Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługującym cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych

1.

Ustawa określa świadczenie pieniężne i uprawnienia przysługujące cywilnym niewidomym

ofiarom działań wojennych, zwanym dalej „osobami uprawnionymi”, a także zasady ustalania

i realizacji tego świadczenia i uprawnień.

2.

Osobami uprawnionymi w rozumieniu ustawy są obywatele polscy, posiadający stałe miejsce

zamieszkania w Rzeczypospolitej Polskiej, którzy, nie wchodząc w skład formacji wojskowych,

zmilitaryzowanych służb państwowych lub formacji zbrojnych ruchu oporu, doznali naruszenia

sprawności organizmu powodującego całkowitą niezdolność do pracy, poprzez utratę wzroku

w wyniku

1)

działań wojennych w okresie wojny 1939-1945;

2)

eksplozji niewypałów lub niewybuchów pozostałych po wojnie 1939-1945, na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej.

1.

Osobie uprawnionej przysługuje świadczenie pieniężne określone w ustawie, zwane dalej

„świadczeniem”.

2.

Świadczenie przyznaje się na wniosek osoby uprawnionej.

3.

Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, należy dołączyć oświadczenie wnioskodawcy o korzystaniu

ze zwolnienia uzyskiwanych dochodów z tytułu emerytury lub renty od podatku dochodowego,

na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 100 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób

fizycznych

(Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z późn. zm., wraz ze wskazaniem organu rentowego lub emerytalnego, będącego płatnikiem emerytury

lub renty.

4.

W przypadku niekorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w ust. 3, do wniosku należy

dołączyć

1)

orzeczenie o uznaniu wnioskodawcy za inwalidę I lub II grupy w związku z utratą wzroku

lub orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy w związku z utratą wzroku;

2)

zaświadczenie o utracie przez wnioskodawcę wzroku z powodu urazu, wystawione przez

lekarza okulistę;

3)

dowody poświadczające okoliczności i skutki wypadku, który spowodował utratę wzroku,

w tym dokumentację medyczną.

5.

W przypadku braku dokumentu, o którym mowa w ust. 4 pkt 1, o niezdolności do pracy,

dacie jej powstania oraz związku tej niezdolności ze stanem narządu wzroku orzeka

lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

6.

Organ rentowy lub emerytalny, będący płatnikiem emerytury lub renty osoby, o której

mowa w ust. 3, jest zobowiązany do przekazania, na żądanie jednostki organizacyjnej

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, kopii dokumentów, określonych w art. 21 ust. 1 pkt 100 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób

fizycznych, złożonych przez tę osobę.

1.

Prawo do świadczenia ustalają organy rentowe w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, z późn. zm., w drodze decyzji.

2.

Od decyzji organu rentowego przysługują osobie zainteresowanej środki odwoławcze przewidziane

w odrębnych przepisach dla decyzji w sprawach emerytur i rent.

1.

Prawo do świadczenia powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych przez

ustawę do uzyskania tego prawa.

2.

Prawa do świadczenia nie nabywa, a nabyte traci osoba, jeżeli

1)

okoliczności uzasadniające powstanie prawa do świadczenia lub jego zwiększenia zostały

wywołane przez tę osobę przestępstwem umyślnym;

2)

wyłączną przyczyną okoliczności uzasadniających powstanie prawa do świadczenia lub

jego zwiększenia było udowodnione umyślne lub rażąco niedbałe działanie tej osoby.

3.

Prawo do świadczenia wygasa

1)

gdy ustanie którykolwiek z warunków wymaganych do uzyskania świadczenia;

2)

ze śmiercią osoby uprawnionej.

1.

Świadczenie dla osób uprawnionych przysługuje w kwocie renty socjalnej, o której mowa

w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej

(Dz. U. Nr 135, poz. 1268, z późn. zm..

2.

Do świadczenia, o którym mowa w ust. 1, osobie uprawnionej przysługuje dodatek pielęgnacyjny

na zasadach określonych w art. 75 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych, z tym że dodatek pielęgnacyjny z tytułu orzeczenia niezdolności do samodzielnej

egzystencji przysługuje w wysokości zwiększonej o 50%.

3.

W razie zbiegu prawa do dodatku pielęgnacyjnego określonego ustawą z prawem do dodatku

pielęgnacyjnego ustalonym na podstawie odrębnych przepisów przysługuje tylko jeden

dodatek.

1.

Świadczenie i uprawnienia, o których mowa w ustawie, przysługują w czasie pobytu osoby

uprawnionej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

2.

Jeżeli osoba uprawniona pobiera emeryturę lub rentę, w tym świadczenie o charakterze

rentowym z instytucji zagranicznej, wypłacaną kwotę świadczenia, o którym mowa w art.

5, zmniejsza się o 50% miesięcznie, chyba że wypłata emerytury lub renty z innego

tytułu została zawieszona. Przepis niniejszy nie narusza przepisów o zbiegu uprawnień

emerytalnych oraz rentowych z innych tytułów.

1.

Świadczenie wypłacane jest miesięcznie.

2.

Jeżeli osoba uprawniona pobiera emeryturę bądź rentę, świadczenie wypłacane jest wraz

z emeryturą lub rentą.

3.

Jeżeli osoba uprawniona nie pobiera emerytury lub renty, świadczenie wypłaca organ

rentowy, który wydał decyzję o jego przyznaniu. Przepisy dotyczące wypłaty emerytur

i rent z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stosuje się odpowiednio.

Osobie uprawnionej jednocześnie do świadczenia pieniężnego określonego ustawą i do

1)

dodatku kombatanckiego lub świadczenia przysługującego w wysokości tego dodatku, określonych

w przepisach o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych

i okresu powojennego,

2)

dodatku określonego w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,

3)

dodatku za tajne nauczanie, przysługującego na podstawie odrębnych przepisów,

4)

świadczenia pieniężnego określonego w przepisach o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach

przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach

węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych,

5)

świadczenia pieniężnego określonego w przepisach o świadczeniu pieniężnym przysługującym

osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III

Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

- przysługuje tylko jedno z tych świadczeń lub jeden z tych dodatków - wyższy lub

wybrany przez zainteresowanego.

W razie śmierci osoby uprawnionej przysługuje zasiłek pogrzebowy w wysokości i na

zasadach określonych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

1.

Osobie uprawnionej przysługuje

1)

prawo do ulgi 100% przy przejazdach publicznymi środkami komunikacji miejskiej, bez

względu na miejsce zamieszkania;

2)

pierwszeństwo w umieszczeniu, na jej wniosek, w domu pomocy społecznej.

2.

Osobie uprawnionej przysługuje także

1)

prawo do bezpłatnych leków oraz przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych,

na podstawie art. 45 ust. 1 i art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach

opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

(Dz. U. Nr 210, poz. 2135, z późn. zm.;

2)

prawo do ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych finansowanych ze środków publicznych

bez wymaganego skierowania lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, na podstawie art. 57

ust. 2 pkt 10a ustawy, o której mowa w pkt 1;

3)

prawo do skierowania na pobyt w sanatorium co najmniej raz na trzy lata, na zasadach

o których mowa w art. 33 ustawy, o której mowa w pkt 1;

4)

prawo do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego, na podstawie

art. 2 ust. 7 oraz art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach

do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego

(Dz. U. z 2002 r. Nr 175, poz. 1440, z późn. zm.;

5)

prawo do zwolnienia z opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiowych i telewizyjnych,

na zasadach określonych w ustawie z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych

(Dz. U. Nr 85, poz. 728 i Nr 157, poz. 1314).

3.

Przewodnikowi towarzyszącemu osobie uprawnionej przysługują uprawnienia określone

w

1)

ust. 1 pkt 1;

2)

art. 2 ust. 3 ustawy, o której mowa w ust. 2 pkt 4.

1.

Dokumentem potwierdzającym prawo do korzystania z uprawnień, o których mowa w ustawie,

jest legitymacja cywilnej niewidomej ofiary działań wojennych, wystawiona przez organ

rentowy.

2.

Osoba uprawniona jest obowiązana do okazywania legitymacji na żądanie instytucji albo

osoby realizującej przysługujące uprawnienie lub kontrolującej prawo do korzystania

z uprawnień.

3.

Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,

wzór legitymacji cywilnej niewidomej ofiary działań wojennych, tryb jej wydawania,

wymiany i anulowania, kierując się koniecznością zapewnienia sprawności postępowania

przy wydawaniu tych legitymacji.

Świadczenia, dodatki pielęgnacyjne i zasiłki pogrzebowe, o których mowa w niniejszej

ustawie, koszty ich wypłat, koszty postępowania w sprawie wniosków o przyznanie świadczenia

oraz koszty wydawania legitymacji, o których mowa w art. 11, finansowane są z budżetu

państwa.

W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o emeryturach

i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

(Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z późn. zm. w art. 21 w ust. 1 po pkt 25a dodaje się pkt 25b w brzmieniu

„

25b)

świadczenia pieniężne wypłacane osobom uprawnionym na podstawie ustawy z dnia 16 listopada

2006 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących cywilnym niewidomym

ofiarom działań wojennych (Dz. U. Nr 249, poz. 1824),

”

.

W ustawie z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami

publicznego transportu zbiorowego

(Dz. U. z 2002 r. Nr 175, poz. 1440, z późn. zm. w art. 2 dodaje się ust. 7 w brzmieniu

„

7.

Do ulgi 78% przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego

w pociągach osobowych i pospiesznych oraz autobusowego w komunikacji zwykłej, przyspieszonej

i pospiesznej, na podstawie biletów jednorazowych, są uprawnione cywilne niewidome

ofiary działań wojennych uznane za osoby niezdolne do samodzielnej egzystencji.

”

.

W ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych

ze środków publicznych

(Dz. U. Nr 210, poz. 2135, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 5 po pkt 5 dodaje się pkt 5a w brzmieniu

„

5a)

cywilna niewidoma ofiara działań wojennych - osobę, o której mowa w art. 1 ust. 2

ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących

cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych (Dz. U. Nr 249, poz. 1824);

”

;

2)

w art. 45 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Osobom

1)

które są inwalidami wojskowymi,

2)

które doznały uszczerbku na zdrowiu w okolicznościach określonych w art. 7 i 8 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych

oraz ich rodzin i nie zostały zaliczone do żadnej z grup inwalidów,

3)

wymienionym w art. 42 i 59 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych

oraz ich rodzin,

4)

które są cywilnymi niewidomymi ofiarami działań wojennych

- przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki objęte wykazami leków podstawowych i uzupełniających.

”

;

3)

w art. 47 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Inwalidom wojennym i wojskowym, cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych oraz

osobom represjonowanym przysługuje prawo do bezpłatnych wyrobów medycznych będących

przedmiotami ortopedycznymi i środków pomocniczych na zlecenie lekarza ubezpieczenia

zdrowotnego albo felczera ubezpieczenia zdrowotnego lub lekarza albo felczera niebędącego

lekarzem albo felczerem ubezpieczenia zdrowotnego, jeżeli posiada uprawnienia do wykonywania

zawodu oraz zawarł z oddziałem wojewódzkim Funduszu umowę upoważniającą go do wystawiania

takich recept, do wysokości limitu ceny określonego w przepisach wydanych na podstawie

art. 40 ust. 4.

”

;

4)

w art. 57 w ust. 2 po pkt 10 dodaje się pkt 10a w brzmieniu

„

10a)

dla cywilnych niewidomych ofiar działań wojennych;

”

;

5)

w art. 66 w ust. 1 po pkt 31 dodaje się pkt 31a w brzmieniu

„

31a)

cywilne niewidome ofiary działań wojennych, niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia

zdrowotnego z innego tytułu;

”

;

6)

w art. 73 po pkt 14 dodaje się pkt 14a w brzmieniu

„

14a)

osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 31a, powstaje z dniem złożenia w organie

rentowym, w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

oświadczenia o braku innego tytułu do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, a wygasa

z dniem ustania tego warunku;

”

;

7)

w art. 75 po ust. 14 dodaje się ust. 14a w brzmieniu

„

14a.

Osoby, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 31a, zgłasza do ubezpieczenia zdrowotnego

jednostka organizacyjna Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, określona w przepisach o

systemie ubezpieczeń społecznych, w której zostało złożone oświadczenie, o którym

mowa w art. 73 pkt 14a.

”

;

8)

w art. 81 w ust. 8 po pkt 9 dodaje się pkt 9a w brzmieniu

„

9a)

osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 31a, jest kwota odpowiadająca wysokości

renty socjalnej;

”

;

9)

w art. 86 w ust. 1 pkt 13 otrzymuje brzmienie

„

13)

osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 31a i 32, opłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych;

”

;

10)

w art. 87 ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

W przypadku rozliczania składek na ubezpieczenie zdrowotne od emerytur, rent, zasiłków

przedemerytalnych i świadczeń przedemerytalnych oraz świadczeń pieniężnych dla cywilnych

niewidomych ofiar działań wojennych jednostka organizacyjna Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

określona w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych

1)

nie przekazuje imiennych raportów miesięcznych;

2)

wykazuje składki w odrębnej deklaracji rozliczeniowej.

”

;

11)

w art. 94 ust. 3 otrzymuje brzmienie

„

3.

Od nienależnie pobranej emerytury, renty, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego

lub świadczenia pieniężnego dla cywilnej niewidomej ofiary działań wojennych składka

na ubezpieczenie zdrowotne nie podlega zwrotowi.

”

.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2007 r.