Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Table of Provisions (49)
Statutory Text (49 Articles)
1.
Ustawa określa
1)
zasady pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego,
w przypadku bezskuteczności egzekucji;
2)
warunki nabywania prawa do świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności
egzekucji alimentów, zwanych dalej „świadczeniami z funduszu alimentacyjnego”;
3)
zasady i tryb postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu
alimentacyjnego;
4)
zasady finansowania świadczeń z funduszu alimentacyjnego;
5)
działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych.
2.
Fundusz alimentacyjny stanowi system wspierania osób uprawnionych do alimentów środkami
finansowymi z budżetu państwa.
3.
Fundusz alimentacyjny nie stanowi funduszu, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych.
Ilekroć w ustawie jest mowa o
1)
administracyjnym organie egzekucyjnym - oznacza to właściwy do prowadzenia postępowania
egzekucyjnego organ egzekucyjny ustalony na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
(Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.;
2)
bezskuteczności egzekucji - oznacza to egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich
dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zobowiązań alimentacyjnych
w kwocie aktualnie zasądzonych alimentów, bez względu na wielkość zaległych zobowiązań
dłużnika wobec osoby uprawnionej; za bezskuteczną egzekucję uważa się również niemożność
wszczęcia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu
poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z powodu
a)
braku podstawy prawnej do podjęcia czynności zmierzających do wykonania tytułu wykonawczego
w miejscu zamieszkania dłużnika,
b)
braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego
za granicą;
3)
dłużniku alimentacyjnym - oznacza to osobę zobowiązaną do alimentów na podstawie tytułu
wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna;
4)
dochodzie - oznacza to dochód, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych;
5)
dochodzie rodziny - oznacza to dochód rodziny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach
rodzinnych;
6)
instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie - oznacza to dom pomocy społecznej,
placówkę opiekuńczo-wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich,
zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład
pielęgnacyjno-opiekuńczy, a także szkołę wojskową lub inną szkołę, jeżeli instytucje
te zapewniają nieodpłatne pełne utrzymanie;
7)
nienależnie pobranym świadczeniu - oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego
a)
wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty
świadczenia w całości lub w części,
b)
przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą
te świadczenia,
c)
wypłacone bez podstawy prawnej, jeżeli stwierdzono nieważność decyzji przyznającej
świadczenie albo w wyniku wznowienia postępowania uchylono decyzję przyznającą świadczenie
i odmówiono prawa do świadczenia,
d)
wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty,
e)
wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 17 ust. 5, za okres od dnia, w którym
osoba stała się uprawniona do świadczeń w innym państwie w związku ze stosowaniem
przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji
o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego, chyba, że
zostały zwrócone zgodnie z przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego;
8)
okresie świadczeniowym - oznacza to okres, na jaki ustala się prawo do świadczenia
z funduszu alimentacyjnego, tj. od dnia 1 października do dnia 30 września następnego
roku kalendarzowego;
9)
organie właściwym dłużnika - oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego
ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego;
10)
organie właściwym wierzyciela - oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta miasta
właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej;
11)
osobie uprawnionej - oznacza to osobę uprawnioną do alimentów od rodzica na podstawie
tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała
się bezskuteczna;
12)
rodzinie - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców
dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku
do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia, legitymujące
się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością
rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w przepisach o świadczeniach
rodzinnych; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna
prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka
posiadającego dziecko; w przypadku gdy osoba uprawniona jest wychowywana przez oboje
rodziców, do składu rodziny nie wlicza się małżonka zobowiązanego tytułem wykonawczym
do alimentów na rzecz dziecka;
13)
szkole - oznacza to szkołę podstawową, gimnazjum, szkołę ponadpodstawową i ponadgimnazjalną
oraz szkołę artystyczną, w której jest realizowany obowiązek szkolny i obowiązek nauki,
a także specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci
i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania
oraz ośrodek umożliwiający dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim
realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki;
14)
szkole wyższej - oznacza to szkołę wyższą, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym,
kolegium nauczycielskie, nauczycielskie kolegium języków obcych oraz kolegium pracowników
służb społecznych;
15)
umiarkowanym stopniu niepełnosprawności - oznacza to
a)
niepełnosprawność w umiarkowanym stopniu, w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
b)
całkowitą niezdolność do pracy orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
c)
posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do II grupy inwalidów;
16)
znacznym stopniu niepełnosprawności - oznacza to
a)
niepełnosprawność w stopniu znacznym, w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
b)
całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
c)
stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej
egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników,
w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach,
d)
posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów;
17)
utracie dochodu - oznacza to utratę dochodu spowodowaną
a)
uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,
b)
utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych,
c)
utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
d)
utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury
lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem renty przyznanej rolnikowi
w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego,
e)
wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej;
18)
uzyskaniu dochodu - oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane
a)
zakończeniem urlopu wychowawczego,
b)
uzyskaniem prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości zasiłku dla
bezrobotnych,
c)
uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
d)
uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury
lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem renty przyznanej rolnikowi
w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego,
e)
rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej.
1.
W przypadku bezskuteczności egzekucji osoba uprawniona może złożyć do organu właściwego
wierzyciela wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego.
2.
Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne
o bezskuteczności egzekucji zawierające informację o stanie egzekucji, przyczynach
jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych
alimentów.
3.
W przypadku złożenia wniosku bez zaświadczenia organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne
lub przyznania osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego organ właściwy
wierzyciela wzywa organ prowadzący postępowanie egzekucyjne do przesłania zaświadczenia
o bezskuteczności egzekucji zawierającego informację o stanie egzekucji, przyczynach
jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych
alimentów.
4.
Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany do przesłania zaświadczenia
w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania.
5.
Organ właściwy wierzyciela występuje z wnioskiem do organu właściwego dłużnika o podjęcie
działań wobec dłużnika alimentacyjnego w przypadku
1)
otrzymania wniosku, o którym mowa w ust. 1;
2)
przyznania osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
6.
Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany do informowania organu właściwego
dłużnika oraz organu właściwego wierzyciela o stanie egzekucji i przyczynach jej bezskuteczności
każdorazowo na wniosek tych organów, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania,
a także każdorazowo w przypadku zaistnienia okoliczności mających wpływ na prawo do
świadczenia lub na podejmowane działania wobec dłużników alimentacyjnych, w terminie
14 dni od dnia powzięcia informacji o zaistnieniu tych okoliczności.
7.
Organ właściwy dłużnika oraz organ właściwy wierzyciela przekazują organowi prowadzącemu
postępowanie egzekucyjne wszelkie posiadane informacje istotne dla skuteczności egzekucji.
8.
Organ właściwy dłużnika oraz organ właściwy wierzyciela informują sąd o bezczynności
lub wszelkich przejawach opieszałości komornika sądowego prowadzącego postępowanie
egzekucyjne przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu.
1.
Po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5, organ właściwy dłużnika przeprowadza
wywiad alimentacyjny, w celu ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej
dłużnika alimentacyjnego, a także jego stanu zdrowia oraz przyczyn niełożenia na utrzymanie
osoby uprawnionej, oraz odbiera od niego oświadczenie majątkowe.
2.
Dłużnik alimentacyjny składa oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pod rygorem odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych zeznań, o czym należy składającego pouczyć przed złożeniem
oświadczenia.
3.
Do przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz odebrania oświadczenia majątkowego
są uprawnieni upoważnieni pracownicy organu właściwego dłużnika.
4.
Organ właściwy dłużnika może wystąpić do kierownika ośrodka pomocy społecznej o udzielenie
informacji, o których mowa w ust. 1, dotyczących dłużnika alimentacyjnego, jeżeli
w posiadaniu kierownika ośrodka znajduje się rodzinny wywiad środowiskowy dotyczący
tego dłużnika, przeprowadzony na podstawie przepisów o pomocy społecznej, nie wcześniej
niż trzy miesiące od dnia wystąpienia o udzielenie informacji.
5.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
wzór kwestionariusza wywiadu alimentacyjnego przeprowadzanego u dłużnika alimentacyjnego,
a także wzór oświadczenia majątkowego dłużnika alimentacyjnego, uwzględniając potrzebę
podjęcia przez organ właściwy dłużnika określonych w ustawie działań zmierzających
do poprawy egzekucji alimentów.
1.
Organ właściwy dłużnika przekazuje komornikowi sądowemu informacje mające wpływ na
skuteczność prowadzonej egzekucji, w szczególności zawarte w wywiadzie alimentacyjnym
oraz oświadczeniu majątkowym dłużnika alimentacyjnego.
2.
W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny nie może wywiązać się ze swych zobowiązań z
powodu braku zatrudnienia, organ właściwy dłużnika
1)
zobowiązuje dłużnika alimentacyjnego do zarejestrowania się jako bezrobotny albo jako
poszukujący pracy w przypadku braku możliwości zarejestrowania się jako bezrobotny;
2)
zwraca się do starosty o podjęcie działań zmierzających do aktywizacji zawodowej dłużnika
alimentacyjnego;
3)
w razie braku możliwości aktywizacji zawodowej występuje z wnioskiem do starosty o
skierowanie dłużnika alimentacyjnego do robót publicznych lub prac organizowanych
na zasadach robót publicznych, określonych w przepisach o promocji zatrudnienia i
instytucjach rynku pracy.
3.
W przypadku uniemożliwienia przez dłużnika alimentacyjnego przeprowadzenia wywiadu
alimentacyjnego, odmowy złożenia oświadczenia majątkowego oraz odmowy podjęcia prac,
o których mowa w ust. 2, uchylania się od nich lub odmowy zarejestrowania się jako
bezrobotny, odmowy zarejestrowania się jako poszukujący pracy w przypadku braku możliwości
zarejestrowania się jako bezrobotny, organ właściwy dłużnika
1)
składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
(Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.;
2)
kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego.
4.
W przypadku braku możliwości aktywizacji dłużnika alimentacyjnego lub braku możliwości
skierowania dłużnika do prac organizowanych na zasadach robót publicznych starosta
zobowiązany jest do informowania o tym organu właściwego dłużnika.
5.
Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu
prawa jazdy.
6.
Zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika, gdy
dłużnik umożliwi przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, złoży oświadczenie majątkowe,
podejmie pracę, zarejestruje się jako bezrobotny albo, w przypadku odmowy zarejestrowania
jako bezrobotnego, zarejestruje się jako poszukujący pracy.
Organ właściwy dłużnika informuje organ właściwy wierzyciela oraz komornika sądowego
o podjętych działaniach wobec dłużnika alimentacyjnego oraz o ich efektach.
1.
W sprawach o roszczenia alimentacyjne organ właściwy wierzyciela albo organ właściwy
dłużnika mogą wytaczać powództwa na rzecz obywateli.
2.
W postępowaniu przed sądem prowadzonym z powództwa organu właściwego wierzyciela lub
organu właściwego dłużnika stosuje się do tych organów odpowiednio przepisy o udziale
prokuratora w postępowaniu cywilnym.
Sąd przesyła organowi właściwemu wierzyciela i organowi właściwemu dłużnika orzeczenia
wydane na podstawie art. 132 i 138 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
(Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm. w sprawach, w których osoba uprawniona otrzymuje świadczenie z funduszu alimentacyjnego,
w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.
1.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia
przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej
do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym
stopniu niepełnosprawności - bezterminowo.
2.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu
na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł.
3.
W przypadku utraty dochodu prawo do świadczenia z funduszu ustala się na wniosek osoby
uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego na podstawie dochodu rodziny pomniejszonego
o utracony dochód.
4.
W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub osobę uprawnioną pozostającą
pod opieką opiekuna prawnego prawo do świadczeń z funduszu ustala się na podstawie
dochodu rodziny lub osoby uprawnionej powiększonego o uzyskany dochód.
5.
W przypadku gdy z dochodu rodziny jest ponoszona opłata za pobyt w instytucji zapewniającej
całodobowe utrzymanie członka rodziny, od dochodu rodziny odejmuje się tę opłatę.
Ustalając dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie uwzględnia się członka rodziny
przebywającego w tej instytucji.
6.
W przypadku gdy członek rodziny przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie
i nie ponosi opłaty za pobyt, ustalając dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, nie
uwzględnia się osoby przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.
7.
W przypadku gdy rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z
1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego
corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie
art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym
(Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969, z późn. zm..
8.
Ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa
stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę,
z wyjątkiem
1)
oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów
o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu
rodziny gospodarstwa rolnego;
2)
gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną;
3)
gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej
w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji
Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej.
9.
Ustalając dochód rodziny uzyskany przez dzierżawcę gospodarstwa rolnego oddanego w
dzierżawę na zasadach, o których mowa w ust. 8, dochód uzyskany z gospodarstwa rolnego
pomniejsza się o zapłacony czynsz z tytułu dzierżawy.
10.
Ustalając dochód rodziny uzyskany z wydzierżawionego od Agencji Nieruchomości Rolnych
gospodarstwa rolnego, dochód z gospodarstwa rolnego pomniejsza się o zapłacony czynsz
z tytułu dzierżawy.
11.
W przypadku gdy rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego oraz uzyskuje pozarolnicze
dochody, dochody te sumuje się.
12.
W przypadku gdy prawo do świadczeń ustala się osobie uprawnionej pozostającej pod
opieką opiekuna prawnego, ustalając dochód, uwzględnia się tylko dochód osoby uprawnionej.
1.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych
alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł.
2.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie przysługują, jeżeli osoba uprawniona
1)
została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie
zastępczej;
2)
jest pełnoletnia i posiada własne dziecko;
3)
zawarta związek małżeński.
3.
Przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dochodu rodziny nie
wlicza się kwot otrzymanych świadczeń z tego funduszu.
4.
W przypadku gdy ośrodek pomocy społecznej przekazał organowi właściwemu wierzyciela
informacje, że osoba uprawniona bądź jej przedstawiciel ustawowy marnotrawią wypłacane
świadczenia z funduszu alimentacyjnego, organ właściwy wierzyciela może przekazywać
należne osobie świadczenia w całości lub w części w formie rzeczowej.
Przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego i ich wysokości
1)
w razie ustalenia łącznej kwoty alimentów dla kilku osób uprawnionych za kwotę alimentów
przysługujących jednej osobie uważa się część łącznej kwoty proporcjonalną do liczby
osób, dla których ustalono alimenty;
2)
w razie ustalenia alimentów więcej niż jednym tytułem wykonawczym od rodziców dziecka
za kwotę alimentów przysługujących jednej osobie uważa się kwotę alimentów przysługujących
na podstawie wszystkich tytułów wykonawczych.
1.
Postępowania w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego prowadzi organ właściwy
wierzyciela.
2.
Do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu świadczeń z funduszu alimentacyjnego
rada gminy nie może upoważnić ośrodka pomocy społecznej.
3.
Samorząd województwa realizuje zadania w zakresie świadczeń z funduszu alimentacyjnego
jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Do zadań tych należy
1)
pełnienie funkcji instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej
w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się
osób w granicach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego;
2)
wydawanie decyzji w sprawach świadczeń z funduszu alimentacyjnego realizowanych w
związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego.
4.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznane decyzją wydaną przez marszałka województwa
wypłaca organ właściwy.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego jest władzą właściwą oraz instytucją
łącznikową w zakresie świadczeń z funduszu alimentacyjnego w związku z udziałem Rzeczypospolitej
Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może podwyższać wysokość kwot, o których
mowa w art. 9 ust. 2 oraz art. 10 ust. 1, kierując się wysokością wyegzekwowanych
świadczeń alimentacyjnych.
1.
Ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich wypłata następują
odpowiednio na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego.
2.
Wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania
osoby uprawnionej.
3.
Wniosek powinien zawierać
1)
dane dotyczące członków rodziny, w tym: imię, nazwisko, datę urodzenia, numer PESEL,
numer NIP, a w razie gdy nie nadano tych numerów lub jednego z nich - serię i numer
dowodu osobistego lub paszportu;
2)
oświadczenie wnioskodawcy o przekazaniu organowi egzekucyjnemu wszelkich znanych mu
informacji niezbędnych do prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi
alimentacyjnemu;
3)
oświadczenie wnioskodawcy o miejscu zamieszkania, wieku, zatrudnieniu i sytuacji ekonomicznej
osób zobowiązanych względem osoby uprawnionej do alimentacji.
4.
Do wniosku należy dołączyć odpowiednio
1)
zaświadczenia o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
fizycznych na zasadach ogólnych każdego członka rodziny, wydane przez naczelnika właściwego
urzędu skarbowego, zawierające informacje o
a)
wysokości dochodu,
b)
wysokości składek na ubezpieczenia społeczne odliczonych od dochodu,
c)
wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne odliczonych od podatku,
d)
wysokości należnego podatku;
2)
zaświadczenia lub oświadczenia dokumentujące wysokość innych dochodów;
3)
inne zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia,
w tym
a)
dokument stwierdzający wiek osoby uprawnionej,
b)
zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne stwierdzające bezskuteczność
egzekucji,
c)
orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności,
d)
odpis prawomocnego orzeczenia sądu zasądzającego alimenty, odpis protokołu zawierającego
treść ugody sądowej lub ugody zawartej przed mediatorem,
e)
orzeczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dla osoby uprawnionej,
f)
zaświadczenie o uczęszczaniu osoby uprawnionej do szkoły lub szkoły wyższej,
g)
informacje właściwego sądu lub właściwej instytucji o podjęciu przez osobę uprawnioną
czynności związanych z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą albo o niepodjęciu
tych czynności w szczególności w związku z
-
brakiem podstawy prawnej do ich podjęcia lub
-
brakiem możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika
alimentacyjnego za granicą.
5.
W przypadku złożenia wniosku bez zaświadczenia, o którym mowa w ust. 4 pkt 3 lit.
b, organ właściwy wierzyciela występuje do organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne
z wezwaniem o przesłanie zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji.
6.
Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest zobowiązany do przesłania zaświadczenia
o bezskutecznej egzekucji w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania.
7.
Osoba składająca wniosek o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego składa
oświadczenie, o którym mowa w ust. 3 pkt 2 i 3 oraz ust. 4 pkt 2, pod rygorem odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych zeznań, o czym należy składającego pouczyć przed złożeniem
oświadczenia.
8.
Urzędy administracji publicznej do realizacji zadań w zakresie świadczeń używają oprogramowania,
które jest zgodne z wymaganiami określonymi przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia
społecznego w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, i z jego zastosowaniem sporządzają
sprawozdawczość, którą przekazują wojewodzie.
9.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia
1)
sposób i tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego
i wstrzymywania jego wypłaty;
2)
sposób ustalania dochodu uprawniającego do świadczenia z funduszu alimentacyjnego;
3)
wzory
a)
wniosku o ustalenie prawa do świadczenia,
b)
zaświadczenia z urzędu skarbowego, o którym mowa w ust. 4 pkt 1,
c)
oświadczeń o dochodach rodziny, w tym oświadczeń osób rozliczających się na podstawie
przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych
przez osoby fizyczne, oraz innych oświadczeń i dowodów niezbędnych do ustalenia prawa
do świadczenia,
d)
zaświadczenia organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne o bezskuteczności egzekucji
zawierającego informację o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz
o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych świadczeń alimentacyjnych
- kierując się koniecznością zapewnienia właściwej dokumentacji niezbędnej do sprawnej
realizacji świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
10.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw informatyzacji, określi, w drodze rozporządzenia
1)
opis systemów teleinformatycznych stosowanych w urzędach administracji publicznej
realizujących zadania w zakresie świadczeń, zawierający strukturę systemu, wymaganą
minimalną funkcjonalność systemu oraz zakres komunikacji między elementami struktury
systemu, w tym zestawienie struktur dokumentów elektronicznych, formatów danych oraz
protokołów komunikacyjnych i szyfrujących, o których mowa w art. 13 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności
podmiotów realizujących zadania publiczne
(Dz. U. Nr 64, poz. 565 oraz z 2006 r. Nr 12, poz. 65 i Nr 73, poz. 501);
2)
wymagania standaryzujące w zakresie bezpieczeństwa, wydajności i rozwoju systemu;
3)
sposób postępowania w zakresie stwierdzania zgodności oprogramowania z opisem systemu
- mając na uwadze zapewnienie spójności systemów teleinformatycznych stosowanych w
urzędach administracji publicznej do realizacji zadań w zakresie świadczeń, w szczególności
w zakresie jednorodności zakresu i rodzaju danych, która umożliwi ich scalanie w zbiór
centralny, a także zachowanie zgodności z minimalnymi wymogami i sposobem stwierdzania
zgodności oprogramowania, określonymi na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących
zadania publiczne. Systemy teleinformatyczne nie mają zastosowania do działalności naczelnika urzędu
skarbowego wynikającej z przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm..
1.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego tworzy centralny rejestr dłużników
alimentacyjnych obejmujący dane dotyczące dłużników alimentacyjnych, wartości udzielonych
świadczeń, gromadzone na podstawie ustawy przez organy właściwe podczas realizacji
zadań w zakresie podejmowanych działań wobec dłużników alimentacyjnych oraz postępowania
w sprawach wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, oraz może przetwarzać te
dane na zasadach określonych w przepisach o ochronie danych osobowych.
2.
Organy właściwe przekazują dane do centralnego rejestru dłużników alimentacyjnych,
wykorzystując oprogramowanie, o którym mowa w art. 15 ust. 10.
3.
Umieszczone w centralnym rejestrze dłużników alimentacyjnych dane osobowe dłużników
funduszu alimentacyjnego udostępnia się organowi właściwemu dłużnika, organowi właściwemu
wierzyciela, właściwemu komornikowi sądowemu lub administracyjnemu organowi egzekucyjnemu,
a także prokuratorowi na ich żądanie.
4.
Organ właściwy dłużnika, organ właściwy wierzyciela, właściwy komornik sądowy lub
administracyjny organ egzekucyjny oraz prokurator mogą wykorzystywać informacje uzyskane
z centralnego rejestru dłużników alimentacyjnych wyłącznie w celu wzmożenia odpowiedzialności
osób zobowiązanych do alimentacji.
5.
Wykreślenie z centralnego rejestru dłużników alimentacyjnych dłużników alimentacyjnych
następuje po przekazaniu przez organ właściwy wierzyciela informacji o zaspokojeniu
przez dłużnika należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego
osobie uprawnionej lub o umorzeniu tych należności.
6.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
zakres danych jakie winny być gromadzone w centralnym rejestrze dłużników alimentacyjnych,
zachowując zasadę adekwatności przetwarzanych danych do celu, o którym mowa w ust.
4.
1.
W przypadku gdy członek rodziny osoby uprawnionej do świadczeń z funduszu alimentacyjnego
przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie
przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy wierzyciela
przekazuje wniosek wraz z dokumentami do marszałka województwa.
2.
W przypadku wyjazdu członka rodziny do państwa, o którym mowa w ust. 1, po wydaniu
przez organ właściwy wierzyciela decyzji przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego,
organ właściwy wierzyciela występuje do marszałka województwa o ustalenie, czy w sprawie
mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
3.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, marszałek województwa ustala, czy w przekazanej
sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
4.
W przypadku gdy marszałek województwa w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali,
że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje
decyzję zgodnie z art. 12.
5.
W przypadku gdy marszałek województwa w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali,
że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ
właściwy wierzyciela uchyla decyzję przyznającą świadczenia z funduszu alimentacyjnego
od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń w innym państwie w związku
ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
6.
W przypadku, o którym mowa w ust. 5, marszałek województwa wydaje decyzję w sprawie
świadczeń z funduszu alimentacyjnego zgodnie z art. 12 od dnia, w którym osoba stała
się uprawniona do świadczeń w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o
koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
7.
W przypadku gdy marszałek województwa ustali, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy
o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego
1)
przekazuje sprawę organowi właściwemu wierzyciela w celu ustalenia prawa do świadczeń
z funduszu alimentacyjnego - w przypadku, o którym mowa w ust. 1;
2)
informuje o tym fakcie organ właściwy wierzyciela - w przypadku, o którym mowa w ust.
2.
8.
Organ właściwy wierzyciela w przypadku, o którym mowa w ust. 7 pkt 1, ustala prawo
do świadczeń z funduszu alimentacyjnego od miesiąca złożenia wniosku, o którym mowa
w ust. 1.
9.
Nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego w sprawach, w których mają
zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, podlegają
dochodzeniu przez marszałka województwa. Przepis art. 23 stosuje się odpowiednio.
10.
W przypadku potrącenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego
ze świadczeń wypłacanych zgodnie z przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia
społecznego przez państwo wymienione w ust. 1 marszałek województwa umarza w całości
lub w części kwotę nienależnie pobranych świadczeń.
1.
Prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy począwszy
od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela, nie wcześniej
niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu.
2.
Jeżeli osoba uprawniona po ukończeniu nauki w szkole została w tym samym roku kalendarzowym
przyjęta do szkoły wyższej, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują również
za wrzesień.
1.
W przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania lub utraty dochodu
albo innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego
osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy, którzy złożyli wniosek o przyznanie
świadczenia z funduszu są obowiązani do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego
świadczenia.
2.
Osoby otrzymujące świadczenia z funduszu alimentacyjnego, instytucje publiczne i organizacje
pozarządowe są obowiązane do udzielania, na żądanie organu właściwego wierzyciela,
wyjaśnień oraz informacji co do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń
z funduszu alimentacyjnego.
1.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłaca się w okresach miesięcznych.
2.
Decyzje w sprawach świadczeń z funduszu alimentacyjnego są natychmiast wykonalne,
z wyjątkiem decyzji w sprawach dotyczących nienależnie pobranych świadczeń.
3.
Wnioski o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na nowy okres świadczeniowy
są przyjmowane od dnia 1 sierpnia.
4.
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego na nowy
okres świadczeniowy złoży wniosek wraz z dokumentami do dnia 31 sierpnia, ustalenie
prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz wypłata świadczeń przysługujących
za miesiąc październik następuje do dnia 31 października.
5.
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia na nowy okres świadczeniowy złoży
wniosek wraz z dokumentami w okresie od dnia 1 września do dnia 31 października, ustalenie
prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz wypłata świadczeń przysługujących
za miesiąc październik następuje do dnia 30 listopada.
1.
Wypłatę świadczeń z funduszu alimentacyjnego wstrzymuje się, jeżeli osoba uprawniona
albo jej przedstawiciel ustawowy, którzy złożyli wniosek o przyznanie świadczeń z
funduszu alimentacyjnego
1)
odmówili udzielenia lub nie udzielili, w wyznaczonym terminie, wyjaśnień co do okoliczności
mających wpływ na prawo do świadczeń;
2)
odmówili udzielenia organowi prowadzącemu postępowanie egzekucyjne informacji mających
wpływ na skuteczność egzekucji lub udzielili informacji nieprawdziwych;
3)
nie podejmują świadczeń przez trzy kolejne miesiące kalendarzowe.
2.
W przypadku udzielenia wyjaśnień świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłaca się
od miesiąca, w którym wpłynęły wyjaśnienia, do końca okresu świadczeniowego, o ile
osoba uprawniona nadal spełnia warunki do ich otrzymywania.
3.
W przypadku zgłoszenia się osoby uprawnionej po upływie trzech miesięcy świadczenia
z funduszu alimentacyjnego wypłaca się jej za cały okres wstrzymania, o ile osoba
uprawniona nadal spełnia warunki do ich otrzymywania.
4.
Jeżeli wznowienie wypłaty wstrzymanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie nastąpi
do końca okresu świadczeniowego, prawo do świadczeń wygasa.
1.
Organ właściwy dłużnika i organ właściwy wierzyciela mogą gromadzić i przetwarzać,
w zakresie określonym w ustawie, dane osobowe osób, o których mowa w art. 15 ust.
1, członków ich rodzin oraz dłużników alimentacyjnych i członków ich rodzin.
2.
Pracodawcy, właściwe jednostki organizacyjne podległe i nadzorowane przez Ministra
Obrony Narodowej, właściwe jednostki podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych,
Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefowi Agencji Wywiadu, Szefowi Centralnego
Biura Antykorupcyjnego, Ministrowi Sprawiedliwości, podmioty wypłacające uposażenie
osobom w stanie spoczynku lub uposażenie rodzinne, jednostki, które zawarły umowę
agencyjną lub umowę zlecenia albo umowę o świadczenie usług, rolnicze spółdzielnie
produkcyjne, właściwe organy finansowe, organy emerytalne lub rentowe, Zakład Ubezpieczeń
Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz urzędy administracji rządowej
i samorządowej są obowiązani wydawać zaświadczenia niezbędne do ustalenia prawa do
świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wydawanie zaświadczeń jest wolne od opłat.
1.
Osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z
ustawowymi odsetkami.
2.
Należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń ulegają przedawnieniu z upływem
3 lat, licząc od dnia, w którym decyzja ustalająca te należności stała się ostateczna.
3.
Bieg przedawnienia przerywa: odroczenie terminu płatności należności, rozłożenie spłaty
należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, jeżeli
o czynności tej osoba obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń została
powiadomiona.
4.
Nie wydaje się decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń, jeżeli od terminu
ich pobrania upłynęło więcej niż 10 lat.
5.
Kwoty nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami ustalone ostateczną decyzją
podlegają potrąceniu z bieżąco wypłacanych świadczeń z funduszu.
6.
Nienależnie pobrane świadczenia wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie przepisów
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
7.
Odsetki naliczane są od miesiąca następującego po miesiącu, w którym osoba przestała
być uprawniona do świadczeń, do dnia spłaty.
8.
Organ właściwy wierzyciela, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń,
może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości lub
w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie
uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.
1.
Organ właściwy wierzyciela oraz organ właściwy w sprawie wydania decyzji może bez
zgody osoby uprawnionej albo jej przedstawiciela ustawowego zmienić lub uchylić ostateczną
decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń z funduszu
alimentacyjnego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca
wpływ na prawo do świadczeń, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w
innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia
społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenia.
2.
Zmiana decyzji na korzyść osoby uprawnionej nie wymaga jej zgody.
W sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany udzielać organowi właściwemu
wierzyciela informacji mających wpływ na wypłatę świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
1.
Dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności
w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie
z ustawowymi odsetkami.
2.
Organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu
decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną
w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez
osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
3.
Należności podlegają ściągnięciu w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy.
4.
20% kwot należności stanowi dochód własny gminy wierzyciela, 20% kwoty stanowi dochód
własny gminy dłużnika, a pozostałe 60% tej kwoty oraz odsetki stanowią dochód budżetu
państwa.
5.
W przypadku gdy organ właściwy wierzyciela nie jest jednocześnie organem właściwym
dłużnika, przekazuje organowi właściwemu dłużnika 20% kwoty, o której mowa w ust.
1.
6.
Uzyskane przez organ właściwy dłużnika oraz organ właściwy wierzyciela dochody, o
których mowa w ust. 4, przeznacza się w szczególności na pokrycie kosztów podejmowania
działań wobec dłużników alimentacyjnych.
7.
Organ właściwy wierzyciela przekazuje dłużnikowi alimentacyjnemu oraz organowi właściwemu
dłużnika
1)
decyzję przyznającą osobie uprawnionej świadczenie z funduszu alimentacyjnego;
2)
decyzję w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych
przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego;
3)
informację o wysokości zobowiązań dłużnika alimentacyjnego wobec Skarbu Państwa z
tytułu
a)
wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego na podstawie ustawy,
b)
wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz
zaliczce alimentacyjnej
(Dz. U. Nr 86, poz. 732 i Nr 164, poz. 1366) zaliczek alimentacyjnych,
c)
wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym
(Dz. U. z 1991 r. Nr 45, poz. 200, z późn. zm. świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
8.
Organ właściwy wierzyciela przekazuje komornikowi sądowemu prowadzącemu postępowanie
egzekucyjne decyzję przyznającą osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego.
9.
W okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego
komornik sądowy przekazuje wyegzekwowane od dłużnika kwoty zaliczone na poczet alimentów
organowi właściwemu wierzyciela do wysokości wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego
wraz z odsetkami.
10.
Przekazanie, o którym mowa w ust. 9, następuje na podstawie decyzji przyznającej świadczenia
z funduszu alimentacyjnego.
1.
W okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego,
z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego organ prowadzący postępowanie
egzekucyjne zaspokaja w następującej kolejności
1)
należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej
na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia,
2)
należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej
na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz
zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia,
3)
należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia,
4)
należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych
wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym - do ich całkowitego zaspokojenia - po należnościach określonych odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w
administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
(Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm., a przed należnościami określonymi odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 2-6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 2-10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
2.
W przypadku gdy w okresie wypłaty świadczenia z funduszu alimentacyjnego należności
z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej nie zostaną
zaspokojone, po zaprzestaniu wypłaty świadczenia organ prowadzący postępowanie egzekucyjne
zaspokaja w następującej kolejności
1)
należności wierzyciela alimentacyjnego - do wysokości zasądzonych miesięcznie świadczeń,
2)
należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej
na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia,
3)
należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej
na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz
zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia,
4)
należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia,
5)
należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych
wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym - do ich całkowitego zaspokojenia
- po należnościach określonych odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w
administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, a przed należnościami określonymi odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 2-6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 2-10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
1.
Zmiany w wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego na skutek zmiany wysokości
zasądzonych alimentów dokonuje się po wpływie tytułu wykonawczego do komornika sądowego
prowadzącego postępowanie egzekucyjne od miesiąca, w którym nastąpiła zmiana wysokości
zasądzonych alimentów.
2.
W przypadku gdy osoba uprawniona otrzymała w okresie od dnia zmiany wysokości zasądzonych
alimentów do dnia wpływu tytułu wykonawczego do komornika sądowego świadczenia z funduszu
alimentacyjnego w wysokości wyższej niż zasądzone alimenty za ten okres, jest obowiązana
do ich zwrotu. Przepisy art. 23 stosuje się odpowiednio.
3.
W przypadku gdy sąd zwolnił osobę z obowiązku alimentacyjnego, a osoba uprawniona
w okresie, o którym mowa w ust. 2, pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego
za ten okres, nie jest obowiązana do ich zwrotu.
4.
W przypadku podniesienia wysokości zasądzonych alimentów dokonuje się wyrównania za
okres, o którym mowa w ust. 2.
1.
Organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt
1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości
1)
30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3
lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
2)
50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5
lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
3)
100% jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7
lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.
2.
Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności
z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości
lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację
dochodową i rodzinną.
3.
Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej.
1.
Przyznawanie i wypłata świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz podejmowanie działań
wobec dłużników alimentacyjnych jest zadaniem zleconym gminie z zakresu administracji
rządowej.
2.
Podejmowane działania wobec dłużników alimentacyjnych, świadczenia z funduszu alimentacyjnego
i koszty ich obsługi są finansowane w formie dotacji celowej z budżetu państwa na
świadczenia rodzinne, o której mowa w art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
(Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 i Nr 222, poz. 1630 oraz z 2007 r. Nr 64, poz. 427 i Nr 109, poz. 747), oraz z dochodów własnych gminy, o których mowa w art. 27 ust. 4.
3.
Koszty obsługi wynoszą 3% otrzymanej dotacji na świadczenia z funduszu alimentacyjnego,
z zastrzeżeniem art. 27 ust. 4.
4.
Organy właściwe dłużnika oraz organ właściwy wierzyciela są zobowiązane do przedstawiania
ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego sprawozdań z realizacji
zadań przewidzianych w ustawie.
5.
Sprawozdanie powinno zawierać informacje na temat
1)
wydatków na świadczenia poniesione ze środków budżetu państwa;
2)
liczby wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego;
3)
osób korzystających ze świadczeń;
4)
dłużników alimentacyjnych;
5)
prowadzonych postępowań w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego;
6)
podejmowanych działań wobec dłużników alimentacyjnych;
7)
kosztów obsługi;
8)
prowadzonych postępowań egzekucyjnych.
6.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia
1)
tryb przekazywania środków finansowych na realizację zadań przewidzianych w ustawie,
2)
wzory i sposób sporządzania sprawozdań rzeczowo-finansowych, uwzględniając w szczególności
terminy i sposoby ich przedstawiania
- kierując się koniecznością zapewnienia sprawnej realizacji zadań.
7.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
wzór sprawozdania, o którym mowa w ust. 4 i 5 oraz określi zakres informacji dotyczących
osób, o których mowa w ust. 5 pkt 3 i 4.
W ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
(Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm. w art. 52 wprowadza się następujące zmiany
1)
po § 1 dodaje się § 1a w brzmieniu
„
§ 1a.
Ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej może żądać także wierzyciel jednego
z małżonków, jeżeli uprawdopodobni, że zaspokojenie wierzytelności stwierdzonej tytułem
wykonawczym wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków.
”
;
2)
po § 2 dodaje się § 3 w brzmieniu
„
§ 3.
Ustanowienie rozdzielności majątkowej przez sąd na żądanie jednego z małżonków nie
wyłącza zawarcia przez małżonków umowy majątkowej małżeńskiej. Jeżeli rozdzielność
majątkowa została ustanowiona na żądanie wierzyciela, małżonkowie mogą zawrzeć umowę
majątkową małżeńską po dokonaniu podziału majątku wspólnego lub po uzyskaniu przez
wierzyciela zabezpieczenia, albo zaspokojenia wierzytelności, lub po upływie trzech
lat od ustanowienia rozdzielności.
”
.
W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
(Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 833 § 6 otrzymuje brzmienie
„
§ 6.
Nie podlegają egzekucji świadczenia alimentacyjne, świadczenia pieniężne wypłacane
w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, świadczenia rodzinne, dodatki rodzinne,
pielęgnacyjne, porodowe i dla sierot zupełnych.
”
;
2)
w art. 845 po § 2 dodaje się § 2a w brzmieniu
„
§ 2a.
W przypadku egzekucji świadczeń alimentacyjnych komornik może zająć także ruchomości
będące we władaniu osoby zamieszkującej wspólnie z dłużnikiem bez zgody tej osoby,
chyba że przedstawi ona dowód, że ruchomości są jej własnością.
”
;
3)
w art. 1086 § 4 otrzymuje brzmienie
„
§ 4.
W razie powstania zaległości za okres dłuższy niż 6 miesięcy komornik z urzędu składa
wniosek do Krajowego Rejestru Sądowego o wpis dłużnika do rejestru dłużników niewypłacalnych.
Wniosek komornika nie podlega opłacie sądowej.
”
.
W ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
(Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm. w art. 10 § 4 otrzymuje brzmienie
„
§ 4.
Nie podlegają egzekucji świadczenia alimentacyjne, świadczenia pieniężne wypłacane
w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, świadczenia rodzinne, dodatki rodzinne,
pielęgnacyjne, porodowe i dla sierot zupełnych.
”
.
W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
(Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z późn. zm. w art. 21 w ust. 1 pkt 8 otrzymuje brzmienie
„
8)
świadczenia rodzinne wypłacone na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych,
dodatki rodzinne i pielęgnacyjne, świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności
egzekucji alimentów oraz zasiłki porodowe wypłacone na podstawie odrębnych przepisów,
”
.
W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
(Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm. art. 209 otrzymuje brzmienie
„
Art. 209.
§ 1.
Kto uporczywie uchyla się od wykonania ciążącego na nim z mocy ustawy lub orzeczenia
sądowego obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej
osoby i przez to naraża ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego, organu pomocy społecznej lub organu
podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego.
§ 3.
Jeżeli pokrzywdzonemu przyznano odpowiednie świadczenia rodzinne albo świadczenia
pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, ściganie odbywa
się z urzędu.
”
.
W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
(Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm. w art. 299 wprowadza się następujące zmiany
1)
w § 3 pkt 9 otrzymuje brzmienie
„
9)
wójtom, burmistrzom, prezydentom miast lub marszałkom województw w zakresie prowadzonych
postępowań o przyznanie świadczeń rodzinnych lub świadczeń pieniężnych wypłacanych
w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów;
”
;
2)
§ 4 otrzymuje brzmienie
„
§ 4.
Informacje o numerach rachunków bankowych posiadanych przez podatników mogą być udostępniane
1)
Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych i Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego;
2)
organom egzekucyjnym w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym;
3)
wójtom, burmistrzom, prezydentom miast lub marszałkom województw w zakresie prowadzonych
postępowań o przyznanie świadczeń rodzinnych lub świadczeń pieniężnych wypłacanych
w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów.
”
.
W ustawie z dnia 14 lutego 2003 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych
(Dz. U. Nr 50, poz. 424, z 2004 r. Nr 68, poz. 623 i Nr 116, poz. 1203 oraz z 2006 r. Nr 157, poz. 1119) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 2 w ust. 2 pkt 1 i 2 otrzymują brzmienie
„
1)
„konsumencie” - rozumie się przez to osobę fizyczną, która zawiera umowę z przedsiębiorcą
w celu bezpośrednio niezwiązanym z działalnością gospodarczą, członka wspólnoty mieszkaniowej
oraz członka spółdzielni mieszkaniowej posiadającego prawo do lokalu w rozumieniu
przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych
(Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116, z późn. zm. oraz dłużnika alimentacyjnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
(Dz. U. Nr 192, poz. 1378);
2)
„przedsiębiorcy” - rozumie się przez to przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
(Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 i Nr 180, poz. 1280), spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, wspólnotę mieszkaniową oraz spółdzielnię
mieszkaniową w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych jej członków, Wojskową
Agencję Mieszkaniową w zakresie administrowania nieruchomościami, a także organ właściwy
wierzyciela w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów;
”
;
2)
w art. 7 w ust. 1 po pkt 21 dodaje się pkt 22 w brzmieniu
„
22)
wójt, burmistrz lub prezydent miasta w zakresie określonym w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
”
.
W ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
(Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 i Nr 222, poz. 1630 oraz z 2007 r. Nr 64, poz. 427 i Nr 109, poz. 747) w art. 3 w pkt 1 w lit. c w tiret 26 średnik zastępuje się przecinkiem i dodaje się
tiret 27 w brzmieniu
„
-
świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów;
”
.
W ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
(Dz. U. Nr 99, poz. 1001, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 33 ust. 3 otrzymuje brzmienie
„
3.
Bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w
wyznaczonych terminach w celu potwierdzenia swojej gotowości do podjęcia pracy i uzyskania
informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia. W przypadku bezrobotnego będącego
dłużnikiem alimentacyjnym, w rozumieniu przepisów o pomocy osobom uprawnionym do alimentów,
wyznaczony termin nie może być dłuższy niż 10 dni.
”
;
2)
w art. 57
a)
ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie
„
1.
Starosta zwraca organizatorowi robót publicznych, który zatrudniał skierowanych bezrobotnych,
o których mowa w art. 49 pkt 2, 3 i 5, a także bezrobotnych będących dłużnikami alimentacyjnymi,
w rozumieniu przepisów o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, przez okres do 6
miesięcy, część kosztów poniesionych na wynagrodzenia, nagrody oraz składek na ubezpieczenia
społeczne bezrobotnych w wysokości uprzednio uzgodnionej, nieprzekraczającej jednak
kwoty ustalonej jako iloczyn liczby zatrudnionych w miesiącu w przeliczeniu na pełny
wymiar czasu pracy oraz 50% przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w ostatnim dniu
zatrudnienia każdego rozliczanego miesiąca i składek na ubezpieczenia społeczne od
refundowanego wynagrodzenia.
2.
Starosta może dokonywać, w zakresie i na zasadach określonych w ust. 1, zwrotu poniesionych
przez organizatora robót publicznych kosztów z tytułu zatrudnienia na okres do 12
miesięcy skierowanych bezrobotnych, o których mowa w art. 49 pkt 2, 3 i 5, a także
bezrobotnych będących dłużnikami alimentacyjnymi, w rozumieniu przepisów o pomocy
osobom uprawnionym do alimentów, w wysokości uprzednio uzgodnionej, nieprzekraczającej
jednak przeciętnego wynagrodzenia i składek na ubezpieczenia społeczne od refundowanego
wynagrodzenia za każdego bezrobotnego, jeżeli refundacja obejmuje koszty poniesione
za co drugi miesiąc ich zatrudnienia.
”
,
b)
ust. 4 otrzymuje brzmienie
„
4.
Bezrobotni, o których mowa w art. 49 pkt 1 i 2, a także bezrobotni będący dłużnikami
alimentacyjnymi w rozumieniu przepisów o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, mogą
zostać skierowani przez starostę, na zasadach dotyczących robót publicznych, do wykonywania
przez okres do 6 miesięcy pracy niezwiązane) z wyuczonym zawodem, w wymiarze nieprzekraczającym
połowy wymiaru czasu pracy, w instytucjach użyteczności publicznej oraz organizacjach
zajmujących się problematyką kultury, oświaty, sportu i turystyki, opieki zdrowotnej
lub pomocy społecznej.
”
.
Sprawy o zaliczki alimentacyjne, do których prawo powstało do dnia wejścia w życie
ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych.
1.
Osoba, która nienależnie pobrała zaliczki alimentacyjne, jest obowiązana do ich zwrotu.
2.
Sprawy o nienależnie pobrane zaliczki alimentacyjne podlegają rozpatrzeniu i dochodzeniu
na zasadach i w trybie określonych w dotychczasowych przepisach.
1.
Egzekucję należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych prowadzi się w
dalszym ciągu aż do ich zaspokojenia na podstawie dotychczasowych przepisów.
2.
Wniosek o umorzenie lub zawieszenie egzekucji wymaga zgody organu właściwego wierzyciela.
Ustalając prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy od
dnia 1 października 2008 r. do dnia 30 września 2009 r. i od dnia 1 października 2009 r.
do dnia 30 września 2010 r., do dochodu rodziny nie wlicza się otrzymanych w 2007 r.
i w 2008 r. zaliczek alimentacyjnych.
1.
Okres zasiłkowy rozpoczynający się w dniu 1 września 2007 r., na który ustala się
prawo do zaliczki alimentacyjnej, przedłuża się do dnia 30 września 2008 r.
2.
Zmiana decyzji następuje z urzędu i nie wymaga zgody strony.
1.
Organ właściwy wierzyciela z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy dokonuje rozliczenia
pomiędzy wypłaconą zaliczką alimentacyjną a wyegzekwowanymi przez komornika, za ten
okres, alimentami.
2.
Po dokonaniu rozliczenia, o którym mowa w ust. 1, w przypadku niedopłaty lub nadpłaty
wypłaconych świadczeń organ właściwy wierzyciela wypłaca zaliczkę alimentacyjną lub
żąda jej zwrotu. Przepisy o nienależnie pobranych świadczeniach stosuje się odpowiednio.
Traci moc ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz
zaliczce alimentacyjnej
(Dz. U. Nr 86, poz. 732 i Nr 164, poz. 1366), z wyjątkiem art. 17 ust. 5, który traci moc z dniem 1 grudnia 2008 r.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2008 r., z wyjątkiem
1)
art. 20 ust. 3-5, które wchodzą w życie z dniem 1 sierpnia 2008 r.;
2)
art. 32, który wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia;
3)
art. 45, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
§ 1.
Kto uporczywie uchyla się od wykonania ciążącego na nim z mocy ustawy lub orzeczenia
sądowego obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej
osoby i przez to naraża ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego, organu pomocy społecznej lub organu
podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego.
§ 3.
Jeżeli pokrzywdzonemu przyznano odpowiednie świadczenia rodzinne albo świadczenia
pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, ściganie odbywa
się z urzędu.