Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 lutego 2007 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo atomowe
Table of Provisions (212)
Statutory Text (212 Articles)
1.
Ustawa określa
1)
działalność w zakresie pokojowego wykorzystywania energii atomowej związaną z rzeczywistym
i potencjalnym narażeniem na promieniowanie jonizujące od sztucznych źródeł promieniotwórczych,
materiałów jądrowych, urządzeń wytwarzających promieniowanie jonizujące, odpadów promieniotwórczych
i wypalonego paliwa jądrowego;
2)
obowiązki kierownika jednostki organizacyjnej wykonującej tę działalność;
3)
organy właściwe w sprawach bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej;
4)
zasady odpowiedzialności cywilnej za szkody jądrowe;
5)
zasady wypełniania zobowiązań międzynarodowych, w tym w ramach Unii Europejskiej,
dotyczących bezpieczeństwa jądrowego, ochrony przed promieniowaniem jonizującym oraz
zabezpieczeń materiałów jądrowych i kontroli technologii jądrowych.
2.
Ustawa określa także kary pieniężne za naruszenie przepisów dotyczących bezpieczeństwa
jądrowego i ochrony radiologicznej oraz tryb ich nakładania.
3.
Ustawę stosuje się również do działalności wykonywanej w warunkach zwiększonego, w
wyniku działania człowieka, narażenia na naturalne promieniowanie jonizujące.
4.
Ustawa ponadto określa zasady monitorowania skażeń promieniotwórczych i reguluje działania
podejmowane w przypadku zdarzeń radiacyjnych, jak również w przypadku długotrwałego
narażenia w następstwie zdarzenia radiacyjnego lub działalności wykonywanej w przeszłości.
5.
Ustawa określa również szczególne zasady ochrony osób przed zagrożeniami wynikającymi
ze stosowania promieniowania jonizującego w celach medycznych.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 6 pkt 3, art. 25 pkt 2, art. 28 pkt 1, art. 33 ust. 5, art. 45, art. 62 ust.
4 pkt 1 i 3 oraz art. 120 ust. 2 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie
art. 6 pkt 3, art. 25 pkt 2, art. 28 pkt 1, art. 33 ust. 21, art. 45, art. 62 ust.
4 pkt 1 i 3 oraz art. 120 ust. 2 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez 18 miesięcy od
dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Wykonywanie działalności, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, jest dopuszczalne
po zastosowaniu określonych w przepisach środków dla zapewnienia bezpieczeństwa oraz
ochrony życia i zdrowia ludzi, jak również bezpieczeństwa mienia i ochrony środowiska.
1.
Podmioty prowadzące w dniu wejścia w życie ustawy działalność związaną z narażeniem
na promieniowanie jonizujące w celach medycznych, o której mowa w
1)
art. 33d ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, są obowiązane, do dnia 31 grudnia 2005 r.,
do uzyskania zgody na wykonywanie tej działalności;
2)
art. 33e ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, są obowiązane, do dnia 31 grudnia 2006 r.,
do uzyskania zgody na wykonywanie tej działalności.
2.
Zezwolenia na uruchamianie i stosowanie aparatów rentgenowskich o energii promieniowania
do 300 keV w celach medycznych wydane na podstawie dotychczasowych przepisów stają
się odpowiednio zezwoleniami na uruchamianie i stosowanie aparatów rentgenowskich
do celów diagnostyki medycznej, radiologii zabiegowej, radioterapii powierzchniowej
i radioterapii schorzeń nienowotworowych w rozumieniu niniejszej ustawy.
3.
Uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej w pracowniach rentgenowskich stosujących
aparaty rentgenowskie o energii promieniowania do 300 keV w celach medycznych nadane
na podstawie dotychczasowych przepisów stają się uprawnieniami inspektora ochrony
radiologicznej w pracowniach stosujących aparaty rentgenowskie do celów diagnostyki
medycznej, radiologii zabiegowej, radioterapii powierzchniowej i radioterapii schorzeń
nienowotworowych w rozumieniu niniejszej ustawy.
Kierownik jednostki organizacyjnej wykonującej działalność ze źródłem wysokoaktywnym,
na którą wydano zezwolenie do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, z wyjątkiem
działalności polegającej na składowaniu lub przechowywaniu źródła wysokoaktywnego
przez państwowe przedsiębiorstwo użyteczności publicznej, o którym mowa w art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, oraz działalności polegającej na transporcie takiego źródła, zawrze, do dnia 31
grudnia 2007 r., umowę, o której mowa w art. 5 ust. 5a pkt 1 lub 2 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
W rozumieniu niniejszej ustawy użyte określenia oznaczają
1)
audyt kliniczny - systematyczną kontrolę lub przegląd medycznych procedur radiologicznych,
mające na celu polepszenie jakości udzielanych pacjentowi świadczeń zdrowotnych poprzez
usystematyzowaną analizę, w ramach której praktyka, procedury i wyniki radiologiczne
są porównywane z uznanymi standardami oraz, w razie konieczności, modyfikację dotychczasowego
postępowania lub wprowadzenie nowych standardów;
2)
bezpieczeństwo jądrowe - stan osiągany przez całokształt przedsięwzięć organizacyjnych
i technicznych podejmowanych w celu zapobiegania powstaniu niekontrolowanej samopodtrzymującej
się reakcji rozszczepienia jądrowego związanej z działalnością z materiałami jądrowymi
oraz ograniczania jej skutków;
3)
dawka graniczna - wartość dawki promieniowania jonizującego, wyrażoną jako dawka skuteczna
lub równoważna, dla określonych osób, pochodzącą od kontrolowanej działalności zawodowej,
której, poza przypadkami przewidzianymi w ustawie, nie wolno przekroczyć;
4
dawka pochłonięta - dawkę pochłoniętą określoną w załączniku nr 1 do ustawy;
5
dawka równoważna - dawkę równoważną określoną w załączniku nr 1 do ustawy;
6
dawka skuteczna (efektywna) - dawkę skuteczną (efektywną) określoną w załączniku nr
1 do ustawy;
7)
działania interwencyjne - działania, które zapobiegają narażeniu lub zmniejszają narażenie
ludzi w wyniku zdarzenia radiacyjnego, polegające na oddziaływaniu na źródło promieniowania
jonizującego, źródło skażeń promieniotwórczych, drogi rozprzestrzeniania tych skażeń
oraz na ludzi;
7a
jednostka ochrony zdrowia - zakłady opieki zdrowotnej oraz inne podmioty i osoby,
udzielające świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej
(Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89) z wykorzystaniem promieniowania jonizującego;
8)
jednostka organizacyjna - każdy podmiot wykonujący działalność związaną z narażeniem;
9)
likwidacja obiektu jądrowego - doprowadzenie obiektu lub urządzenia do stanu niewymagającego
ograniczeń z punktu widzenia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej w wykonywaniu
dowolnej działalności;
10)
likwidacja składowiska odpadów promieniotwórczych lub składowiska wypalonego paliwa
jądrowego - doprowadzenie terenu, na którym znajduje się składowisko odpadów promieniotwórczych
lub składowisko wypalonego paliwa jądrowego, do stanu niewymagającego ograniczeń z
punktu widzenia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej w wykonywaniu dowolnej
działalności;
11)
materiał jądrowy - rudy, materiały wyjściowe (źródłowe) lub specjalne materiały rozszczepialne,
o których mowa w art. 197 Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, zwanego dalej „Traktatem Euratom”;
12)
medycyna nuklearna - wszelką działalność diagnostyczną związaną z podawaniem pacjentom
produktów radiofarmaceutycznych, a także z zabiegami terapeutycznymi przy użyciu produktów
radiofarmaceutycznych;
13)
medyczna procedura radiologiczna - opis czynności niezbędnych do przeprowadzenia badania
lub zabiegu z wykorzystaniem promieniowania jonizującego w celu postawienia diagnozy
bądź leczenia;
14)
medyczny wypadek radiologiczny - niezamierzone wydarzenie/takie jak błąd w obsłudze
urządzenia radiologicznego, awaria urządzenia radiologicznego lub przerwa w jego działaniu,
a także inne nieszczęśliwe zdarzenie, którego konsekwencje nie mogą być pominięte
z punktu widzenia ochrony radiologicznej pacjenta;
15)
narażenie - proces, w którym organizm ludzki podlega działaniu promieniowania jonizującego;
16)
narażenie wyjątkowe - narażenie osoby uczestniczącej w usuwaniu skutków zdarzenia
radiacyjnego lub w działaniach interwencyjnych, w czasie których może ona otrzymać
dawkę przekraczającą wartość rocznej dawki granicznej dla pracowników;
17)
obiekt jądrowy - obiekt lub urządzenie przeznaczone do wytwarzania, stosowania, przetwarzania,
wzbogacania izotopowego, przechowywania, składowania materiału jądrowego w ilości
umożliwiającej zrealizowanie samopodtrzymującej się reakcji rozszczepienia jądrowego,
w szczególności elektrownie, elektrociepłownie i ciepłownie z energetycznymi reaktorami
jądrowymi oraz badawcze, doświadczalne i inne reaktory jądrowe - od rozpoczęcia budowy
do zakończenia likwidacji;
18)
objętość tarczowa - objętość guza nowotworowego lub innych tkanek, które są napromieniane
w celu osiągnięcia planowanego efektu terapeutycznego;
19)
ochrona fizyczna - całokształt przedsięwzięć organizacyjnych i technicznych, mających
na celu skuteczne zabezpieczenie materiałów jądrowych przed kradzieżą lub aktami terroru,
dywersji i sabotażu;
20)
ochrona radiologiczna - zapobieganie narażeniu ludzi i skażeniu środowiska, a w przypadku
braku możliwości zapobieżenia takim sytuacjom - ograniczenie ich skutków do poziomu
tak niskiego, jak tylko jest to rozsądnie osiągalne, przy uwzględnieniu czynników
ekonomicznych, społecznych i zdrowotnych;
21)
ochrona radiologiczna pacjenta - zespół czynności i ograniczeń zmierzających do zminimalizowania
narażenia pacjenta na promieniowanie jonizujące, które nie będzie nadmiernie utrudniało
lub uniemożliwiało uzyskania pożądanych i uzasadnionych informacji diagnostycznych
lub efektów leczniczych;
22)
odpady promieniotwórcze - odpady stałe, ciekłe lub gazowe, zawierające substancje
promieniotwórcze lub skażone tymi substancjami, których wykorzystanie jest niecelowe
lub niemożliwe, zakwalifikowane do kategorii odpadów wymienionych w art. 47; niniejsza
definicja nie ma zastosowania do art. 62;
23)
ogranicznik dawki (limit użytkowy dawki) - ograniczenie przewidywanych dawek indywidualnych,
które mogą pochodzić od określonego źródła promieniowania jonizującego, uwzględnione
podczas planowania ochrony radiologicznej w celach związanych z optymalizacją;
24
postępowanie z odpadami promieniotwórczymi - wszelkie działania związane z przetwarzaniem,
przemieszczaniem, przechowywaniem lub składowaniem odpadów promieniotwórczych, włącznie
z usuwaniem skażeń promieniotwórczych i likwidacją obiektu;
25)
postępowanie z wypalonym paliwem jądrowym - wszelkie działania włącznie z likwidacją
obiektu, związane z przerobem, przemieszczaniem, przechowywaniem lub składowaniem
wypalonego paliwa jądrowego;
26)
poziom interwencyjny - liczbową wartość dawki skutecznej lub równoważnej możliwej
do uniknięcia albo poziom zawartości izotopów promieniotwórczych w żywności, wodzie
przeznaczonej do spożycia przez ludzi i środkach żywienia zwierząt, których możliwość
przekroczenia oznacza konieczność rozważenia podjęcia określonych działań interwencyjnych;
27)
poziomy referencyjne - dawki promieniowania jonizującego na powierzchnię skóry w badaniach
rentgenodiagnostycznych lub poziomy aktywności - w przypadku podawania pacjentom produktów
radiofarmaceutycznych, dotyczące badań typowych pacjentów, dla poszczególnych kategorii
urządzeń radiologicznych; poziomy referencyjne nie mogą być przekraczane w przypadku
powszechnie stosowanych medycznych procedur radiologicznych, jeżeli stosuje się właściwe
sposoby postępowania i urządzenia techniczne; poziomy referencyjne mogą być przekraczane
w przypadku istnienia istotnych wskazań klinicznych;
28)
pracodawca zewnętrzny - pracodawcę zatrudniającego pracowników, o których mowa w art.
17 ust. 1 pkt 1, prowadzących dowolną działalność na terenie kontrolowanym u innego
pracodawcy;
29)
pracownik - pracownika w rozumieniu przepisów Prawa pracy, osobę wykonującą pracę
na podstawie innej niż stosunek pracy, jak również osobę wykonującą działalność na
własny rachunek, którzy w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące mogą otrzymać
dawki przekraczające wartości dawek granicznych określonych dla osób z ogółu ludności;
30)
pracownik zewnętrzny - pracownika, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1, zatrudnionego
przez pracodawcę zewnętrznego lub wykonującego działalność na własny rachunek, prowadzącego
dowolną działalność na terenie kontrolowanym, za który nie jest odpowiedzialny ani
on, ani jego pracodawca;
31)
praktykant - osobę odbywającą szkolenie lub praktykę w jednostce organizacyjnej w
celu uzyskania określonych umiejętności;
32)
program bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej - system działań gwarantujący
spełnienie określonych wymagań bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej,
w zależności od prowadzonej działalności;
33)
promieniowanie jonizujące - promieniowanie składające się z cząstek bezpośrednio lub
pośrednio jonizujących albo z obu rodzajów tych cząstek lub fal elektromagnetycznych
o długości do 100 nm (nanometrów);
34)
promieniowanie naturalne - promieniowanie jonizujące emitowane ze źródeł pochodzenia
naturalnego ziemskiego i kosmicznego;
35)
przechowalnik wypalonego paliwa jądrowego - obiekt jądrowy przeznaczony do bezpiecznego,
stabilnego i chronionego przechowywania wypalonego paliwa jądrowego po jego wyładowaniu
z reaktora lub basenu przy reaktorze, a przed przekazaniem do przerobu lub składowania
w charakterze odpadu promieniotwórczego;
36)
przechowywanie odpadów promieniotwórczych lub wypalonego paliwa jądrowego - magazynowanie
odpadów promieniotwórczych lub wypalonego paliwa jądrowego z zamiarem ponownego ich
wydobycia w celu przetworzenia lub przerobu albo składowania;
37)
przerób wypalonego paliwa jądrowego - proces lub działanie zmierzające do wydobycia
części lub wszystkich izotopów promieniotwórczych z wypalonego paliwa jądrowego w
celu ich dalszego wykorzystania;
38)
przetwarzanie materiałów jądrowych - proces lub działanie zmierzające do zmiany postaci
fizycznej lub chemicznej (konwersja) materiału jądrowego, począwszy od konwersji rudy
uranu lub toru, aż do uzyskania materiału w postaci paliwa jądrowego lub dowolnej
postaci, nadającej się do innych zastosowań tych materiałów, w tym przerób wypalonego
paliwa jądrowego oraz przetwarzanie odpadów promieniotwórczych zawierających materiały
jądrowe;
39)
przetwarzanie odpadów promieniotwórczych - proces lub działanie zmierzające do minimalizacji
objętości odpadów, segregację odpadów według kategorii oraz przygotowanie ich do transportu
lub składowania;
40)
radiologia zabiegowa - wszelkie procedury lecznicze i diagnostyczne dokonywane poprzez
skórę pacjenta lub w inny sposób, wykonywane w znieczuleniu miejscowym lub znieczuleniu
ogólnym oraz przy użyciu obrazowania fluoroskopowego dla lokalizacji zmiany chorobowej
i dla monitorowania medycznej procedury radiologicznej, a także kontroli i dokumentowania
terapii;
41)
radioterapia - wszelką działalność terapeutyczną związaną z wykorzystaniem urządzeń
radiologicznych, w tym
a)
terapię powierzchniową dla leczenia nowotworów położonych w skórze człowieka oraz
terapię głęboką dla leczenia nowotworów i ewentualnie niektórych innych zmian chorobowych
położonych w narządach i tkankach o innej lokalizacji (teleradioterapia),
b)
wprowadzanie źródła izotopowego bezpośrednio do narządów wewnętrznych śródtkankowo,
dojamowo, lub umieszczanie go na powierzchni ciała pacjenta (brachyterapia),
c)
zamierzone wprowadzenie do ustroju terapeutycznych ilości produktów radiofarmaceutycznych;
42)
rentgenodiagnostyka - wszelką działalność diagnostyczną związaną z wykorzystaniem
aparatów rentgenowskich;
43)
skażenie promieniotwórcze - skażenie przedmiotów, pomieszczeń, środowiska lub osób
przez niepożądaną obecność substancji promieniotwórczych, przy czym w szczególnym
przypadku ciała ludzkiego obejmuje zarówno skażenie zewnętrzne, jak i skażenie wewnętrzne,
niezależnie od drogi wniknięcia substancji promieniotwórczej do organizmu;
44)
składowanie odpadów promieniotwórczych lub wypalonego paliwa jądrowego - złożenie
odpadów promieniotwórczych lub wypalonego paliwa jądrowego w obiekcie do tego przeznaczonym
bez zamiaru ponownego ich wydobycia;
45)
substancja promieniotwórcza - substancję zawierającą jeden lub więcej izotopów promieniotwórczych
o takiej aktywności lub stężeniu promieniotwórczym, które nie mogą być pominięte z
punktu widzenia ochrony radiologicznej;
46)
system zarządzania jakością - zespół systematycznie planowanych i wykonywanych działań,
koniecznych dla wystarczającego zapewnienia, że dana struktura, układ lub ich części
składowe bądź procedury będą działać w sposób zadowalający, spełniając wymagania określone
w przepisach wydanych na podstawie art. 33c ust. 9 pkt 2;
47)
szkoda dla zdrowia człowieka - oszacowane ryzyko skrócenia długości i pogorszenia
jakości życia ludzi w następstwie narażenia na promieniowanie jonizujące; obejmuje
straty wynikające ze skutków somatycznych, nowotworów i poważnych zaburzeń genetycznych;
48)
teren kontrolowany - teren o kontrolowanym dostępie, objęty specjalnymi przepisami
mającymi na celu ochronę przed promieniowaniem jonizującym lub rozprzestrzenianiem
się skażeń promieniotwórczych;
49)
teren nadzorowany - teren objęty specjalnym nadzorem, w celu ochrony przed promieniowaniem
jonizującym;
49a
typ zamkniętego źródła promieniotwórczego - oznaczenie katalogowe źródła lub zespół
cech konstrukcyjnych i parametrów fizycznych charakteryzujących punktowe, powierzchniowe
oraz liniowe źródło promieniotwórcze, w tym rodzaj wykorzystywanego promieniowania
jonizującego;
50)
urządzenia radiologiczne - źródła promieniowania jonizującego lub urządzenia służące
do detekcji promieniowania jonizującego, wykorzystywane do celów leczniczych lub diagnostycznych;
51)
wypalone paliwo jądrowe - paliwo jądrowe, które zostało napromieniowane w rdzeniu
reaktora oraz na stałe usunięte z rdzenia;
52)
wzbogacanie izotopowe - proces polegający na rozdzielaniu izotopów uranu w celu zwiększenia
zawartości uranu 235 w produkcie wyjściowym;
53)
zagrożenie (narażenie potencjalne) - narażenie, które może nastąpić, przy czym prawdopodobieństwo
jego wystąpienia i wielkość mogą być zawczasu oszacowane;
54)
zamknięcie składowiska odpadów promieniotwórczych lub składowiska wypalonego paliwa
jądrowego - zaprzestanie dostarczania odpadów promieniotwórczych lub wypalonego paliwa
jądrowego do składowiska, na podstawie decyzji właściwego organu, oraz wykonanie wszelkich
prac koniecznych dla zapewnienia bezpieczeństwa składowiska;
54a
zamknięte źródło promieniotwórcze - źródło promieniotwórcze o takiej budowie, która
w warunkach określonych dla jego stosowania uniemożliwia przedostanie się do środowiska
zawartej w nim substancji promieniotwórczej;
55)
zdarzenie radiacyjne - sytuację związaną z zagrożeniem, wymagającą podjęcia pilnych
działań w celu ochrony pracowników lub ludności;
55a
źródło niekontrolowane - zamknięte źródło promieniotwórcze zawierające izotop promieniotwórczy,
którego aktywność w chwili wykrycia źródła przekracza wartość poziomu progowego aktywności
źródła niekontrolowanego podaną w załączniku nr 2 do ustawy, a które nie zostało objęte
nadzorem i kontrolą w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej przez
organy dozoru jądrowego albo zostało nimi objęte, ale kontrola i nadzór nad tym źródłem
zostały utracone, w szczególności z powodu porzucenia, zaginięcia, kradzieży albo
niezgodnego z prawem przekazania źródła;
56)
źródło promieniotwórcze - substancję promieniotwórczą przygotowaną do wykorzystywania
jej promieniowania jonizującego;
57)
źródło promieniowania jonizującego - źródło promieniotwórcze, urządzenie zawierające
takie źródło, urządzenie wytwarzające promieniowanie jonizujące lub urządzenie emitujące
substancje promieniotwórcze;
58
źródło wysokoaktywne - zamknięte źródło promieniotwórcze zawierające izotop promieniotwórczy,
którego aktywność w momencie wytworzenia źródła albo, jeżeli wartość ta nie jest znana,
w momencie jego wprowadzenia do obrotu jest równa wartości poziomu progowego aktywności
źródła wysokoaktywnego podanej w załączniku nr 2 do ustawy lub wyższa od niej.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 12 ust. 2 i 3, art. 15 ust. 3, art. 25 pkt 1, art. 46, art. 63 ust. 3 i art.
121 ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych na podstawie art. 12
ust. 2 i 3, art. 25 pkt 1, art. 33c ust. 9, art. 33d ust. 5, art. 33e ust. 6, art.
33g ust. 15, art. 46, art. 63 ust. 3 i art. 121 ust. 3 w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, jednak nie dłużej niż przez 18 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy.
1.
Do źródeł wysokoaktywnych, na działalność z którymi wydano zezwolenie do dnia wejścia
w życie niniejszej ustawy, przepisy art. 43b ust. 1 pkt 1 i 4 oraz ust. 2 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się od dnia 1 stycznia 2008 r.
2.
Kierownik jednostki organizacyjnej wytwarzającej źródła wysokoaktywne nie ma obowiązku
spełnienia wymagań, o których mowa w art. 43a ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w stosunku do źródeł wytworzonych przed dniem
wejścia w życie niniejszej ustawy.
3.
Kierownik jednostki organizacyjnej, która dostarcza lub udostępnia innej jednostce
organizacyjnej źródło wysokoaktywne przywiezione spoza terytorium Unii Europejskiej,
nie ma obowiązku spełnienia wymagań, o których mowa w art. 43a ust. 2 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w stosunku do źródeł przywiezionych na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
4.
Do dnia 31 grudnia 2007 r. kierownik jednostki organizacyjnej wykonującej działalność
ze źródłem wysokoaktywnym, na którą wydano zezwolenie do dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy, z wyjątkiem działalności polegającej na składowaniu lub przechowywaniu źródła
wysokoaktywnego przez państwowe przedsiębiorstwo użyteczności publicznej, o którym
mowa w art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, oraz działalności polegającej na transporcie takiego źródła, o ile to możliwe
1)
dołączy do źródła wysokoaktywnego dokument identyfikujący to źródło i jego typ;
2)
oznaczy obudowę źródła wysokoaktywnego i pojemnik źródła symbolem promieniowania jonizującego,
którego wzór określa załącznik nr 3 do ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
1.
Wykonywanie działalności związanej z narażeniem, polegającej na
1)
wytwarzaniu, przetwarzaniu, przechowywaniu, składowaniu, transporcie lub stosowaniu
materiałów jądrowych, źródeł i odpadów promieniotwórczych oraz wypalonego paliwa jądrowego
i obrocie nimi, a także na wzbogacaniu izotopowym,
2)
budowie, rozruchu, próbnej i stałej eksploatacji oraz likwidacji obiektów jądrowych,
3)
budowie, eksploatacji, zamknięciu i likwidacji składowisk odpadów promieniotwórczych
i składowisk wypalonego paliwa jądrowego oraz budowie i eksploatacji przechowalników
wypalonego paliwa jądrowego,
4)
produkowaniu, instalowaniu, stosowaniu i obsłudze urządzeń zawierających źródła promieniotwórcze
oraz obrocie tymi urządzeniami,
5)
uruchamianiu i stosowaniu urządzeń wytwarzających promieniowanie jonizujące,
6)
uruchamianiu pracowni, w których mają być stosowane źródła promieniowania jonizującego,
w tym pracowni rentgenowskich,
7)
zamierzonym dodawaniu substancji promieniotwórczych w procesie produkcyjnym wyrobów
powszechnego użytku i wyrobów medycznych, obrocie tymi wyrobami oraz przywozie na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wywozie z tego terytorium wyrobów powszechnego
użytku i wyrobów medycznych, do których dodano substancje promieniotwórcze,
8)
zamierzonym podawaniu substancji promieniotwórczych ludziom i zwierzętom w celu medycznej
lub weterynaryjnej diagnostyki, leczenia lub badań naukowych - wymaga zezwolenia albo
zgłoszenia w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, z zastrzeżeniem
art. 6 pkt 1.
2.
Działalność polegająca na dodawaniu substancji promieniotwórczych do żywności, zabawek,
osobistych ozdób lub kosmetyków oraz przywozie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
i wywozie z tego terytorium takich wyrobów jest zabroniona.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1.
Wniosek o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności, o której mowa w art. 4 ust.
1, zawiera
1)
oznaczenie jednostki organizacyjnej ubiegającej się o wydanie zezwolenia, jej siedzibę
i adres;
2)
w przypadku przedsiębiorców - numer w rejestrze przedsiębiorców;
3)
określenie rodzaju, zakresu i miejsca wykonywania działalności związanej z narażeniem.
1a
Do wniosku dołącza się dokumenty wymienione w przepisach wydanych na podstawie art.
6 pkt 2.
2.
Złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności, o której mowa w
art. 4 ust. 1, albo zgłoszenia wykonywania tej działalności dokonuje kierownik jednostki
organizacyjnej.
3.
Prezes Państwowej Agencji Atomistyki, zwany dalej „Prezesem Agencji”, wydaje zezwolenia
i przyjmuje zgłoszenia, z zastrzeżeniem ust. 4.
4.
Zezwolenie na uruchamianie i stosowanie aparatów rentgenowskich do celów diagnostyki
medycznej, radiologii zabiegowej, radioterapii powierzchniowej i radioterapii schorzeń
nienowotworowych oraz uruchamianie pracowni stosujących takie aparaty wydaje państwowy
wojewódzki inspektor sanitarny, a dla jednostek organizacyjnych
1)
podległych lub podporządkowanych Ministrowi Obrony Narodowej lub nadzorowanych przez
niego albo dla których jest on organem założycielskim - komendant wojskowego ośrodka
medycyny prewencyjnej;
2)
podległych lub podporządkowanych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez
niego nadzorowanych albo dla których jest on organem założycielskim - państwowy inspektor
sanitarny Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.
5.
Wydanie zezwolenia albo przyjęcie zgłoszenia następuje po stwierdzeniu, że spełnione
zostały wymagane prawem warunki wykonywania działalności związanej z narażeniem, wymagającej
zezwolenia albo zgłoszenia.
5a
Warunkiem wydania zezwolenia na wykonywanie działalności ze źródłem wysokoaktywnym
jest ponadto zawarcie przez jednostkę organizacyjną składającą wniosek o wydanie zezwolenia
1)
umowy z wytwórcą lub dostawcą źródła wysokoaktywnego zawierającej zobowiązanie wytwórcy
lub dostawcy do odbioru źródła po zakończeniu działalności z nim i zapewnienia dalszego
postępowania z tym źródłem oraz regulującej sposób zabezpieczenia finansowego kosztów
odbioru źródła i postępowania ze źródłem albo
2)
umowy z państwowym przedsiębiorstwem użyteczności publicznej, o którym mowa w art.
114 ust. 1, zawierającej zobowiązanie tego przedsiębiorstwa do odbioru źródła po zakończeniu
działalności z nim i zapewnienia dalszego postępowania z tym źródłem oraz regulującej
sposób zabezpieczenia finansowego kosztów odbioru źródła i postępowania ze źródłem.
5b
Zabezpieczenie finansowe, o którym mowa w ust. 5a pkt 2, może polegać na
1)
dokonaniu przez jednostkę organizacyjną wykonującą działalność ze źródłem wysokoaktywnym
jednorazowej wpłaty albo dokonywaniu przez nią systematycznych wpłat przeznaczonych
na pokrycie kosztów odbioru źródła i postępowania z takim źródłem na wydzielony, oprocentowany
rachunek państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej, o którym mowa w art.
114 ust. 1, służący wyłącznie do gromadzenia środków przeznaczonych na pokrycie takich
kosztów lub
2)
złożeniu przez jednostkę organizacyjną wykonującą działalność ze źródłem wysokoaktywnym
państwowemu przedsiębiorstwu użyteczności publicznej, o którym mowa w art. 114 ust.
1 - poręczenia bankowego, gwarancji bankowej, gwarancji ubezpieczeniowej lub weksla
z poręczeniem wekslowym banku.
5c
Wysokość zabezpieczenia nie może przekraczać kosztów odbioru i postępowania ze źródłem
wysokoaktywnym danego typu określonych w cenniku, o którym mowa w art. 118 ust. 2.
5d
Przepisu ust. 5a nie stosuje się do działalności polegającej na składowaniu i przechowywaniu
źródła wysokoaktywnego przez państwowe przedsiębiorstwo użyteczności publicznej, o
którym mowa w art. 114 ust. 1, oraz do działalności polegającej na transporcie takiego
źródła.
6.
(uchylony).
7.
Zezwolenie wydaje się na czas nieoznaczony, chyba że jednostka organizacyjna ubiegająca
się o wydanie zezwolenia złoży wniosek o wydanie zezwolenia na czas oznaczony.
7a
Wydanie, odmowa wydania oraz cofnięcie zezwolenia, a także przyjęcie i odmowa przyjęcia
zgłoszenia, następują w drodze decyzji administracyjnej.
7b
Zezwolenie zawiera, jeżeli jest to niezbędne, określenie warunków wykonywania działalności
związanej z narażeniem.
8.
Organy, o których mowa w ust. 3 i 4, prowadzą rejestr jednostek organizacyjnych, których
działalność wymaga co najmniej zgłoszenia.
9.
Kierownik jednostki organizacyjnej jest obowiązany zgłaszać organowi wydającemu zezwolenie
wszelkie zmiany danych określonych w zezwoleniu.
10.
Przepis ust. 9 stosuje się odpowiednio do zgłoszenia.
11.
Organ wydający zezwolenie cofa zezwolenie, w przypadku gdy
1)
wydano prawomocne orzeczenie zakazujące jednostce organizacyjnej wykonywania objętej
zezwoleniem działalności związanej z narażeniem;
2)
jednostka organizacyjna przestała spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane
do prowadzenia działalności określonej w zezwoleniu;
3)
jednostka organizacyjna nie usunęła, w wyznaczonym przez organ wydający zezwolenie
terminie, stanu faktycznego lub prawnego niezgodnego z warunkami określonymi w zezwoleniu
lub z przepisami regulującymi działalność objętą zezwoleniem;
4
jednostka organizacyjna nie wykonała sankcji nałożonych na nią przez Komisję Europejską
na podstawie art. 83 Traktatu Euratom.
12.
W decyzji o cofnięciu zezwolenia należy określić sposób postępowania z posiadanymi
przez jednostkę organizacyjną materiałami jądrowymi, źródłami promieniotwórczymi,
odpadami promieniotwórczymi oraz wypalonym paliwem jądrowym.
13.
Koszty postępowania, o którym mowa w ust. 12, ponosi jednostka organizacyjna, której
cofnięto zezwolenie.
14.
Za wydanie zezwolenia pobiera się opłatę skarbową w wysokości określonej w przepisach
o opłacie skarbowej.
1.
Jednostka organizacyjna wykonująca działalność wymagającą zezwolenia nie może przekazać
materiałów jądrowych, źródeł promieniotwórczych, urządzeń zawierających takie źródła,
odpadów promieniotwórczych ani wypalonego paliwa jądrowego jednostce organizacyjnej
nieposiadającej zezwolenia na wykonywanie z nimi działalności.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do działalności, której wykonywanie wymaga
zgłoszenia.
1.
Zawartość naturalnych izotopów promieniotwórczych potasu K-40, radu Ra-226 i toru
Th-228 w surowcach i materiałach stosowanych w budynkach przeznaczonych na pobyt ludzi
i inwentarza żywego, a także w odpadach przemysłowych stosowanych w budownictwie,
nie może przekraczać wartości określonych w przepisach wydanych na podstawie art.
6 pkt 3.
2.
Kontrolę zawartości naturalnych izotopów promieniotwórczych potasu K-40, radu Ra-226
i toru Th-228 w surowcach i materiałach stosowanych w budynkach przeznaczonych na
pobyt ludzi i inwentarza żywego, a także w odpadach przemysłowych stosowanych w budownictwie,
prowadzą laboratoria, które posiadają system zapewnienia jakości wykonywanych badań,
niezbędne wyposażenie, warunki lokalowe i środowiskowe oraz uczestniczą, na koszt
własny, w międzylaboratoryjnych pomiarach porównawczych organizowanych przez Prezesa
Agencji, a także laboratoria posiadające akredytację w zakresie prowadzenia takiej
kontroli.
Ustawa wchodzi w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w
Unii Europejskiej, z wyjątkiem art. 1
-
pkt 26 i 36, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2005 r.,
-
pkt 61 i 62, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2006 r.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia
1)
przypadki, w których wykonywanie działalności określonej w art. 4 ust. 1 nie podlega
obowiązkowi uzyskania zezwolenia albo zgłoszenia, oraz przypadki, w których działalność
może być wykonywana na podstawie zgłoszenia, ustalając graniczne wartości aktywności
całkowitej i stężenia promieniotwórczego izotopów promieniotwórczych jako kryteria
zwolnienia z obowiązku uzyskania zezwolenia albo zgłoszenia;
2)
dokumenty wymagane przy składaniu wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności
określonej w art. 4 ust. 1 albo przy zgłoszeniu wykonywania tej działalności, konieczne
dla potwierdzenia przez wnioskodawcę spełnienia warunków bezpieczeństwa jądrowego
i ochrony radiologicznej, z uwzględnieniem specyfiki poszczególnych rodzajów wykonywanej
działalności, a także czynności organu wydającego zezwolenie albo przyjmującego zgłoszenie
w przypadku, gdy treść dokumentów jest niewystarczająca dla wykazania, że warunki
te zostały spełnione;
3
wymagania dotyczące zawartości naturalnych izotopów promieniotwórczych potasu K-40,
radu Ra-226 i toru Th-228 w surowcach i materiałach stosowanych w budynkach przeznaczonych
na pobyt ludzi i inwentarza żywego, a także w odpadach przemysłowych stosowanych w
budownictwie, oraz kontroli zawartości tych izotopów, w tym w szczególności warunki,
jakie muszą spełniać laboratoria prowadzące kontrolę, odnośnie do systemu zapewnienia
jakości wykonywanych badań, wyposażenia, warunków lokalowych i środowiskowych oraz
częstotliwości uczestniczenia w międzylaboratoryjnych pomiarach porównawczych, sposób
pobierania próbek i ich pomiaru oraz czynniki uwzględniane przy interpretacji wyników
pomiaru - kierując się koniecznością zapewnienia skutecznej ochrony ludzi przed skutkami
promieniowania jonizującego pochodzącego od naturalnych izotopów promieniotwórczych.
1.
Za przestrzeganie wymagań bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej odpowiedzialny
jest kierownik jednostki organizacyjnej wykonującej działalność związaną z narażeniem.
2.
W jednostce organizacyjnej wykonującej działalność wymagającą zezwolenia istnieje
obowiązek opracowania i wdrożenia programu bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej,
zawierającego co najmniej opis urządzeń i procedur mających na celu ochronę pracownika,
ogółu ludności i środowiska przed zagrożeniem.
3.
W jednostce organizacyjnej wykonującej działalność wymagającą zezwolenia wewnętrzny
nadzór nad przestrzeganiem wymagań bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej
sprawuje osoba, która posiada uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej, z zastrzeżeniem
ust. 3a.
3a.
Wymaganie, o którym mowa w ust. 3, nie dotyczy jednostki organizacyjnej wykonującej
działalność z aparatami rentgenowskimi do celów weterynaryjnych pracującymi w systemie
zdjęciowym oraz jednostki organizacyjnej wykonującej działalność z urządzeniami rentgenowskimi
przeznaczonymi do kontroli osób, przesyłek i bagażu.
4.
Z wnioskiem o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej może wystąpić zainteresowana
osoba lub kierownik jednostki organizacyjnej.
5.
Uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej nadaje się osobie, która
1)
posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
2)
posiada co najmniej średnie wykształcenie;
3)
zdała egzamin z zakresu szkolenia określonego w przepisach wydanych na podstawie art.
12 ust. 2 lub 3;
4)
posiada orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy w warunkach narażenia;
5)
posiada staż pracy w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące, określony w
przepisach wydanych na podstawie art. 12 ust. 2 lub 3.
6.
Uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej nadaje Prezes Agencji, z zastrzeżeniem
ust. 7.
6a.
Szkolenie osób ubiegających się o uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej, z
wyjątkiem uprawnień inspektora ochrony radiologicznej w pracowniach rentgenowskich
stosujących aparaty rentgenowskie do celów diagnostyki medycznej, radiologii zabiegowej,
radioterapii powierzchniowej i radioterapii schorzeń nienowotworowych prowadzą jednostki,
które zostały wpisane do rejestru Prezesa Agencji.
6b.
Szkolenie osób ubiegających się o uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej w
pracowniach rentgenowskich stosujących aparaty rentgenowskie do celów diagnostyki
medycznej, radiologii zabiegowej, radioterapii powierzchniowej i radioterapii schorzeń
nienowotworowych prowadzą jednostki, które zostały wpisane do rejestru Głównego Inspektora
Sanitarnego.
7.
Uprawnienia inspektora ochrony radiologicznej w pracowniach stosujących aparaty rentgenowskie
do celów diagnostyki medycznej, radiologii zabiegowej, radioterapii powierzchniowej
i radioterapii schorzeń nienowotworowych nadaje Główny Inspektor Sanitarny.
8.
Koszty uzyskania uprawnień ponosi występujący z wnioskiem o nadanie uprawnień.
Kierownik jednostki organizacyjnej zasięga opinii inspektora ochrony radiologicznej
na temat badania i sprawdzania urządzeń ochronnych i przyrządów pomiarowych, obejmującej
w szczególności
1)
ocenę urządzeń mających wpływ na ochronę radiologiczną - przed dopuszczeniem do ich
stosowania;
2)
dopuszczenie do stosowania nowych lub zmodyfikowanych źródeł promieniowania jonizującego,
z punktu widzenia ochrony radiologicznej;
3)
częstotliwość sprawdzania skuteczności stosowanych środków i technik ochrony przed
promieniowaniem;
4)
częstotliwość wzorcowania przyrządów pomiarowych, sprawdzanie ich sprawności i właściwego
użytkowania.
1.
Kierownik jednostki organizacyjnej przed podjęciem działalności związanej z wprowadzeniem
nowych rodzajów zastosowań promieniowania jonizującego sporządza uzasadnienie, które
powinno wykazać, że spodziewane w wyniku wykonywania tej działalności korzyści naukowe,
ekonomiczne, społeczne i inne będą większe niż możliwe, powodowane przez tę działalność,
szkody dla zdrowia człowieka i stanu środowiska.
2.
W przypadku zaistnienia nowych istotnych okoliczności dotyczących skutków wykonywanej
działalności kierownik jednostki organizacyjnej jest obowiązany dokonać weryfikacji
uzasadnienia, uwzględniając te same czynniki, których uwzględnienie jest wymagane
przy sporządzaniu uzasadnienia.
Kierownik jednostki organizacyjnej zawiadamia pisemnie organ, który wydał zezwolenie
albo przyjął zgłoszenie, o przewidywanym przekształceniu jednostki organizacyjnej
lub zakończeniu przez nią działalności i uzgadnia z nim, na piśmie, sposób postępowania
z posiadanymi źródłami promieniotwórczymi, materiałami jądrowymi lub odpadami promieniotwórczymi
oraz przeprowadza na koszt jednostki organizacyjnej kontrolę dozymetryczną oraz dekontaminację
miejsca wykonywania działalności i jego otoczenia po zakończeniu działalności.
1.
Kierownik jednostki organizacyjnej zapewnia wykonywanie działalności zgodnie z zasadą
optymalizacji, wymagającą, aby - przy rozsądnym uwzględnieniu czynników ekonomicznych
i społecznych - liczba narażonych pracowników i osób z ogółu ludności była jak najmniejsza,
a otrzymywane przez nich dawki promieniowania jonizującego były możliwie małe, z zastrzeżeniem
art. 33c.
2.
Kierownik jednostki organizacyjnej przeprowadza ocenę narażenia pracowników, a jeżeli
z analizy optymalizacyjnej wynika taka konieczność, ustala dla nich dalsze ograniczenia
narażenia, tak, żeby otrzymane przez nich dawki promieniowania jonizującego były nie
wyższe niż ustalone dla nich ograniczniki dawek (limity użytkowe dawek).
3.
Jeżeli ograniczniki dawek (limity użytkowe dawek) zostaną ustalone w zezwoleniu, to
możliwość ich przekroczenia podlega zgłoszeniu przez kierownika jednostki organizacyjnej
organowi, który wydał zezwolenie.
1.
Prezes Agencji może w zezwoleniu nałożyć na jednostkę organizacyjną obowiązek utworzenia
wyspecjalizowanej, wyodrębnionej organizacyjnie służby ochrony radiologicznej, wspomagającej
inspektora ochrony radiologicznej w wykonywaniu zadań z zakresu ochrony radiologicznej.
2.
Wyspecjalizowana służba ochrony radiologicznej, o której mowa w ust. 1, może być wspólna
dla kilku jednostek organizacyjnych, jeżeli kierownicy tych jednostek tak postanowią
w zawartej umowie.
1.
Pracownik może być zatrudniony w warunkach narażenia po orzeczeniu braku przeciwwskazań
do takiego zatrudnienia wydanym przez lekarza posiadającego odpowiednie kwalifikacje,
zwanego dalej „uprawnionym lekarzem”.
2.
Kwalifikacje uprawnionego lekarza, tryb wydawania i przechowywania orzeczeń oraz rodzaje
i częstotliwość badań stanu zdrowia pracowników zatrudnionych w warunkach narażenia
określają przepisy prawa pracy, chyba że ustawa stanowi inaczej.
1.
Do pracy przy materiale jądrowym, źródle promieniowania jonizującego, odpadach promieniotwórczych
lub wypalonym paliwie jądrowym można dopuścić pracownika, który posiada odpowiednią
do stanowiska pracy znajomość przepisów z zakresu bezpieczeństwa jądrowego i ochrony
radiologicznej oraz niezbędne umiejętności.
2.
Kierownik jednostki organizacyjnej jest obowiązany zapewnić prowadzenie wstępnych
i okresowych - nie rzadziej niż co 5 lat, szkoleń pracowników w zakresie bezpieczeństwa
jądrowego i ochrony radiologicznej, zgodnie z opracowanym przez siebie programem.
Szkoleniem objęci są również pracownicy uczestniczący w transporcie materiałów jądrowych,
źródeł promieniotwórczych, odpadów promieniotwórczych lub wypalonego paliwa jądrowego.
2a.
Szkolenia, o których mowa w ust. 2, obejmują w szczególności
1)
ogólne procedury ochrony radiologicznej i podejmowane środki ostrożności związane
z działalnością wykonywaną przez jednostkę organizacyjną;
2)
procedury ochrony radiologicznej i podejmowane środki ostrożności związane z konkretnym
stanowiskiem pracy;
2a
informację o możliwych skutkach utraty kontroli nad materiałem jądrowym, źródłem promieniowania
jonizującego lub odpadem promieniotwórczym, z którym jest wykonywana działalność;
3)
w przypadku kobiet - także informację o konieczności niezwłocznego powiadomienia kierownika
jednostki organizacyjnej o ciąży oraz informację o ryzyku skażenia promieniotwórczego
dziecka karmionego piersią przez matkę, w przypadku gdy istnieje możliwość skażenia
promieniotwórczego ciała matki.
3.
Programy szkoleń, opracowane przez kierownika jednostki organizacyjnej działającej
na podstawie zezwolenia, podlegają zatwierdzeniu przez organ, który wydał zezwolenie.
1.
W jednostce organizacyjnej na stanowisku mającym istotne znaczenie dla zapewnienia
bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej może być zatrudniona wyłącznie osoba
posiadająca uprawnienia nadane przez Prezesa Agencji.
1a.
Z wnioskiem o nadanie uprawnień, o których mowa w ust. 1, może wystąpić kierownik
jednostki organizacyjnej, w której ma być zatrudniona osoba na stanowisku wymagającym
uprawnienia, lub kierownik jednostki nadrzędnej.
1b.
Koszty uzyskania uprawnień ponosi występujący z wnioskiem o nadanie uprawnień.
1c.
Szkolenie osób ubiegających się o uprawnienia, o których mowa w ust. 1, prowadzą jednostki,
które zostały wpisane do rejestru Prezesa Agencji.
2.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia
1)
rodzaje stanowisk, o których mowa w ust. 1,
2)
szczegółowe warunki i tryb nadawania przez Prezesa Agencji uprawnień inspektora ochrony
radiologicznej oraz uprawnień dla osób, które mogą być zatrudnione na stanowiskach
określonych w ust. 1, sposób powoływania komisji egzaminacyjnej, tryb jej pracy, sposób
przeprowadzenia egzaminu, wzór zaświadczenia o uzyskaniu uprawnienia, tryb wnoszenia
opłaty za egzamin, jej wysokość oraz wynagrodzenie członków komisji egzaminacyjnej,
3)
wymagany zakres szkolenia, warunki, jakie muszą spełniać jednostki przeprowadzające
szkolenie, program i formy organizowania szkoleń, a także tryb uzyskiwania wpisu do
rejestru, o którym mowa w art. 7 ust. 6a, oraz do rejestru, o którym mowa w ust. 1c,
4)
ramowy zakres obowiązków i uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, któremu uprawnienia
nadaje Prezes Agencji - mając na celu zapewnienie przestrzegania wymagań bezpieczeństwa
jądrowego i ochrony radiologicznej w jednostce organizacyjnej, a także sprawowania
w sposób odpowiedni wewnętrznego nadzoru nad przestrzeganiem tych wymagań.
3.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia
1)
szczegółowe warunki i tryb nadawania przez Głównego Inspektora Sanitarnego uprawnień
inspektora ochrony radiologicznej w pracowniach stosujących aparaty rentgenowskie
do celów diagnostyki medycznej, radiologii zabiegowej, radioterapii powierzchniowej
i radioterapii schorzeń nienowotworowych, uwzględniając sposób powoływania komisji
egzaminacyjnej, tryb jej pracy, sposób przeprowadzenia egzaminu, wzór zaświadczenia
o uzyskaniu uprawnienia, tryb wnoszenia opłaty za egzamin, jej wysokość oraz wynagrodzenie
członków komisji egzaminacyjnej,
2)
wymagany zakres szkolenia, warunki, jakie muszą spełniać jednostki przeprowadzające
szkolenie, uwzględniając program i formy przeprowadzania szkoleń, a także tryb uzyskiwania
wpisu do rejestru, o którym mowa w art. 7 ust. 6b,
3)
ramowy zakres obowiązków i uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, któremu uprawnienia
nadaje Główny Inspektor Sanitarny
- mając na celu zapewnienie przestrzegania wymagań ochrony radiologicznej w jednostce
organizacyjnej.
1.
Dawki graniczne obejmują sumę dawek pochodzących od narażenia zewnętrznego i wewnętrznego.
2.
Dawki graniczne nie obejmują narażenia na promieniowanie naturalne, jeżeli narażenie
to nie zostało zwiększone w wyniku działalności człowieka, w szczególności nie obejmują
narażenia pochodzącego od radonu w budynkach mieszkalnych, od naturalnych nuklidów
promieniotwórczych wchodzących w skład ciała ludzkiego, od promieniowania kosmicznego
na poziomie ziemi, jak również narażenia nad powierzchnią ziemi od nuklidów promieniotwórczych
znajdujących się w nienaruszonej skorupie ziemskiej.
1.
Suma dawek promieniowania jonizującego dla pracowników oraz ogółu ludności, pochodzących
od wszystkich rodzajów wykonywanej działalności łącznie, nie może, z zastrzeżeniem
art. 19 ust. 1 i art. 20 ust. 2 i 3, przekraczać dawek granicznych określonych w przepisach
wydanych na podstawie art. 25 pkt 1.
2.
Dawek granicznych nie stosuje się do osób poddawanych działaniu promieniowania jonizującego
w celach medycznych, o których mowa w art. 33a ust. 1.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z tym że
1)
art. 1 pkt 9 wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.,
2)
art. 1 pkt 12 wchodzi w życie z dniem 10 listopada 2002 r.,
3)
(uchylony).
(uchylony).
1.
W sytuacji narażenia na skutek przypadku ocenie podlegają dawki promieniowania jonizującego
otrzymane przez narażoną osobę. Narażenie to nie dotyczy sytuacji, o której mowa w
art. 20 ust. 1.
2.
Oceny narażenia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje kierownik jednostki organizacyjnej,
na terenie której nastąpiło narażenie, albo Prezes Agencji, jeżeli ustalenie takiej
jednostki nie jest możliwe.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 2, który
wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
1.
W celu dostosowania sposobu oceny zagrożenia pracowników w jednostkach organizacyjnych
do jego spodziewanego poziomu, w zależności od wielkości zagrożenia, wprowadza się
dwie kategorie pracowników
1)
kategorię A obejmującą pracowników, którzy mogą być narażeni na dawkę skuteczną przekraczającą
6 mSv (milisiwertów) w ciągu roku lub na dawkę równoważną przekraczającą trzy dziesiąte
wartości dawek granicznych dla soczewek oczu, skóry i kończyn, określonych w przepisach
wydanych na podstawie art. 25 pkt 1;
2)
kategorię B obejmującą pracowników, którzy mogą być narażeni na dawkę skuteczną przekraczającą
1 mSv w ciągu roku lub na dawkę równoważną przekraczającą jedną dziesiątą wartości
dawek granicznych dla soczewek oczu, skóry i kończyn, określonych w przepisach wydanych
na podstawie art. 25 pkt 1, i którzy nie zostali zaliczeni do kategorii A.
2.
Ocena narażenia pracowników prowadzona jest na podstawie kontrolnych pomiarów dawek
indywidualnych lub pomiarów dozymetrycznych w środowisku pracy.
3.
Pracownicy kategorii A podlegają ocenie narażenia prowadzonej na podstawie systematycznych
pomiarów dawek indywidualnych, a jeżeli mogą być narażeni na skażenie wewnętrzne mające
wpływ na poziom dawki skutecznej dla tej kategorii pracowników, podlegają również
pomiarom skażeń wewnętrznych.
4.
Pracownicy kategorii B podlegają ocenie narażenia prowadzonej na podstawie pomiarów
dozymetrycznych w środowisku pracy w sposób pozwalający stwierdzić prawidłowość zaliczenia
pracowników do tej kategorii, chyba że kierownik jednostki organizacyjnej zadecyduje
o objęciu ich systematycznymi pomiarami dawek indywidualnych. Zezwolenie może zawierać
warunek prowadzenia oceny narażenia pracowników kategorii B wykonujących prace określone
w tym zezwoleniu na podstawie pomiarów dawek indywidualnych.
5.
W przypadku gdy pomiar dawki indywidualnej jest niemożliwy lub niewłaściwy, ocena
dawki indywidualnej otrzymanej przez pracownika kategorii A może być dokonana na podstawie
wyników pomiarów dawek indywidualnych przeprowadzonych dla innych narażonych pracowników
tej kategorii albo na podstawie wyników pomiarów dozymetrycznych w środowisku pracy.
6.
Zaliczenia pracowników zatrudnionych w warunkach narażenia do kategorii A lub B dokonuje
kierownik jednostki organizacyjnej, w zależności od przewidywanego poziomu narażenia
tych pracowników.
7.
Ze względu na zdolność do wykonywania pracy w grupie pracowników kategorii A ustala
się następującą klasyfikację medyczną: zdolny, zdolny pod pewnymi warunkami, niezdolny.
7a.
Klasyfikacji medycznej pracownika kategorii A dokonuje uprawniony lekarz, który sprawuje
nadzór medyczny nad tym pracownikiem.
8.
Pracownik nie może być zatrudniony na określonym stanowisku w kategorii A, jeżeli
uprawniony lekarz wydał orzeczenie, że jest on niezdolny do wykonywania takiej pracy.
1.
W celu dostosowania działań i środków ochrony radiologicznej pracowników do wielkości
i rodzajów zagrożeń, kierownik jednostki organizacyjnej wprowadza podział lokalizacji
miejsc pracy na
1)
tereny kontrolowane, tam, gdzie istnieje możliwość otrzymania dawek określonych dla
pracowników kategorii A, istnieje możliwość rozprzestrzeniania się skażeń promieniotwórczych
lub mogą występować duże zmiany mocy dawki promieniowania jonizującego;
2)
tereny nadzorowane, tam, gdzie istnieje możliwość otrzymania dawek określonych dla
pracowników kategorii B i które nie zostały zaliczone do terenów kontrolowanych.
2.
Za spełnienie wymagań określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 25 pkt 2
dla terenów kontrolowanych i nadzorowanych jest odpowiedzialny kierownik jednostki
organizacyjnej, który podejmuje określone działania w celu spełnienia tych wymagań
po zasięgnięciu opinii inspektora ochrony radiologicznej i lekarza medycyny pracy.
1.
W szczególnych przypadkach, z wyłączeniem zdarzeń radiacyjnych, pracownicy kategorii
A, za ich zgodą i za zgodą Prezesa Agencji, mogą otrzymać określone przez Prezesa
Agencji dawki przekraczające wartości dawek granicznych, jeżeli jest to konieczne
dla wykonania określonego zadania w określonym miejscu pracy i w określonym czasie.
2.
Niedopuszczalne jest narażenie, o którym mowa w ust. 1, praktykantów, uczniów, studentów
oraz kobiet w ciąży, a kobiet karmiących piersią, jeżeli w wyniku narażenia jest prawdopodobne
powstanie skażeń promieniotwórczych ciała.
3.
Kierownik jednostki organizacyjnej jest obowiązany uzasadnić konieczność narażenia,
o którym mowa w ust. 1, i z wyprzedzeniem szczegółowo omówić związane z tym kwestie
z zainteresowanymi pracownikami - ochotnikami lub ich przedstawicielami, oraz z uprawnionym
lekarzem i inspektorem ochrony radiologicznej, a także poinformować zainteresowanych
pracowników - ochotników o ryzyku związanym z narażeniem, o którym mowa w ust. 1,
i o niezbędnych środkach ostrożności.
4.
Postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1 i 3, wymaga udokumentowania w formie
pisemnej.
5.
Otrzymane przez pracownika dawki, o których mowa w ust. 1, są oddzielnie rejestrowane
w dokumentacji określonej w art. 30 ust. 3. Otrzymanie tych dawek nie może powodować
odsunięcia pracownika od normalnych zajęć lub przesunięcia go na inne stanowisko bez
jego zgody, z zastrzeżeniem art. 31 ust. 2 i 3.
1.
Osoba uczestnicząca w usuwaniu skutków zdarzenia radiacyjnego oraz w działaniach interwencyjnych
nie może otrzymać w czasie trwania tych działań dawki przekraczającej wartość rocznej
dawki granicznej dla pracowników, z wyjątkiem sytuacji narażenia wyjątkowego, o którym
mowa w ust. 2 i 3.
2.
W sytuacji narażenia wyjątkowego wynikającego z działań mających na celu
1)
zapobieżenie poważnej utracie zdrowia,
2)
uniknięcie dużego napromieniowania znacznej liczby osób,
3)
zapobieżenie katastrofie na większą skalę
- należy dołożyć wszelkich starań, żeby osoba uczestnicząca w takich działaniach nie
otrzymała dawki skutecznej przekraczającej 100 mSv.
3.
Osoba uczestnicząca w ratowaniu życia ludzkiego może otrzymać dawkę skuteczną przekraczającą
100 mSv, jednakże należy dołożyć wszelkich starań, żeby nie otrzymała dawki skutecznej
przekraczającej 500 mSv.
4.
Osobami podejmującymi działania, o których mowa w ust. 2 i 3, mogą być wyłącznie ochotnicy,
którzy przed podjęciem tych działań zostali poinformowani o związanym z ich działaniem
ryzyku dla zdrowia, a następnie dobrowolnie podjęli decyzję o udziale w działaniach.
Rezygnacja z udziału w działaniach nie może stanowić podstawy do rozwiązania stosunku
pracy.
5.
Podczas działań, o których mowa w ust. 1-3, podejmuje się wszelkie środki w celu zapewnienia
odpowiedniej ochrony osób biorących udział w działaniach oraz dokonania oceny i udokumentowania
dawek otrzymywanych przez te osoby. Po zakończeniu działań osoby te są informowane
o otrzymanych dawkach i wynikającym z tego ryzyku dla zdrowia.
6.
Osoby, które otrzymały dawki określone w ust. 1 i 2, nie mogą być odsunięte od dalszej
pracy zawodowej w warunkach narażenia bez ich zgody, z zastrzeżeniem art. 31 ust.
2 i 3.
7.
Osobę, która otrzymała dawkę określoną w ust. 3, kierownik jednostki organizacyjnej
jest obowiązany skierować na badania lekarskie. Art. 31 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
1.
Kierownik jednostki organizacyjnej obowiązany jest prowadzić rejestr dawek indywidualnych
otrzymywanych przez pracowników zaliczonych do kategorii A na podstawie wyników pomiarów
i ocen, o których mowa w ust. 2.
2.
Pomiary dawek indywidualnych oraz pomiary służące ocenie dawek od narażenia wewnętrznego
są dokonywane przez podmioty posiadające akredytację otrzymaną na podstawie odrębnych
przepisów, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5.
3.
Centralny rejestr dawek, o których mowa w ust. 1, prowadzi Prezes Agencji na podstawie
wyników pomiarów i ocen, o których mowa w ust. 2, otrzymywanych od kierownika jednostki
organizacyjnej.
4.
Inspektor ochrony radiologicznej, do czasu dokonania pomiarów dawek indywidualnych
oraz pomiarów służących ocenie dawek od narażenia wewnętrznego przez podmiot posiadający
akredytację, dokonuje wstępnej operacyjnej oceny dawek indywidualnych otrzymanych
przez pracowników zewnętrznych wykonujących działalność na terenie kontrolowanym w
jednostce organizacyjnej.
5.
Inspektor ochrony radiologicznej może, do czasu dokonania pomiarów dawek indywidualnych
oraz pomiarów służących ocenie dawek od narażenia wewnętrznego przez podmiot posiadający
akredytację, dokonać wstępnej operacyjnej oceny dawek indywidualnych otrzymanych przez
innych niż pracownicy zewnętrzni pracowników wykonujących pracę w jednostce organizacyjnej.
1
Przed zatrudnieniem pracownika w warunkach narażenia kierownik jednostki organizacyjnej
jest obowiązany wystąpić do Prezesa Agencji z wnioskiem o informację z centralnego
rejestru dawek o dawkach otrzymanych przez tego pracownika w roku kalendarzowym, w
którym występuje z wnioskiem, oraz w okresie czterech poprzednich lat kalendarzowych.
2
w sytuacji, o której mowa w ust. 1, Prezes Agencji przekazuje informację o dawkach
otrzymanych przez pracownika
1)
przed dniem zarejestrowania pracownika w centralnym rejestrze dawek - na podstawie
informacji uzyskanych od jednostek badawczo-rozwojowych, które przed dniem powstania
centralnego rejestru dawek prowadziły pomiary dawek indywidualnych oraz ocenę dawek
od narażenia wewnętrznego;
2)
w roku kalendarzowym, w którym złożono wniosek - na podstawie informacji uzyskanych
od kierownika jednostki organizacyjnej, w której pracownik był w tym roku zatrudniony.
3
W przypadkach, o których mowa w ust. 2, informacje o narażeniu pracownika dyrektor
jednostki badawczo-rozwojowej, o której mowa w ust. 2 pkt 1, oraz kierownik jednostki
organizacyjnej, o której mowa w ust. 2 pkt 2, przekazują nieodpłatnie Prezesowi Agencji,
na jego wniosek, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku.
1.
Działalność zawodowa związana z występowaniem promieniowania naturalnego prowadzącego
do wzrostu narażenia pracowników lub ludności, istotnego z punktu widzenia ochrony
radiologicznej, wymaga oceny tego narażenia.
2.
Ocena narażenia dokonywana jest na podstawie pomiarów dozymetrycznych w środowisku
pracy.
3.
Do działalności, o której mowa w ust. 1, zalicza się w szczególności działalność związaną
z wykonywaniem prac
1)
w zakładach górniczych, jaskiniach i innych miejscach pod powierzchnią ziemi oraz
w uzdrowiskach;
2)
w lotnictwie, z wyłączeniem prac wykonywanych przez personel naziemny.
4.
Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia
1)
inne niż wymienione w ust. 3 rodzaje działalności zawodowej związanej z występowaniem
promieniowania naturalnego prowadzącego do wzrostu narażenia pracowników lub ludności
istotnego z punktu widzenia ochrony radiologicznej,
2)
sposoby dokonywania oceny narażenia powstałego w związku z wykonywaniem działalności,
o której mowa w ust. 1, tryb postępowania mającego na celu zmniejszenie tego narażenia
oraz inne działania mające na celu ochronę radiologiczną narażonych pracowników i
ludności
- uwzględniając zalecenia Unii Europejskiej, przepisy wydane na podstawie art. 25
pkt 1, specyfikę wykonywanej działalności zawodowej i specyfikę pracy osoby narażonej.
Jeżeli w następstwie działalności wykonywanej w przeszłości, w szczególności polegającej
na wydobyciu i przerobie rud uranu oraz na gromadzeniu osadów promieniotwórczych wód
kopalnianych, utrzymuje się skażenie promieniotwórcze środowiska istotne z punktu
widzenia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, użytkownik terenu, na
którym utrzymuje się to skażenie, wyznacza granice tego terenu, prowadzi na nim pomiary
kontrolne narażenia, a jeżeli jest to uzasadnione, także reguluje dostęp do tego terenu
oraz wykorzystanie ziemi i położonych na nim budynków.
Narażenie ogółu ludności w wyniku stosowania promieniowania jonizującego podlega regularnej
ocenie dokonywanej przez Prezesa Agencji i jest przedstawiane w sprawozdaniu, o którym
mowa w art. 110 pkt 13.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia
1)
dawki graniczne promieniowania jonizującego i wskaźniki pozwalające na wyznaczenie
tych dawek stosowane przy ocenie narażenia oraz sposób i częstotliwość dokonywania
oceny narażenia pracowników i ogółu ludności, uwzględniając - przy ustalaniu dawek
granicznych dla pracowników - dawki dla uczniów, studentów, praktykantów, kobiet karmiących
piersią, a w przypadku kobiet w ciąży ograniczenia wynikające z możliwości napromienienia
płodu;
2
podstawowe wymagania dotyczące terenów kontrolowanych i nadzorowanych, w tym w szczególności
a)
sposób oznakowania tych terenów, z uwzględnieniem wzorów znaków ostrzegawczych dla
oznakowania granic terenu kontrolowanego i nadzorowanego,
b)
warunki dostępu i opuszczania tych terenów dla pracowników i innych osób,
c)
warunki, jakie muszą być spełnione dla wykonywania pomiarów dozymetrycznych w środowisku
pracy na tych terenach, w szczególności odnośnie do zakresu programu pomiarów i wymagań,
jakie muszą spełniać osoby wykonujące pomiary
- kierując się koniecznością zapewnienia ochrony radiologicznej pracownikom i osobom
z ogółu ludności przebywającym na tych terenach.
Kierownik jednostki organizacyjnej zatrudniającej pracowników w warunkach narażenia
jest obowiązany zapewnić
1)
opiekę medyczną pracownikom oraz niezbędne środki ochrony indywidualnej i sprzęt dozymetryczny,
stosownie do warunków narażenia;
2)
prowadzenie pomiarów dawek indywidualnych albo pomiarów dozymetrycznych w środowisku
pracy zgodnie z art. 17 ust. 3 i 4 oraz rejestrowanie danych w tym zakresie.
1.
Przyrządy dozymetryczne stosowane do kontroli i oceny narażenia, niepodlegające obowiązkowi
kontroli metrologicznej określonej w przepisach o miarach, powinny posiadać świadectwo
wzorcowania.
2.
Świadectwo wzorcowania, o którym mowa w ust. 1, wydaje laboratorium pomiarowe posiadające
akredytację otrzymaną na podstawie odrębnych przepisów.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wymagania dotyczące
1
rejestracji dawek indywidualnych, uwzględniając w szczególności
a)
zawartość i sposób prowadzenia rejestru dawek indywidualnych prowadzonego przez kierownika
jednostki organizacyjnej oraz centralnego rejestru dawek indywidualnych, długość okresu
rejestracyjnego, okres przechowywania danych w tych rejestrach, okres przechowywania
dokumentów stanowiących podstawę dokonywania wpisów do rejestrów, tryb sporządzania
kopii danych zawartych w rejestrach oraz okres ich przechowywania, a także wzór karty
zgłoszeniowej do centralnego rejestru dawek indywidualnych i wzór karty ewidencyjnej
centralnego rejestru dawek indywidualnych,
b)
podmioty, którym mogą być przekazywane dane z rejestru dawek indywidualnych prowadzonego
przez kierownika jednostki organizacyjnej oraz z centralnego rejestru dawek indywidualnych,
terminy przekazywania danych, a także zawartość wniosku o udostępnienie danych z centralnego
rejestru dawek indywidualnych,
c)
narażenia, o których mowa w art. 16 ust. 1, art. 19 ust. 1 i art. 20 ust. 2 pkt 1,
w tym wyniki pomiarów dozymetrycznych,
d)
wykaz jednostek badawczo-rozwojowych, o których mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1
- biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia aktualnej informacji o dawkach indywidualnych
otrzymanych przez pracowników i inne osoby narażone na promieniowanie jonizujące;
2)
sprzętu dozymetrycznego, uwzględniając wymagania techniczne przy stosowaniu sprzętu
w warunkach normalnych i w sytuacji zdarzeń radiacyjnych.
1.
Kierownik jednostki organizacyjnej jest obowiązany zapewnić pracownikom zewnętrznym
ochronę radiologiczną równoważną ochronie, jaką zapewnia pracownikom zatrudnionym
w jednostce organizacyjnej.
2.
Każdemu pracownikowi zewnętrznemu Prezes Agencji wydaje indywidualny dokument narażenia
pracownika zewnętrznego (paszport dozymetryczny), w którym pracodawca zewnętrzny i
kierownik jednostki organizacyjnej umieszczają informacje określone w przepisach wydanych
na podstawie ust. 3 pkt 2.
3.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia
1)
szczegółowe obowiązki kierownika jednostki organizacyjnej, pracodawcy zewnętrznego
i pracownika zewnętrznego w zakresie ochrony radiologicznej pracowników zewnętrznych
narażonych podczas pracy na terenie kontrolowanym, uwzględniając sposoby ochrony stosowane
wobec pracowników jednostki organizacyjnej;
2)
informacje umieszczane przez kierownika jednostki organizacyjnej, pracodawcę zewnętrznego
i uprawnionego lekarza w paszporcie dozymetrycznym, mając na uwadze dostarczenie informacji
zapewniających objęcie pracownika ochroną przed promieniowaniem;
3)
tryb wydawania oraz wzór paszportu dozymetrycznego, uwzględniając konieczność nadania
każdemu paszportowi indywidualnego numeru, a także zapewnienie umieszczenia informacji,
o których mowa w pkt 2.
1.
Za nadzór medyczny nad pracownikami kategorii A odpowiedzialny jest kierownik jednostki
organizacyjnej oraz uprawniony lekarz, któremu zapewnia się dostęp do informacji niezbędnych
do wydania orzeczenia o zdolności tych pracowników do wykonywania określonej pracy,
łącznie z informacją o warunkach środowiskowych w miejscu pracy.
2.
Nadzór medyczny, o którym mowa w ust. 1, obejmuje wstępne badania lekarskie pracownika
przed jego zatrudnieniem dla określenia, czy pracownik może być zatrudniony w kategorii
A, oraz okresowe badania lekarskie przeprowadzane co najmniej raz w roku, które pozwalają
stwierdzić, czy pracownik może nadal wykonywać swoje obowiązki.
3.
Dla każdego pracownika kategorii A uprawniony lekarz zakłada dokumentację medyczną,
prowadzoną i aktualizowaną przez cały okres zaliczenia do tej kategorii. Dokumentacja
jest przechowywana do dnia osiągnięcia przez pracownika wieku 75 lat, jednak nie krócej
niż przez 30 lat od dnia zakończenia przez niego pracy w warunkach narażenia.
4.
Dokumentacja medyczna obejmuje informacje o rodzaju wykonywanej pracy, wynikach badań
lekarskich przeprowadzonych przed podjęciem zatrudnienia w kategorii A i o wynikach
badań okresowych oraz rejestr dawek, o którym mowa w art. 21 ust. 1.
5.
Po ustaniu zatrudnienia w warunkach narażenia uprawniony lekarz może zalecić kontynuację
nadzoru medycznego, jeżeli uzna to za konieczne dla ochrony zdrowia pracownika.
1.
W przypadku stwierdzonego przekroczenia którejkolwiek z dawek granicznych, określonych
w przepisach wydanych na podstawie art. 25 pkt 1, kierownik jednostki organizacyjnej
jest obowiązany skierować pracownika na badania lekarskie.
2.
Dalsza praca w warunkach narażenia wymaga zgody uprawnionego lekarza.
3.
W przypadku braku zgody uprawnionego lekarza na dalsze zatrudnienie pracownika w warunkach
narażenia stosuje się odpowiednio przepisy prawa pracy odnoszące się do pracownika,
u którego stwierdzono objawy wskazujące na powstanie choroby zawodowej.
Od orzeczeń lekarskich, o których mowa w art. 17 ust. 7a i 8 oraz w art. 31 ust. 2,
pracownikowi służy odwołanie do sądu pracy.
Przepisy art. 10, 11, 14, 17, 21, 22, 26 i 29-32 - stosuje się odpowiednio do uczniów,
studentów i praktykantów.
1.
W celu zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej kraju przy stosowaniu
promieniowania jonizującego w warunkach normalnych i w sytuacji zdarzeń radiacyjnych
wykonywanie działalności, o której mowa w ust. 2, może być dofinansowywane z budżetu
państwa w formie dotacji celowej, zwanej dalej „dotacją”.
2.
Dotacja może być przeznaczona na
1)
eksploatację badawczych reaktorów jądrowych;
2)
likwidację badawczych reaktorów jądrowych;
3)
eksploatację przechowalników wypalonego paliwa jądrowego pochodzącego z badawczych
reaktorów jądrowych;
4)
utrzymanie i rozwój programów bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej związanych
z wykorzystaniem przez jednostki naukowe i badawczo-rozwojowe wiązek promieniowania
jonizującego na potrzeby medyczne do celów innych niż diagnostyka i radioterapia;
5)
działalność w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz ochrony
obiektów jądrowych i ochrony fizycznej materiałów jądrowych w jednostkach organizacyjnych
działających w Otwocku-Świerku, a także w zakresie ochrony radiologicznej i ochrony
Krajowego Składowiska Odpadów Promieniotwórczych;
6)
sporządzanie ocen oddziaływania obiektów jądrowych, miejsc wydobywania rud uranu i
toru oraz składowisk odpadów promieniotwórczych na środowisko oraz wykonywanie badań
i analiz niezbędnych do sporządzenia tych ocen;
7)
wykonywanie pomiarów mocy dawki promieniowania jonizującego lub skażeń promieniotwórczych
kraju;
8)
utrzymanie wzorców promieniowania jonizującego oraz utrzymanie i rozwój systemów zapewnienia
jakości wzorcowania przyrządów dozymetrycznych;
9)
tworzenie i wykorzystywanie modeli obliczeniowych służących do oceny sytuacji radiacyjnej,
niezbędnych do podjęcia odpowiednich działań w kraju na wypadek zdarzeń radiacyjnych,
oraz tworzenie modeli niezbędnych do przeprowadzania analiz służących uzasadnianiu
wprowadzenia działań interwencyjnych;
10)
akredytację laboratoriów wykonujących działalność, o której mowa w art. 21 ust. 2
oraz w art. 27 ust. 2;
11)
inwestycje służące wykonywaniu działalności, o której mowa w pkt 1-10.
3.
Dotacji udziela Prezes Agencji ze środków przewidzianych na ten cel w ustawie budżetowej.
4.
Wysokość dotacji nie może być większa niż koszty poniesione w związku z wykonywaną
działalnością, pomniejszone o dochody uzyskane z tej działalności i środki pochodzące
z innych źródeł, a ponadto w przypadku działalności, o której mowa w ust. 2 pkt 1,
4, 5, 8 i 10, nie może przekraczać 85% kosztów wykonywanej działalności.
5
Dotacja może być udzielona podmiotowi, który spełnia następujące warunki
1)
złożył w terminie wniosek o udzielenie dotacji;
2)
dysponuje potencjałem technicznym, w szczególności sprzętem, aparaturą i infrastrukturą
techniczną, umożliwiającym prawidłowe wykonywanie działalności będącej przedmiotem
wniosku;
3)
posiada potencjał finansowy umożliwiający współfinansowanie działalności będącej przedmiotem
wniosku;
4)
dysponuje pracownikami o kwalifikacjach i doświadczeniu niezbędnych do wykonywania
działalności będącej przedmiotem wniosku;
5)
zapewnia wykonywanie prac lub czynności przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia,
o ile takie uprawnienia są wymagane.
6
Prezes Agencji dokonuje oceny wniosku o udzielenie dotacji pod względem merytorycznym
i finansowym, w tym analizy wpływu działalności będącej przedmiotem wniosku o udzielenie
dotacji na stan bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej kraju.
7
Wniosek złożony po terminie pozostawia się bez rozpatrzenia.
8
w przypadku złożenia wniosku niekompletnego Prezes Agencji wzywa podmiot, który złożył
wniosek, do uzupełnienia go w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania.
9
Wniosek nieuzupełniony w terminie, o którym mowa w ust. 8, pozostawia się bez rozpatrzenia.
10
Na podstawie oceny, o której mowa w ust. 6, Prezes Agencji udziela dotacji i określa
jej wysokość albo odmawia jej udzielenia, o czym zawiadamia na piśmie podmiot, który
złożył wniosek o udzielenie dotacji.
11
Udzielenie dotacji następuje w drodze umowy między Prezesem Agencji a podmiotem, któremu
jest ona udzielana (wykonawcą), zawieranej w terminie uzgodnionym pomiędzy nimi, nie
później jednak niż do ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc rozpoczęcia
finansowania działalności, zawierającej
1)
szczegółowy opis zadań wchodzących w zakres działalności będącej przedmiotem umowy
i terminy ich wykonania;
2)
określenie wysokości dotacji;
3)
określenie terminów, kwot i trybu przekazywania dotacji;
4)
określenie trybu kontroli wykonywania zadań.
12
Opóźnienie zawarcia umowy z przyczyn leżących po stronie podmiotu, który złożył wniosek
o udzielenie dotacji
1)
trwające nie dłużej niż 14 dni - powoduje obniżenie wysokości dotacji o jedną dwunastą;
2)
trwające powyżej 14 dni - powoduje nieudzielenie dotacji.
13
Kwotę pozostałą w wyniku obniżenia wysokości lub nieudzielenia dotacji, w przypadku,
o którym mowa w ust. 12, Prezes Agencji przeznacza na zwiększenie dofinansowania innego
wybranego zadania lub udzielenie dotacji na wykonywanie działalności, która pomimo
złożenia wniosku nie uzyskała dofinansowania z powodu braku środków.
14
w przypadku, o którym mowa w ust. 13, umowa jest zawierana w terminie 14 dni od dnia
zawiadomienia przez Prezesa Agencji podmiotu występującego z wnioskiem o udzielenie
dotacji o zwiększeniu dofinansowania lub o udzieleniu dotacji. Przepis ust. 12 stosuje
się odpowiednio.
15
Wykonawca składa Prezesowi Agencji raporty kwartalne i końcowe z wykonywania działalności,
na którą została udzielona dotacja. Raporty te Prezes Agencji ocenia pod względem
merytorycznym i finansowym.
16
Negatywna ocena, niezłożenie w terminie lub złożenie niekompletnego raportu kwartalnego
skutkuje zaprzestaniem dalszego dofinansowywania działalności. Przepis ust. 13 stosuje
się odpowiednio.
17
Podstawą rozliczenia umowy jest raport końcowy. W przypadku złożenia niekompletnego
raportu końcowego Prezes Agencji wzywa wykonawcę do jego uzupełnienia w terminie 14
dni.
18
Niezłożenie w terminie raportu końcowego lub nieuzupełnienie raportu w terminie, o
którym mowa w ust. 17, jest podstawą do uznania umowy za niewykonaną. Przepis ust.
20 stosuje się odpowiednio.
19
Prezes Agencji powiadamia wykonawcę o uznaniu umowy za wykonaną i rozliczoną lub za
niewykonaną w całości lub w części w terminie 30 dni od dnia otrzymania raportu końcowego.
20
Dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub pobrana w nadmiernej wysokości
podlega zwrotowi, na zasadach określonych w ustawie o finansach publicznych, na wskazany przez Prezesa Agencji rachunek bieżący wydatków albo rachunek bieżący
dochodów Państwowej Agencji Atomistyki.
21
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia
1)
wzór wniosku o udzielenie dotacji i termin składania wniosku oraz dokumenty, jakie
należy dołączyć do wniosku,
2)
termin zawiadomienia przez Prezesa Agencji podmiotu, który złożył wniosek o udzielenie
dotacji, o udzieleniu dotacji i jej wysokości albo o odmowie udzielenia dotacji,
3)
sposób dokumentowania wykorzystania dotacji,
4)
wzory raportów kwartalnych i końcowych z wykonywania działalności, na którą została
udzielona dotacja, oraz terminy składania tych raportów Prezesowi Agencji
- kierując się koniecznością zapewnienia właściwego dokumentowania przez ubiegających
się o udzielenie dotacji spełniania warunków jej udzielenia oraz kontroli wykorzystania
dotacji, a także prawidłowego jej rozliczenia przez wykonawcę.
1.
Stosowanie promieniowania jonizującego w celach medycznych obejmuje ekspozycje
1)
pacjentów, wynikającą z badań lekarskich i leczenia, w tym że wstępnych i okresowych
badań pracowników;
2)
osób poddawanych przesiewowym badaniom z zastosowaniem promieniowania jonizującego;
3)
zdrowych osób lub pacjentów uczestniczących w eksperymentach medycznych;
4)
osób poddawanych badaniom z zastosowaniem promieniowania jonizującego w celach medyczno-prawnych,
kiedy podjęcie tych badań nie wynika ze wskazań zdrowotnych;
5)
osób, które poza obowiązkami zawodowymi, świadomie i z własnej woli udzielają pomocy
pacjentom i opiekują się nimi.
2.
Ekspozycje, o których mowa w ust. 1, wymagają uzasadnienia. Uzasadnienie jest oparte
na przewadze oczekiwanych korzyści zdrowotnych dla pacjenta lub społeczeństwa nad
uszczerbkiem zdrowotnym, który ekspozycja może spowodować.
3.
Warunkiem właściwego uzasadnienia jest zastosowanie radiologicznej procedury diagnostycznej
lub leczniczej, której skuteczność w określonej sytuacji klinicznej została udowodniona
lub powszechnie uznana. W procesie uzasadnienia ocenia się również korzyści i rodzaje
ryzyka związane ze stosowaniem alternatywnych procedur, służących temu samemu celowi,
prowadzących do mniejszej ekspozycji na promieniowanie jonizujące lub nienarażających
na jego działanie.
4.
Skierowanie pacjenta na określone badanie z zastosowaniem promieniowania jonizującego
wynika z uzasadnionego przekonania lekarza lub innej osoby upoważnionej do kierowania
na takie badanie, że jego wynik dostarczy informacji, które przyczynią się do postawienia
prawidłowego rozpoznania lub wykluczenia choroby, oceny jej przebiegu i postępów leczenia
oraz, że korzyści z tego tytułu przewyższą możliwe ujemne następstwa dla zdrowia,
które mogą być związane z narażeniem na promieniowanie jonizujące.
5.
Skierowanie, o którym mowa w ust. 4, może być wystawione po upewnieniu się, że inne
alternatywne, nieinwazyjne i nienarażające na działanie promieniowania jonizującego
metody, a także wcześniej wykonane badania z zastosowaniem promieniowania jonizującego
nie mogą dostarczyć równoważnych informacji.
6.
W szczególnych przypadkach, podlegających każdorazowo odrębnej ocenie, można wykonać
badanie z zastosowaniem promieniowania jonizującego, jeżeli nie zostało ono uzasadnione
w sposób, o którym mowa w ust. 3-5.
7.
Dokonanie badania z zastosowaniem promieniowania jonizującego uzasadnionego w sposób,
o którym mowa w ust. 6, odnotowuje się w dokumentacji chorego. Dotyczy to w szczególności
ekspozycji w celach medyczno-prawnych.
8.
W przypadku zaistnienia okoliczności wykluczających lub ograniczających zakres zastosowania
procedury radiologicznej u pacjenta, pomimo że jest ona ogólnie uzasadniona, o odstąpieniu
od jej wykonania lub o zakresie jej zastosowania decyduje lekarz kierujący lub wykonujący
badanie.
9.
Dokonywanie ekspozycji na promieniowanie jonizujące w celach medycznych w wyniku procedury,
która nie została uzasadniona w sposób określony w ust. 3-5, jest niedopuszczalne,
z zastrzeżeniem ust. 6.
1.
Skierowanie na leczenie promieniowaniem jonizującym wydaje lekarz onkolog lub lekarz
innej specjalności właściwej ze względu na rodzaj schorzenia, po rozważeniu uzasadnień
dla innych sposobów leczenia, wynikających z natury choroby, stanu pacjenta i możliwych
przeciwwskazań do radioterapii.
2.
O podjęciu i zakresie leczenia lub odstąpieniu od niego decyduje specjalista z zakresu
radioterapii onkologicznej, kierując się
1)
rokowaniem co do powodzenia leczenia;
2)
zaawansowaniem i naturą choroby;
3)
koniecznością jednoczesnego lub zastępczego innego leczenia;
4)
stanem zdrowia pacjenta;
5)
ewentualnymi przeciwwskazaniami do radioterapii.
3.
Lekarz kierujący pacjenta na badanie lub leczenie promieniowaniem jonizującym uzasadnia
swoją decyzję w skierowaniu. Lekarz prowadzący badanie lub leczenie jest obowiązany
ocenić poprawność uzasadnienia skierowania i odpowiada za wybór odpowiedniej procedury
oraz jej poprawną realizację.
1.
Właściwe badanie i leczenie przy użyciu promieniowania jonizującego wymaga optymalizacji
ochrony radiologicznej pacjenta przed jego niepożądanym działaniem.
2.
W badaniach diagnostycznych rentgenowskich i z zakresu medycyny nuklearnej ogranicza
się efektywne dawki promieniowania do możliwie najniższego poziomu - przy uwzględnieniu
czynników ekonomicznych i społecznych - który zapewni uzyskanie wyniku badania o założonych
walorach diagnostycznych. Optymalizacja ochrony radiologicznej pacjenta jest także
realizowana przez redukcję do minimum badań niepotrzebnie powtarzanych i wadliwie
wykonanych.
3.
W radiologii zabiegowej, poza wymaganiami określonymi w ust. 2, podejmuje się wszystkie
niezbędne kroki, mające na celu zapobieżenie popromiennym uszkodzeniom skóry i tkanek
pod nią położonych w wyniku stosowania zlokalizowanej długotrwałej ekspozycji, zwłaszcza
na wiązkę promieniowania×o dawce dużej mocy.
4.
W radioterapii optymalizacja ochrony radiologicznej pacjenta wymaga możliwie maksymalnej
ochrony przed promieniowaniem zdrowych narządów i tkanek przy realizacji napromienienia
objętości tarczowej przepisaną dawką leczniczą, zaaplikowaną w takim reżimie czasowym,
który zapewni jej maksymalną skuteczność (wyleczalność choroby).
5.
Osoby wykonujące i nadzorujące wykonywanie badań i zabiegów leczniczych są obowiązane
do podnoszenia swoich kwalifikacji zgodnie z wymaganiami, o których mowa w art. 33i
ust. 2.
6.
Dzieci, kobiety w wieku rozrodczym, kobiety w ciąży i kobiety karmiące piersią, a
także osoby z otoczenia i rodziny pacjentów poddanych terapii przy użyciu produktów
radiofarmaceutycznych, podlegają szczególnej ochronie w związku z ekspozycją na promieniowanie
w diagnostyce i terapii.
7.
Jednostki ochrony zdrowia
8.
Koszty przeprowadzania klinicznych audytów wewnętrznych i zewnętrznych, o których
mowa w ust. 7, ponoszą jednostki ochrony zdrowia
9.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, warunki bezpiecznego
stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej,
o których mowa w art. 33a ust. 1, w tym
1)
zasady i metody dobrej praktyki medycznej, zmierzającej do ograniczenia dawek dla
pacjentów w rentgenodiagnostyce, diagnostyce radioizotopowej i radiologii zabiegowej,
włączając w to poziomy referencyjne oraz fizyczne parametry badań rentgenowskich warunkujących
uznanie postępowania za zgodne z dobrą praktyką medyczną,
2)
wymagania i szczegółowe zasady realizacji systemu zarządzania jakością w rentgenodiagnostyce,
radiologii zabiegowej, medycynie nuklearnej i radioterapii,
3)
wymagania dotyczące szkolenia specjalistycznego osób wykonujących i nadzorujących
wykonywanie badań i zabiegów leczniczych,
4)
szczególne zasady dotyczące ekspozycji na promieniowanie jonizujące w diagnostyce
i terapii dzieci, kobiet w wieku rozrodczym, kobiet w ciąży i kobiet karmiących piersią,
5)
zasady zabezpieczenia przed nadmierną ekspozycją osób z otoczenia i rodzin pacjentów
po terapii przy użyciu produktów radiofarmaceutycznych,
6)
szczegółowe wymagania dotyczące badań przesiewowych i eksperymentów medycznych wynikające
ze specyfiki wykonywania ekspozycji w celach medycznych,
7)
szczegółowe zasady zapobiegania nieszczęśliwym wypadkom radiologicznym w radioterapii,
medycynie nuklearnej, radiologii zabiegowej i rentgenodiagnostyce oraz sposoby i tryb
postępowania po ich wystąpieniu,
8)
ograniczniki dawek dla osób, o których mowa w art. 33a ust. 1 pkt 3 i 5,
9)
zasady wykonywania kontroli fizycznych parametrów urządzeń radiologicznych oraz klinicznych
audytów wewnętrznych i zewnętrznych nad przestrzeganiem wymogów ochrony radiologicznej
pacjenta
- mając na celu zapewnienie wysokiej jakości świadczonych usług medycznych i uwzględniając
standardy obowiązujące w Unii Europejskiej.
1.
Prowadzenie działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące w celach
medycznych, polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu radioterapii
onkologicznej, w tym leczenia chorób nowotworowych przy użyciu produktów radiofarmaceutycznych,
wymaga zgody ministra właściwego do spraw zdrowia.
2.
Zgoda, o której mowa w ust. 1, może być wydana podmiotowi, który
1)
dysponuje odpowiednią liczbą personelu o właściwych kwalifikacjach;
2)
dysponuje urządzeniami radiologicznymi niezbędnymi dla wykonywania badań diagnostycznych
i leczenia;
3)
stosuje właściwe procedury postępowania medycznego;
4)
posiada system zarządzania jakością w zakresie świadczonych usług medycznych z wykorzystaniem
promieniowania jonizującego.
3.
Zgoda, o której mowa w ust. 1, jest wydawana po uzyskaniu
1)
pozytywnej opinii konsultanta krajowego do spraw radioterapii onkologicznej lub konsultanta
krajowego do spraw medycyny nuklearnej;
2)
pozytywnej opinii państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.
4.
Zgoda może być cofnięta na stałe lub czasowo na wniosek komisji, o której mowa w art.
33g ust. 1 pkt 1 lub 2, w przypadku gdy jednostka ochrony zdrowia
5.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, minimalne wymagania
dla jednostek ochrony zdrowia
1.
Prowadzenie działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące w celach
medycznych polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu badań rentgenodiagnostycznych,
badań diagnostycznych i leczenia chorób nienowotworowych oraz paliatywnego leczenia
chorób nowotworowych z wykorzystaniem produktów radiofarmaceutycznych oraz zabiegów
z zakresu radiologii zabiegowej wymaga zgody państwowego wojewódzkiego inspektora
sanitarnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
W przypadku jednostek ochrony zdrowia
3.
Zgoda, o której mowa w ust. 1 i 2, może być wydana podmiotowi, który
1)
dysponuje odpowiednią liczbą personelu o właściwych kwalifikacjach;
2)
dysponuje urządzeniami radiologicznymi niezbędnymi dla wykonywania badań diagnostycznych
i leczenia;
3)
stosuje właściwe procedury postępowania medycznego;
4)
posiada system zarządzania jakością świadczonych usług medycznych w zakresie, o którym
mowa w ust. 1.
4.
Zgoda, o której mowa w ust. 1 i 2, jest wydawana po uzyskaniu opinii właściwego terenowo
konsultanta wojewódzkiego do spraw radiologii - diagnostyki obrazowej lub medycyny
nuklearnej.
5.
Opinię, o której mowa w ust. 4, konsultant wojewódzki wydaje nie później niż w terminie
14 dni od dnia otrzymania od organu wydającego zgodę wniosku o wydanie opinii.
6.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, dla jednostek
ochrony zdrowia
7.
Przepisów ust. 1-5 nie stosuje się do rentgenowskich aparatów stomatologicznych oraz
urządzeń służących wyłącznie do densytometru kości.
Zezwolenia i zgody, o których mowa w art. 5 ust. 4 oraz art. 33d ust. 1 i art. 33e
ust. 1 i 2, są przekazywane niezwłocznie przez organ wydający do Głównego Inspektora
Sanitarnego, który prowadzi ich centralny rejestr.
1.
Powołuje się komisje do spraw procedur i audytów klinicznych zewnętrznych, zwane dalej
„komisjami”, w zakresie
1)
radioterapii onkologicznej;
2)
medycyny nuklearnej;
3)
radiologii - diagnostyki obrazowej i radiologii zabiegowej.
2.
W skład komisji wchodzą odpowiednio
1)
konsultanci krajowi do spraw radioterapii onkologicznej, medycyny nuklearnej oraz
radiologii - diagnostyki obrazowej;
2)
eksperci zaproponowani przez Polskie Lekarskie Towarzystwo Radiologiczne, Polskie
Towarzystwo Medycyny Nuklearnej, Polskie Towarzystwo Onkologiczne oraz Polskie Towarzystwo
Fizyki Medycznej;
3)
przedstawiciele ministra właściwego do spraw zdrowia, Ministra Obrony Narodowej oraz
ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
3.
Przewodniczącymi komisji są odpowiedni konsultanci krajowi, o których mowa w ust.
2 pkt 1, a ich członków powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw zdrowia.
4.
Komisje ustalają swoje regulaminy pracy, które są zatwierdzane przez ministra właściwego
do spraw zdrowia.
5.
Komisje opracowują, w formie pisemnej, wzorcowe procedury radiologiczne dla uzasadnionych
ekspozycji medycznych uznanych za standardowe.
6.
Jednostka ochrony zdrowia
7.
Wykaz procedur wzorcowych podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Zdrowia.
8.
Procedury wzorcowe podlegają ocenie, w przypadku gdy pojawiają się nowe dane o ich
skuteczności lub konsekwencji stosowania.
9.
Procedury uznane, na podstawie oceny, o której mowa w ust. 8, za niewystarczająco
skuteczne są usuwane z wykazu, o którym mowa w ust. 7.
10.
Nowe rodzaje zastosowań promieniowania jonizującego w celach medycznych podlegają
ocenie komisji i po ich uzasadnieniu mogą zostać wprowadzone do wykazu, o którym mowa
w ust. 7.
11
Komisje mogą złożyć wniosek o czasowe lub stałe cofnięcie zgody na udzielanie świadczeń
w zakresie radioterapii onkologicznej, medycyny nuklearnej oraz radiologii - diagnostyki
obrazowej oraz radiologii zabiegowej przez jednostkę ochrony zdrowia, w przypadku
gdy nie spełnia ona podstawowych wymagań jakości usług i bezpieczeństwa pacjentów
zgodnych z wymaganiami przepisów wydanych na podstawie art. 33c ust. 9, art. 33d ust.
5 i art. 33e ust. 6.
12
W przypadku wniosku o czasowe cofnięcie zgody właściwa komisja przedstawia zakres
działań, które jednostka ochrony zdrowia jest obowiązana podjąć dla ponownego uzyskania
zgody.
13.
Niewykonanie działań, o których mowa w ust. 12, skutkuje wnioskiem o stałe cofnięcie
zgody.
14.
Komisje przeprowadzają nie rzadziej niż co 4 lata audyt kliniczny zewnętrzny obejmujący
przegląd poprawności stosowanych procedur w zakresie udzielanych świadczeń oraz kwalifikacje
personelu, w tym również w zakresie określonym w art. 33i, a także w zakresie wyposażenia
w aparaturę, warunków lokalowych i systemu zarządzania jakością.
15.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania
dotyczące formy i treści procedur wzorcowych i roboczych, o których mowa w ust. 5
i 6, uwzględniając zalecenia Unii Europejskiej.
Eksperymenty medyczne z zastosowaniem promieniowania jonizującego mogą być wykonywane
wyłącznie w ramach badań naukowych lub kontrolowanych badań klinicznych przez medyczne
jednostki naukowe.
1.
Konsultanci krajowi w dziedzinie radioterapii onkologicznej, medycyny nuklearnej,
radiologii - diagnostyki obrazowej, fizyki medycznej, inżynierii medycznej, a także
tych dziedzin medycyny, w których wykonuje się zabiegi z zakresu radiologii zabiegowej,
w opracowywanych programach specjalizacji uwzględniają szkolenie z ochrony radiologicznej
pacjenta, w zakresie zgodnym z zaleceniami Unii Europejskiej i konsultują jego program
z Centrum, o którym mowa w art. 33j ust. 1.
2.
Specjaliści z dziedzin medycznych, o których mowa w ust. 1, oraz medyczny personel
pomocniczy są obowiązani do ustawicznego kształcenia z zakresu ochrony radiologicznej
pacjenta poprzez uczestnictwo w szkoleniu podyplomowym oraz w formach określonych
przez odpowiednich konsultantów krajowych, na zasadach określonych przepisami regulującymi
obowiązek doskonalenia zawodowego w zawodach medycznych.
1.
Minister właściwy do spraw zdrowia tworzy Krajowe Centrum Ochrony Radiologicznej w
Ochronie Zdrowia, zwane dalej „Centrum”, działające w formie zakładu budżetowego.
2.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, organizację,
tryb działania i szczegółowe zadania Centrum, mając na uwadze zapewnienie monitorowania
stanu ochrony radiologicznej niezbędnego przy stosowaniu promieniowania jonizującego
w celach medycznych.
3.
Do zadań Centrum należy
1)
monitorowanie stanu ochrony radiologicznej wynikającego ze stosowania promieniowania
jonizującego w celach medycznych w oparciu o
a)
działalność kontrolną Państwowej Inspekcji Sanitarnej,
b)
sprawozdania komisji,
c)
informacje uzyskiwane z kontroli dawek indywidualnych, ocen narażenia populacji pochodzącego
od źródeł promieniowania stosowanych w celach medycznych,
d)
badania naukowe;
2)
składanie rocznych sprawozdań ministrowi właściwemu do spraw zdrowia z oceny wdrożenia
wymagań bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego w celach medycznych;
3)
zapewnienie wsparcia merytorycznego i fachowego doradztwa dla komórek organizacyjnych
higieny radiacyjnej wojewódzkich stacji sanitarno-epidemiologicznych w zakresie medycznych
zastosowań promieniowania jonizującego;
4)
opracowywanie metod i procedur badań parametrów technicznych urządzeń radiologicznych;
5)
opiniowanie projektów przepisów w dziedzinie ochrony radiologicznej pacjenta;
6)
udział w komisjach wyjaśniających przyczyny wypadków wynikających ze stosowania promieniowania
jonizującego w medycynie;
7)
konsultowanie programów szkoleniowych z zakresu ochrony radiologicznej dla lekarzy
specjalistów różnych dziedzin;
8)
współpraca z Prezesem Agencji, Głównym Inspektorem Sanitarnym, Głównym Inspektorem
Sanitarnym Wojska Polskiego oraz Głównym Inspektorem Sanitarnym Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji;
9)
przeprowadzanie w okresach 5-letnich oceny dawki dla ludności, wynikającej z medycznych
zastosowań promieniowania jonizującego.
4.
Centrum może prowadzić odpłatnie działalność polegającą na
1)
prowadzeniu działalności szkoleniowej z zakresu ochrony radiologicznej;
2)
opracowaniu, tłumaczeniu oraz publikowaniu materiałów szkoleniowych;
3)
certyfikowaniu laboratoriów prowadzących dla celów ochrony radiologicznej pacjentów
ocenę parametrów technicznych aparatury rentgenodiagnostycznej;
4)
skalowaniu aparatury kontrolno-pomiarowej do pomiaru promieniowania jonizującego dla
celów ochrony radiologicznej.
1.
Główny Inspektor Sanitarny prowadzi krajową bazę danych urządzeń radiologicznych.
2.
Państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni, komendanci wojskowych ośrodków medycyny
prewencyjnej, państwowi inspektorzy sanitarni Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji
oraz Prezes Agencji przesyłają Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu, nie rzadziej niż
raz w roku, informacje dotyczące urządzeń radiologicznych, na których stosowanie wydają
zezwolenia.
3.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, organizację bazy
danych urządzeń radiologicznych, a także zakres informacji, o których mowa w ust.
2, i sposób ich przekazywania, z uwzględnieniem konieczności prowadzenia właściwej
polityki w zakresie zapewnienia dostępności usług diagnostycznych i terapeutycznych
oraz gospodarki i wymiany urządzeń radiologicznych.
Obiekty jądrowe oraz związane z nimi budynki i urządzenia, których uszkodzenie lub
zakłócenie pracy mogłoby spowodować skutki istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa
jądrowego i ochrony radiologicznej, podlegają obowiązkowej ochronie fizycznej zgodnie
z przepisami dotyczącymi ochrony osób i mienia.
1.
Obowiązek spełnienia wymagań bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz
ochrony fizycznej obiektu jądrowego, a także budynków i urządzeń, o których mowa w
art. 34, w okresie ustalania lokalizacji, projektowania, budowy, rozruchu i próbnej
eksploatacji spoczywa na inwestorze, a w okresie stałej eksploatacji lub likwidacji
obiektu - na kierowniku jednostki eksploatującej.
2.
Niezależnie od obowiązków inwestora obowiązek spełnienia wymagań bezpieczeństwa jądrowego
i ochrony radiologicznej oraz ochrony fizycznej spoczywa na innych uczestnikach procesu
inwestycyjnego, odpowiednio do zakresu ich zadań.
3.
W okresie projektowania, budowy, rozruchu i eksploatacji obiektu jądrowego należy
stosować rozwiązania techniczne i organizacyjne, które w świetle osiągnięć nauki i
techniki są niezbędne do tego, aby na wszystkich etapach eksploatacji narażenie osób
przebywających w obiekcie lub innych osób i skażenie środowiska było możliwie jak
najmniejsze przy rozsądnym uwzględnieniu czynników ekonomicznych i społecznych i nie
przekraczało dawek granicznych określonych w przepisach wydanych na podstawie art.
25 pkt 1.
1.
Organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przeznaczonego
pod budowę obiektu jądrowego na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(Dz. U. Nr 80, poz. 717, z późn. zm. wydaje tę decyzję po uzyskaniu pozytywnej opinii Prezesa Agencji w zakresie bezpieczeństwa
jądrowego i ochrony radiologicznej.
2.
W przypadku gdy obiekt jądrowy został umieszczony w projekcie miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego, projekt planu wymaga uzgodnienia z Prezesem Agencji w trybie określonym
w ustawie, o której mowa w ust. 1.
Prezes Agencji wydaje zezwolenie na budowę, rozruch i próbną eksploatację obiektu
jądrowego na wniosek inwestora, a zezwolenie na stałą eksploatację i likwidację -
na wniosek kierownika jednostki eksploatującej. Zezwolenie jest warunkiem uzyskania
pozwolenia na budowę, użytkowanie i rozbiórkę obiektu jądrowego wydawanego na podstawie
ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
(Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 i Nr 170, poz. 1217).
1.
Wokół obiektu jądrowego wojewoda tworzy obszar ograniczonego użytkowania, o którym
mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska
(Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902, z późn. zm..
2.
Minister właściwy do spraw środowiska, po zasięgnięciu opinii Prezesa Agencji, określi,
w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady tworzenia obszaru ograniczonego użytkowania
wokół obiektu jądrowego ze wskazaniem ograniczeń w jego użytkowaniu, uwzględniając
w szczególności charakterystykę i warunki lokalizacji obiektu jądrowego, możliwe sytuacje
awaryjne oraz rozkład dawek promieniowania jonizującego dla różnych odległości od
obiektu.
3.
W sprawach dotyczących naprawienia szkód powstałych w wyniku utworzenia obszaru ograniczonego
użytkowania stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w ust. 1.
Prezes Agencji wydaje nakaz zmniejszenia mocy lub wyłączenia obiektu jądrowego z eksploatacji,
jeżeli z jego oceny wynika, że dalsza eksploatacja takiego obiektu zagraża bezpieczeństwu
jądrowemu. Ponowne zwiększenie mocy lub uruchomienie obiektu jądrowego wymaga zgody
Prezesa Agencji.
W rozumieniu niniejszego rozdziału użyte określenia oznaczają
1)
dokumentacja jądrowa
a)
dokumenty dotyczące pochodzenia, stanu lub ruchu materiałów jądrowych,
b)
deklaracje, powiadomienia (notyfikacje) i sprawozdania przekazywane do Komisji Europejskiej,
dotyczące materiałów jądrowych i urządzeń, w których materiały jądrowe były, są lub
mają być stosowane, przetwarzane, przechowywane lub transportowane,
c)
dokumenty dotyczące pracy urządzeń, o których mowa w lit. b,
d)
dokumentację projektowo-eksploatacyjną zawierającą podstawowe charakterystyki techniczne
obiektu wskazane w przepisach Unii Europejskiej dotyczących zabezpieczeń materiałów
jądrowych,
e)
deklaracje i plany działania związane z wykorzystaniem materiałów jądrowych,
f)
oceny, zalecenia, polecenia i decyzje Komisji Europejskiej w sprawach dotyczących
zabezpieczeń materiałów jądrowych;
1a
deklaracja dla terenu obiektu - ogólny opis każdego budynku dla terenu obiektu, łącznie
z opisem sposobu jego wykorzystania i zawartości, wraz z mapą terenu obiektu, który
Rzeczpospolita Polska jest zobowiązana dostarczyć Międzynarodowej Agencji Energii
Atomowej (MAEA) zgodnie z art. 2 lit. a pkt (iii) Protokołu dodatkowego;
2)
ewidencja materiałów jądrowych - dokumentowanie zgodnie z wymaganiami zabezpieczeń
materiałów jądrowych, oddzielnie dla każdego rejonu bilansu materiałowego, w oparciu
o prowadzoną rachunkowość materiałową, informacji o stanie inwentarza materiałów wyjściowych
i specjalnych materiałów rozszczepialnych, dotyczące w szczególności ilości, rodzaju,
lokalizacji, zmian w inwentarzu oraz pochodzenia i przeznaczenia tych materiałów;
3)
Euratom - Europejską Wspólnotę Energii Atomowej;
3a
inspektorzy Euratomu - inspektorów Komisji Europejskiej do spraw zabezpieczeń materiałów
jądrowych wyznaczonych do działania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie
z art. 81 Traktatu Euratom;
3b
inspektorzy MAEA - inspektorów MAEA do spraw zabezpieczeń materiałów jądrowych wyznaczonych
do działania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z art. 85 Porozumienia;
4)
kontrola technologii jądrowych - działania podejmowane w celu stwierdzenia, czy działalność
badawczo-rozwojowa, zdefiniowana w art. 18 lit. a Protokołu dodatkowego, działalność
wytwórcza wymieniona w aneksie I do Protokołu dodatkowego, oraz urządzenia, części
urządzeń i materiały wymienione w aneksie II do Protokołu dodatkowego, a także pozyskiwane
z zagranicy lub przekazywane za granicę technologie jądrowe, dotyczą zastosowań nieprowadzących
do wykorzystania materiałów jądrowych w sposób niezgodny z wymaganiami Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej;
4a
lokalizacja poza obiektem - urządzenie lub lokalizację, które są określone w art.
18 lit. j Protokołu dodatkowego;
4b
materiały wyjściowe - materiały należące do materiałów jądrowych, zdefiniowane w art. 197 ust. 3 Traktatu Euratom;
5
obiekt - obiekt zdefiniowany w art. 98 ust. 2 lit. I Porozumienia;
6
Porozumienie - Porozumienie między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką
Federalną Niemiec, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem
Niderlandów, Europejską Wspólnotą Energii Atomowej a Międzynarodową Agencją Energii
Atomowej dotyczące wprowadzenia w życie artykułu III ustępy 1 i 4 Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, podpisane
w Brukseli dnia 5 kwietnia 1973 r.;
7
Protokót dodatkowy - Protokół dodatkowy do Porozumienia między Republiką Austrii,
Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Finlandii, Republiką Federalną Niemiec,
Republiką Grecką, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem
Niderlandów, Republiką Portugalską, Królestwem Hiszpanii, Królestwem Szwecji, Europejską
Wspólnotą Energii Atomowej a Międzynarodową Agencją Energii Atomowej dotyczącego wprowadzenia
w życie artykułu III ustępy 1 i 4 Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, podpisany
w Wiedniu dnia 22 września 1998 r.;
8
rejon bilansu materiałowego - obszar na terenie obiektu lub poza nim określony w art.
98 ust. 2 lit. M Porozumienia;
8a
specjalne materiały rozszczepialne - materiały należące do materiałów jądrowych zdefiniowane
w art. 197 ust. 1 Traktatu Euratom;
8b
środki techniczne zabezpieczeń - aparaty kontrolne i pomiarowe, przyrządy wykrywające
promieniowanie jonizujące, urządzenia obserwacyjno-rejestrujące, urządzenia sygnalizujące
stan lub sposób działania obiektu, środki zamykające, w tym pieczęcie zabezpieczające,
oraz urządzenia służące do przekazywania informacji na odległość, w tym także poza
granice państwa, instalowane w celu uzyskiwania ciągłej informacji o ilości i jakości
materiałów jądrowych podlegających zabezpieczeniom;
9)
technologie jądrowe - technologie związane z jądrowym cyklem paliwowym, w szczególności
a)
służące do wytwarzania, przetwarzania, wzbogacania izotopowego lub stosowania materiałów
wyjściowych (źródłowych) lub specjalnych materiałów rozszczepialnych w obiektach jądrowych,
b)
stosowane w postępowaniu z wysoko- i średnioaktywnymi odpadami promieniotwórczymi
zawierającymi specjalne materiały rozszczepialne,
c)
służące do wytwarzania urządzeń lub ich części niezbędnych do wytwarzania, przetwarzania,
napromieniowania lub stosowania materiałów wyjściowych (źródłowych), specjalnych materiałów
rozszczepialnych, ciężkiej wody, deuteru, trytu lub jądrowo czystego grafitu;
10)
teren obiektu - teren obiektu zdefiniowany w art. 18 lit. b Protokołu dodatkowego;
11)
Układ - Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, sporządzony w Moskwie, Waszyngtonie
i Londynie dnia 1 lipca 1968 r.
(Dz. U. z 1970 r. Nr 8, poz. 60);
12)
zabezpieczenia materiałów jądrowych - zespół środków prawnych i organizacyjnych oraz
rozwiązań praktycznych, ustanowionych w ramach Układu, Porozumienia, Protokołu dodatkowego
i Traktatu Euratom oraz przepisów wydanych na jego podstawie, w zamiarze niedopuszczenia do wykorzystania
materiałów jądrowych stosowanych w pokojowej działalności do wytwarzania broni jądrowej,
innych jądrowych urządzeń wybuchowych lub do celów nieznanych.
1.
Materiały jądrowe, z wyjątkiem rud uranu i toru, podlegają ochronie fizycznej.
2.
Kierownik jednostki organizacyjnej wykonującej działalność związaną z materiałami
jądrowymi opracowuje system ochrony fizycznej, który zatwierdza Prezes Agencji.
3.
Okresową kontrolę systemu, o którym mowa w ust. 2, przeprowadza Prezes Agencji.
1.
Podejmowanie i prowadzenie działalności polegającej na wykorzystywaniu materiałów
jądrowych lub technologii jądrowych do budowy broni jądrowej lub jądrowych ładunków
wybuchowych jest zabronione.
2.
Prezes Agencji koordynuje wypełnianie zobowiązań Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie
zabezpieczeń materiałów jądrowych i kontroli technologii jądrowych, prowadzi krajowy
system gromadzenia i przetwarzania danych związanych z wypełnianiem tych zobowiązań
oraz bilansuje stan ilościowy materiałów wyjściowych i specjalnych materiałów rozszczepialnych
w kraju.
3.
W celu uzyskania potwierdzenia, że zakaz, o którym mowa w ust. 1, jest przestrzegany,
a zobowiązania przyjęte przez Rzeczpospolitą Polską w zakresie zabezpieczeń materiałów
jądrowych i kontroli technologii jądrowych są w sposób właściwy wypełniane, organy
dozoru jądrowego prowadzą kontrolę obejmującą
1)
materiały wyjściowe i specjalne materiały rozszczepialne wytwarzane, przetwarzane,
przechowywane, stosowane lub transportowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
podlegające ewidencji materiałów jądrowych, z wyjątkiem materiałów przewożonych tranzytem
przez to terytorium;
2)
dokumentację jądrową;
3)
pomieszczenia i urządzenia znajdujące się na terenie obiektu;
4)
miejsca, w których mogą występować ślady działalności z materiałami jądrowymi lub
technologiami jądrowymi, w szczególności wycofane z eksploatacji obiekty i lokalizacje
poza obiektami;
5)
miejsca, w których mogą występować ślady wydobycia lub przerobu rud uranu i toru;
6)
miejsca składowania odpadów promieniotwórczych, które mogą zawierać specjalne materiały
rozszczepialne;
7)
miejsca, w których wykorzystuje się materiały jądrowe do celów niejądrowych;
8)
miejsca, w których znajdują się materiały wyjściowe, które nie osiągnęły składu i
stopnia czystości kwalifikujących je do wykorzystania do produkcji paliwa jądrowego
lub do wzbogacania izotopowego;
9)
działalność badawczo-rozwojową w zakresie technologii jądrowych zdefiniowaną w art.
18 lit. a Protokołu dodatkowego;
10)
wytwarzanie części urządzeń oraz urządzeń i materiałów wymienionych w załączniku numer
I do Protokołu dodatkowego;
11)
przywóz oraz wywóz urządzeń, części urządzeń i materiałów wymienionych w załączniku
numer II do Protokołu dodatkowego.
4.
W związku z prowadzoną kontrolą organy dozoru jądrowego mają prawo
1)
dostępu o każdej porze do materiałów, urządzeń i ich części, pomieszczeń i miejsc,
o których mowa w ust. 3;
2)
wglądu do dokumentacji, o której mowa w ust. 3;
3)
do żądania pisemnych lub ustnych informacji dotyczących działalności z materiałami,
technologiami, urządzeniami i częściami urządzeń, o których mowa w ust. 3.
5.
Przepis ust. 1 nie narusza przepisów o obrocie z zagranicą towarami, technologiami
i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania
międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa.
6.
O prowadzeniu kontroli działalności badawczo-rozwojowej w zakresie technologii jądrowych,
w szczególności w odniesieniu do wieloletnich planów takiej działalności, Prezes Agencji
informuje ministra właściwego do spraw nauki w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia
kontroli.
Kierownik jednostki organizacyjnej prowadzącej działalność z materiałami jądrowymi
w obiekcie lub lokalizacji poza obiektem
1)
umożliwia organom dozoru jądrowego, inspektorom Euratomu oraz inspektorom MAEA dokonanie
kontroli prowadzonej przez siebie działalności w zakresie określonym wymaganiami zabezpieczeń
materiałów jądrowych, zapewniając w szczególności dostęp do dokumentacji jądrowej,
materiałów jądrowych, budynków, pomieszczeń i urządzeń obiektu lub lokalizacji poza
obiektem oraz do środków technicznych zabezpieczeń zainstalowanych lub zdeponowanych
przez inspektorów Euratomu lub MAEA;
2)
dostarcza Prezesowi Agencji kopie dokumentacji jądrowej przekazywanej Komisji Europejskiej
oraz od niej otrzymywanej w ciągu jednego dnia roboczego od jej wysłania albo otrzymania;
3)
przekazuje Prezesowi Agencji na jego żądanie wyjaśnienia dotyczące danych zawartych
w dokumentacji jądrowej, w zakresie i terminie określonych w żądaniu;
4)
przekazuje organom dozoru jądrowego, inspektorom Euratomu i inspektorom MAEA informacje
o działalności eksploatacyjnej, o której mowa w art. 2 lit. a pkt (ii) Protokołu dodatkowego,
w zakresie i terminie określonych w żądaniu;
5)
w przypadku stwierdzenia utraty materiału jądrowego wskutek nadzwyczajnego zdarzenia
lub okoliczności, a także jeżeli nastąpiło jego niedozwolone użycie, niezwłocznie
informuje o tym Prezesa Agencji, podając
a)
ilość i rodzaj utraconego albo użytego w niedozwolony sposób materiału jądrowego,
b)
rejon bilansu materiałowego, w którym materiał był objęty ewidencją,
c)
określenie przyczyn i okoliczności utraty lub niedozwolonego użycia materiału jądrowego,
d)
opis działań podjętych w celu przeciwdziałania skutkom utraty lub niedozwolonego użycia
materiału jądrowego oraz w celu zapobieżenia podobnym zdarzeniom w przyszłości;
6)
zapewnia warunki niezbędne do instalowania uzgodnionych z inspektorami Euratomu oraz
inspektorami MAEA środków technicznych zabezpieczeń;
7)
zapewnia zachowanie w stanie nienaruszonym integralności barier fizycznych i pieczęci
chroniących przed nieupoważnionym dostępem do materiałów jądrowych, urządzeń, wzorców,
próbek oraz środków technicznych zabezpieczeń, zamkniętych przez inspektorów Euratomu
lub inspektorów MAEA za pomocą barier fizycznych i pieczęci, a w przypadku stwierdzenia
naruszenia integralności barier fizycznych lub pieczęci niezwłocznie informuje o tym
Prezesa Agencji, podając
a)
przyczyny i okoliczności naruszenia,
b)
opis działań podjętych w celu przeciwdziałania skutkom naruszenia oraz w celu zapobieżenia
naruszeniom w przyszłości;
8)
organizuje wysyłanie próbek pobranych dla lub przez inspektorów Euratomu lub inspektorów
MAEA oraz odbiór i wysyłanie materiałów i sprzętu służących inspektorom do kontroli;
9)
zapoznaje inspektorów Euratomu i inspektorów MAEA ze specyficznymi wymaganiami ochrony
radiologicznej obowiązującymi na terenie obiektu lub lokalizacji poza obiektem, wyposaża
ich w niezbędne środki ochrony osobistej oraz prowadzi kontrolę dawek promieniowania
jonizującego otrzymywanych przez inspektorów w trakcie prowadzonej kontroli.
Kierownik jednostki organizacyjnej prowadzącej działalność z materiałami jądrowymi
w lokalizacji poza obiektem, wyznaczonej przez Prezesa Agencji w uzgodnieniu z Komisją
Europejską, przekazuje Prezesowi Agencji w podanych przez niego zakresie i terminie
informacje niezbędne do sporządzenia zbiorczych sprawozdań dla Komisji Europejskiej,
o których mowa w art. 64, 67 i 68 Porozumienia.
1.
Kierownik jednostki organizacyjnej działającej na terenie obiektu
1)
przygotowuje projekt aktualizacji deklaracji dla terenu obiektu i przekazuje ten projekt
do uzgodnienia Prezesowi Agencji do dnia 28 lutego każdego roku;
2)
umożliwia organom dozoru jądrowego, inspektorom Euratomu oraz inspektorom MAEA dostęp
do wskazanych przez nich zabudowań, pomieszczeń i urządzeń jednostki na terenie obiektu,
w których nie znajdują się materiały wyjściowe lub specjalne materiały rozszczepialne
a)
w terminie 2 godzin od przedstawienia przez inspektora MAEA pisemnego polecenia przeprowadzenia
w nich kontroli w normalnych godzinach pracy jednostki organizacyjnej w ramach dostępu
uzupełniającego, o którym mowa w art. 5 lit. a pkt (i) Protokołu dodatkowego, lub
w związku z kontrolą prowadzoną na podstawie Porozumienia,
b)
w terminie wskazanym w zawiadomieniu o decyzji przeprowadzenia kontroli, przekazanym
przez Prezesa Agencji lub osobę przez niego upoważnioną za pomocą faksu, poczty elektronicznej
lub telefonicznie co najmniej 8 godzin przed rozpoczęciem kontroli, w przypadku gdy
kontrola w ramach dostępu uzupełniającego na podstawie Protokołu dodatkowego nie jest
planowana w zwykłych godzinach pracy jednostki lub nie jest planowana w związku z
kontrolą prowadzoną na podstawie Porozumienia;
3)
w trakcie kontroli, o której mowa w pkt 2, umożliwia organom dozoru jądrowego, inspektorom
MAEA i inspektorom Euratomu przeprowadzenie czynności, o których mowa w art. 6 lit.
a Protokołu dodatkowego, oraz udziela im niezbędnych wyjaśnień związanych z przeprowadzanymi
czynnościami.
2.
W przypadku gdy na terenie obiektu działa więcej niż jedna jednostka organizacyjna,
obowiązki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, wypełnia kierownik jednostki organizacyjnej
wyznaczonej przez Prezesa Agencji, aktualizując deklarację dla terenu obiektu w oparciu
o dane przekazane mu przez kierowników wszystkich jednostek organizacyjnych działających
na terenie obiektu.
3.
W sytuacji, o której mowa w ust. 2, kierownik jednostki organizacyjnej wyznaczonej
przez Prezesa Agencji przekazuje kierownikom innych jednostek organizacyjnych działających
na terenie obiektu informację o przedstawieniu przez inspektora MAEA pisemnego zawiadomienia
o kontroli, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a.
Kierownik jednostki organizacyjnej prowadzącej działalność polegającą na składowaniu
odpadów promieniotwórczych zawierających specjalne materiały rozszczepialne lub na
postępowaniu z takimi odpadami
1)
prowadzi dokumentację odpadów promieniotwórczych zawierających specjalne materiały
rozszczepialne, wobec których MAEA wydała decyzję o zakończeniu ewidencji, obejmującą
informacje o ilości zawartego w nich plutonu, uranu-233, uranu wzbogaconego co najmniej
w 20% w izotopy uranu-233 lub uranu-235, ich koncentracji, postaci fizycznej, sposobie
unieszkodliwienia oraz dacie przyjęcia do składowiska albo przechowalnika i miejscu
składowania albo przechowywania;
2)
informuje Prezesa Agencji o planowanym przemieszczeniu poza granice składowiska albo
przechowalnika lub o planowanym przetwarzaniu odpadów promieniotwórczych zawierających
materiały wymienione w pkt 1, z podaniem, odpowiednio, terminu przemieszczenia lub
rozpoczęcia przetwarzania i jego zakończenia, w terminie co najmniej 210 dni przed
dniem rozpoczęcia przemieszczania lub przetwarzania;
3)
informuje Prezesa Agencji, w terminie do dnia 15 stycznia każdego roku, o dokonanych
w poprzednim roku kalendarzowym zmianach w lokalizacji odpadów promieniotwórczych
zawierających specjalne materiały rozszczepialne wymienione w pkt 1;
4)
umożliwia organom dozoru jądrowego, inspektorom Euratomu oraz inspektorom MAEA dostęp
do budynków i urządzeń jednostki w celu dokonania kontroli w ramach dostępu uzupełniającego,
o którym mowa w art. 5 lit. a pkt (ii) Protokołu dodatkowego, umożliwia im przeprowadzenie
czynności, o których mowa w art. 6 lit. b Protokołu dodatkowego, oraz udziela im niezbędnych
wyjaśnień związanych z przeprowadzanymi czynnościami.
Kierownik jednostki wykorzystującej materiały jądrowe do celów niejądrowych lub jednostki,
w posiadaniu której znajdują się materiały wyjściowe o składzie i czystości niekwalifikujących
ich do produkcji paliwa jądrowego lub do wzbogacania izotopowego
1)
przekazuje Prezesowi Agencji, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, informację,
za okres poprzedniego roku kalendarzowego, o ilości i składzie chemicznym materiałów
jądrowych, dacie ich przywozu lub przyjęcia i pochodzeniu, dacie ich wywozu lub przekazania
i miejscu przeznaczenia oraz sposobie ich wykorzystania lub planowanego wykorzystania,
z podaniem terminu i sposobu wykorzystania;
2)
umożliwia organom dozoru jądrowego, inspektorom Euratomu oraz inspektorom MAEA dostęp
do materiałów jądrowych w celu dokonania kontroli w ramach dostępu uzupełniającego,
o którym mowa w art. 5 lit. a pkt (ii) Protokołu dodatkowego, umożliwia im przeprowadzenie
czynności, o których mowa w art. 6 lit. b Protokołu dodatkowego, oraz udziela im niezbędnych
wyjaśnień związanych z przeprowadzanymi czynnościami.
1.
Kierownik jednostki, która zamierza prowadzić działalność badawczo-rozwojową związaną
z jądrowym cyklem paliwowym, zdefiniowaną w art. 18 lit. a Protokołu dodatkowego,
chociażby działalność ta nie podlegała obowiązkowi uzyskania zezwolenia albo zgłoszenia,
o którym mowa w art. 4 ust. 1, przekazuje Prezesowi Agencji, nie później niż w ciągu
30 dni przed planowanym terminem rozpoczęcia tej działalności, informację zawierającą
nazwę i adres jednostki, która zamierza prowadzić działalność, przedmiot i cel działalności,
datę planowanego rozpoczęcia działalności, miejsce i sposób jej prowadzenia, etapy
realizacji i planowany termin zakończenia działalności, nazwę i adres jednostki zamawiającej
oraz finansującej działalność.
2.
Kierownik jednostki, która prowadzi działalność badawczo-rozwojową związaną z jądrowym
cyklem paliwowym określoną w art. 18 lit. a Protokołu dodatkowego, przekazuje Prezesowi
Agencji, do dnia 31 marca każdego roku, informację dotyczącą działalności w minionym
roku kalendarzowym, zawierającą nazwę i adres jednostki, która prowadzi działalność,
przedmiot i cel działalności, datę rozpoczęcia działalności, miejsce i sposób jej
prowadzenia, etapy realizacji i planowany termin zakończenia działalności, nazwę i
adres jednostki zamawiającej oraz finansującej działalność.
3.
Kierownik jednostki, o której mowa w ust. 1 lub 2, umożliwia organom dozoru jądrowego
oraz inspektorom MAEA dostęp do miejsc, w których działalność ma być lub jest prowadzona,
w celu dokonania kontroli w ramach dostępu uzupełniającego, o którym mowa w art. 5
lit. b Protokołu dodatkowego, umożliwia im przeprowadzenie czynności, o których mowa
w art. 6 lit. c Protokołu dodatkowego, oraz udziela im niezbędnych wyjaśnień związanych
z przeprowadzanymi czynnościami.
1.
Kierownik jednostki prowadzącej działalność w zakresie wytwarzania urządzeń, części
urządzeń i materiałów związanych z technologiami jądrowymi, wymienionych w załączniku
numer I do Protokołu dodatkowego, informuje Prezesa Agencji, w terminie do dnia 31
marca każdego roku, o działalności wykonywanej w poprzednim roku kalendarzowym, podając
1)
nazwę i adres jednostki, która prowadzi działalność;
2)
rodzaj wytworzonych lub skompletowanych urządzeń lub części urządzeń i materiałów
oraz ich ilość;
3)
informację o dokonanym wywozie urządzeń, części urządzeń i materiałów, o których mowa
w pkt 2, do innego miejsca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub poza to terytorium,
z podaniem nazwy i adresu ich odbiorcy oraz daty wywozu.
2.
Kierownik jednostki, o której mowa w ust. 1, umożliwia organom dozoru jądrowego i
inspektorom MAEA dostęp do budynków, w których urządzenia, części urządzeń lub materiały
wymienione w załączniku numer I do Protokołu dodatkowego są wytwarzane lub przechowywane,
w celu dokonania kontroli w ramach dostępu uzupełniającego, o którym mowa w art. 5
lit. b Protokołu dodatkowego, umożliwia im przeprowadzenie czynności, o których mowa
w art. 6 lit. c Protokołu dodatkowego, oraz udziela im niezbędnych wyjaśnień związanych
z przeprowadzanymi czynnościami.
1.
Kierownik jednostki dokonującej przywozu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub
wywozu z tego terytorium urządzeń, części urządzeń lub materiałów wymienionych w załączniku
numer II do Protokołu dodatkowego informuje Prezesa Agencji, w terminie 30 dni od
końca każdego kwartału, w którym miał miejsce taki przywóz lub wywóz, o
1)
ich rodzaju, sposobie identyfikacji oraz ilości;
2)
nazwie i adresie odbiorcy, dacie odpowiednio przywozu lub wywozu oraz deklarowanym
przez odbiorcę przeznaczeniu tych urządzeń, części urządzeń lub materiałów.
2.
Kierownik jednostki dokonującej przywozu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej urządzeń,
części urządzeń lub materiałów wymienionych w załączniku numer II do Protokołu dodatkowego
umożliwia organom dozoru jądrowego i inspektorom MAEA dostęp do przywiezionych urządzeń,
części urządzeń lub materiałów wymienionych w załączniku numer II do Protokołu dodatkowego
w celu dokonania kontroli w ramach dostępu uzupełniającego, o którym mowa w art. 5
lit. b Protokołu dodatkowego, umożliwia im przeprowadzenie czynności, o których mowa
w art. 6 lit. c Protokołu dodatkowego, oraz udziela im niezbędnych wyjaśnień związanych
z przeprowadzanymi czynnościami.
Kierownik jednostki będącej odbiorcą końcowym urządzeń, części urządzeń lub materiałów
wymienionych w załączniku numer II do Protokołu dodatkowego przywiezionych na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej umożliwia organom dozoru jądrowego i inspektorom MAEA dostęp
do nich w celu dokonania kontroli w ramach dostępu uzupełniającego, o którym mowa
w art. 5 lit. b Protokołu dodatkowego, umożliwia im przeprowadzenie czynności, o których
mowa w art. 6 lit. c Protokołu dodatkowego, oraz udziela im niezbędnych wyjaśnień
związanych z przeprowadzanymi czynnościami.
1.
Użytkownik gruntów lub zabudowań znajdujących się poza terenem obiektu, w tym miejsc,
w których znajdują się obiekty lub lokalizacje poza obiektami wycofane z użytkowania,
umożliwia inspektorom dozoru jądrowego oraz inspektorom MAEA dostęp do nich w celu
przeprowadzenia kontroli w ramach dostępu uzupełniającego, o którym mowa w art. 5
lit. a pkt (iii) oraz lit. c Protokołu dodatkowego, umożliwia im przeprowadzenie czynności,
o których mowa w art. 6 lit. a oraz d Protokołu dodatkowego, oraz udziela im niezbędnych
wyjaśnień związanych z przeprowadzanymi czynnościami.
2.
Podczas kontroli, o której mowa w ust. 1, mogą być obecni inspektorzy Euratomu za
zgodą Prezesa Agencji wyrażoną w zawiadomieniu o przeprowadzeniu kontroli.
Kierownik jednostki organizacyjnej, o której mowa w art. 41e, kierownik jednostki,
o której mowa w art. 41f-41j, oraz użytkownik gruntów lub zabudowań, o którym mowa
w art. 41k ust. 1, w przypadku gdy ma być przeprowadzona kontrola w ramach dostępu
uzupełniającego na podstawie Protokołu dodatkowego, umożliwiają dostęp do nich odpowiednio
organom dozoru jądrowego, inspektorom MAEA lub inspektorom Euratomu w terminie wskazanym
w zawiadomieniu o planowanej kontroli, przekazanym przez Prezesa Agencji lub osobę
przez niego upoważnioną za pomocą faksu, poczty elektronicznej lub telefonicznie co
najmniej 8 godzin przed rozpoczęciem kontroli.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia
1)
(uchylony);
2)
materiały jądrowe podlegające ochronie fizycznej oraz rodzaje przedsięwzięć organizacyjnych
i technicznych w zakresie ochrony fizycznej, ustalając kategorie materiałów jądrowych
oraz sposób przeprowadzania kontroli, o której mowa w art. 41 ust. 3, uwzględniając
konieczność zapewnienia właściwego poziomu ochrony fizycznej dla poszczególnych kategorii
materiałów jądrowych oraz ocenę skuteczności systemu ochrony fizycznej.
1.
Źródła promieniowania jonizującego podlegają kontroli, a źródła promieniotwórcze podlegają
także ewidencji.
2.
Obowiązek prowadzenia kontroli źródeł promieniowania jonizującego oraz ewidencji stanu
i ruchu źródeł promieniotwórczych spoczywa na kierowniku jednostki organizacyjnej
wykonującej działalność związaną z tymi źródłami.
3.
Kierownik jednostki organizacyjnej wykonującej działalność związaną ze źródłami promieniotwórczymi
ma obowiązek zabezpieczyć je przed uszkodzeniem, kradzieżą lub dostaniem się w ręce
osób nieuprawnionych.
4
Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, sposób zabezpieczenia źródeł
wysokoaktywnych przed uszkodzeniem, kradzieżą lub dostaniem się w ręce osób niepowołanych,
mając na względzie konieczność zapobieżenia powstaniu zdarzenia radiacyjnego związanego
z takim źródłem.
1.
Kierownik jednostki organizacyjnej wytwarzającej źródła wysokoaktywne ma obowiązek
1)
nadać każdemu ze źródeł niepowtarzalny numer identyfikacyjny, a jeżeli jest to możliwe,
wygrawerować albo wybić ten numer w sposób trwały na obudowie źródła i jego pojemniku;
2)
w przypadku gdy nie jest możliwe wygrawerowanie albo wybicie numeru identyfikacyjnego
na pojemniku lub na obudowie źródła, a także w przypadku pojemników transportowych
wielokrotnego użytku - umieścić na pojemniku informację o typie źródła;
3)
oznaczyć pojemnik ze źródłem, a jeżeli jest to możliwe, także obudowę źródła, symbolem
promieniowania jonizującego, którego wzór określa załącznik nr 3 do ustawy;
4)
dołączyć do źródła dokument zawierający numer identyfikacyjny źródła, wskazujący,
że zostało ono oznaczone w sposób określony w pkt 1-3, oraz potwierdzający czytelność
tego oznaczenia;
5)
wraz ze źródłem dostarczyć jednostce organizacyjnej będącej odbiorcą źródła fotografie
źródła i pojemnika źródła tych samych typów.
2.
Kierownik jednostki organizacyjnej, która dostarcza lub udostępnia innej jednostce
organizacyjnej źródło wysokoaktywne przywożone spoza terytorium Unii Europejskiej,
ma obowiązek zapewnić, że dostarczone źródło posiada nadany przez wytwórcę niepowtarzalny
numer identyfikacyjny oraz że pojemnik ze źródłem i źródło są oznaczone w sposób określony
w ust. 1 pkt 1-3, a do źródła jest dołączony dokument, o którym mowa w ust. 1 pkt
4.
1.
Kierownik jednostki organizacyjnej wykonującej działalność ze źródłem wysokoaktywnym
ma obowiązek
1)
sprawić, żeby do źródła został dołączony dokument zawierający numer identyfikacyjny
źródła, wskazujący, że zostało ono oznaczone w sposób określony w art. 43a ust. 1
pkt 1-3, oraz potwierdzający czytelność tego oznaczenia;
2)
przed przekazaniem źródła innej jednostce organizacyjnej sprawdzić, czy posiada ona
zezwolenie Prezesa Agencji na działalność z tym źródłem;
3)
niezwłocznie zawiadomić Prezesa Agencji o kradzieży lub utracie źródła, a także o
korzystaniu z niego przez osobę nieuprawnioną;
4)
po zakończeniu działalności ze źródłem niezwłocznie przekazać źródło
a)
jednostce organizacyjnej posiadającej zezwolenie na wykonywanie działalności z takim
źródłem albo
b)
państwowemu przedsiębiorstwu użyteczności publicznej, o którym mowa w art. 114 ust.
1, albo
c)
jednostce organizacyjnej, która źródło dostarczyła albo udostępniła.
2.
Do dokumentu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dołącza się fotografie, o których mowa
w art. 43a ust. 1 pkt 5, oraz, stosownie do okoliczności, fotografię typowego opakowania
transportowego, urządzenia lub sprzętu, typu takiego, jak ten, w którym znajduje się
to źródło.
3.
Przepisów ust. 1 nie stosuje się do działalności polegającej na składowaniu i przechowywaniu
źródła wysokoaktywnego przez państwowe przedsiębiorstwo użyteczności publicznej, o
którym mowa w art. 114 ust. 1, oraz do działalności polegającej na transporcie takiego
źródła.
1.
Prezes Agencji prowadzi rejestr źródeł wysokoaktywnych, z którymi jest wykonywana
działalność, oraz innych zamkniętych źródeł promieniotwórczych stosowanych i przechowywanych
w jednostkach organizacyjnych wykonujących na podstawie zezwolenia działalność polegającą
na stosowaniu lub przechowywaniu zamkniętych źródeł promieniotwórczych lub urządzeń
zawierających takie źródła.
2.
Rejestr, o którym mowa w ust. 1, zawiera określenie
1)
jednostki organizacyjnej wykonującej działalność ze źródłem;
2)
typu źródła;
3)
izotopu promieniotwórczego zawartego w źródle;
4)
aktywności źródła w momencie jego wytworzenia, a jeżeli nie jest znana, w momencie
wprowadzenia źródła do obrotu albo wejścia w posiadanie źródła przez jednostkę organizacyjną
prowadzącą działalność z tym źródłem;
5)
w przypadku źródeł wysokoaktywnych, jeżeli jest to możliwe, także numeru identyfikacyjnego
źródła.
3.
Kierownicy jednostek organizacyjnych wykonujących działalność ze źródłami wysokoaktywnymi
oraz kierownicy jednostek organizacyjnych wykonujących na podstawie zezwolenia działalność
polegającą na stosowaniu lub przechowywaniu zamkniętych źródeł promieniotwórczych
lub urządzeń zawierających takie źródła przekazują Prezesowi Agencji kopie dokumentów
ewidencji źródeł promieniotwórczych, w tym źródeł wysokoaktywnych.
4.
Kopie dokumentów ewidencji źródeł promieniotwórczych, o których mowa w ust. 3, stanowią
podstawę dokonywania wpisów do rejestru, o którym mowa w ust. 1.
1.
Kierownik jednostki, której pracownicy mogą w trakcie pracy zetknąć się ze źródłami
niekontrolowanymi, w szczególności kierownik jednostki zajmującej się magazynowaniem,
sprzedażą lub przetwórstwem złomu metali, ma obowiązek zapewnić tym pracownikom szkolenie
obejmujące
1)
informację o możliwości natknięcia się na takie źródło;
2)
wizualne wykrywanie źródeł niekontrolowanych i ich pojemników;
3)
podstawowe informacje o promieniowaniu jonizującym i jego skutkach;
4)
informację o działaniach, jakie należy podjąć w przypadku wykrycia albo podejrzenia
wykrycia źródła niekontrolowanego.
2.
Komendant Główny Straży Granicznej, Szef Służby Celnej oraz Komendant Główny Państwowej
Straży Pożarnej zapewniają szkolenie, o którym mowa w ust. 1, funkcjonariuszom Straży
Granicznej, Służby Celnej oraz strażakom, którzy mogą zetknąć się ze źródłami niekontrolowanymi
w związku z pełnioną służbą.
1.
Urządzenia zawierające źródła promieniotwórcze lub wytwarzające promieniowanie jonizujące
przed wprowadzeniem ich do eksploatacji podlegają kontroli w zakresie ochrony radiologicznej.
Kontrola ta nie obejmuje urządzeń, które mogą być stosowane w działalności niewymagającej
zezwolenia.
2.
Kontroli urządzeń zawierających źródła promieniotwórcze dokonuje jednostka organizacyjna,
która ma zezwolenie na instalowanie tych urządzeń lub obrót nimi, a kontroli urządzeń
wytwarzających promieniowanie jonizujące dokonuje jednostka organizacyjna, która ma
zezwolenie na ich uruchamianie.
Statuty nadane na podstawie upoważnień zmienianych niniejszą ustawą zachowują moc
do czasu zastąpienia ich statutami nadanymi na podstawie przepisów zmienionych niniejszą
ustawą.
Rada Ministrów, kierując się koniecznością zapobiegania niekontrolowanemu narażeniu
pracowników i osób z ogółu ludności związanemu z wykonywaniem pracy ze źródłami promieniowania
jonizującego, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki bezpiecznej pracy
ze źródłami promieniowania jonizującego, uwzględniając
1)
wymagania techniczne i wymagania ochrony radiologicznej dotyczące pracowni stosujących
źródła promieniotwórcze lub urządzenia zawierające takie źródła oraz wymagania dotyczące
urządzeń wytwarzających promieniowanie jonizujące i pracowni stosujących takie urządzenia,
z wyjątkiem aparatów rentgenowskich do celów diagnostyki medycznej, radiologii zabiegowej,
radioterapii powierzchniowej i radioterapii schorzeń nienowotworowych oraz pracowni
stosujących takie aparaty, w tym w szczególności wzory tablic informacyjnych służących
do oznakowania wejść do pracowni, wzór tablicy informacyjnej służącej do oznakowania
miejsca przechowywania źródeł promieniotwórczych oraz podział pracowni izotopowych
z otwartymi źródłami promieniotwórczymi na klasy i kryteria tego podziału;
2)
wymagania dotyczące pracy ze źródłami promieniotwórczymi, urządzeniami zawierającymi
takie źródła oraz urządzeniami wytwarzającymi promieniowanie jonizujące stosowanymi
poza pracowniami, o których mowa w pkt 1;
3)
sposób prowadzenia kontroli i ewidencji, o których mowa w art. 43 ust. 1, częstotliwość
przeprowadzania tej kontroli i sposób dokumentowania jej wyników, w tym ustali wzory
kart ewidencyjnych służących do prowadzenia ewidencji źródeł promieniotwórczych, okres
przechowywania tych kart i innych dokumentów ewidencji, dokumenty ewidencji, których
kopie stanowią podstawę wpisu do rejestru, o którym mowa w art. 43c ust. 1, częstotliwość
ich przekazywania, a także okres przechowywania tych kopii przez Prezesa Agencji.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki
bezpiecznej pracy z urządzeniami radiologicznymi, uwzględniając
1)
dodatkowe wymagania techniczne dotyczące takich urządzeń i pracowni je stosujących
nieokreślone w przepisach wydanych na podstawie art. 45;
2)
sposób prowadzenia nadzoru w zakresie ochrony radiologicznej pacjenta.
1.
Konkursy, o których mowa w ustawach zmienianych niniejszą ustawą, zostaną ogłoszone
w terminie 6 miesięcy od dnia jej wejścia w życie.
2.
Osoby zajmujące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy stanowiska kierowników centralnych
urzędów administracji rządowej, prezesów agencji państwowych oraz prezesów i zastępców
prezesów zarządów państwowych funduszy celowych pełnią swoje obowiązki do czasu powołania
na te stanowiska osób wyłonionych w drodze konkursu.
1.
Odpady promieniotwórcze są kwalifikowane ze względu na poziom aktywności lub moc dawki
na powierzchni do kategorii odpadów: niskoaktywnych, średnioaktywnych i wysokoaktywnych.
Kategorie mogą być podzielone na podkategorie ze względu na okres połowicznego rozpadu
zawartych w odpadach izotopów promieniotwórczych lub moc cieplną.
2.
Wycofane z użytkowania (zużyte) zamknięte źródła promieniotwórcze tworzą dodatkową
kategorię odpadów promieniotwórczych.
3.
Zużyte zamknięte źródła promieniotwórcze kwalifikowane są ze względu na poziom aktywności
do podkategorii zużytych zamkniętych źródeł: niskoaktywnych, średnioaktywnych i wysokoaktywnych,
które ze względu na okres połowicznego rozpadu zawartych w nich izotopów dzieli się
na krótkożyciowe i długożyciowe.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2005 r.
1
Kwalifikacji odpadów promieniotwórczych dokonuje kierownik jednostki organizacyjnej,
na terenie której znajdują się odpady, a w momencie przyjmowania odpadów kierownik
jednostki organizacyjnej przyjmującej odpady promieniotwórcze.
2.
Kwalifikacji odpadów promieniotwórczych może dokonać Prezes Agencji w przypadku
1)
rozbieżności między kwalifikacją dokonaną przez kierownika jednostki organizacyjnej,
na terenie której znajdują się odpady, a kwalifikacją dokonaną przez kierownika jednostki
organizacyjnej przyjmującej odpady;
2
stwierdzenia nieprawidłowości w kwalifikacji, o której mowa w ust. 1.
1.
Kierownik jednostki organizacyjnej, na terenie której znajdują się odpady promieniotwórcze
lub wypalone paliwo jądrowe, obowiązany jest prowadzić ich ewidencję. Ewidencjonowanie
obejmuje każdy z rodzajów działań w postępowaniu z odpadami promieniotwórczymi lub
wypalonym paliwem jądrowym.
2.
Odpady promieniotwórcze zawierające materiał jądrowy oraz wypalone paliwo jądrowe
podlegają ochronie fizycznej.
Odpady promieniotwórcze i wypalone paliwo jądrowe przechowuje się w warunkach umożliwiających
ich segregację oraz w sposób zapewniający ochronę ludzi i środowiska.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia
1)
sposób kwalifikowania odpadów promieniotwórczych do kategorii i podkategorii, uwzględniając
kryteria, o których mowa w art. 47 ust. 1 i 3;
2)
sposób prowadzenia ewidencji i kontroli odpadów promieniotwórczych oraz wzór karty
ewidencyjnej, uwzględniając sposób prowadzenia wspólnej ewidencji dla różnych działań
w postępowaniu z odpadami promieniotwórczymi oraz rodzaje czynności kontrolnych;
3)
warunki przechowywania odpadów promieniotwórczych lub wypalonego paliwa jądrowego
i wymogi, jakim muszą odpowiadać obiekty, pomieszczenia i opakowania przeznaczone
do przechowywania poszczególnych kategorii odpadów promieniotwórczych, z uwzględnieniem
stanu skupienia i innych właściwości fizykochemicznych odpadów, a także wymogi, jakim
muszą odpowiadać przechowalniki wypalonego paliwa jądrowego.
1.
Odpady promieniotwórcze ciekłe lub gazowe, powstałe w wyniku działalności określonej
w art. 4 ust. 1, mogą być odprowadzane do środowiska, o ile ich stężenie promieniotwórcze
w środowisku może być pominięte z punktu widzenia ochrony radiologicznej. Sposób odprowadzania
odpadów i ich dopuszczalną aktywność określa się w zezwoleniu.
2.
Odpady promieniotwórcze, które zostały przetworzone lub nie wymagają przetwarzania,
oraz wypalone paliwo jądrowe, które nie będzie przerabiane - są składowane w składowiskach.
3.
Wypalone paliwo jądrowe przeznaczone do składowania traktuje się jak odpady wysokoaktywne.
4.
Odpady promieniotwórcze można składować wyłącznie w stanie stałym, w opakowaniach
zapewniających bezpieczeństwo ludzi i środowiska pod względem ochrony radiologicznej,
przy zapewnieniu odprowadzania ciepła i niedopuszczeniu do powstania masy krytycznej
oraz prowadzeniu stałej kontroli tych czynników w okresie składowania, a także po
zamknięciu składowiska.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r., z wyjątkiem
1)
art. 14 pkt 5, który wchodzi w życie z dniem 10 stycznia 2002 r.,
2)
art. 32 pkt 1 i art. 41, które wchodzą w życie z dniem 6 kwietnia 2002 r.,
3)
art. 2 pkt 1 lit. b) i pkt 6, art. 5, art. 28 oraz art. 39, które wchodzą w życie
z dniem 1 lipca 2002 r.,
4)
art. 12 pkt 2 oraz art. 37 pkt 1-4, pkt 5 w zakresie art. 5 ust. 2, art. 8 ust. 2
i art. 13, oraz pkt 6, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.,
5)
art. 25 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską
członkostwa w Unii Europejskiej.
1.
Składowiska odpadów promieniotwórczych dzieli się na powierzchniowe i głębokie.
2.
Składowisko odpadów promieniotwórczych może być uznane, w drodze decyzji Prezesa Agencji,
za Krajowe Składowisko Odpadów Promieniotwórczych.
Organ właściwy na podstawie ustawy, o której mowa w art. 36, do wydania decyzji w
sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu przeznaczonego pod budowę
składowiska wydaje tę decyzję po uzyskaniu pozytywnej opinii Prezesa Agencji w zakresie
bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz ochrony fizycznej.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia
1)
kategorie i podkategorie odpadów promieniotwórczych, które mogą być składowane w poszczególnych
rodzajach składowisk, z uwzględnieniem stanu skupienia oraz właściwości fizykochemicznych
odpadów przeznaczonych do składowania;
2)
szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać poszczególne rodzaje składowisk, dotyczące
lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, uwzględniając zjawiska przyrodnicze
i uwarunkowania geologiczne oraz systemy kontroli;
3)
warunki, jakie powinno spełniać składowisko, aby mogło być uznane za Krajowe Składowisko
Odpadów Promieniotwórczych, z uwzględnieniem rodzajów składowisk, kategorii i czasu
przyjmowania odpadów do składowiska;
4)
szczegółowe wymagania w zakresie przygotowania odpadów promieniotwórczych do składowania,
uwzględniając rodzaje opakowań, w jakich umieszczane są one do składowania.
1.
Działalność w zakresie postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem
jądrowym wykonywana jest przez przedsiębiorstwo użyteczności publicznej, o którym
mowa w rozdziale 14.
2.
Działalność, o której mowa w ust. 1, z wyłączeniem działalności polegającej na składowaniu
odpadów promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego oraz ich transporcie do składowiska,
może być wykonywana przez inną jednostkę organizacyjną, jeżeli spełnia ona wymagania
dotyczące bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej i uzyska zezwolenie. W
szczególności jednostka organizacyjna, w której powstały odpady promieniotwórcze lub
wypalone paliwo jądrowe, może je przetwarzać i przechowywać przez czas określony w
zezwoleniu.
1.
Gminie, na terenie której znajduje się Krajowe Składowisko Odpadów Promieniotwórczych,
przysługuje coroczna opłata z budżetu państwa
1)
od dnia przyjęcia pierwszego odpadu do składowiska do dnia podjęcia decyzji o zamknięciu
składowiska - w wysokości 400% dochodów z tytułu podatku od nieruchomości znajdujących
się na terenie gminy, uzyskanych w roku poprzednim, jednak nie większa niż 8 550 tys.
zł;
2)
po podjęciu decyzji o zamknięciu składowiska - w wysokości 50% dochodów z tytułu podatku
od nieruchomości znajdujących się na terenie gminy, uzyskanych w roku zamknięcia składowiska,
przez okres odpowiadający okresowi eksploatacji składowiska.
2.
Opłata, o której mowa w ust. 1, jest przekazywana gminie z budżetu państwa w równych
ratach kwartalnych, w terminie do 14 dni od upływu ostatniego miesiąca kwartału.
3.
Rata kwartalna nie przysługuje gminie, jeżeli w następstwie decyzji organów gminy
albo powiatu, na którego obszarze położona jest gmina, nie było możliwe w dowolnym
okresie w danym kwartale przyjmowanie odpadów promieniotwórczych do składowiska.
Materiały jądrowe przygotowuje się do transportu i transportuje w sposób uniemożliwiający
wystąpienie samopodtrzymującej się reakcji łańcuchowej rozszczepienia jądrowego i
z zachowaniem zasad ochrony fizycznej.
Przygotowując do transportu i transportując materiały jądrowe, źródła promieniowania
jonizującego, z wyłączeniem urządzeń wytwarzających promieniowanie jonizujące, odpady
promieniotwórcze i wypalone paliwo jądrowe należy uwzględnić zagrożenia, jakie mogą
stwarzać ich właściwości fizykochemiczne, a także spełnić wymagania i warunki obowiązujące
w transporcie towarów niebezpiecznych, określone w odrębnych przepisach.
Narażenie osób uczestniczących w transporcie, w tym również dokonujących załadunku
i wyładunku przewożonych materiałów jądrowych, odpadów promieniotwórczych, wypalonego
paliwa jądrowego i źródeł promieniowania jonizującego, z wyłączeniem urządzeń wytwarzających
promieniowanie jonizujące, podlega kontroli, a otrzymane przez te osoby dawki promieniowania
nie mogą przekraczać dawek granicznych określonych dla pracowników w przepisach wydanych
na podstawie art. 25 pkt 1.
Wymagania i warunki dotyczące transportu na terenie jednostek organizacyjnych, które
wytwarzają, przetwarzają, stosują, przechowują i składują materiały jądrowe, źródła
promieniowania jonizującego, z wyłączeniem urządzeń wytwarzających promieniowanie
jonizujące, odpady promieniotwórcze i wypalone paliwo jądrowe określa Prezes Agencji
w zezwoleniu.
1.
Kierownik jednostki organizacyjnej wykonującej działalność polegającą na transporcie
materiałów jądrowych, źródeł promieniotwórczych, odpadów promieniotwórczych lub wypalonego
paliwa jądrowego, wymagającą zezwolenia, składa sprawozdanie z dokonanych w roku kalendarzowym
transportów materiałów jądrowych, źródeł promieniotwórczych, odpadów promieniotwórczych
lub wypalonego paliwa jądrowego Prezesowi Agencji. Wymagania dotyczące sprawozdań
Prezes Agencji określa w zezwoleniu.
2.
Przepis ust. 1 nie ma zastosowania do transportu na terenie jednostek organizacyjnych,
o którym mowa w art. 61.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2001 r., z wyjątkiem
1)
art. 46 pkt 11, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia ustawy,
2)
art. 46 pkt 10, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.
1.
Przywóz na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wywóz z tego terytorium materiałów
jądrowych, źródeł promieniotwórczych i urządzeń zawierających takie źródła, a także
przywóz oraz wywóz odpadów promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego, odbywa
się na podstawie zezwolenia albo zgłoszenia na wykonywanie działalności określonej
w art. 4 ust. 1 i w zakresie tego zezwolenia albo zgłoszenia, z zastrzeżeniem ust.
2.
1a
Odpadami promieniotwórczymi w rozumieniu niniejszego artykułu są odpady stałe, ciekłe
lub gazowe zawierające substancje promieniotwórcze lub skażone tymi substancjami,
których wykorzystanie jest niecelowe lub niemożliwe i w których substancje promieniotwórcze
przekraczają wartości aktywności całkowitej i stężenia promieniotwórczego określone
w przepisach wydanych na podstawie art. 6 pkt 1 jako kryterium zwolnienia z obowiązku
uzyskania zezwolenia albo zgłoszenia, w tym wycofane z użytkowania (zużyte) zamknięte
źródła promieniotwórcze, z wyjątkiem takich źródeł, które nie zawierają materiałów
rozszczepialnych i są zwracane dostawcy.
2.
Przywóz na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wywóz z terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej i tranzyt przez to terytorium odpadów promieniotwórczych i wypalonego paliwa
jądrowego wymaga zgody Prezesa Agencji.
3.
Zakazany jest wywóz z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i tranzyt przez to terytorium
odpadów promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego, jeżeli miejsce ich przeznaczenia
byłoby położone na południe od 60° szerokości geograficznej południowej.
4.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia
1
warunki przywozu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wywozu z terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej oraz tranzytu przez to terytorium materiałów jądrowych, źródeł promieniotwórczych
i urządzeń zawierających takie źródła, termin i sposób zawiadomienia Prezesa Agencji
o dokonanym przywozie i wywozie, a także treść tego zawiadomienia oraz wzór deklaracji
przewozu zamkniętego źródła promieniotwórczego przywożonego z państwa niebędącego
członkiem Unii Europejskiej albo wywożonego do takiego państwa, mając na względzie
konieczność zapewnienia ochrony przed promieniowaniem jonizującym pracowników i osób
z ogółu ludności;
2)
przesłanki udzielania przez Prezesa Agencji zgody na przywóz na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, wywóz z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i tranzyt przez to terytorium
odpadów promieniotwórczych, sposób postępowania w sprawie ubiegania się o zgodę oraz
wzór dokumentu związanego z tym postępowaniem, uwzględniając rozwiązania przyjęte
w Unii Europejskiej;
3
przesłanki udzielania przez Prezesa Agencji zgody na przywóz na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, wywóz z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i tranzyt przez to terytorium
wypalonego paliwa jądrowego przeznaczonego do przerobu lub przechowywania, sposób
postępowania w sprawie ubiegania się o zgodę oraz wzór dokumentu związanego z tym
postępowaniem, mając na względzie konieczność zapewnienia bezpiecznego postępowania
z wypalonym paliwem jądrowym.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych może określić, w drodze rozporządzenia, wykaz
przejść granicznych, przez które mogą być wwożone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
i wywożone z tego terytorium materiały jądrowe, źródła promieniotwórcze, urządzenia
zawierające takie źródła, odpady promieniotwórcze i wypalone paliwo jądrowe, kierując
się koniecznością zapewnienia kontroli zgodności zgłoszonej przesyłki z faktyczną
jej zawartością oraz mając na względzie konieczność zapewnienia ochrony przed promieniowaniem
jonizującym pracowników i osób z ogółu ludności.
1.
Wykonywanie działalności powodującej lub mogącej powodować narażenie ludzi i środowiska
na promieniowanie jonizujące podlega nadzorowi i kontroli w zakresie bezpieczeństwa
jądrowego i ochrony radiologicznej.
2.
Nadzór i kontrola, o których mowa w ust. 1, wykonywane są
1)
przez organy dozoru jądrowego - jeżeli organem właściwym do wydania zezwolenia albo
przyjęcia zgłoszenia jest Prezes Agencji;
2)
przez państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, komendanta wojskowego ośrodka
medycyny prewencyjnej lub państwowego inspektora sanitarnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
i Administracji - w zakresie działalności, na której wykonywanie organy te wydają
zezwolenia.
3.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, sposób sprawowania
nadzoru i przeprowadzania kontroli w zakresie przestrzegania warunków ochrony radiologicznej
w jednostkach organizacyjnych stosujących aparaty rentgenowskie do celów diagnostyki
medycznej, radiologii zabiegowej, radioterapii powierzchniowej i radioterapii schorzeń
nienowotworowych.
4
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób sprawowania nadzoru
i przeprowadzania kontroli w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu
i Centralnym Biurze Antykorupcyjnym przez organy dozoru jądrowego, z uwzględnieniem
trybu przygotowania kontroli, dokumentowania czynności kontrolnych, sporządzania protokołu
kontroli, wystąpienia pokontrolnego i informacji o wynikach kontroli.
1.
Organami dozoru jądrowego, o których mowa w art. 63 ust. 2 pkt 1, są
1)
Prezes Agencji jako naczelny organ dozoru jądrowego;
2)
Główny Inspektor Dozoru Jądrowego jako organ wyższego stopnia w stosunku do inspektorów
dozoru jądrowego;
3)
inspektorzy dozoru jądrowego.
2.
Głównego Inspektora Dozoru Jądrowego powołuje, spośród inspektorów dozoru jądrowego,
i odwołuje Prezes Agencji.
3.
Inspektorów dozoru jądrowego powołuje i odwołuje Prezes Agencji na wniosek Głównego
Inspektora Dozoru Jądrowego.
4.
Do zadań organów dozoru jądrowego należy w szczególności
1)
wydawanie zezwoleń i innych decyzji w sprawach związanych z bezpieczeństwem jądrowym
i ochroną radiologiczną, na zasadach i w trybie określonych w ustawie;
2)
przeprowadzanie kontroli w obiektach jądrowych oraz w jednostkach organizacyjnych
posiadających materiały jądrowe, źródła promieniowania jonizującego, odpady promieniotwórcze
i wypalone paliwo jądrowe;
3)
wydawanie poleceń doraźnych, o których mowa w art. 68;
4)
zatwierdzanie programów szkoleń, o których mowa w art. 11 ust. 3, z wyłączeniem programów
szkoleń opracowywanych przez kierowników jednostek organizacyjnych stosujących aparaty
rentgenowskie do celów diagnostyki medycznej, radiologii zabiegowej, radioterapii
powierzchniowej i radioterapii schorzeń nienowotworowych.
5.
Inspektorzy dozoru jądrowego prowadzą kontrolę na podstawie upoważnienia wydanego
przez Prezesa Agencji albo Głównego Inspektora Dozoru Jądrowego, z zastrzeżeniem ust.
6.
6.
Jeżeli istnieje zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi albo dla środowiska naturalnego,
inspektorzy dozoru jądrowego mogą prowadzić kontrolę na podstawie legitymacji służbowej.
W takiej sytuacji upoważnienie do przeprowadzenia kontroli doręcza się kierownikowi
kontrolowanej jednostki organizacyjnej w terminie 3 dni od dnia rozpoczęcia kontroli.
1.
Inspektorem dozoru jądrowego może być osoba, która
1)
posiada wykształcenie wyższe w zakresie fizyki, chemii, kierunków technicznych lub
innych w specjalnościach przydatnych w dozorze jądrowym;
2)
nie była karana za przestępstwa umyślne;
3)
odbyła praktykę i zdała egzamin kwalifikacyjny na stanowisko inspektora dozoru jądrowego
w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej przed komisją powołaną
przez Prezesa Agencji;
4)
posiada orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy w warunkach narażenia.
2.
Koszty związane z pracą komisji, o której mowa w ust. 1 pkt 3, pokrywane są z budżetu
Państwowej Agencji Atomistyki.
1.
Organy dozoru jądrowego w związku z prowadzoną kontrolą mają prawo
1)
wstępu o każdej porze do środków transportu i na teren jednostek organizacyjnych,
w których są wytwarzane, stosowane, przechowywane, składowane lub transportowane materiały
jądrowe, źródła promieniowania jonizującego, odpady promieniotwórcze lub wypalone
paliwo jądrowe;
2)
wglądu do dokumentów dotyczących bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej
w kontrolowanej jednostce organizacyjnej;
3)
sprawdzać, czy działalność określona w art. 4 ust. 1 jest wykonywana zgodnie z przepisami
dotyczącymi bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz z wymaganiami i
warunkami określonymi w zezwoleniach;
4)
przeprowadzić, w zależności od potrzeb, niezależne pomiary techniczne i dozymetryczne;
5)
żądać pisemnych lub ustnych informacji, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia sprawy.
2.
Organy dozoru jądrowego w związku z wykonywaniem czynności kontrolnych korzystają
z ochrony przewidzianej w Kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych.
1.
Kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej jest obowiązany zapewnić warunki
niezbędne do przeprowadzenia kontroli oraz udostępnić dokumenty, o których mowa w
art. 66 ust. 1 pkt 2.
2.
Pracownicy kontrolowanej jednostki organizacyjnej są obowiązani udzielać organom dozoru
jądrowego pisemnych lub ustnych wyjaśnień w sprawach dotyczących przedmiotu kontroli.
3.
Osoba przeprowadzająca kontrolę sporządza protokół podpisywany przez nią i kierownika
kontrolowanej jednostki organizacyjnej.
4.
Na podstawie protokołu stwierdzającego nieprawidłowości powstałe w wyniku naruszenia
przepisów o bezpieczeństwie jądrowym i ochronie radiologicznej, polegające w szczególności
na braku zezwolenia lub odstępstwie od wymagań i warunków określonych w zezwoleniu,
Główny Inspektor Dozoru Jądrowego wydaje decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości
w określonym terminie.
1.
W razie stwierdzenia w czasie kontroli zagrożenia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony
radiologicznej organy dozoru jądrowego, w celu usunięcia takiego zagrożenia, wydają
polecenia doraźne zawierające nakazy lub zakazy określonych działań.
2.
Polecenia doraźne mające na celu usunięcie bezpośredniego zagrożenia podlegają natychmiastowemu
wykonaniu. Polecenia te są wydawane w formie pisemnej, a w wyjątkowych przypadkach
- ustnej, przy czym powinny być niezwłocznie potwierdzone na piśmie.
3.
Polecenie doraźne dotyczące zagrożeń innych niż określone w ust. 2 podlega wykonaniu
w terminie wyznaczonym w poleceniu.
4.
Kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej może wystąpić z wnioskiem o uchylenie
lub zmianę polecenia doraźnego, o którym mowa w ust. 3, do Głównego Inspektora Dozoru
Jądrowego, jeżeli polecenie to zostało wydane przez inspektora dozoru jądrowego, albo
do Prezesa Agencji, jeżeli zostało ono wydane przez Głównego Inspektora Dozoru Jądrowego.
5.
Wystąpienie z wnioskiem, o którym mowa w ust. 4, nie wstrzymuje wykonania polecenia
doraźnego.
1.
W razie stwierdzenia w czasie kontroli nieprawidłowości mogących mieć wpływ na bezpieczeństwo
jądrowe i ochronę radiologiczną, Prezes Agencji może skierować wystąpienie pokontrolne
w sprawie usunięcia tych nieprawidłowości do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej
lub kierownika jednostki nadrzędnej.
2.
Kierownik jednostki, do której skierowano wystąpienie pokontrolne, jest obowiązany,
w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania, do zawiadomienia Prezesa Agencji o terminie
i sposobie usunięcia nieprawidłowości.
W postępowaniu w sprawach nadzoru i kontroli stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Nadzorowi i kontroli, o których mowa w art. 63 ust. 1, wykonywanym na zasadach określonych
w niniejszym rozdziale podlegają także jednostki, na terenie których mogą, w szczególności
w wyniku działalności prowadzonej w przeszłości, znajdować się materiały jądrowe,
źródła promieniotwórcze, urządzenia zawierające takie źródła, odpady promieniotwórcze
lub wypalone paliwo jądrowe, chociażby nie wykonywały one działalności, o której mowa
w art. 4 ust. 1.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia
1)
może określić szczegółowe zadania i tryb wykonywania zadań z zakresu nadzoru i kontroli,
w tym zadania Głównego Inspektora Dozoru Jądrowego;
2)
określi szczegółowe warunki odbywania praktyki i przeprowadzania egzaminu kwalifikacyjnego
na stanowisko inspektora dozoru jądrowego, uwzględniając różnice wynikające z potrzeby
kontroli określonej działalności związanej z narażeniem, oraz wzór zaświadczenia o
uzyskaniu uprawnienia.
1.
Prezes Agencji dokonuje systematycznej oceny sytuacji radiacyjnej kraju.
2.
W celu dokonania oceny, o której mowa w ust. 1, Prezes Agencji
1)
zbiera, weryfikuje i analizuje informacje otrzymywane ze stacji wczesnego wykrywania
skażeń promieniotwórczych, zwanych dalej „stacjami”, z placówek prowadzących pomiary
skażeń promieniotwórczych, zwanych dalej „placówkami”, oraz od służb, które dysponują
danymi potrzebnymi do oceny sytuacji radiacyjnej kraju, w tym służby meteorologicznej;
2)
weryfikuje i analizuje informacje uzyskiwane z innych źródeł;
2a
przyjmuje i weryfikuje informacje o zdarzeniach radiacyjnych;
3)
tworzy bazy danych i systemy informatyczne istotne dla oceny sytuacji radiacyjnej
kraju;
4)
analizuje i prognozuje rozwój sytuacji radiacyjnej kraju oraz zagrożenia ludności
i środowiska na podstawie informacji, o których mowa w pkt 1 i 2, oraz danych zawartych
w bazach, o których mowa w pkt 3.
3.
Zadania, o których mowa w ust. 2, Prezes Agencji realizuje przy pomocy wydzielonego
w strukturze Państwowej Agencji Atomistyki Centrum do Spraw Zdarzeń Radiacyjnych.
4.
Czas pracy pracowników wykonujących zadania Centrum do Spraw Zdarzeń Radiacyjnych
ustala Prezes Agencji na zasadach przewidzianych w Kodeksie pracy. Nie narusza to innych przepisów w zakresie czasu pracy zawartych w ustawie o służbie cywilnej.
W przypadku gdy informacje otrzymane ze stacji i placówek są niewystarczające do dokonania
oceny sytuacji radiacyjnej kraju, Prezes Agencji prowadzi pomiary mocy dawki promieniowania
jonizującego i skażeń promieniotwórczych w wybranych miejscach na terenie kraju nieobjętych
monitoringiem prowadzonym przez stacje i placówki.
1.
Stacje i placówki, o których mowa w art. 72 ust. 2 pkt 1, działają w Państwowej Agencji
Atomistyki, w jednostkach Polskiej Akademii Nauk i w jednostkach ministrów właściwych
do spraw wewnętrznych, środowiska, gospodarki, szkolnictwa wyższego, rolnictwa, zdrowia
oraz Ministra Obrony Narodowej.
2.
Do zadań stacji należy
1)
prowadzenie ciągłych pomiarów mocy dawki promieniowania gamma;
2)
automatyczne wykrywanie i sygnalizowanie przekroczenia o 15% wartości mocy dawki,
spowodowanego obecnością sztucznych substancji promieniotwórczych;
3)
natychmiastowe, automatyczne przesyłanie danych pomiarowych do Centrum do Spraw Zdarzeń
Radiacyjnych;
4)
zapewnienie przesyłania danych pomiarowych w sposób dostosowany do modeli obliczeniowych
służących do oceny sytuacji radiacyjnej.
3.
Do zadań placówek należy
1)
wykrywanie, identyfikacja i pomiar skażeń promieniotwórczych w środowisku, artykułach
rolno-spożywczych i produktach żywnościowych;
2)
wstępne opracowywanie wyników pomiarów i przekazywanie ich Prezesowi Agencji.
Prezes Agencji koordynuje działania stacji i placówek, a w szczególności
1)
współdziała z ministrami właściwymi do spraw wewnętrznych, środowiska, gospodarki,
szkolnictwa wyższego, rolnictwa, zdrowia i Ministrem Obrony Narodowej oraz z Prezesem
Polskiej Akademii Nauk;
2)
zatwierdza techniki pomiarowe, programy pomiarowe i organizację pomiarów;
3)
współpracuje z właściwymi jednostkami innych państw w zakresie wykrywania i pomiarów
skażeń promieniotwórczych;
4
w sytuacji prawdopodobieństwa wystąpienia lub wystąpienia zdarzenia radiacyjnego określa
a)
częstotliwość przekazywania przez stacje wyników pomiarów do Centrum do Spraw Zdarzeń
Radiacyjnych,
b)
miejsca, częstotliwość oraz zakres pomiarów wykonywanych przez placówki, a także częstotliwość
przekazywania przez nie wyników pomiarów do Centrum do Spraw Zdarzeń Radiacyjnych.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wykaz stacji i placówek oraz ich
szczegółowe zadania, jak również sposoby wykonywania tych zadań, przyjmując za kryterium
możliwość uzyskiwania danych niezbędnych dla dokonania oceny sytuacji radiacyjnej
kraju.
Prezes Agencji przyjmuje informacje o zdarzeniach radiacyjnych na terenie kraju, w
szczególności uzyskiwane na podstawie art. 83 i art. 85 ust. 1, a w razie potrzeby
udziela, w oparciu o uzyskane informacje, bezzwłocznej pomocy w ocenie wielkości powstałego
zagrożenia radiacyjnego oraz doradza w zakresie likwidacji zagrożenia i usuwania skutków
zdarzenia.
1.
Prezes Agencji, wykonując zadania wynikające z międzynarodowego systemu powiadamiania
o zdarzeniach radiacyjnych w zakresie wczesnego powiadamiania o awarii jądrowej, pomocy
w przypadku awarii jądrowej lub zagrożenia radiacyjnego, ochrony fizycznej materiałów
jądrowych i o nielegalnym obrocie tymi materiałami, jak również realizując zobowiązania
Rzeczypospolitej Polskiej wynikające z dwustronnych umów międzynarodowych, powołuje
krajowe punkty kontaktowe.
2.
Do zadań krajowych punktów kontaktowych należy w szczególności
1
przyjmowanie z MAEA, Komisji Europejskiej oraz punktów kontaktowych innych państw
i organizacji międzynarodowych powiadomień o awariach jądrowych, o bezprawnym użyciu,
przemieszczeniu, przetworzeniu materiałów jądrowych lub zawładnięciu nimi albo o realnej
groźbie popełnienia któregokolwiek z tych czynów, o kradzieży lub utracie źródła wysokoaktywnego
oraz o odnalezieniu źródła niekontrolowanego, a także przyjmowanie próśb tych państw
o udzielenie pomocy w przypadku takich zdarzeń i informowanie ich o tym, czy pomoc
może być udzielona, oraz o warunkach udzielenia i zakresie tej pomocy;
2
przekazywanie do MAEA, Komisji Europejskiej oraz punktów kontaktowych, o których mowa
w pkt 1, powiadomień o powstałych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zdarzeniach
radiacyjnych oraz przypadkach bezprawnego użycia, przemieszczenia, przetworzenia materiałów
jądrowych lub zawładnięcia nimi albo o realnej groźbie popełnienia któregokolwiek
z tych czynów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo innego państwa, o kradzieży
lub utracie źródła wysokoaktywnego oraz o odnalezieniu źródła niekontrolowanego, a
także przekazywanie próśb Rzeczypospolitej Polskiej o udzielenie pomocy w przypadku
takich zdarzeń;
3)
przekazywanie do punktów kontaktowych, o których mowa w pkt 1, innych informacji,
do których udzielania Rzeczpospolita Polska jest obowiązana zgodnie z zawartymi umowami
międzynarodowymi.
Prezes Agencji może powierzyć wykonywanie zadań, o których mowa w art. 72a, art. 74,
art. 76 i art. 77, instytucji wyspecjalizowanej w dziedzinie ochrony radiologicznej.
Na żądanie Prezesa Agencji instytucje, organizacje i osoby posiadające dane i informacje
niezbędne dla analizy i oceny sytuacji radiacyjnej kraju obowiązane są do ich nieodpłatnego
udostępnienia.
Na podstawie oceny sytuacji radiacyjnej kraju Prezes Agencji
1)
ogłasza komunikaty dla ludności o sytuacji radiacyjnej, w tym o poziomie skażeń promieniotwórczych
w warunkach normalnych i w sytuacji zdarzeń radiacyjnych;
2)
informuje o powstaniu zagrożenia publicznego o zasięgu wojewódzkim lub krajowym odpowiednio
właściwego wojewodę lub Radę Ministrów;
3)
przekazuje przewodniczącemu odpowiedniego rządowego zespołu do spraw kryzysowych informacje
o zdarzeniu radiacyjnym oraz prognozy rozwoju sytuacji radiacyjnej kraju.
Kwartalne komunikaty dla ludności o sytuacji radiacyjnej kraju Prezes Agencji ogłasza
w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. W przypadku zdarzenia
radiacyjnego informowanie ludności następuje w trybie określonym w art. 92 ust. 3
i 4.
1.
Ze względu na zasięg skutków wyróżnia się następujące rodzaje zdarzeń radiacyjnych
1)
zdarzenie powodujące zagrożenie jednostki organizacyjnej - zdarzenie radiacyjne, które
powstało na terenie tej jednostki, a zasięg jego skutków nie przekracza granic jej
terenu;
2)
zdarzenie powodujące zagrożenie publiczne o zasięgu wojewódzkim - zdarzenie radiacyjne,
które powstało na terenie jednostki organizacyjnej albo poza nią w czasie prowadzenia
prac w terenie lub w czasie transportu materiałów jądrowych, źródeł promieniowania
jonizującego, odpadów promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego, a zasięg jego
skutków nie przekracza obszaru jednego województwa;
3)
zdarzenie powodujące zagrożenie publiczne o zasięgu krajowym - zdarzenie radiacyjne
określone w pkt 2, jeżeli zasięg jego skutków przekracza lub może przekroczyć obszar
jednego województwa.
2.
Każde zdarzenie radiacyjne zaistniałe na terenie kraju lub poza jego granicami, którego
zasięg skutków przekracza granice Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi zdarzenie powodujące
zagrożenie publiczne o zasięgu krajowym.
W razie zdarzenia radiacyjnego kierownik jednostki organizacyjnej wykonującej działalność
określoną w art. 4 ust. 1 obowiązany jest zabezpieczyć miejsce zdarzenia i niezwłocznie
zgłosić to zdarzenie Prezesowi Agencji, a w uzasadnionych przypadkach również innym
organom i służbom, zgodnie z zakładowym planem postępowania awaryjnego.
1.
Zdarzenie radiacyjne powodujące zagrożenie jednostki organizacyjnej, województwa albo
kraju wymaga podjęcia stosownych działań interwencyjnych określonych odpowiednio w
zakładowym, wojewódzkim albo krajowym planie postępowania awaryjnego.
2.
Podczas zdarzenia radiacyjnego powodującego zagrożenie jednostki organizacyjnej akcją
likwidacji zagrożenia i usuwania skutków zdarzenia kieruje kierownik jednostki, na
której terenie nastąpiło zdarzenie.
3
Podczas zdarzenia radiacyjnego powodującego zagrożenie o zasięgu wojewódzkim akcją
likwidacji zagrożenia i usuwania skutków zdarzenia kieruje wojewoda we współpracy
z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, z zastrzeżeniem ust. 4.
4
Jeżeli zdarzenie radiacyjne miało miejsce podczas transportu, akcją likwidacji zagrożenia
i usuwania skutków zdarzenia kieruje osoba odpowiedzialna za bezpieczeństwo przesyłki
w czasie transportu w porozumieniu z wojewodą właściwym dla miejsca zdarzenia działającym
we współpracy z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym.
5.
Podczas zdarzenia radiacyjnego powodującego zagrożenie o zasięgu krajowym akcją likwidacji
zagrożenia i usuwania skutków zdarzenia kieruje minister właściwy do spraw wewnętrznych
przy pomocy Prezesa Agencji.
1.
W razie zdarzenia radiacyjnego spowodowanego przez nieznanego sprawcę służba, która
pierwsza uzyskała informację o zdarzeniu, zabezpiecza miejsce zdarzenia i powiadamia
o zdarzeniu Prezesa Agencji oraz wojewodę właściwego dla miejsca zdarzenia.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, akcją likwidacji zagrożenia i usuwania skutków
zdarzenia kieruje wojewoda właściwy dla miejsca zdarzenia, podejmując stosowne działania
interwencyjne określone w wojewódzkim planie postępowania awaryjnego, z zastrzeżeniem
art. 84 ust. 5.
W przypadku stwierdzenia podwyższonego poziomu mocy dawki promieniowania jonizującego
lub wystąpienia skażeń promieniotwórczych, w tym spowodowanych aktem terroru, z wyłączeniem
zdarzeń radiacyjnych, o których mowa w art. 82, oraz w przypadku znalezienia porzuconej
substancji promieniotwórczej, w tym źródła niekontrolowanego, akcją likwidacji zagrożenia
i usuwania skutków zdarzenia kieruje wojewoda właściwy dla województwa, na którego
obszarze stwierdzono podwyższony poziom mocy dawki promieniowania jonizującego, wystąpienie
skażeń promieniotwórczych lub znaleziono porzuconą substancję promieniotwórczą, we
współpracy z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, podejmując stosowne działania
interwencyjne określone w wojewódzkim planie postępowania awaryjnego, z zastrzeżeniem
art. 84 ust. 5.
W przypadku wykrycia przez Straż Graniczną lub Służbę Celną próby nielegalnego przywozu
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub wywozu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
substancji promieniotwórczej, o ile nie doszło do zdarzenia radiacyjnego, właściwy
terenowy organ Straży Granicznej lub kierownik jednostki organizacyjnej Służby Celnej
podejmuje działania określone w procedurze postępowania opracowanej odpowiednio przez
Komendanta Głównego Straży Granicznej lub Szefa Służby Celnej i uzgodnionej z Prezesem
Agencji.
Kierownik jednostki organizacyjnej oraz wojewoda mogą rozszerzyć odpowiednio zakładowy
i wojewódzki plan postępowania awaryjnego, których wzory określono w przepisach wydanych
na podstawie art. 87 pkt 2, o inne elementy niezbędne ze względu na specyfikę jednostki
organizacyjnej albo województwa do sprawnego prowadzenia akcji likwidacji zagrożenia
i usuwania skutków zdarzenia.
W sytuacji zdarzenia radiacyjnego Prezes Agencji prowadzi działania mające na celu
identyfikację materiałów jądrowych, źródeł, odpadów i innych substancji promieniotwórczych
będących przedmiotem nielegalnego obrotu lub nieznanego pochodzenia, a odbioru, transportu,
przechowywania i składowania takich materiałów, źródeł, odpadów i substancji dokonuje
państwowe przedsiębiorstwo użyteczności publicznej, o którym mowa w art. 114 ust.
1.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia
1)
krajowy plan postępowania awaryjnego, w tym sposób współdziałania organów i służb
biorących udział w likwidacji zdarzeń radiacyjnych i usuwania ich skutków;
2)
wzór zakładowego i wojewódzkiego planu postępowania awaryjnego, wskazując elementy
istotne dla możliwości szybkiego reagowania właściwych służb;
3)
wartości poziomów interwencyjnych dla poszczególnych rodzajów działań interwencyjnych,
o których mowa w art. 90, oraz kryteria odwołania tych działań, uwzględniając zalecenia
właściwych organizacji międzynarodowych.
1.
Decyzja o wprowadzeniu działań interwencyjnych, o których mowa w art. 90, może być
podjęta po
1)
przekazaniu przez Prezesa Agencji informacji, że w wyniku zdarzenia radiacyjnego powodującego
zagrożenia, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 i 3, może nastąpić przekroczenie
poziomów interwencyjnych;
2)
stwierdzeniu w wyniku analizy celowości prowadzenia działań interwencyjnych, że zmniejszenie
szkody związanej z promieniowaniem uzasadnia spowodowane przez te działania szkody
i koszty, w tym koszty społeczne.
2.
Przy dokonywaniu analizy celowości prowadzenia działań interwencyjnych, o których
mowa w art. 90, należy uwzględnić
1)
dotychczasowy oraz przewidywany przebieg i zasięg zdarzenia;
2)
występujące lub mogące wystąpić wartości dawek promieniowania jonizującego;
3)
liczebność grup osób zagrożonych;
4)
skutki zdrowotne tych działań;
5)
przewidywaną wysokość kosztów oraz skalę skutków ekonomicznych i społecznych tych
działań.
3.
Rodzaj, skala i czas trwania działań interwencyjnych są tak dobrane, żeby korzyści
związane ze zmniejszeniem szkód dla zdrowia, pomniejszone o szkody związane z interwencją,
były jak największe.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
1.
Wprowadzenie działań interwencyjnych, o których mowa w art. 90, w związku ze zdarzeniem
radiacyjnym, którego zasięg skutków nie przekracza obszaru jednego województwa, następuje
w drodze aktu prawa miejscowego wydanego przez wojewodę właściwego dla miejsca zdarzenia.
2.
Wprowadzenie działań interwencyjnych, o których mowa w art. 90, w związku ze zdarzeniem
radiacyjnym, którego zasięg skutków przekracza obszar jednego województwa, następuje
w drodze rozporządzenia Rady Ministrów.
3.
Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 2, oprócz ogłoszenia go w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej
Polskiej, podaje się do publicznej wiadomości przez rozplakatowanie w miejscach publicznych
na obszarze objętym działaniami interwencyjnymi oraz przez ogłoszenie w środkach masowego
przekazu na tym obszarze.
4.
W aktach prawnych, o których mowa w ust. 1 i 2, określa się przyczyny, datę wprowadzenia
oraz obszar i przewidywany czas obowiązywania działań interwencyjnych, a także rodzaj
niezbędnych działań interwencyjnych.
5.
W sprawach publikacji aktów prawnych, o których mowa w ust. 1 i 2, stosuje się przepisy
ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe
(Dz. U. Nr 5, poz. 24, z późn. zm..
6.
Odwołanie działań interwencyjnych, o których mowa w art. 90, na całym obszarze ich
obowiązywania lub na części tego obszaru następuje w trybie przewidzianym dla ich
ogłoszenia.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem
1)
art. 27 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2005 r.;
2)
art. 15 pkt 2 i art. 23 pkt 1, 3 i 4, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2007 r.;
3)
art. 23 pkt 2, art. 69 i art. 70, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2008 r.
Działaniami interwencyjnymi wprowadzanymi w razie możliwości przekroczenia poziomów
interwencyjnych są
1)
ewakuacja;
2)
nakaz pozostania w pomieszczeniach zamkniętych;
3)
podanie preparatów ze stabilnym jodem;
4)
zakaz lub ograniczenie: spożywania skażonej żywności i skażonej wody przeznaczonej
do spożycia przez ludzi, żywienia zwierząt skażonymi środkami żywienia zwierząt i
pojenia skażoną wodą oraz wypasu zwierząt na skażonym terenie;
5)
czasowe przesiedlenie ludności;
6)
stałe przesiedlenie ludności.
Działaniami interwencyjnymi, o których mowa w art. 90, kieruje
1)
wojewoda właściwy dla miejsca zdarzenia radiacyjnego - w przypadku zdarzenia radiacyjnego
powodującego zagrożenie publiczne o zasięgu wojewódzkim;
2)
minister właściwy do spraw wewnętrznych - w przypadku zdarzenia radiacyjnego powodującego
a)
zagrożenie publiczne o zasięgu krajowym,
b)
zagrożenie publiczne o zasięgu wojewódzkim, gdy podjęcie i prowadzenie działań interwencyjnych
przekracza możliwości służb podległych wojewodzie.
W zakresie działań interwencyjnych, o których mowa w art. 90, wojewodzie są podporządkowane
organy i jednostki organizacyjne administracji rządowej i samorządu województwa oraz
inne siły i środki wydzielone do jego dyspozycji i skierowane do wykonywania tych
działań.
1.
Ludność, która w przypadku wystąpienia zdarzenia radiacyjnego mogłaby otrzymać dawkę
promieniowania jonizującego przekraczającą dawkę graniczną dla ogółu ludności, jest
okresowo informowana o możliwych do zastosowania środkach ochrony zdrowia oraz o działaniach,
jakie powinna podjąć w razie wystąpienia zdarzenia radiacyjnego (informacja wyprzedzająca).
2.
Po wystąpieniu zdarzenia radiacyjnego, ludność, która może otrzymać dawkę promieniowania
jonizującego przekraczającą dawkę graniczną dla osób z ogółu ludności, jest niezwłocznie
informowana o tym zdarzeniu, podejmowanych działaniach, a w razie potrzeby o stosownych
środkach ochrony zdrowia.
3.
Podmioty właściwe w sprawach opracowywania i przekazywania informacji, o której mowa
w ust. 2, zakres tej informacji oraz sposób jej przekazywania są określone odpowiednio
w wojewódzkim i krajowym planie postępowania awaryjnego.
4.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, grupy ludności, którym jest przekazywana
informacja wyprzedzająca, podmioty właściwe w sprawie opracowywania i przekazywania
informacji wyprzedzającej, zakres tej informacji oraz sposób i częstotliwość jej przekazywania,
mając na względzie potrzebę przygotowania ludności na wystąpienie zdarzenia radiacyjnego,
a także uwzględniając rodzaje działalności, które w przypadku zdarzenia radiacyjnego
mogą prowadzić do narażenia ludności na dawkę promieniowania jonizującego przekraczającą
dawkę graniczną.
1.
Koszty działań interwencyjnych i usuwania skutków zdarzenia radiacyjnego są pokrywane
przez jednostkę organizacyjną, z której przyczyny powstało zdarzenie radiacyjne.
2.
W razie zdarzenia radiacyjnego niepowstałego z przyczyny jednostki organizacyjnej
koszty, o których mowa w ust. 1, są pokrywane przez sprawcę tego zdarzenia, a w razie
zdarzenia, którego sprawca nie jest znany lub nie można od sprawcy uzyskać pokrycia
kosztów oraz w razie zdarzenia powstałego poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej
- z budżetu państwa.
Raport o zdarzeniu radiacyjnym, po zakończeniu działań interwencyjnych, o których
mowa w art. 90, przekazują
1)
wojewoda - ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, w przypadku, o którym mowa
w art. 91 pkt 1;
2)
minister właściwy do spraw wewnętrznych i Prezes Agencji - Prezesowi Rady Ministrów,
w przypadkach, o których mowa w art. 91 pkt 2.
1.
Jeżeli środki, którymi dysponuje organ kierujący akcją likwidacji zagrożenia i usuwania
skutków zdarzenia, są niewystarczające, organ ten może wprowadzić obowiązek świadczeń
osobistych i rzeczowych.
2.
Do spraw związanych ze świadczeniami, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio
przepisy dotyczące świadczeń w celu zwalczania klęsk żywiołowych.
1.
Kierownik jednostki organizacyjnej i wojewoda, każdy w swoim zakresie, przeprowadzają
okresowe ćwiczenia w celu przeglądu i aktualizacji planów postępowania awaryjnego.
W przypadku obiektu jądrowego ćwiczenia przeprowadza kierownik jednostki organizacyjnej
począwszy od czynności objętych planem postępowania awaryjnego dla etapu rozruchu
obiektu. Koszty ćwiczeń ponoszą odpowiednio jednostka organizacyjna lub wojewoda.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych przeprowadza okresowo, nie rzadziej niż raz
na trzy lata, ćwiczenia w celu sprawdzenia krajowego planu postępowania awaryjnego.
Koszty związane z przygotowaniem i przeprowadzeniem ćwiczeń pokrywane są z budżetu
ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
1.
Po zdarzeniu radiacyjnym żywność i środki żywienia zwierząt podlegają kontroli na
zgodność z maksymalnymi dozwolonymi poziomami skażeń promieniotwórczych, zgodnie z
przepisami obowiązującymi w Unii Europejskiej.
2.
Żywność i środki żywienia zwierząt, w których zawartość skażeń promieniotwórczych
przekracza poziomy, o których mowa w ust. 1, nie są wprowadzane do obrotu, a także
nie mogą być wywożone do państw niebędących członkami Unii Europejskiej.
3.
O każdym przypadku przekroczenia poziomów skażeń promieniotwórczych, o których mowa
w ust. 1, jest informowana Komisja Europejska.
4.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, podmioty właściwe do
1)
prowadzenia kontroli, o której mowa w ust. 1,
2)
wydawania decyzji o niedopuszczeniu do obrotu lub o zakazie wywozu do państw niebędących
członkami Unii Europejskiej żywności i środków żywienia zwierząt, o których mowa w
ust. 2,
3)
informowania Komisji Europejskiej w sprawach, o których mowa w ust. 3
- kierując się koniecznością zapewnienia wykonania przepisów obowiązujących w Unii
Europejskiej dotyczących maksymalnych dozwolonych poziomów skażeń radioaktywnych żywności
i środków żywienia zwierząt po awarii jądrowej w Czarnobylu, jak i po przyszłym zdarzeniu
radiacyjnym.
(uchylony).
Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, poziom zawartości substancji
promieniotwórczych w surowcach i wyrobach przemysłowych przywożonych na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej po zdarzeniach radiacyjnych, uwzględniając dawki graniczne
promieniowania jonizującego i sposób postępowania z tymi wyrobami.
W rozumieniu niniejszego rozdziału użyte określenia oznaczają
1)
urządzenie jądrowe
a)
reaktor jądrowy, z wyjątkiem reaktora wykorzystywanego w środkach transportu morskiego
lub lotniczego jako źródło mocy bądź napędu, bądź w innym celu,
b)
zakład używający paliwa jądrowego do produkcji materiału jądrowego lub zakład przetwarzania
materiału jądrowego, łącznie z zakładem przerobu wypalonego paliwa jądrowego,
c)
urządzenie, w którym jest przechowywany lub składowany materiał jądrowy, z wyjątkiem
przechowywania związanego z przewozem takiego materiału;
2)
reaktor jądrowy - urządzenie zawierające paliwo jądrowe w stanie, w którym samopodtrzymująca
się reakcja łańcuchowa rozszczepienia jądrowego może następować bez dodatkowego źródła
neutronów;
3)
paliwo jądrowe - materiał, który może wytwarzać energię przez samopodtrzymująca się
reakcję łańcuchową rozszczepienia jądrowego;
4)
materiał jądrowy
a)
paliwo jądrowe, z wyjątkiem uranu naturalnego lub uranu zubożonego, które może wytwarzać
energię w drodze samopodtrzymującej się reakcji łańcuchowej rozszczepienia jądrowego
poza reaktorem jądrowym, zarówno samo, jak i w połączeniu z innymi materiałami,
b)
produkty lub odpady promieniotwórcze - materiał promieniotwórczy wytworzony w procesie
produkcji lub wykorzystywania paliwa jądrowego lub materiał, który stał się promieniotwórczy
przez napromieniowanie w związku z tym procesem, z wyłączeniem izotopów promieniotwórczych,
które osiągnęły końcową fazę ich wytwarzania, tak aby mogły być wykorzystane dla celów
naukowych, medycznych, rolniczych, handlowych lub przemysłowych;
5)
szkoda jądrowa
a)
szkodę na osobie,
b)
szkodę w mieniu,
c)
szkodę w środowisku jako dobru wspólnym - koszty zastosowanych środków mających na
celu przywrócenie stanu środowiska naturalnego, jako dobra wspólnego, sprzed jego
naruszenia, chyba że naruszenie jest nieznaczne
- w zakresie, w jakim szkoda powstała lub wynika z promieniowania jonizującego emitowanego
przez jakiekolwiek źródło promieniowania wewnątrz urządzenia jądrowego lub emitowanego
przez paliwo jądrowe, materiały promieniotwórcze, odpady lub materiał jądrowy, pochodzące
z urządzenia jądrowego, powstałe w nim lub wprowadzone do niego, jeżeli wynikają one
z właściwości promieniotwórczych tej substancji lub z połączenia właściwości promieniotwórczych
z trującymi, wybuchowymi lub innymi niebezpiecznymi właściwościami takiej substancji;
6)
środki przywracające stan środowiska sprzed jego naruszenia - wszelkie właściwie zastosowane
środki mające na celu przywrócenie lub naprawienie uszkodzonych lub zniszczonych składników
środowiska albo, gdy jest to uzasadnione, wprowadzenie ich równoważnych odpowiedników
zastępczych;
7)
środki zapobiegawcze - wszelkie właściwe środki podjęte po wypadku jądrowym celem
zapobieżenia szkodzie jądrowej określonej w pkt 5 lub jej zmniejszenia;
8)
wypadek jądrowy - jakiekolwiek zdarzenie lub serię zdarzeń mających to samo źródło
pochodzenia, które powodują szkodę jądrową lub poważne i bezpośrednie zagrożenie jej
powstaniem;
9)
osoba eksploatująca - podmiot eksploatujący urządzenie jądrowe;
10)
SDR - jednostkę obliczeniową w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. - Prawo dewizowe
(Dz. U. Nr 160, poz. 1063, z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 103, poz. 1099 oraz z 2002 r. Nr 74, poz. 676)
1.
Naprawienie szkody jądrowej następuje na zasadach określonych w przepisach Kodeksu cywilnego, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w niniejszej ustawie.
2.
Naprawienie szkody jądrowej w środowisku naturalnym jako dobru wspólnym polega na
zwrocie kosztów środków przywracających stan środowiska naturalnego sprzed jego naruszenia
zastosowanych przez upoważnione do tego organy lub na podstawie ich decyzji przez
inne podmioty.
3.
Naprawienie szkody jądrowej obejmuje także zwrot kosztów środków zapobiegawczych.
4.
Jeżeli zastosowanie środków zapobiegawczych spowodowało szkodę na osobie, w mieniu
lub środowisku jako dobru wspólnym, szkodę taką traktuje się jak szkodę jądrową określoną
w art. 100 pkt 5.
1.
Osoba eksploatująca ponosi wyłączną odpowiedzialność za szkodę jądrową spowodowaną
wypadkiem jądrowym w urządzeniu jądrowym lub związaną z tym urządzeniem, chyba że
szkoda nastąpiła bezpośrednio wskutek działań wojennych lub konfliktu zbrojnego.
2.
W czasie transportu materiałów jądrowych odpowiedzialność ponosi osoba eksploatująca
urządzenie jądrowe, z którego ten materiał został wysłany, chyba że umowa z odbiorcą
stanowi inaczej.
3.
Jeżeli poszkodowany, na skutek umyślnego zachowania, przyczynił się do powstania lub
zwiększenia szkody, sąd może zwolnić całkowicie lub częściowo osobę eksploatującą
z obowiązku naprawienia szkody w odniesieniu do szkody doznanej przez poszkodowanego.
1.
Granicą odpowiedzialności osoby eksploatującej za szkodę jądrową jest kwota stanowiąca
równowartość 150 mln SDR.
2.
Jeżeli roszczenia z tytułu szkody jądrowej przekraczają kwotę, o której mowa w ust.
1, osoba eksploatująca ustanawia fundusz ograniczenia odpowiedzialności. Do postępowania
w sprawie ustanowienia funduszu i jego podziału stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu morskiego o ograniczeniu odpowiedzialności za roszczenia morskie, z zastrzeżeniem ust. 3-5.
3.
W sprawach dotyczących ustanowienia funduszu i jego podziału właściwy jest Sąd Okręgowy
w Warszawie.
4.
Wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie ustanowienia funduszu i jego podziału powinien
odpowiadać ogólnym warunkom wniosku o wszczęcie postępowania, a ponadto zawierać
1)
nazwę urządzenia jądrowego;
2)
określenie wypadku jądrowego, z którego wynikają roszczenia, i informacje o postępowaniach
zmierzających do ustalenia przebiegu tego wypadku;
3)
określenie rodzaju roszczeń i wierzycieli, na których zaspokojenie fundusz ma być
przekazany, a także informację o znanych wnioskodawcy roszczeniach już dochodzonych
przed sądem;
4)
oświadczenie o gotowości ustanowienia funduszu, uzasadnienie jego wysokości, a także
określenie sposobu jego ustanowienia.
5.
Do wniosku należy dołączyć dokumenty obejmujące dane wpływające na wysokość funduszu.
1.
Osoba eksploatująca jest obowiązana do zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności
cywilnej za wyrządzoną szkodę jądrową. Jeżeli wypadek jądrowy, oprócz szkody w mieniu
lub środowisku, wyrządził również szkodę na osobie, 10% sumy gwarancyjnej ubezpieczenia
przeznacza się na zabezpieczenie roszczeń z tytułu szkody jądrowej na osobie.
2.
Jeżeli w okresie 5 lat od dnia wypadku jądrowego roszczenia z tytułu szkody na osobie
dochodzone od osoby eksploatującej nie przewyższają łącznie sumy gwarancyjnej przeznaczonej
wyłącznie na zaspokojenie takich roszczeń, pozostała część sumy gwarancyjnej będzie
przeznaczona na zaspokojenie roszczeń z tytułu szkody w mieniu lub w środowisku, a
także roszczeń z tytułu szkody na osobie, dochodzonych przed upływem 10 lat od dnia
wypadku jądrowego.
3.
Skarb Państwa gwarantuje wypłatę odszkodowania z tytułu szkody jądrowej na osobie
w zakresie, w jakim nie mogła być zaspokojona przez zakład ubezpieczeń z tytułu zawartej
umowy ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 1.
4.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii Prezesa
Agencji oraz Polskiej Izby Ubezpieczeń, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy
zakres ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w ust. 1, termin powstania obowiązku
ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną, biorąc pod uwagę poszczególne typy
urządzeń jądrowych, o których mowa w art. 100 pkt 1.
5.
Do przeprowadzania kontroli spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o której
mowa w ust. 1, są uprawnione organy dozoru jądrowego.
6.
Spełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o której mowa w ust. 1, ustala
się na podstawie polisy lub innego dokumentu ubezpieczenia, potwierdzającego zawarcie
umowy tego ubezpieczenia, wystawionego osobie eksploatującej przez zakład ubezpieczeń.
7.
Osoba eksploatująca, która nie spełniła obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o
której mowa w ust. 1, jest obowiązana wnieść opłatę na rzecz budżetu państwa w wysokości
20% minimalnej sumy gwarancyjnej, określonej w przepisach wydanych na podstawie ust.
4. Wniesienie opłaty nie zwalnia z obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o której
mowa w ust. 1.
8.
Jeżeli osoba eksploatująca nie okaże dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia,
o której mowa w ust. 1, lub dowodu opłacenia składki za to ubezpieczenie, organ dozoru
jądrowego wzywa osobę eksploatującą, aby w terminie 30 dni
1)
przedstawiła dokumenty potwierdzające zawarcie umowy ubezpieczenia w terminie określonym
w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 albo
2)
w razie braku dokumentów potwierdzających zawarcie umowy ubezpieczenia, uiściła opłatę
ustaloną w ust. 7, oraz okazała dokumenty potwierdzające późniejsze zawarcie umowy
ubezpieczenia.
9.
Opłata ustalona w ust. 7 podlega egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji.
1.
Roszczenie o odszkodowanie z tytułu szkody jądrowej może być dochodzone bezpośrednio
od zakładu ubezpieczeń.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, zakład ubezpieczeń może skorzystać z ograniczenia
odpowiedzialności oraz innych środków obrony przysługujących osobie eksploatującej.
1.
Roszczenie o naprawienie szkody jądrowej na osobie nie przedawnia się.
2.
Roszczenie o naprawienie szkody jądrowej w mieniu lub w środowisku przedawnia się
z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się lub powinien był
się dowiedzieć o szkodzie i osobie odpowiedzialnej. Jednakże roszczenie wygasa z upływem
dziesięciu lat od dnia wypadku jądrowego.
3.
Roszczenie o naprawienie szkody w środowisku przysługuje ministrowi właściwemu do
spraw środowiska.
1.
W przypadku gdy szkoda jądrowa powstała w wyniku wypadku jądrowego na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, sądami właściwymi do rozpatrywania pozwów w sprawach odszkodowań za szkody
jądrowe są sądy okręgowe.
2.
W sprawach postępowania w zakresie odszkodowań stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.
3.
W przypadku gdy szkoda jądrowa powstała w wyniku wypadku jądrowego poza terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, właściwość sądów do rozpatrywania pozwów w sprawach odszkodowań
za szkody jądrowe określa Konwencja wiedeńska o odpowiedzialności cywilnej za szkodę jądrową, sporządzona w
Wiedniu dnia 21 maja 1963 r.
(Dz. U. z 1990 r. Nr 63, poz. 370 i 371).
1.
Do urządzeń jądrowych, w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale, stosuje
się odpowiednio przepisy dotyczące obiektów jądrowych.
2.
W sprawach odszkodowań, w zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale, stosuje
się przepisy Kodeksu cywilnego.
Przepisy niniejszego rozdziału nie naruszają przepisów o świadczeniach z tytułu wypadków
przy pracy i chorób zawodowych.
1.
Prezes Państwowej Agencji Atomistyki jest centralnym organem administracji rządowej
właściwym w sprawach bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej w zakresie
określonym ustawą.
2
Prezesa Agencji powołuje Prezes Rady Ministrów, spośród osób należących do państwowego
zasobu kadrowego, na wniosek ministra właściwego do spraw środowiska. Prezes Rady
Ministrów odwołuje Prezesa Agencji.
3
Minister właściwy do spraw środowiska, na wniosek Prezesa Agencji, powołuje wiceprezesów
Agencji, spośród osób należących do państwowego zasobu kadrowego. Minister właściwy
do spraw środowiska odwołuje, na wniosek Prezesa Agencji, wiceprezesów Agencji.
4.
Minister właściwy do spraw środowiska sprawuje nadzór nad Prezesem Agencji.
Do zakresu działania Prezesa Agencji należy wykonywanie zadań związanych z zapewnieniem
bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej kraju, a w szczególności
1)
przygotowywanie projektów dokumentów dotyczących polityki państwa w zakresie zapewnienia
bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej uwzględniających program rozwoju
energetyki jądrowej i zagrożenia wewnętrzne i zewnętrzne;
2)
sprawowanie nadzoru nad działalnością powodującą lub mogącą powodować narażenie ludzi
i środowiska na promieniowanie jonizujące oraz przeprowadzanie kontroli w tym zakresie,
w tym wydawanie decyzji w sprawach zezwoleń i uprawnień oraz innych decyzji przewidzianych
w ustawie;
3)
wydawanie zaleceń technicznych i organizacyjnych w sprawach bezpieczeństwa jądrowego
i ochrony radiologicznej;
4)
wykonywanie zadań związanych z oceną sytuacji radiacyjnej kraju w warunkach normalnych
i w sytuacji zdarzeń radiacyjnych oraz przekazywanie właściwym organom i ludności
informacji o tej sytuacji;
5)
wykonywanie zadań wynikających z zobowiązań Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie prowadzenia
ewidencji i kontroli materiałów jądrowych, ochrony fizycznej materiałów i obiektów
jądrowych, szczególnej kontroli obrotu z zagranicą towarami i technologiami jądrowymi
oraz innych zobowiązań wynikających z umów międzynarodowych dotyczących bezpieczeństwa
jądrowego i ochrony radiologicznej;
6)
prowadzenie działań związanych z informacją społeczną, edukacją i popularyzacją oraz
informacją naukowo-techniczną i prawną w zakresie atomistyki, w tym przekazywanie
ludności informacji na temat promieniowania jonizującego i jego oddziaływania na zdrowie
człowieka 5 na środowisko oraz o możliwych do zastosowania środkach w przypadku zdarzeń
radiacyjnych;
7)
współdziałanie z organami administracji rządowej i samorządowej w sprawach związanych
z bezpieczeństwem jądrowym i ochroną radiologiczną oraz w sprawach badań naukowych
w dziedzinie atomistyki;
8)
wykonywanie zadań związanych z obronnością i obroną cywilną kraju oraz ochroną informacji
niejawnych, wynikających z odrębnych przepisów;
9)
przygotowywanie opinii do projektów działań technicznych związanych z pokojowym wykorzystywaniem
energii atomowej na potrzeby organów administracji rządowej i samorządowej;
10)
współpraca z właściwymi jednostkami innych państw i organizacjami międzynarodowymi
w zakresie objętym ustawą oraz wspomaganie kontaktów polskich jednostek naukowych
i przemysłowych z tymi organizacjami;
11)
opracowywanie projektów aktów prawnych w zakresie objętym ustawą i uzgadnianie ich
w trybie określonym w regulaminie prac Rady Ministrów;
12)
opiniowanie projektów aktów prawnych opracowywanych przez uprawnione organy;
13)
przedstawianie Prezesowi Rady Ministrów corocznych sprawozdań ze swojej działalności
oraz ocen stanu bezpieczeństwa i ochrony radiologicznej kraju.
Prezes Rady Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres działania
Prezesa Agencji.
1.
Prezes Agencji wykonuje swoje zadania przy pomocy Państwowej Agencji Atomistyki, zwanej
dalej „Agencją”.
2.
Przy Agencji działa Rada do Spraw Atomistyki, zwana dalej „Radą”, jako organ doradczy
i opiniodawczy Prezesa Agencji.
3.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, skład Rady oraz zakres i tryb
jej działania, ustalając regulamin pracy i liczbę jej członków.
4.
Prezes Rady Ministrów, na wniosek Prezesa Agencji, powołuje i odwołuje Przewodniczącego
Rady.
5.
Członków Rady powołuje i odwołuje Prezes Agencji.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2004 r., z wyjątkiem
1)
art. 42, art. 44, art. 70, art. 71 pkt 10, art. 74 pkt 5 i 6, art. 94 pkt 3, art.
97, art. 100, art. 101, art. 103 pkt 17 oraz art. 112, które wchodzą w życie z dniem
30 kwietnia 2004 r.;
2)
art. 85 pkt 7 w zakresie dotyczącym art. 456 ust. 1, który wchodzi w życie z dniem
2 maja 2004 r.
1.
Minister właściwy do spraw środowiska, w drodze zarządzenia, nadaje statut Agencji,
określający jej organizację wewnętrzną.
2.
Szczegółową organizację oraz tryb pracy Agencji i zakres zadań jej komórek organizacyjnych
określa regulamin organizacyjny nadany, w drodze zarządzenia, przez Prezesa Agencji.
1.
Tworzy się państwowe przedsiębiorstwo użyteczności publicznej pod nazwą „Zakład Unieszkodliwiania
Odpadów Promieniotwórczych” z siedzibą w Otwocku-Świerku, zwane dalej „Zakładem”,
powołane do wykonywania działalności w zakresie postępowania z odpadami promieniotwórczymi
i wypalonym paliwem jądrowym, a przede wszystkim do zapewnienia stałej możliwości
składowania odpadów promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego.
1a
Zakład wykonuje również działalność polegającą na odbiorze, transporcie, przechowywaniu
i składowaniu materiałów jądrowych, źródeł promieniotwórczych oraz innych substancji
promieniotwórczych.
2.
Zakład może również wykonywać działalność w zakresie postępowania z odpadami niebezpiecznymi,
o których mowa w przepisach dotyczących odpadów, oraz inną działalność określoną w
statucie, o którym mowa w art. 121.
1.
Zakład posiada osobowość prawną.
2.
Organy państwowe mogą podejmować decyzje w zakresie działalności Zakładu tylko w przypadkach
przewidzianych ustawą.
1.
Nadzór nad Zakładem oraz funkcję organu założycielskiego sprawuje minister właściwy
do spraw Skarbu Państwa.
2.
Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa przeprowadza kontrolę i dokonuje corocznej
oceny działalności Zakładu, którą przedstawia Prezesowi Rady Ministrów do dnia 30
marca roku następnego.
3.
Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa może powołać komisję w celu zbadania gospodarki
Zakładu i sformułowania wniosków wynikających z oceny tej gospodarki,
4.
Na podstawie wniosków komisji minister właściwy do spraw Skarbu Państwa może zobowiązać
dyrektora Zakładu do poprawy gospodarki Zakładu lub przedstawienia programu naprawczego
i jego realizacji. Program ten podlega zatwierdzeniu przez ministra właściwego do
spraw Skarbu Państwa.
5.
Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa w razie stwierdzenia, że decyzja dyrektora
Zakładu jest sprzeczna z prawem, wstrzymuje jej wykonanie i zobowiązuje dyrektora
do jej zmiany lub uchylenia.
6.
Dyrektorowi Zakładu przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu w stosunku do decyzji podjętych
przez ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa, na zasadach i w trybie określonych
w przepisach o przedsiębiorstwach państwowych.
1.
Organem Zakładu jest dyrektor, który zarządza Zakładem i reprezentuje go na zewnątrz.
2.
Dyrektora Zakładu powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw Skarbu Państwa, który
dokonuje w stosunku do niego czynności z zakresu Prawa pracy.
3.
Dyrektor może powoływać i odwoływać zastępców dyrektora oraz pełnomocników Zakładu,
którzy działają samodzielnie w granicach ich umocowania.
4.
Udzielenie pełnomocnictwa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności.
5.
Udzielenie i odwołanie pełnomocnictwa podlega ujawnieniu w rejestrze przedsiębiorstw
państwowych
6.
W Zakładzie nie działają organy samorządu załogi przedsiębiorstwa.
1.
Zakład występuje w obrocie we własnym imieniu i na własny rachunek.
2
Zakład z tytułu wykonywania działalności pobiera opłaty, których wysokość określa
cennik usług Zakładu zatwierdzony przez ministra sprawującego nadzór nad Zakładem.
3.
Do sprzedaży przez Zakład środków trwałych lub zorganizowanych części mienia i gospodarowania
nimi stosuje się przepisy obowiązujące przedsiębiorstwa państwowe.
4.
Środki trwałe nie mogą służyć do zaspokojenia zobowiązań pieniężnych Zakładu.
1
Zakład otrzymuje z budżetu państwa dotację podmiotową na postępowanie z odpadami promieniotwórczymi
i wypalonym paliwem jądrowym oraz na odbiór, transport, przetwarzanie, przechowywanie
i składowanie materiałów jądrowych, źródeł promieniotwórczych, a także innych substancji
promieniotwórczych.
1a
Zakład może otrzymywać dotację celową na dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji
związanych z wykonywaniem działalności, o której mowa w art. 114 ust. 1 i 1a.
2.
Wysokość dotacji określa ustawa budżetowa na wniosek ministra właściwego do spraw
Skarbu Państwa.
3.
Dyrektor Zakładu przedstawia ministrowi właściwemu do spraw Skarbu Państwa rozliczenie
z otrzymanej dotacji, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 120 ust. 2.
W razie konieczności dokonania przez Zakład nieplanowanego odbioru, transportu, przetwarzania,
przechowywania lub składowania odpadów promieniotwórczych lub innych substancji promieniotwórczych
pochodzących z nielegalnego obrotu, niewiadomego pochodzenia, z działalności jednostki
organizacyjnej, która kończąc działalność, stała się niewypłacalna, lub powstałych
w wyniku skażenia środowiska, którego sprawca nie jest znany, koszty tych usług są
pokrywane z budżetu państwa.
1.
Zakład prowadzi gospodarkę finansową na zasadach określonych w przepisach o gospodarce
finansowej przedsiębiorstw państwowych, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej.
2
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania wysokości oraz rozliczania
dotacji, o których mowa w art. 119 ust. 1 i 1a, w tym rodzaje dokumentów i danych,
jakie powinny być uwzględnione przy ustalaniu wysokości i rozliczaniu dotacji, oraz
sposób ustalania opłat, o których mowa w art. 118 ust. 2, uwzględniając czynniki,
jakie należy brać pod uwagę przy ustalaniu opłat, tryb i termin podawania cennika
usług Zakładu do publicznej wiadomości oraz sposób prowadzenia gospodarki finansowej
Zakładu, w tym kontroli sprawozdań finansowych i wyboru biegłych do ich badania, oraz
organ właściwy do zatwierdzania rocznych sprawozdań finansowych Zakładu, tryb zbywania
składników majątkowych, sposób finansowania wynagrodzeń i inwestycji, a także tryb
podejmowania decyzji w sprawach finansowych.
1.
Szczegółowe zadania, organizację, tryb tworzenia jednostek zamiejscowych i ich uprawnienia,
system kontroli wewnętrznej i sposób działania Zakładu określa statut Zakładu, uwzględniający
przy ustalaniu zadań dodatkowych konieczność zapewnienia realizacji zadań, dla których
wykonywania Zakład został utworzony, podział Zakładu na jednostki merytoryczne i jednostki
obsługi, zakres spraw, jakie nie mogą być powierzone jednostkom zamiejscowym.
2.
Statut może przewidywać powołanie organów doradczych i opiniodawczych dyrektora Zakładu.
3.
Statut nadaje Zakładowi, w drodze zarządzenia, minister właściwy do spraw Skarbu Państwa.
Do Zakładu nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji
1.
Kierownikowi jednostki organizacyjnej, który
1)
bez wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom albo bez wymaganego zgłoszenia podejmuje
działalność określoną w art. 4 ust. 1 albo dokonuje przywozu lub wywozu, o którym
mowa w art. 62 ust. 1, albo dokonuje bez wymaganej zgody przywozu, wywozu lub tranzytu,
o którym mowa w art. 62 ust. 2, albo nie dopełnia obowiązku, o którym mowa w art.
8a, albo zatrudnia pracowników bez uprawnień, kwalifikacji lub umiejętności określonych
w przepisach ustawy,
2)
będąc odpowiedzialnym za bezpieczeństwo jądrowe i ochronę radiologiczną, dopuszcza
do narażenia pracownika lub innej osoby z naruszeniem przepisów art. 14 ust. 1 w związku
z art. 25 pkt 1 oraz art. 19 ust. 1 i art. 20 ust. 1-3,
3)
nie dopełnia obowiązków w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej
przy pracy z materiałami jądrowymi, źródłami promieniowania jonizującego, odpadami
promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym lub przy ich przygotowaniu do transportu
i składowaniu,
4)
utracił lub pozostawił bez właściwego zabezpieczenia powierzony mu materiał jądrowy,
źródło promieniowania jonizującego albo odpady promieniotwórcze lub wypalone paliwo
jądrowe,
5)
nie dopełnia obowiązku kontroli dozymetrycznej lub prowadzenia ewidencji materiałów
jądrowych, źródeł promieniowania jonizującego, odpadów promieniotwórczych i wypalonego
paliwa jądrowego,
6)
uniemożliwia lub utrudnia przeprowadzenie czynności kontrolnych w zakresie bezpieczeństwa
jądrowego i ochrony radiologicznej albo nie udziela informacji lub udziela informacji
nieprawdziwej albo zataja prawdę w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej,
7
nie dopełnia obowiązku, o którym mowa w art. 41 b pkt 2-9, art. 41 c, art. 41 d ust.
1 pkt 1 lub art. 41 e pkt 1-3,
8
nie dopełnia obowiązku, o którym mowa w art. 43a ust 1 lub 2 lub art. 43b ust. 1 -
wymierza się karę pieniężną w wysokości nieprzekraczającej pięciokrotności kwoty przeciętnego
wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku kalendarzowym poprzedzającym popełnienie
czynu, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, z późn. zm..
2.
Pracownikowi zatrudnionemu w obiekcie jądrowym, który nie zawiadamia kierownika jednostki
organizacyjnej lub organu dozoru jądrowego o zdarzeniu lub stanie mogącym sprowadzić
zagrożenie dla bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, wymierza się karę
pieniężną w wysokości nieprzekraczającej dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia,
o którym mowa w ust. 1.
1.
Kary pieniężne, o których mowa w art. 123, nakłada, w formie decyzji administracyjnej
1)
Główny Inspektor Dozoru Jądrowego - jeżeli organem właściwym do wydania zezwolenia
albo przyjęcia zgłoszenia jest Prezes Agencji;
2)
państwowy wojewódzki inspektor sanitarny, komendant wojskowego ośrodka medycyny prewencyjnej
lub państwowy inspektor sanitarny Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji
- jeżeli organy te są właściwe do wydania zezwolenia.
2.
Decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
1.
Nie można nałożyć kary pieniężnej, jeżeli od dnia popełnienia czynu upłynęło 5 lat.
2.
Kary pieniężnej nie pobiera się po upływie 5 lat od dnia wydania ostatecznej decyzji
o nałożeniu kary.
1.
Kary, o których mowa w art. 123, podlegają, wraz z odsetkami za zwłokę, egzekucji
w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
2.
Środki uzyskane z tytułu kar pieniężnych są przychodami budżetu państwa.
Kto nie stosuje się do zakazu wypasu zwierząt na skażonym terenie lub zakazu żywienia
zwierząt skażonymi środkami żywienia zwierząt i pojenia skażoną wodą
-
podlega karze aresztu lub grzywny.
Kto nie dopełnia obowiązku, o którym mowa w art. 22 ust. 3, podlega karze grzywny.
Kto nie dopełnia obowiązku, o którym mowa w art. 41f pkt 1, art. 41g ust. 1 lub 2,
art. 41h ust. 1 lub art. 41 i ust. 1, podlega karze grzywny.
1.
Kto udaremnia lub utrudnia przeprowadzenie kontroli, o której mowa w art. 41b pkt
1, art. 41d ust. 1 pkt 2, art. 41e pkt 4, art. 41f pkt 2, art. 41g ust. 3, art. 41h
ust. 2, art. 41i ust. 2, art. 41j lub art. 41k ust. 1, podlega karze grzywny.
2.
Kto udaremnia lub utrudnia przeprowadzenie kontroli, o której mowa w art. 48, art.
71, art. 72 lub art. 73 Porozumienia, o którym mowa w art. 40 pkt 6, podlega karze
grzywny.
3.
Kto udaremnia lub utrudnia przeprowadzenie kontroli, o której mowa w art. 81 Traktatu Euratom, podlega karze grzywny.
Orzekanie w sprawach o czyny, o których mowa w art. 127-127c, następuje w trybie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
Wyodrębnione pod względem prawnym i organizacyjnym z mienia jednostki badawczo-rozwojowej
Instytut Energii Atomowej z siedzibą w Otwocku-Świerku mienie Zakładu Doświadczalnego
Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych staje się mieniem Zakładu, o którym mowa
w art. 114 ust. 1.
Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa, w porozumieniu z ministrem właściwym do
spraw finansów publicznych, może wyposażyć Zakład w mienie inne niż określone w art.
128.
Do czasu powołania dyrektora Zakładu minister właściwy do spraw gospodarki powołuje
do kierowania Zakładem, na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy, tymczasowego kierownika
Zakładu.
(pominięty).
Pracownicy zatrudnieni w Zakładzie Doświadczalnym Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych
Instytutu Energii Atomowej stają się pracownikami Zakładu zgodnie z art. 23.
Minister Obrony Narodowej w odniesieniu do podległych mu jednostek organizacyjnych
i minister właściwy do spraw wewnętrznych w odniesieniu do Policji, Państwowej Straży
Pożarnej, Straży Granicznej i podległych mu jednostek organizacyjnych, po zasięgnięciu
opinii Prezesa Agencji, określają, w drodze zarządzenia, sposób wykonywania przepisów
ustawy w tych jednostkach.
1.
Główny Inspektor Dozoru Jądrowego i inspektorzy dozoru jądrowego, którzy zostali powołani
lub uzyskali uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy, stają się odpowiednio
Głównym Inspektorem Dozoru Jądrowego i inspektorami dozoru jądrowego w rozumieniu
ustawy.
2.
Zezwolenia wydane na podstawie ustawy, o której mowa w art. 138, zachowują ważność
do upływu terminu określonego w zezwoleniu.
3.
Uprawnienia uzyskane na podstawie art. 33 ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 ustawy, o której
mowa w art. 138, zachowują ważność do upływu terminu określonego w uprawnieniu.
4.
Zezwolenia związane z nabywaniem i stosowaniem substancji promieniotwórczych, wydane
na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy, o której
mowa w art. 138, w szczególności na podstawie przepisów
1)
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 czerwca 1968 r. w sprawie bezpieczeństwa i
higieny pracy przy stosowaniu promieniowania jonizującego
(Dz. U. Nr 20, poz. 122),
2)
uchwały nr 266/64 Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 1964 r. w sprawie użytkowania
substancji promieniotwórczych,
3)
zarządzenia nr 23/70 Pełnomocnika Rządu do Spraw Wykorzystania Energii Jądrowej z
dnia 21 lipca 1970 r. w sprawie nabywania i stosowania substancji promieniotwórczych
- zachowują ważność do czasu zastąpienia ich zezwoleniami wydanymi na podstawie ustawy,
jednak nie dłużej niż przez 24 miesiące od dnia jej wejścia w życie.
5.
Krajowe Składowisko Odpadów Promieniotwórczych w Różanie, określone w przepisach wydanych
na podstawie ustawy, o której mowa w art. 138, uznaje się za Krajowe Składowisko Odpadów
Promieniotwórczych w rozumieniu ustawy.
6.
Postępowania wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy toczą się do chwili ich zakończenia
zgodnie z przepisami dotychczasowymi.
W rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo
upadłościowe
(Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512, z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 85, poz. 426, z 1996 r. Nr 6, poz. 43, Nr 43, poz. 189, Nr 106, poz. 496 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 54, poz. 349, Nr 117, poz. 751, Nr 121, poz. 770 i Nr 140, poz. 940, z 1998 r. Nr 117, poz. 756 oraz z 2000 r. Nr 26, poz. 306, Nr 84, poz. 948, Nr 94, poz. 1037 i Nr 114, poz. 1193) w art. 3 w § 2 po wyrazach „Porty Lotnicze” wyraz „oraz” zastępuje się przecinkiem,
a po wyrazach „Poczta Polska” dodaje się wyrazy „oraz państwowego przedsiębiorstwa
użyteczności publicznej „Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych””.
(pominięte).
W ustawie z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych
(Dz. U. z 1991 r. Nr 18, poz. 80, Nr 75, poz. 329, Nr 101, poz. 444 i Nr 107, poz. 464, z 1993 r. Nr 18, poz. 82 i Nr 60, poz. 280, z 1994 r. Nr 1, poz. 3, Nr 80, poz. 368 i Nr 113, poz. 547, z 1995 r. Nr 1, poz. 2, Nr 95, poz. 474 i Nr 154, poz. 791, z 1996 r. Nr 90, poz. 405, Nr 106, poz. 496, Nr 118, poz. 561 i Nr 156, poz. 775, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 106, poz. 675, Nr 121, poz. 769 i 770 i Nr 123, poz. 777 oraz z 2000 r. Nr 26, poz. 306 i Nr 84, poz. 948) w art. 4 w ust. 2 dodaje się pkt 3 w brzmieniu
„
3)
państwowego przedsiębiorstwa użyteczności publicznej „Zakład Unieszkodliwiania Odpadów
Promieniotwórczych”.
”
W ustawie z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej
(Dz. U. z 1999 r. Nr 82, poz. 928 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 43, poz. 489, Nr 48, poz. 550, Nr 62, poz. 718, Nr 70, poz. 816, Nr 73, poz. 852, Nr 109, poz. 1158 i Nr 122, poz. 1314 i 1321) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 9 w ust. 3 skreśla się wyrazy „Państwowej Agencji Atomistyki,”
2)
w art. 33a po pkt 3 dodaje się pkt 3a w brzmieniu
„
3a)
Państwową Agencję Atomistyki,
”
.
Przepisy wykonawcze wydane na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 138,
zachowują moc do czasu wejścia w życie aktów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień
ustawowych w brzmieniu nadanym ustawą, w zakresie, w jakim nie są z nią sprzeczne,
jednak nie dłużej niż przez 12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie.
Traci moc ustawa z dnia 10 kwietnia 1986 r. - Prawo atomowe
(Dz. U. Nr 12, poz. 70, z 1987 r. Nr 33, poz. 180, z 1991 r. Nr 8, poz. 28, z 1994 r. Nr 90, poz. 418, z 1995 r. Nr 104, poz. 515 oraz z 1996 r. Nr 24, poz. 110 i Nr 106, poz. 496).
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r., z wyjątkiem
1)
rozdziału 13 i art. 136, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia
2)
art. 21 ust. 2 i art. 27 ust. 2, które wchodzą w życie po upływie 24 miesięcy od dnia
ogłoszenia
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie upoważnień ustawowych zmienianych
w art. 141-158 zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych, nie dłużej
jednak niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r., z wyjątkiem
1)
art. 25 ust. 2, art. 95, art. 102-105, art. 123 pkt 1 i 3, art. 124 i 125, art. 127,
art. 135 ust. 2 i 3 - w zakresie dotyczącym art. 123 pkt 3 oraz art. 137 ust. 2, które
wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2004 r., jednak nie później niż z dniem uzyskania
członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej; 2) art. 148 pkt 3 lit.
c, w zakresie, w którym dotyczy art. 80b ust. 2 pkt 3 ustawy zmienianej w art. 148,
który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2004 r., jednak nie później niż z dniem uzyskania
członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 197
pkt 1, który wchodzi w życie po upływie 18 miesięcy od dnia ogłoszenia, oraz art.
214, który wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie stosuje się przepisy
dotychczas obowiązujące, o ile nie są z nią sprzeczne.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 227
i art. 233, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.