Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
Table of Provisions (112)
Statutory Text (112 Articles)
Ustawa reguluje
1)
ewidencjonowanie, gromadzenie, przechowywanie, opracowywanie, zabezpieczenie, udostępnianie
i publikowanie dokumentów organów bezpieczeństwa państwa, wytworzonych oraz gromadzonych
od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r., a także organów bezpieczeństwa
Trzeciej Rzeszy Niemieckiej i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, dotyczących
a
popełnionych na osobach narodowości polskiej lub obywatelach polskich innych narodowości
w okresie od dnia 1 września 1939 r. do dnia 31 lipca 1990 r.
-
zbrodni nazistowskich,
-
zbrodni komunistycznych,
-
innych przestępstw stanowiących zbrodnie przeciwko pokojowi, ludzkości lub zbrodnie
wojenne,
b)
innych represji z motywów politycznych, jakich dopuścili się funkcjonariusze polskich
organów ścigania lub wymiaru sprawiedliwości albo osoby działające na ich zlecenie,
a ujawnionych w treści orzeczeń zapadłych na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób
represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
(Dz. U. Nr 34, poz. 149, z późn. zm.,
c)
działalności organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5;
2)
tryb postępowania w zakresie ścigania przestępstw określonych w pkt 1 lit. a;
3
ochronę danych osobowych osób, których dotyczą dokumenty zgromadzone w archiwum Instytutu
Pamięci;
4)
prowadzenie działań w zakresie edukacji publicznej.
1.
W sprawach o zbrodnie, o których mowa w art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy wymienionej w
art. 1, przepisy ustawy stosuje się również do śledztw wszczętych przed dniem jej
wejścia w życie.
2.
Czynności procesowe, dokonane przed dniem wejścia w życie ustawy wymienionej w art.
1, są skuteczne, jeżeli dokonano ich z zachowaniem przepisów dotychczasowych.
3.
Prokuratorzy Głównej Komisji oraz prokuratorzy oddziałowych komisji mogą przejmować
do dalszego prowadzenia śledztwa w sprawach o zbrodnie, o których mowa w art. 1 pkt
1 lit. a) ustawy wymienionej w art. 1, wszczęte przed dniem jej wejścia w życie.
4.
Inne organy prowadzące postępowania w sprawach o zbrodnie, o których mowa w art. 1
pkt 1 lit. a) ustawy wymienionej w art. 1, wszczęte przed dniem jej wejścia w życie,
właściwe są do dalszego ich prowadzenia do chwili przejęcia tych postępowań przez
prokuratorów Instytutu Pamięci.
Przepisy niniejszej ustawy stosuje się również do wniosków, o których mowa w art.
29a ust. 1 ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, złożonych
przed dniem jej wejścia w życie.
1
Zbrodniami komunistycznymi, w rozumieniu ustawy, są czyny popełnione przez funkcjonariuszy
państwa komunistycznego w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 31 lipca 1990 r.,
polegające na stosowaniu represji lub innych form naruszania praw człowieka wobec
jednostek lub grup ludności bądź w związku z ich stosowaniem, stanowiące przestępstwa
według polskiej ustawy karnej obowiązującej w czasie ich popełnienia. Zbrodniami komunistycznymi
są również czyny popełnione przez tych funkcjonariuszy w okresie, o którym mowa w
zdaniu poprzedzającym, zawierające znamiona czynów zabronionych określonych w art. 187, 193 lub 194 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932 r.
- Kodeks karny albo art. 265 § 1, art. 266 §1,2 lub 4 lub art. 267 ustawy z dnia 19 kwietnia 1969 r. -
Kodeks karny, dokonane przeciwko dokumentom w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o
dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów
(Dz. U. Nr 218, poz. 1592 i Nr 249, poz. 1832 oraz z 2007 r. Nr 25, poz. 162) na szkodę osób, których te dokumenty dotyczą.
2.
Funkcjonariuszem państwa komunistycznego, w rozumieniu ustawy, jest funkcjonariusz
publiczny, a także osoba, która podlegała ochronie równej ochronie funkcjonariusza
publicznego, w szczególności funkcjonariusz państwowy oraz osoba pełniąca funkcję
kierowniczą w organie statutowym partii komunistycznych.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
Zbrodniami przeciwko ludzkości są w szczególności zbrodnie ludobójstwa w rozumieniu
Konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa, przyjętej w dniu 9
grudnia 1948 r.
(Dz. U. z 1952 r. Nr 2, poz. 9 i 10 i Nr 31, poz. 213 oraz z 1998 r. Nr 33, poz. 177), a także inne poważne prześladowania z powodu przynależności osób prześladowanych
do określonej grupy narodowościowej, politycznej, społecznej, rasowej lub religijnej,
jeżeli były dokonywane przez funkcjonariuszy publicznych albo przez nich inspirowane
lub tolerowane.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 28 lutego 2007 r.
1
Zbrodnie, o których mowa w art. 1 pkt 1 lit. a, stanowiące według prawa międzynarodowego
zbrodnie przeciwko pokojowi, ludzkości lub zbrodnie wojenne, nie ulegają przedawnieniu.
1a
Bieg terminu przedawnienia zbrodni komunistycznych, w rozumieniu art. 2, niebędących zbrodniami wojennymi lub zbrodniami przeciwko ludzkości, rozpoczyna
się od dnia 1 sierpnia 1990 r. Karalność tych zbrodni ustaje po 40 latach, gdy czyn
stanowi zbrodnię zabójstwa, oraz po 30 latach, gdy czyn stanowi inną zbrodnię komunistyczną.
Przepisu art. 4 § 1 Kodeksu karnego nie stosuje się.
2.
Zbrodnie wymienione w art. 1 w pkt 1 lit. a, popełnione na innych osobach niż obywatele
polscy, są przedmiotem działania organów powołanych przez ustawę, jeżeli zostały popełnione
na terytorium Państwa Polskiego.
3.
W stosunku do sprawców zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości lub zbrodni
komunistycznych nie stosuje się wydanych przed dniem 7 grudnia 1989 r. przepisów ustaw
i dekretów, które przewidują amnestię lub abolicję.
1.
Organami bezpieczeństwa państwa, w rozumieniu ustawy, są
1)
Resort Bezpieczeństwa Publicznego Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego;
2)
Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego;
3)
Komitet do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego;
4)
jednostki organizacyjne podległe organom, o których mowa w pkt 1-3, a w szczególności
jednostki Milicji Obywatelskiej w okresie do dnia 14 grudnia 1954 r.;
5)
instytucje centralne Służby Bezpieczeństwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych oraz podległe
im jednostki terenowe w wojewódzkich, powiatowych i równorzędnych komendach Milicji
Obywatelskiej oraz w wojewódzkich, rejonowych i równorzędnych urzędach spraw wewnętrznych;
6)
Akademia Spraw Wewnętrznych;
7)
Zwiad Wojsk Ochrony Pogranicza;
8)
Zarząd Główny Służby Wewnętrznej jednostek wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
oraz podległe mu komórki;
9)
Informacja Wojskowa;
10)
Wojskowa Służba Wewnętrzna;
11)
Zarząd II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego;
12)
inne służby Sił Zbrojnych prowadzące działania operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze,
w tym w rodzajach broni oraz w okręgach wojskowych;
13)
Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk wraz z wojewódzkimi i miejskimi
urzędami kontroli prasy, publikacji i widowisk oraz Główny Urząd Kontroli Publikacji
i Widowisk wraz z okręgowymi urzędami;
14)
Urząd do Spraw Wyznań oraz terenowe organy administracji państwowej o właściwości
szczególnej do spraw wyznań stopnia wojewódzkiego.
2.
Do organów bezpieczeństwa państwa, w rozumieniu ustawy, należą także organy i instytucje
cywilne i wojskowe państw obcych o zadaniach podobnych do zadań organów, o których
mowa w ust. 1.
3.
Jednostkami Służby Bezpieczeństwa, w rozumieniu ustawy, są te jednostki Ministerstwa
Spraw Wewnętrznych, które z mocy prawa podlegały rozwiązaniu w chwili zorganizowania
Urzędu Ochrony Państwa, oraz te jednostki, które były ich poprzedniczkami.
(uchylony).
Ilekroć w przepisach obowiązujących jest mowa o Głównej Komisji Badania Zbrodni przeciwko
Narodowi Polskiemu - Instytucie Pamięci Narodowej, rozumie się przez to Instytut Pamięci
Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Dokumentami, w rozumieniu ustawy, są
1)
wszelkie nośniki informacji, niezależnie od formy przechowywania informacji, w tym
w szczególności: akta, kartoteki, rejestry, pliki komputerowe, pisma, mapy, plany,
filmy i inne nośniki obrazu, nośniki dźwięku i wszelkich innych form zapisu, a także
kopie, odpisy i inne duplikaty tych nośników informacji;
2)
niezbędne do analizy informacji środki pomocnicze, a w szczególności programy na użytek
zautomatyzowanego przetwarzania danych.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 3 pkt
3, art. 5 pkt 2 i art. 6, które wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.
1.
W celu realizacji zadań określonych w art. 1 tworzy się Instytut Pamięci Narodowej
- Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, zwany dalej „Instytutem Pamięci”.
2.
Instytut Pamięci jest finansowany z budżetu państwa, w którym stanowi odrębną część.
3
Organizację Instytutu Pamięci, w zakresie nieuregulowanym ustawą, określa statut,
który przyjmuje Kolegium Instytutu Pamięci na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci.
1.
Instytutem Pamięci kieruje Prezes Instytutu Pamięci.
2
Prezes Instytutu Pamięci w sprawowaniu swego urzędu jest niezależny od organów władzy
państwowej.
1
Prezesa Instytutu Pamięci powołuje i odwołuje Sejm Rzeczypospolitej Polskiej większością
3/5 głosów za zgodą Senatu, na wniosek Kolegium Instytutu Pamięci, które zgłasza kandydata
spoza swego grona.
2
Kadencja Prezesa Instytutu Pamięci trwa 5 lat, licząc od dnia złożenia ślubowania.
Po upływie kadencji pełni on obowiązki do czasu objęcia stanowiska przez nowego Prezesa
Instytutu Pamięci.
3
Nie wcześniej niż na 6 miesięcy i nie później niż na 3 miesiące przed upływem kadencji
Prezesa Instytutu Pamięci przewodniczący Kolegium Instytutu Pamięci ogłasza publiczny
konkurs na to stanowisko, według zasad i w trybie określonych przez Kolegium Instytutu
Pamięci. W wypadku innej przyczyny opróżnienia stanowiska Prezesa Instytutu Pamięci,
termin zgłaszania się kandydatów do konkursu na to stanowisko wynosi 30 dni od dnia
ogłoszenia konkursu. Przesłuchania kandydatów na stanowisko Prezesa Instytutu Pamięci
mają charakter publiczny.
4.
Ta sama osoba nie może być Prezesem Instytutu Pamięci więcej niż przez dwie kolejne
kadencje.
1.
Na stanowisko Prezesa Instytutu Pamięci może być powołany obywatel polski wyróżniający
się wysokimi walorami moralnymi oraz wiedzą przydatną w pracach Instytutu Pamięci.
2.
Na stanowisko Prezesa Instytutu Pamięci nie może być powołana osoba, która pełniła
służbę, pracowała lub była współpracownikiem organów bezpieczeństwa państwa, wymienionych
w art. 5, ani też sędzia, który orzekając uchybił godności urzędu, sprzeniewierzając
się niezawisłości sędziowskiej.
2a
Na stanowisko Prezesa Instytutu Pamięci nie może być powołana również osoba, co do
której w archiwach podlegających przekazaniu do Instytutu Pamięci lub w innych archiwach
państwowych znajduje się informacja o tym, że istnieją wobec niej przesłanki przewidziane
w ust. 2.
2b
Na stanowisko Prezesa Instytutu Pamięci nie może być powołana również osoba, której
działalność związana z dostępem do tajemnicy państwowej lub objęta tajemnicą państwową
uniemożliwia szczegółowe przedstawienie informacji o przebiegu swojej służby, pracy
lub współpracy.
3.
Prezes Instytutu Pamięci nie może należeć do partii politycznej, związku zawodowego
ani prowadzić działalności publicznej niedającej się pogodzić z godnością jego urzędu.
4.
Prezes Instytutu Pamięci nie może wykonywać innych zajęć zawodowych, z wyjątkiem zajmowania
stanowiska profesora szkoły wyższej.
5.
Stanowiska Prezesa Instytutu Pamięci nie można łączyć z mandatem posła albo senatora.
6.
Warunki, o których mowa w ust. 1, 2, 3 i 5, powinni spełniać również prokuratorzy
i pracownicy Instytutu Pamięci, a także członkowie Kolegium Instytutu Pamięci.
Przed przystąpieniem do wykonywania obowiązków Prezes Instytutu Pamięci składa przed
Sejmem Rzeczypospolitej Polskiej następujące ślubowanie
„
Ślubuję uroczyście na powierzonym mi stanowisku Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej
służyć wiernie Narodowi Polskiemu, stać na straży prawa, obowiązki mojego urzędu wypełniać
sumiennie, a w postępowaniu kierować się zasadami godności i uczciwości.
”
.
Ślubowanie może być złożone z dodaniem zdania „Tak mi dopomóż Bóg”.
Kolegium Instytutu Pamięci wnioskuje o odwołanie Prezesa Instytutu Pamięci większością
głosów, jeśli
1)
zrzekł się stanowiska;
2)
z powodu choroby, ułomności lub upadku sił stał się trwale niezdolny do pełnienia
obowiązków Prezesa Instytutu Pamięci;
3)
został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z urzędu;
4
nie wypełnia obowiązków nałożonych przez ustawę lub działa na szkodę Instytutu Pamięci.
Prezes Instytutu Pamięci nie może być, bez uprzedniej zgody Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej, pociągnięty do odpowiedzialności karnej ani pozbawiony wolności. Prezes
Instytutu Pamięci nie może być zatrzymany lub aresztowany, z wyjątkiem ujęcia go na
gorącym uczynku przestępstwa i jeżeli jego zatrzymanie jest niezbędne do zapewnienia
prawidłowego toku postępowania. O zatrzymaniu niezwłocznie powiadamia się Marszałka
Sejmu, który może nakazać natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego.
1.
W Instytucie Pamięci tworzy się Kolegium Instytutu Pamięci. Członkiem Kolegium Instytutu
Pamięci może być obywatel polski wyróżniający się wysokimi walorami moralnymi oraz
wiedzą przydatną w pracach Instytutu Pamięci.
2.
Kolegium Instytutu Pamięci wybierane jest na kadencję trwającą 7 lat. Kadencja rozpoczyna
się z dniem zebrania się Kolegium na pierwsze posiedzenie.
3
W skład Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej wchodzi jedenastu członków, w tym
1)
siedmiu wybieranych przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej bezwzględną większością głosów;
2)
dwóch wybieranych przez Senat Rzeczypospolitej Polskiej bezwzględną większością głosów;
3)
dwóch powoływanych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
4.
Członkostwo w Kolegium Instytutu Pamięci ustaje wskutek
1)
śmierci;
2)
rezygnacji;
3)
skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo;
4
odwołania odpowiednio przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej albo przez Sejm Rzeczypospolitej
Polskiej bezwzględną większością głosów lub przez Senat Rzeczypospolitej Polskiej
bezwzględną większością głosów, na wniosek Kolegium Instytutu Pamięci podjęty większością
2/3 głosów ustawowego składu Kolegium, z powodu długotrwałej choroby lub upadku sił powodujących
trwałą niezdolność do pełnienia obowiązków albo z powodu niewypełniania obowiązków
nałożonych przez ustawę.
5.
Kolegium Instytutu Pamięci wybiera ze swego składu przewodniczącego Kolegium oraz
nie więcej niż 3 jego zastępców na kadencję trwającą 1 rok.
6
W przypadku ustania członkostwa przed upływem kadencji właściwy organ dokonuje wyboru
albo powołania nowego członka, na okres do zakończenia kadencji Kolegium Instytutu
Pamięci.
7.
Za wykonywanie zadań członkowie Kolegium Instytutu Pamięci otrzymują diety określone
przez Prezesa Rady Ministrów, w drodze rozporządzenia, a także zwrot kosztów według
zasad obowiązujących przy podróżach służbowych na obszarze kraju.
1.
Prezes Instytutu Pamięci wykonuje swoje funkcje przy pomocy jednostek organizacyjnych
Instytutu Pamięci wymienionych w art. 18.
2.
Prezes Instytutu Pamięci może powołać nie więcej niż trzech swoich zastępców.
1.
W celu wykonywania zadań Instytutu Pamięci w miejscowościach będących siedzibami sądów
apelacyjnych tworzy się oddziały Instytutu Pamięci, zwane dalej „oddziałami”, w innych
miastach zaś mogą być utworzone delegatury Instytutu Pamięci, zwane dalej „delegaturami”.
2.
Oddziałem Instytutu Pamięci kieruje dyrektor oddziału, a delegaturą Instytutu Pamięci
- naczelnik delegatury. Dyrektora oddziału oraz naczelnika delegatury powołuje i odwołuje
Prezes Instytutu Pamięci.
1.
W Instytucie Pamięci tworzy się
1)
Główną Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, zwaną dalej „Główną
Komisją;
2)
Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów;
3)
Biuro Edukacji Publicznej;
4
Biuro Lustracyjne.
2.
W oddziałach tworzy się
1)
oddziałowe komisje ścigania zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, zwane dalej „oddziałowymi
komisjami”;
2)
oddziałowe biura udostępniania i archiwizacji dokumentów;
3)
oddziałowe biura edukacji publicznej;
4
oddziałowe biura lustracyjne.
3
W delegaturach mogą być tworzone wydziały udostępniania i archiwizacji dokumentów,
referaty edukacji publicznej oraz referaty śledcze.
1.
Prokuratorów Głównej Komisji oraz oddziałowych komisji powołuje i odwołuje Prokurator
Generalny na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci.
2.
Jednostkami organizacyjnymi, wymienionymi w art. 18 ust. 1 pkt 2 i 3, kierują dyrektorzy
powoływani i odwoływani przez Prezesa Instytutu Pamięci.
3.
Jednostkami organizacyjnymi, wymienionymi w art. 18 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz ust. 3,
kierują naczelnicy powoływani i odwoływani przez Prezesa Instytutu Pamięci.
4.
Główną Komisją kieruje Dyrektor Głównej Komisji. Dyrektora Głównej Komisji powołuje,
spośród prokuratorów Głównej Komisji, i odwołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek
Prokuratora Generalnego zgłoszony w porozumieniu z Prezesem Instytutu Pamięci. Dyrektor
Głównej Komisji jest jednym z zastępców Prokuratora Generalnego.
5.
Oddziałową komisją kieruje naczelnik oddziałowej komisji. Naczelnika oddziałowej komisji
powołuje, spośród prokuratorów wymienionych w ust. 1, i odwołuje Prokurator Generalny
na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci.
5a
Dyrektor Głównej Komisji może powierzyć prokuratorowi oddziałowej komisji pełnienie
obowiązków naczelnika oddziałowej komisji na okres nieprzekraczający 6 miesięcy.
6.
Pracownik Instytutu Pamięci nie może, bez zezwolenia Prezesa Instytutu Pamięci, podejmować
innego zajęcia zawodowego.
7
Prokuratorów Biura Lustracyjnego i prokuratorów oddziałowych biur lustracyjnych powołuje
i odwołuje Prokurator Generalny na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci.
8
Oddziałowym biurem lustracyjnym kieruje naczelnik oddziałowego biura lustracyjnego.
Naczelnika oddziałowego biura lustracyjnego powołuje spośród prokuratorów wymienionych
w ust. 7, i odwołuje Prokurator Generalny na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci.
9
Dyrektor Biura Lustracyjnego może powierzyć prokuratorowi oddziałowego biura lustracyjnego
pełnienie obowiązków naczelnika oddziałowego biura lustracyjnego na okres nieprzekraczający
6 miesięcy.
10
Biurem Lustracyjnym kieruje Dyrektor Biura Lustracyjnego, powoływany spośród prokuratorów
Biura Lustracyjnego i odwoływany przez Prezesa Rady Ministrów na wniosek Prokuratora
Generalnego zgłoszony w porozumieniu z Prezesem Instytutu Pamięci.
11
Kadencja Dyrektora Biura Lustracyjnego trwa 3 lata, licząc od dnia powołania; po upływie
kadencji Dyrektor Biura Lustracyjnego pełni swoje obowiązki do czasu powołania nowego
Dyrektora Biura Lustracyjnego.
12
Ta sama osoba może być Dyrektorem Biura Lustracyjnego nie dłużej niż przez dwie kolejne
kadencje.
13
Kadencja Dyrektora Biura Lustracyjnego ustaje z chwilą śmierci lub odwołania.
14
Dyrektora Biura Lustracyjnego odwołuje się w przypadku
1)
zrzeczenia się stanowiska;
2)
stwierdzenia prawomocnym orzeczeniem sądu niezgodności z prawdą oświadczenia lustracyjnego;
3)
długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej wykonywanie obowiązków związanych ze stanowiskiem;
4)
skazania za przestępstwo popełnione umyślnie ścigane z oskarżenia publicznego;
5)
skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.
Pracownicy Instytutu Pamięci, także po ustaniu stosunku pracy, są obowiązani zachować
w tajemnicy wiadomości związane z działalnością Instytutu Pamięci, powzięte w związku
z zatrudnieniem w Instytucie Pamięci, z wyjątkiem uzyskanych w toku badań naukowych.
Prezes Instytutu Pamięci oraz członkowie Kolegium Instytutu Pamięci są obowiązani,
także po upływie kadencji albo ustaniu członkostwa, do zachowania w tajemnicy wiadomości,
do których mieli dostęp w związku z wykonywaną funkcją. Nie dotyczy to faktów powszechnie
znanych.
1
Prezes Instytutu Pamięci może, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, zezwolić na
ujawnienie wiadomości stanowiącej tajemnicę państwową lub służbową oraz na udostępnienie
dokumentów lub materiałów objętych tajemnicą państwową określonej osobie lub instytucji,
jeżeli zachowanie tajemnicy uniemożliwiałoby wykonanie wskazanych w ustawie zadań
Instytutu Pamięci.
2
W odniesieniu do dokumentów przekazanych do archiwum Instytutu Pamięci, Prezesowi
Instytutu Pamięci przysługują uprawnienia określone w art. 25 ust. 6 ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych
(Dz. U. z 2005 r. Nr 196, poz. 1631, z późn. zm..
1.
Prezes Instytutu Pamięci przedstawia okresowo Kolegium Instytutu Pamięci informację
o istotnych sprawach związanych z działalnością Instytutu Pamięci.
2
Poza innymi zadaniami określonymi w ustawie Kolegium Instytutu Pamięci w szczególności zajmuje stanowisko w następujących sprawach
1)
przejęcia do zasobów archiwalnych Instytutu Pamięci dokumentów spraw, o których mowa
w art. 1, i oceny ich kompletności;
2)
ustalania zasad ewidencjonowania, przechowywania, opracowywania, zabezpieczenia, udostępniania
i publikowania dokumentów;
3)
ustalania priorytetów w zakresie udostępniania dokumentów;
4)
oceniania polityki ścigania przez Instytut Pamięci przestępstw, o których mowa w art.
1 pkt 1 lit. a;
5)
oceniania działania Biura Lustracyjnego;
6)
ustalania programów badawczych w zakresie opracowywania działalności organów bezpieczeństwa
państwa, a także informowania oraz edukacji społeczeństwa;
7)
wyraża opinię o zasadności odmowy udzielenia zgody na udostępnienie dokumentów zgromadzonych
przez Instytut Pamięci w celach, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 2 i 3.
3.
Kolegium Instytutu Pamięci zatwierdza informację roczną, o której mowa w art. 24 ust.
1.
4.
Kolegium Instytutu Pamięci przyjmuje uchwały większością głosów w obecności co najmniej
połowy ustawowej liczby członków Kolegium.
1.
Prezes Instytutu Pamięci składa Sejmowi i Senatowi, raz w roku, informację o działalności
Instytutu Pamięci.
2.
Informacja, o której mowa w ust. 1, w części dotyczącej bezpieczeństwa lub obronności
państwa może być utajniona.
3.
Informacja Prezesa Instytutu Pamięci jest podawana do wiadomości publicznej, z wyłączeniem
części, o której mowa w ust. 2.
4.
Prezes Instytutu Pamięci składa raz w roku, za pośrednictwem Marszałka Sejmu, do wyłącznej
wiadomości członków sejmowej Komisji do Spraw Służb Specjalnych, informację o sprawach
określonych w art. 38.
1.
Nie później niż w terminie 60 dni od dnia utworzenia Instytutu Pamięci organy, o których
mowa niżej, są obowiązane przygotować do przekazania do archiwum Instytutu Pamięci
dokumenty, zbiory danych, rejestry i kartoteki wytworzone oraz zgromadzone przez organy
bezpieczeństwa państwa, organy więziennictwa, sądy i prokuratury oraz organy bezpieczeństwa
III Rzeszy Niemieckiej i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. Obowiązek
ten ciąży na
1)
Ministrze Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Szefie Urzędu Ochrony Państwa -
co do dokumentów, zbiorów danych, rejestrów i kartotek, a także akt funkcjonariuszy,
wytworzonych lub gromadzonych w okresie do dnia 6 maja 1990 r.;
2)
Ministrze Obrony Narodowej - co do dokumentów, zbiorów danych, rejestrów i kartotek
wojskowych organów bezpieczeństwa, a także akt funkcjonariuszy tych służb, wytworzonych
lub gromadzonych w okresie do dnia 31 grudnia 1990 r.;
3)
Ministrze Sprawiedliwości - co do dokumentów, zbiorów danych, rejestrów i kartotek,
wytworzonych oraz gromadzonych przez organy więziennictwa do dnia 31 grudnia 1956 r.,
dokumentów, zbiorów danych, rejestrów i kartotek, wytworzonych lub gromadzonych przez
wydział ochrony Centralnego Zarządu Zakładów Karnych i podległe mu jednostki w okresie
do dnia 31 grudnia 1989 r., a także akt penitencjarnych osób represjonowanych z motywów
politycznych osadzonych w zakładach karnych, aresztach śledczych i obozach odosobnienia;
4)
prezesach sądów powszechnych i wojskowych - co do akt spraw osób represjonowanych
z motywów politycznych;
5)
prokuratorach kierujących powszechnymi i wojskowymi jednostkami organizacyjnymi prokuratury
- co do akt spraw, w tym akt podręcznych spraw, o których mowa w pkt 4;
6)
dyrektorach: Archiwum Akt Nowych oraz innych archiwów państwowych - co do akt byłej
Polskiej Partii Robotniczej oraz byłej Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej dotyczących
organów bezpieczeństwa państwa, a także akt organów bezpieczeństwa państw okupacyjnych;
7)
dyrektorach: Archiwum Akt Nowych oraz innych archiwów państwowych - co do dokumentów,
zbiorów danych, rejestrów i kartotek, o których mowa w pkt 1-5, a przechowywanych
w tych archiwach; przekazanie ich do Instytutu Pamięci następuje na zasadzie użyczenia.
2.
Przekazanie akt, o których mowa w ust. 1 pkt 6, polega na dostarczeniu kopii.
3.
Obowiązek określony w ust. 1 pkt 1-5 dotyczy także kopii dokumentów, zbiorów danych
i kartotek, niezależnie od czasu ich sporządzenia.
4
Prezes Instytutu może w każdym czasie zażądać od
1)
ministra właściwego do spraw wewnętrznych,
2)
Ministra Obrony Narodowej,
3)
Ministra Sprawiedliwości,
4)
prezesa sądu powszechnego i wojskowego,
5)
prokuratora kierującego powszechną i wojskową jednostką organizacyjną prokuratury,
6)
dyrektora Archiwum Akt Nowych oraz innego archiwum państwowego,
7)
Szefów Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego
oraz Służby Wywiadu Wojskowego, a także innych instytucji, dokumentów nieprzekazanych.
5.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, Szef Urzędu Ochrony Państwa oraz Minister
Obrony Narodowej mogą wykonać dla potrzeb urzędu kopie akt funkcjonariuszy pozostających
w służbie, które powstały w okresach, o których mowa odpowiednio w ust. 1 pkt 1 lub
2.
6.
Prezes Instytutu Pamięci wyznacza organom określonym w ust. 1 pkt 1-7 terminy przejęcia
dokumentów, zbiorów danych, rejestrów i kartotek, o których mowa w tym przepisie.
1.
Do archiwum Instytutu Pamięci przekazuje się dokumenty wytworzone w toku postępowań
prowadzonych przez sądy w sprawach, o których mowa w ustawie z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów
bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, z chwilą prawomocnego zakończenia postępowania w danej sprawie, z zastrzeżeniem
ust. 2.
2.
Dokumenty wytworzone w toku postępowań prowadzonych przez sądy w sprawach, o których
mowa w art. 17 ustawy wymienionej w ust. 1, przekazuje się po upływie terminu do wniesienia
kasacji w danej sprawie, a jeśli kasacja została wniesiona - po jej rozpatrzeniu.
Z chwilą prawomocnego zakończenia postępowania w danej sprawie przekazuje się kopie
tych dokumentów.
1
Prezes Instytutu Pamięci może, po zawiadomieniu właściwego organu administracji rządowej
lub samorządu terytorialnego albo zawodowego, uzyskać wgląd w dokumenty, jeżeli istnieje
uzasadnione przypuszczenie, że zawierają one informacje z zakresu działania Instytutu
Pamięci.
2
Każdy, kto posiada dokumenty, o których mowa w art. 25, jest obowiązany niezwłocznie
zawiadomić o tym fakcie Prezesa Instytutu Pamięci.
3
Każdy organ administracji rządowej, samorządu terytorialnego albo zawodowego jest
obowiązany bezzwłocznie wydać Prezesowi Instytutu Pamięci, na jego żądanie, posiadane
dokumenty, o których mowa w art. 25. Obowiązek ten dotyczy także wydania kopii.
4.
Prezes Instytutu Pamięci może zażądać wydania także innej dokumentacji niż wskazana
w art. 25, niezależnie od czasu jej wytworzenia lub zgromadzenia, jeżeli jest ona
niezbędna do wypełnienia zadań Instytutu Pamięci określonych w ustawie.
5
Jeżeli dokumenty są niezbędne organowi, o którym mowa w ust. 3, do wykonywania jego
zadań ustawowych, można poprzestać na przekazaniu Prezesowi Instytutu Pamięci ich
kopii.
1.
Każdy, kto bez tytułu prawnego posiada dokumenty zawierające informacje z zakresu
działania Instytutu Pamięci, jest obowiązany wydać je bezzwłocznie Prezesowi Instytutu
Pamięci.
2.
Właściciel lub osoba mająca inny tytuł prawny do posiadania dokumentów, o których
mowa w ust. 1, jest obowiązana do ich udostępnienia Prezesowi Instytutu Pamięci, na
jego żądanie, w celu sporządzenia kopii.
3.
Prezes Instytutu Pamięci może zwracać się do wszelkich osób lub instytucji zagranicznych
o pomoc w udostępnianiu dokumentów.
W zakresie działalności archiwalnej Instytut Pamięci gromadzi, ewidencjonuje, przechowuje,
opracowuje, zabezpiecza i udostępnia dokumenty zbrodni oraz dokumenty ukazujące fakty
i okoliczności dotyczące losów Narodu Polskiego w latach 1939-1990 i informujące o
poniesionych ofiarach i wyrządzonych szkodach, wydaje na ich podstawie uwierzytelnione
odpisy, wypisy, wyciągi i reprodukcje przechowywanych dokumentów.
1.
Prezes Instytutu Pamięci, na wniosek, informuje w ciągu 14 dni w formie zaświadczenia,
czy dane osobowe wnioskodawcy są tożsame z danymi osobowymi, które znajdują się w
katalogu funkcjonariuszy, współpracowników, kandydatów na współpracowników organów
bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5, oraz innych osób, udostępnionym w
Instytucie Pamięci od dnia 26 listopada 2004 r.
2.
(uchylony).
3.
Na wniosek wnioskodawcy treść zaświadczenia, o którym mowa w ust. 1, jest publikowana
w Biuletynie Informacji Publicznej Instytutu Pamięci.
1.
Każdy ma prawo wystąpić z wnioskiem do Instytutu Pamięci o udostępnienie do wglądu
kopii dotyczących go dokumentów.
2.
Instytut Pamięci udostępnia kopie dostępnych dokumentów, o których mowa w ust. 1,
dotyczących wnioskodawcy, z wyjątkiem dokumentów
1)
wytworzonych przez wnioskodawcę lub przy jego udziale w ramach czynności wykonywanych
w związku z jego pracą lub służbą w organach bezpieczeństwa państwa albo w związku
z czynnościami wykonywanymi w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym
zdobywaniu informacji;
2)
z których treści wynika, że wnioskodawca
a)
był traktowany przez organy bezpieczeństwa jako tajny informator lub pomocnik przy
operacyjnym zdobywaniu informacji,
b)
zobowiązał się do dostarczania informacji organowi bezpieczeństwa państwa lub świadczenia
takiemu organowi jakiejkolwiek pomocy w działaniach operacyjnych,
c)
realizował zadania zlecone przez organ bezpieczeństwa państwa, a w szczególności dostarczał
temu organowi informacji.
3.
W udostępnianych kopiach dokumentów anonimizuje się dane osobowe osób trzecich.
4.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać
1)
imię i nazwisko oraz adres zamieszkania wnioskodawcy;
2)
rodzaj i numer dokumentu tożsamości;
3)
datę wydania dokumentu tożsamości oraz nazwę organu, który go wydał;
4)
dane ułatwiające odnalezienie dokumentów.
5.
W razie późniejszego odnalezienia w archiwum Instytutu Pamięci dokumentów dotyczących
wnioskodawcy należy go o tym poinformować oraz pouczyć o możliwości ponownego złożenia
wniosku, o którym mowa w ust. 1.
1.
Odmowa uwzględnienia wniosku, o którym mowa w art. 30, w zakresie dotyczącym udostępnienia
dokumentów
1)
wytworzonych przez wnioskodawcę lub przy jego udziale w ramach czynności wykonywanych
w związku z jego pracą lub służbą w organach bezpieczeństwa państwa albo w związku
z czynnościami wykonywanymi w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym
zdobywaniu informacji,
2)
z których treści wynika, że wnioskodawca
a)
był traktowany przez organy bezpieczeństwa jako tajny informator lub pomocnik przy
operacyjnym zdobywaniu informacji,
b)
zobowiązał się do dostarczania informacji organowi bezpieczeństwa państwa lub świadczenia
takiemu organowi jakiejkolwiek pomocy w działaniach operacyjnych,
c)
realizował zadania zlecone przez organ bezpieczeństwa państwa, a w szczególności dostarczał
temu organowi informacji, następuje w drodze decyzji administracyjnej. Decyzja ta
jest równoznaczna z odmową realizacji praw określonych w art. 33 ust. 2.
2.
Decyzja, o której mowa w ust. 1, powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.
Można odstąpić od uzasadnienia faktycznego lub ograniczyć je w zakresie w jakim udostępnienie
informacji wnioskodawcy uniemożliwia realizację ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów
bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów.
3.
Od decyzji, o której mowa w ust. 1, służy odwołanie do Prezesa Instytutu Pamięci.
1.
Po rozpatrzeniu odwołania, o którym mowa w art. 31 ust. 3, Prezes Instytutu Pamięci
wydaje decyzję, w której
1)
utrzymuje w mocy decyzję, o której mowa w art. 31 ust. 1;
2)
uchyla decyzję, o której mowa w art. 31 ust. 1, i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia
przez organ pierwszej instancji.
2.
Można odstąpić od uzasadnienia faktycznego decyzji, o której mowa w ust. 1, lub je
ograniczyć w zakresie, w jakim udostępnienie informacji wnioskodawcy uniemożliwia
realizację ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów
bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów.
3.
Wnioskodawcy przysługuje skarga do sądu administracyjnego na decyzję, o której mowa
w ust. 1 pkt 1, w terminie określonym w art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm..
4.
Sąd administracyjny rozpoznaje skargę na posiedzeniu niejawnym.
5.
Przepisu art. 106 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi nie stosuje się.
6.
Wyrok wydany na posiedzeniu niejawnym uzasadnia się tylko w przypadku uwzględnienia
skargi. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręcza się tylko Prezesowi Instytutu Pamięci.
Skarżącemu doręcza się odpis wyroku.
7.
Po wydaniu wyroku sąd administracyjny niezwłocznie zwraca do Instytutu Pamięci akta
postępowania.
8.
Do skargi kasacyjnej stosuje się odpowiednio ust. 4-6.
1.
Każdy, kto uzyskał wgląd w kopie dokumentów, o których mowa w art. 30, ma prawo wystąpić
do Instytutu Pamięci z wnioskiem o udostępnienie do wglądu tych dokumentów bez anonimizacji.
2.
Każdy, kto uzyskał wgląd w kopie dokumentów, o których mowa w art. 30, i nie zachowały
się w stosunku do niego dokumenty, o których mowa w art. 31 ust. 1, ma prawo - na
zasadach i w zakresie określonym w ustawie - do uzyskania kopii tych dokumentów, prawo
do ujawnienia nazwisk oraz dalszych danych identyfikujących tożsamość funkcjonariuszy,
pracowników, żołnierzy oraz współpracowników organów bezpieczeństwa państwa, prawo
do zwrotu przedmiotów znajdujących się w archiwum Instytutu Pamięci, które w momencie
utraty stanowiły jej własność lub były w jej posiadaniu, i prawo zastrzeżenia swoich
danych osobowych.
3.
Niezanonimizowane dokumenty udostępnia się do wglądu w oryginałach lub kopiach w siedzibie
oddziału Instytutu Pamięci właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy,
chyba że we wniosku wskazał on inny oddział, w terminie 4 miesięcy od dnia złożenia
wniosku, o którym mowa w ust. 1. Przepis art. 34 ust. 4 stosuje się odpowiednio.
4.
Każdy, kto uzyskał wgląd w dotyczące go niezanonimizowane dokumenty, może złożyć do
Instytutu Pamięci wniosek o zamieszczenie danych osobowych osoby trzeciej w katalogu,
o którym mowa w art. 52a pkt 5, jeżeli w treści udostępnionych mu dokumentów znajdują
się informacje mogące stanowić podstawę do zamieszczenia danych osobowych innej osoby
w tym katalogu.
1.
Wydanie niezanonimizowanych kopii dokumentów następuje na pisemny wniosek osoby, o
której mowa w art. 33 ust. 2.
2.
Na żądanie wnioskodawcy należy uwierzytelnić wydawane kopie dokumentów.
3.
Wydanie kopii dokumentów następuje w siedzibie oddziału Instytutu Pamięci właściwego
ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy, chyba że we wniosku wskazał on inny
oddział, w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1.
4.
Wnioskodawca powinien być zawiadomiony na piśmie o terminie wydania kopii dokumentów
przynajmniej na 7 dni przed tym terminem. Wydanie kopii dokumentów powinno być udokumentowane
protokołem, który podpisuje wnioskodawca i upoważniony pracownik Instytutu Pamięci.
5.
Na pisemny wniosek osoby, o której mowa w art. 33 ust. 2, Instytut Pamięci wydaje
znajdujące się w jego archiwum przedmioty, które w momencie utraty stanowiły jej własność
lub były w jej posiadaniu.
6.
Przed wydaniem przedmiotów Instytut Pamięci może sporządzić i zachować ich kopie;
o fakcie tym należy poinformować wnioskodawcę.
7.
W zakresie określonym w ust. 5 przepisy ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.
1.
Na pisemny wniosek osoby, o której mowa w art. 33 ust. 2, podaje się tej osobie nazwiska
i dalsze dane identyfikujące tożsamość osób, które przekazywały o niej informacje
organom bezpieczeństwa państwa, jeżeli można je jednoznacznie określić na podstawie
dokumentów danego organu bezpieczeństwa państwa, i o ile w dokumentach udostępnionych
do wglądu na podstawie wniosku, o którym mowa w art. 33 ust. 1, znajdują się pseudonimy
lub nazwiska tych osób.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli w dokumentach udostępnionych do wglądu
na podstawie wniosku, o którym mowa w art. 33 ust. 1, znajdują się nazwiska pracowników
i funkcjonariuszy, którzy zbierali lub oceniali informacje o wnioskodawcy lub prowadzili
osoby, które przekazywały organom bezpieczeństwa państwa te informacje.
3.
Odmawia się podania nazwisk oraz innych danych identyfikujących tożsamość osób, które
udzielały jedynie informacji o przestępstwach pospolitych.
4.
Od odmowy udostępnienia danych identyfikujących tożsamość osób, o których mowa w ust.
1 i 2, przysługuje odwołanie do Prezesa Instytutu Pamięci.
5.
W zakresie określonym w ust. 1 i 2 przepisy art. 34 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.
1.
Wnioski, o których mowa w art. 30 ust. 1, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 1 i 5, składa
się osobiście w siedzibie Instytutu Pamięci, jego oddziałach i delegaturach lub za
pośrednictwem poczty, pod warunkiem poświadczenia podpisu wnioskodawcy przez notariusza.
2.
Osoba mająca stałe miejsce zamieszkania za granicą może złożyć wniosek osobiście w
polskiej placówce konsularnej, przy czym podpis wnioskodawcy uwierzytelnia konsul.
Wniosek taki może być również złożony za pośrednictwem poczty, pod warunkiem poświadczenia
podpisu wnioskodawcy przez notariusza lub inną osobę uprawnioną do uwierzytelniania
podpisów zgodnie z prawem państwa, w którym ta czynność zostanie dokonana.
3.
Po złożeniu wniosku wnioskodawca może ustanowić pełnomocnika do realizacji przysługujących
mu praw wynikających z ustawy.
4.
Uprawnienia wynikające z art. 30-35 i 35b może wykonywać osoba najbliższa zmarłego
w rozumieniu art. 115 § 11 Kodeksu karnego.
5.
Jeżeli realizacja praw wynikających z art. 30-35 i 35b następuje przez osobę najbliższą,
o której mowa w ust. 4, należy we właściwym wniosku wskazać imię i nazwisko osoby
zmarłej, której praw on dotyczy.
1.
Każdy ma prawo załączyć do zbioru dotyczących go dokumentów własne uzupełnienia, sprostowania,
uaktualnienia, wyjaśnienia oraz dokumenty lub ich kopie. Dane już zawarte w dokumentach
nie ulegają zmianie.
2.
Uzupełnienia, sprostowania, uaktualnienia, wyjaśnienia oraz dokumenty lub ich kopie
dołącza się do zbioru dokumentów z oznaczeniem ich w sposób pozwalający na ich odróżnienie
od dokumentów zgromadzonych przez Instytut Pamięci w trybie art. 25.
1.
Każdy ma prawo wystąpić z wnioskiem do Instytutu Pamięci o udostępnienie do wglądu
dokumentów osobowych dotyczących pracownika lub funkcjonariusza organu bezpieczeństwa
państwa.
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać
1)
imię i nazwisko oraz adres zamieszkania wnioskodawcy;
2)
rodzaj i numer dokumentu tożsamości;
3)
datę wydania dokumentu tożsamości oraz nazwę organu, który go wydał;
4)
dane ułatwiające odnalezienie dokumentów, w szczególności imię i nazwisko oraz informacje
o miejscu pracy lub działania pracownika lub funkcjonariusza organu bezpieczeństwa
państwa, którego dotyczyć mają dokumenty.
3.
Funkcjonariusze i pracownicy organów bezpieczeństwa państwa mogą uzyskać na swój wniosek
kopie dotyczących ich dokumentów osobowych.
4.
W razie późniejszego odnalezienia w archiwum Instytutu Pamięci dokumentów osobowych
dotyczących pracownika lub funkcjonariusza organu bezpieczeństwa państwa, którymi
zainteresowany był wnioskodawca, należy go o tym poinformować oraz pouczyć o możliwości
ponownego złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1.
1.
Dokumenty zgromadzone przez Instytut Pamięci, z wyjątkiem dokumentów, o których mowa
w art. 39, udostępnia się organom władzy publicznej oraz innym instytucjom, organizacjom
i osobom w celach
1)
wykonywania zadań ustawowych;
2)
prowadzenia badań naukowych, o ile Prezes Instytutu Pamięci wyrazi na to zgodę;
3)
prowadzenia działalności dziennikarskiej, o ile Prezes Instytutu Pamięci wyrazi na
to zgodę.
1a.
Prezes Instytutu Pamięci odmawia udzielenia zgody na udostępnienie dokumentów, o której
mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, po zasięgnięciu opinii Kolegium Instytutu.
2.
Podmioty, którym dokumenty zostały udostępnione, ponoszą odpowiedzialność prawną za
sposób ich wykorzystania, o czym należy je poinformować.
3.
W trybie określonym w ust. 1 pkt 2 i 3 nie mogą być wnioskodawcy udostępnione dokumenty,
o których mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 i 2.
1.
Osoba, która uzyskała na podstawie art. 33 wgląd w niezanonimizowane kopie dotyczących
jej dokumentów, i nie zachowały się w stosunku do niej dokumenty, o których mowa w
art. 31 ust. 1, może zastrzec, że dotyczące jej dane osobowe zebrane w sposób tajny
w toku czynności operacyjno-rozpoznawczych organów bezpieczeństwa państwa nie będą
udostępniane w celach, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 2 i 3, przez określony
czas, jednakże nie dłużej niż przez 50 lat od daty ich wytworzenia.
2.
Osoba, która uzyskała na podstawie art. 33 wgląd w niezanonimizowane kopie dotyczących
jej dokumentów może zastrzec, że dotyczące jej informacje ujawniające jej pochodzenie
etniczne lub rasowe, przekonania religijne, przynależność wyznaniową oraz dane o stanie
zdrowia i życiu seksualnym, a także ujawniające jej stan majątkowy, a w szczególności
nieruchomości oraz rzeczy ruchome stanowiące dobra kultury w rozumieniu przepisów
o ochronie dóbr kultury, nie będą udostępnione.
3.
Prezes Instytutu Pamięci informuje o prawie zastrzeżenia, o którym mowa w ust. 1 i
2.
4.
Osoba, która uzyskała na podstawie art. 33 wgląd w niezanonimizowane kopie dotyczących
jej dokumentów, może wyrazić zgodę na udostępnianie swoich danych osobowych, określonych
w ust. 1, wskazanym organom władzy publicznej, innym instytucjom, organizacjom i osobom,
a także na ich powszechną dostępność.
5.
Dane osobowe, określone w ust. 1, mogą być jednakże udostępniane w celach, o których
mowa w art. 36 ust. 1 pkt 2 i 3, jeżeli
1)
osoba, której dotyczą te dane, albo w przypadku jej śmierci osoba najbliższa wyrazi
na to zgodę;
2)
odnoszą się do publicznego wystąpienia osoby, której dotyczą, do jej działalności
publicznej lub politycznej lub są danymi osobowymi wymaganymi przez ustawę w związku
z pełnieniem funkcji publicznej.
6.
Cele, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 2 i 3, można realizować także po anonimizacji
danych osobowych, i informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, w kopiach dokumentów.
7.
Prawo do zastrzeżenia, o którym mowa w ust. 1 i 2, oraz prawo do wyrażenia zgody na
udostępnienie swoich danych osobowych, określonych w ust. 1, wskazanym organom władzy
publicznej, innym instytucjom, organizacjom i osobom nie przysługuje w stosunku do
dokumentów, o których mowa w art. 36 ust. 3.
1
Funkcjonariusze i żołnierze służb specjalnych upoważnieni odpowiednio przez Szefa
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu
Wojskowego, Szefa Służby Wywiadu Wojskowego lub Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego,
działając w zakresie zadań ustawowych, po zawiadomieniu Prezesa Instytutu Pamięci,
mogą mieć wgląd do danych zawartych w dokumentach gromadzonych przez Instytut Pamięci,
w granicach upoważnienia.
2
Dokumenty organów bezpieczeństwa państwa mogą być wykorzystywane przez upoważnionych
funkcjonariuszy służb specjalnych w ramach ich zadań ustawowych, jeśli zawierają informację
o przestępstwie szpiegostwa, przestępstwie o charakterze terrorystycznym, przestępstwie
godzącym w podstawy ekonomiczne państwa lub przestępstwie korupcji w rozumieniu ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
(Dz. U. Nr 74, poz. 676, z późn. zm. lub przestępstwie godzącym w porządek konstytucyjny Rzeczypospolitej Polskiej.
3.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do funkcjonariuszy służb specjalnych państw,
z którymi Rzeczpospolita Polska jest związana stosowną umową międzynarodową, jeżeli
dokumenty te zawierają informację o przestępstwie szpiegostwa lub terroryzmu.
1
Odpowiednio Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Szef Agencji Wywiadu lub Minister
Obrony Narodowej może zastrzec, na czas określony, że do określonych dokumentów nie
może mieć dostępu żadna inna osoba poza wyznaczonymi przez nich przedstawicielami,
jeżeli jest to konieczne dla bezpieczeństwa państwa. Organy innych służb specjalnych
mogą występować z takim zastrzeżeniem za pośrednictwem odpowiednio Szefa Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego i Szefa Agencji Wywiadu.
2.
Dokumenty, o których mowa w ust. 1, stanowią wyodrębniony, tajny zbiór w archiwum
Instytutu Pamięci i podlegają szczególnej ochronie.
3
Prezes instytutu Pamięci, na wniosek odpowiednio Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
i Szefa Agencji Wywiadu lub na wniosek Ministra Obrony Narodowej, zatwierdza lub uchyla
zastrzeżenie dostępu do określonych dokumentów. Od decyzji Prezesa Instytutu Pamięci
Ministrowi Obrony Narodowej oraz odpowiednio Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
i Szefowi Agencji Wywiadu służy odwołanie do Kolegium Instytutu Pamięci.
4.
Zastrzeżenie jest objęte tajemnicą państwową.
5
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szef Agencji Wywiadu oraz Minister Obrony
Narodowej, w porozumieniu z Prezesem Instytutu Pamięci, dokonują co 5 lat okresowych
przeglądów dokumentów zgromadzonych w zbiorze wyodrębnionym. W przypadku stwierdzenia
ustąpienia przesłanek uzasadniających zastrzeżenie Prezes Instytutu Pamięci podejmuje
z urzędu, po zasięgnięciu opinii Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa
Agencji Wywiadu oraz Ministra Obrony Narodowej, albo na wniosek tych organów, decyzję
o uchyleniu lub skróceniu okresu zastrzeżenia. Przepisy ust. 3 stosuje się odpowiednio.
Przepis art. 39 nie ogranicza uprawnień sądu i prokuratora oddziałowej komisji w sprawach
dotyczących zbrodni określonych w art. 1 pkt 1 lit. a oraz uprawnień sądu w postępowaniu
lustracyjnym i prokuratora Biura Lustracyjnego lub oddziałowego biura lustracyjnego
w związku z wykonywaniem czynności, o których mowa w art. 52e ust. 3a.
Jeżeli Prezes Instytutu Pamięci, w związku z wykonywaniem swoich zadań, stwierdzi,
że w dokumentach znajdują się informacje o przestępstwach określonych w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
oraz Agencji Wywiadu, zawiadamia o tym bezzwłocznie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Przepisu
art. 304 Kodeksu postępowania karnego nie stosuje się.
(uchylony).
Jeżeli Dyrektor Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Instytutu Pamięci zostanie
zawiadomiony, że znajdujące się w dokumentach dane osobowe są nieprawdziwe, to informacje
o tym dołącza się do zbioru dokumentów dotyczących danej osoby.
1
Postępowanie w sprawach uregulowanych w ustawie prowadzi się według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. W sprawach określonych w art. 39 skarga
do sądu administracyjnego nie przysługuje.
2
W sprawach rozstrzyganych decyzją administracyjną, w myśl przepisów niniejszej ustawy,
organem pierwszej instancji jest dyrektor oddziału Instytutu Pamięci. Organem odwoławczym
jest Prezes Instytutu Pamięci.
(uchylony).
1.
Śledztwo w sprawach o zbrodnie, o których mowa w art. 1 pkt 1 lit. a, wszczyna i prowadzi
prokurator oddziałowej komisji.
2
Prokuratorom Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu i oddziałowych
komisji ścigania zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawach określonych w art.
1 pkt 1 lit. a przysługują wszystkie uprawnienia prokuratora, także w sprawach podlegających
orzecznictwu sądów wojskowych.
3.
Celem śledztwa w sprawach o zbrodnie, o których mowa w art. 1, jest również wszechstronne
wyjaśnienie okoliczności sprawy, a w szczególności ustalenie osób pokrzywdzonych.
4.
Okoliczność, o której mowa w art. 17 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania karnego, nie może stanowić przeszkody do realizacji celu, o którym mowa w ust. 3. Po zrealizowaniu
tego celu postępowanie umarza się.
5
Do prowadzenia śledztw przez Instytut Pamięci stosuje się przepisy Kodeksu postępowania karnego.
6.
Prokurator oddziałowej komisji może zaniechać wszczęcia postępowania, a wszczęte umorzyć
w stosunku do sprawcy przestępstwa, o którym mowa w art. 1 pkt 1 lit. a, jeżeli dobrowolnie
ujawnił on wobec organu powołanego do ścigania przestępstw wszystkie istotne informacje
dotyczące osób współdziałających przy popełnieniu przestępstwa, jak również okoliczności
jego popełnienia, jeżeli informacje te umożliwiają wszczęcie postępowania przeciwko
określonej osobie. Odstępując od ścigania sprawcy przestępstwa, prokurator uwzględnia
stopień społecznej szkodliwości popełnionego przez niego czynu i stopień jego winy
oraz rodzaj i charakter przestępstwa ujawnionego, a w szczególności ustala, czy możliwe
jest ujawnienie w inny sposób sprawców współdziałających w dokonaniu tego przestępstwa,
a także ocenia wagę, jaką ma ujawnienie przestępstwa dla realizacji zadań Instytutu
Pamięci.
7.
Prokurator może wszcząć postępowanie w stosunku do sprawcy, którego ścigania zaniechał
na podstawie ust. 6, tylko wtedy, gdy w toku dalszego postępowania uchyli się on od
złożenia zeznań lub złoży zeznania odmienne od tych, które uzasadniały zaniechanie
wszczęcia postępowania lub umorzenie postępowania wszczętego.
8.
Jeżeli osoba, wobec której ścigania zaniechano na podstawie ust. 6, zostanie wezwana
w charakterze świadka, prokurator oddziałowej komisji może wydać postanowienie o zachowaniu
w tajemnicy jej danych osobowych, choćby nie zachodziły okoliczności określone w art. 184 § 1 Kodeksu postępowania karnego.
9
W sądowym postępowaniu odwoławczym na skutek wniesienia apelacji oraz kasacji występują
prokuratorzy Głównej Komisji.
10
Dyrektor Głównej Komisji wnosi kasację w zastępstwie Prokuratora Generalnego w sprawach,
o których mowa w art. 1 pkt 1 lit. a, w tym także należących do właściwości sądów
wojskowych.
Instytut Pamięci wszczyna z urzędu śledztwo w sprawach o przestępstwa określone w
art. 54 i 55.
Prezes Instytutu Pamięci, po zasięgnięciu opinii Dyrektora Głównej Komisji, może ujawnić
opinii publicznej, a także innym osobom niż wymienione w art. 156 § 5 Kodeksu postępowania karnego, dane osobowe sprawcy zbrodni, o których mowa w art. 1 pkt 1 lit. a, jeżeli postępowanie
karne nie zakończyło się wydaniem prawomocnego wyroku skazującego z powodu wskazanego
w art. 17 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania karnego albo zostało zawieszone na podstawie art. 22 § 1 tego kodeksu.
1
Dyrektor Głównej Komisji jest prokuratorem przełożonym prokuratorów tej Komisji oraz
komisji oddziałowych. Naczelnik komisji oddziałowej jest prokuratorem przełożonym
prokuratorów tej komisji.
2
Polecenia Prokuratora Generalnego inne niż określone w art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze
(Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 206, z późn. zm., wykraczające poza zakres zadań Instytutu Pamięci, mogą być wydawane prokuratorom
Głównej Komisji i oddziałowych komisji tylko za zgodą Prezesa Instytutu Pamięci.
3.
Prokuratorami nadrzędnymi w stosunku do prokuratorów oddziałowych komisji są dyrektor
Głównej Komisji oraz prokuratorzy tej Komisji.
4.
Prokurator odwołany z powodu zrzeczenia się stanowiska prokuratora Instytutu Pamięci
ma prawo powrócić na stanowisko zajmowane poprzednio lub otrzymać stanowisko równorzędne
poprzednio zajmowanemu, jeśli nie ma innych przeszkód prawnych.
4a
prokurator Generalny może przywrócić na wcześniej zajmowane lub równorzędne stanowisko
w powszechnej lub wojskowej jednostce prokuratury prokuratora Głównej Komisji i oddziałowej
komisji, co do którego Prezes Instytutu Pamięci wystąpił, po zasięgnięciu opinii Dyrektora
Głównej Komisji, z takim wnioskiem. Złożenie wniosku nie jest związane z postępowaniem
dyscyplinarnym.
4b
W przypadku stwierdzenia, że prokurator Głównej Komisji i oddziałowej komisji nie
może ze względów zdrowotnych pełnić służby w Instytucie Pamięci, Prokurator Generalny
przenosi go na stanowisko równorzędne do innej jednostki organizacyjnej prokuratury,
Ministerstwa Sprawiedliwości lub innej jednostki organizacyjnej podległej Ministrowi
Sprawiedliwości albo przez niego nadzorowanej, zgodnie z kwalifikacjami prokuratora.
5.
Uposażenie prokuratorów Głównej Komisji określają przepisy o uposażeniu prokuratorów
Prokuratury Krajowej, zaś uposażenie prokuratorów oddziałowych komisji określają przepisy
o uposażeniu prokuratorów prokuratury apelacyjnej. Uposażenie to wraz ze związanymi
z nim świadczeniami o charakterze osobowym finansowane jest ze środków Instytutu Pamięci.
6.
Do prokuratorów Instytutu Pamięci stosuje się, w sprawach nieuregulowanych ustawą,
przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Prokurator oddziałowej komisji wydaje postanowienie o wszczęciu albo odmowie wszczęcia
śledztwa w sprawie o zbrodnię, o której mowa w art. 1 pkt 1 lit. a, w terminie 3 miesięcy
od otrzymania zawiadomienia o przestępstwie. Jeżeli osoba lub instytucja, która złożyła
zawiadomienie, nie zostanie w ciągu 4 miesięcy od dnia jego złożenia powiadomiona
o wszczęciu albo odmowie wszczęcia śledztwa, może wnieść zażalenie do prokuratora
nadrzędnego.
Po upływie 3 miesięcy od daty wszczęcia śledztwa w sprawie o zbrodnię, o której mowa
w art. 1 pkt 1 lit. a, prokurator prowadzący je składa prokuratorowi nadrzędnemu sprawozdanie
z dokonanych czynności. Sprawozdanie takie składa się po upływie każdego trzymiesięcznego
okresu śledztwa. Terminów dotyczących ukończenia śledztwa, określonych w art. 310 Kodeksu postępowania karnego, nie stosuje się.
1
Główna Komisja oraz oddziałowe komisje stanowią jednostki organizacyjne prokuratury
w rozumieniu umów międzynarodowych, wiążących Rzeczpospolitą Polską z innymi państwami,
o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych
i karnych.
2
Minister właściwy do spraw sprawiedliwości może, na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci,
delegować sędziego do pełnienia czynności w Głównej Komisji oraz udzielania pomocy
prawnej.
1
Do zgromadzenia i kolegium prokuratorów Głównej Komisji stosuje się odpowiednio przepisy
ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze o zgromadzeniu i kolegium prokuratury apelacyjnej.
2
Członków Sądu Dyscyplinarnego oraz Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego dla prokuratorów
Instytutu Pamięci wybiera, w ustalonej przez siebie liczbie, na okres 4 lat, zgromadzenie
prokuratorów Głównej Komisji spośród prokuratorów Instytutu Pamięci. Sąd Dyscyplinarny
oraz Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny wybierają ze swego grona przewodniczących.
3
Sąd Dyscyplinarny w Instytucie Pamięci orzeka w pierwszej instancji w składzie trzech
członków, a w drugiej instancji - w składzie pięciu członków. W składzie orzekającym
w drugiej instancji nie może brać udziału członek Sądu, który brat udział w wydaniu
zaskarżonego orzeczenia.
4
Dyrektor Głównej Komisji jest przełożonym dyscyplinarnym w stosunku do prokuratorów
Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu i oddziałowych komisji
ścigania zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.
5
Rzecznika Dyscyplinarnego dla prokuratorów Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko
Narodowi Polskiemu i oddziałowych komisji ścigania zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
wyznacza Prokurator Generalny spośród prokuratorów Głównej Komisji Ścigania Zbrodni
przeciwko Narodowi Polskiemu i oddziałowych komisji ścigania zbrodni przeciwko Narodowi
Polskiemu na wniosek Dyrektora Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi
Polskiemu.
Rzecznik dyscyplinarny jest związany wskazaniami Dyrektora Głównej Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.
Organy wymiaru sprawiedliwości, prokuratury, organy i jednostki organizacyjne podległe,
nadzorowane lub podporządkowane Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministrowi
Obrony Narodowej, Ministrowi Spraw Zagranicznych i odpowiednio Szefowi Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego i Szefowi Agencji Wywiadu
Do zadań Biura Lustracyjnego należy w szczególności
1)
prowadzenie rejestru oświadczeń lustracyjnych, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach
organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów;
2)
analiza oświadczeń lustracyjnych oraz zbieranie informacji niezbędnych do prawidłowej
ich oceny;
3)
przygotowywanie postępowań lustracyjnych;
4)
sygnalizowanie odpowiednim organom o niewywiązywaniu się organów pozasądowych z obowiązków
nałożonych przez ustawę;
5)
przygotowywanie i publikowanie katalogów zawierających dane osobowe osób, wobec których
zachowały się dokumenty
a)
wytworzone przez daną osobę lub przy jej udziale w związku z czynnościami wykonywanymi
w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji,
b)
z których treści wynika, że dana osoba
-
była traktowana przez organy bezpieczeństwa jako tajny informator lub pomocnik przy
operacyjnym zdobywaniu informacji,
-
zobowiązała się do dostarczania informacji organowi bezpieczeństwa państwa lub świadczenia
takiemu organowi jakiejkolwiek pomocy w działaniach operacyjnych,
-
realizowała zadania zlecone przez organ bezpieczeństwa państwa, a w szczególności
dostarczała temu organowi informacji;
6)
przygotowywanie i publikowanie na podstawie dokumentów zgromadzonych w archiwum Instytutu
Pamięci katalogów zawierających dane osobowe pracowników, funkcjonariuszy i żołnierzy
organów bezpieczeństwa państwa, ze wskazaniem stopnia służbowego zajmowanych stanowisk,
oraz organów bezpieczeństwa państwa, w których pełnili służbę lub pracowali;
7)
przygotowywanie i publikowanie katalogów zawierających dane osobowe osób, wobec których
zachowały się dokumenty świadczące o tym, że organy bezpieczeństwa państwa zbierały
o nich informacje na podstawie celowo gromadzonych danych, w tym w sposób tajny, a
wobec osób tych nie stwierdzono istnienia dokumentów świadczących, że byli pracownikami,
funkcjonariuszami, żołnierzami organów bezpieczeństwa państwa lub współpracowali z
organami bezpieczeństwa państwa; publikacje nie obejmują danych osobowych osób, w
stosunku do których zachowały się dokumenty uzasadniające publikację ich danych osobowych
na podstawie pkt 8; przed umieszczeniem w katalogu należy uzyskać zgodę osoby, której
te dane dotyczą;
8)
przygotowywanie i publikowanie katalogów zawierających dane osobowe osób, które zajmowały
kierownicze stanowiska w byłej Polskiej Partii Robotniczej i byłej Polskiej Zjednoczonej
Partii Robotniczej oraz Zjednoczonym Stronnictwie Ludowym i Stronnictwie Demokratycznym,
a także były członkami Rady Ministrów państwa komunistycznego do dnia 23 sierpnia
1989 r. lub były w tym okresie kierownikami centralnych organów administracji państwowej.
Do zadań oddziałowego biura lustracyjnego należy w szczególności
1)
przygotowanie danych do rejestru, o którym mowa w art. 52a pkt 1;
2)
realizacja zadań określonych w art. 52a pkt 2-4;
3)
przygotowywanie katalogów, o których mowa w art. 52a pkt 5-8.
1.
Każdy katalog, o którym mowa w art. 52a pkt 5, 6 i 8, zawiera
1)
dane osobowe: imię i nazwisko (imiona i nazwiska, w tym imiona i nazwiska poprzednie,
jeżeli były używane oraz nazwisko rodowe), imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia;
2)
opis danej kategorii pracy, służby lub współpracy;
3)
informacje o rodzajach dokumentów zgromadzonych w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci,
zawierających dane osobowe osoby, której dane osobowe zostały zamieszczone w katalogu;
4)
przebieg pracy, służby lub współpracy z organami bezpieczeństwa państwa, osoby, której
dane osobowe zostały zamieszczone w katalogu;
5)
treść zapisów ewidencyjnych w dokumentach zgromadzonych w zasobie archiwalnym Instytutu
Pamięci, dotyczących osoby, której dane osobowe zostały zamieszczone w katalogu, przy
czym kolejne rejestracje traktuje się odrębnie;
6)
wzmiankę o ewentualnych uzupełnieniach, sprostowaniach, uaktualnieniach, wyjaśnieniach
lub dokumentach złożonych przez osobę, której dane osobowe zostały zamieszczone w
katalogu, do zbioru dokumentów organu bezpieczeństwa państwa znajdujących się w zasobie
archiwalnym Instytutu Pamięci;
7)
informację o złożeniu oświadczenia, o którym mowa w art. 52a pkt 1;
8)
informację o wyniku postępowania lustracyjnego.
2.
W katalogu, o którym mowa w art. 52a pkt 5, zamieszcza się ponadto informację o wniosku,
o którym mowa w art. 52d ust. 2.
2a.
W katalogu, o którym mowa w art. 52a pkt 7, zamieszcza się dane, o których mowa w
ust. 1 pkt 1 i 6-8.
3.
Na wniosek osoby, której dane osobowe zostały zamieszczone w katalogu, o którym mowa
w art. 52a pkt 5, w katalogu zamieszcza się przedstawione przez tę osobę wyjaśnienia
dotyczące informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 2-5.
4.
Zapisami ewidencyjnymi, o których mowa w ust. 1 pkt 5, są informacje zawarte w dziennikach
rejestracyjnych, dziennikach archiwalnych, kartotekach i dokumentach o podobnym charakterze.
1.
Katalogi, o których mowa w art. 52a pkt 5, tworzy się oddzielnie dla każdej grupy
osób, zgodnie z kategoriami współpracy z organami bezpieczeństwa państwa, określonymi
w załączniku do ustawy.
2.
W przypadku, gdy współpraca danej osoby z organami bezpieczeństwa państwa odpowiada
formom działalności określonym w załączniku do ustawy, a nie została w taki sposób
oznaczona w dokumentach organów bezpieczeństwa państwa, dane osobowe tej osoby zamieszcza
się w katalogu, o którym mowa w art. 52a pkt 5, w kategorii odpowiadającej rodzajowi
współpracy, wraz z przyporządkowaniem do stosownej formy współpracy. Informację w
tym zakresie zamieszcza się w katalogu.
3.
W odrębnym katalogu zamieszcza się dane osobowe osoby, w stosunku do której zachowały
się wyłącznie zapisy ewidencyjne. Przepis ust. 2 stosuje się.
4.
Katalogi, o których mowa w ust. 1 i 3, są aktualizowane nie rzadziej niż raz na 6
miesięcy.
1.
Osoba, której dane osobowe zostały umieszczone w katalogu, o którym mowa w art. 52a
pkt 5, która nie zgadza się z informacją zawartą w katalogu dotyczącą jej osoby, może
złożyć oświadczenie lustracyjne. Przepisy dotyczące postępowania lustracyjnego stosuje
się odpowiednio.
2.
Na wniosek osoby, której dane osobowe zostały zamieszczone w katalogu, o którym mowa
w ust. 1, i która złożyła oświadczenie lustracyjne, każdemu przysługuje wgląd do kopii
dokumentów dotyczących tej osoby, zgromadzonych w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci.
Przepisy art. 30 ust. 1, 3 i 4 stosuje się odpowiednio.
3.
Uprawnienia wynikające z ust. 2 może wykonywać osoba najbliższa zmarłego w rozumieniu
art. 115 §11 Kodeksu karnego, przy czym osoba ta nie składa oświadczenia lustracyjnego.
4.
Osoba, o której mowa w ust. 3, która nie zgadza się z informacją zawartą w katalogu,
o którym mowa w art. 52a pkt 5, dotyczącą zmarłego może wystąpić do sądu. Sąd orzeka
o zasadności albo braku podstaw do zamieszczenia w katalogu danych osobowych zmarłego.
Przepisy dotyczące postępowania lustracyjnego stosuje się odpowiednio.
1.
Analizy oświadczeń lustracyjnych dokonuje się z uwzględnieniem kolejności, według
której zostały wymienione funkcje publiczne w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach
organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów.
2.
W uzasadnionych przypadkach można odstąpić od analizy oświadczeń według kolejności,
o której mowa w ust. 1. O takich odstępstwach przekazuje się informacje wraz z uzasadnieniem
do sądu.
3.
W przypadku powstania wątpliwości co do zgodności oświadczenia z prawdą, prokurator
Biura Lustracyjnego lub prokurator oddziałowego biura lustracyjnego informuje o tym
osobę, na której ciążył obowiązek złożenia oświadczenia, a także informuje o możliwości
złożenia wyjaśnień; z czynności złożenia wyjaśnień sporządza się protokół.
3a.
Prokurator Biura Lustracyjnego i oddziałowego biura lustracyjnego, w ramach czynności
określonych w art. 52a pkt 3, może żądać nadesłania lub przedstawienia akt oraz dokumentów
i pisemnych wyjaśnień, a w razie potrzeby przesłuchiwać świadków, zasięgać opinii
biegłych oraz dokonywać zatrzymania rzeczy lub przeszukania, a także może stosować
kary porządkowe. Do tych czynności stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.
4.
W terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia informacji, o której mowa w ust. 3, prokurator
Biura Lustracyjnego lub prokurator oddziałowego biura lustracyjnego składa wniosek
do sądu o wszczęcie postępowania lustracyjnego albo powiadamia osobę, na której ciążył
obowiązek złożenia oświadczenia, o braku podstaw do złożenia takiego wniosku.
Prokurator Biura Lustracyjnego, prokurator oddziałowego biura lustracyjnego oraz upoważnieni
pracownicy Biura Lustracyjnego i oddziałowych biur lustracyjnych mają pełny dostęp
do dokumentacji, ewidencji i pomocy informacyjnych, bez względu na formę ich utrwalenia,
zgromadzonych lub wytworzonych do dnia 31 lipca 1990 r. przez
1)
Ministra Obrony Narodowej, Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministra Sprawiedliwości
oraz Ministra Spraw Zagranicznych, a także przez podległe, podporządkowane lub nadzorowane
przez nich organy i jednostki organizacyjne;
2)
Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Szefa Agencji Wywiadu.
1.
Z zastrzeżeniem ust. 2 przepisy art. 47 i 51 stosuje się odpowiednio do prokuratorów
Biura Lustracyjnego oraz prokuratorów oddziałowych biur lustracyjnych, przy czym uprawnienia
Dyrektora Głównej Komisji w stosunku do prokuratorów Biura Lustracyjnego oraz prokuratorów
oddziałowych biur lustracyjnych przysługują Dyrektorowi Biura Lustracyjnego.
2.
Dyrektor Biura Lustracyjnego jest prokuratorem przełożonym prokuratorów tego Biura
oraz oddziałowych biur lustracyjnych. Naczelnik oddziałowego biura lustracyjnego jest
prokuratorem przełożonym prokuratorów tego biura.
Instytut Pamięci
1
informuje społeczeństwo o strukturach i metodach działania instytucji, w ramach których
zostały popełnione zbrodnie przeciwko Narodowi Polskiemu, oraz informuje o strukturach,
obsadzie personalnej i sposobach działania organów bezpieczeństwa państwa;
2
prowadzi badania naukowe nad najnowszą historią Polski, a także udostępnia zgromadzone
dokumenty innym placówkom naukowym i osobom w celu prowadzenia takich badań, z zachowaniem
warunków określonych w ustawie;
3
udziela informacji na temat zgromadzonych dokumentów oraz publikuje wydawnictwa naukowe
i popularnonaukowe, w tym inwentarze archiwalne;
4)
upowszechnia w kraju i za granicą wyniki swojej pracy oraz badań innych instytucji,
organizacji i osób nad problematyką stanowiącą przedmiot jego działania;
5
prowadzi działalność edukacyjną, wystawienniczą i wydawniczą;
6)
formułuje wnioski dotyczące edukacji historycznej.
1.
Kto nie będąc do tego uprawnionym, dokumenty lub zapis informacji, podlegające przekazaniu
Instytutowi Pamięci na podstawie art. 25 i 28 ust. 1 lub znajdujące się w archiwum
Instytutu, niszczy, ukrywa, uszkadza, usuwa lub zmienia ich zapis, w inny sposób udaremnia
lub znacznie utrudnia uprawnionej osobie lub instytucji zapoznanie się z nimi albo
zakłóca lub uniemożliwia automatyczne gromadzenie lub przekazywanie takich informacji,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
2.
Tej samej karze podlega ten, kto będąc w posiadaniu dokumentów lub zapisu informacji
podlegających przekazaniu Instytutowi Pamięci na podstawie wymienionej w ust. 1, uchyla
się od ich przekazania, utrudnia przekazanie lub je udaremnia.
3.
(uchylony).
4.
(uchylony).
Kto publicznie i wbrew faktom zaprzecza zbrodniom, o których mowa w art. 1 pkt 1,
podlega grzywnie lub karze pozbawienia wolności do lat 3. Wyrok podawany jest do publicznej
wiadomości.
W ustawie z dnia 31 lipca 1981 r. o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska
państwowe
(Dz. U. Nr 20, poz. 101, z 1982 r. Nr 31, poz. 214, z 1985 r. Nr 22, poz. 98 i Nr 50, poz. 262, z 1987 r. Nr 21, poz. 123, z 1989 r. Nr 34, poz. 178, z 1991 r. Nr 100, poz. 443, z 1993 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 34, poz. 163 i Nr 142, poz. 701, z 1996 r. Nr 73, poz. 350, Nr 89, poz. 402, Nr 106, poz. 496 i Nr 139, poz. 647 oraz z 1997 r. Nr 75, poz. 469 i Nr 133, poz. 883) w art. 2 w pkt 2 po wyrazach „Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych,” dodaje
się wyrazy „Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko
Narodowi Polskiemu,”.
(pominięte).
W ustawie z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych
(Dz. U. Nr 31, poz. 214, z 1984 r. Nr 35, poz. 187, z 1988 r. Nr 19, poz. 132, z 1989 r. Nr 4, poz. 24, Nr 34, poz. 178 i 182, z 1990 r. Nr 20, poz. 121, z 1991 r. Nr 55, poz. 234, Nr 88, poz. 400 i Nr 95, poz. 425, z 1992 r. Nr 54, poz. 254 i Nr 90, poz. 451, z 1994 r. Nr 136, poz. 704, z 1995 r. Nr 132, poz. 640, z 1996 r. Nr 89, poz. 402 i Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 98, poz. 604, Nr 133, poz. 882 i 883 i Nr 141, poz. 943 oraz z 1998 r. Nr 131, poz. 860) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 1 w pkt 13 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 14 w brzmieniu
„
14)
Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.
”
;
2)
w art. 36 w ust. 5 w pkt 1 wyraz „oraz” zastępuje się przecinkiem, a po wyrazach „Generalnego
Inspektora Ochrony Danych Osobowych” dodaje się wyrazy „oraz Instytutu Pamięci Narodowej
- Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu,”.
W ustawie z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
(Dz. U. Nr 38, poz. 173, z 1989 r. Nr 34, poz. 178, z 1996 r. Nr 106, poz. 496 i Nr 156, poz. 775, z 1997 r. Nr 88, poz. 554 i Nr 141, poz. 943 oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 5 w ust. 3 w pkt 6 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 7 w brzmieniu
„
7)
Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
- Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi
Polskiemu.
”
;
2)
w art. 17 ust. 3 otrzymuje brzmienie
„
3.
Ministrowie: Obrony Narodowej, Spraw Wewnętrznych i Administracji, Spraw Zagranicznych,
Szef Urzędu Ochrony Państwa, Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz Szefowie Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu
i Kancelarii Prezydenta, w porozumieniu z Ministrem Edukacji Narodowej, określą zasady
i tryb udostępniania materiałów archiwalnych znajdujących się w podporządkowanych
im archiwach wyodrębnionych.
”
;
3)
dotychczasową treść art. 19 oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu
„
2.
Właściwym organem w sprawach archiwum wyodrębnionego Instytutu Pamięci Narodowej -
Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w zakresie określonym przepisami
ustawy jest Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko
Narodowi Polskiemu.
”
;
4)
w art. 21 w ust. 4 w pkt 3 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 4 w brzmieniu
„
4)
Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.
”
;
5)
w art. 29
a)
w ust. 1 w pkt 4 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 5 w brzmieniu
„
5)
archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi
Polskiemu.
”
,
b)
ust. 3 otrzymuje brzmienie
„
3.
Ministrowie: Obrony Narodowej, Spraw Wewnętrznych i Administracji, Spraw Zagranicznych,
a także Szefowie: Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu, Kancelarii Prezydenta, Urzędu
Ochrony Państwa oraz Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni
przeciwko Narodowi Polskiemu określają organizację podległych im archiwów wyodrębnionych.
”
;
6)
w art. 31 dodaje się ust. 3 w brzmieniu: „3. Zasób archiwalny archiwum państwowego wyodrębnionego,
podległego Prezesowi Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko
Narodowi Polskiemu, określa ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci
Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
(Dz. U. Nr 155, poz. 1016).”.
W terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy Prezes Instytutu Pamięci
Narodowej utworzy rejestr oświadczeń, o którym mowa w art. 11 ust. 1.
W ustawie z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze
(Dz. U. z 1994 r. Nr 19, poz. 70, Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 34, poz. 163, z 1996 r. Nr 77, poz. 367, z 1997 r. Nr 90, poz. 557, Nr 98, poz. 604, Nr 106, poz. 679, Nr 117, poz. 752 i 753, Nr 124, poz. 782 i Nr 141, poz. 944 oraz z 1998 r. Nr 98, poz. 607) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 1 w ust. 1 po wyrazie „prokuratury” dodaje się wyrazy „oraz prokuratorzy Instytutu
Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu”;
2)
w art. 6 dodaje się ust. 3 w brzmieniu: „3. Prokuratorami Instytutu Pamięci Narodowej
- Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu są prokuratorzy Głównej Komisji
Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Instytutu Pamięci Narodowej oraz prokuratorzy
oddziałowych komisji ścigania zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Instytutu Pamięci
Narodowej.”;
3)
w art. 23 w ust. 1 wyrazy „delegowanych do Głównej Komisji Badania Zbrodni przeciwko
Narodowi Polskiemu - Instytutu Pamięci Narodowej” zastępuje się wyrazami „Instytutu
Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.”;
1.
W terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy Instytut Pamięci Narodowej
rozpocznie publikację katalogów, o których mowa w art. 52a pkt 5-8 ustawy wymienionej
w art. 39.
2.
W katalogu, o którym mowa w art. 52a pkt 5 ustawy wymienionej w art. 39, w pierwszej
kolejności zamieszcza się dane osobowe osób pełniących istotną rolę w życiu publicznym,
społecznym, gospodarczym i kulturalnym.
W ustawie z dnia 5 stycznia 1991 r. - Prawo budżetowe
(Dz. U. z 1993 r. Nr 72, poz. 344, z 1994 r. Nr 76, poz. 344, Nr 121, poz. 591 i Nr 133, poz. 685, z 1995 r. Nr 78, poz. 390, Nr 124, poz. 601 i Nr 132, poz. 640, z 1996 r. Nr 89, poz. 402, Nr 106, poz. 496, Nr 132, poz. 621 i Nr 139, poz. 647 oraz z 1997 r. Nr 54, poz. 348, Nr 79, poz. 484, Nr 121, poz. 770, Nr 123, poz. 775 i 778, Nr 133, poz. 883, Nr 137, poz. 926, Nr 141, poz. 943 i Nr 158, poz. 1042) w art. 31 w ust. 3 w pkt 2 po wyrazach „Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych,”
dodaje się wyrazy „Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko
Narodowi Polskiemu,”.
1.
Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy kończy się kadencja Rzecznika Interesu Publicznego
i jego zastępców.
2.
Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy mienie i dokumenty będące we władaniu Rzecznika
Interesu Publicznego przechodzą z mocy prawa we władanie Instytutu Pamięci Narodowej.
2a.
Należności i zobowiązania Biura Rzecznika Interesu Publicznego stają się z dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy należnościami i zobowiązaniami Instytutu Pamięci Narodowej.
2b.
Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy Instytut Pamięci Narodowej wstępuje w prawa
i obowiązki wynikające z umów i porozumień zawartych przez Biuro Rzecznika Interesu
Publicznego.
3.
Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy pracownicy Biura Rzecznika Interesu Publicznego
stają się z mocy prawa pracownikami Instytutu Pamięci Narodowej.
4.
Stosunki pracy z pracownikami, o których mowa w ust. 3, wygasają z upływem 3 miesięcy
od dnia wejścia w życia niniejszej ustawy, jeżeli przed upływem 2 miesięcy od dnia
wejścia w życie niniejszej ustawy nie zostaną im zaproponowane nowe warunki pracy
lub płacy na dalszy okres albo w razie ich nieprzyjęcia przed upływem 2 miesięcy i
2 tygodni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
5.
Pracodawca jest obowiązany powiadomić na piśmie pracownika odpowiednio o terminie
wygaśnięcia stosunku pracy albo o skutkach nieprzyjęcia nowych warunków pracy lub
płacy.
6.
Wcześniejsze rozwiązanie stosunku pracy przez pracodawcę może nastąpić za wypowiedzeniem.
Przepis art. 41Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio.
7.
Pracownicy, o których mowa w ust. 3, zachowują uprawnienia pracownicze wynikające
z aktów, na których podstawie powstał ich stosunek pracy przed dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy, do dnia
1)
upływu 2 miesięcy i 2 tygodni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli przyjęli
proponowane warunki pracy lub płacy na dalszy okres, albo
2)
wygaśnięcia stosunku pracy, o którym mowa w ust. 4, albo
3)
wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 6.
8.
W przypadku wygaśnięcia stosunku pracy, o którym mowa w ust. 4, lub wypowiedzenia,
o którym mowa w ust. 6, pracownikom
1)
mianowanym - przysługuje świadczenie pieniężne przewidziane w art. 13
(Dz. U. z 2001 r. Nr 86, poz. 953, z późn. zm.;
2)
innym niż wymienieni w pkt 1 - przysługuje odprawa, o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami
stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
(Dz. U. Nr 90, poz. 844, z późn. zm..
W ustawie z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli
(Dz. U. z 1995 r. Nr 13, poz. 59, z 1996 r. Nr 64, poz. 315 i Nr 89, poz. 402 oraz z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 79, poz. 484, Nr 96, poz. 589, Nr 121, poz. 770 i Nr 133, poz. 883 oraz z 1998 r. Nr 148, poz. 966) w art. 4 w ust. 1 i 2 po wyrazach „Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych,”
dodaje się wyrazy „Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko
Narodowi Polskiemu,”.
W terminie, o którym mowa w art. 63b ust. 2, Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie
przekaże Prezesowi Instytutu Pamięci Narodowej dokumenty, o których mowa w art. 3.
W ustawie z dnia 23 grudnia 1994 r. o kształtowaniu środków na wynagrodzenia w państwowej
sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw
(Dz. U. z 1995 r. Nr 34, poz. 163, z 1996 r. Nr 106, poz. 496 i Nr 139, poz. 647, z 1997 r. Nr 133, poz. 883 oraz z 1998 r. Nr 117, poz. 756 i Nr 155, poz. 1014) w art. 2 w ust. 2 w pkt 1 po wyrazach „Biurze Generalnego Inspektora Ochrony Danych
Osobowych,” dodaje się wyrazy „Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni
przeciwko Narodowi Polskiemu,”.
1.
Nie później niż w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy minister
właściwy do spraw wewnętrznych oraz Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Szef
Agencji Wywiadu przekażą do archiwum Instytutu Pamięci Narodowej dokumenty organów
bezpieczeństwa państwa, a także akta funkcjonariuszy i żołnierzy wytworzone lub gromadzone
w okresie do dnia 31 lipca 1990 r.
2.
Nie później niż w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy Minister
Obrony Narodowej przekaże do archiwum Instytutu Pamięci Narodowej dokumenty organów
bezpieczeństwa państwa, a także akta funkcjonariuszy i żołnierzy tych służb wytworzone
lub gromadzone w okresie do dnia 31 grudnia 1990 r.
3.
Nie później niż w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy dyrektorzy
Archiwum Akt Nowych oraz innych archiwów państwowych przekażą do archiwum Instytutu
Pamięci Narodowej dokumenty, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy wymienionej
w art. 39.
4.
Nie później niż w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy dyrektorzy
Archiwum Akt Nowych oraz innych archiwów państwowych przygotują do udostępnienia pracownikom
i prokuratorom Instytutu Pamięci Narodowej dokumenty wytworzone lub zgromadzone przez
Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk oraz wojewódzkie i miejskie urzędy
kontroli prasy, publikacji i widowisk, Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk
oraz okręgowe urzędy, a także przez Urząd do Spraw Wyznań oraz terenowe organy administracji
państwowej o właściwości szczególnej do spraw wyznań stopnia wojewódzkiego.
4a.
W terminie 60 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy Szef Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego, Szef Agencji Wywiadu oraz Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu
z Prezesem Instytutu Pamięci Narodowej, ustalą, czy w odniesieniu do dokumentów przekazywanych
do archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w trybie określonym w ust. 1-3, nie zachodzą
przesłanki do zastrzeżenia dostępu, o którym mowa w art. 39 ust. 1 ustawy wymienionej
w art. 39. Wniosek o zatwierdzenie zastrzeżenia dostępu do określonych dokumentów,
o którym mowa w art. 39 ust. 3 ustawy wymienionej w art. 39, powinien zostać złożony
przed przekazaniem dokumentów do Instytutu Pamięci Narodowej.
5.
Prezes Instytutu Pamięci Narodowej może, w każdym czasie, zażądać od organów, o których
mowa w ust. 1-3, dokumentów nieprzekazanych. Przekazanie dokumentów następuje w terminie
wyznaczonym przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej.
5a.
Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio do innych instytucji i organów władzy publicznej.
6.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, Minister Obrony Narodowej oraz Szef Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Szef Agencji Wywiadu mogą wykonać dla potrzeb urzędu
kopie akt funkcjonariuszy pozostających w służbie, które powstały w okresach, o których
mowa odpowiednio w ust. 1 lub 2.
Z dniem wejścia w życie ustawy stawia się w stan likwidacji Główną Komisję Badania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Instytut Pamięci Narodowej. Likwidatora powołuje
Minister Sprawiedliwości.
1.
Wnioski i pytania, o których mowa w art. 30 ustawy wymienionej w art. 39, w brzmieniu
dotychczasowym, niezrealizowane do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, traktuje
się jako wniosek, o którym mowa w art. 30 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 39, w brzmieniu
ustalonym niniejszą ustawą.
2.
Do spraw, o których mowa w ust. 1, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w
życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy w brzmieniu ustalonym niniejszą ustawą.
3.
W terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy pokrzywdzony w rozumieniu
art. 6 ustawy, o której mowa w art. 39, w brzmieniu dotychczasowym, który uzyskał
prawo wglądu do dotyczących go dokumentów i nie zrealizował tego prawa przed dniem
wejścia w życie niniejszej ustawy, może uzyskać wgląd do dotyczących go dokumentów
na zasadach określonych w ustawie, o której mowa w art. 39, w brzmieniu dotychczasowym,
po złożeniu oświadczenia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 albo informacji, o której
mowa w art. 7 ust. 3a, do Biura Lustracyjnego Instytutu Pamięci Narodowej lub oddziałowego
biura lustracyjnego Instytutu Pamięci Narodowej, właściwego miejscowo ze względu na
realizację prawa wglądu do dokumentów.
1.
Postępowania lustracyjne wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy, toczą się według przepisów dotychczasowych, z zastrzeżeniem ust. 2-6.
2.
W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, uprawnienia i obowiązki Rzecznika Interesu
Publicznego przejmuje dyrektor Biura Lustracyjnego Instytutu Pamięci Narodowej lub
wyznaczony przez niego prokurator Biura Lustracyjnego albo oddziałowego biura lustracyjnego
Instytutu Pamięci Narodowej.
3.
W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy art. 18.
4.
Postępowania lustracyjne wszczęte i niezakończone w pierwszej instancji przed dniem
wejścia w życie niniejszej ustawy, rozpatruje sąd okręgowy, właściwy ze względu na
miejsce zamieszkania osoby składającej oświadczenie lustracyjne.
5.
Postępowania lustracyjne wszczęte i niezakończone w drugiej instancji przed dniem
wejścia w życie niniejszej ustawy, rozpatruje sąd apelacyjny, właściwy ze względu
na miejsce zamieszkania osoby składającej oświadczenie lustracyjne.
6.
Sprawy, o których mowa w ust. 4 i 5, Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie niezwłocznie
przekaże właściwym sądom do rozpoznania.
7.
Sąd okręgowy w przypadku, o którym mowa w ust. 4, oraz sąd apelacyjny w przypadku,
o którym mowa w ust. 5, prowadzi rozprawę od początku.
1.
Akta zakończonych postępowań lustracyjnych, przeprowadzonych na podstawie przepisów
ustawy z dnia 11 kwietnia 1997 r. o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa
państwa lub współpracy z nimi w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne
(Dz. U. z 1999 r. Nr 42, poz. 428, z późn. zm., są jawne, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.
2.
W terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy Sąd Apelacyjny w Warszawie
w składzie jednego sędziego wydaje postanowienie w sprawie jawności akt, o których
mowa w ust. 1, albo odmawia ich ujawnienia. Na postanowienie sądu osobie lustrowanej
oraz prokuratorowi Biura Lustracyjnego lub prokuratorowi oddziałowego biura lustracyjnego
Instytutu Pamięci Narodowej, przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego.
3.
Sąd rozpatruje sprawy, o których mowa w ust. 1, według kolejności wpływu wniosków
Rzecznika Interesu Publicznego do Wydziału Lustracyjnego Sądu Apelacyjnego w Warszawie.
4.
Sąd postanawia o jawności akt w przypadku, gdy nie zostały w nich ujawnione okoliczności,
o których mowa w art. 18 ust. 2 lub 2a.
5.
Niezwłocznie po rozpoznaniu zażalenia, o którym mowa w ust. 2, albo po upływie terminu
do jego wniesienia, Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie przekazuje akta, o których
mowa w ust. 1, Prezesowi Instytutu Pamięci Narodowej.
6.
Do akt, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepis art. 18 ust. 5.
W terminie 60 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, Państwowa Komisja Wyborcza
przekaże Prezesowi Instytutu Pamięci Narodowej będące w jej posiadaniu oświadczenia
lustracyjne, złożone na podstawie ustawy, o której mowa w art. 66.
Prezes Instytutu Pamięci, powołany na pierwszą kadencję, przedkłada Kolegium Instytutu
Pamięci statut Instytutu do zatwierdzenia oraz tworzy jednostki organizacyjne Instytutu
Pamięci przed upływem 3 miesięcy od daty złożenia ślubowania.
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szef Agencji Wywiadu i Minister Obrony Narodowej,
w porozumieniu z Prezesem Instytutu Pamięci Narodowej, w odniesieniu do dokumentów
przekazanych do Instytutu Pamięci Narodowej, dokonają w okresie 12 miesięcy od dnia
wejścia w życie niniejszej ustawy ich przeglądu w celu podjęcia decyzji o ich zastrzeżeniu,
o którym mowa w art. 39 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 39.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej dokonuje wyboru Kolegium Instytutu Pamięci w terminie
1 miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy.
Kolegium Instytutu Pamięci zgłasza Sejmowi kandydata na Prezesa Instytutu Pamięci
na pierwszą kadencję nie później niż po upływie 1 miesiąca od dnia pierwszego posiedzenia
Kolegium Instytutu.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej dokonuje wyboru Prezesa Instytutu Pamięci na pierwszą
kadencję w terminie 1 miesiąca od dnia zgłoszenia kandydata.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 15 marca 2007 r., z wyjątkiem
1)
art. 39 pkt 7 i art. 57, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
2)
(uchylony);
3)
art. 46 pkt 2 oraz art. 53 pkt 2 i 3, które wchodzą w życie z dniem 1 października
2006 r.
1.
Zasób archiwalny dotychczasowej Głównej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi
Polskiemu - Instytutu Pamięci Narodowej oraz komisji okręgowych staje się zasobem
archiwalnym Instytutu Pamięci.
2.
Mienie dotychczasowej Głównej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
- Instytutu Pamięci Narodowej oraz komisji okręgowych staje się mieniem Instytutu
Pamięci.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie a dotyczących zatrudnionych w Instytucie Pamięci
pracowników naukowych, stosuje się przepisy ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych
(Dz. U. z 2001 r. Nr 33, poz. 388, z późn. zm..
Do pracowników Instytutu Pamięci innych niż prokuratorzy i pracownicy naukowi stosuje
się przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych
(Dz. U. z 2001 r. Nr 86, poz. 953, z późn. zm..
W działalności Instytutu Pamięci, określonej w art. 1, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych
(Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926, z późn. zm..
Traci moc ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o Głównej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi
Polskiemu - Instytucie Pamięci Narodowej
(Dz. U. Nr 21, poz. 98 oraz z 1991 r. Nr 45, poz. 195).
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 5-56,
oraz art. 77 i art. 78, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2006 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r., z wyjątkiem przepisów art. 8 pkt
1 i 2, art. 10 pkt 2 i 3, art. 84 pkt 1, art. 86 § 1, art. 87 § 2, art. 88, art. 90
§ 1, art. 91 i art. 92, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie po upływie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 197
pkt 1, który wchodzi w życie po upływie 18 miesięcy od dnia ogłoszenia, oraz art.
214, który wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 227
i art. 233, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.