Ustawa z dnia 19 września 2007 r. o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

W ustawie z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób

represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

(Dz. U. Nr 34, poz. 149, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 1

a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Uznaje się za nieważne orzeczenia wydane przez polskie organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości

lub przez organy pozasądowe w okresie od rozpoczęcia ich działalności na ziemiach

polskich, począwszy od 1 stycznia 1944 r. do 31 grudnia 1989 r., jeżeli czyn zarzucony

lub przypisany był związany z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

albo orzeczenie wydano z powodu takiej działalności, jak również orzeczenia wydane

za opór przeciwko kolektywizacji wsi oraz obowiązkowym dostawom.

”

,

b)

uchyla się ust. 4;

2)

w art. 2

a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Nieważność orzeczenia stwierdza sąd okręgowy albo wojskowy sąd okręgowy, jeżeli zgodnie

z obowiązującymi przepisami w dniu wejścia w życie ustawy właściwy do rozpoznania

sprawy o czyn będący przedmiotem tego orzeczenia jest sąd wojskowy. Stwierdzenie nieważności

orzeczenia uznaje się za równoznaczne z uniewinnieniem.

”

,

b)

ust. 3 otrzymuje brzmienie

„

3.

Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej sądu według przepisu ust. 2, sprawę

rozpoznaje odpowiednio Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie lub Wojskowy Sąd Okręgowy

w Warszawie.

”

;

3)

art. 4 otrzymuje brzmienie

„

Art. 4.

Stwierdzeniu nieważności orzeczenia nie stoi na przeszkodzie wykonanie kary, zastosowanie

amnestii lub abolicji, zatarcie skazania, akt łaski, przedawnienie, zadośćuczynienie,

śmierć osoby represjonowanej, której orzeczenie dotyczy, zawieszenie postępowania

lub jego umorzenie z innych powodów niż te, o których mowa w art. 17 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania karnego.

”

;

4)

w art. 7 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Sąd pozostawia bez rozpoznania wniosek, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jeżeli oskarżonego

uniewinniono lub postępowanie umorzono z powodów, o których mowa w art. 17 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania karnego.

”

;

5)

w art. 8

a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Osobie, wobec której stwierdzono nieważność orzeczenia albo wydano decyzję o internowaniu

w związku z wprowadzeniem w dniu 13 grudnia 1981 r. w Polsce stanu wojennego, przysługuje

od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną

krzywdę wynikłe z wykonania orzeczenia albo decyzji. W razie śmierci tej osoby uprawnienie

to przechodzi na małżonka, dzieci i rodziców.

”

,

b)

po ust. 1 dodaje się ust. 1a-1d w brzmieniu

„

1a.

Odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikłe z

orzeczeń albo decyzji, o których mowa w ust. 1, nie mogą łącznie przekroczyć kwoty

25 000 zł.

1b.

Przepisu ust. 1a nie stosuje się w przypadku, gdy osoba ubiegająca się o odszkodowanie

lub zadośćuczynienie była represjonowana z powodu działalności mającej miejsce przed

dniem 31 grudnia 1956 r.

1c.

Przepisu ust. 1a nie stosuje się w przypadku w którym w wyniku wykonania orzeczeń

albo decyzji, o których mowa w ust. 1, osoba poszkodowana poniosła śmierć.

1d.

Osobie, o której mowa w ust. 1, przyznane może być odszkodowanie i zadośćuczynienie

wyłącznie w oparciu o jeden tytuł spośród wymienionych w ust. 1.

”

,

c)

ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Żądanie odszkodowania lub zadośćuczynienia należy zgłosić odpowiednio w sądzie okręgowym

lub wojskowym sądzie okręgowym, który wydał postanowienie o stwierdzeniu nieważności

orzeczenia, w terminie roku od daty jego uprawomocnienia się.

”

,

d)

ust. 2a otrzymuje brzmienie

„

2a.

Uprawnienia określone w ust. 1 przysługują również osobom, mieszkającym obecnie bądź

w chwili śmierci w Polsce, represjonowanym przez radzieckie organy ścigania i wymiaru

sprawiedliwości lub organy pozasądowe, działające na obecnym terytorium Polski w okresie

od dnia 1 lipca 1944 r. do dnia 31 grudnia 1956 r. oraz na terytorium Polski w granicach

ustalonych w Traktacie Ryskim, w okresie od dnia 1 stycznia 1944 r. do dnia 31 grudnia 1956 r., za działalność

na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego lub z powodu takiej działalności. Żądanie

odszkodowania i zadośćuczynienia należy zgłosić w sądzie okręgowym, w którego okręgu

zamieszkuje osoba składająca żądanie; sąd ten jest właściwy do rozpoznania sprawy.

Przepis art. 1 ust. 3 stosuje się odpowiednio, zaś przepisy art. 9-11 nie mają zastosowania.

”

,

e)

po ust. 2b dodaje się ust. 2c i 2d w brzmieniu

„

2c.

Żądanie odszkodowania i zadośćuczynienia za szkodę i krzywdę wynikłe z wykonania decyzji,

o której mowa w ust. 1, należy zgłosić w sądzie okręgowym, w którego okręgu zamieszkuje

osoba składająca żądanie, w terminie roku od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 19 września 2007 r. o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń

wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa

Polskiego

(Dz. U. Nr 191, poz. 1372).

2d.

Odpis żądania, o którym mowa w ust. 2, sąd doręcza prokuratorowi z urzędu.

”

,

f)

ust. 3 otrzymuje brzmienie

„

3.

W postępowaniu o odszkodowanie i zadośćuczynienie mają odpowiednie zastosowanie przepisy

rozdziału 58 Kodeksu postępowania karnego, z wyjątkiem art. 555.

”

,

g)

ust. 4 otrzymuje brzmienie

„

4.

Przepis ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli w wyniku rewizji nadzwyczajnej, kasacji

lub wznowienia postępowania prawomocnie zasądzono odszkodowanie, chyba że za jego

zastosowaniem przemawiają względy słuszności.

”

,

h)

po ust. 4 dodaje się ust. 5 w brzmieniu

„

5.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się do osób, których działalność, w okresie będącym podstawą

stwierdzenia nieważności orzeczenia albo uznania za nieważne decyzji określonej w

ust. 1, stanowiła zaprzeczenie działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

”

;

6)

w art. 11 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Przepisy art. 8-10 mają odpowiednie zastosowanie również wobec osób, co do których

zachodzą przestanki do stwierdzenia nieważności orzeczenia, jeżeli oskarżonego uniewinniono

lub postępowanie umorzono z powodów, o których mowa w art. 17 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania karnego, i nie zostało prawomocnie zasądzone odszkodowanie i zadośćuczynienie, a osoby te

były zatrzymane lub tymczasowo aresztowane. Roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie

nie przedawniają się.

”

.

1.

Decyzje o internowaniu wydane w związku z wprowadzeniem w dniu 13 grudnia 1981 r.

w Polsce stanu wojennego stają się nieważne z mocy prawa z dniem wejścia w życie niniejszej

ustawy.

2.

Przepisów art. 156-158 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Sprawy wszczęte na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób

represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, a niezakończone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, rozpatruje się na podstawie

przepisów dotychczasowych.

Stwierdzeniu nieważności orzeczenia nie stoi na przeszkodzie wykonanie kary, zastosowanie

amnestii lub abolicji, zatarcie skazania, akt łaski, przedawnienie, zadośćuczynienie,

śmierć osoby represjonowanej, której orzeczenie dotyczy, zawieszenie postępowania

lub jego umorzenie z innych powodów niż te, o których mowa w art. 17 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania karnego.

Wypłata odszkodowań i zadośćuczynień przyznanych na podstawie niniejszej ustawy może

nastąpić nie wcześniej niż 1 stycznia 2008 r.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.