Legislator Case Law & Legislation
DU_2006_563 PL

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

43 Articles / Provisions · Poland
Open official source Machine-readable Markdown (.md)

Table of Provisions (43)

Statutory Text (43 Articles)

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 1. 1. Rozporzàdzenie okreÊla sposoby i warunki

ochrony przeciwpo˝arowej budynków, innych obiektów

budowlanych i terenów, zwanych dalej „obiektami”.

2. Dopuszcza si´ stosowanie rozwiàzaƒ zamiennych w stosunku do wymienionych w § 15 i 20 oraz

w § 23 ust. 1 i 2, § 24 ust. 1, § 25 ust. 1 i § 34 ust. 1

w przypadkach szczególnie uzasadnionych lokalnymi

uwarunkowaniami, w uzgodnieniu z w∏aÊciwym miejscowo komendantem wojewódzkim Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej, wskazanych w ekspertyzie technicznej

rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeƒ przeciwpo˝arowych, je˝eli zapewnià one niepogorszenie warunków

ochrony przeciwpo˝arowej obiektu.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 2. 1. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o

1) materia∏ach niebezpiecznych po˝arowo — rozumie si´ przez to nast´pujàce materia∏y niebezpieczne

a) gazy palne,

b) ciecze palne o temperaturze zap∏onu poni˝ej

328,15 K (55°C),

c) materia∏y wytwarzajàce w zetkni´ciu z wodà gazy palne,

d) materia∏y zapalajàce si´ samorzutnie na powietrzu,

e) materia∏y wybuchowe i pirotechniczne,

f) materia∏y ulegajàce samorzutnemu rozk∏adowi

lub polimeryzacji,

g) materia∏y majàce sk∏onnoÊci do samozapalenia;

2) pasie przeciwpo˝arowym — rozumie si´ przez to

system drzewostanów ró˝nej szerokoÊci poddanych specjalnym zabiegom gospodarczym i porzàdkowym lub powierzchni wylesionych i oczyszczonych do warstwy mineralnej;

———————

1) Minister

Spraw Wewn´trznych i Administracji kieruje

dzia∏em administracji rzàdowej — sprawy wewn´trzne,

na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 paêdziernika 2005 r. w sprawie

szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Spraw Wewn´trznych i Administracji (Dz. U. Nr 220, poz. 1897).

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y

og∏oszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 52, poz. 452, z 2004 r.

Nr 96, poz. 959 oraz z 2005 r. Nr 100, poz. 835 i 836.

3) strefie po˝arowej sk∏adowiska — rozumie si´ przez

to powierzchni´ sk∏adowiska oddzielonà od budynków, innych obiektów budowlanych i sk∏adowisk, w sposób okreÊlony dla budynków magazynowych — wolnym pasem terenu o szerokoÊci nie

mniejszej ni˝ dopuszczalna lub Êcianà oddzielenia

przeciwpo˝arowego o wysokoÊci przekraczajàcej

poziom sk∏adowania co najmniej o 0,5 m i klasie

odpornoÊci ogniowej nie mniejszej ni˝ REI 120;

4) strefie zagro˝enia wybuchem — rozumie si´ przez

to przestrzeƒ, w której mo˝e wyst´powaç mieszanina wybuchowa substancji palnych z powietrzem

lub innymi gazami utleniajàcymi, o st´˝eniu zawartym mi´dzy dolnà i górnà granicà wybuchowoÊci;

5) technicznych Êrodkach zabezpieczenia przeciwpo˝arowego — rozumie si´ przez to urzàdzenia,

sprz´t, instalacje i rozwiàzania budowlane s∏u˝àce

zapobieganiu powstawania i rozprzestrzeniania

si´ po˝arów;

6) terenie przyleg∏ym — rozumie si´ przez to pas terenu wokó∏ obiektu, o szerokoÊci równej minimalnej dopuszczalnej odleg∏oÊci od innych obiektów

z uwagi na wymagania bezpieczeƒstwa po˝arowego okreÊlone w przepisach rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.

w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç budynki i ich usytuowanie (Dz. U.

Nr 75, poz. 690, z 2003 r. Nr 33, poz. 270 oraz

z 2004 r. Nr 109, poz. 1156), zwanych dalej „przepisami techniczno-budowlanymi”;

7) urzàdzeniach przeciwpo˝arowych — rozumie si´

przez to urzàdzenia (sta∏e lub pó∏sta∏e, uruchamiane r´cznie lub samoczynnie) s∏u˝àce do wykrywania i zwalczania po˝aru lub ograniczania jego skutków, a w szczególnoÊci: sta∏e i pó∏sta∏e urzàdzenia

gaÊnicze i zabezpieczajàce, urzàdzenia wchodzàce

w sk∏ad dêwi´kowego systemu ostrzegawczego

i systemu sygnalizacji po˝arowej, w tym urzàdzenia sygnalizacyjno-alarmowe, urzàdzenia odbiorcze alarmów po˝arowych i urzàdzenia odbiorcze

sygna∏ów uszkodzeniowych, instalacje oÊwietlenia ewakuacyjnego, hydranty i zawory hydrantowe, pompy w pompowniach przeciwpo˝arowych,

przeciwpo˝arowe klapy odcinajàce, urzàdzenia

oddymiajàce, urzàdzenia zabezpieczajàce przed

wybuchem, oraz drzwi i bramy przeciwpo˝arowe,

o ile sà wyposa˝one w systemy sterowania;

8) zabezpieczeniu przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych — rozumie si´ przez to zabezpieczenie

przed utrzymywaniem si´ na drogach ewakuacyjnych dymu w iloÊci, która ze wzgl´du na ograniczenie widocznoÊci lub toksycznoÊç uniemo˝liwi∏aby bezpiecznà ewakuacj´;

9) zagro˝eniu wybuchem — rozumie si´ przez to

mo˝liwoÊç tworzenia przez palne gazy, pary palnych cieczy, py∏y lub w∏ókna palnych cia∏ sta∏ych,

w ró˝nych warunkach, mieszanin z powietrzem,

które pod wp∏ywem czynnika inicjujàcego zap∏on

(iskra, ∏uk elektryczny lub przekroczenie temperatury samozap∏onu) wybuchajà, czyli ulegajà gwa∏townemu spalaniu po∏àczonemu ze wzrostem ciÊnienia;

10) zaworze hydrantowym — rozumie si´ przez to

r´czny zawór odcinajàcy umieszczony na instalacji

wodociàgowej przeciwpo˝arowej, wyposa˝ony

w nasad´ 52 umo˝liwiajàcà pod∏àczenie w´˝y po˝arniczych;

11) pompowni przeciwpo˝arowej — rozumie si´ przez

to pompowni´ zasilajàcà w wod´ instalacj´ lub

sieç wodociàgowà przeciwpo˝arowà.

2. Ilekroç w rozporzàdzeniu sà u˝yte okreÊlenia dotyczàce

1) budynków — nale˝y przez to rozumieç okreÊlenia

zawarte w § 3 pkt 4—6,

2) kategorii zagro˝enia ludzi — nale˝y przez to rozumieç okreÊlenia zawarte w § 209 ust. 2,

3) stref po˝arowych — nale˝y przez to rozumieç okreÊlenie zawarte w § 226 ust. 1 i 2,

4) kondygnacji — nale˝y przez to rozumieç okreÊlenia

zawarte w § 3 pkt 16—18,

5) grup wysokoÊci — nale˝y przez to rozumieç okreÊlenia zawarte w § 8

— rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury z dnia

12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç budynki i ich usytuowanie.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 3. 1. Urzàdzenia przeciwpo˝arowe w obiekcie powinny byç wykonane zgodnie z projektem uzgodnionym pod wzgl´dem ochrony przeciwpo˝arowej przez

rzeczoznawc´ do spraw zabezpieczeƒ przeciwpo˝arowych, a warunkiem dopuszczenia do ich u˝ytkowania

jest przeprowadzenie odpowiednich dla danego urzàdzenia prób i badaƒ, potwierdzajàcych prawid∏owoÊç

ich dzia∏ania.

2. Urzàdzenia przeciwpo˝arowe i gaÊnice powinny

byç poddawane przeglàdom technicznym i czynnoÊciom konserwacyjnym zgodnie z zasadami okreÊlonymi w Polskich Normach dotyczàcych urzàdzeƒ przeciwpo˝arowych i gaÊnic, w odnoÊnej dokumentacji

techniczno-ruchowej oraz instrukcjach obs∏ugi.

Poz. 563

Rozdzia∏ 2

CzynnoÊci zabronione i obowiàzki w zakresie

ochrony przeciwpo˝arowej

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 4. 1. W obiektach oraz na terenach przyleg∏ych

do nich jest zabronione wykonywanie czynnoÊci, które mogà spowodowaç po˝ar, jego rozprzestrzenianie

si´, utrudnienie prowadzenia dzia∏ania ratowniczego

lub ewakuacji

1) u˝ywanie otwartego ognia, palenie tytoniu i stosowanie innych czynników mogàcych zainicjowaç

zap∏on wyst´pujàcych materia∏ów

a) w strefie zagro˝enia wybuchem, z wyjàtkiem

urzàdzeƒ przeznaczonych do tego celu, spe∏niajàcych wymagania rozporzàdzenia Ministra Gospodarki z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagaƒ dla urzàdzeƒ i systemów

ochronnych przeznaczonych do u˝ytku w przestrzeniach zagro˝onych wybuchem (Dz. U.

Nr 263, poz. 2203),

b) w miejscach wyst´powania materia∏ów niebezpiecznych po˝arowo,

c) w miejscach wyst´powania innych materia∏ów

palnych, okreÊlonych przez w∏aÊciciela lub zarzàdc´ i oznakowanych zgodnie z Polskimi Normami dotyczàcymi znaków bezpieczeƒstwa;

2) u˝ytkowanie instalacji, urzàdzeƒ i narz´dzi niesprawnych technicznie lub w sposób niezgodny

z przeznaczeniem albo warunkami okreÊlonymi

przez producenta bàdê niepoddawanych okresowym kontrolom, o zakresie i cz´stotliwoÊci wynikajàcej z przepisów prawa budowlanego, je˝eli

mo˝e si´ to przyczyniç do powstania po˝aru, wybuchu lub rozprzestrzenienia ognia;

3) gara˝owanie pojazdów silnikowych w obiektach

i pomieszczeniach nieprzeznaczonych do tego celu, je˝eli nie opró˝niono zbiornika paliwa pojazdu

i nie od∏àczono na sta∏e zasilania akumulatorowego pojazdu;

4) rozgrzewanie za pomocà otwartego ognia smo∏y

i innych materia∏ów w odleg∏oÊci mniejszej ni˝

5 m od obiektu, przyleg∏ego do niego sk∏adowiska

lub placu sk∏adowego z materia∏ami palnymi, przy

czym jest dopuszczalne wykonywanie tych czynnoÊci na dachach o konstrukcji i pokryciu niepalnym w budowanych obiektach, a w pozosta∏ych,

je˝eli zostanà zastosowane odpowiednie, przeznaczone do tego celu podgrzewacze;

3. Przeglàdy techniczne i czynnoÊci konserwacyjne,

o których mowa w ust. 2, powinny byç przeprowadzane w okresach i w sposób zgodny z instrukcjà ustalonà

przez producenta, nie rzadziej jednak ni˝ raz w roku.

5) rozpalanie ognisk lub wysypywanie goràcego popio∏u i ˝u˝la, w miejscu umo˝liwiajàcym zapalenie

si´ materia∏ów palnych albo sàsiednich obiektów

oraz w mniejszej odleg∏oÊci od tych obiektów ni˝

10 m;

4. W´˝e stanowiàce wyposa˝enie hydrantów wewn´trznych powinny byç raz na 5 lat poddawane próbie ciÊnieniowej na maksymalne ciÊnienie robocze,

zgodnie z Polskà Normà dotyczàcà konserwacji hydrantów wewn´trznych.

6) sk∏adowanie poza budynkami, w odleg∏oÊci mniejszej ni˝ 4 m od granicy dzia∏ki, materia∏ów palnych, w tym pozosta∏oÊci roÊlinnych, ga∏´zi i chrustu;

7) u˝ytkowanie elektrycznych urzàdzeƒ ogrzewczych

ustawionych bezpoÊrednio na pod∏o˝u palnym,

z wyjàtkiem urzàdzeƒ eksploatowanych zgodnie

z warunkami okreÊlonymi przez producenta;

Poz. 563

f) wy∏àczników i tablic rozdzielczych pràdu elektrycznego oraz kurków g∏ównych instalacji gazowej;

8) przechowywanie materia∏ów palnych oraz stosowanie elementów wystroju i wyposa˝enia wn´trz

z materia∏ów palnych w odleg∏oÊci mniejszej ni˝

0,5 m od

17) nape∏nianie gazem p∏ynnym butli na stacjach paliw, stacjach gazu p∏ynnego i w innych obiektach

nieprzeznaczonych do tego celu oraz nieumieszczenie na stacji na odmierzaczu gazu p∏ynnego informacji o nienape∏nianiu butli.

a) urzàdzeƒ i instalacji, których powierzchnie zewn´trzne mogà nagrzewaç si´ do temperatury

przekraczajàcej 373,15 K (100 °C),

2. W∏aÊciciele, zarzàdcy lub u˝ytkownicy budynków oraz placów sk∏adowych i wiat, z wyjàtkiem budynków mieszkalnych jednorodzinnych

b) linii kablowych o napi´ciu powy˝ej 1 kV, przewodów uziemiajàcych oraz przewodów odprowadzajàcych instalacji piorunochronnej oraz

czynnych rozdzielnic pràdu elektrycznego, przewodów elektrycznych si∏owych i gniazd wtykowych si∏owych o napi´ciu powy˝ej 400 V;

1) utrzymujà urzàdzenia przeciwpo˝arowe i gaÊnice

w stanie pe∏nej sprawnoÊci technicznej i funkcjonalnej;

9) stosowanie na os∏ony punktów Êwietlnych materia∏ów palnych, z wyjàtkiem materia∏ów trudno zapalnych i niezapalnych, je˝eli zostanà umieszczone w odleg∏oÊci co najmniej 0,05 m od ˝arówki;

10) instalowanie opraw oÊwietleniowych oraz osprz´tu instalacji elektrycznych, jak wy∏àczniki, prze∏àczniki, gniazda wtyczkowe, bezpoÊrednio na pod∏o˝u

palnym, je˝eli ich konstrukcja nie zabezpiecza pod∏o˝a przed zapaleniem;

11) sk∏adowanie materia∏ów palnych na drogach komunikacji ogólnej s∏u˝àcych ewakuacji lub

umieszczanie przedmiotów na tych drogach

w sposób zmniejszajàcy ich szerokoÊç albo wysokoÊç poni˝ej wymaganych wartoÊci;

12) sk∏adowanie materia∏ów palnych na nieu˝ytkowych poddaszach oraz na drogach komunikacji

ogólnej w piwnicach;

13) zamykanie drzwi ewakuacyjnych w sposób uniemo˝liwiajàcy ich natychmiastowe u˝ycie;

14) lokalizowanie elementów wystroju wn´trz, instalacji i urzàdzeƒ w sposób zmniejszajàcy wymiary

drogi ewakuacyjnej poni˝ej wartoÊci wymaganych

w przepisach techniczno-budowlanych;

15) wykorzystywanie drogi ewakuacyjnej z sali widowiskowej lub innej o podobnym przeznaczeniu,

w której nast´puje jednoczesna wymiana publicznoÊci (u˝ytkowników), jako miejsca oczekiwania

na wejÊcie do tej sali;

16) uniemo˝liwianie lub ograniczanie dost´pu do

2) wyposa˝ajà obiekty, zgodnie z wymaganiami przepisów techniczno-budowlanych, w przeciwpo˝arowe wy∏àczniki pràdu;

3) umieszczajà w widocznych miejscach instrukcje

post´powania na wypadek po˝aru wraz z wykazem telefonów alarmowych;

4) oznakowujà, znakami zgodnymi z Polskimi Normami dotyczàcymi znaków bezpieczeƒstwa

a) drogi ewakuacyjne (z wy∏àczeniem budynków

mieszkalnych) oraz pomieszczenia, w których

w myÊl przepisów techniczno-budowlanych wymagane sà co najmniej dwa wyjÊcia ewakuacyjne, w sposób zapewniajàcy dostarczenie informacji niezb´dnych do ewakuacji,

b) miejsca usytuowania urzàdzeƒ przeciwpo˝arowych i gaÊnic,

c) miejsca usytuowania elementów sterujàcych

urzàdzeniami przeciwpo˝arowymi,

d) miejsca usytuowania przeciwpo˝arowych wy∏àczników pràdu, kurków g∏ównych instalacji

gazowej oraz materia∏ów niebezpiecznych po˝arowo,

e) pomieszczenia, w których wyst´pujà materia∏y

niebezpieczne po˝arowo,

f) drabiny ewakuacyjne, r´kawy ratownicze, pojemniki z maskami ucieczkowymi, miejsca

zbiórki do ewakuacji, miejsca lokalizacji kluczy

do wyjÊç ewakuacyjnych,

g) dêwigi dla ekip ratowniczych (przeciwpo˝arowych),

h) przeciwpo˝arowe zbiorniki wodne.

c) êróde∏ wody do celów przeciwpo˝arowych,

3. Wokó∏ placów sk∏adowych, sk∏adowisk przy

obiektach oraz obiektach tymczasowych o konstrukcji

palnej powinien byç zachowany pas ochronny o szerokoÊci minimum 2 m i nawierzchni z materia∏ów niepalnych lub gruntowej oczyszczonej.

d) urzàdzeƒ uruchamiajàcych instalacje gaÊnicze

i sterujàcych takimi instalacjami oraz innymi instalacjami wp∏ywajàcymi na stan bezpieczeƒstwa po˝arowego obiektu,

4. Sk∏adowanie materia∏ów palnych pod Êcianami

obiektu zwiàzanych z jego funkcjà, z wyjàtkiem materia∏ów niebezpiecznych po˝arowo, jest dopuszczalne

pod warunkiem

e) wyjÊç ewakuacyjnych albo okien dla ekip ratowniczych,

1) nieprzekroczenia maksymalnej powierzchni strefy

po˝arowej, okreÊlonej dla tego obiektu;

a) gaÊnic i urzàdzeƒ przeciwpo˝arowych,

b) przeciwwybuchowych urzàdzeƒ odcià˝ajàcych,

2) zachowania dost´pu do obiektu na wypadek dzia∏aƒ ratowniczych;

3) nienaruszenia minimalnej odleg∏oÊci od obiektów

sàsiednich, wymaganej z uwagi na bezpieczeƒstwo po˝arowe.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 5. W∏aÊciciele lub zarzàdcy terenów utrzymujà

znajdujàce si´ na nich drogi po˝arowe w stanie umo˝liwiajàcym wykorzystanie tych dróg przez pojazdy jednostek ochrony przeciwpo˝arowej, zgodnie z warunkami okreÊlonymi w przepisach dotyczàcych przeciwpo˝arowego zaopatrzenia w wod´ oraz dróg po˝arowych.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 6. 1. W∏aÊciciele, zarzàdcy lub u˝ytkownicy

obiektów bàdê ich cz´Êci stanowiàcych odr´bne strefy

po˝arowe, przeznaczonych do wykonywania funkcji

u˝ytecznoÊci publicznej, zamieszkania zbiorowego,

produkcyjnych, magazynowych oraz inwentarskich,

opracowujà instrukcje bezpieczeƒstwa po˝arowego

zawierajàce

1) warunki ochrony przeciwpo˝arowej, wynikajàce

z przeznaczenia obiektu, sposobu u˝ytkowania, prowadzonego procesu technologicznego i jego warunków technicznych, w tym zagro˝enia wybuchem;

2) sposób poddawania przeglàdom technicznym

i czynnoÊciom konserwacyjnym stosowanych

w obiekcie urzàdzeƒ przeciwpo˝arowych i gaÊnic;

3) sposoby post´powania na wypadek po˝aru i innego zagro˝enia;

4) sposoby wykonywania prac niebezpiecznych pod

wzgl´dem po˝arowym, je˝eli takie prace sà przewidywane;

5) sposoby praktycznego sprawdzania organizacji

i warunków ewakuacji ludzi;

6) sposoby zaznajamiania u˝ytkowników obiektu

z treÊcià przedmiotowej instrukcji oraz z przepisami przeciwpo˝arowymi.

2. Dopuszcza si´, aby instrukcja, o której mowa

w ust. 1, stanowi∏a w obiektach produkcyjnych i magazynowych cz´Êç instrukcji technologiczno-ruchowej,

a w obiektach znajdujàcych si´ na terenach zamkni´tych, s∏u˝àcych obronnoÊci paƒstwa — cz´Êç planu

ochrony przeciwpo˝arowej i dzia∏aƒ ratowniczych.

3. Instrukcja bezpieczeƒstwa po˝arowego powinna

byç poddawana okresowej aktualizacji, co najmniej

raz na dwa lata, a tak˝e po takich zmianach sposobu

u˝ytkowania obiektu lub procesu technologicznego,

które wp∏ywajà na zmian´ warunków ochrony przeciwpo˝arowej.

4. Instrukcje bezpieczeƒstwa po˝arowego nie sà

wymagane dla obiektów lub ich cz´Êci, o których mowa w ust. 1, je˝eli nie wyst´puje w nich strefa zagro˝enia wybuchem, a ponadto

1) kubatura brutto budynku lub jego cz´Êci stanowiàcej odr´bnà stref´ po˝arowà nie przekracza

1 000 m3, z zastrze˝eniem pkt 2;

Poz. 563

2) kubatura brutto budynku inwentarskiego nie przekracza 1 500 m3;

3) powierzchnia strefy po˝arowej obiektu innego ni˝

budynek nie przekracza 1 000 m2.

Rozdzia∏ 3

Materia∏y niebezpieczne

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 7. 1. Przy u˝ywaniu lub przechowywaniu materia∏ów niebezpiecznych nale˝y

1) wszystkie czynnoÊci zwiàzane z wytwarzaniem,

przetwarzaniem, obróbkà, transportem lub sk∏adowaniem materia∏ów niebezpiecznych wykonywaç zgodnie z warunkami ochrony przeciwpo˝arowej okreÊlonymi w instrukcji bezpieczeƒstwa po˝arowego, o której mowa w § 6, lub wed∏ug wskazaƒ ich producenta;

2) utrzymywaç iloÊç materia∏u niebezpiecznego znajdujàcego si´ na stanowisku pracy nie wi´kszà ni˝

dobowe zapotrzebowanie lub dobowa produkcja,

je˝eli przepisy szczególne nie stanowià inaczej;

3) przechowywaç zapas materia∏ów niebezpiecznych

przekraczajàcy wielkoÊç okreÊlonà w pkt 2 w oddzielnym magazynie przystosowanym do takiego

celu;

4) przechowywaç materia∏y niebezpieczne w sposób

uniemo˝liwiajàcy powstanie po˝aru lub wybuchu

w nast´pstwie procesu sk∏adowania lub wskutek

wzajemnego oddzia∏ywania;

5) przechowywaç ciecze o temperaturze zap∏onu poni˝ej 328,15 K (55 °C) wy∏àcznie w pojemnikach,

urzàdzeniach i instalacjach przystosowanych do tego celu, wykonanych z materia∏ów co najmniej

trudno zapalnych, odprowadzajàcych ∏adunki elektrycznoÊci statycznej, wyposa˝onych w szczelne

zamkni´cia i zabezpieczonych przed st∏uczeniem.

2. Podczas przechowywania cieczy o temperaturze

zap∏onu poni˝ej 328,15 K (55 °C) w budynkach, w strefach po˝arowych zaliczonych do kategorii zagro˝enia

ludzi

1) w jednej strefie po˝arowej, zakwalifikowanej do

kategorii zagro˝enia ludzi innej ni˝ ZL IV oraz

o przeznaczeniu innym ni˝ handlowo-us∏ugowe,

jest dopuszczalne przechowywanie do 10 dm3 cieczy o temperaturze zap∏onu poni˝ej 294,15 K

(21 °C) oraz 50 dm3 cieczy o temperaturze zap∏onu

294,15÷328,15 K (21÷55 °C), a w mieszkaniach odpowiednio 5 i 20 dm3 cieczy;

2) w pomieszczeniach handlowo-us∏ugowych jest

dopuszczalne przechowywanie cieczy o temperaturze zap∏onu do 328,15 K (55 °C) w takiej iloÊci, ˝e

g´stoÊç obcià˝enia ogniowego stworzona przez te

ciecze nie przekroczy 500 MJ/m2;

3) w pomieszczeniach handlowo-us∏ugowych stanowiàcych odr´bnà stref´ po˝arowà jest dopuszczalne przechowywanie cieczy palnych w iloÊciach

wi´kszych ni˝ okreÊlone w pkt 2, pod warunkiem

spe∏niania przez te pomieszczenia wymagaƒ techniczno-budowlanych dotyczàcych stref po˝arowych produkcyjnych i magazynowych;

4) w pomieszczeniach handlowo-us∏ugowych ciecze

palne powinny byç przechowywane w szczelnych

naczyniach, zabezpieczonych przed st∏uczeniem,

a ich sprzeda˝ nale˝y prowadziç bez rozlewania.

3. Podczas przechowywania cieczy o temperaturze

zap∏onu poni˝ej 373,15 K (100 °C) w gara˝ach

1) ciecze te powinny byç przechowywane w naczyniach metalowych lub innych dopuszczonych do

tego celu, posiadajàcych szczelne zamkni´cia;

2) o powierzchni powy˝ej 100 m2 przechowywanie

Poz. 563

zgodnie z Polskimi Normami dotyczàcymi znaków bezpieczeƒstwa oraz barw rozpoznawczych i znakowania.

2. Butle z gazami palnymi nale˝y przechowywaç

w pomieszczeniach przeznaczonych wy∏àcznie do tego celu.

3. Dopuszcza si´ magazynowanie w jednym pomieszczeniu

1) butli z gazami palnymi oraz z gazami niepalnymi,

nietrujàcymi, z wyjàtkiem gazów utleniajàcych;

tych cieczy jest dopuszczalne jedynie wtedy, gdy

sà niezb´dne przy eksploatacji pojazdu i sà przechowywane w jednostkowych opakowaniach stosowanych w handlu detalicznym;

2) butli opró˝nionych z butlami nape∏nionymi gazem

palnym, pod warunkiem ich oddzielnego ustawienia.

3) nie jest dopuszczalne przelewanie paliwa oraz nape∏nianie nim zbiorników paliwa w pojazdach;

4. Butle z gazami palnymi — pe∏ne lub opró˝nione,

posiadajàce stopy nale˝y ustawiaç jednowarstwowo

w pozycji pionowej, segregujàc je wed∏ug zawartoÊci.

4) wolno stojàcych wykonanych z materia∏ów niepalnych o powierzchni do 100 m2 jest dopuszczalne

przechowywanie 200 dm3 cieczy o temperaturze

zap∏onu poni˝ej 328,15 K (55 °C);

5) o powierzchni do 100 m2 innych ni˝ wymienione

w pkt 4 jest dopuszczalne przechowywanie

20 dm3 cieczy o temperaturze zap∏onu poni˝ej

294,15 K (21 °C) lub 60 dm3 cieczy o temperaturze

zap∏onu 294,15÷373,15 K (21÷100 °C).

4. Materia∏y niebezpieczne po˝arowo nie powinny

byç przechowywane w pomieszczeniach piwnicznych,

na poddaszach i strychach, w obr´bie klatek schodowych i korytarzy oraz w innych pomieszczeniach ogólnie dost´pnych, jak równie˝ na tarasach, balkonach

i loggiach.

5. W strefie po˝arowej, obejmujàcej tymczasowy

obiekt budowlany lub teren, okreÊlanej tak jak strefa

po˝arowa sk∏adowiska, dopuszcza si´ u˝ytkowanie nie

wi´cej ni˝ dwóch butli z gazem p∏ynnym, o zawartoÊci

gazu do 11 kg ka˝da, przy czym ograniczenie to nie dotyczy butli turystycznych o zawartoÊci gazu do 5 kg.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 8. 1. Pomieszczenia magazynowe przeznaczone

do sk∏adowania gazów palnych lub karbidu powinny

spe∏niaç wymagania okreÊlone dla pomieszczeƒ zagro˝onych wybuchem.

2. Pomieszczenie magazynowe butli z gazami palnymi nale˝y chroniç przed ogrzaniem do temperatury

przekraczajàcej 308,15 K (35 °C).

3. Dopuszcza si´ sytuowanie na zewnàtrz budynków produkcyjnych i magazynowych, w miejscu obudowanym z trzech stron pe∏nymi Êcianami o klasie odpornoÊci ogniowej co najmniej REI 120, do dwóch

wiàzek butli z gazem palnym, zawierajàcych maksymalnie po 16 butli ka˝da, po∏àczonych wspólnym kolektorem ze stacjami rozpr´˝ania.

4. Je˝eli butle, o których mowa w ust. 3, zawierajà

gaz p∏ynny, to powinny byç oddalone od najbli˝szych

studzienek lub innych zag∏´bieƒ terenu oraz otworów

do pomieszczeƒ z pod∏ogà znajdujàcà si´ poni˝ej przyleg∏ego terenu o co najmniej 3 m.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 9. 1. Butle przeznaczone do przechowywania

i transportu gazów palnych powinny byç oznakowane

5. Butle z gazami palnymi nieposiadajàce stóp nale˝y magazynowaç w drewnianych ramach w pozycji

poziomej; dopuszcza si´ uk∏adanie butli w stosy o wysokoÊci do 1,5 m.

6. Butle nale˝y zabezpieczyç przed upadkiem, stosujàc bariery, przegrody lub inne Êrodki ochronne,

a zawory butli zabezpieczyç ko∏pakami.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 10. 1. W punktach sprzeda˝y przyborów gazowych dopuszcza si´ sk∏adowanie gazu p∏ynnego w butlach o ∏àcznej masie gazu do 70 kg.

2. W handlowej sieci detalicznej, poza stacjami paliw, dopuszcza si´ sk∏adowanie butli w kontenerach

o konstrukcji a˝urowej. Kontenery te, o ∏àcznej masie

gazu w butlach do 440 kg, powinny byç ustawiane

w odleg∏oÊci co najmniej

1) od budynków u˝ytecznoÊci publicznej, zamieszkania zbiorowego i mieszkalnych, a tak˝e od innych

budynków, je˝eli ich konstrukcja wykonana jest

z elementów palnych — 8 m;

2) od pozosta∏ych budynków, od studzienek i innych

zag∏´bieƒ terenu oraz od granicy dzia∏ki — 3 m.

3. Dopuszcza si´ sk∏adowanie butli w kontenerach

przy Êcianie budynku o klasie odpornoÊci ogniowej co

najmniej REI 120, w odleg∏oÊci co najmniej 2 m w poziomie i 9 m w pionie od znajdujàcych si´ w niej otworów okiennych i drzwiowych.

4. Magazyny i rozlewnie gazu p∏ynnego powinny

byç wyposa˝one w urzàdzenia i instalacje spe∏niajàce

wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç bazy

i stacje paliw p∏ynnych, rurociàgi przesy∏owe dalekosi´˝ne s∏u˝àce do transportu ropy naftowej i produktów

naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 243, poz. 2063).

Rozdzia∏ 4

Ewakuacja

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 11. 1. Z ka˝dego miejsca przeznaczonego na pobyt ludzi w obiekcie powinny byç zapewnione odpowiednie warunki ewakuacji, zapewniajàce mo˝liwoÊç

szybkiego i bezpiecznego opuszczenia strefy zagro˝onej lub obj´tej po˝arem, dostosowane do liczby i stanu sprawnoÊci osób przebywajàcych w obiekcie oraz

jego funkcji, konstrukcji i wymiarów, a tak˝e byç zastosowane techniczne Êrodki zabezpieczenia przeciwpo˝arowego, polegajàce na

1) zapewnieniu dostatecznej iloÊci i szerokoÊci wyjÊç

ewakuacyjnych;

2) zachowaniu dopuszczalnej d∏ugoÊci, szerokoÊci

i wysokoÊci przejÊç oraz dojÊç ewakuacyjnych;

3) zapewnieniu bezpiecznej po˝arowo obudowy

i wydzieleƒ dróg ewakuacyjnych oraz pomieszczeƒ;

4) zabezpieczeniu przed zadymieniem wymienionych

w przepisach techniczno-budowlanych dróg ewakuacyjnych, w tym: na stosowaniu urzàdzeƒ zapobiegajàcych zadymieniu lub urzàdzeƒ i innych rozwiàzaƒ techniczno-budowlanych zapewniajàcych

usuwanie dymu;

5) zapewnieniu oÊwietlenia awaryjnego (bezpieczeƒstwa i ewakuacyjnego) oraz przeszkodowego

w obiektach, w których jest ono niezb´dne do

ewakuacji ludzi;

6) zapewnieniu mo˝liwoÊci rozg∏aszania sygna∏ów

ostrzegawczych i komunikatów g∏osowych poprzez dêwi´kowy system ostrzegawczy w budynkach, dla których jest on wymagany.

2. Odpowiednie warunki ewakuacji okreÊlajà przepisy techniczno-budowlane.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 12. 1. Podstawà do uznania u˝ytkowanego budynku istniejàcego za zagra˝ajàcy ˝yciu ludzi jest niezapewnienie przez wyst´pujàce w nim warunki techniczne mo˝liwoÊci ewakuacji ludzi, w szczególnoÊci

w wyniku

1) szerokoÊci przejÊcia, dojÊcia lub wyjÊcia ewakuacyjnego albo biegu wzgl´dnie spocznika klatki

schodowej s∏u˝àcej ewakuacji, mniejszej o ponad

jednà trzecià od okreÊlonej w przepisach techniczno-budowlanych;

2) d∏ugoÊci przejÊcia lub dojÊcia ewakuacyjnego

wi´kszej o ponad 100 % od okreÊlonej w przepisach techniczno-budowlanych;

3) wyst´powania w pomieszczeniu strefy po˝arowej

zakwalifikowanej do kategorii zagro˝enia ludzi

ZL I lub ZL II albo na drodze ewakuacyjnej

a) ok∏adziny sufitu lub sufitu podwieszonego

z materia∏u ∏atwo zapalnego lub kapiàcego pod

wp∏ywem ognia, wzgl´dnie wyk∏adziny pod∏ogowej z materia∏u ∏atwo zapalnego,

Poz. 563

5) niezabezpieczenia przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych wymienionych w przepisach techniczno-budowlanych, w okreÊlony w nich sposób;

6) braku wymaganego oÊwietlenia awaryjnego

w strefie po˝arowej zakwalifikowanej do kategorii

zagro˝enia ludzi ZL I, ZL II lub ZL V albo na drodze

ewakuacyjnej prowadzàcej z tej strefy na zewnàtrz

budynku.

2. W∏aÊciciel lub zarzàdca budynku, o którym mowa w ust. 1, powinien zastosowaç rozwiàzania zapewniajàce spe∏nienie wymagaƒ bezpieczeƒstwa po˝arowego w sposób okreÊlony w przepisach techniczno-budowlanych.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 13. 1. W∏aÊciciel lub zarzàdca obiektu zawierajàcego stref´ po˝arowà przeznaczonà dla ponad

50 osób b´dàcych jej sta∏ymi u˝ytkownikami, niezakwalifikowanà do kategorii zagro˝enia ludzi ZL IV, powinien co najmniej raz na 2 lata przeprowadzaç praktyczne sprawdzenie organizacji oraz warunków ewakuacji.

2. W∏aÊciciel lub zarzàdca obiektu powinien powiadomiç w∏aÊciwego miejscowo komendanta powiatowego (miejskiego) Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej o terminie przeprowadzenia dzia∏aƒ, o których mowa

w ust. 1, nie póêniej ni˝ na tydzieƒ przed ich przeprowadzeniem.

Rozdzia∏ 5

Instalacja wodociàgowa przeciwpo˝arowa

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 14. 1. W budynkach powinny byç stosowane nast´pujàce rodzaje punktów poboru wody do celów

przeciwpo˝arowych

1) hydrant wewn´trzny z w´˝em pó∏sztywnym, zwany dalej „hydrantem 25”;

2) hydrant wewn´trzny z w´˝em p∏asko sk∏adanym,

zwany dalej „hydrantem 52”;

3) zawór hydrantowy, zwany dalej „zaworem 52”,

umieszczony na pionie nawodnionym w budynkach wysokich i wysokoÊciowych, bez wyposa˝enia w wà˝ po˝arniczy.

2. Hydranty wewn´trzne powinny spe∏niaç wymagania Polskich Norm dotyczàcych tych urzàdzeƒ, b´dàcych odpowiednikami norm europejskich (EN).

3. Zawory 52 powinny spe∏niaç wymagania Polskich Norm dotyczàcych tych urzàdzeƒ.

4. Zasilanie hydrantów wewn´trznych powinno

byç zapewnione przez co najmniej 1 godzin´.

b) ok∏adziny Êciennej z materia∏u ∏atwo zapalnego

na drodze ewakuacyjnej, je˝eli nie zapewniono

dwóch kierunków ewakuacji;

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 15. 1. Hydranty 25 powinny byç stosowane

w strefach po˝arowych zakwalifikowanych do kategorii zagro˝enia ludzi ZL

4) niewydzielenia ewakuacyjnej klatki schodowej budynku wysokiego innego ni˝ mieszkalny lub wysokoÊciowego, w sposób okreÊlony w przepisach

techniczno-budowlanych;

1) na ka˝dej kondygnacji budynku wysokiego i wysokoÊciowego, z wyjàtkiem kondygnacji obejmujàcej

wy∏àcznie stref´ po˝arowà zakwalifikowanà do kategorii zagro˝enia ludzi ZL IV;

2) na ka˝dej kondygnacji budynku innego ni˝ tymczasowy, niskiego i Êredniowysokiego

a) w strefie po˝arowej o powierzchni przekraczajàcej 200 m2, zakwalifikowanej do kategorii zagro˝enia ludzi ZL I, ZL II lub ZL V,

b) w strefie po˝arowej zakwalifikowanej do kategorii zagro˝enia ludzi ZL III

— o powierzchni przekraczajàcej 200 m2 w budynku Êredniowysokim, przy czym je˝eli jest

to strefa po˝arowa obejmujàca tylko pierwszà kondygnacj´ nadziemnà, a nad nià znajdujà si´ wy∏àcznie strefy po˝arowe ZL IV, jedynie wtedy, gdy powierzchnia tej strefy po˝arowej przekracza 1 000 m2,

— o powierzchni przekraczajàcej 1 000 m2 w budynku niskim.

2. Hydranty 52 powinny byç stosowane

1) w strefie po˝arowej produkcyjnej i magazynowej

o g´stoÊci obcià˝enia ogniowego przekraczajàcej

500 MJ/m2 i powierzchni przekraczajàcej 200 m2;

2) w strefie po˝arowej produkcyjnej i magazynowej

o g´stoÊci obcià˝enia ogniowego nieprzekraczajàcej 500 MJ/m2, w której znajduje si´ pomieszczenie o powierzchni przekraczajàcej 100 m2 i g´stoÊci

obcià˝enia

ogniowego

przekraczajàcej

1 000 MJ/m2;

3) przy wejÊciu do pomieszczeƒ magazynowych lub

technicznych o powierzchni przekraczajàcej

200 m2 i g´stoÊci obcià˝enia ogniowego przekraczajàcej 500 MJ/m2, usytuowanych w strefie po˝arowej zakwalifikowanej do kategorii zagro˝enia ludzi ZL I, ZL II, ZL III lub ZL V, znajdujàcej si´ w budynku niskim albo Êredniowysokim;

4) w gara˝u jednokondygnacyjnym zamkni´tym

o wi´cej ni˝ 10 stanowiskach postojowych;

5) w gara˝u wielokondygnacyjnym.

3. Zawory 52 powinny byç stosowane na wszystkich kondygnacjach budynków wysokich i wysokoÊciowych.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 16. 1. Hydranty 25 i 52 oraz zawory 52 powinny

byç umieszczane przy drogach komunikacji ogólnej,

a w szczególnoÊci

1) przy wejÊciach do budynku i klatek schodowych na

ka˝dej kondygnacji budynku, przy czym w budynkach wysokich i wysokoÊciowych zaleca si´ lokalizacj´ zaworów hydrantowych w przedsionkach

przeciwpo˝arowych, a dopuszcza na klatkach

schodowych;

Poz. 563

2. Hydranty 25 i 52 oraz zawory 52 powinny znajdowaç si´ na ka˝dej kondygnacji, przy czym w budynkach wysokich i wysokoÊciowych nale˝y stosowaç po

dwa zawory 52 na ka˝dym pionie na kondygnacji podziemnej i na kondygnacji po∏o˝onej na wysokoÊci powy˝ej 25 m oraz po jednym zaworze 52 na ka˝dym

pionie na pozosta∏ych kondygnacjach.

3. Zasi´g hydrantów 25 i 52 w poziomie powinien

obejmowaç ca∏à powierzchni´ chronionego budynku,

strefy po˝arowej lub pomieszczenia, z uwzgl´dnieniem

1) d∏ugoÊci odcinka w´˝a hydrantu wewn´trznego

okreÊlonej w normach, o których mowa w § 14

ust. 2;

2) efektywnego zasi´gu rzutu pràdów gaÊniczych

a) w strefach po˝arowych zakwalifikowanych do

kategorii zagro˝enia ludzi ZL, znajdujàcych si´

w budynkach o wi´cej ni˝ jednej kondygnacji

nadziemnej — przyjmowanego dla pràdów rozproszonych sto˝kowych — 3 m,

b) w pozosta∏ych budynkach — 10 m.

4. W przypadku pomieszczeƒ produkcyjnych i magazynowych do zabezpieczenia miejsc, z których odleg∏oÊç do najbli˝szego wyjÊcia ewakuacyjnego lub innego wyjÊcia na przestrzeƒ otwartà przekracza 30 m,

w celu spe∏nienia wymagaƒ, o których mowa w ust. 3,

dopuszcza si´ wyposa˝enie hydrantu 52 w dodatkowy

wà˝.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 17. 1. Zawory 52 i zawory odcinajàce hydrantów 25 i 52 powinny byç umieszczone na wysokoÊci

1,35±0,1 m od poziomu pod∏ogi.

2. Zawory odcinajàce w hydrantach 52 oraz zawory 52 powinny posiadaç nasady t∏oczne skierowane do

do∏u, usytuowane wraz z pokr´t∏em zaworu wzgl´dem

Êcian lub obudowy w sposób umo˝liwiajàcy ∏atwe

przy∏àczanie w´˝a t∏ocznego oraz otwieranie i zamykanie jego zaworu.

3. Przed hydrantem wewn´trznym lub zaworem 52

powinna byç zapewniona dostateczna przestrzeƒ do

rozwini´cia linii gaÊniczej.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 18. 1. Minimalna wydajnoÊç poboru wody mierzona na wylocie pràdownicy powinna wynosiç

1) dla hydrantu 25 — 1,0 dm3/s;

2) dla hydrantu 52 — 2,5 dm3/s;

3) dla zaworu 52 — 2,5 dm3/s.

3) przy wejÊciach na poddasza;

2. CiÊnienie na zaworze odcinajàcym hydrantu wewn´trznego powinno zapewniaç wydajnoÊç okreÊlonà

w ust. 1 dla danego rodzaju hydrantu wewn´trznego,

z uwzgl´dnieniem zastosowanej Êrednicy dyszy pràdownicy, i byç nie ni˝sze ni˝ 0,2 MPa.

4) przy wyjÊciach na przestrzeƒ otwartà lub przy wyjÊciach ewakuacyjnych z pomieszczeƒ produkcyjnych i magazynowych, w szczególnoÊci zagro˝onych wybuchem.

3. CiÊnienie na zaworze 52, po∏o˝onym najniekorzystniej ze wzgl´du na wysokoÊç i opory hydrauliczne, dla wydajnoÊci okreÊlonej w ust. 1 pkt 3, nie powinno byç mniejsze ni˝ 0,2 MPa.

2) w przejÊciach i na korytarzach, w tym w holach i na

korytarzach poszczególnych kondygnacji budynków wysokich i wysokoÊciowych;

4. Maksymalne ciÊnienie robocze w instalacji wodociàgowej przeciwpo˝arowej na zaworze odcinajàcym nie powinno przekraczaç 1,2 MPa, przy czym na

zaworze 52 i zaworach odcinajàcych hydrantów 52 nie

powinno przekraczaç 0,7 MPa.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 19. Instalacja wodociàgowa przeciwpo˝arowa

powinna zapewniaç mo˝liwoÊç jednoczesnego poboru wody na jednej kondygnacji budynku lub w jednej

strefie po˝arowej z

1) jednego hydrantu wewn´trznego — w budynku niskim lub Êredniowysokim, je˝eli powierzchnia

strefy po˝arowej nie przekracza 500 m2;

2) dwóch sàsiednich hydrantów wewn´trznych lub

dwóch sàsiednich zaworów 52 — w budynkach

niewymienionych w pkt 1 i 3 oraz w budynku wysokim z jednà klatkà schodowà;

3) czterech sàsiednich hydrantów wewn´trznych lub

zaworów 52

a) w budynku wysokim i wysokoÊciowym na kondygnacjach podziemnych i kondygnacjach po∏o˝onych na wysokoÊci powy˝ej 25 m,

b) w strefie po˝arowej produkcyjnej i magazynowej o g´stoÊci obcià˝enia ogniowego przekraczajàcej 500 MJ/m2 i powierzchni przekraczajàcej 3 000 m2.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 20. 1. Instalacja wodociàgowa przeciwpo˝arowa

powinna byç zasilana z zewn´trznej sieci wodociàgowej lub ze zbiorników o odpowiednim zapasie wody

do celów przeciwpo˝arowych, bezpoÊrednio albo za

pomocà pompowni przeciwpo˝arowej — zgodnie

z warunkami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu Ministra

Spraw Wewn´trznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpo˝arowego zaopatrzenia

w wod´ oraz dróg po˝arowych (Dz. U. Nr 121,

poz. 1139).

2. Do zasilania w wod´ instalacji wodociàgowej

przeciwpo˝arowej w budynkach wysokich i wysokoÊciowych powinien byç zapewniony dodatkowy zapas

wody zgromadzony w jednym lub kilku zbiornikach

o ∏àcznej pojemnoÊci nie mniejszej ni˝ 100 m3.

3. Dopuszcza si´ zmniejszenie pojemnoÊci zbiorników, o których mowa w ust. 2, do 50 m3, w przypadku

budynku wysokiego i wysokoÊciowego o wysokoÊci

do 100 m, niezawierajàcego strefy po˝arowej o powierzchni przekraczajàcej 750 m2, zakwalifikowanej do

kategorii zagro˝enia ludzi innej ni˝ ZL IV.

4. Dopuszcza si´ stosowanie jednego wspólnego

zbiornika o pojemnoÊci co najmniej 100 m3 dla grupy

budynków wysokich i wysokoÊciowych wzniesionych

obok siebie, je˝eli ∏àczna powierzchnia rzutu ich

pierwszych kondygnacji nadziemnych nie przekracza

2 500 m2, a zbiornik nie jest oddalony od ˝adnego

z budynków o wi´cej ni˝ 100 m.

Poz. 563

2) jako przewody obwodowe w budynkach jednokondygnacyjnych oraz gara˝ach podziemnych

o powierzchni strefy po˝arowej przekraczajàcej

3 000 m2.

2. W budynkach wysokich i wysokoÊciowych

o dwu lub wi´cej klatkach schodowych nawodnione

piony powinny byç po∏àczone ze sobà na najwy˝szej

kondygnacji przewodem o Êrednicy nominalnej (DN)

co najmniej DN 80.

3. Przewody instalacji, z której pobiera si´ wod´ do

gaszenia po˝aru, wykonane z materia∏ów palnych, powinny byç obudowane ze wszystkich stron os∏onami

o klasie odpornoÊci ogniowej co najmniej EI 60. Warunek ten nie dotyczy pionów prowadzonych w klatkach

schodowych wydzielonych Êcianami i zamkni´tych

drzwiami o klasie odpornoÊci ogniowej co najmniej

EI 30.

4. Ârednice nominalne przewodów zasilajàcych,

w milimetrach, na których instaluje si´ hydranty wewn´trzne i zawory hydrantowe, powinny wynosiç co

najmniej

1) DN 25 — dla hydrantów 25;

2) DN 50 — dla hydrantów 52;

3) DN 80 — dla zaworów 52 na nawodnionych pionach w budynkach wysokich i wysokoÊciowych.

5. W nieogrzewanych budynkach lub w ich cz´Êciach przewody zasilajàce instalacji wodociàgowej

przeciwpo˝arowej nale˝y zabezpieczyç przed mo˝liwoÊcià zamarzni´cia. Dopuszcza si´ stosowanie instalacji suchej, pod warunkiem zastosowania rozwiàzaƒ

umo˝liwiajàcych jej nawadnianie w sposób r´czny

i automatyczny.

6. Doprowadzenie wody do przewodów zasilajàcych instalacji wodociàgowej przeciwpo˝arowej nale˝y zapewniç co najmniej z dwóch stron, w miejscach

mo˝liwie najbardziej odleg∏ych od siebie, w przypadku gdy

1) liczba pionów w budynku, zasilanych z jednego

przewodu, jest wi´ksza ni˝ trzy;

2) na przewodach obwodowych zainstalowano wi´cej ni˝ pi´ç hydrantów wewn´trznych.

7. Nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç od∏àczania zasuwami lub zaworami tych cz´Êci przewodów zasilajàcych

instalacj´ wodociàgowà przeciwpo˝arowà, które znajdujà si´ pomi´dzy doprowadzeniami wymaganymi

w ust. 6.

8. Dopuszcza si´ przy∏àczanie do przewodów zasilajàcych instalacji wodociàgowej przeciwpo˝arowej

przyborów sanitarnych, pod warunkiem ˝e w przypadku ich uszkodzenia nie spowoduje to niekontrolowanego wyp∏ywu wody z instalacji.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 21. 1. Przewody zasilajàce instalacji wodociàgowej przeciwpo˝arowej powinny byç prowadzone

9. Mo˝liwoÊç poboru wody do celów przeciwpo˝arowych o wymaganych parametrach ciÊnienia i wydajnoÊci powinna w budynku byç zapewniona niezale˝nie

od stanu pracy innych systemów bàdê urzàdzeƒ.

1) jako piony w klatkach schodowych lub przy klatkach schodowych;

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 22. 1. Podstawowym êród∏em energii dla pomp

w pompowniach przeciwpo˝arowych powinna byç

sieç elektroenergetyczna lub silnik spalinowy z zapasem paliwa wystarczajàcym na cztery godziny pracy

przy pe∏nym obcià˝eniu.

2. Przy zapotrzebowaniu na wod´ do celów przeciwpo˝arowych przekraczajàcym 20 dm3/s

1) pompy powinny byç zasilane z dwóch odr´bnych

êróde∏ energii, podstawowego i rezerwowego,

przy czym jako êród∏o rezerwowe dopuszcza si´

agregat pràdotwórczy nap´dzany silnikiem, o którym mowa w ust. 1;

2) w przypadku pracy pomp w systemie ciàg∏ego podawania wody, w pompowni powinny byç co najmniej dwie pompy, w tym jedna rezerwowa o parametrach nie ni˝szych od parametrów najwi´kszej z zainstalowanych pomp.

3. Pompy powinny zapewniaç wymagane ciÊnienie w najwy˝ej lub najbardziej niekorzystnie po∏o˝onych hydrantach, przy najwi´kszym poborze wody.

4. Pompy powinny byç wyposa˝one w uk∏ad pomiarowy sk∏adajàcy si´ z ciÊnieniomierza, przep∏ywomierza i zaworu regulacyjnego, umo˝liwiajàcy okresowà kontrol´ ich parametrów pracy.

5. èród∏a energii dla pomp powinny spe∏niaç wymagania okreÊlone w Polskiej Normie dotyczàcej

urzàdzeƒ tryskaczowych.

6. Zasilanie pomp z sieci elektroenergetycznej powinno byç zapewnione za pomocà obwodu niezale˝nego od wszystkich innych obwodów w obiekcie,

spe∏niajàcego wymagania dla instalacji bezpieczeƒstwa, okreÊlone w Polskiej Normie dotyczàcej instalacji elektrycznych w obiektach budowlanych.

Rozdzia∏ 6

Stosowanie sta∏ych urzàdzeƒ gaÊniczych,

systemów sygnalizacji po˝arowej,

dêwi´kowych systemów ostrzegawczych i gaÊnic

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 23. 1. Stosowanie sta∏ych urzàdzeƒ gaÊniczych,

zwiàzanych na sta∏e z obiektem, zawierajàcych zapas

Êrodka gaÊniczego i uruchamianych samoczynnie we

wczesnej fazie rozwoju po˝aru, jest wymagane w

1) archiwach wyznaczonych przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Paƒstwowych;

2) muzeach oraz zabytkach budowlanych, wyznaczonych przez Generalnego Konserwatora Zabytków

w uzgodnieniu z Komendantem G∏ównym Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej;

3) oÊrodkach elektronicznego przetwarzania danych

o znaczeniu krajowym.

2. Stosowanie sta∏ych urzàdzeƒ gaÊniczych wodnych jest wymagane w

1) budynkach handlowych lub wystawowych

a) jednokondygnacyjnych, w strefie po˝arowej zakwalifikowanej do kategorii zagro˝enia ludzi

ZL I o powierzchni powy˝ej 10 000 m2,

b) wielokondygnacyjnych, w strefie po˝arowej zakwalifikowanej do kategorii zagro˝enia ludzi

ZL I o powierzchni powy˝ej 8 000 m2;

Poz. 563

2) budynkach o liczbie miejsc s∏u˝àcych celom gastronomicznym powy˝ej 600;

3) salach widowiskowych i sportowych o liczbie

miejsc powy˝ej 3 000;

4) budynkach u˝ytecznoÊci publicznej wysokoÊciowych;

5) budynkach zamieszkania zbiorowego wysokoÊciowych.

3. W strefach po˝arowych i pomieszczeniach wyposa˝onych w sta∏e urzàdzenia gaÊnicze gazowe lub

z innym Êrodkiem gaÊniczym mogàcym mieç wp∏yw

na zdrowie ludzi powinny byç zapewnione warunki

bezpieczeƒstwa dla osób przebywajàcych w tych pomieszczeniach, zgodnie z odpowiednimi Polskimi Normami dotyczàcymi tych urzàdzeƒ.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 24. 1. Stosowanie systemu sygnalizacji po˝arowej, obejmujàcego urzàdzenia sygnalizacyjno-alarmowe, s∏u˝àce do samoczynnego wykrywania i przekazywania informacji o po˝arze, a tak˝e urzàdzenia odbiorcze alarmów po˝arowych i urzàdzenia odbiorcze sygna∏ów uszkodzeniowych, jest wymagane w

1) budynkach handlowych lub wystawowych

a) jednokondygnacyjnych o powierzchni strefy po˝arowej powy˝ej 5 000 m2,

b) wielokondygnacyjnych o powierzchni strefy po˝arowej powy˝ej 2 500 m2;

2) teatrach o liczbie miejsc powy˝ej 300;

3) kinach o liczbie miejsc powy˝ej 600;

4) budynkach o liczbie miejsc s∏u˝àcych celom gastronomicznym powy˝ej 300;

5) salach widowiskowych i sportowych o liczbie

miejsc powy˝ej 1 500;

6) szpitalach, z wyjàtkiem psychiatrycznych, oraz

w sanatoriach — o liczbie ∏ó˝ek powy˝ej 200 w budynku;

7) szpitalach psychiatrycznych o liczbie ∏ó˝ek powy˝ej 100 w budynku;

8) domach pomocy spo∏ecznej i oÊrodkach rehabilitacji dla osób niepe∏nosprawnych o liczbie ∏ó˝ek

powy˝ej 100 w budynku;

9) zak∏adach

pracy

zatrudniajàcych

powy˝ej

100 osób niepe∏nosprawnych w budynku;

10) budynkach u˝ytecznoÊci publicznej wysokich i wysokoÊciowych;

11) budynkach zamieszkania zbiorowego, w których

przewidywany okres pobytu tych samych osób

przekracza trzy doby, o liczbie miejsc noclegowych

powy˝ej 200;

12) budynkach zamieszkania zbiorowego niewymienionych w pkt 11, o liczbie miejsc noclegowych

powy˝ej 50;

13) archiwach wyznaczonych przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Paƒstwowych;

14) muzeach oraz zabytkach budowlanych, wyznaczonych przez Generalnego Konserwatora Zabytków

w uzgodnieniu z Komendantem G∏ównym Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej;

15) oÊrodkach elektronicznego przetwarzania danych

o zasi´gu krajowym, wojewódzkim i resortowym;

16) centralach telefonicznych o pojemnoÊci powy˝ej

10 000 numerów i centralach telefonicznych tranzytowych o pojemnoÊci 5 000—10 000 numerów,

o znaczeniu miejscowym lub regionalnym;

17) gara˝ach podziemnych, w których strefa po˝arowa

przekracza 1 500 m2 lub obejmujàcych wi´cej ni˝

jednà kondygnacj´ podziemnà;

18) stacjach metra (kolei podziemnych);

19) dworcach i portach, przeznaczonych do jednoczesnego przebywania powy˝ej 500 osób;

20) bankach, w których strefa po˝arowa zawierajàca

sal´ operacyjnà ma powierzchni´ przekraczajàcà

500 m2;

21) bibliotekach, których zbiory w ca∏oÊci lub w cz´Êci

tworzà narodowy zasób biblioteczny.

2. Wymagania, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 11,

nie dotyczà budynków znajdujàcych si´ na terenach

zamkni´tych s∏u˝àcych obronnoÊci paƒstwa.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 25. 1. Stosowanie dêwi´kowego systemu ostrzegawczego, umo˝liwiajàcego rozg∏aszanie sygna∏ów

ostrzegawczych i komunikatów g∏osowych dla potrzeb bezpieczeƒstwa osób przebywajàcych w budynku, nadawanych automatycznie po otrzymaniu sygna∏u z systemu sygnalizacji po˝arowej, a tak˝e przez operatora, jest wymagane w

1) budynkach handlowych lub wystawowych

a) jednokondygnacyjnych o powierzchni strefy

po˝arowej powy˝ej 10 000 m2,

b) wielokondygnacyjnych o powierzchni strefy

po˝arowej powy˝ej 8 000 m2;

2) salach widowiskowych i sportowych o liczbie

miejsc powy˝ej 1 500;

3) kinach i teatrach o liczbie miejsc powy˝ej 600;

4) szpitalach i sanatoriach o liczbie ∏ó˝ek powy˝ej 200

w budynku;

5) budynkach u˝ytecznoÊci publicznej wysokich i wysokoÊciowych;

6) budynkach zamieszkania zbiorowego

a) wysokich i wysokoÊciowych lub

b) o liczbie miejsc noclegowych powy˝ej 200;

7) stacjach metra (kolei podziemnych);

8) dworcach i portach, przeznaczonych do jednoczesnego przebywania powy˝ej 500 osób.

Poz. 563

2. W obiektach, w których zastosowano dêwi´kowy system ostrzegawczy, nie powinny byç stosowane

inne po˝arowe urzàdzenia alarmowe akustyczne s∏u˝àce alarmowaniu u˝ytkowników tego obiektu, poza

s∏u˝bami dozoru lub ochrony.

3. Wymaganie, o którym mowa w ust. 1 pkt 6, nie

dotyczy budynków znajdujàcych si´ na terenach zamkni´tych s∏u˝àcych obronnoÊci paƒstwa.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 26. 1. W przypadku wyposa˝enia obiektów w sta∏e urzàdzenia gaÊnicze dopuszcza si´ niewyposa˝anie

ich w system sygnalizacji po˝arowej.

2. Dopuszczenie, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy obiektów, w których system sygnalizacji po˝arowej jest niezb´dny do uruchamiania urzàdzeƒ przewidzianych do funkcjonowania podczas po˝aru.

3. Dopuszczenie, o którym mowa w ust. 1, nie

oznacza zwolnienia z obowiàzku, o którym mowa

w art. 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie

przeciwpo˝arowej.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 27. W∏aÊciciel, zarzàdca lub u˝ytkownik obiektu,

o którym mowa w art. 5 ustawy z dnia 24 sierpnia

1991 r. o ochronie przeciwpo˝arowej, jest obowiàzany

uzgodniç z w∏aÊciwym miejscowo komendantem powiatowym (miejskim) Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej

sposób po∏àczenia urzàdzeƒ sygnalizacyjno-alarmowych systemu sygnalizacji po˝arowej z obiektem komendy Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej lub obiektem

wskazanym przez tego komendanta.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 28. 1. Obiekty powinny byç wyposa˝one w gaÊnice przenoÊne spe∏niajàce wymagania Polskich Norm

b´dàcych odpowiednikami norm europejskich (EN)

dotyczàcych gaÊnic lub w gaÊnice przewoêne.

2. Rodzaj gaÊnic powinien byç dostosowany do

gaszenia tych grup po˝arów, które mogà wystàpiç

w obiekcie

1) A — materia∏ów sta∏ych, zwykle pochodzenia organicznego, których normalne spalanie zachodzi

z tworzeniem ˝arzàcych si´ w´gli;

2) B — cieczy i materia∏ów sta∏ych topiàcych si´;

3) C — gazów;

4) D — metali;

5) F — t∏uszczów i olejów w urzàdzeniach kuchennych.

3. Jedna jednostka masy Êrodka gaÊniczego 2 kg

(lub 3 dm3) zawartego w gaÊnicach powinna przypadaç, z wyjàtkiem przypadków okreÊlonych w przepisach szczególnych

1) na ka˝de 100 m2 powierzchni strefy po˝arowej

w budynku, niechronionej sta∏ym urzàdzeniem gaÊniczym

a) zakwalifikowanej do kategorii zagro˝enia ludzi

ZL I, ZL II, ZL III lub ZL V,

b) produkcyjnej i magazynowej o g´stoÊci obcià˝enia ogniowego ponad 500 MJ/m2,

c) zawierajàcej pomieszczenie zagro˝one wybuchem;

2) na ka˝de 300 m2 powierzchni strefy po˝arowej

niewymienionej w pkt 1, z wyjàtkiem zakwalifikowanej do kategorii zagro˝enia ludzi ZL IV.

4. Miejsce om∏otów, niezale˝nie od wymaganych

gaÊnic, powinno byç wyposa˝one w pojemnik z wodà

o obj´toÊci co najmniej 200 dm3, przygotowany do

wykorzystania w celach gaÊniczych przy u˝yciu wiadra

lub w inny równorz´dny sposób.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 29. 1. GaÊnice w obiektach powinny byç rozmieszczone

1) w miejscach ∏atwo dost´pnych i widocznych,

w szczególnoÊci

a) przy wejÊciach do budynków,

b) na klatkach schodowych,

c) na korytarzach,

d) przy wyjÊciach z pomieszczeƒ na zewnàtrz;

2) w miejscach nienara˝onych na uszkodzenia mechaniczne oraz dzia∏anie êróde∏ ciep∏a (piece,

grzejniki);

3) w obiektach wielokondygnacyjnych — w tych samych miejscach na ka˝dej kondygnacji, je˝eli pozwalajà na to istniejàce warunki.

2. Przy rozmieszczaniu gaÊnic powinny byç spe∏nione nast´pujàce warunki

1) odleg∏oÊç z ka˝dego miejsca w obiekcie, w którym

mo˝e przebywaç cz∏owiek, do najbli˝szej gaÊnicy

nie powinna byç wi´ksza ni˝ 30 m;

2) do gaÊnic powinien byç zapewniony dost´p o szerokoÊci co najmniej 1 m.

Rozdzia∏ 7

Instalacje i urzàdzenia techniczne

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 30. 1. W obiektach, w których odbywa si´ proces

spalania paliwa sta∏ego, ciek∏ego lub gazowego, usuwa si´ zanieczyszczenia z przewodów dymowych

i spalinowych

1) od palenisk zak∏adów zbiorowego ˝ywienia i us∏ug

gastronomicznych — co najmniej raz w miesiàcu,

je˝eli przepisy miejscowe nie stanowià inaczej;

2) od palenisk opalanych paliwem sta∏ym niewymienionych w pkt 1 — co najmniej cztery razy w roku;

3) od palenisk opalanych paliwem p∏ynnym i gazowym niewymienionych w pkt 1 — co najmniej

dwa razy w roku.

2. W obiektach, o których mowa w ust. 1, usuwa

si´ zanieczyszczenia z przewodów wentylacyjnych co

najmniej raz w roku, je˝eli wi´ksza cz´stotliwoÊç nie

wynika z warunków u˝ytkowych.

Poz. 563

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 31. 1. Temperatura zewn´trznych powierzchni

urzàdzeƒ i zasilajàcych je instalacji, z wy∏àczeniem instalacji elektroenergetycznych, jak równie˝ temperatura wt∏aczanego do pomieszczenia powietrza, w zale˝noÊci od rodzaju wyst´pujàcych w obiekcie materia∏ów, nie powinna przekraczaç nast´pujàcych wielkoÊci

1) w przypadku gazów i par cieczy 2/3 maksymalnej

temperatury powierzchni wyra˝onej w stopniach

Celsjusza (°C), okreÊlonej Polskà Normà dotyczàcà

urzàdzeƒ elektrycznych w przestrzeniach zagro˝onych wybuchem dla poszczególnych klas temperaturowych gazów i par cieczy;

2) w przypadku py∏ów i w∏ókien

a) co najmniej 343,15 K (70 °C) poni˝ej temperatury tlenia si´ 5 mm warstwy py∏u dla poziomych powierzchni ogrzewczych lub nachylonych do 60° w stosunku do poziomu,

b) 2/3 temperatury samozap∏onu, wyra˝onej

w stopniach Celsjusza (°C), mieszaniny py∏ów

lub w∏ókien z powietrzem dla powierzchni o nachyleniu wi´kszym ni˝ 60° w stosunku do poziomu oraz dla tych powierzchni, na których

uniemo˝liwiono gromadzenie si´ py∏ów i w∏ókien,

c) 2/3 temperatury samozap∏onu, wyra˝onej

w stopniach Celsjusza (°C), mieszaniny py∏ów

lub w∏ókien z powietrzem dla nietlàcych si´ py∏ów lub w∏ókien, niezale˝nie od stopnia nachylenia powierzchni urzàdzeƒ ogrzewczych;

3) w przypadkach pozosta∏ych cia∏ sta∏ych ∏atwo zapalnych 2/3 temperatury samozap∏onu, wyra˝onej

w stopniach Celsjusza (°C).

2. Dopuszczalne temperatury pracy urzàdzeƒ elektroenergetycznych oraz zasady klasyfikacji gazów i par

cieczy do klas temperaturowych okreÊlajà Polskie Normy dotyczàce urzàdzeƒ elektrycznych w przestrzeniach zagro˝onych wybuchem.

3. Przy ustalaniu dopuszczalnych temperatur za

podstaw´ nale˝y przyjmowaç ten materia∏ palny znajdujàcy si´ w danym pomieszczeniu, który ma najni˝szà temperatur´ samozap∏onu, a dla tlàcych si´ py∏ów

— najni˝szà temperatur´ tlenia.

4. W systemach ogrzewczych oraz wentylacyjnych

nie jest dopuszczalna recyrkulacja powietrza, je˝eli

mog∏aby spowodowaç wzrost zagro˝enia wybuchem.

5. Dopuszcza si´ stosowanie systemów centralnego ogrzewania powietrznego we wszystkich obiektach

i pomieszczeniach, pod warunkiem zastosowania samoczynnych urzàdzeƒ (termoregulatorów) zapobiegajàcych przekroczeniu dopuszczalnych temperatur

w wypadku zaniku przep∏ywu powietrza oraz blokady

uniemo˝liwiajàcej w∏àczenie elementów grzewczych

przed uruchomieniem nawiewu powietrza.

6. Systemy centralnego ogrzewania wodnego i parowego nie powinny byç stosowane w obiektach,

w których wyst´pujà materia∏y wytwarzajàce w reakcji

z wodà lub parà wodnà palne gazy, je˝eli reakcje takie

nie sà przewidziane w procesie technologicznym.

7. Powierzchnie przewodów i urzàdzeƒ grzewczych oraz ich izolacje w obr´bie pomieszczeƒ, w których mogà wydzielaç si´ palne py∏y i w∏ókna, powinny byç g∏adkie, ∏atwe do oczyszczenia i nierozprzestrzeniajàce ognia.

8. Instalacje i urzàdzenia techniczne oraz technologiczne, w których podczas eksploatacji mogà wytwarzaç si´ ∏adunki elektrycznoÊci statycznej o potencjale

wystarczajàcym do zapalenia wyst´pujàcych materia∏ów palnych, powinny byç wyposa˝one w odpowiednie Êrodki ochrony, zgodnie z Polskimi Normami dotyczàcymi ochrony przed elektrycznoÊcià statycznà.

Rozdzia∏ 8

Prace niebezpieczne pod wzgl´dem po˝arowym

oraz ocena zagro˝enia wybuchem

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 32. 1. Przed rozpocz´ciem prac niebezpiecznych

pod wzgl´dem po˝arowym, mogàcych powodowaç

bezpoÊrednie niebezpieczeƒstwo powstania po˝aru

lub wybuchu, w∏aÊciciel, zarzàdca lub u˝ytkownik

obiektu jest obowiàzany

1) oceniç zagro˝enie po˝arowe w miejscu, w którym

prace b´dà wykonywane;

2) ustaliç rodzaj przedsi´wzi´ç majàcych na celu niedopuszczenie do powstania i rozprzestrzeniania

si´ po˝aru lub wybuchu;

3) wskazaç osoby odpowiedzialne za odpowiednie

przygotowanie miejsca pracy, za przebieg oraz zabezpieczenie miejsca po zakoƒczeniu pracy;

Poz. 563

5) u˝ywaç do wykonywania prac wy∏àcznie sprz´tu

sprawnego technicznie i zabezpieczonego przed

mo˝liwoÊcià wywo∏ania po˝aru.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 33. 1. W obiektach i na terenach przyleg∏ych,

gdzie prowadzone sà procesy technologiczne z u˝yciem materia∏ów mogàcych wytworzyç mieszaniny

wybuchowe lub w których materia∏y takie sà magazynowane, powinna byç dokonana ocena zagro˝enia

wybuchem.

2. Ocena, o której mowa w ust. 1, obejmuje wskazanie pomieszczeƒ zagro˝onych wybuchem, wyznaczenie w pomieszczeniach i przestrzeniach zewn´trznych odpowiednich stref zagro˝enia wybuchem oraz

wskazanie czynników mogàcych w nich zainicjowaç

zap∏on.

3. Oceny, o której mowa w ust. 1, dokonujà: inwestor, projektant lub u˝ytkownik decydujàcy o procesie

technologicznym.

4. Klasyfikacj´ stref zagro˝enia wybuchem okreÊla

Polska Norma dotyczàca zapobiegania wybuchowi

i ochronie przed wybuchem.

5. Pomieszczenie, w którym mo˝e wytworzyç si´

mieszanina wybuchowa, powsta∏a z wydzielajàcej si´

takiej iloÊci palnych gazów, par, mgie∏ lub py∏ów, której wybuch móg∏by spowodowaç przyrost ciÊnienia

w tym pomieszczeniu przekraczajàcy 5 kPa, okreÊla si´

jako pomieszczenie zagro˝one wybuchem.

4) zapewniç wykonywanie prac wy∏àcznie przez osoby do tego upowa˝nione, posiadajàce odpowiednie kwalifikacje;

6. Wytyczne w zakresie okreÊlania przyrostu ciÊnienia w pomieszczeniu, jaki móg∏by zostaç spowodowany przez wybuch, zawiera za∏àcznik do rozporzàdzenia.

5) zaznajomiç osoby wykonujàce prace z zagro˝eniami

po˝arowymi wyst´pujàcymi w rejonie wykonywania prac oraz z przedsi´wzi´ciami majàcymi na celu

niedopuszczenie do powstania po˝aru lub wybuchu.

7. W pomieszczeniu nale˝y wyznaczyç stref´ zagro˝enia wybuchem, je˝eli mo˝e w nim wyst´powaç

mieszanina wybuchowa o obj´toÊci co najmniej

0,01 m3 w zwartej przestrzeni.

2. Przy wykonywaniu prac, o których mowa

w ust. 1, nale˝y

Rozdzia∏ 9

1) zabezpieczyç przed zapaleniem materia∏y palne

wyst´pujàce w miejscu wykonywania prac oraz

w rejonach przyleg∏ych, w tym równie˝ elementy

konstrukcji budynku i znajdujàcych si´ w nim instalacji technicznych;

2) prowadziç prace niebezpieczne pod wzgl´dem po˝arowym w pomieszczeniach (urzàdzeniach) zagro˝onych wybuchem lub w pomieszczeniach,

w których wczeÊniej wykonywano inne prace

zwiàzane z u˝yciem ∏atwo palnych cieczy lub palnych gazów, jedynie wtedy, gdy st´˝enie par cieczy lub gazów w mieszaninie z powietrzem w miejscu wykonywania prac nie przekracza 10 % ich

dolnej granicy wybuchowoÊci;

3) mieç w miejscu wykonywania prac sprz´t umo˝liwiajàcy likwidacj´ wszelkich êróde∏ po˝aru;

4) po zakoƒczeniu prac poddaç kontroli miejsce,

w którym prace by∏y wykonywane, oraz rejony

przyleg∏e;

Zabezpieczenie przeciwpo˝arowe lasów

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 34. 1. Lasy po∏o˝one przy obiektach mogàcych

stanowiç zagro˝enie po˝arowe dla lasu oddziela si´

od tych obiektów pasami przeciwpo˝arowymi, utrzymywanymi w stanie zapewniajàcym ich u˝ytecznoÊç

przez ca∏y rok.

2. Rodzaje oraz sposoby wykonywania pasów

przeciwpo˝arowych okreÊla rozporzàdzenie Ministra

Ârodowiska z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie szczegó∏owych zasad zabezpieczenia przeciwpo˝arowego

lasów (Dz. U. Nr 58, poz. 405).

3. Obowiàzek urzàdzania i utrzymywania pasów

przeciwpo˝arowych cià˝y na

1) kierownikach lub w∏aÊcicielach zak∏adów przemys∏owych, obiektów magazynowych i u˝ytecznoÊci

publicznej;

2) w∏aÊcicielach linii kolejowych;

3) komendantach poligonów;

4) w∏aÊcicielach lub zarzàdcach lasów po∏o˝onych

przy drogach publicznych;

5) w∏aÊcicielach dróg zak∏adowych.

Poz. 563

ne w postaci nie wi´cej ni˝ dwóch zbiorników w obr´bie chronionej powierzchni zawierajàcych ∏àcznie co

najmniej 50 m3 wody lub cieku wodnego o sta∏ym

przep∏ywie wody nie mniejszym ni˝ 10 dm3/s przy najni˝szym stanie wód, z zapewnieniem najbli˝szego stanowiska czerpania wody w terenie o promieniu

4. Obowiàzek utrzymywania pasów przeciwpo˝arowych nie dotyczy

1) nieprzekraczajàcym 3 km w lasach I kategorii zagro˝enia po˝arowego;

1) lasów zaliczonych do III kategorii zagro˝enia po˝arowego;

2) nieprzekraczajàcym 5 km w lasach II kategorii zagro˝enia po˝arowego;

2) drzewostanów starszych ni˝ 30 lat po∏o˝onych przy

drogach publicznych i parkingach oraz drzewostanów po∏o˝onych przy drogach o nawierzchni nieutwardzonej, z wyjàtkiem dróg poligonowych

i mi´dzypoligonowych;

3) uzgodnionym z w∏aÊciwym miejscowo komendantem powiatowym (miejskim) Paƒstwowej Stra˝y

Po˝arnej w lasach III kategorii zagro˝enia po˝arowego.

3) lasów o szerokoÊci mniejszej ni˝ 200 m.

5. Zaliczenia obszarów leÊnych do kategorii zagro˝enia po˝arowego dokonuje si´ w planach urzàdzenia

lasu, uproszczonych planach urzàdzenia lasu i planach

ochrony parków narodowych.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 35. 1. W odleg∏oÊci mniejszej ni˝ 30 m od skraju

toru kolejowego lub drogi publicznej pozostawianie

ga∏´zi, chrustu, nieokrzesanych Êci´tych drzew i odpadów poeksploatacyjnych jest zabronione.

2. W∏aÊciciele, zarzàdcy lub u˝ytkownicy lasów,

których lasy samoistnie lub wspólnie tworzà kompleks leÊny o powierzchni ponad 300 ha, sà obowiàzani

1) zorganizowaç w okresie zagro˝enia po˝arowego

obserwacj´ i patrolowanie lasów w celu wykrywania po˝arów oraz alarmowania o ich powstaniu;

4. W∏aÊciciel lub zarzàdca lasu jest obowiàzany do

umieszczenia przy wjazdach do lasów oraz przy parkingach leÊnych, w uzgodnieniu z w∏aÊciwym miejscowo komendantem powiatowym (miejskim) Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej, tablic informacyjnych i ostrzegawczych dotyczàcych zabezpieczenia przeciwpo˝arowego lasu.

5. Dojazdy po˝arowe, o których mowa w ust. 2

pkt 3, oraz wyposa˝enie baz w sprz´t, o których mowa

w ust. 2 pkt 5, okreÊla rozporzàdzenie Ministra Ârodowiska z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie szczegó∏owych zasad zabezpieczenia przeciwpo˝arowego lasów.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 36. 1. W lasach i na terenach ÊródleÊnych, na obszarze ∏àk, torfowisk i wrzosowisk, jak równie˝ w odleg∏oÊci do 100 m od granicy lasów nie jest dopuszczalne wykonywanie czynnoÊci mogàcych wywo∏aç niebezpieczeƒstwo po˝aru

2) zapewniç i utrzymywaç êród∏a wody do celów

przeciwpo˝arowych;

1) rozniecanie ognia poza miejscami wyznaczonymi

do tego celu przez w∏aÊciciela lub zarzàdc´ lasu;

3) utrzymywaç dojazdy po˝arowe wyznaczone w planie urzàdzenia lasu zgodnie z przepisami w sprawie zasad zabezpieczenia przeciwpo˝arowego lasów;

2) palenie tytoniu, z wyjàtkiem miejsc na drogach

utwardzonych i miejsc wyznaczonych do pobytu

ludzi.

4) oznakowaç stanowiska czerpania wody znakami

zgodnymi z Polskimi Normami dotyczàcymi znaków bezpieczeƒstwa;

5) urzàdziç i utrzymywaç w miejscach wyznaczonych, w porozumieniu z w∏aÊciwymi miejscowo

komendantami powiatowymi (miejskimi) Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej, bazy sprz´tu do gaszenia po˝arów lasów;

6) uzgodniç projekt planu urzàdzenia lasu, projekt

uproszczonego planu urzàdzenia lasu oraz projekt

planu ochrony parku narodowego, w cz´Êci dotyczàcej ochrony przeciwpo˝arowej, z w∏aÊciwym

miejscowo komendantem wojewódzkim Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej, dla lasów I i II kategorii zagro˝enia po˝arowego.

3. èród∏a wody do celów przeciwpo˝arowych w lasach, które samoistnie lub wspólnie tworzà kompleks

o powierzchni ponad 300 ha, powinny byç zapewnio-

2. Przepis ust. 1 pkt 1 nie dotyczy czynnoÊci zwiàzanych z gospodarkà leÊnà oraz wykonywaniem robót

budowlanych.

Rozdzia∏ 10

Zabezpieczenie przeciwpo˝arowe zbioru, transportu

i sk∏adowania palnych p∏odów rolnych

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 37. 1. Podczas zbioru, transportu i sk∏adowania

p∏odów rolnych nale˝y

1) stosowaç wskazania podane w instrukcjach obs∏ugi przy eksploatacji maszyn rolniczych i innych

z nap´dem;

2) stosowaç silniki elektryczne o odpowiednim do

warunków pracy stopniu ochrony; minimalna odleg∏oÊç uk∏adu nap´dowego od stert, stogów i budynków o konstrukcji palnej powinna wynosiç

5 m;

3) ustawiaç silniki spalinowe na pod∏o˝u niepalnym,

w odleg∏oÊci co najmniej 10 m od stert, stogów

lub budynków o konstrukcji palnej;

4) zabezpieczaç urzàdzenia wydechowe silników spalinowych przed wylotem iskier;

Poz. 563

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 39. Wypalanie s∏omy i pozosta∏oÊci roÊlinnych

na polach w odleg∏oÊci mniejszej ni˝ 100 m od zabudowaƒ, lasów, zbo˝a na pniu i miejsc ustawienia

stert lub stogów bàdê w sposób powodujàcy zak∏ócenia w ruchu drogowym, a tak˝e bez zapewnienia

sta∏ego nadzoru miejsca wypalania, nie jest dopuszczalne.

5) zapewniç mo˝liwoÊç ewakuacji ludzi i sprz´tu;

6) przechowywaç niezb´dne materia∏y p´dne, w iloÊci nieprzekraczajàcej dobowego zapotrzebowania, w zamkni´tych niet∏ukàcych si´ naczyniach,

w odleg∏oÊci co najmniej 10 m od punktu om∏otowego i miejsc wyst´powania palnych p∏odów rolnych;

7) wyposa˝yç miejsca om∏otów, stertowania i kombajnowania w gaÊnice oraz w razie potrzeby

w sprz´t s∏u˝àcy do wykonywania pasów ograniczajàcych rozprzestrzenianie si´ po˝aru.

2. Palenie tytoniu przy obs∏udze sprz´tu, maszyn

i pojazdów podczas zbiorów palnych p∏odów rolnych

oraz ich transportu nie jest dopuszczalne.

3. U˝ywanie otwartego ognia i palenie tytoniu

w odleg∏oÊci mniejszej ni˝ 10 m od punktu om∏otowego i miejsc wyst´powania palnych p∏odów rolnych nie

jest dopuszczalne.

Rozdzia∏ 11

Przepisy przejÊciowe i koƒcowe

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 40. W stosunku do obiektów wzniesionych przed

dniem wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia

1) wymagaƒ okreÊlonych w § 23 ust. 1 i 2 nie stosuje

si´ do obiektów wzniesionych przed dniem

17 stycznia 1993 r.;

2) wymagania okreÊlone w § 14 ust. 2 obowiàzujà

przy przebudowie i rozbudowie instalacji wodociàgowej przeciwpo˝arowej.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 41. Strefy zagro˝enia wybuchem wyznaczone

w pomieszczeniach i przestrzeniach zewn´trznych, zaklasyfikowane przed dniem wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia, klasyfikuje si´ odpowiednio, z uwzgl´dnieniem wymagaƒ okreÊlonych w § 33 ust. 4, jako

§ 38. 1. Strefa po˝arowa sterty lub stogu z palnymi

produktami roÊlinnymi nie powinna przekraczaç powierzchni 1 000 m2 lub kubatury 5 000 m3.

1) stref´ Z 0 — strefa 0;

2. Przy ustawianiu stert, stogów i brogów nale˝y

zachowaç co najmniej nast´pujàce odleg∏oÊci

3) stref´ Z 2 — strefa 2;

1) od budynków wykonanych z materia∏ów

a) palnych — 30 m,

b) niepalnych i o pokryciu co najmniej trudno zapalnym — 20 m;

2) od dróg publicznych i torów kolejowych — 30 m;

3) od urzàdzeƒ i przewodów linii elektrycznych wysokiego napi´cia — 30 m;

2) stref´ Z 1 — strefa 1;

4) stref´ Z 10 — strefa 20;

5) stref´ Z 11 — strefa 21 lub strefa 22 (w zale˝noÊci

od prawdopodobieƒstwa wystàpienia atmosfery

wybuchowej).

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 42. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Spraw

Wewn´trznych i Administracji z dnia 16 czerwca

2003 r. w sprawie ochrony przeciwpo˝arowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U.

Nr 121, poz. 1138).

4) od lasów i terenów zadrzewionych — 100 m;

5) mi´dzy stertami i stogami stanowiàcymi odr´bne

strefy po˝arowe — 30 m.

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

§ 43. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

7 dni od dnia og∏oszenia.

3. Wokó∏ stert i stogów nale˝y wykonaç i utrzymaç

powierzchni´ o szerokoÊci co najmniej 2 m w odleg∏oÊci 3 m od ich obrysu pozbawionà materia∏ów palnych.

4. Produkty roÊlinne nale˝y sk∏adowaç w sposób

uniemo˝liwiajàcy ich samozapalenie. W przypadku koniecznoÊci sk∏adowania produktów niedosuszonych

nale˝y okresowo sprawdzaç ich temperatur´.

Minister Spraw Wewn´trznych i Administracji

w z. A. Czartoryski

Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Spraw Wewn´trznych

i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. (poz. 563)

WYTYCZNE W ZAKRESIE OKREÂLANIA PRZYROSTU CIÂNIENIA W POMIESZCZENIU, JAKI MÓG¸BY

ZOSTAå SPOWODOWANY PRZEZ WYBUCH

1. Przy dokonywaniu oceny zagro˝enia wybuchem

pomieszczeƒ nale˝y braç pod uwag´ najbardziej niekorzystnà z punktu widzenia ewentualnych skutków

wybuchu sytuacj´, mogàcà wytworzyç si´ w procesie

ich eksploatacji, uwzgl´dniajàc najbardziej niebezpieczny wyst´pujàcy tam rodzaj substancji oraz najwi´kszà jej iloÊç, jaka mog∏aby braç udzia∏ w reakcji

wybuchu.

2. Przyrost ciÊnienia w pomieszczeniu ΔP (w Pa),

spowodowany przez wybuch z udzia∏em jednorodnych palnych gazów lub par o czàsteczkach zbudowanych z atomów w´gla, wodoru, tlenu, azotu i chlorowców, jest okreÊlany za pomocà równania

ρ — g´stoÊç palnych gazów lub par w temperaturze

pomieszczenia w normalnych warunkach pracy

(kg · m–3).

3. Przyrost ciÊnienia w pomieszczeniu ΔP (w Pa),

spowodowany przez wybuch z udzia∏em substancji

palnych niewymienionych w pkt 2, jest okreÊlany za

pomocà równania

gdzie

qsp — ciep∏o spalania (J · kg–1);

Po — ciÊnienie atmosferyczne

101 325 Pa;

normalne,

równe

ρp — g´stoÊç powietrza w temperaturze T (kg · m–3);

gdzie

mmax — maksymalna masa substancji palnych, tworzàcych mieszanin´ wybuchowà, jaka mo˝e

wydzieliç si´ w rozpatrywanym pomieszczeniu (kg);

ΔPmax — maksymalny przyrost ciÊnienia przy wybuchu stechiometrycznej mieszaniny gazowolub parowo-powietrznej w zamkni´tej komorze (Pa);

W

— wspó∏czynnik przebiegu reakcji wybuchu,

uwzgl´dniajàcy niehermetycznoÊç pomieszczenia, nieadiabatycznoÊç reakcji wybuchu,

a tak˝e fakt udzia∏u w reakcji nieca∏ej iloÊci

palnych gazów i par, jaka wydzieli∏aby si´

w pomieszczeniu — równy 0,17 dla palnych

gazów i 0,1 dla palnych par;

V

— obj´toÊç przestrzeni powietrznej pomieszczenia, stanowiàca ró˝nic´ mi´dzy obj´toÊcià pomieszczenia i obj´toÊcià znajdujàcych

si´ w nim instalacji, sprz´tu, zamkni´tych

opakowaƒ itp. (m3);

Cst

— obj´toÊciowe st´˝enie stechiometryczne

palnych gazów lub par

β — stechiometryczny wspó∏czynnik tlenu

w reakcji wybuchu

cp — ciep∏o

w∏aÊciwe

1,01 · 103 J · kg–1 · K–1;

T

powietrza,

równe

— temperatura pomieszczenia w normalnych warunkach pracy (K);

W = 0,17 dla palnych gazów i uniesionego palnego

py∏u;

W = 0,1 dla palnych par i mgie∏;

pozosta∏e — jak we wzorze [1].

4. Masa palnych par m (w kg), wydzielajàcych si´

w pomieszczeniu wskutek parowania cieczy z otwartej

powierzchni, jest okreÊlana za pomocà równania

gdzie

F — powierzchnia parowania cieczy (w m2) — dla

ka˝dego dm3 cieczy rozlanej na posadzce betonowej przyjmuje si´ F = 0,5 m2 dla roztworów

zawierajàcych nie wi´cej ni˝ 70 % masowego

udzia∏u rozpuszczalnika i F = 1 m2 dla pozosta∏ych cieczy;

τ — przewidywany maksymalny czas wydzielania si´

par (s);

K — wspó∏czynnik parowania okreÊlony w tabeli;

Ps — pr´˝noÊç pary nasyconej w temperaturze pomieszczenia t w °C (Pa)

nC, nH, nCl, nO — odpowiednio

iloÊci

atomów w´gla, wodoru, chlorowców i tlenu

w czàsteczce gazu lub

pary;

A, B, CA — wspó∏czynniki równania Antoine’a

dla danej cieczy;

M — masa czàsteczkowa cieczy (kg · kmol–1).

Tabela

WartoÊci wspó∏czynnika parowania K

Pr´dkoÊç przep∏ywu powietrza nad

powierzchnià parowania (m ⋅ s–1)

Temperatura pomieszczenia w °C

10

15

20

30

35

0

1,0

1,0

1,0

1,0

1,0

0,1

3,0

2,6

2,4

1,8

1,6

0,2

4,6

3,8

3,5

2,4

2,3

0,5

6,6

5,7

5,4

3,6

3,2

1,0

10,0

8,7

7,7

5,6

4,6

5. W przypadku wyst´powania w pomieszczeniu

uruchamianej samoczynnie wentylacji awaryjnej, przy

okreÊlaniu mmax dla palnych gazów lub par dopuszcza

si´ uwzgl´dnianie jej dzia∏ania, je˝eli odciàgi powietrza znajdujà si´ w pobli˝u miejsca przewidywanego

wydzielania si´ gazów lub par. Przyjmowanà do obliczenia ΔP maksymalnà mas´ substancji palnych mo˝na wtedy zmniejszyç „k” razy, przy czym

gdzie

n — iloÊç wymian powietrza w pomieszczeniu przy

dzia∏aniu wentylacji awaryjnej (s–1);

τ — przewidywany czas wydzielania gazów lub par (s).

6. Obliczenie przewidywanego przyrostu ciÊnienia

w pomieszczeniu nie jest wymagane w przypadku, gdy

bez jego dokonania inwestor, jednostka projektowania

lub u˝ytkownik decydujàcy o procesie technologicznym uznaje pomieszczenie za zagro˝one wybuchem.

564

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAW WEWN¢TRZNYCH I ADMINISTRACJI1)

z dnia 26 kwietnia 2006 r.

zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie przeprowadzania post´powania kwalifikacyjnego

w stosunku do kandydatów ubiegajàcych si´ o przyj´cie do s∏u˝by w Stra˝y Granicznej

Na podstawie art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 12 paêdziernika 1990 r. o Stra˝y Granicznej (Dz. U. z 2005 r.

Nr 234, poz. 1997) zarzàdza si´, co nast´puje

§ 1. W rozporzàdzeniu Ministra Spraw Wewn´trznych i Administracji z dnia 10 lutego 2006 r. w sprawie

przeprowadzania post´powania kwalifikacyjnego

w stosunku do kandydatów ubiegajàcych si´ o przyj´cie do s∏u˝by w Stra˝y Granicznej (Dz. U. Nr 23,

poz. 175) wprowadza si´ nast´pujàce zmiany

———————

1) Minister Spraw Wewn´trznych i Administracji kieruje

dzia∏em administracji rzàdowej — sprawy wewn´trzne, na

podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporzàdzenia Prezesa Rady

Ministrów z dnia 31 paêdziernika 2005 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Spraw Wewn´trznych i Administracji (Dz. U. Nr 220, poz. 1897).

1) w § 9 ust. 2 otrzymuje brzmienie

„2. CzynnoÊci, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 3

i 4, dokonuje komórka kadrowa. Prze∏o˝ony

w∏aÊciwy w sprawach post´powania mo˝e

zwróciç si´ o przeprowadzenie czynnoÊci,

o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, do kierownika innej jednostki organizacyjnej Stra˝y Granicznej.”;

2) w § 26 dotychczasowà treÊç oznacza si´ jako ust. 1

i dodaje si´ ust. 2 w brzmieniu

„2. Do post´powaƒ, o których mowa w ust. 1,

w zakresie oceny kwalifikacji zawodowych

szczególnie przydatnych do s∏u˝by na przewidywanym stanowisku s∏u˝bowym, stosuje si´

Dz.U. 2006 nr 80 poz. 563 notInForce

563

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAW WEWN¢TRZNYCH I ADMINISTRACJI1)

z dnia 21 kwietnia 2006 r.

w sprawie ochrony przeciwpo˝arowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

Na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpo˝arowej (Dz. U.

z 2002 r. Nr 147, poz. 1229, z póên. zm.2)) zarzàdza si´,

co nast´puje

Rozdzia∏ 1

Przepisy ogólne

Need to analyze how this provision applies to your matter?

Cross-reference this statute against case law, commentaries, and related legislative provisions inside Legislator AI.

Open in Legislator →