Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 19 kwietnia 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać kalibratory akustyczne, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych
Table of Provisions (17)
Statutory Text (17 Articles)
§ 12. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 12 czerwca 2003 r.
w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç g´stoÊciomierze oscylacyjne do pomiaru g´stoÊci cieczy (Dz. U. Nr 115, poz. 1083).
§ 13. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
14 dni od dnia og∏oszenia.
Minister Gospodarki: P. G. Woêniak
616
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1)
z dnia 19 kwietnia 2007 r.
w sprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç kalibratory akustyczne,
oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej
tych przyrzàdów pomiarowych2)
Na podstawie art. 9a ustawy z dnia 11 maja 2001 r.
— Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441,
z póên. zm.3)) zarzàdza si´, co nast´puje
Rozdzia∏ 1
Przepisy ogólne
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla
1) wymagania, którym powinny odpowiadaç kalibratory akustyczne, zwane dalej „kalibratorami”,
w zakresie konstrukcji, wykonania oraz charakterystyk metrologicznych;
2) szczegó∏owy zakres badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas zatwierdzenia typu kalibratorów;
3) zakres informacji, jakie powinna zawieraç instrukcja
obs∏ugi oraz metryka do∏àczane do kalibratorów.
———————
1) Minister Gospodarki kieruje dzia∏em administracji rzàdo-
wej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r.
w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra
Gospodarki (Dz. U. Nr 131, poz. 909).
2) Niniejsze rozporzàdzenie zosta∏o notyfikowane Komisji
Europejskiej w dniu 28 sierpnia 2006 r., pod numerem
2006/0462/PL, zgodnie z § 4 rozporzàdzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów
prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65,
poz. 597), które wdra˝a dyrektyw´ 98/34/WE z dnia
22 czerwca 1998 r. ustanawiajàcà procedur´ udzielania
informacji w zakresie norm i przepisów technicznych
(Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, z póên. zm.; Dz. Urz. UE
Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337).
3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y
og∏oszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 163, poz. 1362 i Nr 180,
poz. 1494 oraz z 2006 r. Nr 170, poz. 1217 i Nr 249,
poz. 1834.
§ 2. Wymagaƒ okreÊlonych w rozporzàdzeniu nie
stosuje si´ do kalibratorów akustycznych
1) wyprodukowanych i/lub wprowadzonych do obrotu w innym paƒstwie cz∏onkowskim Unii Europejskiej albo Republice Turcji,
2) wyprodukowanych w paƒstwie cz∏onkowskim
Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu
(EFTA) — b´dàcym stronà umowy o Europejskim
Obszarze Gospodarczym
— zgodnie z przepisami obowiàzujàcymi w tych paƒstwach, pod warunkiem ˝e przyrzàdy te spe∏niajà
wymagania w stopniu odpowiadajàcym przepisom
rozporzàdzenia.
§ 3. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà
1) kalibrator — przyrzàd pomiarowy wytwarzajàcy,
w po∏àczeniu z mikrofonem pomiarowym, sinusoidalny sygna∏ akustyczny o okreÊlonym poziomie
ciÊnienia akustycznego i okreÊlonej cz´stotliwoÊci;
2) poziom ciÊnienia akustycznego — wielkoÊç wyra˝onà w decybelach, wyznaczanà wed∏ug wzoru
p 2
L = 10 log—–
p0
gdzie
p — wartoÊç skuteczna ciÊnienia akustycznego
wyra˝ona w paskalach,
p0 — wartoÊç odniesienia ciÊnienia akustycznego
równa 20 µPa;
3) deklarowany poziom ciÊnienia akustycznego —
poziom ciÊnienia akustycznego wytwarzany w warunkach Êrodowiskowych odniesienia przez kali-
brator po∏àczony z mikrofonem pomiarowym danego typu i o danej konfiguracji mechanicznej,
obowiàzujàcy albo dla danego egzemplarza kalibratora — w przypadku kalibratorów klasy LS, albo dla wszystkich kalibratorów tego samego typu
— w przypadku kalibratorów klasy 1 lub klasy 2;
4) nominalny poziom ciÊnienia akustycznego — deklarowany poziom ciÊnienia akustycznego zaokràglony do najbli˝szej liczby ca∏kowitej;
5) cz´stotliwoÊç deklarowana — cz´stotliwoÊç sygna∏u akustycznego wytwarzanego przez kalibrator
w warunkach odniesienia, obowiàzujàcà albo dla
danego egzemplarza kalibratora — w przypadku
kalibratorów klasy LS, albo dla wszystkich kalibratorów tego samego typu — w przypadku kalibratorów klasy 1 lub klasy 2;
6) cz´stotliwoÊç nominalna — deklarowanà cz´stotliwoÊç sygna∏u akustycznego zaokràglonà do najbli˝szej spoÊród zalecanych w akustyce cz´stotliwoÊci pomiarowych;
7) podstawowy poziom ciÊnienia akustycznego —
w przypadku kalibratora wytwarzajàcego sygna∏
akustyczny o wi´cej ni˝ jednej wartoÊci poziomu
ciÊnienia akustycznego, nominalny poziom ciÊnienia akustycznego wskazany w jego instrukcji obs∏ugi jako podstawowy; w przypadku kalibratora
wytwarzajàcego sygna∏ akustyczny o jednej wartoÊci poziomu ciÊnienia akustycznego wartoÊç t´
uznaje si´ za poziom podstawowy;
8) podstawowa cz´stotliwoÊç sygna∏u akustycznego
— w przypadku kalibratora wytwarzajàcego sygna∏ akustyczny o wi´cej ni˝ jednej wartoÊci cz´stotliwoÊci, nominalnà cz´stotliwoÊç sygna∏u akustycznego wskazanà w jego instrukcji obs∏ugi jako
podstawowa; w przypadku kalibratora wytwarzajàcego sygna∏ akustyczny o jednej wartoÊci cz´stotliwoÊci wartoÊç t´ uznaje si´ za cz´stotliwoÊç
podstawowà;
9) ca∏kowite zniekszta∏cenia nieliniowe sygna∏u akustycznego — stosunek wartoÊci skutecznej wszystkich sk∏adowych zniekszta∏ceƒ do wartoÊci skutecznej sygna∏u ca∏kowitego, wyra˝ony w procentach;
10) orientacja odniesienia — orientacj´ przestrzennà
kalibratora, przy której oÊ g∏ówna komory, wzd∏u˝
której mikrofon jest wstawiany do komory, pokrywa si´ z kierunkiem g∏ównym nadajnika lub odbiornika pola o cz´stotliwoÊci radiowej, przy czym
otwór komory jest odwrócony od nadajnika lub
odbiornika;
11) p∏aszczyzna odniesienia — p∏aszczyzn´ styku kalibratora i powierzchni czo∏owej po∏àczonego z nim
mikrofonu;
12) efektywna obj´toÊç obcià˝enia — okreÊlonà w warunkach odniesienia obj´toÊç powietrza majàcà takà samà podatnoÊç akustycznà jak komora ograniczona p∏aszczyznà odniesienia, membranà mikrofonu i zewn´trznà cylindrycznà powierzchnià mikrofonu w p∏aszczyênie odniesienia, z uwzgl´dnieniem
równowa˝nej obj´toÊci membrany mikrofonu.
Poz. 616
Rozdzia∏ 2
Wymagania w zakresie konstrukcji
i wykonania kalibratorów
§ 4. 1. W sk∏ad kalibratora wchodzà w szczególnoÊci
1) komora, w której wytwarzane jest ciÊnienie akustyczne;
2) pobudnik akustyczny t∏okowy albo membranowy,
po∏àczony z komorà;
3) uk∏ad zasilania;
4) wskaênik sygnalizujàcy stan zasilania kalibratora
albo urzàdzenie zapewniajàce samoczynne wy∏àczenie si´ kalibratora w chwili, gdy napi´cie zasilania kalibratora zmniejszy si´ poni˝ej wartoÊci
minimalnej podanej w instrukcji obs∏ugi, o której
mowa w § 29 ust. 1.
2. Je˝eli kalibrator wspó∏pracuje z mikrofonami pomiarowymi o ró˝nych Êrednicach zewn´trznych, w jego sk∏ad powinny wchodziç adaptery dopasowujàce.
§ 5. Cz´Êci sk∏adowe kalibratora, do których u˝ytkownik nie powinien mieç dost´pu, powinny byç zabezpieczone.
§ 6. 1. Na kalibratorze powinny byç umieszczone
w sposób trwa∏y i czytelny nast´pujàce informacje
1) nazwa lub znak producenta;
2) oznaczenie typu i numer fabryczny;
3) znak zatwierdzenia typu;
4) klasa dok∏adnoÊci kalibratora, przy czym do oznaczania klasy nale˝y stosowaç odpowiednio symbole, o których mowa w § 7 ust. 1—3;
5) wskazanie wszystkich dost´pnych kombinacji poziomu ciÊnienia akustycznego i cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego, dla których kalibrator spe∏nia
wymagania metrologiczne okreÊlone dla danej
klasy dok∏adnoÊci, z jednoznacznym wyró˝nieniem aktualnie wybranej kombinacji;
6) wartoÊç lub wartoÊci nominalnego poziomu ciÊnienia akustycznego;
7) wartoÊç lub wartoÊci nominalnej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego;
8) wskazanie orientacji przestrzennej kalibratora wymaganej przy po∏àczeniu z mikrofonem, o ile ma
to zastosowanie dla danego kalibratora.
2. Na adapterze dopasowujàcym powinno byç
umieszczone w sposób trwa∏y oznaczenie typu danego adaptera.
§ 7. 1. Rozró˝nia si´ trzy klasy dok∏adnoÊci kalibratorów: LS, 1 i 2.
2. Klasa dok∏adnoÊci LS odpowiada kalibratorom,
dla których b∏´dy graniczne dopuszczalne poszczególnych charakterystyk metrologicznych sà najmniejsze,
natomiast klasa dok∏adnoÊci 2 — kalibratorom, dla
których b∏´dy te sà najwi´ksze.
3. Je˝eli spe∏nianie przez kalibrator wymagaƒ
okreÊlonych dla danej klasy jest uzale˝nione od
uwzgl´dnienia poprawek okreÊlajàcych wp∏yw warunków Êrodowiskowych, to oznaczenie klasy takiego kalibratora powinno zawieraç dodatkowo liter´ C poprzedzonà kreskà ukoÊnà.
4. W przypadku kalibratorów klasy LS wartoÊci deklarowanego poziomu ciÊnienia akustycznego i deklarowanej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego sà okreÊlone dla ka˝dego egzemplarza kalibratora, natomiast
w przypadku kalibratorów klas 1 i 2 wartoÊç ka˝dej
z tych wielkoÊci powinna byç jednakowa dla wszystkich kalibratorów danego typu.
§ 8. 1. W przypadku kalibratora klasy LS co najmniej jeden z mikrofonów, o których mowa w § 29
ust. 1 pkt 2, powinien byç laboratoryjnym mikrofonem wzorcowym.
2. W przypadku kalibratora klasy 1 i klasy 2 co najmniej jeden z mikrofonów, o których mowa w § 29
ust. 1 pkt 2, powinien byç roboczym mikrofonem
wzorcowym.
§ 9. 1. Kalibratory klasy 1/C i klasy 2/C, których charakterystyki metrologiczne wymagajà stosowania poprawek uwzgl´dniajàcych wp∏yw ciÊnienia statycznego, powinny byç wyposa˝one w barometr.
2. Je˝eli poprawki, o których mowa w ust. 1, sà na
tyle ma∏e, ˝e przy dowolnej zmianie ciÊnienia statycznego, nieprzekraczajàcej ±6 kPa, poziom ciÊnienia akustycznego kalibratorów klasy 2/C spe∏nia wymagania
metrologiczne bez stosowania tych poprawek, to
wp∏yw ciÊnienia statycznego mo˝e byç uwzgl´dniany
w inny sposób.
3. Je˝eli charakterystyki metrologiczne kalibratorów klasy 2/C wymagajà stosowania poprawek
uwzgl´dniajàcych wp∏yw temperatury lub wilgotnoÊci
wzgl´dnej, przyrzàdy u˝ywane do pomiaru tych wielkoÊci nie powinny mieç wp∏ywu na charakterystyki
metrologiczne kalibratora.
4. Konstrukcja kalibratorów klas LS/C i 1/C powinna byç taka, by ich charakterystyki metrologiczne nie
wymaga∏y stosowania poprawek uwzgl´dniajàcych
wp∏yw temperatury i wilgotnoÊci wzgl´dnej.
5. Przyrzàdy pomiarowe wspó∏pracujàce z kalibratorem nie powinny wp∏ywaç na jego charakterystyki
metrologiczne.
Rozdzia∏ 3
Wymagania w zakresie charakterystyk
metrologicznych kalibratorów
§ 10. Wymagania dotyczàce charakterystyk metrologicznych kalibratora powinny byç spe∏nione po
ustabilizowaniu si´ warunków pracy kalibratora i po∏àczonego z nim mikrofonu oraz po up∏ywie czasu potrzebnego na stabilizacj´ poziomu i cz´stotliwoÊci wytwarzanego sygna∏u akustycznego, podanego w in-
Poz. 616
strukcji obs∏ugi, o której mowa w § 29 ust. 1, nie d∏u˝szego ni˝ 30 s, liczàc od chwili w∏àczenia zasilania kalibratora w warunkach u˝ytkowania.
§ 11. Podstawowy poziom ciÊnienia akustycznego
wytwarzanego przez kalibrator powinien wynosiç co
najmniej 90 dB.
§ 12. WartoÊci deklarowanego poziomu ciÊnienia
akustycznego powinny byç okreÊlone z rozdzielczoÊcià
0,1 dB lub lepszà.
§ 13. 1. WartoÊç zmierzonego poziomu ciÊnienia
akustycznego kalibratora powinna byç równa odpowiedniej wartoÊci deklarowanego poziomu ciÊnienia
akustycznego, przy czym wartoÊç bezwzgl´dna ró˝nicy mi´dzy zmierzonym poziomem ciÊnienia akustycznego a odpowiednià wartoÊcià deklarowanego poziomu ciÊnienia akustycznego, powi´kszona o rozszerzonà niepewnoÊç pomiaru, nie powinna przekraczaç nast´pujàcych wartoÊci dopuszczalnych
1) 0,20 dB — w przypadku kalibratorów klasy LS
w zakresie nominalnej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego od 160 Hz do 1250 Hz;
2) 0,50 dB — w przypadku kalibratorów klasy 1 w zakresie nominalnej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego od 31,5 Hz do mniej ni˝ 160 Hz;
3) 0,40 dB — w przypadku kalibratorów klasy 1 w zakresie nominalnej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego od 160 Hz do 1250 Hz;
4) 0,60 dB — w przypadku kalibratorów klasy 1 w zakresie nominalnej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego od ponad 1250 Hz do 4000 Hz;
5) 0,80 dB — w przypadku kalibratorów klasy 1 w zakresie nominalnej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego od ponad 4000 Hz do 8000 Hz;
6) 1,00 dB — w przypadku kalibratorów klasy 1 w zakresie nominalnej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego od ponad 8000 Hz do 16000 Hz;
7) 0,75 dB — w przypadku kalibratorów klasy 2
w zakresie nominalnej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego od 160 Hz do 1250 Hz.
2. W przypadku kalibratorów klasy 1/C i 2/C poziom
ciÊnienia akustycznego powinien byç przeliczony dla
warunków odniesienia przy zastosowaniu poprawek.
§ 14. Krótkotrwa∏e zmiany poziomu ciÊnienia akustycznego odpowiadajàce powi´kszonej o rozszerzonà
niepewnoÊç pomiaru po∏owie ró˝nicy mi´dzy najwi´kszym i najmniejszym poziomem ciÊnienia akustycznego, spoÊród co najmniej dziesi´ciu wartoÊci zmierzonych w jednakowych odst´pach czasu w ciàgu 20 s
czasu dzia∏ania kalibratora, nie powinny przekraczaç
nast´pujàcych wartoÊci
1) 0,05 dB — w przypadku kalibratorów klasy LS
w zakresie nominalnej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego od 160 Hz do 1250 Hz;
2) 0,20 dB — w przypadku kalibratorów klasy 1 w zakresie nominalnej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego od 31,5 Hz do mniej ni˝ 160 Hz;
§ 19. Kalibratory powinny umo˝liwiaç poprawne
pomiary w nast´pujàcych warunkach u˝ytkowania
3) 0,10 dB — w przypadku kalibratorów klasy 1 w zakresie nominalnej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego od 160 Hz do 16000 Hz;
2) temperatura powietrza
4) 0,20 dB — w przypadku kalibratorów klasy 2 w zakresie nominalnej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego od 160 Hz do 1250 Hz.
§ 15. 1. WartoÊç bezwzgl´dna ró˝nicy mi´dzy poziomem ciÊnienia akustycznego zmierzonym przy wartoÊci napi´cia zasilania z zakresu od wartoÊci minimalnej do wartoÊci maksymalnej a poziomem ciÊnienia
akustycznego zmierzonym przy wartoÊci nominalnej
napi´cia zasilania w warunkach odniesienia, powi´kszona o rozszerzonà niepewnoÊç pomiaru, nie powinna przekraczaç nast´pujàcych wartoÊci
1) 0,05 dB — w przypadku kalibratorów klasy LS;
2) 0,10 dB — w przypadku kalibratorów klasy 1;
3) 0,20 dB — w przypadku kalibratorów klasy 2.
2. Przy wartoÊci napi´cia zasilania z zakresu od
wartoÊci minimalnej do wartoÊci maksymalnej wartoÊç bezwzgl´dna ró˝nicy mi´dzy zmierzonym poziomem ciÊnienia akustycznego a odpowiednià wartoÊcià deklarowanego poziomu ciÊnienia akustycznego
nie powinna przekraczaç wartoÊci dopuszczalnych,
o których mowa w § 13 ust. 1.
§ 16. 1. Podstawowa cz´stotliwoÊç sygna∏u akustycznego wytwarzanego przez kalibrator powinna
mieÊciç si´ w zakresie od 160 Hz do 1250 Hz.
2. Podstawowy poziom ciÊnienia akustycznego powinien byç dost´pny przy podstawowej cz´stotliwoÊci
sygna∏u akustycznego.
1) ciÊnienie statyczne — od 65 kPa do 108 kPa;
a) od +16 °C do +30 °C — w przypadku kalibratorów klasy LS,
b) od –10 °C do +50 °C — w przypadku kalibratorów klasy 1,
c) od 0 °C do +40 °C — w przypadku kalibratorów
klasy 2;
3) wilgotnoÊç wzgl´dna — od 25 % do 90 %.
§ 20. 1. WartoÊç bezwzgl´dna ró˝nicy mi´dzy poziomem ciÊnienia akustycznego zmierzonym w warunkach u˝ytkowania z wy∏àczeniem zakresów warunków Êrodowiskowych, o których mowa w § 18, a poziomem ciÊnienia akustycznego okreÊlonym dla warunków odniesienia, powi´kszona o rozszerzonà niepewnoÊç pomiaru, nie powinna przekraczaç nast´pujàcych wartoÊci
1) 0,20 dB — w przypadku kalibratorów klasy LS
w zakresie nominalnej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego od 160 Hz do 1250 Hz;
2) 0,50 dB — w przypadku kalibratorów klasy 1 w zakresie nominalnej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego od 31,5 Hz do mniej ni˝ 160 Hz;
3) 0,40 dB — w przypadku kalibratorów klasy 1 w zakresie nominalnej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego od 160 Hz do 1250 Hz;
4) 0,60 dB — w przypadku kalibratorów klasy 1 w zakresie nominalnej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego od ponad 1250 Hz do 4000 Hz;
5) 0,80 dB — w przypadku kalibratorów klasy 1 w zakresie nominalnej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego od ponad 4000 Hz do 8000 Hz;
§ 17. 1. WartoÊç bezwzgl´dna ró˝nicy mi´dzy
zmierzonà cz´stotliwoÊcià sygna∏u akustycznego wytwarzanego przez kalibrator a odpowiednià wartoÊcià
deklarowanej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego,
powi´kszona o rozszerzonà niepewnoÊç pomiaru, wyra˝ona w procentach, nie powinna przekraczaç nast´pujàcych wartoÊci
6) 1,00 dB — w przypadku kalibratorów klasy 1 w zakresie nominalnej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego od ponad 8000 Hz do 16000 Hz;
1) 1,0 % — w przypadku kalibratorów klas LS i 1;
2. W przypadku kalibratorów klasy 1/C i 2/C poziom
ciÊnienia akustycznego powinien byç przeliczony dla
warunków odniesienia przy zastosowaniu poprawek.
2) 2,0 % — w przypadku kalibratorów klasy 2.
2. W przypadku kalibratorów klasy 1/C i 2/C zmierzona cz´stotliwoÊç sygna∏u akustycznego powinna
byç przeliczona dla warunków odniesienia.
7) 0,60 dB — w przypadku kalibratorów klasy 2 w zakresie nominalnej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego od 160 Hz do 1250 Hz.
1) ciÊnienie statyczne — od 97 kPa do 105 kPa;
§ 21. 1. WartoÊç bezwzgl´dna ró˝nicy mi´dzy cz´stotliwoÊcià sygna∏u akustycznego zmierzonà w warunkach u˝ytkowania, z wy∏àczeniem zakresów warunków Êrodowiskowych, o których mowa w § 18,
a cz´stotliwoÊcià sygna∏u akustycznego okreÊlonà dla
warunków odniesienia, powi´kszona o rozszerzonà
niepewnoÊç pomiaru, wyra˝ona w procentach, nie powinna przekraczaç nast´pujàcych wartoÊci
2) temperatura powietrza — od 20 °C do 26 °C;
1) 1,0 % — w przypadku kalibratorów klas LS i 1;
3) wilgotnoÊç wzgl´dna — od 40 % do 65 %.
2) 2,0 % — w przypadku kalibratorów klasy 2.
§ 18. Wymagania, o których mowa w § 13, 14 i 17,
powinny byç spe∏nione w nast´pujàcych warunkach
Êrodowiskowych
2. W przypadku kalibratorów klasy 1/C i 2/C cz´stotliwoÊç sygna∏u akustycznego zmierzona w warunkach u˝ytkowania z wy∏àczeniem zakresów warunków
Êrodowiskowych, o których mowa w § 18, powinna
byç przeliczona dla warunków Êrodowiskowych odniesienia przy zastosowaniu poprawek.
§ 22. Ca∏kowite zniekszta∏cenia nieliniowe sygna∏u
akustycznego wytwarzanego przez kalibrator, zmierzone w zakresie cz´stotliwoÊci od 22,5 Hz do 20 kHz oraz
w warunkach u˝ytkowania, powi´kszone o rozszerzonà niepewnoÊç pomiaru, nie powinny przekraczaç nast´pujàcych wartoÊci
1) 2,5 % — dla kalibratorów klasy LS, w zakresie cz´stotliwoÊci nominalnej sygna∏u akustycznego od
160 Hz do 1250 Hz;
2) 4,0 % — dla kalibratorów klasy 1, w zakresie cz´stotliwoÊci nominalnej sygna∏u akustycznego od
31,5 Hz do mniej ni˝ 160 Hz oraz od ponad 1250 Hz
do 16000 Hz;
3) 3,0 % — dla kalibratorów klasy 1, w zakresie nominalnej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego od
160 Hz do 1250 Hz;
4) 4,0 % — dla kalibratorów klasy 2, w zakresie nominalnej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego od
160 Hz do 1250 Hz.
§ 23. Poziom nat´˝enia pola elektromagnetycznego o cz´stotliwoÊci radiowej emitowanego przez kalibrator, wyznaczony wzgl´dem wartoÊci 1 µV/m, mierzony w odleg∏oÊci 10 m od kalibratora, nie powinien
przekraczaç 30 dB w zakresie cz´stotliwoÊci od 30 MHz
do 230 MHz oraz 37 dB w zakresie cz´stotliwoÊci od
230 MHz do 1 GHz.
§ 24. WartoÊç bezwzgl´dna ró˝nicy mi´dzy poziomem ciÊnienia akustycznego kalibratora zmierzonym
przy w∏àczonym jednorodnym przemiennym polu magnetycznym o cz´stotliwoÊci sieci zasilajàcej i wartoÊci
skutecznej nat´˝enia 80 A/m a poziomem ciÊnienia
akustycznego kalibratora zmierzonym przy wy∏àczonym polu magnetycznym nie powinna przekraczaç nast´pujàcych wartoÊci
1) 0,15 dB — w przypadku kalibratorów klasy LS;
2) 0,30 dB — w przypadku kalibratorów klasy 1;
3) 0,50 dB — w przypadku kalibratorów klasy 2.
§ 25. WartoÊç bezwzgl´dna ró˝nicy mi´dzy poziomem ciÊnienia akustycznego kalibratora zmierzonym
przy w∏àczonym polu elektromagnetycznym o cz´stotliwoÊci z zakresu od 26 MHz do 1 GHz i wartoÊci skutecznej nat´˝enia 10 V/m, modulowanym amplitudowo sygna∏em sinusoidalnym o cz´stotliwoÊci 900 Hz
przy g∏´bokoÊci modulacji 80 %, a poziomem ciÊnienia
akustycznego kalibratora zmierzonym przy wy∏àczonym polu elektromagnetycznym nie powinna przekraczaç wartoÊci dopuszczalnych, o których mowa w § 24.
§ 26. Charakterystyki metrologiczne kalibratora
poddanego wy∏adowaniom elektrostatycznym stykowym przy ró˝nicy potencja∏ów nieprzekraczajàcej
Poz. 616
±4 kV wzgl´dem potencja∏u ziemi oraz elektrostatycznym wy∏adowaniom powietrznym przy ró˝nicy potencja∏ów nieprzekraczajàcej ±8 kV wzgl´dem potencja∏u
ziemi nie powinny ulec zmianie.
§ 27. Ustala si´ nast´pujàce warunki odniesienia
dla kalibratorów
1) temperatura powietrza 23 °C;
2) ciÊnienie statyczne 101,325 kPa;
3) wilgotnoÊç wzgl´dna 50 %.
Rozdzia∏ 4
Szczegó∏owy zakres badaƒ wykonywanych
podczas zatwierdzenia typu kalibratorów
oraz zakres informacji, jakie powinna zawieraç
instrukcja obs∏ugi tych przyrzàdów
§ 28. Zakres badaƒ wykonywanych podczas zatwierdzenia typu kalibratorów akustycznych obejmuje
1) ogl´dziny zewn´trzne kalibratora;
2) sprawdzenie, czy instrukcja obs∏ugi kalibratora zawiera informacje, o których mowa w § 29 ust. 1;
3) sprawdzenie, czy metryka kalibratora klasy LS zawiera informacje, o których mowa w § 29 ust. 2;
4) sprawdzenie poziomu ciÊnienia akustycznego wytwarzanego przez kalibrator;
5) sprawdzenie stabilnoÊci poziomu ciÊnienia akustycznego;
6) sprawdzenie cz´stotliwoÊci sygna∏u wytwarzanego przez kalibrator;
7) sprawdzenie ca∏kowitych zniekszta∏ceƒ nieliniowych sygna∏u wytwarzanego przez kalibrator;
8) badanie wp∏ywu ciÊnienia statycznego na charakterystyki metrologiczne kalibratora;
9) badanie wp∏ywu temperatury na charakterystyki
metrologiczne kalibratora;
10) badanie wp∏ywu wilgotnoÊci na charakterystyki
metrologiczne kalibratora;
11) badanie wp∏ywu napi´cia zasilania na charakterystyki metrologiczne kalibratora;
12) badanie pola elektromagnetycznego o cz´stotliwoÊci radiowej emitowanego przez kalibrator;
13) badanie odpornoÊci kalibratora na wy∏adowania
elektrostatyczne;
14) badanie wp∏ywu pola magnetycznego o cz´stotliwoÊci sieci zasilajàcej na charakterystyki metrologiczne kalibratora;
15) badanie wp∏ywu pola elektromagnetycznego
o cz´stotliwoÊciach radiowych na charakterystyki
metrologiczne kalibratora.
§ 29. 1. Instrukcja obs∏ugi do∏àczana do wniosku
o zatwierdzenie typu kalibratora powinna zawieraç
w szczególnoÊci
1) opis obs∏ugi kalibratora;
2) oznaczenie typu mikrofonów pomiarowych oraz
ich konfiguracji, a tak˝e, je˝eli jest to niezb´dne,
adapterów dopasowujàcych, dla których kalibrator spe∏nia wymagania metrologiczne;
3) wartoÊci
a) nominalnego poziomu lub nominalnych poziomów ciÊnienia akustycznego i cz´stotliwoÊci nominalnej lub cz´stotliwoÊci nominalnych sygna∏u akustycznego — w przypadku kalibratorów
klasy LS,
b) deklarowanego poziomu lub deklarowanych
poziomów ciÊnienia akustycznego i cz´stotliwoÊci deklarowanej lub cz´stotliwoÊci deklarowanych sygna∏u akustycznego, okreÊlonych dla
warunków po∏àczenia kalibratora klasy 1 lub 2
z mikrofonami pomiarowymi o okreÊlonych
konfiguracjach;
4) zakres zmian poziomu ciÊnienia akustycznego sygna∏u wytwarzanego przez kalibrator, wywo∏anych
danà zmianà efektywnej obj´toÊci obcià˝enia charakteryzujàcej mikrofon po∏àczony z kalibratorem;
5) opis orientacji przestrzennej kalibratora wymaganej podczas po∏àczenia z mikrofonem pomiarowym, je˝eli jest to niezb´dne;
6) okreÊlenie czasu potrzebnego do
a) stabilizacji warunków pracy mikrofonu pomiarowego i kalibratora po po∏àczeniu tych przyrzàdów ze sobà,
b) stabilizacji deklarowanego poziomu ciÊnienia
akustycznego i deklarowanej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego po po∏àczeniu kalibratora
z mikrofonem pomiarowym i w∏àczeniu zasilania;
7) wartoÊç podstawowego poziomu ciÊnienia akustycznego — w przypadku kalibratora wytwarzajàcego sygna∏ o wi´cej ni˝ jednej wartoÊci poziomu
ciÊnienia akustycznego;
8) wartoÊç podstawowej cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego — w przypadku kalibratora wytwarzajàcego sygna∏ o wi´cej ni˝ jednej wartoÊci cz´stotliwoÊci;
9) zakres zmian warunków Êrodowiskowych, w których kalibrator powinien funkcjonowaç zgodnie
z wymaganiami metrologicznymi;
Poz. 616
12) wskazanie wszystkich dost´pnych kombinacji poziomu ciÊnienia akustycznego i cz´stotliwoÊci sygna∏u akustycznego, dla których kalibrator spe∏nia
wymagania metrologiczne okreÊlone dla danej
klasy dok∏adnoÊci;
13) opis zalecanej procedury sprawdzania, czy poziom
dêwi´ku w otoczeniu podczas dzia∏ania kalibratora
jest wystarczajàco niski, aby nie wp∏ywa∏ na jego
charakterystyki metrologiczne;
14) okreÊlenie typu stosowanych baterii zasilajàcych,
czasu zu˝ycia baterii podczas normalnego u˝ytkowania kalibratora, sposobu dzia∏ania wskaênika
stanu zasilania oraz wartoÊci nominalnej, minimalnej i maksymalnej napi´cia zasilajàcego —
w przypadku kalibratora z zasilaniem bateryjnym;
15) opis zewn´trznego êród∏a zasilania oraz sposobu
jego do∏àczania do kalibratora, je˝eli jest to niezb´dne;
16) informacj´ o rozszerzonej niepewnoÊci pomiaru
wielkoÊci charakteryzujàcych warunki Êrodowiskowe, przy której jest spe∏niony warunek, ˝e jej wartoÊç nie ma wp∏ywu na to, czy kalibrator spe∏nia
odpowiednie wymagania metrologiczne, w przypadku kalibratorów oznaczonych literà C;
17) oznaczenie typu barometru oraz informacj´ o rozszerzonej niepewnoÊci pomiaru ciÊnienia statycznego za jego pomocà — w przypadku gdy do kalibratora jest do∏àczony barometr;
18) wymagania dotyczàce przyrzàdu do pomiaru ciÊnienia statycznego — w przypadku kalibratorów
klasy LS/C, do których nie do∏àczono barometru;
19) opis konfiguracji kalibratora w normalnych warunkach u˝ytkowania;
20) informacj´ o konfiguracji wyposa˝enia dodatkowego, przy której kalibrator spe∏nia wymagania
metrologiczne w zakresie kompatybilnoÊci elektromagnetycznej, je˝eli kalibrator wymaga stosowania takiego wyposa˝enia;
21) opis orientacji przestrzennej odniesienia kalibratora wymaganej podczas badania wp∏ywu pól elektromagnetycznych o cz´stotliwoÊciach radiowych;
22) wartoÊç skutecznà nat´˝enia niemodulowanego
pola elektromagnetycznego wi´kszà ni˝ 10 V/m,
przy której kalibrator spe∏nia wymagania metrologiczne okreÊlone dla danej klasy dok∏adnoÊci, je˝eli jest to niezb´dne;
10) poprawki okreÊlajàce wp∏yw warunków Êrodowiskowych wraz z odpowiadajàcymi im wartoÊciami
rozszerzonej niepewnoÊci pomiaru, je˝eli jest to
niezb´dne;
23) opis konfiguracji kalibratora i jego wyposa˝enia
dodatkowego oraz wskazanie kombinacji poziomu
ciÊnienia akustycznego i cz´stotliwoÊci sygna∏u
akustycznego, przy której kalibrator wykazuje najwi´kszà
11) sposób obliczania wp∏ywu ciÊnienia statycznego,
gdy kalibrator b´dzie u˝ytkowany na ró˝nych wysokoÊciach nad poziomem morza, w przypadkach
kalibratorów klasy 1/C i 2/C, do których nie musi
byç do∏àczony barometr;
a) emisj´ pola elektromagnetycznego o cz´stotliwoÊciach radiowych,
b) wra˝liwoÊç na wp∏yw pola elektromagnetycznego o cz´stotliwoÊciach radiowych.
2. Metryka do∏àczana do wniosku o zatwierdzenie
typu kalibratora klasy LS powinna zawieraç
1) wartoÊç deklarowanego poziomu lub wartoÊci deklarowanych poziomów ciÊnienia akustycznego
okreÊlone dla mikrofonów, o których mowa w ust. 1
pkt 2;
2) wartoÊç cz´stotliwoÊci deklarowanej lub wartoÊci
cz´stotliwoÊci deklarowanych sygna∏u akustycznego okreÊlone dla mikrofonów, o których mowa
w ust. 1 pkt 2.
Poz. 616 i 617
Rozdzia∏ 5
Przepisy koƒcowe
§ 30. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 3 lutego 2004 r.
w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç kalibratory akustyczne (Dz. U. Nr 27,
poz. 233).
§ 31. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
14 dni od dnia og∏oszenia.
Minister Gospodarki: P. G. Woêniak
617
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1)
z dnia 19 kwietnia 2007 r.
w sprawie wymagaƒ, którym powinny odpowiadaç p∏ywakowe mierniki obj´toÊci mleka,
oraz szczegó∏owego zakresu badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej
tych przyrzàdów pomiarowych2)
Na podstawie art. 9a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. — Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. Nr 243,
poz. 2441, z póên. zm.3)) zarzàdza si´, co nast´puje
Rozdzia∏ 1
Przepisy ogólne
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla
1) wymagania w zakresie konstrukcji, wykonania,
materia∏ów, charakterystyk metrologicznych oraz
miejsc umieszczania cech legalizacji i zabezpieczajàcych na p∏ywakowych miernikach obj´toÊci mleka, zwanych dalej „miernikami”;
———————
1) Minister Gospodarki kieruje dzia∏em administracji rzàdo-
wej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r.
w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra
Gospodarki (Dz. U. Nr 131, poz. 909).
2) Niniejsze rozporzàdzenie zosta∏o notyfikowane Komisji
Europejskiej w dniu 26 wrzeÊnia 2006 r., pod numerem
2006/0522/PL, zgodnie z § 4 rozporzàdzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów
prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65,
poz. 597), które wdra˝a dyrektyw´ 98/34/WE z dnia
22 czerwca 1998 r. ustanawiajàcà procedur´ udzielania
informacji w zakresie norm i przepisów technicznych
(Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, z póên. zm.).
3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y
og∏oszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 163, poz. 1362 i Nr 180,
poz. 1494 oraz z 2006 r. Nr 170, poz. 1217 i Nr 249,
poz. 1834.
2) szczegó∏owy zakres badaƒ i sprawdzeƒ wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej
mierników;
3) sposoby i metody przeprowadzania
i sprawdzeƒ, o których mowa w pkt 2.
badaƒ
§ 2. Wymagaƒ okreÊlonych w rozporzàdzeniu nie
stosuje si´ do p∏ywakowych mierników obj´toÊci
mleka
1) wyprodukowanych i/lub wprowadzonych do obrotu w innym paƒstwie cz∏onkowskim Unii Europejskiej albo Republice Turcji,
2) wyprodukowanych w paƒstwie cz∏onkowskim
Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu
(EFTA) — b´dàcym stronà umowy o Europejskim
Obszarze Gospodarczym
— zgodnie z przepisami obowiàzujàcymi w tych paƒstwach, pod warunkiem ˝e przyrzàdy te spe∏niajà wymagania w stopniu odpowiadajàcym przepisom rozporzàdzenia.
§ 3. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o obj´toÊci mleka odmierzanej za pomocà miernika, nale˝y
przez to rozumieç obj´toÊç odczytanà na podzielni
wzgl´dem górnej p∏aszczyzny poziomej pa∏àka.
§ 4. 1. Górna granica zakresu pomiarowego miernika powinna wynosiç 20 dm3.
2. Temperatura odniesienia dla miernika wynosi
20 °C.
8) przeprowadzania pomiaru g´stoÊci cieczy;
9) obliczania sta∏ych przyrzàdu i wartoÊci g´stoÊci;
10) czyszczenia, przeglàdów i konserwacji;
11) êróde∏ najcz´Êciej pope∏nianych b∏´dów oraz wskazówek, jak ich uniknàç;
12) sposobu sygnalizowania b∏´dów, w szczególnoÊci
okreÊlenie wyÊwietlanych symboli odpowiadajàcych poszczególnym b∏´dom oraz sposobów ich
usuwania.
Poz. 615 i 616