Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 października 2007 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przy leczeniu substytucyjnym oraz szczegółowych warunków, które powinien spełniać zakład opieki zdrowotnej prowadzący leczenie substytucyjne

§ 1. Leczenie substytucyjne prowadzi si´ w ramach

programu leczenia uzale˝nienia, zwanego dalej „programem”, poprzez stosowanie produktów leczniczych

lub Êrodków odurzajàcych o dzia∏aniu agonistycznym

na receptor opioidowy, zwanych dalej „Êrodkami substytucyjnymi”, w celu

1) poprawy stanu somatycznego i psychicznego oraz

reintegracji spo∏ecznej osób uzale˝nionych, zwanych dalej „pacjentami”;

2) ograniczenia rozprzestrzeniania zaka˝eƒ, w tym

w szczególnoÊci: HIV, HCV, HBS oraz gruêlicy.

§ 2. 1. Do programu kwalifikuje pacjenta kierownik

programu, je˝eli pacjent spe∏nia ∏àcznie nast´pujàce

warunki

2) pacjent odmawia poddania si´ badaniu, o którym

mowa w § 6;

3) pacjent stosuje przemoc psychicznà lub fizycznà

wobec personelu lub innych pacjentów;

4) pacjent odst´puje Êrodek substytucyjny innym

osobom;

5) pacjent nie przestrzega innych wa˝nych wymogów

okreÊlonych programem i regulaminem zak∏adu

opieki zdrowotnej, zwanego dalej „zak∏adem”.

§ 3. 1. Podstawowym Êrodkiem substytucyjnym

stosowanym w ramach programu jest metadon.

2. Kierownik programu mo˝e, po zawiadomieniu

Dyrektora Krajowego Biura do Spraw Przeciwdzia∏ania Narkomanii i konsultanta krajowego w dziedzinie

psychiatrii, zastosowaç w programie inny Êrodek substytucyjny ni˝ wymieniony w ust. 1, je˝eli jest to podyktowane wzgl´dami zdrowotnymi.

1) jest uzale˝niony od opioidów co najmniej od 3 lat;

2) ukoƒczy∏ 18 lat;

3) próby leczenia konwencjonalnymi metodami okaza∏y si´ nieskuteczne;

4) zobowià˝e si´ do zachowania abstynencji od Êrodków odurzajàcych i substancji psychotropowych;

5) wyrazi pisemnà zgod´ na podj´cie leczenia w ramach programu.

2. Kierownik programu mo˝e zakwalifikowaç do

programu pacjenta niespe∏niajàcego warunków,

o których mowa w ust. 1 pkt 1—4, je˝eli przemawiajà

za tym wa˝ne wzgl´dy zdrowotne.

3. Kierownik programu mo˝e wy∏àczyç z programu

pacjenta, w szczególnoÊci gdy

1) trzykrotne kolejne lub pi´ciokrotne wykonane

w ciàgu 6 miesi´cy badanie moczu potwierdza

przyjmowanie, innych ni˝ stosowane w leczeniu,

Êrodków odurzajàcych lub substancji psychotropowych;

———————

1) Minister Zdrowia kieruje dzia∏em administracji rzàdowej

— zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Zdrowia (Dz. U.

Nr 131, poz. 924).

2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.

z 2006 r. Nr 66, poz. 469 i Nr 120, poz. 826 oraz z 2007 r.

Nr 7, poz. 48 i Nr 82, poz. 558.

§ 4. 1. Krajowe Biuro do Spraw Przeciwdzia∏ania

Narkomanii prowadzi centralny wykaz osób obj´tych

programem, w celu wykluczenia udzia∏u pacjenta

w wi´cej ni˝ jednym programie.

2. Kierownik programu powiadamia niezw∏ocznie

Krajowe Biuro do Spraw Przeciwdzia∏ania Narkomanii

o zakwalifikowaniu, wy∏àczeniu lub zakoƒczeniu

udzia∏u pacjenta w programie.

§ 5. 1. Ârodek substytucyjny jest podawany pacjentowi przez lekarza albo piel´gniark´ w jednorazowych dawkach dziennych i przyjmowany przez pacjenta w ich obecnoÊci; metadon podaje si´ w postaci

roztworu.

2. Ârodek substytucyjny mo˝e byç przyjmowany

przez pacjenta w miejscu jego zamieszkania bez obecnoÊci lekarza albo piel´gniarki w przypadku wystàpienia przemijajàcej przeszkody uniemo˝liwiajàcej przybycie pacjenta do zak∏adu prowadzàcego program,

a w szczególnoÊci

1) koniecznoÊci pozostania pacjenta w miejscu jego

zamieszkania ze wzgl´du na wskazania zdrowotne; w takim przypadku Êrodek substytucyjny mo˝e byç wydany pacjentowi w dawkach zapewniajàcych leczenie substytucyjne przez okres nie

d∏u˝szy ni˝ 4 dni;

2) zdarzenia losowego lub innego zdarzenia uniemo˝liwiajàcego zg∏oszenie si´ pacjenta w celu

przyj´cia Êrodka substytucyjnego; w takim przy-

padku Êrodek substytucyjny mo˝e byç wydany pacjentowi w dawkach zapewniajàcych leczenie substytucyjne przez okres nie d∏u˝szy ni˝ 2 dni;

3) innych uzasadnionych przyczyn, je˝eli pacjent

spe∏nia ∏àcznie nast´pujàce warunki

a) uczestniczy w programie co najmniej 6 miesi´cy,

b) ca∏kowicie zachowuje abstynencj´ od substancji psychoaktywnych,

c) regularnie uczestniczy w przewidzianych programem zaj´ciach terapeutycznych

— w takim przypadku Êrodek substytucyjny mo˝e

byç wydany pacjentowi w dawkach zapewniajàcych leczenie substytucyjne przez okres nie d∏u˝szy ni˝ 4 dni.

3. W przypadkach, o których mowa w ust. 2, decyzj´ o wydaniu pacjentowi Êrodka substytucyjnego do

osobistego stosowania podejmuje kierownik programu.

4. W przypadku gdy czas trwania przemijajàcej

przeszkody uniemo˝liwiajàcej osobiste przybycie pacjenta do zak∏adu jest d∏u˝szy ni˝ czas, na który wydany zosta∏ Êrodek substytucyjny, kierownik programu

mo˝e podjàç decyzj´ o przed∏u˝eniu pacjentowi tego

czasu na okres nieprzekraczajàcy ∏àcznie 14 dni przyjmowania przez pacjenta Êrodka substytucyjnego bez

obecnoÊci lekarza albo piel´gniarki.

5. Czasowe wydawanie Êrodka substytucyjnego

pacjentowi mo˝e byç realizowane na podstawie porozumienia zawartego przez kierownika programu z zak∏adem, w którym aktualnie pacjent przebywa.

§ 6. Pacjent przyjmujàcy Êrodek substytucyjny jest

badany, co najmniej raz w miesiàcu, na wyst´powanie

w moczu innych Êrodków odurzajàcych i substancji

psychotropowych ni˝ stosowane w ramach programu.

§ 7. 1. Pacjentowi uczestniczàcemu w programie

zak∏ad wydaje kart´ identyfikacyjnà, uaktualnianà

przez zak∏ad co najmniej raz na trzy miesiàce.

2. Karta, o której mowa w ust. 1, zawiera nast´pujàce dane

1) imi´ i nazwisko, adres pacjenta;

Poz. 1493

§ 8. Wydanie Êrodka substytucyjnego na w∏asne potrzeby lecznicze osobom wyje˝d˝ajàcym za granic´ nast´puje na podstawie przepisów art. 37 ust. 10 ustawy

z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdzia∏aniu narkomanii.

§ 9. Pacjenci uczestniczàcy w programie jednoczeÊnie biorà udzia∏ w psychoterapii i rehabilitacji w wymiarze co najmniej dwóch godzin tygodniowo, a zak∏ad stwarza warunki do wspó∏pracy z ich rodzinami.

§ 10. 1. Ârodek substytucyjny przechowuje si´

w aptece zak∏adu.

2. Apteka wydaje Êrodek substytucyjny zgodnie

z receptà albo z zapotrzebowaniem, podpisanym przez

kierownika programu, w indywidualnych dawkach

dziennych umieszczonych w opakowaniach zaopatrzonych w etykiety apteczne.

3. Ârodek substytucyjny wydawany jest z apteki

osobie upowa˝nionej przez kierownika programu.

4. Ârodek substytucyjny jest wydawany pacjentowi, w indywidualnych dawkach dziennych, na podstawie recepty albo zapotrzebowania podpisanego przez

kierownika programu.

5. Kopia recepty albo zapotrzebowania dziennego

pozostaje u kierownika programu.

§ 11. 1. Wydanie i odbiór Êrodka substytucyjnego

powinno byç potwierdzone przez wydajàcego i odbierajàcego na egzemplarzu zapotrzebowania albo recepty pozostajàcych w aptece.

2. IloÊç Êrodka substytucyjnego wydanego z apteki kierownik apteki lub upowa˝niony przez niego farmaceuta wpisuje do ksià˝ki kontroli, o której mowa

w przepisach wydanych na podstawie art. 41 ust. 5

ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdzia∏aniu narkomanii.

3. Transport Êrodka substytucyjnego powinien byç

zorganizowany w sposób zabezpieczajàcy przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub kradzie˝à.

§ 12. 1. IloÊç Êrodka substytucyjnego przechowywanego w zak∏adzie nie mo˝e przekraczaç iloÊci niezb´dnej na trzydniowe leczenie pacjentów obj´tych

programem w tym zak∏adzie.

3) informacj´ o udziale w programie, zawierajàcà nazw´ zastosowanego wobec pacjenta Êrodka substytucyjnego i jego dawk´ dobowà.

2. W zak∏adzie Êrodek substytucyjny nale˝y przechowywaç w pomieszczeniach uniemo˝liwiajàcych

dost´p osobom nieupowa˝nionym, w zamkni´tych

metalowych szafkach lub ˝elaznych kasetach przymocowanych w sposób trwa∏y do Êciany lub pod∏ogi pomieszczenia.

3. W przypadku zmiany danych, o których mowa

w ust. 2, karta identyfikacyjna podlega niezw∏ocznej

aktualizacji.

§ 13. 1. Zak∏ad prowadzi dziennà ewidencj´ rozchodu Êrodka substytucyjnego zawierajàcà nast´pujàce dane

2) nazw´, adres oraz numer telefonu zak∏adu;

4. W przypadku wy∏àczenia z programu lub jego

zakoƒczenia pacjent niezw∏ocznie zwraca zak∏adowi

kart´ identyfikacyjnà.

1) imi´ i nazwisko pacjenta obj´tego programem;

2) nazw´ zastosowanego wobec pacjenta Êrodka

substytucyjnego, jego st´˝enie i dawk´ dobowà.

2. Ka˝de wydanie Êrodka substytucyjnego nale˝y

na bie˝àco zapisywaç w ewidencji.

3. Niewykorzystany Êrodek substytucyjny podlega

zwrotowi do apteki w terminie 3 dni, liczàc od zaplanowanej daty jego podania lub wydania pacjentowi.

4. Kierownik apteki lub upowa˝niony przez niego

farmaceuta wspólnie z kierownikiem programu lub

wyznaczonym przez niego lekarzem, raz na kwarta∏,

przeprowadzajà kontrol´ w zakresie prawid∏owoÊci

prowadzenia ewidencji Êrodka substytucyjnego oraz

stanu zapasów.

5. Dopuszcza si´ mo˝liwoÊç dozowania Êrodka

substytucyjnego przez dozowniki elektroniczne. W takim przypadku apteka rozlicza wydawanie Êrodka substytucyjnego wed∏ug listy dziennego rozchodu Êrodka

substytucyjnego z uwzgl´dnieniem indywidualnych

dawek dziennych.

Poz. 1493

3. Je˝eli kierownikiem programu nie jest lekarz

specjalista w dziedzinie psychiatrii, zak∏ad musi zatrudniç lekarza specjalist´ w dziedzinie psychiatrii.

§ 15. 1. Zak∏ad zatrudnia piel´gniarki oraz pracowników pomocniczych bioràcych udzia∏ w programie

i nieb´dàcych pracownikami medycznymi.

2. Liczba piel´gniarek i pracowników pomocniczych musi byç odpowiednia do liczby pacjentów,

przy czym na 50 pacjentów przypada co najmniej

2 piel´gniarki i 2 pracowników pomocniczych.

3. Kierownik programu jest obowiàzany przeszkoliç w zakresie realizowanego programu wszystkich

pracowników bioràcych w nim udzia∏.

§ 16. Zak∏ad mo˝e prowadziç program, je˝eli spe∏nia warunki, o których mowa w art. 28 ust. 4 ustawy

z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdzia∏aniu narkomanii.

§ 14. 1. Zak∏ad zatrudnia, jako kierownika programu, lekarza specjalist´ w dziedzinie psychiatrii posiadajàcego co najmniej 3-miesi´czny sta˝ pracy w zak∏adach prowadzàcych leczenie osób uzale˝nionych.

§ 17. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Zdrowia

i Opieki Spo∏ecznej z dnia 6 wrzeÊnia 1999 r. w sprawie

leczenia substytucyjnego (Dz. U. Nr 77, poz. 873 oraz

z 2004 r. Nr 128, poz. 1349).

2. W przypadku braku mo˝liwoÊci zatrudnienia lekarza specjalisty w dziedzinie psychiatrii jako kierownika programu, programem kierowaç mo˝e lekarz innej specjalnoÊci, je˝eli posiada co najmniej dwuletni

sta˝ pracy w zak∏adach prowadzàcych leczenie osób

uzale˝nionych.

§ 18. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Zdrowia: Z. Religa

Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej

oraz Dziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”,

Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa, tel. 0-22 622-66-56

Sk∏ad, druk i kolporta˝: Wydzia∏ Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 0-22 694-67-50, 0-22 694-67-52; faks 0-22 694-62-06

Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581 (czynna w godz. 730–1530)

www.cokprm.gov.pl

e-mail: dziust@cokprm.gov.pl, wydawnictwa@cokprm.gov.pl

T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Wydziale Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa

Zam. 2884/W/C/2007

ISSN 0867-3411

Cena 5,70 z∏ (w tym 7 % VAT)

1493

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA1)

z dnia 19 paêdziernika 2007 r.

w sprawie szczegó∏owego trybu post´powania przy leczeniu substytucyjnym oraz szczegó∏owych

warunków, które powinien spe∏niaç zak∏ad opieki zdrowotnej prowadzàcy leczenie substytucyjne

Na podstawie art. 28 ust. 7 ustawy z dnia 29 lipca

2005 r. o przeciwdzia∏aniu narkomanii (Dz. U. Nr 179,

poz. 1485, z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje