Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2007 r. w sprawie metod pobierania prób materiału siewnego i okresu ich przechowywania oraz metod dokonywania oceny materiału siewnego

§ 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Prezes Rady Ministrów: J. Kaczyƒski

363

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1)

z dnia 9 marca 2007 r.

w sprawie metod pobierania prób materia∏u siewnego i okresu ich przechowywania

oraz metod dokonywania oceny materia∏u siewnego2)

Na podstawie art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 2003 r. o nasiennictwie (Dz. U. z 2007 r. Nr 41,

poz. 271) zarzàdza si´, co nast´puje

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) okres przechowywania prób materia∏u siewnego;

———————

2) metody dokonywania oceny

a) polowej plantacji nasiennych roÊlin rolniczych

i warzywnych,

b) laboratoryjnej sadzeniaków ziemniaka,

c) cech zewn´trznych sadzeniaków ziemniaka, wysadków roÊlin dwuletnich,

1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 roz-

porzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 131, poz. 915 oraz z 2007 r. Nr 38, poz. 244).

2) Przepisy niniejszego rozporzàdzenia wdra˝ajà postanowienia

1) dyrektywy Rady 66/401/EWG z dnia 14 czerwca 1966 r. w sprawie obrotu materia∏em siewnym roÊlin pastewnych

(Dz. Urz. WE L 125 z 11.07.1966, str. 2298, z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 1, str. 55,

z póên. zm.);

2) dyrektywy Rady 66/402/EWG z dnia 14 czerwca 1966 r. w sprawie obrotu materia∏em siewnym roÊlin zbo˝owych

(Dz. Urz. WE L 125 z 11.07.1966, str. 2309, z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 1, str. 66,

z póên. zm.);

d) polowej, laboratoryjnej i to˝samoÊci odmianowej materia∏u szkó∏karskiego;

3) metody pobierania prób materia∏u siewnego,

w tym automatycznego sposobu pobierania prób.

§ 2. 1. Próby materia∏u siewnego pobrane do oceny

1) laboratoryjnej przechowuje si´ przez rok od dnia

wystawienia Êwiadectwa oceny laboratoryjnej lub

informacji o dyskwalifikacji materia∏u siewnego,

lub informacji o wynikach badania;

2) to˝samoÊci odmianowej przechowuje si´ do dnia

30 listopada roku nast´pujàcego po roku pobrania

próby i jej wysiania na poletku kontrolnym.

2. Przechowywania prób materia∏u siewnego,

o którym mowa w ust. 1, nie stosuje si´ do prób sadzeniaków ziemniaka.

§ 3. 1. Ocenie polowej poddaje si´ plantacj´ nasiennà stanowiàcà zwarty obszar uprawny.

2. Ocenie polowej poddaje si´ plantacj´ nasiennà

o powierzchni do

1) 30 ha — dla plantacji zbó˝, z wyjàtkiem ˝yta i obcopylnych odmian pszen˝yta, oraz plantacji grochu

siewnego, bobiku, soi, gorczycy bia∏ej, rzepaku,

rzepiku, lnu zwyczajnego, maku, s∏onecznika oraz

kapusty pastewnej;

2) 10 ha — dla plantacji roÊlin rolniczych i warzywnych innych ni˝ okreÊlone w pkt 1.

3. Je˝eli ocenie polowej poddaje si´ plantacj´ nasiennà o powierzchni wi´kszej ni˝ okreÊlona w ust. 2,

to plantacj´ t´ dzieli si´ na cz´Êci odpowiadajàce obszarom okreÊlonym w ust. 2.

§ 4. 1. Ocena polowa plantacji nasiennej jest dokonywana w sposób umo˝liwiajàcy stwierdzenie, czy

Poz. 363

podczas wegetacji roÊlin zosta∏y spe∏nione warunki

niezb´dne do wyprodukowania wysokiej jakoÊci materia∏u siewnego danego gatunku i odmiany oraz czy

stan plantacji odpowiada∏ wymaganiom szczegó∏owym dotyczàcym wytwarzania oraz jakoÊci materia∏u

siewnego, okreÊlonym w odr´bnych przepisach3),

zwanym dalej „wymaganiami szczegó∏owymi”.

2. Ocena polowa plantacji nasiennej sk∏ada si´

z kilku ocen stanu plantacji, w zale˝noÊci od gatunku

i kategorii ocenianego materia∏u siewnego.

3. Ocena stanu plantacji jest dokonywana w sposób umo˝liwiajàcy sprawdzenie w szczególnoÊci

1) izolacji przestrzennej i przedplonu dla ocenianego

gatunku, okreÊlonych w wymaganiach szczegó∏owych;

2) to˝samoÊci i czystoÊci odmianowej;

3) wyst´powania na plantacji organizmów kwarantannowych;

4) etykiet ka˝dej partii materia∏u siewnego u˝ytego

do siewu lub wysadzenia, których numery wpisuje

si´ do arkusza oceny polowej;

5) poziomu agrotechniki i ogólnego stanu plantacji;

6) wyrównania i stanu rozwoju roÊlin, przy czym niska obsada roÊlin na plantacji nie powoduje jej

dyskwalifikacji, z wy∏àczeniem plantacji nasiennej

ziemniaka;

7) stanu pora˝enia plantacji przez choroby i szkodniki inne ni˝ organizmy kwarantannowe;

8) stanu zachwaszczenia, w tym wyst´powania

chwastów, których nasiona sà trudne do odczyszczenia w trakcie procesów technologicznych;

9) wyst´powania na plantacji innych gatunków roÊlin

uprawnych;

———————

3) dyrektywy Rady 2002/54/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie obrotu materia∏em siewnym buraka (Dz. Urz.

WE L 193 z 20.07.2002, str. 12, z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 36, str. 292, z póên. zm.);

4) dyrektywy Rady 2002/55/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie obrotu materia∏em siewnym warzyw (Dz. Urz. WE

L 193 z 20.07.2002, str. 33, z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 36, str. 313, z póên. zm.);

5) dyrektywy Rady 2002/56/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie obrotu sadzeniakami ziemniaków (Dz. Urz. WE L 193

z 20.07.2002, str. 60, z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 36, str. 340, z póên. zm.);

6) dyrektywy Rady 2002/57/WE z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie obrotu materia∏em siewnym roÊlin oleistych i w∏óknistych (Dz. Urz. WE L 193 z 20.07.2002, str. 74, z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 36,

str. 354, z póên. zm.);

7) dyrektywy Rady 68/193/EWG z dnia 9 kwietnia 1968 r. w sprawie wprowadzenia do obrotu materia∏u do wegetatywnego rozmna˝ania winoroÊli (Dz. Urz. WE L 93 z 17.04.1968, str. 15, z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 1, str. 123, z póên. zm.);

8) dyrektywy Rady 98/56/WE z dnia 20 lipca 1998 r. w sprawie obrotu materia∏em rozmno˝eniowym roÊlin ozdobnych

(Dz. Urz. WE L 226 z 13.08.1998, str. 16, z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 23, str. 363,

z póên. zm.);

9) dyrektywy Rady 92/33/EWG z dnia 28 kwietnia 1992 r. w sprawie obrotu materia∏em rozmno˝eniowym i nasadzeniowym warzyw, innym ni˝ nasiona (Dz. Urz. WE L 157 z 10.06.1992, str. 1, z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 12, str. 275, z póên. zm.);

10) dyrektywy Rady 92/34/EWG z dnia 28 kwietnia 1992 r. w sprawie obrotu materia∏em rozmno˝eniowym roÊlin owocowych oraz roÊlinami owocowymi przeznaczonymi do produkcji owoców (Dz. Urz. WE L 157 z 10.06.1992, str. 10,

z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 12, str. 284, z póên. zm.).

3) Rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegó∏owych wymagaƒ dotyczàcych wytwarzania i jakoÊci materia∏u siewnego (Dz. U. Nr 29, poz. 189).

10) stopnia pora˝enia plantacji ziemniaka chorobami,

zgodnie z wymaganiami szczegó∏owymi.

4. Poszczególne oceny stanu plantacji nasiennej sà

dokonywane w wyznaczonych terminach, w zale˝noÊci od okreÊlonej fazy rozwoju roÊlin.

5. Oceny stanu plantacji nasiennej dokonuje si´ na

jednostkach kwalifikacyjnych, którymi sà okreÊlone

powierzchnie kontrolne lub okreÊlona liczba roÊlin.

6. Jednostki kwalifikacyjne, o których mowa

w ust. 5, wyznacza si´ w taki sposób, aby reprezentowa∏y ca∏à powierzchni´ plantacji nasiennej poddanej

ocenie polowej.

7. Je˝eli dokonuje si´ oceny polowej roÊlin warzywnych w celu uznania materia∏u siewnego w kategorii standard, to stosuje si´ metody oceny oraz wymagania szczegó∏owe okreÊlone dla materia∏u siewnego kategorii kwalifikowany.

§ 5. 1. Przed dokonaniem oceny polowej sprawdza

si´, czy wielkoÊç powierzchni plantacji nasiennej zg∏oszonej do oceny polowej

1) jest zgodna z powierzchnià plantacji nasiennej

poddawanej ocenie;

Poz. 363

4) dla plantacji nasiennych pozosta∏ych gatunków roÊlin rolniczych, z wy∏àczeniem ziemniaka, na których jest wytwarzany

a) materia∏ siewny kategorii elitarny — 30 m2,

b) materia∏ siewny kategorii kwalifikowany —

10 m2;

5) dla plantacji nasiennych, na których roÊliny sà

uprawiane pojedynczo, w rz´dach o du˝ej rozstawie (powy˝ej 30 cm) lub gniazdowo — 100 kolejnych roÊlin w rz´dzie lub po 50 kolejnych roÊlin

w dwóch sàsiednich rz´dach;

6) dla plantacji nasiennych roÊlin warzywnych

a) 10 m2 lub

b) je˝eli roÊliny sà uprawiane w rz´dach o du˝ej

rozstawie (powy˝ej 30 cm) — 100 kolejnych

roÊlin w rz´dzie lub po 50 kolejnych roÊlin

w dwóch sàsiednich rz´dach.

3. Na wszystkich plantacjach nasiennych odmian

mieszaƒcowych, z wyjàtkiem ˝yta, jednostki kwalifikacyjne wyznacza si´ oddzielnie dla ka˝dego sk∏adnika

rodzicielskiego.

2) odpowiada iloÊci materia∏u siewnego zu˝ytego do

obsiania lub obsadzenia tej plantacji.

4. Podczas ostatniej oceny stanu plantacji odmian

mieszaƒcowych sprawdza si´ zniszczenie roÊlin zapylacza dla gatunków, dla których takie wymaganie zosta∏o okreÊlone w wymaganiach szczegó∏owych.

2. Je˝eli ewentualna niezgodnoÊç nie zosta∏a udokumentowana, to plantacj´ nasiennà uznaje si´ za niespe∏niajàcà wymagaƒ szczegó∏owych.

§ 7. Na plantacjach nasiennych o powierzchni do

0,10 ha oraz prowadzonych pod os∏onami ocenie podlegajà wszystkie roÊliny.

§ 6. 1. Dla plantacji nasiennych gatunków, dla których w wymaganiach szczegó∏owych czystoÊç odmianowa jest okreÊlona

§ 8. 1. Szacunkowy zbiór brutto materia∏u siewnego okreÊla si´ w decytonach, kilogramach lub w sztukach z ca∏ej ocenionej powierzchni plantacji nasiennej.

1) w procentach — stosuje si´ metod´ oceny polowej wed∏ug norm procentowych;

2) w sztukach na jednostk´ kwalifikacyjnà — stosuje

si´ metod´ oceny polowej wed∏ug norm powierzchni.

2. Szacunkowy zbiór materia∏u siewnego jest wykorzystywany w ocenie laboratoryjnej, ocenie cech zewn´trznych oraz ocenie polowej w drugim roku uprawy roÊlin dwuletnich.

2. WielkoÊci jednostek kwalifikacyjnych, o których

mowa w § 4 ust. 5, wynoszà

3. Na plantacji nasiennej ziemniaka ocenia si´ obsad´ roÊlin na jednostce powierzchni.

1) dla plantacji nasiennych gatunków ocenianych

metodà wed∏ug norm procentowych — 20 m2;

4. Je˝eli obsada roÊlin, o której mowa w ust. 3, jest

mniejsza ni˝ 70 % powierzchni, plantacj´ nasiennà

uznaje si´ za niespe∏niajàcà wymagaƒ szczegó∏owych.

2) dla plantacji nasiennych wszystkich gatunków ˝ycic i festulolium, na których jest wytwarzany

a) materia∏ siewny kategorii elitarny — 50 m2,

b) materia∏ siewny kategorii kwalifikowany —

10 m2;

3) dla plantacji nasiennych wiechliny ∏àkowej, na których jest wytwarzany

a) materia∏ siewny kategorii elitarny — 20 m2,

b) materia∏ siewny kategorii kwalifikowany —

10 m2;

§ 9. 1. Z obserwacji dokonanych podczas oceny

stanu plantacji nasiennej sporzàdza si´ raport i wpisuje si´ je do arkusza oceny polowej.

2. Raport, o którym mowa w ust. 1, podpisuje urz´dowy kwalifikator albo akredytowany kwalifikator, który dokona∏ oceny, zwani dalej „kwalifikatorem”, oraz

wnioskodawca lub osoba przez niego upowa˝niona.

§ 10. 1. W przypadku gatunków o dwuletnim cyklu

produkcji nasion wytwarzanie materia∏u siewnego

mo˝e byç prowadzone metodà

1) wysadkowà albo

2) bezwysadkowà.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1,

w pierwszym roku uprawy zbiera si´ wysadki, a w drugim roku uprawy z wysadzonych wysadków zbiera si´

nasiona.

3. Oceny polowej materia∏u siewnego roÊlin

o dwuletnim cyklu produkcji nasion metodà wysadkowà albo bezwysadkowà dokonuje si´ w terminach

okreÊlonych w wymaganiach szczegó∏owych stosownie do wniosku o dokonanie oceny polowej.

4. W przypadku obsiania plantacji materia∏em hodowcy dla gatunków, o których mowa w ust. 1, nie dokonuje si´ oceny stanu plantacji w pierwszym roku

uprawy. Ocen´ polowà rozpoczyna si´ od oceny cech

zewn´trznych wysadków po przechowaniu, a przed

ich wysadzeniem w drugim roku uprawy.

§ 11. W przypadku oceny plantacji odmiany mieszaƒcowej, obsianej mieszaninà sk∏adników rodzicielskich, sprawdzenia to˝samoÊci i czystoÊci odmianowej dokonuje si´ na poletkach o powierzchni nie

mniejszej ni˝ 10 m2, za∏o˝onych w pobli˝u ocenianej

plantacji, obsianych poszczególnymi sk∏adnikami rodzicielskimi.

§ 12. Szczegó∏owy opis metod oceny polowej

plantacji nasiennej

1) roÊlin rolniczych, z wy∏àczeniem plantacji nasiennych ziemniaka — jest okreÊlony w za∏àczniku nr 1

do rozporzàdzenia;

2) ziemniaka — jest okreÊlony w za∏àczniku nr 2 do

rozporzàdzenia;

3) roÊlin warzywnych — jest okreÊlony w za∏àczniku

nr 3 do rozporzàdzenia.

§ 13. Kwalifikator mo˝e obni˝yç, w obr´bie tej samej kategorii, stopieƒ ocenianej plantacji nasiennej

z uwagi na jej stan.

§ 14. Po dokonaniu oceny polowej lub oceny cech

zewn´trznych sadzeniaków ziemniaka odpowiednio

Êwiadectwo oceny polowej lub Êwiadectwo oceny

cech zewn´trznych sadzeniaków ziemniaka albo informacj´ o dyskwalifikacji wydaje si´ w miejscu dokonania tej oceny.

§ 15. 1. Do laboratoryjnej oceny zdrowotnoÊci sadzeniaków ziemniaka pobiera si´ prób´ bulw z plantacji zakwalifikowanej po ocenie polowej, z których wycina si´ i wysadza oczka.

2. Laboratoryjnej oceny zdrowotnoÊci sadzeniaków ziemniaka dokonuje si´ na roÊlinach uzyskanych

z oczek, je˝eli uzyskano co najmniej 80 % roÊlin.

3. Je˝eli z oczek uzyskano mniej ni˝ 80 % roÊlin,

w celu dokonania laboratoryjnej oceny zdrowotnoÊci

sadzeniaków ziemniaka pobiera si´ ponownie prób´

bulw.

Poz. 363

§ 16. 1. Laboratoryjna ocena zdrowotnoÊci sadzeniaków ziemniaka obejmuje

1) prób´ oczkowà, w której dokonuje si´ bonitacji roÊlin uzyskanych z oczek;

2) immunologiczny test ELISA (Enzyme Linked Immunosorbent Assay).

2. Test ELISA wykonuje si´ na liÊciach roÊlin otrzymanych i poddanych bonitacji w próbie oczkowej,

o której mowa w ust. 1 pkt 1.

3. Dla plantacji nasiennych ziemniaka zakwalifikowanych po ocenie polowej w stopniu kwalifikowane

klasy B (C/B) mo˝na

1) odstàpiç od wykonania testu ELISA, je˝eli w wyniku bonitacji roÊlin otrzymanych w próbie oczkowej

stopieƒ pora˝enia wirusami nie budzi∏ wàtpliwoÊci;

2) wykonaç uproszczonà laboratoryjnà ocen´ zdrowotnoÊci, je˝eli podj´to dzia∏ania zapewniajàce

utrzymanie wysokiego stanu zdrowotnoÊci plantacji okreÊlone w wymaganiach szczegó∏owych.

4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 2,

Êwiadectwo laboratoryjnej oceny zdrowotnoÊci sadzeniaków ziemniaka wydaje si´ na podstawie Êwiadectwa oceny polowej.

§ 17. Badane bulwy ziemniaka uznaje si´ za sadzeniaki, je˝eli

1) spe∏niajà wymagania szczegó∏owe;

2) uzyskano ujemny wynik badania na obecnoÊç organizmów kwarantannowych;

3) spe∏niajà wymagania specjalne okreÊlone w odr´bnych przepisach4).

§ 18. Szczegó∏owy opis metody laboratoryjnej oceny zdrowotnoÊci sadzeniaków ziemniaka jest okreÊlony w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia.

§ 19. 1. Ocena cech zewn´trznych sadzeniaków

ziemniaka obejmuje

1) ocen´ ogólnà, na którà sk∏ada si´

a) sprawdzenie dokumentacji dotyczàcej ocenianej partii sadzeniaków ziemniaka,

———————

4) Rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

26 marca 2004 r. w sprawie zapobiegania wprowadzaniu

i rozprzestrzenianiu si´ organizmów kwarantannowych

(Dz. U. Nr 61, poz. 571 i Nr 138, poz. 1466, z 2005 r. Nr 81,

poz. 715 i Nr 153, poz. 1277 oraz z 2006 r. Nr 33, poz. 233

i Nr 118, poz. 810).

Rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

5 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegó∏owych sposobów

post´powania przy zwalczaniu i zapobieganiu rozprzestrzeniania si´ grzyba Synchytrium endobioticum (Dz. U.

Nr 183, poz. 1891, z 2005 r. Nr 27, poz. 226 i Nr 207,

poz. 1737 oraz z 2006 r. Nr 148, poz. 1072).

b) sprawdzenie zgodnoÊci z wymaganiami szczegó∏owymi dotyczàcymi opakowaƒ i oznakowania partii,

c) ocena ogólnego stanu bulw sadzeniaków ziemniaka;

2) ocen´ szczegó∏owà, przeprowadzanà w sposób

umo˝liwiajàcy iloÊciowe okreÊlenie cech jakoÊciowych, w szczególnoÊci

a) zanieczyszczeƒ,

b) pora˝enia bulw przez choroby,

c) uszkodzeƒ mechanicznych,

d) wad fizjologicznych,

e) bulw nietypowych dla odmiany,

f) kalibra˝u.

Poz. 363

2. Ocen´ cech zewn´trznych wysadków wykonuje

si´ w terminie wiosennym, po przechowaniu wysadków, ale przed ich wysadzeniem.

3. Ocenie cech zewn´trznych poddaje si´ wysadki

roÊlin rolniczych i warzywnych pochodzàce z plantacji, której stan zosta∏ oceniony w pierwszym roku

uprawy, z wyjàtkiem plantacji za∏o˝onej z materia∏u

hodowcy.

§ 24. Szczegó∏owe wyniki oceny cech zewn´trznych

1) sadzeniaków ziemniaka sà wpisywane przez kwalifikatora do tabeli znajdujàcej si´ na odwrocie Êwiadectwa lub informacji;

2) wysadków sà wpisywane przez kwalifikatora do

arkusza oceny polowej.

2. Ocenie cech zewn´trznych poddaje si´ bulwy

ziemniaka posortowane wed∏ug kalibra˝u i podzielone

na partie iloÊciowe, zgodnie z wymaganiami szczegó∏owymi.

§ 25. Szczegó∏owy opis metody oceny cech zewn´trznych sadzeniaków ziemniaka oraz wysadków

roÊlin dwuletnich jest okreÊlony w za∏àczniku nr 5 do

rozporzàdzenia.

3. Kwalifikator mo˝e obni˝yç stopieƒ ocenianej

partii sadzeniaków ziemniaka na wniosek w∏aÊciciela

partii.

§ 26. 1. Ocena polowa materia∏u szkó∏karskiego

obejmuje jednà lub kilka ocen stanu plantacji, w zale˝noÊci od wymagaƒ szczegó∏owych.

4. Ocena cech zewn´trznych minibulw ziemniaka

jest dokonywana w sposób okreÊlony w ust. 1 pkt 2

lit. b—e oraz obejmuje sprawdzenie dokumentacji dotyczàcej ich pochodzenia.

2. Poszczególne oceny stanu plantacji sà dokonywane w terminach okreÊlonych w wymaganiach

szczegó∏owych.

§ 20. 1. Ocena cech zewn´trznych sadzeniaków

ziemniaka jest dokonywana raz w sezonie sprzeda˝y

(jesieƒ lub wiosna).

3. Podczas oceny polowej materia∏u szkó∏karskiego sprawdzeniu podlegajà w szczególnoÊci

1) do∏àczona do wniosku dokumentacja;

2. Parti´ sadzeniaków niesprzedanà w okresie

2 miesi´cy od dnia dokonania oceny cech zewn´trznych poddaje si´ ponownie ocenie.

2) zgodnoÊç informacji deklarowanych we wniosku

z przed∏o˝onymi dokumentami i stanem faktycznym plantacji;

§ 21. W miejscu dokonywania oceny cech zewn´trznych sadzeniaków ziemniaka powinny znajdowaç si´ w szczególnoÊci wagi, kosze lub inne pojemniki, plandeki, termometry, stó∏ sortowniczy oraz dokumentacja dotyczàca ocenianej partii sadzeniaków.

3) izolacja przestrzenna;

§ 22. Kontroli jakoÊci poddaje si´ nie mniej ni˝

10 % partii sadzeniaków ziemniaka znajdujàcych si´

w obrocie.

4) oznaczenie materia∏u szkó∏karskiego;

5) przedplon;

6) wyrównanie roÊlin;

7) czystoÊç gatunkowa i odmianowa;

8) wiek roÊlin;

§ 23. 1. Ocena cech zewn´trznych wysadków roÊlin

o dwuletnim cyklu rozmna˝ania stanowi jednà z ocen

stanu plantacji i jest przeprowadzana w sposób umo˝liwiajàcy iloÊciowe okreÊlenie wyst´pujàcych wad,

w szczególnoÊci

1) pora˝enia wysadków przez choroby typowe dla

ocenianego gatunku;

9) pochodzenie ocenianych roÊlin;

10) zdrowotnoÊç, jakoÊç i iloÊç roÊlin.

4. Do obliczania iloÊci materia∏u szkó∏karskiego

mo˝na stosowaç pomocniczo

2) uszkodzeƒ mechanicznych;

1) Êrednià obsad´ na 1 m2 powierzchni lub 1 m.b.

d∏ugoÊci rz´dów;

3) wad fizjologicznych;

2) Êrednià wydajnoÊç z jednej roÊliny;

4) wysadków nietypowych dla odmiany.

3) szacunkowy plon owoców z drzew nasiennych.

§ 27. 1. Podczas oceny polowej elitarnego materia∏u szkó∏karskiego oraz kwalifikowanego materia∏u

szkó∏karskiego w sadach, w których sà pozyskiwane

nasiona lub zrazy, przeprowadza si´ szczegó∏owà ocen´ wszystkich roÊlin.

1) czterech drzewkach;

2. Podczas oceny polowej kwalifikowanego materia∏u szkó∏karskiego innego ni˝ wymieniony w ust. 1

dokonuje si´ ogólnego sprawdzenia wszystkich roÊlin

oraz przeprowadza si´ ocen´ szczegó∏owà na jednostce kwalifikacyjnej, którà stanowià kolejne roÊliny

w jednym lub kilku rz´dach albo 10 % roÊlin ka˝dej

partii materia∏u szkó∏karskiego zg∏oszonej do oceny.

4. Ocen´ to˝samoÊci odmianowej materia∏u szkó∏karskiego koƒczy si´ po pierwszym roku owocowania,

w którym mo˝na dokonaç porównania okreÊlonego

w ust. 2.

3. W przypadku braku wyrównania materia∏u

szkó∏karskiego w ocenianej partii mo˝na wyznaczyç

kolejne jednostki kwalifikacyjne.

4. Kwalifikator mo˝e zdegradowaç ocenianà plantacj´ lub jej cz´Êç lub parti´ materia∏u szkó∏karskiego

do ni˝szego stopnia z uwagi na jej stan.

§ 28. 1. Ocen´ laboratoryjnà drzew w sadach do

pozyskiwania nasion wykonuje si´, stosujàc test

ELISA.

2. Test ELISA wykonuje si´ na obecnoÊç wirusa

kar∏owatoÊci Êliwy (Prune dwarf virus, PDV) i wirusa

nekrotycznej plamistoÊci pierÊcieniowej wiÊni (Prunus

necrotic ringspot virus, PNRSV).

3. Reprezentatywne próby pobiera si´ do testu

ELISA póênà zimà lub wczesnà wiosnà, nie póêniej

jednak ni˝ przed kwitnieniem, z ka˝dego drzewa nasiennego cztery p´dy, ka˝dy p´d z innej strony drzewa.

4. Test ELISA wykonuje si´ na liÊciach i kwiatach

lub pàkach uzyskanych z p´dów przetrzymywanych

przez okres od 2 do 3 tygodni w wodzie o temperaturze 18—25 °C.

5. Pierwszy test ELISA wykonuje si´ na 3-letnich

drzewach, pobierajàc próby zbiorcze z czterech kolejnych drzew nasiennych. Kolejne testy ELISA wykonuje si´ co 4 lata lub 6 lat, w zale˝noÊci od izolacji przestrzennej okreÊlonej w wymaganiach szczegó∏owych,

pobierajàc próby zbiorcze z dwóch kolejnych drzew

nasiennych.

6. Je˝eli w próbie zbiorczej zostanà stwierdzone

wirusy, o których mowa w ust. 2, to test ELISA wykonuje si´, dla tej próby zbiorczej, dla ka˝dego drzewa

oddzielnie.

§ 29. 1. Oceny to˝samoÊci odmianowej materia∏u

szkó∏karskiego dokonuje si´, prowadzàc obserwacje

cech danej odmiany.

2. Obserwowane cechy odmiany porównuje si´

z opisem odmiany dokonanym przez jednostk´ zajmujàcà si´ rejestracjà lub z wzorcem tej odmiany.

3. Ocen´ to˝samoÊci odmianowej dla jednej odmiany przeprowadza si´ co najmniej na

2) szeÊciu krzewach;

3) dwunastu roÊlinach truskawek.

§ 30. 1. Pobierania prób materia∏u siewnego dokonuje si´ zgodnie z metodykà okreÊlonà przez Mi´dzynarodowy Zwiàzek Oceny Nasion (ISTA).

2. Do pobierania prób do oceny laboratoryjnej materia∏u siewnego odmianowych mieszanek nasiennych oraz mieszaƒców z∏o˝onych rzepaku stosuje si´

metodyk´ ISTA, je˝eli poszczególne sk∏adniki tego materia∏u siewnego zosta∏y oznaczone w sposób umo˝liwiajàcy ich rozdzielenie i ocen´ ka˝dego sk∏adnika

(barwienie). Je˝eli nie ma mo˝liwoÊci rozdzielenia poszczególnych sk∏adników materia∏u siewnego, nie

przeprowadza si´ oceny laboratoryjnej.

§ 31. 1. Pobieranie prób materia∏u siewnego mo˝e

byç wykonywane w sposób automatyczny za pomocà

urzàdzenia do automatycznego pobierania prób, zwanego dalej „automatycznym próbobierzem”.

2. Próby materia∏u siewnego do oceny laboratoryjnej z partii przechowywanych w silosach pobiera si´

wy∏àcznie za pomocà automatycznego próbobierza.

§ 32. 1. Próby bulw ziemniaka do laboratoryjnej

oceny zdrowotnoÊci sadzeniaków ziemniaka pobiera

si´ z plantacji nasiennej przed ich wykopaniem, w czasie kopania albo z kopców lub przechowalni.

2. Próby z kopców i przechowalni pobiera si´ tylko

wówczas, gdy nie jest mo˝liwe pobranie próby z plantacji, w szczególnoÊci je˝eli

1) próba pobrana z plantacji uleg∏a zniszczeniu lub

z wysadzonych oczek uzyskano mniej ni˝ 80 % roÊlin;

2) zosta∏y zakwestionowane wyniki oceny laboratoryjnej, a pobranie próby do oceny powtórnej nie

by∏o mo˝liwe przed wykopaniem ziemniaków.

§ 33. 1. Próby do laboratoryjnej oceny zdrowotnoÊci pobiera si´ w terminach przewidzianych dla grup

wczesnoÊci poszczególnych odmian, po uzgodnieniu

z zainteresowanymi podmiotami.

2. Próby bulw ziemniaka do laboratoryjnej oceny

zdrowotnoÊci pobiera si´ z plantacji o ca∏kowicie zaschni´tych lub zniszczonych cz´Êciach zielonych roÊlin.

3. Z plantacji nasiennych ziemniaka, na których by∏

przeprowadzony zabieg defoliacji, próby bulw ziemniaka pobiera si´ w okresie pomi´dzy 7. a 14. dniem

po wykonanym zabiegu.

4. Je˝eli cz´Êci zielone roÊlin nie sà ca∏kowicie zaschni´te lub zniszczone, próby do laboratoryjnej oceny zdrowotnoÊci pobiera si´ w czasie kopania bulw.

sposobu pobierania prób oraz prób do laboratoryjnej

oceny zdrowotnoÊci sadzeniaków ziemniaka jest okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia.

§ 34. 1. Próby bulw ziemniaka do oceny laboratoryjnej pobiera si´ do dostarczonych przez wnioskodawc´ czystych i o odpowiedniej wytrzyma∏oÊci opakowaƒ.

§ 36. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie

metod dokonywania oceny polowej, laboratoryjnej

sadzeniaków ziemniaka, cech zewn´trznych materia∏u

siewnego oraz metod oceny polowej, laboratoryjnej

i to˝samoÊci odmianowej materia∏u szkó∏karskiego

(Dz. U. Nr 103, poz. 1093).

2. Odpowiednio oznakowane próby bulw ziemniaka dostarcza si´, wraz z protoko∏em pobrania próby,

do laboratorium w terminie 3 dni od dnia zakoƒczenia

próbobrania.

§ 35. Opis metod pobierania prób do oceny laboratoryjnej materia∏u siewnego mieszanek nasiennych

innych ni˝ okreÊlone w § 30 ust. 2, automatycznego

§ 37. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: w z. M. Zagórski

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2007 r. (poz. 363)

Za∏àcznik nr 1

SZCZEGÓ¸OWY OPIS METODY OCENY POLOWEJ PLANTACJI NASIENNEJ ROÂLIN ROLNICZYCH,

Z WY¸ÑCZENIEM PLANTACJI NASIENNYCH ZIEMNIAKA

I. Cz´Êç ogólna

1. Ocenie polowej podlegajà wszystkie plantacje, na

których jest wytwarzany materia∏ siewny kategorii

1) elitarny w stopniu

a) przedbazowy (PB/III),

b) przedbazowy (PB/II),

c) bazowy (B);

2) kwalifikowany w stopniu

a) kwalifikowany I rozmno˝enia (C/1),

b) kwalifikowany II rozmno˝enia (C/2),

c) kwalifikowany III rozmno˝enia (C/3).

2. Oceny polowej dokonuje si´ na jednostkach kwalifikacyjnych wyznaczonych w sposób reprezentujàcy ca∏à plantacj´ wed∏ug schematu

II. Cz´Êç szczegó∏owa

1. W zale˝noÊci od charakterystyki biologicznej ocenianego gatunku oraz zwiàzanych z nià wymagaƒ

szczegó∏owych oceny polowej plantacji nasiennych dokonuje si´

1) wed∏ug norm procentowych albo

2) wed∏ug norm powierzchni.

4. Liczb´ jednostek kwalifikacyjnych wyznacza si´,

w zale˝noÊci od wielkoÊci plantacji, w nast´pujàcy

sposób

1) na plantacji o powierzchni do 10 ha wyznacza

si´ zawsze 10 jednostek;

2) na ka˝de rozpocz´te 2 ha plantacji o powierzchni powy˝ej 10 ha wyznacza si´ jednà jednostk´;

3) na jednej plantacji mo˝na dokonaç oceny nie

wi´cej ni˝ na 20 jednostkach.

5. Jednorazowo mo˝na dokonaç oceny plantacji

o powierzchni nie wi´kszej ni˝ 30 ha.

6. Plantacje o powierzchni wi´kszej ni˝ 30 ha dzieli

si´ na cz´Êci, których liczba stanowi wielokrotnoÊç

30 ha.

Poz. 363

2. Ocena czystoÊci odmianowej wed∏ug norm procentowych polega na policzeniu roÊlin nietypowych dla odmiany na jednostkach kwalifikacyjnych i porównaniu ich liczby do populacji roÊlin na

jednym hektarze.

3. Dla metody oceny wed∏ug norm procentowych

wyznacza si´ jednostki kwalifikacyjne o powierzchni 20 m2 dla wszystkich stopni kwalifikacji

wed∏ug schematu

wierzchni, z zachowaniem zasady pobierania jednej

jednostki kwalifikacyjnej na ka˝de rozpocz´te 2 ha.

8. Liczb´ zaobserwowanych roÊlin nietypowych na

wszystkich ocenionych jednostkach kwalifikacyjnych przelicza si´ na powierzchni´ 200 m2 i jest to

Êrednia liczba roÊlin nietypowych z wszystkich

ocenionych jednostek pomno˝ona przez 10.

9. Liczb´ roÊlin nietypowych przeliczonà na powierzchni´ 200 m2 porównuje si´ do oszacowanej

populacji roÊlin na 1 ha.

10. Populacj´ roÊlin na powierzchni 1 ha szacuje si´

w nast´pujàcy sposób

7. W przypadku du˝ych plantacji dopuszcza si´

10 % tolerancj´ w odniesieniu do ocenianej po-

1) przed przystàpieniem do szczegó∏owej oceny

dokonuje si´ miarkà pomiaru szerokoÊci mi´dzyrz´dzi w centymetrach, z dala od uwroci i zasiewów, wykonujàc kilka pomiarów, wed∏ug

schematu

2) na pierwszych dziesi´ciu jednostkach wykonuje si´ tzw. prób´ metrycznà, polegajàcà na po-

liczeniu roÊlin na 1 m d∏ugoÊci rz´du, wed∏ug

schematu

3) z dziesi´ciu prób metrycznych wylicza si´ Êrednià.

roÊliny nietypowe liczy si´ zawsze jako k∏osy lub

wiechy.

11. Dla gatunków, dla których policzenie roÊlin jest

trudne czy niemo˝liwe (g∏ównie zbo˝a), liczy si´

p´dy p∏odne, czyli k∏osy lub wiechy; wówczas

12. Liczb´ roÊlin na 1 ha okreÊla si´ wed∏ug wzorów

1) dla plantacji obsianych rz´dowo

gdzie

P — oznacza obliczonà populacj´ roÊlin lub k∏osów (wiech) na 1 ha,

M — oznacza Êrednià liczb´ roÊlin na 1 m d∏ugoÊci rz´du,

W — oznacza szerokoÊç mi´dzy rz´dami w centymetrach;

2) dla plantacji obsianych rzutowo

gdzie

P — oznacza populacj´ roÊlin lub k∏osów (wiech) na 1 ha,

N — oznacza Êrednià liczb´ roÊlin na powierzchni 0,5 m2; wartoÊç N uzyskuje si´ przez policzenie roÊlin

lub k∏osów (wiech) na powierzchni 0,5 m2 w obr´bie ka˝dej jednostki kwalifikacyjnej, przyjmujàc do

obliczeƒ Êrednià.

13. Liczb´ zaobserwowanych roÊlin nietypowych dla

odmiany i przeliczonych na powierzchni´ 200 m2

porównuje si´ do oszacowanej populacji wed∏ug

tabel nr 1 i 2 stanowiàcych przyk∏ad tablicy liczb

dyskwalifikujàcych dla szeÊciu wartoÊci czystoÊci

odmianowej.

Tabela nr 1

Tabela nr 2

14. Liczby dyskwalifikujàce sà to liczby roÊlin nietypowych dla odmiany, przeliczone na 200 m2, porównane z wymaganà czystoÊcià odmianowà i oszacowanà populacjà.

15. Plantacji nie uznaje si´, je˝eli liczba roÊlin nietypowych zaobserwowanych na tej plantacji jest równa lub wi´ksza od odpowiedniej liczby dyskwalifikujàcej.

16. Przy metodzie oceny wed∏ug norm powierzchni

mo˝e wystàpiç

1) 20 % ryzyka uznania pól, dla których rzeczywisty poziom roÊlin nietypowych dla odmiany

wynosi 1,50 roÊlin nietypowych dla odmiany

na jednostk´ kwalifikacyjnà;

2) 10 % ryzyka dyskwalifikacji pól, na których

stwierdzono 1,05 roÊlin nietypowych dla odmiany na jednostk´ kwalifikacyjnà.

17. Metodà wed∏ug norm powierzchni ocenia si´

w szczególnoÊci gatunki obcopylne, których czystoÊç odmianowa w wymaganiach szczegó∏owych

jest okreÊlona w sztukach na powierzchni´ jednostki

kwalifikacyjnej, w szczególnoÊci roÊlin motylkowatych, traw oraz ˝yta i obcopylnych odmian pszen˝yta, a tak˝e gatunki, dla których oszacowanie populacji ze wzgl´du na ich specyfik´ nie jest mo˝liwe.

18. Ocena czystoÊci odmianowej wed∏ug norm powierzchni polega na sumowaniu liczby roÊlin nietypowych dla odmiany zaobserwowanych na jednostkach kwalifikacyjnych i porównaniu z liczbami

granicznymi opracowanymi statystycznie dla wymaganej czystoÊci.

19. Dla metody oceny wed∏ug norm powierzchni wyznacza si´ jednostki kwalifikacyjne o powierzchni zale˝nej od kategorii ocenianego materia∏u siewnego,

a tak˝e od niektórych gatunków, wed∏ug schematu

20. Je˝eli plantacja jest prowadzona w du˝ej rozstawie rz´dów (powy˝ej 30 cm), jednostka kwalifikacyjna sk∏ada si´ z pojedynczego rz´du i przestrze-

Poz. 363

ni mi´dzyrz´dowej z jednej strony (szerokoÊç rz´du). D∏ugoÊç jednostki okreÊla si´ zgodnie z tabelà nr 3.

Tabela nr 3

*) OkreÊlonà d∏ugoÊç rz´du mo˝na podzieliç na pó∏, idàc jednym rz´dem i wracajàc sàsiednim.

21. Sposobu wybierania jednostek kwalifikacyjnych

dokonuje si´, zak∏adajàc, ˝e roÊliny nietypowe dla

odmiany sà losowo rozmieszczone na ca∏ej plantacji i majà rozk∏ad Poissona.

22. W zale˝noÊci od wielkoÊci plantacji wyznacza si´

nast´pujàcà minimalnà liczb´ jednostek zgodnie

z tabelà nr 4.

Tabela nr 4

23. Je˝eli na plantacji wyst´pujà pasy zanieczyszczeƒ,

wy∏àcza si´ je z jednostek kwalifikacyjnych i ocenia

oddzielnie.

nych, przy czym ich liczba nie jest z góry ustalona

i zale˝y od bie˝àcych wyników oceny jednostek

kwalifikacyjnych.

24. Metoda oceny wed∏ug norm powierzchni polega

na pobieraniu kolejnych jednostek kwalifikacyj-

25. Szczegó∏owej oceny dokonuje si´ w nast´pujàcy

sposób

1) je˝eli w wyniku oceny dokonanej na minimalnej, przewidzianej dla ocenianej powierzchni,

liczbie jednostek kwalifikacyjnych suma stwierdzonych wad jest

a) mniejsza lub równa dolnej liczbie granicznej

wskazanej w tabeli nr 5, plantacj´ uznaje si´

za zgodnà z wymaganiami szczegó∏owymi,

b) wi´ksza lub równa górnej liczbie granicznej

wskazanej w tabeli nr 5, plantacji nie uznaje

si´ za zgodnà z wymaganiami szczegó∏owymi;

2) je˝eli suma stwierdzonych wad zawiera si´

w przedziale niepewnoÊci wskazanym w tabe-

Poz. 363

li nr 5, pobiera si´ kolejne jednostki kwalifikacyjne, a˝ suma wad b´dzie ni˝sza od dolnej albo wy˝sza od górnej liczby granicznej przewidzianej dla liczby ocenionych jednostek kwalifikacyjnych;

3) je˝eli suma stwierdzonych wad jest wy˝sza lub

równa liczbie 22, ocenianej plantacji nie uznaje si´ za zgodnà z wymaganiami szczegó∏owymi nawet w przypadku, gdy nie zosta∏a dokonana ocena minimalnej, przewidzianej dla

ocenianej powierzchni, liczby jednostek kwalifikacyjnych.

Tabela nr 5

26. Powierzchnia plantacji, którà mo˝na oceniç jednorazowo, wynosi do 10 ha.

27. Je˝eli powierzchnia plantacji nasiennej jest wi´ksza ni˝ 10 ha, dzieli si´ jà na cz´Êci, których liczba

stanowi wielokrotnoÊç 10 ha, i ka˝dà cz´Êç ocenia

si´ oddzielnie.

———————

28. Je˝eli dla ocenianego gatunku wymagania szczegó∏owe okreÊlajà dopuszczalnà liczb´ roÊlin owsa

g∏uchego*), oceny wyst´powania owsa g∏uchego

dokonuje si´ na ca∏ej ocenianej plantacji.

29. Oceny wyst´powania owsa g∏uchego dokonuje si´

w nast´pujàcy sposób

*) Za roÊliny owsa g∏uchego uznaje si´ gatunki Avena fatua, Avena sterilis oraz Avena ludoviciana.

1) liczy si´ roÊliny owsa g∏uchego, które znajdà si´

w zasi´gu wzroku, podczas

a) obchodzenia plantacji w celu sprawdzenia

wymaganej izolacji przestrzennej,

b) ka˝dego koniecznego przejÊcia przez ocenianà plantacj´,

c) szczegó∏owej oceny dokonywanej na jednostkach kwalifikacyjnych;

2) policzone w sposób okreÊlony w pkt 1 roÊliny

owsa g∏uchego sumuje si´ i dzieli przez liczb´

hektarów ocenianej plantacji.

30. Podczas liczenia nie bierze si´ pod uwag´, ˝e cz´Êç

roÊlin owsa g∏uchego mo˝e byç policzona kilkakrotnie.

a) 3 lub 2 pasy sk∏adnika matecznego — linia

CMS (cytoplazmatyczna m´ska sterylnoÊç)

nieprodukujàca py∏ku,

b) 1 pas sk∏adnika ojcowskiego — linii m´skop∏odnej produkujàcej py∏ek,

c) pas oddzielajàcy o szerokoÊci 1 m;

3) podczas ostatniej oceny stanu plantacji sprawdza si´ usuni´cie pasów zapylacza;

4) w przypadku rzepaku jarego, je˝eli pas oddzielajàcy jest zwi´kszony do szerokoÊci 3 m, nie

jest wymagane usuni´cie roÊlin sk∏adnika ojcowskiego.

2. Podczas dokonywania oceny polowej odmian mieszaƒcowych rzepaku dodatkowo sprawdza si´

1) czy na pasie sk∏adnika matecznego

a) roÊliny linii CMS nie wytwarzajà py∏ku,

b) nie wyst´pujà inne roÊliny wytwarzajàce py∏ek;

Poz. 363

III. Odmiany mieszaƒcowe rzepaku

1. Ocena polowa plantacji nasiennych odmian mieszaƒcowych rzepaku

1) w celu zapewnienia czystoÊci sk∏adników wysiew nasion jest dokonywany oddzielnie dla

ka˝dego sk∏adnika;

2) plantacj´, na której produkuje si´ materia∏

siewny odmiany mieszaƒcowej, obsiewa si´

sk∏adnikami rodzicielskimi pasowo — przemiennie, w uk∏adzie przedstawionym na schemacie

2) m´skà sterylnoÊç linii matecznej, która nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 98,0 %, liczàc wyst´powanie kwiatów z ˝ywymi pylnikami, które charakteryzujà si´ kwiatami o mniejszych p∏atkach

i silnie zredukowanych pr´cikach w stosunku

do kwiatów roÊlin m´skop∏odnych.

3. WielkoÊç zbioru szacuje si´ na pasach obsianych

linià matecznà CMS, którym jest materia∏ siewny

odmiany mieszaƒcowej.

IV. Mieszaƒce z∏o˝one rzepaku

1. Materia∏ siewny mieszaƒca z∏o˝onego stanowi

mieszanin´ sk∏adników, w której

1) 70 % stanowi mieszaniec m´skosterylny oraz

2) 30 % stanowi zapylacz, którym mo˝e byç linia

albo odmiana, b´dàcy êród∏em py∏ku dla sk∏adnika, o którym mowa w pkt 1; w wi´kszoÊci

przypadków stosuje si´ dwa zapylacze o udziale po 15 %.

2. Ocenie podlega wytwarzanie materia∏u siewnego

poszczególnych sk∏adników mieszaƒca z∏o˝onego,

którymi mogà byç

1) mieszaniec m´skosterylny — sk∏adnik mateczny

mieszaƒca z∏o˝onego;

2) zapylacz dla mieszaƒca okreÊlonego w pkt 1,

wpisany do krajowego rejestru lub do wspólnotowego katalogu jako

a) odmiana ustalona,

b) odmiana mieszaƒcowa,

c) odmiana ustalona wy∏àcznie jako sk∏adnik

mieszaƒca z∏o˝onego,

d) odmiana mieszaƒcowa wy∏àcznie jako sk∏adnik mieszaƒca z∏o˝onego (mieszaniec zrestorowany).

3. Ocen´ polowà plantacji, na której jest wytwarzany

materia∏ siewny mieszaƒca m´skosterylnego lub

zapylacza, którym jest odmiana mieszaƒcowa,

przeprowadza si´ zgodnie z metodykà okreÊlonà

dla oceny odmiany mieszaƒcowej.

4. Podczas ostatniej oceny plantacji, na której jest

wytwarzany mieszaniec zrestorowany lub mieszaniec m´skosterylny, sprawdza si´ usuni´cie roÊlin

zapylacza. Nieusuni´cie zapylaczy jest podstawà

do dyskwalifikacji plantacji.

V. Odmiany mieszaƒcowe ˝yta i innych gatunków

roÊlin rolniczych

1. Ocena polowa plantacji nasiennych odmian mieszaƒcowych ˝yta

1) ka˝de rozmno˝enie sk∏adników rodzicielskich

podlega ocenie stanu plantacji, w czasie której

sà oceniane wymagania dotyczàce ich uprawy

Poz. 363

a) sk∏adnik A — podczas wytwarzania materia∏u siewnego m´skosterylnego sk∏adnika

matecznego kategorii elitarny przeprowadza

si´ trzy oceny stanu plantacji

— pierwszà — po wyk∏oszeniu, ale przed

kwitnieniem, sprawdzajàc izolacj´ przestrzennà i wyrównanie roÊlin,

— drugà — w okresie kwitnienia, w celu

okreÊlenia poziomu sterylnoÊci, który nie

mo˝e byç ni˝szy ni˝ 98 %,

— trzecià — w okresie wczesnej dojrza∏oÊci

woskowej nasion, sprawdzajàc czystoÊç

odmianowà i wyst´powanie owsa g∏uchego,

b) sk∏adnik B — podczas wytwarzania materia∏u siewnego p∏odnego sk∏adnika matecznego kategorii elitarny oraz kategorii kwalifikowany przeprowadza si´ dwie oceny stanu

plantacji

— pierwszà — w okresie po wyk∏oszeniu, ale

przed kwitnieniem, sprawdzajàc izolacj´

przestrzennà i wyrównanie roÊlin,

— drugà — w okresie pe∏nej dojrza∏oÊci

woskowej nasion, sprawdzajàc czystoÊç

odmianowà i wyst´powanie owsa g∏uchego,

c) sk∏adnik C — podczas wytwarzania materia∏u

siewnego sk∏adnika ojcowskiego przeprowadza si´ jednà ocen´ w okresie wczesnej dojrza∏oÊci woskowej;

2) plantacj´, na której jest wytwarzany materia∏

siewny odmiany mieszaƒcowej ˝yta, stanowi

mieszanina sk∏adników A, B, C obsiana pasem

sk∏adnika C wed∏ug schematu

3) podczas oceny plantacji, o której mowa w pkt 2,

jako roÊlin nietypowych dla odmiany nie traktuje si´ roÊlin zapylacza, je˝eli liczba tych roÊlin

nie przekracza proporcji okreÊlonych przez hodowc´ odmiany.

3. W pierwszym roku uprawy (produkcja wysadków)

ocen´ stanu plantacji przeprowadza si´ w pierwszej po∏owie wrzeÊnia na jednostkach kwalifikacyjnych.

2. Usuni´cie lub zniszczenie roÊlin na pasie ochronnym wokó∏ plantacji sprawdza si´ po kwitnieniu,

podczas drugiej oceny stanu plantacji.

4. Jednostkà kwalifikacyjnà jest 100 kolejnych roÊlin

w rz´dzie lub po 50 roÊlin w dwóch sàsiednich rz´dach. Liczb´ jednostek wyznacza si´ w zale˝noÊci

od wielkoÊci plantacji, zgodnie z tabelà nr 4.

3. Ocena polowa odmian mieszaƒcowych innych gatunków roÊlin rolniczych obejmuje ocen´ plantacji,

na których wytwarza si´

5. Podczas oceny stanu plantacji, na której wytwarza

si´ wysadki, sprawdza si´ w szczególnoÊci

1) materia∏ siewny poszczególnych sk∏adników rodzicielskich odmiany mieszaƒcowej

a) linie wsobne,

b) odmiany,

c) odmiany mieszaƒcowe;

2) materia∏ siewny odmiany mieszaƒcowej wytwarzany z okreÊlonego przez hodowc´ zestawu

sk∏adników rodzicielskich (formu∏a mieszaƒca),

który mo˝e stanowiç

a) dwie linie,

b) trzy linie,

c) cztery linie,

d) odmiana i linia wsobna,

e) odmiana i pojedynczy mieszaniec liniowy,

f) odmiana i odmiana mieszaƒcowa,

g) odmiana mieszaƒcowa i linia wsobna,

h) odmiana mieszaƒcowa i pojedynczy mieszaniec liniowy,

i) dwie odmiany mieszaƒcowe.

4. Przy wytwarzaniu materia∏u siewnego odmian mieszaƒcowych przedmiotem oceny polowej sà

1) plantacje obsiane sk∏adnikami Ro i Rm, na których sà produkowane nasiona odmiany mieszaƒcowej;

2) plantacje, na których sà wytwarzane sk∏adniki

rodzicielskie odmiany mieszaƒcowej.

5. Dla odmian mieszaƒcowych gatunków o dwuletnim cyklu rozmna˝ania ocen´ polowà przeprowadza si´ w taki sam sposób jak w przypadku odmian

innych ni˝ mieszaƒcowe, z uwzgl´dnieniem formu∏y mieszaƒca.

VI. Burak cukrowy i pastewny

1) wyrównanie i stan ogólny roÊlin;

2) wyst´powanie chwastów, roÊlin nietypowych

oraz innych gatunków roÊlin uprawnych;

3) to˝samoÊç i czystoÊç odmianowà, którà ocenia

si´ przez obserwacj´ ca∏ej plantacji; na ka˝dej

jednostce wyrywa si´ jednà roÊlin´, która wyró˝nia si´ spoÊród innych, i porównuje z urz´dowym opisem, a je˝eli stwierdzi si´ niezgodnoÊç, wyrywa si´ inne wyró˝niajàce si´ roÊliny

w celu stwierdzenia to˝samoÊci odmianowej

plantacji;

4) stan wegetacji roÊlin, bioràc pod uwag´ koniecznoÊç przechowania korzeni;

5) wyst´powanie

organizmów

szkodliwych,

w szczególnoÊci ˝ó∏taczki wirusowej (nie wi´cej

ni˝ 5 %) oraz màczniaka rzekomego (nie wi´cej

ni˝ 1 %);

6) prowadzenie selekcji na plantacji polegajàcej

na usuwaniu roÊlin pora˝onych organizmami,

o których mowa w pkt 5, oraz roÊlin nietypowych dla odmiany.

6. Wszelkie nieprawid∏owoÊci zaobserwowane podczas oceny stanu plantacji wysadków mogàce

mieç wp∏yw na jakoÊç wytwarzanego materia∏u

siewnego w drugim roku uprawy wpisuje si´ do

arkusza oceny polowej w celu sprawdzenia skutków ich wyst´powania w drugim roku uprawy.

7. W drugim roku uprawy ocen´ stanu plantacji przeprowadza si´ w okresie od pe∏ni kwitnienia do poczàtku dojrzewania nasion.

8. Ocen´ stanu plantacji, o której mowa w ust. 7,

przeprowadza si´, dokonujàc sprawdzenia

1) zachowania wymaganej izolacji przestrzennej;

A. Wytwarzanie materia∏u siewnego metodà wysadkowà

1. Wytwarzanie materia∏u siewnego metodà wysadkowà polega na tym, ˝e w pierwszym roku uprawy

wytwarza si´ wysadki, które po przechowaniu wysadza si´ wiosnà na plantacj´ nasiennà prowadzonà na innym polu.

2. Plantacja nasienna w drugim roku uprawy, z uwagi na fakt, ˝e wysadki wysadza si´ w wi´kszej rozstawie rz´dów ni˝ w pierwszym roku uprawy, mo˝e zajmowaç powierzchni´ 3—5-krotnie wi´kszà.

2) wyrównania i ogólnego stanu roÊlin przez obserwacj´ wszystkich zagonów na ocenianej

plantacji nasiennej;

3) wyst´powania chwastów, roÊlin nietypowych

oraz innych gatunków roÊlin uprawnych;

4) to˝samoÊci i czystoÊci odmianowej;

5) wyst´powania

organizmów

szkodliwych,

w szczególnoÊci ˝ó∏taczki wirusowej (nie wi´cej

ni˝ 5 %) oraz màczniaka rzekomego (nie wi´cej

ni˝ 1 %).

9. Ocen´ w zakresie, o którym mowa w ust. 8 pkt 3

i 4, przeprowadza si´ na jednostkach kwalifikacyjnych, którymi jest 100 kolejnych roÊlin brze˝nych,

na wybranych losowo w sposób okreÊlony w cz´Êci ogólnej zagonach.

10. Liczb´ jednostek kwalifikacyjnych wyznacza si´

w zale˝noÊci od wielkoÊci plantacji zgodnie z tabelà nr 4.

11. W przypadku wytwarzania materia∏u siewnego odmian mieszaƒcowych metodà wysadkowà w drugim roku uprawy przeprowadza si´ dwie oceny

stanu plantacji

1) pierwszà — w okresie pe∏ni kwitnienia roÊlin,

sprawdzajàc m´skà sterylnoÊç linii matecznej

(Rm);

2) drugà — w okresie dojrzewania nasion, sprawdzajàc skutecznoÊç zapylenia oraz usuni´cie roÊlin zapylacza.

B. Wytwarzanie materia∏u siewnego metodà bezwysadkowà

1. Wytwarzanie materia∏u siewnego metodà bezwysadkowà polega na tym, ˝e nasiona wysiewa si´

w drugiej po∏owie sierpnia lub na poczàtku wrzeÊnia na miejsce sta∏e; uzyskane z tych nasion roÊliny zimujà na polu i po jarowizacji pod wp∏ywem

Poz. 363

niskich temperatur na wiosn´ wydajà p´dy nasienne i nasiona.

2. Pierwszej oceny stanu plantacji w metodzie bezwysadkowej dokonuje si´ na prze∏omie wrzeÊnia

i paêdziernika; w przypadku pojawienia si´ wczeÊniejszych mrozów lub opadów Êniegu uniemo˝liwiajàcych przeprowadzenie oceny mo˝e byç ona

przeprowadzona wczesnà wiosnà po rozpocz´ciu

wegetacji.

3. Drugà ocen´ stanu plantacji przeprowadza si´ jak

w uprawie metodà wysadkowà, w okresie od pe∏ni kwitnienia do poczàtku dojrzewania nasion.

4. Obu ocen stanu plantacji dokonuje si´ na jednostkach kwalifikacyjnych, w sposób okreÊlony dla

uprawy metodà wysadkowà, w pierwszym roku

uprawy.

5. Je˝eli materia∏ siewny odmian mieszaƒcowych

wytwarza si´ metodà bezwysadkowà, przeprowadza si´ tylko dwie oceny stanu plantacji

1) pierwszà — w okresie pe∏ni kwitnienia roÊlin,

sprawdzajàc m´skà sterylnoÊç linii matecznej

(Rm);

2) drugà — w okresie dojrzewania nasion, sprawdzajàc skutecznoÊç zapylenia.

Za∏àcznik nr 2

SZCZEGÓ¸OWY OPIS METODY OCENY POLOWEJ PLANTACJI NASIENNEJ ZIEMNIAKA

1. Ocenie polowej podlegajà wszystkie plantacje, na

których sà wytwarzane

1) sadzeniaki kategorii elitarne w stopniu

a) przedbazowy (PB/M),

b) przedbazowy (PB/III),

c) przedbazowy (PB/II),

3. Podczas jednego przejÊcia przez plantacj´ dokonuje si´ obserwacji roÊlin w dwóch rz´dach (redli-

d) bazowy klasy I (B/I),

e) bazowy klasy II (B/II);

2) sadzeniaki kategorii kwalifikowane w stopniu

a) kwalifikowane klasy A (C/A),

b) kwalifikowane klasy B (C/B).

2. Oceny polowej dokonuje si´ na jednostkach kwalifikacyjnych, których minimalnà liczb´ okreÊla tabela

nach) wed∏ug schematu okreÊlonego na rysunkach 1 i 2.

rys. 1. Schemat przejÊcia przez plantacj´ nasiennà ziemniaka

rys. a) schemat przejÊcia w przypadku, gdy d∏ugoÊç (L)/szerokoÊç (D) > 1,2

rys. b) schemat przejÊcia w przypadku, gdy d∏ugoÊç (L)/szerokoÊç (D) ≤ 1,2

rys. 2. Sposób prowadzenia obserwacji podczas oceny polowej

a)

albo

4. Obserwacje mogà byç prowadzone podczas przechodzenia równolegle do redlin (rys. 2a) albo prostopadle do redlin (rys. 2b).

5. Jednorazowo mo˝na dokonaç oceny plantacji

o powierzchni nie wi´kszej ni˝ 10 ha. Plantacje

o powierzchni wi´kszej ni˝ 10 ha dzieli si´ na cz´Êci, których liczba stanowi wielokrotnoÊç 10 ha.

6. Oceny plantacji dokonuje si´ w nast´pujàcy sposób

1) w przypadku stwierdzenia na roÊlinie jakiejkolwiek wady spoÊród okreÊlonych w wymaganiach szczegó∏owych liczy si´ kolejne roÊliny a˝

do 100 i odnotowuje zaobserwowane wady

(pierwsza jednostka kwalifikacyjna);

b)

2) w przypadku stwierdzenia dalszego wyst´powania wad pobiera si´ sukcesywnie kolejne

jednostki kwalifikacyjne, w sposób okreÊlony

w pkt 1, na ca∏ej trasie przejÊcia przez plantacj´;

3) po dokonaniu szczegó∏owej oceny na wszystkich jednostkach kwalifikacyjnych sum´ zaobserwowanych wad dzieli si´ przez liczb´ tych

jednostek; otrzymanà Êrednià porównuje si´

z wymaganiami szczegó∏owymi;

4) je˝eli, ze wzgl´du na dobry stan plantacji, zostanie pobranych mniej jednostek kwalifikacyjnych ni˝ minimalna liczba tych jednostek okreÊlona w tabeli, o której mowa w ust. 2, Êredni

procent wad oblicza si´, dzielàc sum´ zaobserwowanych wad przez minimalnà liczb´ jednostek dla danej powierzchni plantacji.

Za∏àcznik nr 3

SZCZEGÓ¸OWY OPIS METODY OCENY POLOWEJ PLANTACJI NASIENNEJ

ROÂLIN WARZYWNYCH

I. Cz´Êç ogólna

1. Ocenie polowej podlegajà wszystkie plantacje nasienne, na których jest wytwarzany materia∏ siewny

1) kategorii elitarny w stopniu

a) przedbazowy (PB/III),

b) przedbazowy (PB/II),

c) bazowy (B);

2) kategorii kwalifikowany I rozmno˝enia w stopniu C (C/1);

3) kategorii standard (ST).

2. Oceny polowej dokonuje si´ na jednostkach kwalifikacyjnych wyznaczonych w sposób reprezentujàcy ca∏à plantacj´ nasiennà wed∏ug schematu

II. Cz´Êç szczegó∏owa

1. Oceny polowej roÊlin warzywnych dokonuje si´ na jednostkach kwalifikacyjnych, których minimalnà liczb´

okreÊla tabela

2. Podczas oceny stanu plantacji nasiennej zaobserwowane wady na jednostkach kwalifikacyjnych

sumuje si´ i wyliczonà Êrednià porównuje si´

z wymaganiami szczegó∏owymi.

3. Je˝eli w trakcie oceny zostanie stwierdzonych kilka wad okreÊlonych w wymaganiach szczegó∏owych, ka˝dà wad´ ocenia si´ oddzielnie.

4. Ocena polowa plantacji nasiennych odmian mieszaƒcowych roÊlin warzywnych obejmuje ocen´

plantacji nasiennych, na których wytwarza si´

1) materia∏ siewny poszczególnych sk∏adników

odmiany mieszaƒcowej

a) linie wsobne,

b) odmiany,

c) odmiany mieszaƒcowe;

2) materia∏ siewny odmiany mieszaƒcowej wytwarzany z okreÊlonego przez hodowc´ zestawu sk∏adników rodzicielskich (formu∏a mieszaƒca), którà mogà stanowiç

a) dwie linie,

b) trzy linie,

c) cztery linie,

d) odmiana i linia wsobna,

e) odmiana i pojedynczy mieszaniec liniowy,

f) odmiana mieszaƒcowa i odmiana,

g) odmiana mieszaƒcowa i linia wsobna,

h) odmiana mieszaƒcowa i pojedynczy mieszaniec liniowy,

i) dwie odmiany mieszaƒcowe.

5. Przy wytwarzaniu materia∏u siewnego odmian

mieszaƒcowych przedmiotem oceny polowej sà

plantacje nasienne

1) obsiane sk∏adnikami rodzicielskimi Ro i Rm, na

których jest produkowany materia∏ siewny odmiany mieszaƒcowej;

2) na których sà wytwarzane sk∏adniki rodzicielskie odmiany mieszaƒcowej.

6. Nasiona odmian mieszaƒcowych przeznacza si´

wy∏àcznie do jednorazowego wysiewu, na cele inne ni˝ produkcja materia∏u siewnego. Nasiona te

powinny spe∏niaç wymagania dla materia∏u siewnego w stopniu C/1.

7. Dla odmian mieszaƒcowych gatunków o dwuletnim cyklu rozmna˝ania kwalifikacj´ przeprowadza

si´ w taki sam sposób jak w przypadku odmian

niemieszaƒcowych, z uwzgl´dnieniem specyfiki

odmian mieszaƒcowych.

Poz. 363

8. W przypadku oceny plantacji nasiennej sa∏aty metodà bezg∏ówkowà sprawdzenia czystoÊci i to˝samoÊci odmianowej dokonuje si´ na poletku o powierzchni nie mniejszej ni˝ 10 m2 za∏o˝onym w pobli˝u ocenianej plantacji.

9. W matecznym, p∏odnym sk∏adniku odmiany mieszaƒcowej pomidora sprawdzenia, czy nastàpi∏o

wsobne zapylenie kwiatów, dokonuje si´ w okresie

usuwania pylników; rozchylenie dzia∏ek kielicha

ponad 90° na którymkolwiek ze sprawdzanych

kwiatów i zmiana barwy p∏atków korony na ciemno˝ó∏tà oznacza, ˝e nastàpi∏o zapylenie wsobne.

10. W matecznym sk∏adniku odmiany mieszaƒcowej

pomidora posiadajàcym cech´ funkcjonalnej m´skiej sterylnoÊci dla okreÊlenia wyst´powania roÊlin zapylonych wsobnie

1) podczas pierwszej oceny wybiera si´ losowo

1 % roÊlin, które oznacza si´;

2) podczas drugiej oceny dokonywanej na roÊlinach, o których mowa w pkt 1, liczy si´ roÊliny,

na których wyst´pujà owoce z wytworzonymi

nasionami.

11. Przy ocenie plantacji nasiennych ogórka w przypadku wystàpienia potrzeby okreÊlenia jednopiennoÊci nale˝y wziàç pod uwag´, ˝e

1) roÊlina typowo jednopienna to taka roÊlina,

która na p´dzie g∏ównym do 10. w´z∏a wytwarza najcz´Êciej same kwiaty m´skie, a w nast´pnych w´z∏ach do koƒca wegetacji wyst´pujà na

zmian´ kwiaty m´skie z ˝eƒskimi, przy czym na

p´dach bocznych kwiaty ˝eƒskie i m´skie wyst´pujà w ró˝nym stosunku w zale˝noÊci od genotypu odmiany;

2) do roÊlin jednopiennych nie zalicza si´ takich

roÊlin, na których wyst´pujà nieliczne kwiaty

m´skie przy ciàg∏ym tworzeniu si´ kwiatów

˝eƒskich na kolejnych w´z∏ach.

Za∏àcznik nr 4

SZCZEGÓ¸OWY OPIS METODY LABORATORYJNEJ OCENY ZDROWOTNOÂCI SADZENIAKÓW ZIEMNIAKA

I. Próba oczkowa

1. Próba oczkowa polega na wyprowadzeniu roÊlin

z wyci´tych oczek szczytowych z bulw dostarczonych w próbie pobranej do laboratoryjnej oceny

zdrowotnoÊci.

2. W celu przeprowadzenia laboratoryjnej oceny

zdrowotnoÊci próby poddaje si´ procesowi przerwania spoczynku i pobudzenia kie∏kowania

1) w przypadku odmian ∏atwo kie∏kujàcych pobrane wycinki moczy si´ w roztworze gibrescolu

z kinetynà o st´˝eniu 1 mg ka˝dego z tych

sk∏adników na 1 litr przez 10 minut; st´˝enie

takie mo˝na stosowaç niezale˝nie od odmiany;

w przypadku badaƒ przeprowadzonych w okresie wiosennym zaleca si´ obni˝enie st´˝enia gibrescolu do 0,2 ppm w celu lepszego wyrównania roÊlin;

2) do pobudzenia kie∏kowania mogà byç stosowane równie˝ preparaty inne ni˝ wymienione

w pkt 1;

3) po wyj´ciu z roztworu wycinki pozostawia si´

na co najmniej 2 godziny w ciemnym i przewiewnym pomieszczeniu do czasu ich wysadzenia;

4) zu˝ycie roztworu — 1 litr na 100 bulw;

5) w przypadku odmian trudno kie∏kujàcych stosuje si´ gazowanie ca∏ych bulw bromkiem etylu zgodnie z instrukcjà stosowania preparatu.

3. Pobrane wycinki bulw z oczkiem wysadza si´ do

odpowiednio przygotowanego pod∏o˝a.

4. Wycinki wysadza si´ p∏ytko, poni˝ej poziomu gleby, a nast´pnie przykrywa si´ je cienkà warstwà

torfu ogrodniczego.

5. Pod∏o˝e do próby oczkowej

1) najodpowiedniejszym pod∏o˝em jest mieszanina ziemi kompostowej, torfu ogrodniczego wysokiego i piasku w stosunku 1 : 2 : 2, uzupe∏niona wielosk∏adnikowymi nawozami mineralnymi;

2) powinno mieç odpowiednià struktur´ zapewniajàcà pulchnoÊç i przewiewnoÊç oraz mieç

nast´pujàcà zasobnoÊç

a) N 75—100 mg/l,

b) P 200—250 mg/l,

c) K 500—600 mg/l,

d) Ca 2000—2500 mg/l,

e) Mg 100—250 mg/l,

f) pH pod∏o˝a 6,0—6,5,

g) zasolenie nie wi´ksze ni˝ 2,0 g/l;

3) w przypadku zastosowania ziemi kompostowej

poddaje si´ jà dezynfekcji termicznej przez parowanie w temperaturze 80—90 °C, w czasie

nie krótszym ni˝ godzina;

4) torf ogrodniczy oraz piasek nie wymagajà dezynfekcji;

5) przygotowane pod∏o˝e jest pod∏o˝em jednorazowego u˝ycia;

6) pod∏o˝e przygotowuje si´ w takiej iloÊci, aby

wystarczy∏o na ca∏y sezon oceny.

6. Nasilenie objawów pora˝enia chorobami wirusowymi w znacznym stopniu jest uzale˝nione od zawartoÊci sk∏adników mineralnych w pod∏o˝u, jego

pH oraz stopnia zasolenia.

7. Oczka szczytowe bulw wycina si´ za pomocà pó∏kolistych ∏y˝eczek w taki sposób, aby wycinki mià˝szu by∏y jednakowej wielkoÊci.

8. W celu skrócenia okresu oceny zaleca si´ wst´pne

podkie∏kowanie wycinków w skrzynkach z wilgotnym torfem i dobrym oÊwietleniem.

9. Wycinki pobrane z bulw podkie∏kowanych przed

wysadzeniem pozostawia si´ przez 24 godziny

w ciemnym pomieszczeniu w celu wytworzenia

warstwy korkowej.

10. Wycinki wysadza si´ w szklarni do doniczek o Êrednicy 7—8 cm albo na parapetach o warstwie pod∏o˝a nie p∏ytszej ni˝ 6 cm, w rozstawie 8 x 8 cm.

11. Posadzone wycinki pokrywa si´ warstwà torfu

ogrodniczego o gruboÊci 1—2 cm.

Poz. 363

12. Do czasu wschodów roÊlin temperatura powietrza

powinna byç utrzymywana w przedziale 22—24 °C,

a temperatura gleby w przedziale 18—20 °C, niezale˝nie od warunków Êwietlnych.

13. Po wschodach roÊlin temperatur´ reguluje si´

w zale˝noÊci od nat´˝enia Êwiat∏a, majàc na uwadze, ˝e im s∏absze nat´˝enie Êwiat∏a, tym temperatura powinna byç ni˝sza i odwrotnie; w dobrych

warunkach Êwietlnych optymalna jest temperatura

w przedziale 17—25 °C.

14. W miesiàcach o niedostatecznym nat´˝eniu Êwiat∏a naturalnego, od listopada do stycznia, temperatura w szklarni podczas dnia nie powinna przekraczaç 12—15 °C, a nocà 10—12 °C; temperatura

wy˝sza powoduje wybieganie roÊlin; w przypadku

stosowania retardantów temperatura mo˝e byç

podwy˝szona, nie wi´cej jednak ni˝ o 3 °C.

15. W miesiàcach, o których mowa w ust. 14, próby

oczkowe ogranicza si´ do grupy odmian odpornych na wybieganie, stosujàc równoczeÊnie test

rezorcynowy na wycinkach z ogonków liÊciowych.

16. Pod uwag´ bierze si´ fakt, ˝e temperatura powy˝ej

30 °C jest szkodliwa dla roÊlin ziemniaka i powoduje zaburzenia w wegetacji ujawniajàce si´ znacznymi zmianami w pokroju roÊlin, przedwczesnym

˝ó∏kni´ciem liÊci, spadkiem koncentracji wirusów

w teÊcie serologicznym oraz masowym wystàpieniem reakcji serologicznie niespecyficznych.

17. Na trzy dni przed planowanym terminem badaƒ

testem ELISA temperatura w szklarni powinna wynosiç 18—22 °C niezale˝nie od warunków Êwietlnych.

18. Do zwalczania organizmów szkodliwych w szklarni, w szczególnoÊci czarnej nó˝ki i zarazy ziemniaka

1) stosuje si´ dezynfekcj´ no˝y do pobierania wycinków (np. 10 % roztworem fosforanu trójsodowego) oraz zapewnia utrzymanie optymalnych warunków w szklarni (temperatura,

oÊwietlenie i wilgotnoÊç);

2) mo˝liwe jest stosowanie pestycydów zgodnie

z instrukcjà ich stosowania.

19. Ocena pora˝enia wirusami w próbie oczkowej

1) do oceny mo˝na przystàpiç nie wczeÊniej ni˝ po

oko∏o 4—5 tygodniach od pe∏ni wschodów roÊlin, majàc na wzgl´dzie, ˝e w miar´ pogarszania si´ warunków Êwietlnych objawy pora˝enia

wirusem liÊciozwoju sà s∏absze, a˝ do ca∏kowitego ich zanikania w miesiàcach zimowych;

2) polega na szczegó∏owej bonitacji cz´Êci zielonych roÊlin.

20. Ocena pora˝enia wirusem liÊciozwoju (PLRV)

1) wszystkie próby wysadza si´ najpóêniej do dnia

1 paêdziernika, aby bonitacj´ zakoƒczyç do dnia

15 listopada;

2) w okresie zimowym optymalnym terminem

wysadzania wycinków jest dla odmian o tolerancji na liÊciozwój w skali 9-stopniowej

a) powy˝ej 5 — druga po∏owa stycznia,

b) równej 5 — pierwsza po∏owa lutego,

c) poni˝ej 5 — od dnia 15 lutego;

3) gdy dokonanie oceny wirusa za pomocà oceny

wzrokowej jest trudne i w przypadku pozornych

objawów liÊciozwoju, wykonuje si´ test ELISA.

21. Ocena pora˝enia wirusem Y (PVY)

1) objawy pora˝enia roÊliny wirusem Y sà cechà

odmianowà;

2) wy˝sza temperatura oraz lepsze naÊwietlenie

sprzyja pojawianiu si´ na liÊciach nekroz wywo∏anych wirusem Y; w innych warunkach na

tych samych odmianach objawy sà s∏absze,

w szczególnoÊci w postaci ostrej mozaiki i deformacji liÊci;

3) odmiany o s∏abej reakcji objawowej na zaka˝enie wirusem Y wymagajà wykonania testu

ELISA.

22. Ocena pora˝enia wirusem M (PVM)

1) wirus M mo˝e wywo∏ywaç bardziej lub mniej

wyraêne objawy, zale˝nie od odmiany;

2) objawy wywo∏ane przez wirus M najbardziej

ujawniajà si´ przy prowadzeniu roÊlin w obni˝onej temperaturze;

3) wysokie temperatury w po∏àczeniu z du˝à intensywnoÊcià Êwiat∏a mogà powodowaç maskowanie objawów wirusa M nawet u odmian

zwykle silnie reagujàcych.

23. Ocena pora˝enia wirusem X (PVX)

Poz. 363

2) pozosta∏e wirusy stwierdza si´, wykonujàc test

ELISA.

26. W przypadku nekroz pochodzenia

1) fizjologicznego na przekroju anatomicznym

nerwów liÊci sà widoczne uszkodzenia mi´kiszu

wewn´trznego bez uszkodzenia epidermy;

2) wirusowego na przekroju anatomicznym nerwów liÊci jest widoczne uszkodzenie epidermy.

II. Test ELISA

1. Test ELISA przeprowadza si´ w pomieszczeniach

o temperaturze 20—21 °C i wykorzystuje si´ do

diagnostyki wirusów majàcych istotny wp∏yw na

plony ziemniaka, w szczególnoÊci

1) wirusa liÊciozwoju ziemniaka (PLRV);

2) wirusa Y ziemniaka (PVY);

3) wirusa M ziemniaka (PVM);

4) wirusa S ziemniaka (PVS);

5) wirusa X ziemniaka (PVX).

2. Wykrywania chorób wirusowych testem ELISA dokonuje si´ na liÊciach roÊlin wyros∏ych w warunkach kontrolowanych w próbie oczkowej.

3. Test ELISA jest wykonywany przy wykorzystaniu

selektywnej adsorpcji czàstek wirusa przez gammaglobulin´ osadzonà na polistyrenie oraz ocen´

iloÊci tych czàstek metodà fotometrycznà za poÊrednictwem reakcji katalizowanej przez enzym

sprz´˝ony z przeciwcia∏em.

4. Etapy wykonania testu ELISA

1) gammaglobulina (przeciwcia∏o) jest adsorbowana na powierzchni polistyrenu, a jej nadmiar

jest wymywany;

1) objawy wywo∏ane przez wirus X najbardziej

ujawniajà si´ przy prowadzeniu roÊlin w obni˝onej temperaturze i s∏abszym oÊwietleniu, podobnie jak w przypadku wirusa M;

2) czàstki wirusa sà wychwytywane z surowego

ekstraktu materia∏u roÊlinnego przez przeciwcia∏o osadzone na polistyrenie; nieprzereagowany materia∏ jest wymywany;

2) typowym objawem pora˝enia wirusem X jest

mozaika mi´dzynerwowa;

3) do zag∏´bieƒ wprowadza si´ koniugat przeciwcia∏a z enzymem (alkalicznà fosfatazà); przeciwcia∏a koniugatu ∏àczà si´ z czàstkami wirusa

zatrzymanymi w zag∏´bieniach p∏ytki; zachodzi

zjawisko zwane podwójnym sandwiczem (double antibody sandwich);

3) jednoczesne wyst´powanie wirusów X i M mo˝e wywo∏aç ostrà mozaik´, której objawy sà podobne do objawów powodowanych przez wirus Y.

24. Ocena pora˝enia wirusem S (PVS)

1) wyst´powanie wirusa S w próbie oczkowej jest

w zasadzie bezobjawowe;

2) wykonuje si´ test ELISA.

25. Ocena pora˝enia innymi wirusami, w szczególnoÊci

1) objawem pora˝enia wirusem nekrotycznej k´dzierzawki tytoniu (rattle) jest ˝ó∏ta plamistoÊç

liÊci w po∏àczeniu z przew´˝eniem listków oraz

nekrozami ∏odyg;

4) po wymyciu nieprzereagowanego materia∏u

wprowadza si´ roztwór fosforanu 4-nitrofenylu;

zachodzi reakcja hydrolizy katalizowana przez

alkalicznà fosfataz´, w wyniku której powstaje

4-nitrofenol; w Êrodowisku zasadowym zwiàzek

ten wyst´puje w postaci jonu fenolanowego,

którego maksimum absorpcji odpowiada d∏ugoÊci fali λ = 405 nm;

5) maksimum absorpcji przy okreÊlonej d∏ugoÊci

fali umo˝liwia oznaczenie iloÊciowe 4-nitrofenolu z zastosowaniem metody spektrofotometrycznej lub wzrokowej, na podstawie oceny intensywnoÊci zabarwienia.

5. Sposób pobierania materia∏u roÊlinnego do oceny

1) z roÊliny uzyskanej w próbie oczkowej

(w 5.—6. tygodniu wzrostu) pobiera si´ trzeci

(liczàc od wierzcho∏ka) dobrze rozwini´ty liÊç;

2) do uzyskania soku z liÊci stosuje si´ specjalne

praski;

3) sok rozcieƒcza si´ buforem ekstrakcyjnym

w stosunku obj´toÊciowym 1 : 20 w celu zmniejszenia ryzyka wystàpienia reakcji niespecyficznych;

4) rozcieƒczony sok nanosi si´ na p∏ytk´ niezw∏ocznie po jego otrzymaniu;

Poz. 363

2) w czasie inkubacji czàstki wirusa zawarte w soku adsorbujà si´ na osadzonej wczeÊniej immunoglobulinie, tworzàc drugà warstw´ na powierzchni zag∏´bieƒ p∏ytki;

3) po zakoƒczeniu inkubacji nadmiar czàstek wirusa usuwa si´, wytrzàsajàc resztki rozcieƒczonego soku; p∏ytk´ dok∏adnie wyp∏ukuje si´ roztworem do przemywania.

10. Immunosorpcja koniugatu

1) w drugim dniu wykonywania testu do zag∏´bieƒ w p∏ytce wprowadza si´ po 0,2 cm3 roztworu koniugatu (immunoglobulina sprz´gni´ta z alkalicznà fosfatazà);

5) przed pobraniem soku do probówek wprowadza si´ po 0,8 cm3 buforu ekstrakcyjnego;

2) p∏ytk´ zabezpiecza si´ przed parowaniem;

6) do ka˝dej probówki dodaje si´ po 1 kropli soku;

iloÊç ta wystarcza do wykonania testu ELISA na

obecnoÊç wirusów PVY, PLRV, PVM.

3) w czasie inkubacji czàsteczki koniugatu przy∏àczajà si´ do wirusa wczeÊniej osadzonego na

Êciankach, tworzàc trzecià warstw´ na powierzchni zag∏´bieƒ;

6. Po ka˝dej próbie sp∏ukuje si´ dok∏adnie wa∏ki praski przez 6—10 sekund w zale˝noÊci od zastosowanego ciÊnienia wody; zbyt krótkie sp∏ukiwanie powoduje ryzyko przenoszenia wirusa na nast´pne

badane próby.

7. Pobrany sok mo˝e byç przechowywany w temperaturze ok. 4 °C przez 24 godziny, co mo˝e wp∏ynàç

na obni˝enie czu∏oÊci pomiaru; zamra˝anie jest

niedopuszczalne.

8. Adsorpcja immunoglobulin na polistyrenie

1) do zag∏´bieƒ w p∏ytce wprowadza si´ roztwór

immunoglobulin przeciw okreÊlonemu wirusowi, w iloÊci 0,22 cm3 lub zgodnie ze wskazaniami producenta stosowanych immunoglobulin,

za pomocà dozownika wielokana∏owego;

4) inkubacj´ wykonuje si´ przez 4 godziny w temperaturze 37 °C;

5) po zakoƒczeniu inkubacji nadmiar koniugatu

usuwa si´, wytrzàsajàc i wyp∏ukujàc p∏ytk´.

11. Reakcja hydrolizy katalizowana przez enzym alkaliczna fosfataza

1) do zag∏´bieƒ w p∏ytce wprowadza si´ roztwór

substratu (fosforan 4-nitrofenylu) w iloÊci

0,2 cm3; p∏ytk´ zabezpiecza si´ przed parowaniem;

2) p∏ytki zabezpiecza si´ przed parowaniem, przykrywajàc je gumowymi przykrywkami lub folià;

2) osadzone wczeÊniej na Êciankach p∏ytki czàsteczki enzymu po∏àczone z immunoglobulinami katalizujà reakcj´ hydrolizy, w wyniku której

powstaje 4-nitrofenol; w Êrodowisku zasadowym zwiàzek ten wyst´puje w postaci jonu fenolanowego o barwie ˝ó∏tej;

3) inkubacj´ przeprowadza si´ przez 4 godziny

w temperaturze 37 °C; w tym czasie czàstki immunoglobulin adsorbujà si´ na Êciankach zag∏´bieƒ, powlekajàc ich powierzchni´;

3) intensywnoÊç zabarwienia zale˝y od koncentracji wirusa w badanej próbce soku — im wy˝sza

koncentracja wirusa, tym intensywniejsze zabarwienie roztworu;

4) po zakoƒczeniu procesu powlekania p∏ytek

nadmiar immunoglobulin usuwa si´, energicznie wytrzàsajàc roztwór z zag∏´bieƒ;

4) proces inkubacji przeprowadza si´ w ciemnoÊci, w temperaturze pokojowej wynoszàcej

20 °C, przez 60 minut;

5) wszystkie czàstki immunoglobulin, które nie zosta∏y zaadsorbowane na Êciankach p∏ytki, dok∏adnie wyp∏ukuje si´ roztworem do przemywania;

5) reakcj´ przerywa si´ za pomocà 3M roztworu

NaOH, dodajàc po 1 kropli roztworu do zag∏´bienia.

6) do zag∏´bieƒ p∏ytki wprowadza si´ po

0,3 cm3 roztworu do przemywania i pozostawia

na 3 minuty; czynnoÊç t´ powtarza si´ 3 lub 4

razy.

9. Immunosorpcja wirusa

1) do zag∏´bieƒ p∏ytki wprowadza si´ rozcieƒczony buforem sok z roÊlin w iloÊci 0,2 cm3; p∏ytki

zabezpiecza si´ przed parowaniem;

12. Ocena wyników testu ELISA

1) ocena wzrokowa

a) mo˝e byç stosowana tylko w przypadku wysokiej koncentracji wirusa, dajàcej widoczne

zabarwienie roztworu,

b) brak zabarwienia roztworu w zag∏´bieniu

uznaje si´ za reakcj´ negatywnà, natomiast

wystàpienie zabarwienia — za reakcj´ pozytywnà;

2) zakresy wartoÊci ekstynkcji (absorbancji) umo˝liwiajàce dokonanie oceny wizualnej, gdy wartoÊç E405 wynosi

a) poni˝ej 0,3 — reakcja jest niewidoczna dla

oka,

b) 0,3—0,6 — ocena wzrokowa jest wàtpliwa,

Poz. 363

c) powy˝ej 0,6 — wyst´puje wyraêna reakcja

barwna;

3) ocena spektrofotometryczna

a) pomiaru spektrofotometrycznego dokonuje

si´ wed∏ug wzoru wynikajàcego z prawa

Lamberta-Beera

gdzie

A405 — oznacza wartoÊç ekstynkcji (absorbancji),

c — oznacza st´˝enie roztworu odpowiadajàce st´˝eniu wirusa w próbie,

1 — oznacza d∏ugoÊç drogi optycznej Êwiat∏a odpowiadajàcà wysokoÊci s∏upa roztworu w zag∏´bieniu,

a — oznacza wspó∏czynnik absorpcji zale˝ny od d∏ugoÊci fali Êwiat∏a,

b) mierzonà wartoÊcià jest przyrost absorbancji (A) w jednostce czasu,

c) na podstawie wartoÊci, o której mowa

w lit. b, mo˝na okreÊliç koncentracj´ wirusa

w roÊlinie (analiza iloÊciowa).

13. Sposoby okreÊlenia wartoÊci progowej

1) wartoÊcià progowà jest granica mi´dzy roÊlinami zdrowymi i pora˝onymi;

2) roÊlin´ uznaje si´ za zaka˝onà wirusem (reakcja

pozytywna), je˝eli odczyt ekstynkcji (absorbancji) zmierzonej po 60 minutach reakcji przy d∏ugoÊci fali 405 nm w sposób istotny ró˝ni si´ od

ekstynkcji (absorbancji) odpowiadajàcej roÊlinie zdrowej (reakcja negatywna);

3) wynik ka˝dego pomiaru zawiera b∏àd, którego

miarà jest odchylenie standardowe; wartoÊç

odchylenia standardowego oblicza si´ wed∏ug

wzoru

gdzie

s — oznacza odchylenie standardowe,

x — oznacza wartoÊç absorpcji pojedynczego pomiaru dla roÊliny zdrowej,

n — oznacza liczb´ pomiarów dla roÊlin zdrowych;

4) wartoÊç progowà oblicza si´ wed∏ug wzoru

gdzie

wp — oznacza wartoÊç progowà,

– — oznacza Êrednià arytmetycznà wartoÊci absorpcji dla roÊlin zdrowych,

x

s — oznacza odchylenie standardowe;

5) wykorzystanie odchylenia standardowego w diagnostyce przedstawia schemat rozk∏adu normalnego

gdzie

– — oznacza Êrednià arytmetycznà wyników pomiarów (co najmniej 5 powtórzeƒ) dla roÊliny zdrox

wej,

s — oznacza odchylenie standardowe,

– + 3 s — oznacza wartoÊç progowà;

x

6) roÊliny uznaje si´ za zaka˝one, je˝eli otrzymany

wynik jest wy˝szy od wartoÊci progowej;

powstaç specyficzne wiàzanie lektyna — glikoproteina z enzymem i przeciwcia∏em;

7) przy du˝ej liczbie pomiarów jako wartoÊç progowà mo˝na przyjàç bezwzgl´dnà wartoÊç ekstynkcji 0,1 lub 0,2.

6) w celu eliminacji ryzyka powstania reakcji niespecyficznych, o których mowa w pkt 5

14. Przyczyny b∏´dów w teÊcie ELISA i ich eliminowanie

1) czàstki wirusów w surowych ekstraktach materia∏u roÊlinnego sà rozmieszczone nierównomiernie w fazie ciek∏ej;

2) mo˝liwa jest agregacja czàstek wirusa i adsorpcja na fragmentach struktury komórkowej;

3) przez stosowanie niskich obrotów odwirowania mo˝e nastàpiç ujednolicenie uk∏adu, co powoduje utrat´ aktywnoÊci antygenu;

a) zwi´ksza si´ obj´toÊç roztworu powlekajàcego w porównaniu z obj´toÊcià roztworu antygenu i koniugatu, co ogranicza kontakt lektyny z polistyrenem,

b) do ekstraktu lub koniugatu wprowadza si´

nadmiar glikoproteiny, w szczególnoÊci albuminy;

7) niespecyficznà adsorpcj´ koniugatu mo˝na wyeliminowaç, stosujàc detergenty (Tween 20)

oraz blokujàc niezaj´te centra aktywne fazy sta∏ej przez albumin´ surowicy wo∏owej (BSA);

4) obecnoÊç przeciwcia∏ wirusa w reagujàcym

uk∏adzie mo˝e spowodowaç reakcje niespecyficzne; ten typ reakcji eliminuje si´ przez stosowanie gammaglobuliny o wysokim stopniu

specyficznoÊci;

8) dodatkowej adsorpcji koniugatu na powierzchni fazy sta∏ej, b´dàcej wynikiem cz´Êciowego

odparowania roztworów w czasie inkubacji, zapobiega si´ przez przykrycie gumowà pokrywkà lub folià; nie stawia si´ p∏ytek jedna na drugiej;

5) inny rodzaj reakcji niespecyficznych jest zwiàzany z obecnoÊcià lektyn w ekstraktach, które

przylegajà do powierzchni polistyrenu, i mo˝e

9) pobranie niew∏aÊciwego materia∏u do oceny

(zbyt m∏ode roÊliny) zmniejsza wykrywalnoÊç

wirusa.

15. Interpretacja wyników pomiarów absorpcjometrycznych wymaga uwzgl´dnienia zale˝noÊci eks-

Poz. 363

tynkcji (absorbancji) od st´˝enia przedstawionej

na schemacie

gdzie

A — oznacza ekstynkcj´ (absorbancj´),

c — oznacza st´˝enie.

16. Ekstynkcja (absorbancja) jest liniowà funkcjà st´˝enia w takim zakresie st´˝eƒ, w którym prawdopodobieƒstwo absorpcji Êwiat∏a przez wszystkie czàsteczki jest identyczne; w wy˝szych st´˝eniach wyst´pujà odchylenia od funkcji liniowej, co oznacza

zmian´ czu∏oÊci i precyzji pomiaru; dla testu ELISA

(v = 0,2 cm3, d∏ugoÊç fali λ = 405 nm) zale˝noÊç liniowa wyst´puje w zakresie 0—2,00 absorbancji.

17. W zakresie 2,00—3,00 ekstynkcji (absorbancji) precyzja odczytu zmniejsza si´ o po∏ow´, a dla wartoÊci powy˝ej 3,00 odczyty majà znaczenie tylko jakoÊciowe.

18. Odczynniki i roztwory

1) odczynniki

a) koniugat specyficznej gammaglobuliny z alkalicznà fosfatazà,

b) fosforan 4-nitrofenylu,

c) dwuetanoloamina,

d) p∏ytki polistyrenowe,

e) woda podwójnie destylowana lub dejonizowana;

2) roztwory buforowe

19. Sposób przygotowywania i przechowywania odczynników i roztworów

1) koniugat specyficznej gammaglobuliny z alkalicznà fosfatazà gammaglobuliny (surowice) —

przechowuje si´ zgodnie ze wskazaniami producenta;

2) fosforan 4-nitrofenylu (chemicznie czysty) —

przechowuje si´ w eksykatorze z ˝elem krzemionkowym, w temperaturze minus 20 °C;

3) dwuetanoloamina (chemicznie czysta) — przechowuje si´ w ciemnoÊci;

4) bufory i roztwory — przechowuje si´ w temperaturze 4 °C, a iloÊç przeznaczonà do bezpoÊredniego u˝ycia — w temperaturze pokojowej;

5) roztwór substratu 8 — przyrzàdza si´ w butelce

z ciemnego szk∏a bezpoÊrednio przed u˝yciem;

6) roztwory surowic i koniugatu — wykorzystuje

si´ do analizy przed up∏ywem kilku godzin od

przygotowania;

7) silikonowanie szk∏a w celu wyeliminowania

adsorpcji surowicy i koniugatu na powierzchni

naczyƒ — wykonuje si´ kolejno nast´pujàce

czynnoÊci

a) myje w mieszaninie chromowej, dok∏adnie

wyp∏ukuje wodà destylowanà i suszy w temperaturze 100 °C,

b) przep∏ukuje 2 % silanem rozpuszczonym

w CCl4 (czterochlorek w´gla),

c) suszy strumieniem powietrza,

d) przep∏ukuje alkoholem etylowym (alkohol

mo˝e byç ska˝ony metanolem),

e) suszy strumieniem powietrza,

f) przep∏ukuje wodà destylowanà i suszy strumieniem powietrza;

8) bufor ekstrakcyjny — przygotowuje si´ na kilka godzin przed u˝yciem;

21. Do sporzàdzania roztworów u˝ywa si´ odczynników oznaczonych cz.d.a. (czyste do analizy).

9) p∏ytki pokryte surowicà (gammaglobulinà) —

mo˝na zamroziç i przechowywaç w temperaturze minus 20 °C przez 6 miesi´cy;

22. W celu uzyskania w∏aÊciwego pH roztworów miareczkuje si´ 1M roztworem HCI lub 0,1M roztworem NaOH.

10) woda podwójnie destylowana lub dejonizowana — przydatnoÊç wody do sporzàdzania

roztworów mo˝na sprawdziç konduktometrycznie; przewodnoÊç w∏aÊciwa nie powinna

przekraczaç 10 μScm–1;

23. Sposób wykorzystania p∏ytek polistyrenowych do

testu ELISA

11) p∏ytki polistyrenowe — mogà byç przechowywane do czasu wystàpienia zm´tnienia lub innych zmian w∏aÊciwoÊci optycznych.

20. W celu zabezpieczenia przed rozwojem mikroorganizmów do buforów mo˝na dodaç azydek sodu

(NaN3) o st´˝eniu koƒcowym wynoszàcym 0,02 %.

b) mo˝e mieç liczb´ zag∏´bieƒ, ich rozmieszczenie, pojemnoÊç oraz oznaczenie inne ni˝

okreÊlone w lit. a, zgodne ze wskazaniami

producenta p∏ytek;

3) podczas wykonywania testu mogà wystàpiç reakcje niespecyficzne (reakcje barwne), których

najcz´stszymi przyczynami sà

a) niedok∏adne wyp∏ukanie p∏ytki lub

b) ró˝nice w temperaturze mi´dzy Êrodkowymi

a skrajnymi zag∏´bieniami p∏ytki;

4) w celu wyeliminowania ewentualnych b∏´dów

w trakcie wykonywania testu na ka˝dej p∏ytce

umieszcza si´ próbki kontrolne

a) jednà próbk´ kontroli negatywnej, przygotowanà ze zdrowej roÊliny ziemniaka, w zag∏´bieniu B1 oraz

b) jednà próbk´ kontroli pozytywnej, przygotowanà z roÊliny ziemniaka zainfekowanej wirusami, w zag∏´bieniu C1;

1) test ELISA jest wykonywany na p∏ytce z tworzywa sztucznego o w∏aÊciwoÊciach adsorpcji

bia∏ka;

2) p∏ytka, o której mowa w pkt 1

a) powinna mieç 96 p∏askodennych zag∏´bieƒ,

ka˝de o pojemnoÊci 0,35 cm3, rozmieszczonych w 8 rz´dach oznaczonych literami

i 12 kolumnach oznaczonych cyframi, zgodnie ze schematem

5) do kalibracji p∏ytki w ocenie spektrofotometrycznej u˝ywa si´ próbki odniesienia, którà

umieszcza si´ w zag∏´bieniu A1; próbk´ t´ stanowi bufor;

6) w pozosta∏ych zag∏´bieniach na p∏ytce umieszcza si´ sok z poszczególnych roÊlin badanej

próbki; przyjmuje si´, ˝e do pierwszych zag∏´bieƒ na p∏ytce nanosi si´ sok z roÊlin, u których

wzrokowo stwierdzono pora˝enie wirusowe,

a do pozosta∏ych zag∏´bieƒ sok z pozosta∏ych

roÊlin, wed∏ug kolejnoÊci ich wysadzenia

w szklarni.

24. Uproszczona metoda laboratoryjnej oceny zdrowotnoÊci polega na dok∏adnym przeanalizowaniu wyników oceny polowej plantacji oraz dokumentacji stosowanych zabiegów i obserwacji

plantacji, okreÊlonych w wymaganiach szczegó∏owych.

Za∏àcznik nr 5

SZCZEGÓ¸OWY OPIS METODY OCENY CECH ZEWN¢TRZNYCH SADZENIAKÓW ZIEMNIAKA

ORAZ WYSADKÓW ROÂLIN DWULETNICH

I. Ocena cech zewn´trznych sadzeniaków ziemniaka

1. Ocenie cech zewn´trznych poddane mogà byç sadzeniaki, które

1) sà czyste, suche, bez objawów zaparzenia lub

nadmarzni´cia;

2) sà posortowane zgodnie z wymaganiami szczegó∏owymi;

3) majà temperatur´ wyrównanà z temperaturà

otoczenia.

3. Po dokonaniu oceny cech zewn´trznych partii sadzeniaków ziemniaka, o których mowa w ust. 2

pkt 2 i 3, partie pakuje si´, plombuje oraz zaopatruje w etykiety w obecnoÊci kwalifikatora. Nie dotyczy to tej cz´Êci ocenionej partii, którà jej w∏aÊciciel

pozostawia do wysadzenia na w∏asnym polu.

4. Partii sadzeniaków ziemniaka poddawanej ocenie

cech zewn´trznych nadaje si´ numer zgodnie

z przepisami w sprawie oznaczania partii materia∏u siewnego.

2. Ocenie cech zewn´trznych poddaje si´ partie sadzeniaków ziemniaka

1) znajdujàce si´ w zamkni´tych i zaopatrzonych

w etykiety opakowaniach;

2) znajdujàce si´ w opakowaniach otwartych;

3) nieopakowane (partie luzem).

5. Do oceny cech zewn´trznych pobiera si´ losowo

prób´, którà stanowi okreÊlona liczba opakowaƒ

lub odpowiednia masa sadzeniaków, zale˝na od

wielkoÊci ocenianej partii oraz wielkoÊci opakowaƒ

jednostkowych (w tym partii luzem), zgodnie z poni˝szà tabelà

6. Przed przystàpieniem do badaƒ szczegó∏owych

dokonuje si´ pomiaru temperatury otoczenia.

8. Przy przeprowadzaniu badaƒ szczegó∏owych dokonuje si´ w szczególnoÊci obserwacji obecnoÊci

7. Badania szczegó∏owe wykonuje si´ na próbie okreÊlonej w tabeli, którà wysypuje si´ na stó∏ sortowniczy lub plandek´ i dokonuje si´ oceny.

1) ziemi i innych zanieczyszczeƒ;

2) bulw innych odmian;

3) bulw z plamistoÊcià mià˝szu o powierzchni

wi´kszej ni˝ 10 % przekroju poprzecznego;

4) bulw niedojrza∏ych;

5) bulw o nieodpowiednim kalibra˝u;

6) uszkodzeƒ zewn´trznych, w tym mechanicznych i fizjologicznych, oraz bulw niekszta∏tnych;

7) bulw pora˝onych przez Rhizoctonia spp.,

z tym ˝e za bulwy pora˝one uznaje si´ bulwy

a) sadzeniaków elitarnych stopnia przedbazowy (PB/III i PB/II) — o powierzchni pora˝enia powy˝ej 1 %,

b) sadzeniaków elitarnych stopnia bazowy

(B/I i B/II) oraz sadzeniaków kategorii kwalifikowane — o powierzchni pora˝enia powy˝ej 10 %;

8) bulw pora˝onych parchem zwyk∏ym, z tym ˝e

za pora˝one uznaje si´ bulwy

a) sadzeniaków elitarnych stopnia przedbazowy (PB/III i PB/II) — o powierzchni pora˝enia powy˝ej 1 %,

b) sadzeniaków elitarnych stopnia bazowy

(B/I i B/II) oraz sadzeniaków kategorii kwalifikowane — o powierzchni pora˝enia powy˝ej 30 %;

9) bulw z objawami parcha prószystego w stopniu s∏abym, z tym ˝e za pora˝one uznaje si´

bulwy

a) sadzeniaków elitarnych stopnia przedbazowy (PB/III i PB/II) — o powierzchni pora˝enia powy˝ej 1 %,

b) sadzeniaków elitarnych stopnia bazowy

(B/I i B/II) oraz sadzeniaków kategorii kwalifikowane — o powierzchni pora˝enia powy˝ej 30 %;

10) bulw z objawami suchej lub mokrej zgnilizny,

z wy∏àczeniem zgnilizny wywo∏anej przez organizmy kwarantannowe.

9. Podczas przeprowadzania badaƒ szczegó∏owych

dokonuje si´

1) oznaczenia zawartoÊci zanieczyszczeƒ, które

wykonuje si´ przez wysypanie sadzeniaków na

stó∏ sortowniczy, oczyszczenie ich z ziemi, substancji obcych i cz´Êci bulw pozbawionych

oczek; odsortowane zanieczyszczenia wa˝y si´

i oblicza si´ ich procent;

2) wydzielenia i okreÊlenia, przy u˝yciu kalibrownicy o kwadratowych otworach, liczby bulw

nieodpowiadajàcych pod wzgl´dem wymiarów

danemu kalibra˝owi; wydzielone bulwy wa˝y

si´ i oblicza si´ ich procent;

3) wydzielenia bulw wadliwych i posegregowania

ich wed∏ug wad; ka˝dà wydzielonà grup´ bulw

wa˝y si´ oddzielnie i oblicza si´ procent;

Poz. 363

4) okreÊlenia wyst´powania plamistoÊci mià˝szu

przez wydzielenie z pozosta∏ych na stole sortowniczym bulw próby o masie 5 kg i przekrojenie wszystkich bulw z tej próby wzd∏u˝ osi pod∏u˝nej; bulwy pora˝one wybiera si´, wa˝y

i oblicza si´ ich procent;

5) okreÊlenia wyst´powania bulw obcych odmian,

które wydziela si´ w trakcie dokonywania czynnoÊci okreÊlonych w pkt 3 i 4; wydzielone bulwy wa˝y si´ i oblicza si´ ich procent.

10. Je˝eli na badanych bulwach wyst´puje wi´cej ni˝

jedna wada, bierze si´ pod uwag´ t´ wad´, dla której wymagania szczegó∏owe okreÊlajà najni˝szy

stopieƒ tolerancji.

11. W przypadku kalibra˝u bulwy mogà mieç inne rozmiary, ni˝ okreÊlajà wymagania szczegó∏owe, je˝eli odbiorca okreÊli∏ inny kalibra˝.

II. Ocena cech zewn´trznych wysadków roÊlin dwuletnich

1. Ocenie podlegajà

1) ogólny stan zdrowotny zg∏oszonej partii wysadków;

2) czystoÊç odmianowa i gatunkowa;

3) iloÊç wysadków uzyskana z plantacji ocenionej

w pierwszym roku uprawy.

2. Do oceny wydziela si´ okreÊlonà liczb´ prób (jednostek kwalifikacyjnych), które stanowi 100 sztuk

ocenianych wysadków, w szczególnoÊci cebul,

bulw, korzeni i g∏ówek

1) z partii do 4 ton pobiera si´ 1 jednostk´ kwalifikacyjnà;

2) z partii powy˝ej 4 do 10 ton pobiera si´ 2 jednostki kwalifikacyjne;

3) z partii powy˝ej 10 ton pobiera si´ dodatkowo

po 1 jednostce kwalifikacyjnej na ka˝de rozpocz´te 10 ton.

3. Szczegó∏owej oceny dokonuje si´ na wydzielonych jednostkach kwalifikacyjnych przez ocen´

wzrokowà

1) powierzchni zewn´trznej wysadków;

2) powierzchni przekroju wysadków.

4. Do oceny, o której mowa w ust. 3 pkt 2, nale˝y

przekroiç nie mniej ni˝ 10 % wysadków.

5. W przypadku badania dwu lub wi´cej jednostek

kwalifikacyjnych poszczególne wyniki sumuje si´

i oblicza si´ Êrednià arytmetycznà wyst´pujàcych

wad jako reprezentatywnà dla ca∏ej partii.

Za∏àcznik nr 6

OPIS METOD POBIERANIA PRÓB MATERIA¸U SIEWNEGO

I. Pobieranie prób materia∏u siewnego mieszanek nasiennych

1. Próby materia∏u siewnego mieszanek pobiera si´

z partii materia∏u siewnego mieszanek w celu dokonania okresowej oceny laboratoryjnej, a w przypadku mieszanek na cele pastewne — dodatkowo

w celu sprawdzenia jej sk∏adu.

2. Okresowa ocena laboratoryjna mieszanek oraz

sprawdzenie sk∏adu mieszanek polegajà na rozdzieleniu wszystkich sk∏adników mieszanki z dostarczonej do laboratorium próby i wykonaniu

oceny ka˝dego sk∏adnika oddzielnie.

3. Partia materia∏u siewnego mieszanek odmianowych oraz mieszanin odmianowych (mieszaƒców

z∏o˝onych rzepaku i mieszanin technicznych odmian mieszaƒcowych ˝yta) mo˝e mieç maksymalnà mas´ okreÊlonà w metodykach ISTA dla danego gatunku.

4. Partia materia∏u siewnego mieszanek gatunkowych mo˝e mieç maksymalnà mas´, którà stanowi

suma masy wszystkich sk∏adników tej mieszanki

zmieszanych w okreÊlonym stosunku wagowym.

5. Z partii materia∏u siewnego, o którym mowa

w ust. 3, pobiera si´ próby do oceny laboratoryjnej

zgodnie z metodykà ISTA.

6. Do pobierania prób z partii materia∏u siewnego,

o którym mowa w ust. 4, ustala si´ maksymalnà

wielkoÊç tej partii, przyjmujàc wielkoÊç okreÊlonà

w metodykach ISTA dla gatunku, który jest sk∏adnikiem dominujàcym.

7. W przypadku gdy rzeczywista masa partii materia∏u siewnego mieszanki gatunkowej jest wi´ksza,

ni˝ okreÊlajà metodyki ISTA, takà parti´ dzieli si´

na cz´Êci stanowiàce krotnoÊç maksymalnej masy

partii okreÊlonej dla dominujàcego sk∏adnika mieszanki, z której jest pobierana próba.

8. Z ka˝dej cz´Êci partii materia∏u siewnego mieszanki gatunkowej pobiera si´, w liczbie proporcjonalnej do masy tej cz´Êci, próby pierwotne stanowiàce po po∏àczeniu prób´ ogólnà, z której za pomocà

rozdzielacza wydziela si´ prób´ Êrednià o wymaganej masie. Próby pierwotne z partii materia∏u

siewnego znajdujàcej si´ w opakowaniach o masie

1) do 15 kg — pobiera si´ w sposób okreÊlony

w pkt 2.5.1.2 metodyk ISTA, przy czym w przypadku opakowaƒ o masie do 2 kg prób´ pierwotnà stanowi zawartoÊç jednego opakowania;

2) powy˝ej 15 do 100 kg — pobiera si´, stosujàc

metod´ r´cznego pobierania prób, w sposób

okreÊlony w pkt 2.5.1.3 metodyk ISTA, zgodnie

z tabelà 2.1 tych metodyk.

9. Nie pobiera si´ prób do oceny laboratoryjnej z partii materia∏u siewnego mieszanki gatunkowej znajdujàcej si´ w opakowaniach wi´kszych ni˝ 100 kg.

10. Masa próby Êredniej pobieranej do oceny laboratoryjnej dla materia∏u siewnego mieszanek gatunkowych powinna wynosiç dla mieszanek gatunków

1) traw oraz traw z roÊlinami motylkowatymi

drobnonasiennymi — 100 g;

2) roÊlin zbo˝owych oraz roÊlin zbo˝owych z roÊlinami stràczkowymi, z wyjàtkiem bobiku —

300 g;

3) roÊlin zbo˝owych z bobikiem — 600 g.

11. Masa prób Êrednich pobieranych do oceny laboratoryjnej dla materia∏u siewnego mieszanek gatunkowych innych ni˝ wymienione w ust. 10 jest okreÊlona w metodykach ISTA dla dominujàcego

sk∏adnika.

II. Pobieranie prób sadzeniaków ziemniaka do laboratoryjnej oceny zdrowotnoÊci

1. Sposób pobierania prób

1) najpierw pobiera si´ próby pierwotne (cz´Êciowe); prób´ cz´Êciowà stanowi 20 bulw pobranych z jednego miejsca na plantacji;

2) miejsca na plantacji nasiennej, z których majà

byç pobrane próby cz´Êciowe, wyznacza si´

w taki sposób, aby otrzymana z prób cz´Êciowych próba Êrednia by∏a reprezentatywna dla

ca∏ej plantacji, z uwzgl´dnieniem w szczególnoÊci pasów brze˝nych, zag∏´bieƒ, wzniesieƒ;

3) z ka˝dego wyznaczonego miejsca plantacji nasiennej pobiera si´ po jednej bulwie o wielkoÊci

przeci´tnego sadzeniaka spod 20 kolejnych roÊlin z jednej redliny lub spod 10 kolejnych roÊlin

z dwóch sàsiednich redlin.

2. Z plantacji o powierzchni do 10 ha, uznanej w ocenie polowej jako plantacja sadzeniaków ziemniaka

kategorii

1) elitarne — pobiera si´ prób´ Êrednià wielkoÊci

240 bulw (12 prób cz´Êciowych);

2) kwalifikowane — pobiera si´ prób´ Êrednià

wielkoÊci 120 bulw (6 prób cz´Êciowych).

3. Plantacje o powierzchni powy˝ej 10 ha dzieli si´ na

cz´Êci po 10 ha i z ka˝dej cz´Êci pobiera si´ próby

w sposób okreÊlony w ust. 2; dla plantacji o wielkoÊci n x 10 ha prób´ Êrednià stanowi odpowiednio n x 240 albo n x 120 bulw.

4. W przypadku pobierania prób z przechowalni lub

kopców próby cz´Êciowe pobiera si´, zgodnie

z ust. 2 i 3, z ró˝nych miejsc w przechowalni lub

ró˝nych kopców, w których przechowuje si´ sadzeniaki pochodzàce z ocenionej plantacji nasiennej.

5. W przypadku pobierania prób w czasie kopania

bulw próbobiorca powinien byç obecny podczas

kopania ca∏ej plantacji. Pobrana próba powinna

byç reprezentatywna dla ocenianej plantacji.

6. Pobieranie prób do oceny laboratoryjnej powinno

odbywaç si´

Poz. 363

3) dla odmian póênych — nie wczeÊniej ni˝ dnia

20 sierpnia.

7. Terminy pobierania prób bulw ziemniaka do oceny

laboratoryjnej ustala si´ z zainteresowanymi podmiotami.

2) dla odmian Êrednio wczesnych — nie wczeÊniej

ni˝ dnia 1 sierpnia;

8. Prób´ cz´Êciowà stanowi 20 bulw pobranych z kolejnych 20 roÊlin w rz´dzie albo po 10 roÊlin

z dwóch sàsiednich rz´dów, pobierajàc jednà bulw´ wielkoÊci Êredniego sadzeniaka spod pojedynczej roÊliny bez wyrywania jej.

9. Z plantacji o powierzchni do 10 ha, na której jest

wytwarzany materia∏ siewny ziemniaka kategorii

1) elitarny — pobiera si´ 240 bulw (12 prób cz´Êciowych);

1) dla odmian wczesnych — nie wczeÊniej ni˝ dnia

10 lipca;

2) kwalifikowany — pobiera si´ 120 bulw (6 prób cz´Êciowych).

10. Próby cz´Êciowe pobiera si´ z miejsc reprezentujàcych ca∏à plantacj´ wed∏ug poni˝szego schematu

miejsce pobrania jednej próby cz´Êciowej

III. Automatyczny sposób pobierania prób materia∏u

siewnego

1. Automatyczny próbobierz sk∏ada si´ w szczególnoÊci z

1) urzàdzenia pobierajàcego próby pierwotne;

2) przewodu ∏àczàcego urzàdzenie pobierajàce

próby pierwotne z pojemnikiem na prób´ ogólnà;

3) pojemnika na prób´ ogólnà;

4) urzàdzenia sterujàcego.

2. Urzàdzenie pobierajàce próby pierwotne powinno

zapewniaç pobieranie próby z ca∏ego przekroju strumienia nasion, w szczególnoÊci mieç konstrukcj´

1) zaworu dwudro˝nego odwracajàcego ca∏y strumieƒ nasion albo

2) szufladki wsuwanej do strumienia nasion i wysuwanej z niego, albo

3) sta∏ej szczeliny, na której jest odwracany strumieƒ nasion, albo

4) ruchomej szczeliny przechodzàcej przez ca∏y

przekrój strumienia nasion.

3. Automatyczny próbobierz powinien w szczególnoÊci mieç

1) urzàdzenie pobierajàce próby pierwotne, po∏àczone z pojemnikiem na próby ogólne w sposób uniemo˝liwiajàcy przerwanie strumienia

nasion lub zatrzymywanie si´ nasion oraz wykluczajàcy mo˝liwoÊç dosypania lub zamiany

nasion przez osoby postronne;

2) konstrukcj´ wszystkich cz´Êci umo˝liwiajàcà ∏atwe i dok∏adne czyszczenie;

3) mo˝liwoÊç regulacji i ustawieƒ dostosowujàcych do poszczególnych gatunków, których dokonuje wy∏àcznie próbobiorca;

4) pojemniki na próby ogólne, które

a) oznacza si´ numerem partii materia∏u siewnego, z której jest pobierana próba, w sposób wykluczajàcy pomy∏ki,

b) sà wykonane z przezroczystych materia∏ów

albo sà wyposa˝one w przezroczyste okienko

umo˝liwiajàce zaobserwowanie ewentualnych ró˝nic w barwie i wielkoÊci nasion lub

wyst´powanie nasion innych gatunków;

5) urzàdzenie sterujàce umo˝liwiajàce regulacj´

a) pobierania prób pierwotnych z minimalnà

cz´stotliwoÊcià nie mniejszà ni˝ liczba prób

pierwotnych dla masy danej partii okreÊlona

w metodykach ISTA,

b) uzyskania próby ogólnej o wielkoÊci okreÊlonej w wymaganiach szczegó∏owych.

4. Automatyczny próbobierz instaluje si´ w ciàgu

technologicznym przygotowujàcym materia∏ siewny do obrotu, mo˝liwie najbli˝ej urzàdzenia s∏u˝àcego do nape∏niania opakowaƒ lub silosów, prostopadle do strumienia nasion, a w przypadku gdy wynika to z konstrukcji próbobierza — pod kàtem 45°.

Poz. 363

5. Próby materia∏u siewnego pobrane przy u˝yciu automatycznego próbobierza spe∏niajàcego warunki,

o których mowa w ust. 1—4, sà zgodne z metodykami ISTA1).

6. Urzàdzenia sterujàce s∏u˝àce do ustawiania w∏aÊciwych parametrów automatycznego próbobierza

oraz pojemnik na prób´ ogólnà powinny byç dost´pne wy∏àcznie dla próbobiorcy.

7. Automatyczny sposób pobierania prób materia∏u

siewnego mo˝e odbywaç si´ wy∏àcznie przy u˝yciu automatycznego próbobierza dopuszczonego

do stosowania po uprzednim wykonaniu badaƒ

porównawczych polegajàcych na porównaniu wyników oceny laboratoryjnej przeprowadzonej na

próbach pobranych automatycznie z nie mniej ni˝

10 partii oraz równolegle na próbach pobranych

z tych partii zgodnie z metodykami ISTA.

8. Badania porównawcze prób, o których mowa

w ust. 7, obejmujà czystoÊç analitycznà, zawartoÊç

innych nasion w sztukach oraz zdolnoÊç kie∏kowania. Badania wykonuje urz´dowe laboratorium.

9. Automatyczny próbobierz mo˝e byç stosowany,

je˝eli wyniki badaƒ porównawczych prób pobranych w sposób automatyczny oraz prób pobranych zgodnie z metodykami ISTA, w zakresie czystoÊci analitycznej, zawartoÊci innych nasion

w sztukach oraz zdolnoÊci kie∏kowania, sà zgodne

w nie mniej ni˝ 70 % dla wszystkich trzech parametrów ∏àcznie.

10. Przy sprawdzaniu automatycznego próbobierza

przed jego zastosowaniem uwzgl´dnia si´

1) opis techniczny zawierajàcy typ urzàdzenia,

z wyszczególnieniem opisu urzàdzenia pobierajàcego próby pierwotne;

2) szczegó∏owy opis sposobu post´powania podczas eksploatacji;

3) imi´ i nazwisko osoby odpowiedzialnej za prawid∏owà eksploatacj´.

11. Stanowisko obs∏ugi automatycznego próbobierza

wyposa˝a si´ w zredagowanà w sposób jasny

i precyzyjny instrukcj´ obs∏ugi oraz ksià˝k´ do zapisywania danych zwiàzanych z bie˝àcà pracà, regulacjà, naprawami i konserwacjà oraz przerwami

w pracy próbobierza, a tak˝e kontrolà pracy urzàdzenia, z podaniem opisu prowadzonych dzia∏aƒ,

daty i czasu ich trwania.

12. Prawid∏owoÊç pracy automatycznego próbobierza

sprawdza si´ przynajmniej raz w roku. Przepisy

ust. 7—9 stosuje si´ odpowiednio.

———————

1) Do automatycznego sposobu pobierania prób materia∏u

siewnego ma zastosowanie „Protokó∏ automatycznego

pobierania prób i jego zatwierdzania” opracowany

przez Komitet Tworzenia Partii i Pobierania Prób ISTA

w 1998 r.

chodzi do punktu nr 656. Dalej biegnie w kierunku po∏udniowo-zachodnim, po granicy

z dzia∏kà nr 1/85, przez punkty nr: 655 i 552 do

punktu nr 551. Tu zmienia kierunek na pó∏nocno-zachodni i biegnie przez punkty nr

146, 686, 145, 144, 143, po granicy z dzia∏kami nr: 1/61 i 1/78, do punktu nr 142. Dalej biegnie w kierunku pó∏nocno-zachodnim przez

punkty nr: 141, 140, 139, 138, 137 do punktu

nr 136, w którym zmienia kierunek na pó∏nocny, i biegnie przez punkty nr: 135 i 134, po

granicy z dzia∏kà nr 1/22, do punktu nr 133.

Od punktu nr 133 biegnie w kierunku pó∏nocnym przez punkt nr 132 do punktu nr 131, pokrywajàc si´ na tym odcinku z granicà dzia∏ki

nr 1/23. W punkcie nr 131 granica za∏amuje

si´ w kierunku pó∏nocno-wschodnim i biegnie przez punkty nr: 159, 160, 161, po granicy

z dzia∏kà nr 1/82, do punktu nr 162, od którego rozpocz´to opis.”,

cinku mi´dzy punktami nr: 144, 143, 142, 141

i 140 tworzy granic´ z dzia∏kà nr 2/18. Od

punktu nr 140 granica biegnie wzd∏u˝

ul. Spacerowej w kierunku pó∏nocno-zachodnim przez punkty nr: 76, 75, 74, 139, 73, 72,

71, 70, 69, 68, 103 do punktu nr 43, od którego rozpocz´to opis.”,

— na koƒcu dodaje si´ opis granic i terenu

Kompleksu nr 4 w brzmieniu

„Kompleks nr 4

Obr´b ewidencyjny 7 — S∏upiec, karta mapy 16

Opis granicy rozpocz´to od punktu nr 162.

Od punktu nr 162 granica biegnie w kierunku

po∏udniowo-wschodnim przez punkty nr

670, 163, 667, 164, 165, 166 do punktu nr 167.

Tu za∏amuje si´ w kierunku po∏udniowo-zachodnim i biegnie do punktu nr 168, gdzie

ponownie za∏amuje si´ w kierunku po∏udniowo-wschodnim, i biegnie przez punkty nr

169, 170, 171, 172, po granicy z dzia∏kà

nr 1/82, do punktu nr 715. W punkcie nr 715

za∏amuje si´ w kierunku po∏udniowo-zachodnim i biegnie do punktu nr 714, gdzie zmienia

kierunek na po∏udniowo-wschodni, i biegnie

po granicy z dzia∏kà nr 1/90 do punktu nr 658.

Tu skr´ca w kierunku po∏udniowo-zachodnim i biegnie do punktu nr 657, w którym za∏amuje si´ w kierunku po∏udniowym, i do-

Poz. 362 i 363

b) w opisie granic i terenu Podstrefy Praszka

— w zdaniu czwartym wyraz „148/7” zast´puje

si´ wyrazem „148/17”,

— w zdaniu siódmym wyraz „Gdaƒska” zast´puje si´ wyrazem „Gaƒska”.