1, 2, 5

10, 10, 10, 20, 50,

1, 1, 1, 2, 5

100, 100, 100, 200, 500,

10, 10, 10, 20, 50,

1, 1, 1, 2, 5

10, 20, 20, 50,

1, 2, 2, 5

100, 200, 200, 500,

10, 20, 20, 50,

1, 2, 2, 5

10, 10, 20, 20, 50,

1, 1, 2, 2, 5

100, 100, 200, 200, 500,

10, 10, 20, 20, 50,

1, 1, 2, 2, 5

678

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1)

z dnia 16 maja 2007 r.

w sprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç odwa˝niki, oraz szczegó∏owego zakresu sprawdzeƒ

wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrzàdów pomiarowych2), 3)

Na podstawie art. 9a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. — Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. Nr 243,

poz. 2441, z póên. zm.4)) zarzàdza si´, co nast´puje

Rozdzia∏ 1

Przepisy ogólne