Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 19 kwietnia 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać pływakowe mierniki mleka, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych

§ 30. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 3 lutego 2004 r.

w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç kalibratory akustyczne (Dz. U. Nr 27,

poz. 233).

§ 31. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Gospodarki: P. G. Woêniak

617

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1)

z dnia 19 kwietnia 2007 r.

w sprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç p∏ywakowe mierniki obj´toÊci mleka,

oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej

tych przyrzàdów pomiarowych2)

Na podstawie art. 9a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. — Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. Nr 243,

poz. 2441, z póên. zm.3)) zarzàdza si´, co nast´puje

Rozdzia∏ 1

Przepisy ogólne

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) wymagania w zakresie konstrukcji, wykonania,

materia∏ów, charakterystyk metrologicznych oraz

miejsc umieszczania cech legalizacji i zabezpieczajàcych na p∏ywakowych miernikach obj´toÊci mleka, zwanych dalej „miernikami”;

———————

1) Minister Gospodarki kieruje dzia∏em administracji rzàdo-

wej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r.

w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra

Gospodarki (Dz. U. Nr 131, poz. 909).

2) Niniejsze rozporzàdzenie zosta∏o notyfikowane Komisji

Europejskiej w dniu 26 wrzeÊnia 2006 r., pod numerem

2006/0522/PL, zgodnie z § 4 rozporzàdzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów

prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65,

poz. 597), które wdra˝a dyrektyw´ 98/34/WE z dnia

22 czerwca 1998 r. ustanawiajàcà procedur´ udzielania

informacji w zakresie norm i przepisów technicznych

(Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, z póên. zm.).

3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y

og∏oszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 163, poz. 1362 i Nr 180,

poz. 1494 oraz z 2006 r. Nr 170, poz. 1217 i Nr 249,

poz. 1834.

2) szczegó∏owy zakres badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej

mierników;

3) sposoby i metody przeprowadzania

i sprawdzeƒ, o których mowa w pkt 2.

badaƒ

§ 2. Wymagaƒ okreÊlonych w rozporzàdzeniu nie

stosuje si´ do p∏ywakowych mierników obj´toÊci

mleka

1) wyprodukowanych i/lub wprowadzonych do obrotu w innym paƒstwie cz∏onkowskim Unii Europejskiej albo Republice Turcji,

2) wyprodukowanych w paƒstwie cz∏onkowskim

Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu

(EFTA) — b´dàcym stronà umowy o Europejskim

Obszarze Gospodarczym

— zgodnie z przepisami obowiàzujàcymi w tych paƒstwach, pod warunkiem ˝e przyrzàdy te spe∏niajà wymagania w stopniu odpowiadajàcym przepisom rozporzàdzenia.

§ 3. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o obj´toÊci mleka odmierzanej za pomocà miernika, nale˝y

przez to rozumieç obj´toÊç odczytanà na podzielni

wzgl´dem górnej p∏aszczyzny poziomej pa∏àka.

§ 4. 1. Górna granica zakresu pomiarowego miernika powinna wynosiç 20 dm3.

2. Temperatura odniesienia dla miernika wynosi

20 °C.

Rozdzia∏ 2

Wymagania w zakresie konstrukcji, wykonania,

materia∏ów, charakterystyk metrologicznych

oraz miejsc umieszczania cech legalizacji

i zabezpieczajàcych na miernikach

§ 5. Elementy konstrukcyjne miernika okreÊla za∏àcznik do rozporzàdzenia.

§ 6. Mierniki powinny byç wykonane z metalu odpornego na korozj´, dopuszczonego, na podstawie

przepisów ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeƒstwie ˝ywnoÊci i ˝ywienia (Dz. U.

Nr 171,

poz. 1225), do kontaktu z artyku∏ami ˝ywnoÊciowymi.

§ 7. Ârednica zbiornika miernika okreÊlona w mili—

metrach powinna byç nie wi´ksza ni˝ iloczyn 62 x √ V,

gdzie V oznacza obj´toÊç odpowiadajàcà górnej granicy zakresu pomiarowego miernika wyra˝onà w decymetrach szeÊciennych.

§ 8. 1. WartoÊç dzia∏ki elementarnej na podzielni,

z zastrze˝eniem ust. 2, powinna wynosiç w ca∏ym zakresie pomiarowym 0,2 dm3.

2. WartoÊç pierwszej dzia∏ki na podzielni powinna

odpowiadaç minimalnej dawce odmierzanego mleka

wynoszàcej 5 dm3 — dla miernika o górnej granicy zakresu pomiarowego, o której mowa w § 4 ust. 1.

§ 9. 1. Odst´py pomi´dzy kreskami podzia∏ki znajdujàcej si´ na podzielni powinny byç równe.

Poz. 617

2. W przypadku gdy miernik jest opró˝niony z cieczy, a p∏ywak miernika oparty jest na dnie zbiornika,

kreska oznaczona cyfrà „zero” powinna znajdowaç si´

w p∏aszczyênie wyznaczonej przez górnà poziomà

cz´Êç pa∏àka.

3. WypornoÊç p∏ywaka z podzielnià powinna zapewniaç sta∏à równowag´ p∏ywaka spoczywajàcego

na powierzchni cieczy.

4. Luz mi´dzy p∏ywakiem a Êciankà zbiornika nie

powinien przekraczaç 20 mm.

5. Podzielnia powinna przesuwaç si´ swobodnie

w prowadnicy pa∏àka.

§ 11. 1. B∏´dy graniczne dopuszczalne miernika

przy zatwierdzeniu typu i legalizacji pierwotnej wynoszà ±0,5 % wartoÊci górnej granicy zakresu pomiarowego miernika.

2. B∏´dy graniczne dopuszczalne przy legalizacji

ponownej wynoszà ± 1 % wartoÊci górnej granicy zakresu pomiarowego miernika.

§ 12. 1. Na górnej p∏aszczyênie pa∏àka albo na tabliczce znamionowej przytwierdzonej w sposób trwa∏y do pa∏àka powinny byç umieszczone co najmniej

nast´pujàce oznaczenia

1) napis „Tylko do mleka”;

2) górna granica zakresu pomiarowego w decymetrach szeÊciennych lub w litrach;

3) nazwa lub znak producenta;

2. Kreski podzia∏ki powinny byç wg∏´bione i le˝eç

w p∏aszczyznach prostopad∏ych do osi podzielni.

3. SzerokoÊci kresek podzia∏ki powinny byç jednakowe i nie powinny byç wi´ksze od 0,8 mm.

4. D∏ugoÊci kresek podzia∏ki oznaczonych cyframi

powinny byç jednakowe i nie d∏u˝sze ni˝ 15 mm.

5. D∏ugoÊci kresek podzia∏ki nieoznaczonych cyframi powinny byç równe 2/3 d∏ugoÊci kresek oznaczonych cyframi.

6. Cyframi powinny byç oznaczone

1) zerowa kreska podzia∏ki;

2) kreska wyznaczajàca obj´toÊç odpowiadajàcà minimalnej dawce odmierzanego mleka;

3) kreski wyznaczajàce obj´toÊci b´dàce ca∏kowitymi

wielokrotnoÊciami 1 dm3.

7. Na podzielni, z prawej strony cyfry „zero”, nale˝y podaç jednostk´ miary obj´toÊci o oznaczeniu

„dm3”, „l” lub „L” (litr).

§ 10. 1. Powierzchnie czo∏owe p∏ywaka powinny

byç wypuk∏e.

4) numer fabryczny;

5) rok produkcji;

6) znak zatwierdzenia typu, je˝eli zosta∏ nadany.

2. Oznaczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1—5,

powinny byç równie˝ umieszczone na podzielni nad

podzia∏kà.

§ 13. 1. Cech´ legalizacji na mierniku umieszcza si´

na

1) kropli cynowej umieszczonej na pa∏àku obok oznaczenia obj´toÊci albo

2) tabliczce znamionowej przytwierdzonej w sposób

trwa∏y do pa∏àka.

2. Cech´ zabezpieczajàcà na mierniku umieszcza

si´ na

1) po∏àczeniu

a) podzielni z p∏ywakiem oraz

b) pa∏àka ze zbiornikiem

— z wy∏àczeniem po∏àczeƒ spawanych;

2) podzielni, obok kreski oznaczonej cyfrà „zero”.

Rozdzia∏ 3

Szczegó∏owy zakres badaƒ i sprawdzeƒ

oraz sposoby i metody przeprowadzania badaƒ

i sprawdzeƒ mierników podczas prawnej kontroli

metrologicznej mierników

§ 14. 1. Sprawdzenie miernika przy zatwierdzeniu

typu, legalizacji pierwotnej albo legalizacji ponownej

obejmuje

1) ogl´dziny zewn´trzne w zakresie stwierdzenia czystoÊci, stanu pow∏oki zabezpieczajàcej przed korozjà, regularnoÊci kszta∏tów oraz wyposa˝enia

miernika w elementy konstrukcyjne, o których mowa w za∏àczniku do rozporzàdzenia;

2) sprawdzenie

a) spe∏nienia wymagaƒ dotyczàcych materia∏u,

z którego wykonano miernik,

b) wymiarów zbiornika miernika,

c) wartoÊci dzia∏ek elementarnych,

d) prawid∏owoÊci wykonania podzielni,

e) prawid∏owoÊci wykonania p∏ywaka i jego dzia∏ania,

f) wartoÊci dawki minimalnej,

g) prawid∏owoÊci umieszczenia oznaczeƒ, o których mowa w § 12,

h) szczelnoÊci p∏ywaka,

Poz. 617

§ 16. 1. Miernik nale˝y sprawdzaç w pomieszczeniu,

w którym temperatura otoczenia wynosi 20 (±5) °C,

przy czym nie powinna ona zmieniaç si´ w ciàgu jednej

godziny o wi´cej ni˝ 1,5 °C.

2. Do sprawdzania miernika nale˝y stosowaç wod´, której temperatura mo˝e si´ ró˝niç od temperatury otoczenia nie wi´cej ni˝ o 3 °C.

§ 17. 1. Ârednic´ i wysokoÊç zbiornika miernika nale˝y zmierzyç za pomocà przymiaru, o którym mowa

w § 15 pkt 6.

2. D∏ugoÊç dzia∏ek elementarnych, szerokoÊç kresek

podzia∏ki oraz d∏ugoÊç kresek podzia∏ek nale˝y zmierzyç

za pomocà suwmiarki, o której mowa w § 15 pkt 5.

§ 18. Podczas sprawdzania p∏ywaka nale˝y

1) wlaç 7 dm3 wody do zbiornika metalowego, o którym mowa w § 15 pkt 7, i podgrzaç jà do temperatury 40 (±50) °C;

2) umieÊciç p∏ywak w zbiorniku metalowym podzielnià do góry i sprawdziç, czy przy swobodnie p∏ywajàcym p∏ywaku podzielnia znajduje si´ w pozycji pionowej oraz czy powierzchnia wody przecina

p∏ywak w jego cz´Êci cylindrycznej;

3) ca∏kowicie zanurzyç p∏ywak w goràcej wodzie i obserwowaç, czy nie wydobywajà si´ z niego p´cherzyki powietrza Êwiadczàce o nieszczelnoÊci p∏ywaka.

i) szczelnoÊci zbiornika miernika,

§ 19. 1. Podczas sprawdzenia górnej granicy zakresu pomiarowego miernika nale˝y

j) górnej granicy zakresu pomiarowego miernika.

1) ustawiç miernik na poziomej podstawie;

2. Podczas badaƒ przy legalizacji ponownej miernika nie wykonuje si´ sprawdzeƒ, o których mowa

w ust. 1 lit. a—d i f.

2) sprawdziç, czy kreska oznaczona cyfrà „zero” na

podzielni le˝y w p∏aszczyênie wyznaczonej przez

górnà powierzchni´ pa∏àka;

§ 15. Badanie i sprawdzenie miernika przeprowadza si´ w szczególnoÊci za pomocà nast´pujàcych

przyrzàdów pomiarowych i urzàdzeƒ pomocniczych

3) kolb´ metalowà II rz´du bez zaworu nape∏niç wodà do kreski oznaczajàcej jej pojemnoÊç nominalnà tak, aby menisk w najni˝szym punkcie by∏

styczny do p∏aszczyzny wyznaczajàcej g∏ówne górne ograniczenie pojemnoÊci nominalnej kolby;

1) kolby metalowej II rz´du bez zaworu o pojemnoÊci

nominalnej 5 dm3 lub 10 dm3;

2) cylindrów pomiarowych klasy A o pojemnoÊciach

nominalnych 250 ml, 500 ml i 1000 ml;

3) termometru z dzia∏kà elementarnà o wartoÊci nie

wi´kszej ni˝ 1 °C;

4) pipet laboratoryjnych jednomiarowych klasy A o pojemnoÊciach nominalnych 50 ml, 100 ml i 200 ml;

5) suwmiarki dwustronnej z g∏´bokoÊciomierzem

z dzia∏kà elementarnà o wartoÊci nie wi´kszej ni˝

0,1 mm;

6) przymiaru sztywnego lub stalowego zwijanego

z dzia∏kà elementarnà o wartoÊci nie wi´kszej ni˝

1 mm;

7) zbiornika metalowego o pojemnoÊci nominalnej

10 dm3 i Êrednicy co najmniej 350 mm;

8) urzàdzenia do podgrzewania wody w zbiorniku,

o którym mowa w pkt 7.

4) nape∏niç wodà cylinder pomiarowy, o pojemnoÊci

nominalnej odpowiadajàcej dwukrotnej lub ponaddwukrotnej wartoÊci granicznego b∏´du dopuszczalnego sprawdzanego miernika, do kreski ograniczajàcej t´ pojemnoÊç;

5) przelaç wod´ z kolby, o której mowa w pkt 3, do

sprawdzanego miernika; zakoƒczenie przelewania

wody z kolby powinno nastàpiç po 30 s od momentu przerwania ciàg∏ej strugi wody;

6) sprawdziç, czy wskazanie na podzielni miernika

jest równe obj´toÊci wody przelanej z kolby metalowej II rz´du.

2. Je˝eli wskazanie uzyskane w wyniku czynnoÊci,

o których mowa w ust. 1, jest

1) mniejsze ni˝ obj´toÊç wody przelanej z kolby metalowej II rz´du do miernika, to nale˝y do miernika

dolaç wody z cylindra pomiarowego a˝ do uzyskania w∏aÊciwego wskazania;

2) wi´ksze, to nale˝y za pomocà pipety pobraç wod´

z miernika a˝ do uzyskania w∏aÊciwego wskazania

oraz przelaç jà do cylindra pomiarowego.

3. Je˝eli do uzyskania w∏aÊciwego wskazania miernika zabraknie wody w cylindrze pomiarowym lub jej

obj´toÊç przekroczy dwukrotnà wartoÊç granicznego

b∏´du dopuszczalnego sprawdzanego miernika, to nale˝y odstàpiç od dalszego sprawdzenia, uznajàc, ˝e miernik nie spe∏nia wymagaƒ zawartych w rozporzàdzeniu.

4. Je˝eli po wykonaniu czynnoÊci, o których mowa

w ust. 2, oka˝e si´, ˝e obj´toÊç wody w cylindrze pomiarowym wynosi wi´cej ni˝ 0 cm3 i mniej ni˝ dwukrotna

wartoÊç b∏´du granicznego dopuszczalnego miernika, to

nie zmieniajàc obj´toÊci wody w cylindrze pomiarowym,

nale˝y sprawdziç pozosta∏e wskazania miernika, wykonujàc czynnoÊci, o których mowa w ust. 1 pkt 3, 5 i 6.

§ 20. 1. Sprawdzenie szczelnoÊci zbiornika miernika wykonuje si´ podczas sprawdzania górnej granicy

zakresu pomiarowego miernika.

Poz. 617

2. Sprawdzenie, o którym mowa w ust. 1, obejmuje stwierdzenie, na podstawie obserwacji, czy na zewn´trznej powierzchni zbiornika nie pojawi∏y si´ krople wody.

Rozdzia∏ 4

Przepisy koƒcowe

§ 21. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 30 czerwca 2003 r.

w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç p∏ywakowe mierniki obj´toÊci mleka

(Dz. U. Nr 138, poz. 1314).

§ 22. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Gospodarki: P. G. Woêniak

Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki

z dnia 19 kwietnia 2007 r. (poz. 617)

ELEMENTY KONSTRUKCYJNE MIERNIKA

1 — zbiornik, 2 — pa∏àk, 3 — korpus p∏ywaka, 4 — podzielnia, 5 — obr´cz dolna, 6 — zlewnik, 7 — wzmocnienie górnego obrze˝a, 8 — wykrój w pa∏àku, 9 — wykroje w podzielni, 10 — uchwyt, 11 — górna p∏aszczyzna

pozioma pa∏àka

2. Metryka do∏àczana do wniosku o zatwierdzenie

typu kalibratora klasy LS powinna zawieraç

1) wartoÊç deklarowanego poziomu lub wartoÊci deklarowanych poziomów ciÊnienia akustycznego

okreÊlone dla mikrofonów, o których mowa w ust. 1

pkt 2;

2) wartoÊç cz´stotliwoÊci deklarowanej lub wartoÊci

cz´stotliwoÊci deklarowanych sygna∏u akustycznego okreÊlone dla mikrofonów, o których mowa

w ust. 1 pkt 2.

Poz. 616 i 617

Rozdzia∏ 5

Przepisy koƒcowe