Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości zakładów ubezpieczeń

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla szczególne zasady rachunkowoÊci zak∏adów ubezpieczeƒ, w tym

1) tworzenie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych;

2) zakres informacji wykazywanych w informacji dodatkowej, zasady sporzàdzania sprawozdania

finansowego jednostek powiàzanych, w tym zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu

finansowym jednostek powiàzanych oraz w sprawozdaniach z dzia∏alnoÊci.

§ 2. 1. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà

1) ustawa — ustaw´ z dnia 29 wrzeÊnia 1994 r. o rachunkowoÊci;

2) ustawa o dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej — ustaw´

z dnia 22 maja 2003 r. o dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 124, poz. 1151, z póên. zm.4));

Poz. 1846

10) koszty akwizycji — koszty zwiàzane z zawieraniem

i odnawianiem umów ubezpieczenia obejmujàce

a) koszty bezpoÊrednie, w tym

3) cedenci — inne zak∏ady ubezpieczeƒ, którym zak∏ad ubezpieczeƒ udziela ochrony reasekuracyjnej

(cedenci i retrocedenci);

— prowizje poÊredników ubezpieczeniowych,

4) reasekuratorzy — inne zak∏ady ubezpieczeƒ udzielajàce ochrony reasekuracyjnej (reasekuratorzy

i retrocesjonariusze);

— koszty badaƒ lekarskich,

5) koasekurator wiodàcy — zak∏ad ubezpieczeƒ wybrany spoÊród uczestników umowy koasekuracyjnej do realizacji czynnoÊci okreÊlonych w tej umowie w imieniu w∏asnym i pozosta∏ych koasekuratorów;

6) sk∏adki przypisane — kwoty sk∏adek

a) z tytu∏u umów ubezpieczenia nale˝ne w okresie

sprawozdawczym, niezale˝nie od tego, czy kwoty te op∏acono — w przypadku grup dzia∏u I,

b) nale˝nych za ca∏y okres odpowiedzialnoÊci, niezale˝nie od jego d∏ugoÊci, z tytu∏u zawartych

w okresie sprawozdawczym umów ubezpieczenia, niezale˝nie od tego, czy kwoty te op∏acono

— w przypadku grup dzia∏u II, o ile d∏ugoÊç

okresu odpowiedzialnoÊci jest okreÊlona,

c) z tytu∏u umów ubezpieczenia, nale˝ne w okresie

sprawozdawczym, niezale˝nie od tego, czy kwoty te op∏acono — w przypadku grup dzia∏u II,

o ile d∏ugoÊç okresu odpowiedzialnoÊci nie jest

okreÊlona;

7) sk∏adka zarobiona — sk∏adk´ przypisanà w okresie

sprawozdawczym pomniejszonà o stan rezerwy

sk∏adek na koniec okresu sprawozdawczego i powi´kszonà o stan rezerwy sk∏adek na poczàtek

okresu sprawozdawczego;

8) sk∏adki brutto, sk∏adki przypisane brutto, sk∏adki

zarobione brutto, odszkodowania i Êwiadczenia

brutto, inne przychody brutto, inne koszty techniczne brutto, rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe brutto, wspó∏czynnik szkodowoÊci brutto

— odpowiednio pozycje przed uwzgl´dnieniem

udzia∏u reasekuratorów;

9) sk∏adki na udziale w∏asnym, sk∏adki przypisane na

udziale w∏asnym, sk∏adki zarobione na udziale

w∏asnym, odszkodowania i Êwiadczenia na udziale w∏asnym, inne przychody na udziale w∏asnym,

inne koszty techniczne na udziale w∏asnym, rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe na udziale w∏asnym — odpowiednio pozycje po uwzgl´dnieniu

udzia∏u reasekuratorów;

———————

4) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.

z 2004 r. Nr 91, poz. 870 i Nr 96, poz. 959, z 2005 r. Nr 83,

poz. 719, Nr 143, poz. 1204, Nr 167, poz. 1396, Nr 183,

poz. 1538 i Nr 184, poz. 1539, z 2006 r. Nr 157, poz. 1119

oraz z 2007 r. Nr 50, poz. 331, Nr 82, poz. 557, Nr 102,

poz. 691 i Nr 112, poz. 769.

— wynagrodzenia wraz z narzutami pracowników zajmujàcych si´ akwizycjà,

— koszty atestów i ekspertyz przy ocenie ryzyka

ubezpieczeniowego,

— koszty wystawienia polis,

— koszty w∏àczenia umowy do portfela,

b) koszty poÊrednie, w tym

— koszty reklamy i promocji produktów ubezpieczeniowych,

— koszty ogólne zwiàzane z badaniem wniosków i wystawianiem polis;

11) koszty likwidacji szkód i windykacji regresów

— bezpoÊrednie i poÊrednie koszty zwiàzane z wykonywaniem czynnoÊci okreÊlonych w art. 3 ust. 3

pkt 2 oraz ust. 4 pkt 2, 3 i 5 i ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy

o dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej, w tym: wynagrodzenia wraz z narzutami, koszty ekspertyz i atestów zwiàzanych z ocenà zaistnia∏ej szkody, koszty obs∏ugi procesu likwidacji szkody, wyp∏aty odszkodowania, post´powaƒ regresowych i windykacyjnych;

12) koszty dzia∏alnoÊci lokacyjnej — wewn´trzne i zewn´trzne koszty wynikajàce z prowadzonej przez

zak∏ad ubezpieczeƒ dzia∏alnoÊci lokacyjnej, w tym

koszty zarzàdzania lokatami, prowizje bankowe,

prowizje biur maklerskich oraz amortyzacja i koszty utrzymania nieruchomoÊci, z wy∏àczeniem

amortyzacji i kosztów utrzymania nieruchomoÊci

wykorzystywanych na w∏asne potrzeby;

13) koszty administracyjne — koszty dzia∏alnoÊci

ubezpieczeniowej niezaliczone do kosztów akwizycji, odszkodowaƒ i Êwiadczeƒ lub kosztów dzia∏alnoÊci lokacyjnej, zwiàzane z inkasem sk∏adek, zarzàdzaniem portfelem umów ubezpieczenia,

umów reasekuracji oraz ogólnym zarzàdzaniem

zak∏adem ubezpieczeƒ, w tym: amortyzacja oraz

koszty utrzymania biur i nieruchomoÊci wykorzystywanych na w∏asne potrzeby, koszty pocztowe

i telekomunikacyjne, koszty us∏ug obcych, koszty

zu˝ycia energii, materia∏ów, amortyzacja Êrodków

trwa∏ych i wartoÊci niematerialnych i prawnych,

wynagrodzenia wraz z narzutami, koszty podró˝y

s∏u˝bowych oraz koszty reklamy z wy∏àczeniem

kosztów reklamy zwiàzanych z produktem ubezpieczeniowym; w kosztach administracyjnych nie

ujmuje si´ kosztów zwiàzanych z wykonywaniem

czynnoÊci okreÊlonych w art. 3 ust. 7 i 8 ustawy

o dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej — koszty te ujmuje si´ w pozosta∏ych kosztach operacyjnych;

14) stopa techniczna — stop´ oprocentowania stosowanà przy obliczaniu

a) rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w dziale

ubezpieczeƒ na ˝ycie oraz

b) rezerw na skapitalizowanà wartoÊç rent w dziale pozosta∏ych ubezpieczeƒ osobowych oraz

ubezpieczeƒ majàtkowych;

15) suma kapita∏u, z zastrze˝eniem ust. 2

a) dla ubezpieczenia na ca∏e ˝ycie — sum´ ubezpieczenia,

b) dla ubezpieczeƒ, gdzie Êwiadczenie jest p∏atne

na koniec okresu ubezpieczenia — sum´ ubezpieczenia w wysokoÊci p∏atnej na koniec okresu

ubezpieczenia,

c) dla rent odroczonych — skapitalizowanà wartoÊç renty w momencie rozpocz´cia p∏atnoÊci

renty,

d) dla ubezpieczeƒ z ubezpieczeniowym funduszem

kapita∏owym niewymienionych wczeÊniej —

mniejszà z wartoÊci

— sum´ ubezpieczenia na wypadek Êmierci,

— wartoÊç jednostek uczestnictwa wynikajàcà

z danej umowy ubezpieczenia, powi´kszonà

o sum´ sk∏adek, które zostanà zap∏acone do

koƒca trwania umowy ubezpieczenia, jednak

nie d∏u˝ej ni˝ do 75. roku ˝ycia ubezpieczonego;

16) wspó∏czynnik szkodowoÊci — stosunek odszkodowaƒ i Êwiadczeƒ, z uwzgl´dnieniem zmiany stanu

rezerw na niewyp∏acone odszkodowania i Êwiadczenia, do sk∏adki zarobionej; przy kalkulacji

wskaênika uwzgl´dnia si´ koszty likwidacji szkód

i windykacji regresów oraz regresy i odzyski otrzymane;

17) klasy rachunkowe — w przypadku

a) dzia∏u I — ∏àcznie wszystkie grupy ubezpieczeƒ,

b) dzia∏u II — odpowiednio nast´pujàce klasy rachunkowe

— 01 nast´pstwa wypadków i choroba (grupa 1

i 2),

— 02 komunikacyjne — odpowiedzialnoÊç cywilna (grupa 10),

— 03 komunikacyjne pozosta∏e (grupa 3),

— 04 morskie, lotnicze i transportowe (grupy 4,

5, 6, 7),

— 05 od ognia i innych szkód rzeczowych (grupy 8, 9),

— 06 odpowiedzialnoÊç cywilna (grupy 11, 12,

13),

— 07 kredyt i gwarancje (grupy 14, 15),

— 08 Êwiadczenie pomocy (grupa 18),

— 09 ochrona prawna (grupa 17),

— 10 pozosta∏e (grupa 16);

Poz. 1846

18) jednostka dominujàca, jednostka zale˝na, jednostka wspó∏zale˝na, jednostka stowarzyszona, jednostka podporzàdkowana oraz jednostki powiàzane — odpowiednio jednostki w rozumieniu art. 3

ust. 1 pkt 37 oraz pkt 39—43 ustawy;

19) udzia∏y, skorygowana cena nabycia, aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, po˝yczki udzielone,

aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalnoÊci, aktywa finansowe dost´pne do sprzeda˝y,

wartoÊç godziwa — odpowiednio poj´cia okreÊlone

w art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy, w § 3 pkt 12, w § 6—9

oraz w § 15 rozporzàdzenia Ministra Finansów

z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegó∏owych

zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz. U. Nr 149, poz. 1674, z 2004 r. Nr 31,

poz. 266 oraz z 2005 r. Nr 256, poz. 2146);

20) g∏ówny oddzia∏ oraz oddzia∏ zagranicznego zak∏adu ubezpieczeƒ — odpowiednio g∏ówny oddzia∏

oraz oddzia∏, w rozumieniu art. 2 pkt 3 i 6 ustawy

o dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej;

21) jednostka macierzysta — zak∏ad, który jest g∏ównym miejscem wykonywania dzia∏alnoÊci, w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie

dzia∏alnoÊci gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155

poz. 1095 i Nr 180, poz. 1280);

22) lokaty wolnych Êrodków — lokaty zak∏adu ubezpieczeƒ nieuznane przez kierownika jednostki za

lokaty, które mogà byç wykorzystane na sp∏at´ zobowiàzaƒ wynikajàcych z zawartych umów ubezpieczenia;

23) koszt odszkodowaƒ i Êwiadczeƒ ustalany dla roku

kalendarzowego zaistnienia szkody na potrzeby

wyliczenia oszacowania, o którym mowa w § 35

ust. 1 — odszkodowania i Êwiadczenia wyp∏acone

brutto powi´kszone o stan rezerw na niewyp∏acone odszkodowania i Êwiadczenia z tytu∏u szkód zaistnia∏ych do dnia bilansowego; przy ustalaniu

kosztu odszkodowaƒ i Êwiadczeƒ uwzgl´dnia si´

koszty likwidacji szkód, a nie uwzgl´dnia si´ regresów i odzysków oraz kosztów windykacji z nimi

zwiàzanych;

24) grupy i rodzaje ubezpieczeƒ — grupy i rodzaje

ubezpieczeƒ, o których mowa w art. 4 ustawy

o dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej.

2. Dla wszystkich przypadków, o których mowa

w ust. 1 pkt 15, nie uwzgl´dnia si´ przyznawanych premii. Umowy ubezpieczenia, o których mowa w ust. 1

pkt 15, w których okres op∏acania sk∏adki jest krótszy

ni˝ okres trwania umowy ubezpieczenia, suma kapita∏u oznacza wartoÊç rezerwy matematycznej dla ryzyka

Êmierci lub do˝ycia wyliczonej na koniec okresu op∏acania sk∏adki.

§ 3. 1. Przepisy rozporzàdzenia dotyczàce ubezpieczeƒ na ˝ycie (grupy 1—5 dzia∏u I) stosuje si´ równie˝

do ubezpieczeƒ uj´tych w grupach 1, 2, 10—13 dzia∏u II, z uwzgl´dnieniem istniejàcych ró˝nic wynikajàcych z istoty tych ubezpieczeƒ.

2. W przypadku gdy z umów ubezpieczenia zaliczanych do dzia∏u II powstanà Êwiadczenia p∏atne okresowo w formie rent, rezerw´ na skapitalizowanà wartoÊç

rent ustala si´ przy zastosowaniu metody aktuarialnej

w trybie przewidzianym dla ubezpieczeƒ na ˝ycie (grupy 1—5 dzia∏u I) zgodnie z § 39.

1) grupa i rodzaj ubezpieczeƒ, których umowa ubezpieczenia dotyczy;

§ 4. G∏ówne oddzia∏y oraz oddzia∏y zagranicznych

zak∏adów ubezpieczeƒ stosujà zasady rachunkowoÊci

okreÊlone przez jednostk´ macierzystà, o ile nie sà

sprzeczne z przepisami ustawy.

3) dane identyfikujàce ubezpieczajàcego, w przypadku zaÊ umów indywidualnych równie˝ dane identyfikujàce ubezpieczonego i uposa˝onych z umowy ubezpieczenia;

Rozdzia∏ 2

4) dane identyfikujàce poÊrednika ubezpieczeniowego, je˝eli umowa ubezpieczenia zosta∏a zawarta za

jego poÊrednictwem;

Prowadzenie ksiàg rachunkowych

zak∏adu ubezpieczeƒ i dokumentacja

ubezpieczeniowa

§ 5. 1. Ksi´gi rachunkowe zak∏adu ubezpieczeƒ

prowadzone sà zgodnie z przepisami ustawy.

2. W przypadku prowadzenia dzia∏alnoÊci w dziale I

grupa 3 tworzone ze sk∏adek ubezpieczeniowych i inwestowane w sposób okreÊlony w umowie ubezpieczenia aktywa ubezpieczeniowych funduszy kapita∏owych

podlegajà wydzieleniu.

3. W ramach dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej zak∏ad

ubezpieczeƒ rejestruje na bie˝àco w szczególnoÊci

1) zawarte umowy ubezpieczenia;

2) zawarte umowy reasekuracji czynnej;

3) zawarte umowy cesji ochrony ubezpieczeniowej

(reasekuracji biernej);

2) dane identyfikujàce umow´ ubezpieczenia (numer

polisy, data rejestracji polisy, data wystawienia

polisy, data zawarcia umowy);

5) okres ubezpieczenia, nale˝na sk∏adka lub sposób

jej obliczenia oraz suma ubezpieczenia lub suma

gwarancyjna, w przypadku zaÊ umów ubezpieczenia z ubezpieczeniowym funduszem kapita∏owym

— wartoÊci jednostek funduszu lub funduszy przys∏ugujàcych ubezpieczonemu.

2. Zawarte umowy koasekuracji powinny byç wyodr´bniane w rejestrze i zawieraç dane identyfikujàce

koasekuratora wiodàcego.

3. W przypadku umów koasekuracji dane dotyczàce wielkoÊci nale˝nej sk∏adki oraz sumy ubezpieczenia

lub sumy gwarancyjnej, o których mowa w ust. 1

pkt 5, podlegajà rejestracji w cz´Êci przypadajàcej na

zak∏ad ubezpieczeƒ, a w przypadku solidarnej odpowiedzialnoÊci zak∏adu dodatkowo dane o ca∏kowitej

wysokoÊci sk∏adki oraz o pe∏nym zakresie odpowiedzialnoÊci wynikajàcym z umowy.

4) zg∏oszone szkody;

5) regresy i odzyski z tytu∏u zawartych umów ubezpieczenia;

6) ubezpieczeniowe fundusze kapita∏owe.

4. Zak∏ad ubezpieczeƒ aktualizuje, z zachowaniem

mo˝liwoÊci weryfikacji uprzednio dokonanych zapisów, ksi´gi rachunkowe oraz rejestry co najmniej na

koniec ka˝dego miesiàca.

5. G∏ówne oddzia∏y zagranicznych zak∏adów ubezpieczeƒ majà obowiàzek prowadzenia rejestrów,

o których mowa w ust. 3.

6. Oddzia∏y zagranicznych zak∏adów ubezpieczeƒ

sà zwolnione z obowiàzku prowadzenia rejestrów,

o których mowa w ust. 3, pod warunkiem ˝e przepisy

obowiàzujàce w kraju jednostki macierzystej nak∏adajà na zagraniczny zak∏ad ubezpieczeƒ obowiàzek gromadzenia informacji co najmniej w zakresie okreÊlonym w rozporzàdzeniu.

§ 6. 1. Rejestr zawartych umów ubezpieczenia nale˝y prowadziç w sposób umo˝liwiajàcy uzyskanie

o umowie ubezpieczenia co najmniej nast´pujàcych

informacji

4. W przypadku ubezpieczeƒ obj´tych umowami

generalnymi, o których mowa w § 7 ust. 2 pkt 3, mo˝e

mieç zastosowanie zbiorcza rejestracja umów ubezpieczenia, pod warunkiem ewidencji informacji okreÊlonych w ust. 1 w odniesieniu do ka˝dego ubezpieczajàcego oddzielnie oraz dodatkowo danych umo˝liwiajàcych ustalanie zakresu odpowiedzialnoÊci zak∏adu

ubezpieczeƒ.

5. W przypadku grupowych umów ubezpieczenia

dane, o których mowa w ust. 1 pkt 5, podlegajà rejestracji w wartoÊciach przypadajàcych na ka˝dego

ubezpieczonego.

§ 7. 1. Podstaw´ ewidencji sk∏adki przypisanej stanowi kopia polisy ubezpieczeniowej lub inny dokument potwierdzajàcy zawarcie umowy ubezpieczenia,

w tym aneksy do zawieranych umów ubezpieczenia

zawierajàce obliczenie sk∏adki, zwane dalej „dokumentami ubezpieczeniowymi”. Dokumenty ubezpieczeniowe okreÊlajà co najmniej: strony umowy ubezpieczenia, zakres odpowiedzialnoÊci zak∏adu ubezpieczeƒ, okres ubezpieczenia, wysokoÊç sumy ubezpieczenia lub gwarancyjnej oraz wysokoÊç nale˝nej

sk∏adki.

2. Zestawienia zbiorcze dokumentów ubezpieczeniowych mogà mieç zastosowanie

1) w przypadku, gdy dokument ubezpieczenia wydawany jest z chwilà op∏acenia ca∏ej sk∏adki;

2) w rozliczeniach z poÊrednikami ubezpieczeniowymi — w odniesieniu do ka˝dego poÊrednika oddzielnie;

3) w rozliczeniach z ubezpieczajàcymi z tytu∏u ubezpieczeƒ obj´tych umowami generalnymi — w odniesieniu do ka˝dego ubezpieczajàcego oddzielnie.

3. Zestawienia zbiorcze dokumentów ubezpieczenia sporzàdza si´ wed∏ug grup i rodzajów ubezpieczeƒ.

4. Polisy lub inne dokumenty potwierdzajàce zawarcie umowy ubezpieczenia wraz z wszelkimi za∏àcznikami oraz dodatkowymi dokumentami zwiàzanymi

z umowà ubezpieczenia nale˝y wystawiaç w sposób

chronologiczny, uniemo˝liwiajàcy ich podwójnà rejestracj´.

5. Niewykorzystane druki polis oraz inne druki Êcis∏ego zarachowania potwierdzajàce zawarcie umowy

ubezpieczenia nale˝y inwentaryzowaç co najmniej raz

w roku obrotowym, a ewentualne ró˝nice w iloÊci tych

druków — rozliczaç w tym samym roku obrotowym.

Poz. 1846

3) daty rejestracji umowy reasekuracji, daty wejÊcia

w ˝ycie umowy oraz okresu obowiàzywania umowy;

4) grup i rodzajów ubezpieczeƒ obj´tych umowà reasekuracji;

5) danych umo˝liwiajàcych ustalenie udzia∏u w∏asnego oraz maksymalnej odpowiedzialnoÊci zak∏adu

ubezpieczeƒ w umowie reasekuracji biernej;

6) danych umo˝liwiajàcych ustalenie na dzieƒ bilansowy salda rozliczeƒ z ka˝dym reasekuratorem

z umowy reasekuracji biernej.

§ 10. Podstaw´ zapisów w rejestrach, o których

mowa w § 8 i 9, stanowi umowa reasekuracji oraz wystawiane na jej podstawie odpowiednie dokumenty

rozliczeniowe (rachunki techniczne) lub inne dokumenty okreÊlajàce co najmniej: strony umowy, rodzaje ryzyk obj´tych umowà, okres obowiàzywania umowy, dane umo˝liwiajàce ustalenie zakresu ochrony reasekuracyjnej oraz wszelkie niezb´dne dane umo˝liwiajàce ustalenie udzia∏u zak∏adu ubezpieczeƒ w umowie, w szczególnoÊci w zakresie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, jak równie˝ w zakresie podzia∏u

zysku z umowy, je˝eli wynika to z warunków umowy.

6. Ewidencj´ sk∏adki przypisanej nale˝y prowadziç

w sposób umo˝liwiajàcy identyfikacj´ umowy ubezpieczenia, której sk∏adka dotyczy.

§ 11. 1. Rejestry w zakresie szkód (roszczeƒ) zg∏oszonych prowadzone sà w sposób umo˝liwiajàcy uzyskanie dla ka˝dej szkody oddzielnie co najmniej nast´pujàcych informacji

§ 8. Rejestr zawartych umów reasekuracji czynnej

nale˝y prowadziç w sposób umo˝liwiajàcy uzyskanie

co najmniej nast´pujàcych informacji

1) daty i numeru rejestracji szkody, daty wystàpienia

szkody oraz daty zg∏oszenia szkody (roszczenia);

1) danych identyfikujàcych umow´ reasekuracji (rodzaj umowy, numer umowy);

2) danych identyfikujàcych cedenta oraz danych

identyfikujàcych brokera, je˝eli umowa zosta∏a zawarta za jego poÊrednictwem;

3) daty rejestracji umowy reasekuracji, daty wejÊcia

w ˝ycie umowy oraz okresu obowiàzywania umowy;

2) danych identyfikujàcych umow´ ubezpieczenia,

której szkoda dotyczy;

3) grupy i rodzaju ubezpieczenia, którego szkoda dotyczy;

4) danych identyfikujàcych osob´ trzecià, je˝eli jest

ustalony sprawca szkody;

5) wartoÊci roszczenia odszkodowawczego lub jego

oszacowania;

4) grup i rodzajów ubezpieczeƒ obj´tych umowà;

5) danych umo˝liwiajàcych ustalenie udzia∏u oraz

maksymalnej odpowiedzialnoÊci zak∏adu ubezpieczeƒ w umowie reasekuracji czynnej;

6) danych umo˝liwiajàcych ustalenie na dzieƒ bilansowy salda rozliczeƒ z ka˝dym cedentem z umowy

reasekuracji czynnej.

§ 9. Rejestr zawartych umów cesji ochrony ubezpieczeniowej nale˝y prowadziç w sposób umo˝liwiajàcy uzyskanie co najmniej nast´pujàcych informacji

1) okreÊlenia rodzaju umowy reasekuracji oraz numeru umowy, je˝eli wyst´puje;

2) danych identyfikujàcych reasekuratorów i ich

udzia∏ów w cesji oraz danych identyfikujàcych

brokera, je˝eli umowa zosta∏a zawarta za jego poÊrednictwem;

6) wartoÊci (cz´Êci lub ca∏oÊci) wyp∏aconego odszkodowania i daty wyp∏aty;

7) wartoÊci niewyp∏aconego odszkodowania uj´tego

w rezerwie.

2. Rejestry nale˝y prowadziç w sposób umo˝liwiajàcy sporzàdzenie na dzieƒ bilansowy wykazu szkód

zg∏oszonych do zak∏adu ubezpieczeƒ, o których mowa

w § 12 ust. 3, w podziale na lata kalendarzowe zg∏oszenia szkody oraz w podziale na lata zaistnienia szkody.

3. Rejestry w zakresie szkód, o których mowa

w ust. 1, prowadzi si´ wy∏àcznie dla dzia∏alnoÊci bezpoÊredniej.

§ 12. 1. Dla ka˝dej szkody tworzona jest dokumentacja szkodowa opatrzona numerem rejestracji szkody.

2. Dokumentacja szkodowa zawiera ponumerowane dokumenty dotyczàce zdarzenia i zwiàzanego z nim

zg∏oszenia szkody, dokumenty przedstawiajàce opis

elementów szkody, szczegó∏y wp∏at i wyp∏at zwiàzanych ze szkodà.

3. Na dzieƒ bilansowy, dla ka˝dej grupy ubezpieczeƒ oddzielnie, sporzàdza si´, z zastrze˝eniem ust. 5

1) wykaz szkód zg∏oszonych w okresie sprawozdawczym obejmujàcy dla ka˝dej szkody: numer rejestracji szkody, dat´ zg∏oszenia szkody, dat´ zajÊcia

szkody, kwoty wyp∏acone w bie˝àcym okresie

sprawozdawczym z tytu∏u tej szkody, wartoÊç

utworzonej na koniec okresu sprawozdawczego

rezerwy na szkod´ zg∏oszonà;

2) wykaz szkód zg∏oszonych w poprzednich okresach

sprawozdawczych, a niezlikwidowanych do koƒca

poprzedniego okresu sprawozdawczego, obejmujàcy dla ka˝dej szkody: numer rejestracji szkody, dat´ zg∏oszenia szkody, dat´ zajÊcia szkody, wartoÊç

utworzonej na koniec poprzedniego okresu sprawozdawczego rezerwy na szkod´ zg∏oszonà, kwoty

wyp∏acone w bie˝àcym okresie sprawozdawczym

oraz wartoÊç utworzonej na koniec okresu sprawozdawczego rezerwy na szkod´ zg∏oszonà.

4. Zak∏ady ubezpieczeƒ, które nie ustalajà rezerwy

na niewyp∏acone odszkodowania metodà indywidualnà w wykazie szkód zg∏oszonych, odpowiednio zamiast wartoÊci rezerwy na szkod´ zg∏oszonà dla ka˝dej

szkody oddzielnie przedstawiajà ∏àcznà wartoÊç utworzonej dla tych szkód rezerwy na szkody zg∏oszone.

5. Na dzieƒ bilansowy sporzàdza si´, oprócz wykazu okreÊlonego w ust. 3, wykaz szkód, z tytu∏u których

zak∏ad ubezpieczeƒ odmówi∏ wyp∏aty cz´Êci lub ca∏oÊci odszkodowania, wierzyciel zaÊ wystàpi∏ na drog´

post´powania sàdowego. Powy˝szy wykaz obejmuje

dla ka˝dej szkody oddzielnie: numer rejestracji szkody,

dat´ zg∏oszenia szkody, dat´ zaistnienia szkody, wartoÊç spornej kwoty roszczenia, koszty procesu sàdowego, ∏àcznie zaÊ dla szkód, z tytu∏u których zak∏ad

ubezpieczeƒ odmówi∏ wyp∏aty cz´Êci lub ca∏oÊci odszkodowania — wartoÊç rezerwy na sprawy sporne

z tytu∏u szkód zg∏oszonych.

§ 13. 1. Rejestry regresów i odzysków nale˝y prowadziç wy∏àcznie dla dzia∏alnoÊci bezpoÊredniej oraz

w sposób umo˝liwiajàcy uzyskanie co najmniej nast´pujàcych informacji

1) numeru rejestracji szkody oraz wartoÊci szkody,

której regres lub odzysk dotyczy;

2) danych identyfikujàcych

a) d∏u˝nika — w przypadku regresów,

b) przedmiot odzysku — w przypadku odzysków;

3) wartoÊci roszczeƒ;

4) wartoÊci otrzymanych regresów i odzysków.

Poz. 1846

2. Rejestry nale˝y prowadziç w sposób umo˝liwiajàcy ustalenie wartoÊci regresów i odzysków zwiàzanych z danà szkodà, jak równie˝ ustalenie wartoÊci regresów i odzysków w podziale na lata zg∏oszenia

szkody oraz lata zaistnienia szkody, których regresy

i odzyski dotyczà.

§ 14. 1. Zak∏ad ubezpieczeƒ prowadzàcy dzia∏alnoÊç w grupie 3 dzia∏u I prowadzi rejestry funduszy

odr´bnie dla ka˝dego ubezpieczeniowego funduszu

kapita∏owego.

2. Rejestr funduszu s∏u˝y ustaleniu wartoÊci aktywów netto przypadajàcych na jednostk´ rozrachunkowà funduszu, a w przypadku gdy ryzyko lokaty ponosi

zak∏ad ubezpieczeƒ — odpowiednio wartoÊci zobowiàzania przypadajàcego na jednostk´.

3. Przychody i koszty oraz aktywa i pasywa danego funduszu nie mogà byç kompensowane z innymi

przychodami i kosztami oraz aktywami i pasywami zak∏adu ubezpieczeƒ.

4. W przypadku ubezpieczeƒ na ˝ycie, je˝eli ryzyko

lokaty ponosi ubezpieczajàcy, rejestry funduszu prowadzi si´ w sposób umo˝liwiajàcy ustalenie wartoÊci

lokaty, o której mowa w § 40.

5. Rejestry prowadzi si´ w sposób umo˝liwiajàcy

ustalenie wielkoÊci wyodr´bnionych aktywów funduszu oraz zmian wielkoÊci tych aktywów w okresie

sprawozdawczym, w tym co najmniej ustalenie dla

ka˝dego funduszu

1) wartoÊci sk∏adek otrzymanych przez zak∏ad ubezpieczeƒ i przeznaczonych na fundusz (przed potràceniem wszelkich op∏at z rachunku jednostek) oraz

wartoÊci przychodów z lokat — w ramach przychodów funduszu;

2) wartoÊci op∏at potràcanych ze sk∏adek, wartoÊci

op∏at potràcanych ze Êrodków funduszu, wartoÊci

kosztów zarzàdzania lokatami funduszu — w ramach kosztów funduszu;

3) stanów oraz zmian aktywów i zobowiàzaƒ funduszu, w szczególnoÊci w zakresie lokat funduszu;

4) wartoÊci aktywów zak∏adu ubezpieczeƒ przeznaczonych na zwi´kszenie ubezpieczeniowego funduszu kapita∏owego w przypadku, gdy gwarantowana stopa zwrotu z lokat funduszu jest wy˝sza od

faktycznie osiàgni´tej przez zak∏ad ubezpieczeƒ

w okresie sprawozdawczym.

6. Rejestry nale˝y prowadziç w sposób umo˝liwiajàcy ustalenie wartoÊci nabycia jednostek uczestnictwa przydzielonych ka˝demu ubezpieczonemu, wartoÊci bie˝àcej tych jednostek oraz wartoÊci jednostek, po

której sà one umarzane.

§ 15. 1. W ubezpieczeniach dzia∏u II poniesione

w okresie sprawozdawczym koszty akwizycji w cz´Êci

przypadajàcej na przysz∏e okresy sprawozdawcze mogà byç rozliczone w czasie, na zasadach obowiàzujàcych przy tworzeniu rezerwy sk∏adek.

2. Przeniesione na przysz∏e okresy sprawozdawcze

koszty akwizycji, o których mowa w ust. 1, ujmowane

sà w aktywach bilansu.

3. W przypadku rozwiàzania umowy ubezpieczenia,

aktywowane koszty akwizycji dotyczàce tej umowy ujmowane sà w koszty w tym samym miesiàcu, w którym nast´puje rozwiàzanie umowy ubezpieczenia.

§ 16. 1. W ubezpieczeniach dzia∏u I poniesione

w okresie sprawozdawczym koszty akwizycji w cz´Êci

przypadajàcej na przysz∏e okresy sprawozdawcze mogà byç rozliczone w czasie.

2. Przeniesione na przysz∏e okresy sprawozdawcze

koszty akwizycji, o których mowa w ust. 1, ujmowane

sà w aktywach bilansu, pod warunkiem ˝e nie zosta∏y

uwzgl´dnione w wyliczeniu rezerwy ubezpieczeƒ na

˝ycie.

3. W ubezpieczeniach dzia∏u I koszty akwizycji podlegajà rozliczeniu w czasie wy∏àcznie przy zastosowaniu metod aktuarialnych.

4. W przypadku rozwiàzania umowy ubezpieczenia

przed terminem, aktywowane koszty akwizycji dotyczàce tej umowy ujmowane sà w koszty w tym samym

miesiàcu, w którym nast´puje rozwiàzanie umowy

ubezpieczenia.

5. Koszty akwizycji nie podlegajà aktywowaniu

w ubezpieczeniach na ˝ycie, gdy ryzyko lokaty ponosi

ubezpieczajàcy, je˝eli dla tych ubezpieczeƒ nie jest

okreÊlona cz´stotliwoÊç i wysokoÊç op∏acanej sk∏adki,

jak równie˝ w ubezpieczeniach ze sk∏adkà jednorazowà skalkulowanà przy za∏o˝eniu wyp∏aty prowizji

akwizycyjnej.

§ 17. 1. W odniesieniu do transakcji po∏àczenia

z innym zak∏adem ubezpieczeƒ lub przej´cia innego

zak∏adu ubezpieczeƒ stosuje si´ odpowiednio przepisy rozdzia∏u 4a ustawy.

2. W odniesieniu do transakcji przeniesienia portfela ubezpieczeƒ stosuje si´ te same przepisy co do

transakcji przej´cia innego zak∏adu ubezpieczeƒ, z zastrze˝eniem ust. 3—5.

3. Na dzieƒ przej´cia portfela ubezpieczeƒ rezerwy

techniczno-ubezpieczeniowe wyceniane sà wed∏ug zasad obowiàzujàcych w zak∏adzie ubezpieczeƒ przejmujàcym, powsta∏e zaÊ z tego tytu∏u ró˝nice odpowiednio zwi´kszajà lub zmniejszajà powsta∏à w wyniku przej´cia wartoÊç firmy lub ujemnà wartoÊç firmy.

4. WartoÊç firmy powsta∏a w wyniku przej´cia

portfela ubezpieczeƒ ulega umorzeniu proporcjonalnie do terminów rozwiàzywania przej´tych rezerw

techniczno-ubezpieczeniowych, ale nie mo˝e przekroczyç 5 lat. W przypadkach uzasadnionych szczególnym charakterem przejmowanych zobowiàzaƒ zak∏ad

ubezpieczeƒ mo˝e wyd∏u˝yç termin umorzenia wartoÊci firmy do 20 lat.

Poz. 1846

5. Je˝eli w wyniku zaistnia∏ych po dniu przeniesienia portfela zdarzeƒ lub uzyskanych informacji stwierdzono, i˝ wartoÊç bilansowa aktywów i zobowiàzaƒ

okreÊlona na dzieƒ przeniesienia portfela by∏a niew∏aÊciwa, nale˝y dokonaç do koƒca nast´pnego roku obrotowego, po roku, w którym nastàpi∏o przeniesienie

portfela ubezpieczeƒ, odpowiedniej korekty wartoÊci

firmy lub ujemnej wartoÊci firmy, pod warunkiem ˝e

jednostka przewiduje odzyskanie wartoÊci korekty

z przysz∏ych korzyÊci ekonomicznych. W przeciwnym

przypadku korekt´ takà zalicza si´ odpowiednio do pozosta∏ych przychodów lub kosztów operacyjnych.

§ 18. W przypadku likwidacji szkód komunikacyjnych zgodnie z postanowieniami Jednolitego Porozumienia mi´dzy Biurami Narodowymi - Regulaminu

Wewn´trznego, o którym mowa w art. 2 pkt 15 ustawy

z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiàzkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym

i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

(Dz. U. Nr 124, poz. 1152, z póên. zm.5)), dowodem

ksi´gowym stanowiàcym podstaw´ ewidencji zdarzenia gospodarczego mo˝e byç dokument obcià˝eniowy

przes∏any w formie okreÊlonej w tym Regulaminie.

Rozdzia∏ 3

Szczególne zasady rachunkowoÊci w zakresie lokat

§ 19. 1. Zak∏ad ubezpieczeƒ dokonuje, z zachowaniem zasady ostro˝noÊci, wyceny lokat na dzieƒ bilansowy, z zastrze˝eniem ust. 3

1) aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu

oraz aktywów finansowych dost´pnych do sprzeda˝y, gdy mo˝liwe jest ustalenie wartoÊci godziwej w sposób wiarygodny — wed∏ug wartoÊci godziwej, z zastrze˝eniem pkt 3;

2) aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu

oraz aktywów finansowych dost´pnych do sprzeda˝y, gdy wartoÊci godziwej nie mo˝na wiarygodnie ustaliç

a) w przypadku aktywów finansowych, dla których

jest ustalony termin wymagalnoÊci — wed∏ug

skorygowanej ceny nabycia z uwzgl´dnieniem

odpisów z tytu∏u trwa∏ej utraty wartoÊci,

b) w przypadkach innych ni˝ okreÊlone w lit. a

— wed∏ug wartoÊci nabycia z uwzgl´dnieniem

odpisów z tytu∏u trwa∏ej utraty wartoÊci

— z zastrze˝eniem pkt 3;

3) udzia∏ów w jednostkach podporzàdkowanych

— metodà praw w∏asnoÊci, z uwzgl´dnieniem zasad wyceny okreÊlonych w art. 63 ustawy;

4) aktywów finansowych utrzymywanych do terminu

wymagalnoÊci — wed∏ug skorygowanej ceny nabycia, z uwzgl´dnieniem efektywnej stopy procentowej oraz odpisów z tytu∏u trwa∏ej utraty wartoÊci;

———————

5) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.

z 2004 r. Nr 26, poz. 225, Nr 96, poz. 959, Nr 141, poz. 1492,

Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2778, z 2005 r. Nr 167,

poz. 1396, z 2006 r. Nr 157, poz. 1119 oraz z 2007 r. Nr 49,

poz. 328, Nr 82, poz. 557, Nr 102, poz. 691 i Nr 133,

poz. 922.

5) lokat terminowych w instytucjach finansowych

— wed∏ug wartoÊci nominalnej;

6) po˝yczek udzielonych — w kwocie wymaganej zap∏aty, z uwzgl´dnieniem odpisów z tytu∏u trwa∏ej

utraty wartoÊci;

Poz. 1846

§ 22. 1. Ró˝nice z tytu∏u aktualizacji wyceny lokat,

o których mowa w § 19 ust. 1, ujmuje si´ odpowiednio w przychodach lub kosztach dzia∏alnoÊci lokacyjnej, z zastrze˝eniem ust. 2 i 5.

2. Depozyty nieprawid∏owe wycenia si´ tak jak po˝yczki.

2. Ró˝nice z tytu∏u aktualizacji wyceny lokat zaliczonych do kategorii aktywów finansowych dost´pnych do sprzeda˝y, które nie sà uwzgl´dnianie przy

ustalaniu wartoÊci rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, ujmuje si´ bezpoÊrednio w kapitale w∏asnym

w pozycji „kapita∏ z aktualizacji wyceny” zgodnie

z § 21 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Ministra Finansów

z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegó∏owych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania

i sposobu prezentacji instrumentów finansowych,

z zastrze˝eniem ust. 4.

3. Lokaty, których ryzyko ponosi ubezpieczajàcy,

wyceniane sà przez zak∏ad ubezpieczeƒ prowadzàcy

dzia∏alnoÊç w dziale ubezpieczeƒ na ˝ycie wed∏ug wartoÊci godziwej.

3. Ró˝nice z tytu∏u aktualizacji wyceny lokat zaliczonych do kategorii udzia∏y w jednostkach podporzàdkowanych ujmuje si´ w kapitale w∏asnym w pozycji „kapita∏ z aktualizacji wyceny”, z zastrze˝eniem

art. 35 ust. 4 i 5 ustawy.

7) nieruchomoÊci — wed∏ug wartoÊci nabycia lub

kosztu wytworzenia, pomniejszonej o wartoÊç naliczonego na dzieƒ bilansowy umorzenia;

8) pozosta∏ych lokat — wed∏ug wartoÊci nabycia lub

kosztu wytworzenia, z uwzgl´dnieniem trwa∏ej

utraty wartoÊci.

4. Nale˝noÊci depozytowe od cedentów sà wyceniane w kwocie wymaganej zap∏aty okreÊlanej zgodnie z warunkami umowy reasekuracji, uwzgl´dniajàcej, w przypadku gdy depozyt stanowi instrument

finansowy, równie˝ wycen´ tego instrumentu. Przy

wycenie depozytu uwzgl´dnia si´ ewentualne odpisy

z tytu∏u trwa∏ej utraty wartoÊci.

4. Utworzone w okresie sprawozdawczym odpisy

z tytu∏u trwa∏ej utraty wartoÊci lokat obcià˝ajà wynik

finansowy zak∏adu ubezpieczeƒ.

§ 20. 1. Zak∏ad ubezpieczeƒ, zarzàdzajàc odpowiednio portfelami aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu, utrzymywanych do terminu wymagalnoÊci oraz dost´pnych do sprzeda˝y, uwzgl´dnia

w szczególnoÊci dotychczasowe i prognozowane

wp∏ywy i wydatki z tytu∏u prowadzonej dzia∏alnoÊci

operacyjnej oraz dzia∏alnoÊci inwestycyjnej, terminy

wymagalnoÊci zobowiàzaƒ wynikajàcych z zawartych

umów ubezpieczenia, w oparciu o przyj´tà przez zak∏ad ubezpieczeƒ strategi´ inwestycyjnà, a w przypadku ubezpieczeƒ dzia∏u I grupa 3 w oparciu o zasady

okreÊlonych w regulaminie lokowania Êrodków ubezpieczeniowego funduszu kapita∏owego, o którym mowa w art. 13 ust. 4 pkt 3 ustawy o dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej.

§ 23. 1. W przypadku realizacji lokat jednakowych

lub uznanych za jednakowe ze wzgl´du na podobieƒstwo ich rodzaju lub przeznaczenie rozchód tych

sk∏adników wycenia si´ kolejno po cenach (kosztach)

tych sk∏adników aktywów, które zak∏ad ubezpieczeƒ

naby∏ (wytworzy∏) najwczeÊniej, lub wed∏ug cen przeci´tnych ustalonych w wysokoÊci Êredniej wa˝onej

cen (kosztów) danego sk∏adnika aktywów.

2. Przy ustalaniu trwa∏ej utraty wartoÊci aktywów

finansowych, o której mowa w § 19, uwzgl´dnia si´

sytuacj´ finansowà podmiotów, w których te aktywa

zosta∏y ulokowane, spadek wartoÊci aktywów netto

tych podmiotów, zaistnia∏y pomi´dzy dniem ich nabycia a dniem bilansowym, przypadajàcy na posiadane

przez zak∏ad ubezpieczeƒ aktywa finansowe. W przypadku aktywów finansowych obj´tych gwarancjami

przy ustalaniu trwa∏ej utraty wartoÊci uwzgl´dnia si´

równie˝ sytuacj´ finansowà gwaranta.

§ 21. 1. Do lokat krótkoterminowych zalicza si´ lokaty, które ze wzgl´du na stopieƒ p∏ynnoÊci sà mo˝liwe

do realizacji w okresie krótszym ni˝ rok oraz które zak∏ad ubezpieczeƒ zamierza w tym okresie zrealizowaç.

2. Do lokat d∏ugoterminowych zalicza si´ lokaty inne ni˝ wymienione w ust. 1.

5. Szczegó∏owy sposób prezentacji przychodów

i kosztów z dzia∏alnoÊci lokacyjnej okreÊla pkt 7, 14, 15

i 19 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia.

2. Dokonujàc wyceny lokat, zak∏ad ubezpieczeƒ

stosuje zasady wyceny w ramach danego portfela lokat jednakowych lub uznanych za jednakowe ze

wzgl´du na podobieƒstwo ich rodzaju.

§ 24. 1. Ujmowane w wyniku roku obrotowego zarówno zrealizowane, jak i niezrealizowane przychody

z lokat oraz koszty dzia∏alnoÊci lokacyjnej zak∏ady

ubezpieczeƒ dzia∏u I prezentujà w technicznym rachunku ubezpieczeƒ na ˝ycie, z zastrze˝eniem ust. 2.

2. Przychody z lokat wolnych Êrodków sà przenoszone z technicznego rachunku ubezpieczeƒ na ˝ycie

do ogólnego rachunku zysków i strat i ujmowane

w pozycji „przychody z lokat netto po uwzgl´dnieniu

kosztów, przeniesione z technicznego rachunku ubezpieczeƒ na ˝ycie”.

3. Przychody, o których mowa w ust. 2, pomniejszane sà o koszty dzia∏alnoÊci lokacyjnej zwiàzane z tymi przychodami.

§ 25. 1. Ujmowane w wyniku roku obrotowego

przychody i koszty dzia∏alnoÊci lokacyjnej zak∏ady

ubezpieczeƒ dzia∏u II prezentujà w ogólnym rachunku

zysków i strat, z zastrze˝eniem ust. 2.

2. Przychody z lokat uwzgl´dniane w wyliczeniu rezerwy na skapitalizowanà wartoÊç rent oraz rezerwy

na premie i rabaty sà przenoszone z ogólnego rachunku zysków i strat do technicznego rachunku ubezpieczeƒ i prezentowane w pozycji „przychody z lokat netto po uwzgl´dnieniu kosztów, przeniesione z ogólnego rachunku zysków i strat”.

3. Przychody, o których mowa w ust. 2, pomniejszane sà o koszty dzia∏alnoÊci lokacyjnej zwiàzane z tymi przychodami.

§ 26. Zarówno zrealizowane, jak i niezrealizowane

ró˝nice kursowe zwiàzane z dzia∏alnoÊcià lokacyjnà ujmuje si´ w sposób analogiczny jak zrealizowane i niezrealizowane przychody i koszty z lokat.

§ 27. Zak∏ad ubezpieczeƒ prowadzi ewidencj´ lokat

zak∏adu ubezpieczeƒ oraz zwiàzanych z nimi przychodów i kosztów w sposób umo˝liwiajàcy

Poz. 1846

Rozdzia∏ 4

Szczególne zasady tworzenia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych

§ 30. 1. Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe

obejmujà nast´pujàce rodzaje rezerw

1) rezerw´ sk∏adek;

2) rezerw´ na ryzyka niewygas∏e;

3) rezerwy na niewyp∏acone odszkodowania i Êwiadczenia, w tym rezerw´ na skapitalizowanà wartoÊç

rent;

4) rezerwy na wyrównanie szkodowoÊci (ryzyka);

5) rezerw´ ubezpieczeƒ na ˝ycie;

6) rezerwy ubezpieczeƒ na ˝ycie, je˝eli ryzyko lokaty

ponosi ubezpieczajàcy;

7) rezerwy na premie i rabaty dla ubezpieczonych;

1) ustalenie wartoÊci poszczególnych rodzajów lokat

stanowiàcych pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych oraz pozosta∏ych lokat;

2) ustalenie wartoÊci poszczególnych rodzajów lokat,

o których mowa w § 19 ust. 1;

3) okreÊlenie poszczególnych rodzajów przychodów

i kosztów dzia∏alnoÊci zwiàzanych z lokatami,

o których mowa w pkt 1 i 2, ujmowanych odpowiednio w technicznym rachunku ubezpieczeƒ,

ogólnym rachunku zysków i strat oraz w kapitale

w∏asnym zak∏adu ubezpieczeƒ.

§ 28. 1. Ârodki funduszu organizacyjnego traktuje

si´ tak jak Êrodki innych funduszy specjalnych i utrzymuje si´ na odr´bnym rachunku bankowym. Ârodki te

mogà byç wykorzystane jedynie na wydatki zwiàzane

z utworzeniem administracji zak∏adu ubezpieczeƒ oraz

z zorganizowaniem sieci jego przedstawicielstw.

2. Sposób tworzenia funduszu oraz sposób wydatkowania Êrodków tego funduszu okreÊla statut zak∏adu ubezpieczeƒ.

3. Ârodki z tytu∏u wniesionej przez zagraniczny zak∏ad ubezpieczeƒ kaucji na rzecz oddzia∏u ujmowane

sà pozabilansowo, chyba ˝e spe∏niajà warunki okreÊlone w art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy.

4. Przychody tytu∏em Êrodków, o których mowa

w ust. 3, uzyskane przez zak∏ad ubezpieczeƒ, odpowiednio zwi´kszajà wartoÊç kaucji, chyba ˝e statut oddzia∏u stanowi inaczej.

§ 29. Do szczególnych zasad rachunkowoÊci dotyczàcych lokat, w zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale, stosuje si´ odpowiednio zasady okreÊlone w rozporzàdzeniu Ministra Finansów z dnia

12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegó∏owych zasad

uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych.

8) rezerwy na zwrot sk∏adek dla cz∏onków;

9) pozosta∏e rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe

przewidziane w statucie zak∏adu ubezpieczeƒ.

2. Zak∏ad ubezpieczeƒ jest zobowiàzany posiadaç

dokumentacj´ pozwalajàcà na odtworzenie odpowiednich obliczeƒ rezerw techniczno-ubezpieczeniowych.

§ 31. Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe tworzy

si´, stosujàc metody

1) indywidualnà — polegajàcà na ustalaniu odr´bnie

dla ka˝dej umowy ubezpieczenia lub ka˝dej szkody

dok∏adnej wielkoÊci rezerwy, a w przypadku niemo˝noÊci ustalenia dok∏adnej wielkoÊci rezerwy

— zastosowanie jej wiarygodnego oszacowania;

2) rycza∏towà — polegajàcà na ustalaniu rezerwy

zbiorczo dla ca∏ego portfela ubezpieczeƒ lub jego

cz´Êci, jako ustalonego procentu (wskaênik rycza∏towy) sk∏adki lub wartoÊci wyp∏aconych odszkodowaƒ i Êwiadczeƒ; metoda rycza∏towa mo˝e byç

stosowana tylko wtedy, je˝eli uzyskane przy jej

u˝yciu wyniki b´dà zbli˝one do wyników uzyskanych przy u˝yciu metody indywidualnej; wskaênik

rycza∏towy powinien byç ustalany przy zachowaniu zasady ciàg∏oÊci; nieuzasadnione zmiany wielkoÊci wskaênika sà niedopuszczalne;

3) aktuarialnà — polegajàcà na ustalaniu rezerwy

przy zastosowaniu matematyki ubezpieczeniowej,

finansowej i statystyki.

§ 32. 1. Rezerw´ sk∏adek tworzy si´ indywidualnie

dla ka˝dej umowy ubezpieczenia, jako sk∏adk´ przypisanà przypadajàcà na nast´pne okresy sprawozdawcze, proporcjonalnie do okresu, na jaki sk∏adka zosta∏a przypisana, przy czym w przypadku umów ubezpieczenia, których ryzyko nie jest roz∏o˝one równomiernie w okresie trwania ubezpieczenia, rezerw´ tworzy

si´ proporcjonalnie do przewidywanego ryzyka w nast´pnych okresach sprawozdawczych.

2. Zak∏ady ubezpieczeƒ na ˝ycie mogà uwzgl´dniaç rezerw´ sk∏adek w wyliczeniu rezerwy ubezpieczeƒ na ˝ycie, z zastrze˝eniem ust. 3.

5. Rezerw´ na Êwiadczenia z tytu∏u rent w grupach

ubezpieczeƒ 1—4 dzia∏u I tworzy si´ jako cz´Êç rezerwy ubezpieczeƒ na ˝ycie.

3. Zak∏ady ubezpieczeƒ na ˝ycie tworzà odr´bnie

rezerw´ sk∏adek dla tych umów ubezpieczenia, w których rezerwa sk∏adek nie zosta∏a uwzgl´dniona w rezerwie ubezpieczeƒ na ˝ycie.

6. WartoÊç rezerwy na niewyp∏acone odszkodowania i Êwiadczenia, bez uwzgl´dniania oszacowanych

regresów i odzysków, prezentuje si´ w pasywach bilansu w uj´ciu brutto i na udziale reasekuratorów.

§ 33. 1. Rezerw´ na pokrycie ryzyka niewygas∏ego

tworzy si´ jako uzupe∏nienie rezerwy sk∏adek. Powy˝szà rezerw´ przeznacza si´ na pokrycie przysz∏ych

szkód, Êwiadczeƒ i kosztów wynikajàcych z zawartych

umów ubezpieczenia.

§ 35. 1. Ustalajàc w danej grupie ubezpieczeƒ ostatecznà wartoÊç przysz∏ych wyp∏at odszkodowaƒ

i Êwiadczeƒ, zak∏ad ubezpieczeƒ szacuje wartoÊç przewidywanych, przysz∏ych zwrotów kosztów zak∏adu na

skutek przej´cia roszczeƒ wobec osób trzecich (regresy) oraz praw w∏asnoÊci do ubezpieczonego majàtku

(odzyski).

2. W ubezpieczeniach dzia∏u II rezerwa na pokrycie

ryzyka niewygas∏ego stanowi ró˝nic´ pomi´dzy przewidywanà wartoÊcià przysz∏ych odszkodowaƒ, Êwiadczeƒ i kosztów a sumà wielkoÊci rezerwy sk∏adek oraz

ewentualnych, przewidywanych, zgodnie z ju˝ zawartymi umowami ubezpieczenia, przysz∏ych sk∏adek.

3. W ubezpieczeniach dzia∏u I rezerw´ na pokrycie

ryzyka niewygas∏ego ustala si´ metodami aktuarialnymi.

§ 34. 1. Rezerw´ na niewyp∏acone odszkodowania

i Êwiadczenia tworzy si´ w wysokoÊci odpowiadajàcej

ustalonej lub przewidywanej ostatecznej wartoÊci

przysz∏ych wyp∏at odszkodowaƒ i Êwiadczeƒ zwiàzanych z zaistnia∏ymi, do dnia, na który ustala si´ rezerw´, szkodami, powi´kszonej o koszty likwidacji szkód.

W szczególnoÊci dotyczy to szkód, które

1) zosta∏y zg∏oszone zak∏adowi ubezpieczeƒ do dnia,

na który tworzona jest rezerwa, i dla których zosta∏a ustalona wysokoÊç odszkodowania i Êwiadczenia bàdê gdy posiadane informacje pozwalajà na

ocen´ wysokoÊci odszkodowaƒ i Êwiadczeƒ;

2) zosta∏y zg∏oszone zak∏adowi ubezpieczeƒ do dnia,

na który tworzona jest rezerwa, a posiadane informacje nie pozwalajà na ocen´ wysokoÊci odszkodowaƒ i Êwiadczeƒ;

3) zaistnia∏y, lecz nie zosta∏y zg∏oszone zak∏adowi

ubezpieczeƒ do dnia, na który tworzona jest rezerwa.

2. Cz´Êç rezerwy, która dotyczy kosztów likwidacji

szkód, powinna byç utworzona odr´bnie dla ka˝dej

grupy ubezpieczeƒ.

3. Przy ustalaniu wartoÊci rezerwy na szkody,

o których mowa w ust. 1 pkt 3, zak∏ad ubezpieczeƒ

uwzgl´dnia dotychczasowy przebieg procesu likwidacji szkód w danej grupie ubezpieczeƒ, w tym liczb´

i wielkoÊç szkód zg∏aszanych w nast´pnych okresach

sprawozdawczych, po okresie, na który tworzona by∏a

rezerwa.

4. Przy ustalaniu wartoÊci rezerwy, o której mowa

w ust. 1, nie wolno stosowaç dyskont lub odpisów wynikajàcych z przyj´cia wartoÊci bie˝àcej szkody, gdy

zak∏ad ubezpieczeƒ przewiduje, i˝ ostateczny koszt

likwidacji szkody i wyp∏aty odszkodowania b´dzie

wy˝szy, z zastrze˝eniem § 3 ust. 2 oraz § 43.

2. Oszacowanie, o którym mowa w ust. 1, jest

ustalane w odniesieniu do szkód zaistnia∏ych do dnia

bilansowego i ustalane w sposób wiarygodny, z zachowaniem zasady ostro˝nej wyceny, na podstawie

analiz porównawczych dotychczasowych oraz prognozowanych wielkoÊci odszkodowaƒ wyp∏aconych,

zwrotów odszkodowaƒ oraz zainkasowanych regresów i przej´tych odzysków.

3. Przy szacowaniu wielkoÊci regresów i odzysków

zak∏ad ubezpieczeƒ uwzgl´dnia koszty windykacji regresów i odzysków.

4. Oszacowanie jest ustalane odr´bnie dla ka˝dego

roku zaistnienia szkody.

5. W przypadku prowadzenia dzia∏alnoÊci d∏u˝ej

ni˝ trzy lata w danej grupie ubezpieczeƒ, udzia∏ sumy

otrzymanych i oszacowanych regresów i odzysków

w koszcie odszkodowaƒ i Êwiadczeƒ danego roku zaistnienia szkody nie mo˝e przekroczyç Êredniej arytmetycznej udzia∏u otrzymanych regresów i odzysków

w koszcie odszkodowaƒ i Êwiadczeƒ z trzech kolejnych

lat zaistnienia szkody, bezpoÊrednio poprzedzajàcych

rok, dla którego dokonuje si´ ustaleƒ.

6. Regresy stanowià przychód w rozumieniu ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od

osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654, z póên.

zm.6)) z chwilà ich otrzymania.

———————

6) Zmiany

tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y

og∏oszone w Dz. U. z 2000 r. Nr 60, poz. 700 i 703, Nr 86,

poz. 958, Nr 103, poz. 1100, Nr 117, poz. 1228 i Nr 122,

poz. 1315 i 1324, z 2001 r. Nr 106, poz. 1150, Nr 110,

poz. 1190 i Nr 125, poz. 1363, z 2002 r. Nr 25, poz. 253,

Nr 74, poz. 676, Nr 93, poz. 820, Nr 141, poz. 1179, Nr 169,

poz. 1384, Nr 199, poz. 1672, Nr 200, poz. 1684 i Nr 230,

poz. 1922, z 2003 r. Nr 45, poz. 391, Nr 96, poz. 874, Nr 137,

poz. 1302, Nr 180, poz. 1759, Nr 202, poz. 1957, Nr 217,

poz. 2124 i Nr 223, poz. 2218, z 2004 r. Nr 6, poz. 39, Nr 29,

poz. 257, Nr 54, poz. 535, Nr 93, poz. 894, Nr 121,

poz. 1262, Nr 123, poz. 1291, Nr 146, poz. 1546, Nr 171,

poz. 1800, Nr 210, poz. 2135 i Nr 254, poz. 2533, z 2005 r.

Nr 25, poz. 202, Nr 57, poz. 491, Nr 78, poz. 684, Nr 143,

poz. 1199, Nr 155, poz. 1298, Nr 169, poz. 1419 i 1420,

Nr 179, poz. 1484, Nr 180, poz. 1495 i Nr 183, poz. 1538,

z 2006 r. Nr 94, poz. 651, Nr 107, poz. 723, Nr 136, poz. 970,

Nr 157, poz. 1119, Nr 183, poz. 1353, Nr 217, poz. 1589

i Nr 251, poz. 1847 oraz z 2007 r. Nr 165, poz. 1169, Nr 171,

poz. 1208 i Nr 176, poz. 1238.

7. Roszczenia regresowe nieobj´te oszacowaniem,

o którym mowa w ust. 1, ujmuje si´, zgodnie z zasadà

ostro˝nej wyceny, z chwilà ich otrzymania.

8. WartoÊç otrzymanych regresów i odzysków pomniejsza wartoÊç odszkodowaƒ i Êwiadczeƒ wyp∏aconych.

9. WartoÊç oszacowanych regresów i odzysków

prezentuje si´ w pasywach bilansu ze znakiem minus.

§ 36. W przypadku ubezpieczeƒ na ˝ycie kwota rezerwy na niewyp∏acone odszkodowania i Êwiadczenia

powinna byç równa kwocie nale˝nej ubezpieczonym,

uprawnionym lub uposa˝onym, powi´kszonej o koszty zwiàzane z wyp∏atà Êwiadczeƒ.

§ 37. 1. Rezerw´ na wyrównanie szkodowoÊci (ryzyka) tworzy si´ w wysokoÊci majàcej zapewniç wyrównanie przysz∏ych wahaƒ wspó∏czynnika szkodowoÊci na udziale w∏asnym.

2. Rezerwa na wyrównanie szkodowoÊci (ryzyka)

jest tworzona dla grup ubezpieczeƒ, z zastrze˝eniem

§ 38, w których wyst´pujà istotne wahania wspó∏czynnika szkodowoÊci na udziale w∏asnym. Wahanie

wspó∏czynnika szkodowoÊci uznaje si´ za istotne, je˝eli wÊród czterech kolejnych zmian wspó∏czynnika

szkodowoÊci na udziale w∏asnym, wyliczonych z roku

na rok, odpowiadajàcych kolejnym pi´ciu latom obrotowym poprzedzajàcym rok utworzenia rezerwy, co

najmniej dwukrotnie wystàpi zmniejszenie wspó∏czynnika szkodowoÊci na udziale w∏asnym o wi´cej ni˝

20 % lub dwukrotne jego zwi´kszenie o wi´cej ni˝

25 % jego wartoÊci.

3. Rezerw´ na wyrównanie szkodowoÊci (ryzyka)

tworzy si´ dla ka˝dej grupy ubezpieczeƒ osobno na

ostatni dzieƒ roku obrotowego, pod warunkiem ˝e

w ka˝dym z ostatnich 5 lat obrotowych poprzedzajàcych dany rok sk∏adka zarobiona w tej grupie by∏a

wi´ksza od zera. Rezerw´ dla danej grupy ubezpieczeƒ

tworzy si´ w takiej wysokoÊci, aby przy zmianie stanu

rezerwy wspó∏czynnik szkodowoÊci dla danego roku

obrotowego — obliczany dla kwoty odszkodowaƒ skorygowanej o zmian´ tej rezerwy — by∏ równy Êredniej

wa˝onej, gdzie wagà jest sk∏adka zarobiona, ze wspó∏czynników szkodowoÊci w danej grupie ubezpieczeƒ

z ostatnich 5 lat obrotowych, poprzedzajàcych dany

rok, obliczonych bez uwzgl´dnienia zmian rezerwy na

wyrównanie szkodowoÊci (ryzyka). W przypadku gdy

zak∏ad ubezpieczeƒ prowadzi dzia∏alnoÊç krócej ni˝

6 lat, dla danej grupy ubezpieczeƒ nie tworzy si´ rezerwy na wyrównanie szkodowoÊci (ryzyka). Dla danej

grupy ubezpieczeƒ wielkoÊç zmniejszenia rezerwy nie

mo˝e przekroczyç jej aktualnej wysokoÊci, a wielkoÊç

zwi´kszenia rezerwy nie mo˝e przekroczyç 5 % sk∏adki zarobionej na udziale w∏asnym w tej grupie, dla której rezerwa jest tworzona. WielkoÊç rezerwy na wyrównanie szkodowoÊci nie mo˝e ponadto przekroczyç

30 % wyp∏at odszkodowaƒ na udziale w∏asnym w danym roku obrotowym w danej grupie ubezpieczeƒ. Je˝eli w danej grupie ubezpieczeƒ sk∏adka zarobiona

w roku obrotowym by∏a równa zeru, rezerw´ w tej

grupie rozwiàzuje si´ ca∏kowicie w tym roku.

Poz. 1846

4. W przypadku reasekuracji czynnej zak∏ady ubezpieczeƒ tworzà rezerw´ na wyrównanie szkodowoÊci

na zasadach okreÊlonych w ust. 1—3 odpowiednio dla

klas rachunkowych okreÊlonych w § 2 ust. 1 pkt 17,

z zastrze˝eniem § 38.

5. Rezerwa na wyrównanie szkodowoÊci (ryzyka)

tworzona jest przez zak∏ady ubezpieczeƒ prowadzàce

dzia∏alnoÊç ubezpieczeniowà w dziale II.

§ 38. 1. W przypadku prowadzenia ubezpieczeƒ

w grupie 14 dzia∏u II zak∏ad ubezpieczeƒ jest obowiàzany tworzyç rezerw´ na wyrównanie szkodowoÊci

(ryzyka) przeznaczonà na pokrycie ujemnego wyniku

technicznego osiàgni´tego w tej grupie ubezpieczeƒ

w roku obrotowym lub na wyrównanie wy˝szego ni˝

przeci´tny wspó∏czynnika szkodowoÊci w tej grupie

w roku obrotowym, przed uwzgl´dnieniem zmiany

stanu rezerw na wyrównanie szkodowoÊci (ryzyka).

2. Rezerw´ tworzy si´ wed∏ug jednej z metod

przedstawionych w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia,

wybranej przez kierownika jednostki.

3. Wyboru metody tworzenia rezerwy nale˝y dokonaç w oparciu o dost´pne w jednostce zasoby informacji statystycznych, z tym ˝e zak∏ad ubezpieczeƒ prowadzàcy ubezpieczenia w grupie 14 dzia∏u II przez

okres krótszy ni˝ 5 lat obrotowych tworzy rezerw´,

o której mowa w ust. 1 — metodà nr 1 lub nr 2, przedstawionà w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia, z zastosowaniem odpowiednio Êrednich narastajàcych stosownie do okresu prowadzenia tych ubezpieczeƒ.

§ 39. 1. Rezerw´ ubezpieczeƒ na ˝ycie tworzy si´,

z zachowaniem zasady ostro˝noÊci, w wysokoÊci ustalonej prospektywnà metodà aktuarialnà, z zastrze˝eniem ust. 2, z uwzgl´dnieniem

1) wszystkich zobowiàzaƒ, wynikajàcych z zawartych

umów ubezpieczenia, obejmujàcych w szczególnoÊci

a) gwarantowane w umowie ubezpieczenia Êwiadczenia, w tym gwarantowanà wartoÊç wykupu,

b) Êwiadczenia opcjonalne, przys∏ugujàce zgodnie

z warunkami umowy ubezpieczenia;

2) kosztów obs∏ugi umów i kosztów zwiàzanych

z wyp∏atà odszkodowaƒ i Êwiadczeƒ.

Przy tworzeniu rezerwy ubezpieczeƒ na ˝ycie

uwzgl´dnia si´ przysz∏e wp∏ywy zak∏adu ubezpieczeƒ

z tytu∏u sk∏adek nale˝nych zgodnie z zawartymi umowami ubezpieczenia.

2. Dopuszcza si´ stosowanie metody retrospektywnej, pod warunkiem ˝e daje ona wartoÊç rezerwy nie

ni˝szà od wartoÊci rezerwy ustalonej metodà prospektywnà lub gdy dla danej umowy ubezpieczenia nie jest

mo˝liwe zastosowanie metody prospektywnej.

3. Ca∏oÊç uwzgl´dnianych poÊrednio lub bezpoÊrednio kosztów, o których mowa w ust. 1 pkt 2, nie

powinna byç mniejsza od przewidywanej wielkoÊci

przysz∏ych wydatków oszacowanych zgodnie z zasadà

ostro˝nej wyceny.

4. Rezerwy ubezpieczeƒ na ˝ycie tworzy si´ indywidualnie dla ka˝dej umowy ubezpieczenia. Rezerwy

mogà byç ustalone sumarycznie dla okreÊlonych grup

umów ubezpieczenia, pod warunkiem ˝e dajà one

w przybli˝eniu ten sam rezultat, co metoda indywidualna, z zastrze˝eniem ust. 8.

5. Zak∏ad ubezpieczeƒ jest obowiàzany, co najmniej raz na 5 lat, ustaliç dla wszystkich umów ubezpieczenia bezpoÊredniego wielkoÊç rezerwy ubezpieczeƒ na ˝ycie brutto oraz na udziale w∏asnym metodà

indywidualnà, wed∏ug stanu na ten sam dzieƒ, z zastrze˝eniem ust. 8.

6. Przy ustalaniu wartoÊci rezerwy ubezpieczeƒ na

˝ycie zak∏ad ubezpieczeƒ ma obowiàzek uwzgl´dniç

prawdopodobieƒstwo wystàpienia w przysz∏ych okresach niekorzystnych czynników, które mogà wp∏ynàç

na zmian´ poziomu tych rezerw, jak równie˝ na zmian´ wartoÊci aktywów przeznaczonych na ich pokrycie.

7. Je˝eli umowa ubezpieczenia przewiduje gwarancje wykupu, rezerwa ubezpieczeƒ na ˝ycie utworzona dla tej umowy nie mo˝e byç ni˝sza od gwarantowanej wartoÊci wykupu.

8. Przepisów ust. 4 i 5 nie stosuje si´ w przypadku

rezerwy ubezpieczeƒ na ˝ycie, która jest tworzona

w zwiàzku z wystàpieniem ryzyk niemajàcych charakteru indywidualnego, lecz dotyczàcych ca∏oÊci lub cz´Êci portfela umów ubezpieczenia na ˝ycie.

§ 40. Rezerwy ubezpieczeƒ na ˝ycie, je˝eli ryzyko

lokaty ponosi ubezpieczajàcy, tworzy si´ w wysokoÊci

wartoÊci lokaty dokonanej zgodnie z postanowieniami

zawartej umowy ubezpieczenia na ˝ycie.

§ 41. 1. Rezerwy na premie i rabaty dla ubezpieczonych tworzy si´ przy uwzgl´dnieniu wszystkich przewidywanych kwot, o które powi´kszane b´dà przysz∏e

Êwiadczenia lub pomniejszane przysz∏e sk∏adki, zgodnie z zawartà umowà ubezpieczenia.

2. W przypadku ubezpieczeƒ na ˝ycie metoda obliczania rezerwy na premie i rabaty dla ubezpieczonych

powinna byç zgodna z za∏o˝eniami stosowanymi przy

obliczaniu rezerwy ubezpieczeƒ na ˝ycie oraz

uwzgl´dniaç aktualnà metod´ przyznawania premii

i rabatów.

§ 42. 1. Rezerw´ na zwrot sk∏adek dla cz∏onków towarzystwa tworzy si´ do wysokoÊci osiàgni´tego dodatniego wyniku technicznego, o ile obowiàzek zwrotu sk∏adek wynika z umowy ubezpieczenia.

2. Rezerw´, o której mowa w ust. 1, tworzy si´

w podziale na grupy ubezpieczeƒ dla ka˝dego roku zawarcia umów ubezpieczenia odr´bnie.

3. W przypadku umów ubezpieczenia zawieranych

na zasadach wzajemnoÊci cz∏onkowskiej rezerwa,

o której mowa w ust. 1, tworzona jest w odniesieniu

do umów ubezpieczenia zawieranych na zasadach

wzajemnoÊci cz∏onkowskiej.

Poz. 1846

§ 43. 1. Stopy techniczne stosowane przez zak∏ad

ubezpieczeƒ nie mogà byç wy˝sze ni˝ 80 % Êredniej

wa˝onej stopy zwrotu z lokat stanowiàcych pokrycie

rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w ostatnich

trzech latach obrotowych, obliczonej metodà okreÊlonà w za∏àczniku nr 7 do rozporzàdzenia, przy czym

w przypadku zobowiàzaƒ z umów ubezpieczenia, ustalanych w walucie obcej, uwzgl´dnia si´ stop´ zwrotu

z lokat dokonanych w tej walucie.

2. Stopa techniczna, stosowana przez zak∏ad ubezpieczeƒ przy wycenie zobowiàzaƒ

1) nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ odpowiednia stopa techniczna stosowana przez zak∏ad ubezpieczeƒ

w dniu zawarcia umowy ubezpieczenia, z której

wynikajà te zobowiàzania;

2) nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ maksymalna stopa techniczna obowiàzujàca w dniu zawarcia umowy,

w odniesieniu do nowo zawieranych umów ubezpieczenia, zarówno w przypadku zobowiàzaƒ ustalanych w z∏otych, jak i w walutach obcych.

3. WysokoÊç maksymalnej stopy technicznej ustala i og∏asza organ nadzoru, w terminie do dnia

31 stycznia ka˝dego roku. Sposób ustalenia wysokoÊci

maksymalnej stopy technicznej okreÊla za∏àcznik nr 8

do rozporzàdzenia.

4. Og∏oszona w danym roku wysokoÊç maksymalnej stopy technicznej jest obowiàzujàca od dnia

1 maja tego roku, z zastrze˝eniem ust. 5.

5. Og∏oszona w danym roku wysokoÊç maksymalnej stopy technicznej nie ma zastosowania przy obliczaniu rezerw techniczno-ubezpieczeniowych dotyczàcych zobowiàzaƒ zak∏adu ubezpieczeƒ powsta∏ych po

dniu 30 kwietnia danego roku, w wyniku

1) dokonanych zmian warunków umów ubezpieczenia zawartych do tego dnia, pod warunkiem ˝e

w umowach tych przewidziana by∏a mo˝liwoÊç

dokonania powy˝szych zmian; w szczególnoÊci

dotyczy to: podwy˝szenia wysokoÊci sumy ubezpieczenia, indeksacji sk∏adki, zamiany na ubezpieczenie bezsk∏adkowe;

2) przystàpienia kolejnych ubezpieczonych do grupowej umowy ubezpieczenia na ˝ycie.

6. Ograniczenie dotyczàce stosowanych stóp technicznych, okreÊlone w ust. 1 i 2, nie ma zastosowania

do

1) umów ubezpieczenia w dziale ubezpieczeƒ na ˝ycie, w których sk∏adka op∏acana jest jednorazowo,

a okres, na jaki umowa zosta∏a zawarta, nie jest

d∏u˝szy ni˝ 8 lat,

2) umów ubezpieczenia na ˝ycie z ubezpieczeniowym funduszem kapita∏owym,

przy czym stosowane stopy techniczne nie mogà odbiegaç od stóp zwrotu z inwestycji aktywów stanowiàcych pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych dotyczàcych tych umów.

7. Zak∏ady ubezpieczeƒ mogà stosowaç ni˝sze stopy techniczne ani˝eli stopa zwrotu og∏aszana przez organ nadzoru.

§ 44. 1. Przyj´te zasady tworzenia i metody ustalania rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, jak równie˝ za∏o˝enia dotyczàce danych i wskaêników statystycznych wykorzystywanych przy ustalaniu rezerw

powinny byç stosowane w sposób ciàg∏y; nieuzasadnione zmiany zasad, metod i za∏o˝eƒ sà niedopuszczalne.

2. W przypadku ubezpieczeƒ na ˝ycie zasady ustalania udzia∏u w zysku nale˝nego z tytu∏u zawartej

umowy ubezpieczenia powinny byç stosowane w sposób jednolity przez ca∏y czas trwania umowy ubezpieczenia.

§ 45. WielkoÊç rezerw techniczno-ubezpieczeniowych na udziale reasekuratora powinna byç ustalona

zgodnie z uregulowaniami odpowiednich umów reasekuracyjnych.

§ 46. 1. Do wszystkich typów umów ubezpieczenia,

gdzie mo˝liwe jest wyliczenie rezerwy ubezpieczeƒ na

˝ycie przy u˝yciu sk∏adki netto, mo˝na stosowaç metod´ Zillmera, z wyjàtkiem umów ubezpieczenia terminowego na wypadek Êmierci oraz wszystkich umów

ubezpieczeƒ wypadkowych i chorobowych.

2. Rozliczeniu w czasie metodà Zillmera podlegajà

koszty bezpoÊrednie i poÊrednie zwiàzane z pozyskaniem i zawarciem umowy ubezpieczenia oraz koszty

zwiàzane z wykorzystaniem przez ubezpieczajàcego

mo˝liwoÊci nieobowiàzkowego podwy˝szenia sk∏adki

w trakcie umowy ubezpieczenia.

3. Maksymalny poziom narzutu, o który mo˝na

podwy˝szyç sk∏adk´ netto, jest równowartoÊcià 3,5 %

sumy kapita∏u roz∏o˝onà na ca∏y okres op∏acania sk∏adek przy u˝yciu za∏o˝eƒ wykorzystanych przy kalkulacji rezerwy ubezpieczeƒ na ˝ycie.

4. Sk∏adka podwy˝szona, o której mowa w ust. 3,

nie mo˝e byç wy˝sza od sk∏adki op∏acanej przez klienta.

5. Koszty akwizycji rozliczane przy zastosowaniu

metody Zillmera nie mogà byç wy˝sze ni˝ wartoÊç

sk∏adki przypisanej brutto w pierwszym roku polisowym.

6. Je˝eli w wyniku zillmeryzacji rezerwy ubezpieczeƒ na ˝ycie otrzymuje si´ wynik ujemny, to przyjmuje si´ wartoÊç tej rezerwy równà „0”.

§ 47. Je˝eli przy ustalaniu wysokoÊci rezerw techniczno-ubezpieczeniowych otrzymuje si´ w trakcie obliczania rezerw wartoÊci ujemne, to do dalszych obliczeƒ przyjmuje si´ wartoÊç równà zero, z wy∏àczeniem

wyniku uwzgl´dnienia wartoÊci oszacowanych regresów i odzysków w rezerwie na niewyp∏acone odszkodowania i Êwiadczenia.

Rozdzia∏ 5

Szczególne zasady sporzàdzania

sprawozdaƒ finansowych zak∏adu ubezpieczeƒ

§ 48. 1. Techniczny rachunek ubezpieczeƒ na ˝ycie

oraz techniczny rachunek ubezpieczeƒ majàtkowych

Poz. 1846

i osobowych jest sporzàdzany dla grup ubezpieczeƒ

bezpoÊrednich.

2. Techniczny rachunek ubezpieczeƒ w zakresie reasekuracji czynnej sporzàdza si´ w podziale na klasy

rachunkowe.

§ 49. 1. W przep∏ywach z dzia∏alnoÊci operacyjnej

wykazuje si´ odr´bnie wp∏ywy i wydatki z dzia∏alnoÊci

bezpoÊredniej i reasekuracji czynnej, odr´bnie wp∏ywy

i wydatki z reasekuracji biernej oraz odr´bnie wp∏ywy

i wydatki z pozosta∏ej dzia∏alnoÊci operacyjnej.

2. W przep∏ywach z dzia∏alnoÊci lokacyjnej wykazuje si´ wp∏ywy i wydatki z poszczególnych rodzajów

lokat zak∏adu ubezpieczeƒ. Wp∏ywy i wydatki zwiàzane

z nabyciem, realizacjà innych aktywów ni˝ lokat ujmuje si´ odpowiednio we wp∏ywach i wydatkach z pozosta∏ej dzia∏alnoÊci operacyjnej lub w przep∏ywach

z dzia∏alnoÊci finansowej.

3. W przep∏ywach z dzia∏alnoÊci finansowej ujmuje si´ wp∏ywy i wydatki zwiàzane z finansowaniem

dzia∏alnoÊci zak∏adu ubezpieczeƒ zarówno wewn´trznym, w tym: wp∏ywy z emisji akcji, dop∏at do kapita∏u,

jak i zewn´trznym, w tym: kredyty, po˝yczki, emisja

d∏u˝nych papierów wartoÊciowych.

4. Wydatki z tytu∏u akwizycji oraz wydatki o charakterze administracyjnym ujmowane sà w ca∏oÊci w wydatkach z dzia∏alnoÊci bezpoÊredniej.

§ 50. Integralnà cz´Êç sprawozdania finansowego

stanowi informacja dodatkowa do sprawozdania

finansowego, sporzàdzana zgodnie z za∏àcznikiem nr 4

do rozporzàdzenia.

§ 51. 1. ObjaÊnienia do zakresu informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym, okreÊlonym

w za∏àczniku nr 3 do ustawy, sà przedstawione odpowiednio w za∏àcznikach do rozporzàdzenia

1) noty objaÊniajàce do pozycji bilansu — w za∏àczniku nr 1;

2) noty objaÊniajàce do technicznego rachunku ubezpieczeƒ na ˝ycie, technicznego rachunku ubezpieczeƒ majàtkowych i osobowych oraz ogólnego rachunku zysków i strat — w za∏àczniku nr 2;

3) noty objaÊniajàce do rachunku przep∏ywów pieni´˝nych — w za∏àczniku nr 3.

2. Zakres informacji do sprawozdania z dzia∏alnoÊci zak∏adu ubezpieczeƒ okreÊla za∏àcznik nr 5 do rozporzàdzenia.

§ 52. Korporacja Ubezpieczeƒ Kredytów Eksportowych S.A. do sprawozdania finansowego do∏àcza sprawozdanie o stanie wyodr´bnionego rachunku bankowego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia

7 lipca 1994 r. o gwarantowanych przez Skarb Paƒstwa

ubezpieczeniach eksportowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 59,

poz. 609, z 2004 r. Nr 96, poz. 959 oraz z 2005 r. Nr 143,

poz. 1204).

§ 53. Sprawozdanie finansowe zak∏adu ubezpieczeƒ sporzàdza si´ równie˝ na dzieƒ po∏àczenia z innym zak∏adem ubezpieczeƒ bàdê na dzieƒ przej´cia innego zak∏adu ubezpieczeƒ lub przeniesienia portfela.

Rozdzia∏ 6

Sprawozdania finansowe jednostek powiàzanych

§ 54. Zak∏ad ubezpieczeƒ b´dàcy jednostkà dominujàcà, majàcà siedzib´ na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, sporzàdza roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe.

§ 55. 1. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe

sk∏ada si´, z zastrze˝eniem ust. 4

1) ze skonsolidowanego bilansu oraz pozycji pozabilansowych, z wy∏àczeniem informacji o Êrodkach

w∏asnych, marginesie wyp∏acalnoÊci oraz pokryciu rezerw techniczno-ubezpieczeniowych odpowiednimi aktywami;

2) ze skonsolidowanego technicznego rachunku ubezpieczeƒ;

3) ze skonsolidowanego ogólnego rachunku zysków

i strat;

4) ze skonsolidowanego rachunku przep∏ywów pieni´˝nych;

5) z zestawienia zmian w skonsolidowanym kapitale

w∏asnym;

6) z informacji dodatkowej, obejmujàcej wprowadzenie do skonsolidowanego sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaÊnienia.

2. Do rocznego skonsolidowanego sprawozdania

finansowego do∏àcza si´ sprawozdanie z dzia∏alnoÊci

jednostki sporzàdzone odpowiednio wed∏ug zasad

okreÊlonych w art. 49 ust. 2 ustawy.

3. Je˝eli jednostka dominujàca i jednostki od niej

zale˝ne i wspó∏zale˝ne prowadzà dzia∏alnoÊç w ró˝nych dzia∏ach ubezpieczeƒ, w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym sporzàdza si´ odr´bnie techniczny rachunek ubezpieczeƒ na ˝ycie oraz techniczny

rachunek ubezpieczeƒ majàtkowych i osobowych.

4. Wzór sprawozdania finansowego tworzy odpowiednio wzór sprawozdania finansowego okreÊlony

w ustawie, z zastrze˝eniem ˝e

1) w sprawozdaniu finansowym, w bilansie wyodr´bnia si´ dodatkowo pozycje: w aktywach — „wartoÊç firmy jednostek podporzàdkowanych”, w pasywach zaÊ — odpowiednio pozycje: „ujemna wartoÊç firmy jednostek podporzàdkowanych”, „kapita∏ w∏asny mniejszoÊci”, w pozycji A pasywów „kapita∏ w∏asny” odpowiednio pozycje: „ró˝nice kursowe z przeliczenia” oraz „odpisy z zysku netto

w ciàgu roku obrotowego (wielkoÊç ujemna)”;

2) w technicznym rachunku wyników wyodr´bnia si´

odpowiednio — przychody i koszty jednostek podporzàdkowanych, w pozycji zaÊ wynik techniczny

odpowiednio „wynik techniczny jednostek podporzàdkowanych”;

3) w ogólnym rachunku wyników — odpowiednio

przychody i koszty jednostek podporzàdkowanych, w pozycji zaÊ zysk/strata netto „zysk/strata”

oraz wyodr´bnia si´ dodatkowo pozycje „odpis

wartoÊci firmy jednostek podporzàdkowanych”

Poz. 1846

oraz „odpis ujemnej wartoÊci firmy jednostek

podporzàdkowanych”, „zysk/strata z udzia∏ów

w jednostkach podporzàdkowanych wycenianych

metodà praw w∏asnoÊci” oraz „zysk/strata udzia∏owców (akcjonariuszy) mniejszoÊciowych”;

4) w zestawieniu zmian w skonsolidowanym kapitale

w∏asnym odpowiednio pozycje „ró˝nice kursowe

z przeliczenia” oraz „odpisy z zysku netto w ciàgu

roku obrotowego (wielkoÊç ujemna)”.

§ 56. 1. Dane jednostek zale˝nych prowadzàcych

dzia∏alnoÊç ubezpieczeniowà oraz jednostek zale˝nych

nieprowadzàcych dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej, a powo∏anych do pe∏nienia okreÊlonych funkcji, w szczególnoÊci w zakresie wykonywania na zlecenie zak∏adu

ubezpieczeƒ czynnoÊci okreÊlonych w art. 3 ust. 4

pkt 1—6 oraz ust. 5 ustawy o dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej, wobec jednostki dominujàcej, wobec innej

spó∏ki grupy kapita∏owej lub wobec ca∏ej grupy kapita∏owej konsoliduje si´ metodà konsolidacji pe∏nej.

2. Dane jednostek wspó∏zale˝nych prowadzàcych

dzia∏alnoÊç ubezpieczeniowà oraz jednostek wspó∏zale˝nych nieprowadzàcych dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej, lecz wykonujàcych funkcje, o których mowa

w ust. 1, konsoliduje si´ metodà konsolidacji proporcjonalnej.

3. Jednostki inne ni˝ wymienione w ust. 1 i 2 wykazuje si´ w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym metodà praw w∏asnoÊci.

§ 57. 1. Zak∏ady ubezpieczeƒ obj´te skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, a w szczególnoÊci

jednostki zale˝ne i wspó∏zale˝ne powinny stosowaç

jednakowe metody wyceny aktywów i pasywów oraz

sporzàdzania sprawozdaƒ finansowych zgodnie

z przyj´tymi zasadami (politykà) rachunkowoÊci zak∏adu ubezpieczeƒ b´dàcego jednostkà dominujàcà.

2. Do zasad sporzàdzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego jednostek powiàzanych, w zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale, stosuje si´ odpowiednio zasady okreÊlone w rozporzàdzeniu Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r.

w sprawie szczegó∏owych zasad sporzàdzania przez

jednostki inne ni˝ banki i zak∏ady ubezpieczeƒ sprawozdania finansowego jednostek powiàzanych (Dz. U.

Nr 152, poz. 1729).

Rozdzia∏ 7

Przepis koƒcowy

§ 58. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem

og∏oszenia, z mocà od dnia 20 wrzeÊnia 2007 r.7)

Minister Finansów: w z. E. Suchocka-Roguska

———————

7) Niniejsze rozporzàdzenie by∏o poprzedzone rozporzàdze-

niem Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 2003 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowoÊci zak∏adów ubezpieczeƒ (Dz. U. Nr 218, poz. 2144 oraz z 2004 r. Nr 282,

poz. 2806), które utraci∏o moc z dniem 20 wrzeÊnia 2007 r.

na podstawie art. 80 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. Nr 157, poz. 1119

oraz z 2007 r. Nr 42, poz. 272 i Nr 49, poz. 328).

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Finansów

z dnia 24 grudnia 2007 r. (poz. 1846)

Za∏àcznik nr 1

NOTY OBJAÂNIAJÑCE DO POZYCJI BILANSU

1. W pozycji B.I aktywów „nieruchomoÊci” ujmuje

si´ zarówno nieruchomoÊci przeznaczone na cele inwestycyjne, jak i nieruchomoÊci wykorzystywane na

w∏asne potrzeby.

2. W pozycji B.III.2 aktywów „d∏u˝ne papiery wartoÊciowe i inne papiery wartoÊciowe o sta∏ej kwocie

dochodu” ujmuje si´ papiery wartoÊciowe emitowane

przez instytucje kredytowe, inne instytucje prywatne

lub instytucje publiczne o zagwarantowanej stopie dochodu, niezale˝nie od tego, czy oprocentowanie tych˝e papierów jest ustalone wed∏ug stopy sta∏ej czy

zmiennej. W pozycji tej nie ujmuje si´ d∏u˝nych papierów wartoÊciowych oraz innych papierów wartoÊciowych o sta∏ej kwocie dochodu emitowanych przez jednostki podporzàdkowane. Papiery te wykazuje si´

w pozycji B.II.2 aktywów bilansu.

3. W pozycji B.III.3 aktywów „udzia∏y we wspólnych przedsi´wzi´ciach lokacyjnych” ujmuje si´

w przypadku powierzenia Êrodków zak∏adu ubezpieczeƒ innym podmiotom do wspólnego inwestowania.

W przypadku powierzenia Êrodków zak∏adu ubezpieczeƒ podmiotom podporzàdkowanym zak∏adowi

ubezpieczeƒ udzia∏y te ujmuje si´ odpowiednio w pozycji B.II.3 aktywów bilansu.

4. W pozycji B.III.4 aktywów „po˝yczki zabezpieczone hipotecznie” ujmuje si´ po˝yczki, dla których

g∏ównym zabezpieczeniem jest ustanowiona hipoteka. W pozycji tej uwzgl´dnia si´ po˝yczki zabezpieczone hipotekà, nawet je˝eli sà zabezpieczone dodatkowo

polisami.

5. W pozycji B.III.5 aktywów „pozosta∏e po˝yczki”

ujmuje si´ po˝yczki, w tym po˝yczki dla ubezpieczonych, których g∏ównym zabezpieczeniem jest polisa.

6. W pozycji B.III.6 aktywów „lokaty terminowe

w instytucjach kredytowych” ujmuje si´ depozyty terminowe w bankach i w innych instytucjach przyjmujàcych depozyty i udzielajàcych kredytów. W pozycji tej

nie ujmuje si´ bankowych tytu∏ów wierzytelnoÊciowych do depozytów, np. certyfikatów depozytowych,

bonów oszcz´dnoÊciowych — papiery te ujmuje si´

odpowiednio w pozycji II.2 lub w pozycji III.2 aktywów

bilansu, w zale˝noÊci od tego, czy stanowià one lokat´ w jednostkach podporzàdkowanych, czy te˝ nie.

Ârodki na rachunkach bankowych niezdeponowane

na okreÊlony termin wykazuje si´ w pozycji E.II aktywów bilansu, nawet je˝eli sà oprocentowane.

7. W pozycji B.III.7 aktywów bilansu „pozosta∏e lokaty” ujmuje si´ lokaty, które nie zosta∏y uwzgl´dnione w pozycjach B.III od 1 do 6. W pozycji tej ujmuje si´

m.in. depozyty nieprawid∏owe niestanowiàce lokaty

w jednostce podporzàdkowanej. Je˝eli wartoÊç lokat

wykazanych w pozycji B.III.7 aktywów bilansu przekracza 2 % ogó∏em pozycji B aktywów bilansu „lokaty”,

powinna byç ona wyszczególniona w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego z uwzgl´dnieniem jej wartoÊci i struktury rodzajowej.

8. W pozycji B.IV aktywów „nale˝noÊci depozytowe od cedentów” — zak∏ad ubezpieczeƒ przyjmujàcy

ryzyko wykazuje kwoty nale˝ne od cedentów i odpowiadajàce udzielonym gwarancjom wykonania zobowiàzaƒ wynikajàcych z zawartych umów reasekuracji

czynnej, które zosta∏y z∏o˝one u cedentów lub u osób

trzecich bàdê zosta∏y zatrzymane przez te jednostki.

Nale˝noÊci depozytowe nie mogà byç ∏àczone z innymi kwotami nale˝nymi zak∏adowi ubezpieczeƒ przyjmujàcemu ryzyko od cedenta, jak równie˝ kompensowane z zobowiàzaniami zak∏adu ubezpieczeƒ przyjmujàcego ryzyko wobec cedenta. Papiery wartoÊciowe

lub inne aktywa finansowe, zdeponowane u cedentów

lub osób trzecich tytu∏em zabezpieczenia wykonania

zobowiàzaƒ z tytu∏u zawartych umów reasekuracji

czynnej, a pozostajàce w∏asnoÊcià zak∏adu ubezpieczeƒ przyjmujàcego ryzyko, sà wykazywane przez ten

zak∏ad w bilansie, z wyodr´bnieniem ich charakteru.

9. W pozycji C aktywów bilansu „aktywa netto

ubezpieczeƒ na ˝ycie, gdy ryzyko lokaty (inwestycyjne) ponosi ubezpieczajàcy” — ujmuje si´ aktywa netto na rachunek i ryzyko ubezpieczajàcego. W pozycji

tej ujmuje si´ aktywa, których wartoÊç jest wykorzystywana do wyceny wartoÊci zysku z umów ubezpieczenia zwiàzanych z ubezpieczeniowym funduszem

kapita∏owym oraz s∏u˝àce pokryciu zobowiàzaƒ, które

sà ustalane w stosunku do okreÊlonych indeksów.

Ârodki zak∏adu ubezpieczeƒ, inwestowane ∏àcznie ze

Êrodkami tworzàcymi ubezpieczeniowe fundusze kapita∏owe, wykazuje si´ w pozycji B aktywów bilansu.

10. W pozycji D.III.2 aktywów „pozosta∏e nale˝noÊci” ujmuje si´ oddzielnie nale˝noÊci powsta∏e w zwiàzku z czynnoÊciami komisarza awaryjnego, wykonywanymi na zlecenie innych zak∏adów ubezpieczeƒ.

11. Salda rozrachunków z tytu∏u koasekuracji ujmuje si´ ∏àcznie z rozrachunkami z tytu∏u ubezpieczeƒ

bezpoÊrednich, dokonujàc stosownego wyodr´bnienia w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego.

12. W pozycji E.II aktywów „Êrodki pieni´˝ne” ujmuje si´ równie˝ weksle, czeki obce itp. Êrodki pieni´˝ne w drodze, oznaczajàce Êrodki pomi´dzy kasà

a w∏asnym rachunkiem bankowym zak∏adu ubezpieczeƒ albo pomi´dzy dwoma w∏asnymi rachunkami

bankowymi, czeki obce przekazywane do realizacji

przez bank do czasu uznania z tego tytu∏u rachunku

bankowego ubezpieczyciela lub weksle.

13. W pozycji F.II aktywów „aktywowane koszty

akwizycji” ujmuje si´ koszty akwizycji, w cz´Êci przypadajàcej na przysz∏e okresy sprawozdawcze.

14. W pozycji F.III aktywów „zarachowane odsetki

i czynsze” ujmuje si´ odsetki i czynsze naliczone na

dzieƒ bilansowy, które nie sà zapadalne lub nale˝ne,

a które nie zosta∏y uwzgl´dnione w wartoÊci lokat.

15. W pozycji A.I pasywów „kapita∏ podstawowy”

— oddzia∏y zagranicznych zak∏adów ubezpieczeƒ wykazujà kapita∏y wyodr´bnione z kapita∏u w∏asnego zagranicznego zak∏adu ubezpieczeƒ i uznane przez ten

zak∏ad jako kapita∏ podstawowy oddzia∏u.

16. W pozycji A.V pasywów „kapita∏ z aktualizacji

wyceny” ujmuje si´ m.in. ró˝nic´ powsta∏à na skutek

aktualizacji lokat dost´pnych do sprzeda˝y.

17. W pozycji B pasywów „zobowiàzania podporzàdkowane” ujmuje si´ zobowiàzania, które w razie

likwidacji lub upad∏oÊci zak∏adu ubezpieczeƒ sà sp∏acane po zaspokojeniu wszystkich innych wierzycieli

zak∏adu ubezpieczeƒ.

18. W pozycji C pasywów „rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe” ujmuje si´ rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe przed uwzgl´dnieniem udzia∏u reasekuratora w tych rezerwach.

19. W pozycji C.I pasywów „rezerwa sk∏adek i rezerwa na ryzyka niewygas∏e” ujmuje si´ ∏àcznie rezerw´ sk∏adek i rezerw´ na ryzyko niewygas∏e. WartoÊç

rezerwy na ryzyka niewygas∏e wykazuje si´ w informacji dodatkowej do sprawozdania. Zak∏ady ubezpieczeƒ na ˝ycie ujmujà w tej pozycji wartoÊç rezerwy

sk∏adek nieuwzgl´dnionej w pozycji C.II pasywów bilansu.

Poz. 1846

-ubezpieczeniowe utworzone celem pokrycia zobowiàzaƒ odpowiadajàcych wartoÊci lokat, gdy wartoÊç

polisy zale˝y od stopy zwrotu z lokat wymienionych

w pkt 9 lub gdy stopa zwrotu z polisy zale˝y od okreÊlonych indeksów. Dodatkowe rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe dla ubezpieczeƒ na ˝ycie, utworzone w celu pokrycia ryzyka Êmierci, kosztów operacyjnych oraz innych rodzajów ryzyka (takiego, jak premie

p∏atne w terminie zapadalnoÊci lub gwarantowane

Êwiadczenia stanowiàce ekwiwalent za zrzeczenie si´

przez ubezpieczonego praw wynikajàcych z umowy

ubezpieczenia), sà wykazywane w pozycji C.II pasywów.

24. W pozycji F.III pasywów „inne rezerwy” wykazuje si´ wszystkie inne rezerwy nieobj´te poprzednimi

pozycjami.

25. W pozycji G pasywów „zobowiàzania z tytu∏u

depozytów reasekuratorów” — zak∏ad ubezpieczeƒ

b´dàcy cedentem ujmuje zobowiàzania w wysokoÊci

Êrodków finansowych otrzymanych od zak∏adu ubezpieczeƒ przyjmujàcego ryzyko lub potràconych mu na

podstawie umów reasekuracji. Kwoty te nie mogà byç

∏àczone z innymi zobowiàzaniami wobec tego zak∏adu

ubezpieczeƒ, jak równie˝ kompensowane z nale˝noÊciami od niego. Gwarancje gotówkowe zak∏adu ubezpieczeƒ przyjmujàcego ryzyko i pozostajàce jego w∏asnoÊcià podlegajà ewidencji w ksi´gach cedenta na

koncie pozabilansowym i wykazywane sà w sprawozdaniu finansowym w pozycji pozabilansowej „otrzymane gwarancje i por´czenia”.

26. W pozycji H pasywów „pozosta∏e zobowiàzania i fundusze specjalne”, z wyjàtkiem pozycji H.VI pasywów „fundusze specjalne”, zobowiàzania wykazuje

si´ w informacji dodatkowej w podziale na zobowiàzania okreÊlone w walucie polskiej oraz w walutach obcych.

20. W pozycji C.IV pasywów „rezerwy na premie

i rabaty dla ubezpieczonych” ujmuje si´ kwoty przewidziane dla ubezpieczonych lub uposa˝onych z umowy

ubezpieczenia w formie udzia∏u w zyskach lub zwrotach, w cz´Êci nieuj´tej w pozycji I.1 pasywów „zobowiàzania wobec ubezpieczonych” lub w pozycji C.II

pasywów „rezerwy ubezpieczeƒ na ˝ycie”.

27. W pozycji H.V.2 pasywów „pozosta∏e zobowiàzania” wykazuje si´ w informacji dodatkowej równie˝

zobowiàzania powsta∏e w zwiàzku z czynnoÊciami

okreÊlonymi w art. 3 ust. 7 i 8 ustawy o dzia∏alnoÊci

ubezpieczeniowej.

21. W pozycji C.V pasywów „rezerwy na wyrównanie szkodowoÊci (ryzyka)” wykazuje si´ rezerwy na

wyrównanie szkodowoÊci majàce na celu zabezpieczenie przed wahaniami wskaênika szkodowoÊci w przysz∏ych latach obrotowych.

28. W pozycji H.VI pasywów „fundusze specjalne”

wykazuje si´ fundusze tworzone zarówno na mocy

przepisów prawa, jak i na mocy uchwa∏ walnego zgromadzenia. Obejmujà one w szczególnoÊci fundusz

prewencyjny, fundusz organizacyjny oraz wszelkie

fundusze dla pracowników.

22. W pozycji C.VII pasywów „pozosta∏e rezerwy

techniczno-ubezpieczeniowe okreÊlone w statucie”

wykazuje si´ pozosta∏e rezerwy nieuj´te w innych pozycjach.

23. W pozycji C.VIII pasywów „rezerwa ubezpieczeƒ na ˝ycie, gdy ryzyko lokaty (inwestycyjne) ponosi ubezpieczajàcy” wykazuje si´ rezerwy techniczno-

29. Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe (pozycja C pasywów), udzia∏ reasekuratora w rezerwach

techniczno-ubezpieczeniowych (pozycja D pasywów),

pozosta∏e rezerwy (pozycja F pasywów), zobowiàzania

z tytu∏u depozytów wobec reasekuratorów (pozycja G

pasywów) oraz zobowiàzania z tytu∏u reasekuracji (pozycja H.II pasywów) wykazuje si´ w informacji dodatkowej.

Za∏àcznik nr 2

NOTY OBJAÂNIAJÑCE DO TECHNICZNEGO RACHUNKU UBEZPIECZE¡ NA ˚YCIE,

TECHNICZNEGO RACHUNKU UBEZPIECZE¡ MAJÑTKOWYCH I OSOBOWYCH

ORAZ OGÓLNEGO RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT

1. We wszystkich pozycjach technicznych rachunków ubezpieczeƒ oraz ogólnego rachunku zysków

i strat muszà byç przedstawione dane porównawcze

za analogiczny okres sprawozdawczy poprzedniego

roku obrotowego.

2. W pozycji I.1 „sk∏adki przypisane brutto”, uj´te

w technicznym rachunku ubezpieczeƒ na ˝ycie oraz

w technicznym rachunku ubezpieczeƒ majàtkowych

i osobowych, ujmowane sà kwoty nale˝ne w trakcie

okresu sprawozdawczego z tytu∏u zawartych umów

ubezpieczenia, bez wzgl´du na to, czy kwoty takie odnoszà si´ w ca∏oÊci lub w cz´Êci do nast´pnych okresów sprawozdawczych. W tej pozycji nale˝y uwzgl´dniaç mi´dzy innymi

a) sk∏adki zarachowane tytu∏em Êwiadczonej w okresie sprawozdawczym ochrony ubezpieczeniowej,

których faktyczne rozliczenie nastàpi w nast´pnych okresach sprawozdawczych,

b) sk∏adki jednorazowe, ∏àcznie ze sk∏adkami na ubezpieczenie rentowe, w zakresie ubezpieczeƒ na ˝ycie, sk∏adki jednorazowe wynikajàce z rezerw na

premie i rabaty, jeÊli wynika to z umów ubezpieczenia,

c) dodatkowe sk∏adki w przypadku p∏atnoÊci pó∏rocznych, kwartalnych lub miesi´cznych oraz dodatkowych p∏atnoÊci ze strony posiadaczy polis na wydatki poniesione przez zak∏ad ubezpieczeƒ,

d) w przypadku koasekuracji, cz´Êç sk∏adek przypadajàcà na zak∏ad ubezpieczeƒ,

e) sk∏adki reasekuracyjne nale˝ne od zak∏adów ubezpieczeƒ b´dàcych cedentami lub retrocedentami,

w tym tak˝e tytu∏em wejÊcia w portfel cedenta lub

retrocedenta po potràceniu niewykorzystanych

sk∏adek z ubezpieczeƒ, wycofanych z portfela na

rzecz zak∏adów ubezpieczeƒ b´dàcych cedentami

lub retrocedentami.

Sk∏adki wykazuje si´ ∏àcznie z wszystkimi dodatkami

i uzupe∏nieniami za okresy zaleg∏e, po potràceniu

storn, zwrotów, upustów, wszelkich zni˝ek i bonifikat

oraz podatków i innych obcià˝eƒ parafiskalnych.

3. W pozycji I.2 „udzia∏ reasekuratorów w sk∏adce

przypisanej” technicznego rachunku ubezpieczeƒ na

˝ycie oraz technicznego rachunku ubezpieczeƒ majàtkowych i osobowych ujmowane sà sk∏adki reasekuracyjne zap∏acone lub przypadajàce do zap∏aty nale˝ne

reasekuratorowi w okresie sprawozdawczym na podstawie umów reasekuracji biernej proporcjonalnej

i nieproporcjonalnej, zawartych przez zak∏ad ubezpieczeƒ. Pozycje portfela przypadajàce do zap∏aty w momencie zawarcia lub zmiany umowy reasekuracyjnej

zwi´kszajà t´ kwot´, podczas gdy pozycje nale˝ne z tytu∏u wycofania z portfela zmniejszajà t´ kwot´.

4. W pozycji I.3 „zmiana stanu rezerw sk∏adek i rezerwy na ryzyko niewygas∏e” technicznego rachunku

ubezpieczeƒ majàtkowych i osobowych oraz technicznego rachunku ubezpieczeƒ na ˝ycie ujmuje si´ ró˝nice pomi´dzy stanem rezerwy sk∏adek i rezerwy na pokrycie ryzyka niewygas∏ego na koniec okresu sprawozdawczego a stanem na poczàtek okresu w uj´ciu

brutto, wynikajàce z ubezpieczeƒ bezpoÊrednich i reasekuracji czynnej. W pozycji tej ujmuje si´ zmian´

stanu rezerw uj´tych w pozycji C.I pasywów bilansu.

5. W pozycji I.4 „udzia∏ reasekuratorów w zmianie

stanu rezerw sk∏adek” technicznego rachunku ubezpieczeƒ majàtkowych i osobowych oraz technicznego

rachunku ubezpieczeƒ na ˝ycie ujmuje si´ ró˝nice pomi´dzy stanem rezerwy sk∏adek i rezerwy na pokrycie

ryzyka niewygas∏ego na koniec okresu sprawozdawczego a stanem na poczàtek okresu w uj´ciu na udziale reasekuratora, wynikajàce z ubezpieczeƒ bezpoÊrednich i reasekuracji czynnej. W pozycji tej ujmuje

si´ zmian´ stanu rezerw uj´tych w pozycji D.I pasywów bilansu.

6. W pozycji II.4 „wynik dodatni z rewaloryzacji lokat” technicznego rachunku ubezpieczeƒ na ˝ycie oraz

ogólnego rachunku zysków i strat ujmuje si´ m.in.

przychody tytu∏em rozwiàzania wczeÊniej utworzonych odpisów z tytu∏u trwa∏ej utraty wartoÊci lokat.

7. W pozycji III „niezrealizowane zyski z lokat”

technicznego rachunku ubezpieczeƒ na ˝ycie oraz

ogólnego rachunku zysków i strat ujmuje si´, z zastrze˝eniem pkt 6, w szczególnoÊci dodatnià ró˝nic´

pomi´dzy wartoÊcià bilansowà a wartoÊcià nabycia

(kosztem wytworzenia) lokat, a w przypadku lokat

uprzednio przeszacowanych — odpowiednio wartoÊcià przeszacowanà, z wyjàtkiem dodatniej ró˝nicy

z rewaloryzacji lokat ujmowanej w kapitale w∏asnym.

W pozycji tej, w przypadku d∏u˝nych papierów wartoÊciowych, których ró˝nice z wyceny nie sà ujmowane

w kapitale w∏asnym, wykazuje si´ dodatnie ró˝nice

pomi´dzy wartoÊcià godziwà a skorygowanà cenà nabycia. Ró˝nice pomi´dzy skorygowanà cenà nabycia

a cenà nabycia d∏u˝nych papierów wartoÊciowych,

a w przypadku uprzednio przeszacowanych — odpowiednio wartoÊcià przeszacowanà, ujmuje si´ bezpoÊrednio w przychodach z lokat w pozycji II.2.2 lub II.3.2

technicznego rachunku ubezpieczeƒ na ˝ycie lub

w pozycji II.2.2 lub II.3.2 ogólnego rachunku zysków

i strat.

8. W pozycji IV.1 technicznego rachunku ubezpieczeƒ majàtkowych i osobowych lub w pozycji V.1 technicznego rachunku ubezpieczeƒ na ˝ycie „odszkodowania i Êwiadczenia wyp∏acone na udziale w∏asnym”

ujmuje si´ wszelkie wyp∏aty i obcià˝enia (rozliczenia

w kompensacie z nale˝noÊciami) dokonywane w okresie sprawozdawczym z tytu∏u odszkodowaƒ i Êwiadczeƒ za szkody i wypadki powsta∏e w okresie sprawo-

zdawczym i w okresach ubieg∏ych (w tym równie˝

Êwiadczenia rentowe i wykupy w ubezpieczeniach na

˝ycie), ∏àcznie z wszelkimi bezpoÊrednimi i poÊrednimi, zewn´trznymi i wewn´trznymi kosztami likwidacji

szkód i windykacji regresów, pomniejszone o otrzymane zwroty, regresy i wszelkie odzyski (w tym równie˝

odzyski ze sprzeda˝y pozosta∏oÊci po szkodach). Koszty likwidacji szkód i windykacji regresów obejmujà

równie˝ koszty post´powania spornego. Pozycja obejmuje równie˝ odszkodowania i Êwiadczenia z tytu∏u

koasekuracji, w cz´Êci przypadajàcej na udzia∏ zak∏adu

ubezpieczeƒ, oraz rozliczone przez cedentów odszkodowania i Êwiadczenia przypadajàce na zak∏ad ubezpieczeƒ z tytu∏u reasekuracji czynnej.

9. W pozycji IV.1.2 technicznego rachunku ubezpieczeƒ majàtkowych i osobowych oraz w pozycji V.1.2

technicznego rachunku ubezpieczeƒ na ˝ycie „udzia∏

reasekuratorów w odszkodowaniach i Êwiadczeniach

wyp∏aconych” ujmuje si´ odszkodowania i Êwiadczenia wyp∏acone w okresie sprawozdawczym przypadajàce na udzia∏ reasekuratorów w ramach reasekuracji

biernej.

9a. W pozycji IV.2 technicznego rachunku ubezpieczeƒ majàtkowych i osobowych oraz w pozycji V.2

technicznego rachunku ubezpieczeƒ na ˝ycie „zmiana

stanu rezerwy na niewyp∏acone odszkodowania

i Êwiadczenia na udziale w∏asnym” ujmuje si´ zmian´

stanu rezerw z pozycji C.III pasywów bilansu skorygowanà o zmian´ stanu oszacowanych regresów i odzysków z pozycji E pasywów bilansu.

10. W pozycji VI technicznego rachunku ubezpieczeƒ majàtkowych i osobowych oraz w pozycji VII

technicznego rachunku ubezpieczeƒ na ˝ycie „premie

i rabaty na udziale w∏asnym ∏àcznie ze zmianà stanu

rezerw” wykazuje si´ premie, rabaty, wyp∏acane lub

zaliczane osobom ubezpieczonym, uprawnionym lub

uposa˝onym zgodnie z umowà ubezpieczenia. W tej

pozycji wykazuje si´ równie˝ kwoty zaliczone do wyp∏aty w okresie sprawozdawczym, wyp∏acone lub

przypadajàce do wyp∏aty na rzecz ubezpieczonego,

uprawnionego lub uposa˝onego, w∏àczajàc w to kwoty przeznaczone do zwi´kszenia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych lub przeznaczone do zmniejszenia przysz∏ych sk∏adek, w stopniu, w jakim te kwoty

stanowià przeniesienie nadwy˝ki lub zysku osiàgni´tego z ca∏ej dzia∏alnoÊci lub jej cz´Êci, po odpisaniu kwot

uwzgl´dnionych w poprzednich okresach sprawozdawczych, które nie sà ju˝ wymagane. Rabaty (bonifikaty) obejmujà ulgi lub cz´Êciowy zwrot sk∏adek wynikajàcych z przebiegu poszczególnych umów ubezpieczenia. WielkoÊç premii i rabatów (bonifikat) nale˝y

ujmowaç osobno, jeÊli sà to wartoÊci znaczàce.

11. W pozycji VII.1 technicznego rachunku ubezpieczeƒ majàtkowych i osobowych oraz w pozycji VIII.1 technicznego rachunku ubezpieczeƒ na ˝ycie

„koszty akwizycji” ujmuje si´ poniesione w okresie

sprawozdawczym koszty akwizycji z ubezpieczeƒ bezpoÊrednich i reasekuracji czynnej, skorygowane

o zmian´ stanu aktywowanych kosztów akwizycji oraz

o wartoÊç kosztów akwizycji jeszcze nieponiesionych,

a dotyczàcych sk∏adki zarobionej w okresie sprawozdawczym.

Poz. 1846

12. W pozycji VIII.3 technicznego rachunku ubezpieczeƒ na ˝ycie oraz w pozycji VII.3 technicznego rachunku ubezpieczeƒ majàtkowych i osobowych „prowizje reasekuracyjne oraz udzia∏y w zyskach reasekuratorów” wykazuje si´ wartoÊç tej pozycji — jako wielkoÊç ujemnà. Prowizje reasekuracyjne podlegajà rozliczeniu w czasie analogicznie do rozliczanych w czasie

kosztów akwizycji ponoszonych z tytu∏u zawarcia

umów ubezpieczenia odpowiednio obj´tych umowami reasekuracyjnymi.

13. W pozycji VIII technicznego rachunku ubezpieczeƒ majàtkowych i osobowych oraz w pozycji XI

technicznego rachunku ubezpieczeƒ na ˝ycie „pozosta∏e koszty techniczne na udziale w∏asnym” ujmuje

si´ w szczególnoÊci

a) nale˝ne wp∏aty na Ubezpieczeniowy Fundusz

Gwarancyjny,

b) nale˝ne wp∏aty na koszty nadzoru nad dzia∏alnoÊcià ubezpieczeniowà,

c) nale˝ne wp∏aty cz∏onkowskie dla Polskiej Izby

Ubezpieczeƒ,

d) odpisy na fundusz prewencyjny bàdê koszty prowadzenia dzia∏alnoÊci prewencyjnej, je˝eli zak∏ad

ubezpieczeƒ nie tworzy funduszu prewencyjnego,

e) nale˝ne wp∏aty na rzecz Zwiàzku Ochotniczych

Stra˝y Po˝arnych Rzeczypospolitej Polskiej,

f) inne koszty na udziale w∏asnym uwzgl´dniane

przy kalkulacji sk∏adki,

g) wartoÊç odpisów aktualizujàcych nale˝noÊci z tytu∏u ubezpieczeƒ bezpoÊrednich oraz reasekuracji,

h) ujemne ró˝nice kursowe z tytu∏u ubezpieczeƒ bezpoÊrednich i reasekuracji.

14. W pozycji IX.3 technicznego rachunku ubezpieczeƒ na ˝ycie oraz w pozycji V.3 ogólnego rachunku zysków i strat „wynik ujemny z rewaloryzacji lokat” ujmuje si´ wartoÊç utworzonych w okresie sprawozdawczym odpisów z tytu∏u trwa∏ej utraty wartoÊci lokaty.

15. W pozycji X „niezrealizowane straty na lokatach” technicznego rachunku ubezpieczeƒ na ˝ycie

oraz w pozycji VI „niezrealizowane straty na lokatach”

ogólnego rachunku zysków i strat ujmuje si´, z zastrze˝eniem pkt 14, w szczególnoÊci ujemnà ró˝nic´ pomi´dzy wartoÊcià bilansowà a wartoÊcià nabycia (kosztem

wytworzenia) lokat, a w przypadku lokat uprzednio

przeszacowanych — odpowiednio wartoÊcià przeszacowanà ustalonà na poczàtek okresu sprawozdawczego, z wyjàtkiem ujemnej ró˝nicy z rewaloryzacji lokat

ujmowanej w kapitale w∏asnym. W pozycji tej, w przypadku d∏u˝nych papierów wartoÊciowych, których ró˝nice z wyceny nie sà ujmowane w kapitale w∏asnym,

wykazuje si´ ujemne ró˝nice pomi´dzy wartoÊcià godziwà a skorygowanà cenà nabycia.

16. Dla sporzàdzania technicznych rachunków

ubezpieczeƒ wed∏ug poszczególnych grup lub klas

ubezpieczeƒ koszty administracyjne podlegajà odpowiedniemu rozliczeniu wed∏ug zasad okreÊlonych

w polityce rachunkowoÊci zak∏adu ubezpieczeƒ.

17. W pozycji VIII „pozosta∏e przychody operacyjne” ogólnego rachunku zysków i strat wykazuje si´

w szczególnoÊci

a) przychody finansowe,

b) przychody z tytu∏u pe∏nienia czynnoÊci komisarza

awaryjnego,

c) przychody z tytu∏u prowadzenia dzia∏alnoÊci akwizycyjnej na rzecz Otwartych Funduszy Emerytalnych,

d) pozosta∏e przychody operacyjne.

18. W pozycji IX „pozosta∏e koszty operacyjne”

ogólnego rachunku zysków i strat wykazuje si´

w szczególnoÊci

a) koszty finansowe,

b) koszty zwiàzane z pe∏nieniem czynnoÊci komisarza

awaryjnego,

Poz. 1846

c) koszty zwiàzane z prowadzeniem dzia∏alnoÊci

akwizycyjnej na rzecz Otwartych Funduszy Emerytalnych,

d) pozosta∏e koszty operacyjne.

19. W pozycji „wynik dodatni z realizacji lokat”

oraz „wynik ujemny z realizacji lokat” ujmuje si´ odpowiednio dodatnie lub ujemne ró˝nice pomi´dzy

przychodem ze sprzeda˝y lokat a kosztem w∏asnym

sprzeda˝y tych lokat obejmujàcym wartoÊç nabycia

lokat, a w przypadku lokat uprzednio przeszacowanych, odpowiednio wartoÊcià przeszacowanà tych lokat oraz koszty transakcji realizacji lokat, z uwzgl´dnieniem kwot uj´tych w kapitale z aktualizacji wyceny.

W pozycji tej ujmuje si´ równie˝ wykup papierów wartoÊciowych przez emitenta.

Za∏àcznik nr 3

NOTY OBJAÂNIAJÑCE DO RACHUNKU PRZEP¸YWÓW PIENI¢˚NYCH

Wp∏ywy z tytu∏u sk∏adek brutto obejmujà wp∏ywy

uzyskane w okresie sprawozdawczym z tytu∏u ubezpieczeƒ bezpoÊrednich oraz z tytu∏u reasekuracji czynnej przypadajàcej na udzia∏ zak∏adu ubezpieczeƒ bez

uwzgl´dnienia zwrotów sk∏adek, które ujmuje si´

w pozycji A.II.1.1 rachunku przep∏ywów pieni´˝nych.

Wp∏aty reasekuratorów z tytu∏u udzia∏u w odszkodowaniach (poz. A.I.2.1) oraz wp∏ywy z tytu∏u prowizji reasekuracyjnych i udzia∏u w zyskach reasekuratora (poz. A.I.2.2) nale˝y wykazywaç odr´bnie, nawet

je˝eli rozliczenia z reasekuratorami dokonywane sà

per saldo.

Wp∏ywy z tytu∏u sk∏adek brutto (poz. A.I.1.1) oraz

wydatki z tytu∏u akwizycji (poz. A.II.1.3) nale˝y wykazywaç odr´bnie, nawet je˝eli rozliczenia z poÊrednikami

ubezpieczeniowymi dokonywane sà per saldo.

W pozycji A.I.2.3 wykazuje si´ depozyty otrzymane

od reasekuratorów.

W pozycji A.I.1.2 „wp∏ywy z tytu∏u regresów, odzysków i zwrotów odszkodowaƒ brutto” wykazuje si´

wartoÊç wp∏ywów z tytu∏u regresów, odzysków i zwrotów odszkodowaƒ brutto bez pomniejszenia o koszty

dochodzenia regresów, odzysków i zwrotów odszkodowaƒ.

W pozycji A.II.1.2 „odszkodowania i Êwiadczenia

wyp∏acone brutto” ujmuje si´ kwoty faktycznie wyp∏acone przez zak∏ad ubezpieczeƒ tytu∏em likwidacji

szkód (Êwiadczeƒ) i innych zdarzeƒ obj´tych umowà

ubezpieczenia.

W pozycji A.I.2.1 „wp∏aty reasekuratorów z tytu∏u

udzia∏u w odszkodowaniach” ujmuje si´ kwoty faktycznie otrzymane od reasekuratorów z tytu∏u ich

udzia∏u w likwidacji szkód wraz z kwotami przeznaczonymi na rekompensat´ kosztów likwidacji szkód, chyba ˝e stanowià one cz´Êç prowizji reasekuracyjnej.

Wp∏ywy z emisji akcji (poz. C.I.1) oznaczajà kwoty

uzyskane netto — po potràceniu kosztów emisji —

niezale˝nie od daty rejestracji podwy˝szenia kapita∏u

podstawowego; towarzystwa ubezpieczeƒ wzajemnych wykazujà w tej pozycji wp∏aty na poczet udzia∏ów w kapitale zak∏adowym.

Za∏àcznik nr 4

ZAKRES INFORMACJI DODATKOWEJ DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

Informacja dodatkowa do sprawozdania finansowego zak∏adu ubezpieczeƒ obejmuje wprowadzenie

do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaÊnienia.

prowadzàcego rejestr, a w przypadku oddzia∏u

lub g∏ównego oddzia∏u zagranicznego zak∏adu

ubezpieczeƒ równie˝ nazw´ i siedzib´ jednostki

macierzystej,

I. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego zak∏adu ubezpieczeƒ obejmuje w szczególnoÊci

2) wskazanie okresu obj´tego sprawozdaniem

finansowym, podanie powodu, je˝eli sprawozdanie finansowe sporzàdzone jest za okres inny

ni˝ rok obrotowy,

1) nazw´ i siedzib´ zak∏adu ubezpieczeƒ oraz

wskazanie w∏aÊciwego sàdu lub innego organu

3) wskazanie, ˝e sprawozdanie finansowe zawiera

dane ∏àczne, je˝eli w sk∏ad zak∏adu ubezpieczeƒ wchodzà wewn´trzne jednostki organizacyjne sporzàdzajàce samodzielnie sprawozdania

finansowe,

4) wskazanie, czy sprawozdanie finansowe zosta∏o

sporzàdzone przy za∏o˝eniu kontynuowania

przez zak∏ad ubezpieczeƒ dzia∏alnoÊci gospodarczej w dajàcej si´ przewidzieç przysz∏oÊci oraz

czy nie istniejà okolicznoÊci wskazujàce na zagro˝enie kontynuowania dzia∏alnoÊci,

5) w przypadku sprawozdania finansowego sporzàdzanego za okres, w ciàgu którego nastàpi∏o

po∏àczenie jednostek lub przeniesienie portfela,

wskazanie, ˝e jest to sprawozdanie finansowe

sporzàdzone po po∏àczeniu lub po przeniesieniu

portfela, oraz wskazanie w przypadku po∏àczenia zastosowanej metody rozliczenia,

Poz. 1846

1) w odniesieniu do lokat zak∏adu ubezpieczeƒ

a) przyporzàdkowanie

lokat

wymienionych

w bilansie zak∏adu ubezpieczeƒ do

— aktywów finansowych przeznaczonych do

obrotu,

— po˝yczek udzielonych przez zak∏ad ubezpieczeƒ i wierzytelnoÊci w∏asnych nieprzeznaczonych do obrotu,

— aktywów finansowych utrzymywanych do

terminu wymagalnoÊci,

— aktywów finansowych

sprzeda˝y,

dost´pnych

do

6) dokonane w ciàgu roku obrotowego zmiany zasad rachunkowoÊci, w tym metod wyceny, wraz

z uzasadnieniem ich wprowadzenia, je˝eli wywierajà one istotny wp∏yw na sprawozdanie

finansowe, ze wskazaniem spowodowanej tymi

zmianami ró˝nicy w wyniku finansowym,

b) wartoÊç nabycia (koszt wytworzenia) lokat

— w przypadku gdy lokaty sà wykazywane

w bilansie w wartoÊci godziwej, wartoÊç

godziwà lokat — w przypadku gdy lokaty sà

wykazywane w bilansie wed∏ug wartoÊci

nabycia, wartoÊç dotychczasowych odpisów

— w przypadku lokat, których wartoÊç uleg∏a

cz´Êciowo umorzeniu lub trwa∏ej utracie wartoÊci; w odniesieniu do lokat w nieruchomoÊci wyceny ich wartoÊci godziwej dokonuje

si´ nie rzadziej ni˝ raz na 5 lat,

7) dokonane w stosunku do poprzedniego sprawozdania finansowego zmiany sposobu sporzàdzania sprawozdania finansowego, wraz z uzasadnieniem ich wprowadzenia i skutkami w zakresie przedstawiania sytuacji majàtkowej

i finansowej zak∏adu ubezpieczeƒ,

c) lokaty jednostek powiàzanych w podziale na

lokaty w jednostkach zale˝nych, lokaty w jednostkach wspó∏zale˝nych, lokaty w jednostkach stowarzyszonych oraz lokaty w jednostce dominujàcej — dla ka˝dej jednostki odr´bnie,

8) informacje o

d) lokaty krajowe i zagraniczne, w tym znajdujàce si´ na terenie Unii Europejskiej oraz pozosta∏e, z wyszczególnieniem papierów wartoÊciowych dopuszczonych do publicznego obrotu na rynku regulowanym, papierów wartoÊciowych z nieograniczonà zbywalnoÊcià,

nienotowanych na gie∏dzie oraz nieznajdujàcych si´ w regulowanym obrocie pozagie∏dowym, papierów wartoÊciowych emitowanych

lub gwarantowanych przez Skarb Paƒstwa

lub organizacje mi´dzynarodowe, których

cz∏onkiem jest Rzeczpospolita Polska, oraz lokat emitowanych lub gwarantowanych przez

jednostki samorzàdu terytorialnego,

a) rodzaju pope∏nionego b∏´du podstawowego,

b) kwocie korekty dotyczàcej bie˝àcego roku obrotowego,

c) kwocie korekty dotyczàcej okresów wczeÊniejszych, je˝eli zak∏ad ubezpieczeƒ dokona∏

korekty b∏´du podstawowego,

9) informacje o znaczàcych w zak∏adzie ubezpieczeƒ zdarzeniach, które wystàpi∏y po dniu bilansowym i nie zosta∏y uwzgl´dnione w sprawozdaniu finansowym,

10) informacje o znaczàcych w zak∏adzie ubezpieczeƒ zdarzeniach dotyczàcych lat ubieg∏ych, które zosta∏y uj´te w sprawozdaniu finansowym

roku obrotowego,

11) informacje o znaczàcych zdarzeniach dotyczàcych roku obrotowego majàcych wp∏yw na

istotnà zmian´ struktury pozycji bilansowych

oraz wyniku finansowego,

12) dane liczbowe zapewniajàce porównywalnoÊç

danych sprawozdania finansowego za rok poprzedzajàcy ze sprawozdaniem za rok obrotowy.

II. W dodatkowych informacjach i objaÊnieniach

ujawnieniu podlegajà informacje niezb´dne do lepszego zrozumienia sytuacji finansowej i majàtkowej, a tak˝e wyniku finansowego oraz wyp∏acalnoÊci zak∏adu ubezpieczeƒ, w szczególnoÊci

e) lokaty w walutach obcych, je˝eli ich udzia∏

w lokatach ogó∏em jest istotny,

f) wyszczególnienie wartoÊci po˝yczek niezabezpieczonych polisami ubezpieczeniowymi,

je˝eli ich udzia∏ jest istotny,

g) wyszczególnienie lokat uj´tych w pozycji „pozosta∏e lokaty”, je˝eli ich udzia∏ w lokatach

ogó∏em zak∏adu ubezpieczeƒ jest istotny,

h) informacje o obcià˝eniu lokat ryzykiem zmiany stopy procentowej, a w szczególnoÊci informacj´ o wczeÊniej przypadajàcym terminie wykupu lub wynikajàcym z umowy terminie przeszacowania wartoÊci, a tak˝e o efektywnej stopie procentowej, je˝eli jej ustalenie

jest zasadne,

i) informacje o obcià˝eniu lokat ryzykiem kredytowym, a w szczególnoÊci informacj´ o oszacowanej maksymalnej kwocie straty, na jakà

jednostka jest nara˝ona, bez uwzgl´dnienia

wartoÊci godziwej jakichkolwiek przyj´tych

lub poczynionych zabezpieczeƒ, w przypadku

gdyby wierzyciel nie wywiàza∏ si´ ze Êwiadczenia, z podaniem informacji o koncentracji

tego ryzyka,

2) w odniesieniu do depozytów u cedentów

a) depozyty z∏o˝one w kraju i depozyty z∏o˝one

za granicà, w tym z∏o˝one na terenie Unii Europejskiej oraz poza,

b) depozyty z∏o˝one u jednostek powiàzanych

z zak∏adem ubezpieczeƒ,

3) w odniesieniu do zobowiàzaƒ depozytowych

wobec reasekuratorów

a) zobowiàzania wyra˝one w walutach obcych,

b) zobowiàzania wobec jednostek powiàzanych

z zak∏adem ubezpieczeƒ,

4) w zakresie zobowiàzaƒ podporzàdkowanych

a) wartoÊç poszczególnych po˝yczek oraz waluty, w jakich zosta∏y zaciàgni´te,

b) warunki oprocentowania i terminy wymagalnoÊci po˝yczek,

5) w odniesieniu do nale˝noÊci i zobowiàzaƒ nale˝y wykazaç

a) wartoÊç nale˝noÊci i zobowiàzaƒ z tytu∏u reasekuracji biernej,

b) wartoÊç nale˝noÊci i zobowiàzaƒ z tytu∏u reasekuracji czynnej,

c) wartoÊç odpisów aktualizujàcych nale˝noÊci

wed∏ug pozycji bilansu,

d) podzia∏ nale˝noÊci i zobowiàzaƒ wed∏ug pozycji bilansu o pozosta∏ym na dzieƒ bilansowy przewidywanym umowà okresie sp∏aty do

3 miesi´cy (w∏àcznie), powy˝ej 3 miesi´cy

do 1 roku (w∏àcznie), powy˝ej 1 roku oraz

wartoÊç nale˝noÊci i zobowiàzaƒ przeterminowanych,

e) nale˝noÊci i zobowiàzania wobec jednostek,

których siedziba znajduje si´ poza terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej, w tym na terenie

Unii Europejskiej,

f) wykaz zobowiàzaƒ warunkowych oraz zobowiàzaƒ zabezpieczonych na majàtku zak∏adu

ubezpieczeƒ ze wskazaniem jego rodzaju,

w tym odr´bnie dotyczàcych jednostek powiàzanych,

6) dane dotyczàce rachunkowoÊci instrumentów

pochodnych zabezpieczajàcych wartoÊç aktywów stanowiàcych pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, w tym opis zabezpieczeƒ,

opis instrumentów finansowych wyznaczonych

jako instrumenty zabezpieczajàce oraz zasady

ich wyceny na dzieƒ bilansowy,

Poz. 1846

7) w odniesieniu do kapita∏ów w∏asnych nale˝y

wykazaç w informacji dodatkowej

a) dane o strukturze w∏asnoÊci kapita∏u podstawowego oraz liczbie i wartoÊci nominalnej

subskrybowanych akcji, z wyszczególnieniem

akcji uprzywilejowanych,

b) propozycje podzia∏u zysku lub pokrycia straty

za rok obrotowy,

c) informacje o zmianach wartoÊci dotacji dla

oddzia∏ów g∏ównych oraz oddzia∏ów zagranicznych, z uwzgl´dnieniem stanu na poczàtek roku obrotowego, zwi´kszeƒ i zmniejszeƒ

w okresie sprawozdawczym oraz stanu na koniec roku obrotowego,

d) w∏asne udzia∏y nabyte, zbyte lub umorzone

w okresie sprawozdawczym w przypadku towarzystwa ubezpieczeƒ wzajemnych,

8) w odniesieniu do zobowiàzaƒ z tytu∏u depozytów reasekuratorów

a) zobowiàzania wobec jednostek powiàzanych

i pozosta∏ych,

b) zobowiàzania wobec podmiotów, których siedziba znajduje si´ poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym na terenie Unii Europejskiej oraz poza, okreÊlone w walucie polskiej oraz w walutach obcych,

9) w odniesieniu do rezerw techniczno-ubezpieczeniowych nale˝y wykazaç

a) wartoÊç rezerwy na ryzyka niewygas∏e, niezale˝nie od jej wysokoÊci,

b) wartoÊç rezerw na niewyp∏acone odszkodowania i Êwiadczenia w podziale na klasy rachunkowe, w tym odr´bnie wartoÊç rezerw

z tytu∏u szkód zaistnia∏ych w okresie sprawozdawczym, wartoÊç oszacowanych regresów

i odzysków uwzgl´dnionych w rezerwie

i w rachunku wyników,

c) w przypadku stosowania dyskont lub odpisów przy ustalaniu rezerwy na skapitalizowanà wartoÊç Êwiadczeƒ rentowych — odpowiednio w podziale na klasy rachunkowe,

kwot´ rezerw przed uwzgl´dnieniem dyskont

i odpisów, opis stosowanych metod, w szczególnoÊci stosowane stopy techniczne oraz

kryteria przyj´te przy ustalaniu okresu, który

up∏ynie do momentu ca∏kowitej likwidacji

szkody,

d) wartoÊç jednostki rozrachunkowej ubezpieczeniowych funduszy kapita∏owych na dzieƒ

bilansowy oraz wartoÊç zmiany w okresie

sprawozdawczym — w przypadku ubezpieczeƒ dzia∏u I grupa 3,

e) wartoÊç rezerwy na zwrot sk∏adek dla cz∏onków w przypadku towarzystwa ubezpieczeƒ

wzajemnych,

f) dane dotyczàce rachunkowoÊci instrumentów pochodnych zabezpieczajàcych wartoÊç

rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, w tym

opis zabezpieczeƒ, opis instrumentów finansowych wyznaczonych jako instrumenty zabezpieczajàce oraz zasady ich wyceny na

dzieƒ bilansowy,

10) w odniesieniu do innych pozycji aktywów i pasywów nale˝y wykazaç kwoty, je˝eli ich udzia∏

w sumie bilansowej zak∏adu ubezpieczeƒ jest

istotny,

11) w ubezpieczeniach na ˝ycie wartoÊç sk∏adek

przypisanych brutto w okresie sprawozdawczym

w podziale na ubezpieczenia bezpoÊrednie oraz

poÊrednie, ze wskazaniem

a) sk∏adek indywidualnych (w tym z tytu∏u indywidualnej kontynuacji ubezpieczeƒ grupowych) oraz sk∏adek z ubezpieczeƒ grupowych,

b) sk∏adek jednorazowych (w tym sk∏adek bezterminowych) oraz sk∏adek okresowych,

c) sk∏adek z umów ubezpieczenia premiowych

i bezpremiowych,

d) sk∏adek o charakterze kapita∏owym, w tym

sk∏adek przeznaczonych na ubezpieczeniowy

fundusz kapita∏owy, w tym odr´bnie, je˝eli ryzyko lokaty ponosi ubezpieczajàcy, oraz sk∏adek z dzia∏u I grupa 1 z tytu∏u ubezpieczeƒ

o charakterze lokacyjnym, ze wskazaniem

cz´Êci sk∏adek niezwiàzanej z ochronà ubezpieczeniowà,

e) w przypadku towarzystw ubezpieczeƒ wzajemnych wielkoÊç sk∏adek z tytu∏u umów zawartych z osobami nieb´dàcymi cz∏onkami

towarzystwa ubezpieczeƒ wzajemnych,

jak równie˝ wartoÊç Êwiadczeƒ wyp∏aconych

brutto w okresie sprawozdawczym, saldo rozliczeƒ z tytu∏u reasekuracji biernej oraz koszty

akwizycji i administracyjne w podziale na ubezpieczenia bezpoÊrednie i poÊrednie,

12) w odniesieniu do ubezpieczeƒ majàtkowych

i osobowych sk∏adki brutto przypisane, sk∏adki

brutto zarobione w okresie sprawozdawczym,

odszkodowania i Êwiadczenia wyp∏acone brutto

(w tym oddzielnie koszty likwidacji szkód oraz

regresy i odzyski), salda rozliczeƒ z tytu∏u reasekuracji oraz koszty akwizycji i koszty administracyjne w podziale na ubezpieczenia bezpoÊrednie

i poÊrednie wed∏ug klas rachunkowych,

13) wielkoÊç sk∏adek brutto z ubezpieczeƒ bezpoÊrednich z umów zawartych poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w tym zawartych na terenie paƒstw cz∏onkowskich Unii Europejskiej,

14) informacje o przebiegu procesów likwidacji

szkód, w przypadku ubezpieczeƒ dzia∏u II w podziale na klasy rachunkowe — informacje o Êrednim czasie likwidacji szkody oraz informacje

o wielkoÊci szkód zaistnia∏ych w okresie sprawozdawczym z tytu∏u umów ubezpieczenia zawartych w tym okresie (w tym odszkodowaƒ

Poz. 1846

i Êwiadczeƒ wyp∏aconych z tytu∏u tych szkód

oraz wielkoÊç utworzonej na koniec roku rezerwy

na niewyp∏acone odszkodowania i Êwiadczenia),

15) w zakresie rozliczeƒ podatkowych wykaz g∏ównych pozycji ró˝niàcych pozycj´ opodatkowania

podatkiem dochodowym od wyniku finansowego brutto (w tym z tytu∏u dzia∏alnoÊci technicznej, z tytu∏u zysków i strat nadzwyczajnych), wysokoÊç obcià˝ajàcego wynik finansowy podatku

dochodowego za dany rok obrotowy z podzia∏em na cz´Êç bie˝àcà i cz´Êç odroczonà, informacje o wartoÊci aktywów i utworzonej rezerwy

na odroczony podatek dochodowy, powsta∏ych

w zwiàzku z przejÊciowymi ró˝nicami mi´dzy

wykazywanà w ksi´gach rachunkowych wartoÊcià aktywów i pasywów a ich wartoÊcià podatkowà oraz stratà podatkowà mo˝liwà do rozliczenia w przysz∏oÊci,

16) w zakresie przychodów i kosztów dzia∏alnoÊci lokacyjnej wyodr´bnienie przychodów i kosztów

z lokat ubezpieczeniowych funduszy kapita∏owych, w tym odr´bnie lokat, których ryzyko ponosi ubezpieczajàcy,

17) w odniesieniu do kosztów — wartoÊç prowizji

z dzia∏alnoÊci w zakresie ubezpieczeƒ bezpoÊrednich zaliczonych do roku obrotowego,

w tym: prowizje z tytu∏u akwizycji, prowizje z tytu∏u odnowienia polis, prowizje za inkaso sk∏adki oraz prowizje za obs∏ug´ umów ubezpieczenia; dane o strukturze: kosztów akwizycji, kosztów administracyjnych, kosztów likwidacji szkód

i windykacji regresów, kosztów dzia∏alnoÊci lokacyjnej w podziale na koszty wewn´trzne i zewn´trzne, w tym

a) koszty wewn´trzne, w tym zu˝ycie materia∏ów i energii, koszty osobowe (wynagrodzenia, ubezpieczenia i inne Êwiadczenia, amortyzacja i inne),

b) koszty zewn´trzne, w tym us∏ugi obce (odr´bnie prowizje, koszty reklamy),

18) w przypadku gdy wielkoÊci i kwoty sà istotne

(znaczàce liczby lub konsekwencje dla zak∏adu

ubezpieczeƒ), nale˝y podaç informacje o przychodach, kosztach i wynikach dzia∏alnoÊci zaniechanej w roku obrotowym lub przewidzianej do

zaprzestania w roku nast´pnym,

19) informacje o wynagrodzeniach, ∏àcznie z wynagrodzeniem z zysku, wyp∏aconych cz∏onkom zarzàdu i organów nadzorczych zak∏adu ubezpieczeƒ, a tak˝e o po˝yczkach udzielonych tym osobom,

20) informacje o transakcjach z cz∏onkami zarzàdu

i organów nadzorczych zak∏adu ubezpieczeƒ

oraz z jednostkami, w których sà oni udzia∏owcami (akcjonariuszami) lub wspólnikami, je˝eli

dysponujà one, bezpoÊrednio lub poÊrednio,

prawem g∏osu wynoszàcym co najmniej 33 %

wszystkich praw g∏osu na zgromadzeniu wspólników (walnym zgromadzeniu akcjonariuszy),

21) informacje o transakcjach ze spó∏kami powiàzanymi kapita∏owo.

III. Informacja dodatkowa do skonsolidowanego sprawozdania jednostek powiàzanych powinna zawieraç

1) nazw´ i siedzib´ jednostki dominujàcej, sporzàdzajàcej skonsolidowane sprawozdanie finansowe,

2) dane o strukturze w∏asnoÊci kapita∏u podstawowego jednostki dominujàcej z wyodr´bnieniem

liczby i wartoÊci akcji (udzia∏ów) posiadanych

przez jednostk´ dominujàcà i jednostki powiàzane; wykaz ten powinien zawieraç tak˝e informacje o procencie udzia∏ów lub akcji i informacj´

o udziale w zarzàdzaniu oraz o zysku lub stracie

tych spó∏ek za ostatni okres sprawozdawczy,

3) wartoÊç firmy oraz ujemnà wartoÊç firmy dla

ka˝dej jednostki obj´tej konsolidacjà osobno, ze

wskazaniem sposobu ich ustalenia oraz wysokoÊci dotychczas dokonywanych odpisów amortyzacyjnych,

4) informacje liczbowe zapewniajàce porównywalnoÊç danych sprawozdania finansowego za rok

poprzedzajàcy ze sprawozdaniem finansowym

za rok obrotowy,

5) dane liczbowe dotyczàce spó∏ek powiàzanych

kapita∏owo z jednostkà o

a) trwa∏ych lokatach finansowych w tych spó∏kach,

b) wzajemnych nale˝noÊciach i zobowiàzaniach,

c) kosztach i przychodach z wzajemnych transakcji,

d) pozycjach pozabilansowych zwiàzanych z jednostkami powiàzanymi,

e) innych danych, niezb´dnych do sporzàdzenia

skonsolidowanego sprawozdania finansowego,

6) w przypadku skonsolidowanego sprawozdania

finansowego sporzàdzanego za okres, w ciàgu

którego nastàpi∏o po∏àczenie jednostki powiàzanej

a) w przypadku rozliczenia metodà nabycia

— nazw´ i opis przedmiotu dzia∏alnoÊci spó∏ki

przej´tej, liczb´, wartoÊç nominalnà i rodzaj

akcji wyemitowanych w celu po∏àczenia, cen´

przej´cia, wartoÊç aktywów netto wed∏ug

wartoÊci godziwej spó∏ki przej´tej na dzieƒ

po∏àczenia, wartoÊç firmy lub ujemnà wartoÊç firmy i opis zasad jej amortyzacji, lub

Poz. 1846

b) w przypadku rozliczenia metodà ∏àczenia

udzia∏ów — nazw´ i opis przedmiotu dzia∏alnoÊci spó∏ek, które w wyniku po∏àczenia zosta∏y wykreÊlone z rejestru, liczb´, wartoÊç

nominalnà i rodzaj akcji wyemitowanych

w celu po∏àczenia, przychody i koszty, zyski

i straty oraz zmiany w kapita∏ach w∏asnych

po∏àczonych spó∏ek za okres od poczàtku roku obrotowego, w ciàgu którego nastàpi∏o

po∏àczenie, do dnia po∏àczenia.

IV. W informacji dodatkowej dotyczàcej poszczególnych pozycji sprawozdania grupy kapita∏owej nale˝y przedstawiç informacje o

1) wspólnych przedsi´wzi´ciach, które nie podlegajà konsolidacji metodà pe∏nà lub praw w∏asnoÊci, w tym

a) nazwie, zakresie dzia∏alnoÊci wspólnego przedsi´wzi´cia, procentowym udziale, wspólnie posiadanych aktywach oraz zaciàgni´tych zobowiàzaniach, w tym równie˝ warunkowych,

b) dochodach otrzymanych ze wspólnego przedsi´wzi´cia i kosztach zwiàzanych z nimi,

2) wynagrodzeniach, ∏àcznie z wynagrodzeniem

z zysku, wyp∏aconych cz∏onkom zarzàdu i organów nadzorczych spó∏ek kapita∏owych,

3) po˝yczkach udzielonych cz∏onkom zarzàdu i organów nadzorczych spó∏ek kapita∏owych,

4) transakcjach

a) z cz∏onkami zarzàdu i organów nadzorczych

zak∏adu ubezpieczeƒ oraz osobami pozostajàcymi z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym,

b) z jednostkami, w których udzia∏owcami (akcjonariuszami) lub wspólnikami sà osoby wymienione w lit. a, je˝eli dysponujà one, bezpoÊrednio lub poÊrednio, prawem g∏osu wynoszàcym co najmniej 33 % wszystkich praw

g∏osu na zgromadzeniu wspólników (walnym

zgromadzeniu akcjonariuszy),

5) transakcjach ze spó∏kami powiàzanymi kapita∏owo, które nie sà obj´te skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym.

Za∏àcznik nr 5

ZAKRES INFORMACJI DO SPRAWOZDANIA Z DZIA¸ALNOÂCI ZAK¸ADU UBEZPIECZE¡

Sprawozdanie z dzia∏alnoÊci zak∏adu ubezpieczeƒ

powinno obejmowaç

1) informacje o wydarzeniach zaistnia∏ych w roku

obrotowym, które w sposób istotny wp∏yn´∏y na

stan majàtkowy i sytuacj´ finansowà zak∏adu

ubezpieczeƒ,

2) informacje o przewidywanym rozwoju zak∏adu

ubezpieczeƒ,

3) wskazanie czynników ryzyka prowadzonej dzia∏alnoÊci i opis mo˝liwych jej zagro˝eƒ,

4) przedstawienie aktualnej i przewidywanej sytuacji

finansowej zak∏adu ubezpieczeƒ dotyczàcej struktury sprzeda˝y produktów ubezpieczeniowych,

rentownoÊci dzia∏alnoÊci lokacyjnej, wielkoÊci

kosztów prowadzenia dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej, wielkoÊci utworzonych na koniec roku obrotowego rezerw techniczno-ubezpieczeniowych,

stanu pokrycia marginesu wyp∏acalnoÊci oraz kapita∏u gwarancyjnego Êrodkami w∏asnymi, jak

równie˝ stanu pokrycia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych odpowiednimi aktywami.

Za∏àcznik nr 6

METODY TWORZENIA REZERWY NA WYRÓWNANIE SZKODOWOÂCI

W UBEZPIECZENIACH GRUPY 14 DZIA¸U II

Metoda nr 1

1. Zak∏ad ubezpieczeƒ jest obowiàzany utworzyç

rezerw´ na wyrównanie szkodowoÊci dla ryzyk z grupy 14. Rezerwa ta jest przeznaczona na pokrycie ujemnego wyniku technicznego w grupie 14 w danym roku

obrotowym.

2. Powy˝szà rezerw´ zwi´ksza si´ w ka˝dym roku

obrotowym o 75 % dodatniego wyniku technicznego

w grupie 14, nie wi´cej jednak ni˝ o wielkoÊç równà

12 % sk∏adki przypisanej na udziale w∏asnym w grupie 14, a˝ do osiàgni´cia wielkoÊci 150 % najwi´kszego

zbioru sk∏adki na udziale w∏asnym w grupie 14 w ciàgu

roku obrotowego w ostatnich 5 latach obrotowych.

Metoda nr 2

1. Zak∏ad ubezpieczeƒ jest obowiàzany utworzyç

rezerw´ na wyrównanie szkodowoÊci dla ryzyk z grupy 14. Jest ona przeznaczona na pokrycie ujemnego

wyniku technicznego w grupie 14 w danym roku obrotowym.

2. Minimalna wielkoÊç powy˝szej rezerwy wynosi

134 % Êredniego zbioru sk∏adki na udziale w∏asnym

z ubezpieczeƒ bezpoÊrednich i poÊrednich w grupie 14

w ciàgu roku obrotowego w ostatnich 5 latach obrotowych.

ró˝nic´ mi´dzy wspó∏czynnikiem szkodowoÊci w danym roku oraz Êrednim wspó∏czynnikiem szkodowoÊci w okresie odniesienia.

5. Niezale˝nie od przebiegu szkodowoÊci oraz

przed uwzgl´dnieniem korekty rezerwy na wyrównanie szkodowoÊci w danym roku rezerw´ zwi´ksza si´

w ka˝dym roku obrotowym o 3,5 % wymaganej wielkoÊci tej rezerwy, a˝ do osiàgni´cia wymaganej wielkoÊci tej rezerwy.

6. Okres odniesienia wynosi nie mniej ni˝ 15 lat

oraz nie wi´cej ni˝ 30 lat. Rezerwy na wyrównanie

szkodowoÊci dla ryzyk grupy 14 nie tworzy si´, jeÊli

w ka˝dym roku w okresie odniesienia zak∏ad ubezpieczeƒ nie wykaza∏ ujemnego wyniku technicznego

w grupie 14.

7. Wymagana wielkoÊç rezerwy na wyrównanie

szkodowoÊci oraz kwoty jej zmniejszeƒ powinny byç

zredukowane, jeÊli z analizy Êredniego wspó∏czynnika

szkodowoÊci i wspó∏czynnika kosztów w okresie odniesienia wynika, ˝e w sk∏adce skalkulowany jest narzut bezpieczeƒstwa.

8. Wszystkie obliczenia odnoszà si´ do wp∏ywów

i kosztów na udziale w∏asnym.

3. Powy˝szà rezerw´ zwi´ksza si´ w ka˝dym roku

obrotowym o 75 % dodatniego wyniku technicznego

w grupie 14, a˝ do osiàgni´cia wielkoÊci opisanej

w ust. 2.

9. Przez poj´cie „wspó∏czynnik kosztów” rozumie

si´ stosunek kosztów dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej

i pozosta∏ych kosztów technicznych na udziale w∏asnym (poz. VII i VIII technicznego rachunku ubezpieczeƒ majàtkowych i osobowych — za∏àcznik nr 3 do

ustawy) do sk∏adki zarobionej.

Metoda nr 3 (metoda aktuarialna)

Metoda nr 4 (metoda aktuarialna)

1. Zak∏ad ubezpieczeƒ jest obowiàzany utworzyç

rezerw´ na wyrównanie szkodowoÊci dla ryzyk z grupy 14. Jest ona przeznaczona na pokrycie wy˝szego

ni˝ przeci´tny wspó∏czynnika szkodowoÊci w grupie

14 w danym roku obrotowym.

1. Zak∏ad ubezpieczeƒ ma obowiàzek utworzyç rezerw´ na wyrównanie szkodowoÊci dla ryzyk grupy 14. Jest ona przeznaczona na pokrycie wy˝szego

ni˝ przeci´tny wspó∏czynnika szkodowoÊci w grupie 14 w danym roku obrotowym.

2. Powy˝szà rezerw´ zwi´ksza si´ w ka˝dym roku

obrotowym, w którym wspó∏czynnik szkodowoÊci jest

mniejszy od Êredniego wspó∏czynnika szkodowoÊci

w okresie odniesienia, o kwot´ równà iloczynowi

sk∏adki zarobionej w danym roku w grupie 14 przez

ró˝nic´ mi´dzy Êrednim wspó∏czynnikiem szkodowoÊci w okresie odniesienia oraz wspó∏czynnikiem szkodowoÊci w danym roku, a˝ do osiàgni´cia wymaganej

wielkoÊci tej rezerwy.

2. Powy˝szà rezerw´ zwi´ksza si´ w ka˝dym roku

obrotowym, w którym wspó∏czynnik szkodowoÊci jest

mniejszy od Êredniego wspó∏czynnika szkodowoÊci

w okresie odniesienia, o kwot´ równà iloczynowi

sk∏adki zarobionej w danym roku w grupie 14 przez

ró˝nic´ mi´dzy Êrednim wspó∏czynnikiem szkodowoÊci w okresie odniesienia oraz wspó∏czynnikiem szkodowoÊci w danym roku, a˝ do osiàgni´cia wymaganej

wielkoÊci tej rezerwy.

3. Wymagana wielkoÊç rezerwy na wyrównanie

szkodowoÊci równa jest iloczynowi szeÊciokrotnoÊci

standardowego odchylenia z próby wspó∏czynnika

szkodowoÊci w kolejnych latach obrotowych okresu

odniesienia przez kwot´ sk∏adki zarobionej w danym

roku w grupie 14.

3. Maksymalna wymagana wielkoÊç rezerwy na wyrównanie szkodowoÊci równa jest iloczynowi szeÊciokrotnoÊci standardowego odchylenia z próby wspó∏czynnika szkodowoÊci w okresie odniesienia przez kwot´ sk∏adki zarobionej w danym roku w grupie 14.

4. Powy˝szà rezerw´ zmniejsza si´ w ka˝dym roku

obrotowym, w którym wspó∏czynnik szkodowoÊci jest

wi´kszy od Êredniego wspó∏czynnika szkodowoÊci

w okresie odniesienia, o kwot´ równà iloczynowi

sk∏adki zarobionej w danym roku w grupie 14 przez

4. Powy˝szà rezerw´ zmniejsza si´ w ka˝dym roku

obrotowym, w którym wspó∏czynnik szkodowoÊci jest

wi´kszy od Êredniego wspó∏czynnika szkodowoÊci

w kolejnych latach obrotowych okresu odniesienia,

o kwot´ równà iloczynowi sk∏adki zarobionej w danym

roku w grupie 14 przez ró˝nic´ mi´dzy wspó∏czynni-

kiem szkodowoÊci w danym roku oraz Êrednim wspó∏czynnikiem szkodowoÊci w okresie odniesienia, a˝ do

osiàgni´cia minimalnej wymaganej wielkoÊci tej rezerwy.

5. Minimalna wymagana wieloÊç rezerwy na wyrównanie szkodowoÊci równa jest iloczynowi trzykrotnoÊci standardowego odchylenia z próby wspó∏czynnika szkodowoÊci w kolejnych latach obrotowych

okresu odniesienia przez kwot´ sk∏adki zarobionej

w danym roku w grupie 14.

6. Okres odniesienia wynosi nie mniej ni˝ 15 lat

oraz nie wi´cej ni˝ 30 lat. Rezerwy na wyrównanie

szkodowoÊci dla ryzyk grupy 14 nie tworzy si´, jeÊli

w ka˝dym roku w okresie odniesienia zak∏ad ubezpieczeƒ nie wykaza∏ ujemnego wyniku technicznego

w grupie 14.

7. Obie wymagane wielkoÊci, maksymalna i minimalna, rezerwy na wyrównanie szkodowoÊci oraz

kwoty jej zmniejszeƒ powinny byç zredukowane, jeÊli

Poz. 1846

z analizy Êredniego wspó∏czynnika szkodowoÊci

i wspó∏czynnika kosztów w okresie odniesienia wynika, ˝e w sk∏adce skalkulowany jest narzut bezpieczeƒstwa oraz ˝e wspó∏czynnik narzutu bezpieczeƒstwa

jest równy co najmniej pó∏torakrotnoÊci standardowego odchylenia z próby wspó∏czynnika szkodowoÊci

w kolejnych latach obrotowych okresu odniesienia.

Wymienione wielkoÊci powinny byç zredukowane poprzez pomno˝enie ich przez iloraz pó∏torakrotnoÊci

standardowego odchylenia z próby wspó∏czynnika

szkodowoÊci w kolejnych latach obrotowych okresu

odniesienia i wspó∏czynnika narzutu bezpieczeƒstwa.

8. Wszystkie obliczenia odnoszà si´ do wp∏ywów

i kosztów na udziale w∏asnym.

9. Przez poj´cie „wspó∏czynnik kosztów” rozumie

si´ stosunek kosztów dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej

i pozosta∏ych kosztów technicznych na udziale w∏asnym (poz. VII i VIII technicznego rachunku ubezpieczeƒ majàtkowych i osobowych — za∏àcznik nr 3 do

ustawy) do sk∏adki zarobionej.

Za∏àcznik nr 7

METODA OBLICZENIA WYSOKOÂCI ÂREDNIEJ WA˚ONEJ STOPY ZWROTU

Z LOKAT STANOWIÑCYCH POKRYCIE REZERW TECHNICZNO-UBEZPIECZENIOWYCH

W OSTATNICH 3 LATACH OBROTOWYCH

1. WysokoÊç Êredniej wa˝onej stopy zwrotu (K)

z lokat stanowiàcych pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w ostatnich 3 latach obrotowych

poprzedzajàcych dany rok (S) oblicza si´ w sposób nast´pujàcy

K = 50 % x K1 + 30 % x K2 + 20 % x K3,

gdzie

K1, K2, K3 — oznaczajà stopy zwrotu z inwestycji

ca∏oÊci lokat stanowiàcych pokrycie

wszystkich rezerw techniczno-ubezpieczeniowych ustalanych przy u˝yciu stóp

technicznych — z wy∏àczeniem rezerw

odnoszàcych si´ do umów ubezpieczenia, o których mowa w § 43 ust. 6 rozporzàdzenia — w kolejnych latach, przy

czym K1 odnosi si´ do roku S-1, K2 do

roku S-2, a K3 do roku S-3.

W przypadku gdy zak∏ad ubezpieczeƒ dzia∏a krócej

ni˝ 3 lata, powy˝szy wzór stosuje si´ odpowiednio,

przy czym dla okresu dwuletniego wagi wynoszà 65 %

dla roku ostatniego i 35 % dla przedostatniego.

Je˝eli wynik obliczenia przeprowadzonego zgodnie z powy˝szym wzorem jest liczbà ujemnà, to wysokoÊç Êredniej wa˝onej stopy zwrotu K wynosi 0.

2. Stop´ zwrotu z lokat stanowiàcych pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w danym roku

obrotowym oblicza si´ zgodnie z wzorem

stopa zwrotu = [2 x L / (A+B–L)] x 100 %,

gdzie

L — oznacza przychody z inwestycji ca∏oÊci lokat stanowiàcych pokrycie odpowiednich rezerw techniczno-ubezpieczeniowych pomniejszone o koszty dzia∏alnoÊci lokacyjnej w roku obrotowym,

A — oznacza wartoÊç ca∏oÊci lokat stanowiàcych pokrycie odpowiednich rezerw techniczno-ubezpieczeniowych wed∏ug stanu na poczàtek roku obrotowego,

B — oznacza wartoÊç ca∏oÊci lokat stanowiàcych pokrycie odpowiednich rezerw techniczno-ubezpieczeniowych wed∏ug stanu na koniec roku obrotowego.

Za∏àcznik nr 8

SPOSÓB USTALANIA WYSOKOÂCI MAKSYMALNEJ STOPY TECHNICZNEJ

1. WysokoÊç maksymalnej stopy technicznej (J)

w danym roku obrotowym (R) oblicza si´ w sposób

nast´pujàcy

J = 60 %*(50 %*I1 + 30 %*I2 + 20 %*I3),

gdzie

I1, I2, I3 — oznaczajà Êrednie wa˝one roczne rentownoÊci obligacji Skarbu Paƒstwa o sta∏ym oprocentowaniu, z okresem wykupu nie krótszym

ni˝ 8 lat, uzyskane na rynku pierwotnym,

w ostatnich 3 latach, przy czym I1 oznacza

rentownoÊç w roku R-1, I2 rentownoÊç w roku R-2, a I3 rentownoÊç w roku R-3.

2. Przez okreÊlenie „Êrednia wa˝ona roczna rentownoÊç obligacji Skarbu Paƒstwa” rozumie si´ Êrednià wa˝onà rentownoÊci uzyskanych na pierwotnych

przetargach w odpowiednim roku, gdzie wagami sà

wartoÊci nominalne sprzedanych obligacji na poszczególnych przetargach.

Warszawa, dnia 29 grudnia 2007 r.

Nr 248

TREÂå

Poz.

ROZPORZÑDZENIA

1846 — Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowoÊci zak∏adów ubezpieczeƒ . . . . . . . . . . . . . . . . . 17757

1847 — Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowoÊci funduszy emerytalnych

. . . . . . . . . . . . . . . . 17782

1848 — Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2007 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie

zwrotu podatku od towarów i us∏ug niektórym podmiotom . . . . . . . . 17796

1849 — Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 grudnia 2007 r. zmieniajàce rozporzàdzenie

w sprawie zwalniania ˝o∏nierzy z zawodowej s∏u˝by wojskowej i s∏u˝by kandydackiej

w razie og∏oszenia mobilizacji, og∏oszenia stanu wojennego i w czasie wojny

. . 17803

1850 — Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 grudnia 2007 r. zmieniajàce rozporzàdzenie

w sprawie szkoleƒ dla podmiotów, których dotyczà dzia∏ania obj´te planem rozwoju

obszarów wiejskich, oraz doradzania tym podmiotom

. . . . . . . . . 17803

1846

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW1)

z dnia 24 grudnia 2007 r.

w sprawie szczególnych zasad rachunkowoÊci zak∏adów ubezpieczeƒ2)

Na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 6 lit. a ustawy z dnia

29 wrzeÊnia 1994 r. o rachunkowoÊci (Dz. U. z 2002 r.

Nr 76, poz. 694, z póên. zm.3)) zarzàdza si´, co nast´puje

———————

1) Minister Finansów kieruje dzia∏em administracji rzàdowej

— finanse publiczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada

2007 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Finansów (Dz. U. Nr 216, poz. 1592).

2) Niniejsze rozporzàdzenie w zakresie swojej regulacji stanowi transpozycj´ dyrektywy 2002/83/WE z dnia 5 listopada 2002 r. dotyczàcej ubezpieczeƒ na ˝ycie (Dz. Urz.

WE L 345 z 19.12.2002; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 6, t. 6, str. 3—54, z póên. zm.).

3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y

og∏oszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535, Nr 124,

poz. 1152, Nr 139, poz. 1324 i Nr 229, poz. 2276, z 2004 r.

Nr 96, poz. 959, Nr 145, poz. 1535, Nr 146, poz. 1546

i Nr 213, poz. 2155, z 2005 r. Nr 10, poz. 66, Nr 184,

poz. 1539 i Nr 267, poz. 2252 oraz z 2006 r. Nr 157,

poz. 1119 i Nr 208, poz. 1540.

Rozdzia∏ 1

Przepisy ogólne