Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 20 września 2006 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadać urządzenia do napełniania i opróżniania zbiorników transportowych

§ 1. 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) warunki techniczne dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji, naprawy i modernizacji urzàdzeƒ do nape∏niania

i opró˝niania zbiorników transportowych, w tym

a) portowych ramion prze∏adunkowych,

b) instalacji i urzàdzeƒ do nape∏niania i opró˝niania, w tym ramion prze∏adunkowych dla sta∏ych,

ciek∏ych i gazowych towarów niebezpiecznych,

c) instalacji i urzàdzeƒ do nape∏niania i opró˝niania opakowaƒ do gazów spr´˝onych, pojazdów

baterii, wagonów baterii, cystern, cystern przenoÊnych, wieloelementowych kontenerów do

gazu,

d) instalacji i urzàdzeƒ, w tym ramion prze∏adunkowych, do nape∏niania i opró˝niania pod ciÊnieniem wy˝szym ni˝ 0,5 bara, zbiorników

transportowych dla towarów nieb´dàcych towarami niebezpiecznymi

— zwanych dalej „urzàdzeniami NO”, oraz elastycznych przewodów prze∏adunkowych, stanowiàcych sta∏e wyposa˝enie cystern lub urzàdzeƒ

i instalacji do nape∏niania i opró˝niania zbiorników

transportowych, sk∏adajàce si´ z w´˝y elastycznych z odpowiednimi koƒcówkami dla pod∏àczenia do odpowiednich króçców;

———————

1) Minister Transportu kieruje dzia∏em administracji rzàdo-

wej — transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Transportu

(Dz. U. Nr 131, poz. 923).

2) Niniejsze rozporzàdzenie zosta∏o notyfikowane Komisji

Europejskiej w dniu 1 marca 2006 r. pod numerem

2006/0117/PL, zgodnie z § 4 rozporzàdzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów

prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65,

poz. 597), które wdra˝a dyrektyw´ nr 98/34/WE z dnia

22 czerwca 1998 r. ustanawiajàcà procedur´ udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych

(Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998 r., z póên. zm.).

3) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.

z 2002 r. Nr 74, poz. 676, z 2004 r. Nr 96, poz. 959 oraz

z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i Nr 170, poz. 1217.

3. Przepisów rozdzia∏ów 2—6 i 8 nie stosuje si´ do

elementów, podzespo∏ów, zespo∏ów lub urzàdzeƒ NO,

je˝eli w zakresie projektowania i wytwarzania obj´te

sà one przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.

o systemie oceny zgodnoÊci (Dz. U. z 2004 r. Nr 204,

poz. 2087, z 2005 r. Nr 64, poz. 565 i Nr 267, poz. 2258

oraz z 2006 r. Nr 170, poz. 1217) oraz aktami wykonawczymi wydanymi na podstawie tej ustawy.

§ 2. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà

1) baza (terminal) paliw p∏ynnych — zespó∏ obiektów

przeznaczonych do magazynowania lub prze∏adunku ropy naftowej i produktów naftowych;

2) ciÊnienie robocze urzàdzenia NO — ciÊnienie mierzone w MPa na ko∏nierzu wlotowym urzàdzenia

NO w czasie nape∏niania lub opró˝niania zbiornika

transportowego;

3) instalacja oparów — uk∏ad rur i zaworów, przeznaczony do odprowadzania oparów lub fazy gazowej

do instalacji odzysku lub zbiornika magazynowego;

4) instalacja opró˝niajàca — uk∏ad rur i zaworów

o ma∏ej Êrednicy umo˝liwiajàcy grawitacyjne lub

przy u˝yciu pompy opró˝nianie lub resztkowanie

urzàdzeƒ NO po zakoƒczeniu prze∏adunku;

5) OCIMF — Mi´dzynarodowe Forum Przewoêników

Ropy;

6) portowe ramiona prze∏adunkowe — systemy i instalacje do nape∏niania i opró˝niania statków ˝eglugi morskiej i Êródlàdowej z towarów ciek∏ych

i gazowych;

7) rami´ prze∏adunkowe — urzàdzenie do nape∏niania i opró˝niania cystern w ruchu drogowym, kolejowym i ˝egludze Êródlàdowej, sk∏adajàce si´

z cz∏onów rurowych (sztywnych, elastycznych lub

sztywno-elastycznych) po∏àczonych szczelnymi

z∏àczami obrotowymi, ograniczone z jednej strony

zaworem odcinajàcym od instalacji przesy∏owej,

a z drugiej elementem ∏àczàcym z nape∏nianym

lub opró˝nianym zbiornikiem;

8) stan spoczynkowy — po∏o˝enie elementów urzàdzenia NO w czasie postoju;

9) strefa alarmowa — przestrzeƒ, w której mo˝e znaleêç si´ ko∏nierz wylotowy lub zawór ∏àczàcy urzàdzenie NO ze zbiornikiem, znajdujàcà si´ bezpoÊrednio za strefà pracy, której przekroczenie powinno powodowaç w∏àczenie uk∏adu alarmowego;

3) informowania u˝ytkowników o zagro˝eniach, które

nie zosta∏y wyeliminowane, i wskazania, czy jest

konieczne zastosowanie odpowiednich Êrodków

specjalnych w celu zmniejszenia ryzyka podczas

instalowania i u˝ytkowania urzàdzenia NO.

10) strefa pracy — przestrzeƒ obejmujàcà wszystkie

mo˝liwe po∏o˝enia ko∏nierza lub zaworu ∏àczàcego

urzàdzenie NO z nape∏nianym lub opró˝nianym

zbiornikiem;

§ 5. W przypadku gdy mo˝na przewidzieç niew∏aÊciwe u˝ytkowanie urzàdzenia NO, powinno byç ono

zaprojektowane w sposób zapobiegajàcy niebezpieczeƒstwu spowodowanemu takim u˝ytkowaniem. Je˝eli zaprojektowanie urzàdzenia NO w taki sposób nie

jest mo˝liwe, powinny byç do∏àczone do niego ostrze˝enia zabraniajàce u˝ytkowania w niew∏aÊciwy sposób.

11) zawór napowietrzajàcy — zawór dwupozycyjny

jednokierunkowy, otwierany w celu grawitacyjnego opró˝nienia urzàdzenia NO poprzez napowietrzenie wn´trza instalacji rurowej;

12) zespó∏ urzàdzeƒ NO — kilka urzàdzeƒ NO zmontowanych w taki sposób, aby stanowi∏y zintegrowanà i funkcjonalnà ca∏oÊç;

13) z∏àcze awaryjnego roz∏àczania — urzàdzenie uruchamiane zdalnie lub samoczynnie, umo˝liwiajàce

szybkie i bezrozlewowe od∏àczenie urzàdzenia NO

od nape∏nianego lub opró˝nianego zbiornika

w przypadku nieprzewidzianego przemieszczenia

si´ tego zbiornika;

14) z∏àcze szybkomocujàce — z∏àcze sterowane r´cznie, hydraulicznie lub pneumatycznie, stosowane

do pod∏àczenia urzàdzenia NO do nape∏nianego

lub opró˝nianego zbiornika, bez u˝ycia Êrub i po∏àczeƒ gwintowanych;

§ 6. 1. Urzàdzenia NO powinny byç zaprojektowane i wykonane z uwzgl´dnieniem istotnych czynników

w taki sposób, aby zapewnione by∏o bezpieczeƒstwo

przez ca∏y przewidywany okres eksploatacji tych urzàdzeƒ.

2. Podczas projektowania urzàdzenia NO nale˝y

uwzgl´dniç odpowiednie wspó∏czynniki bezpieczeƒstwa, stosujàc kompleksowe metody, o których wiadomo, ˝e w sposób spójny zapewniajà odpowiednie

zapasy bezpieczeƒstwa w odniesieniu do wszystkich

rodzajów uszkodzeƒ tych urzàdzeƒ.

Rozdzia∏ 2

§ 7. 1. Podczas projektowania urzàdzenia NO powinny zostaç uwzgl´dnione obcià˝enia odpowiadajàce ich przewidywanemu u˝ytkowaniu oraz warunki

eksploatacji dajàce si´ w sposób racjonalny przewidzieç. W szczególnoÊci nale˝y uwzgl´dniç takie czynniki, jak

Konstrukcja

1) ciÊnienie wewn´trzne i zewn´trzne;

15) TDT — Transportowy Dozór Techniczny.

§ 3. 1. Urzàdzenie NO powinno byç zaprojektowane i wykonane z uwzgl´dnieniem zagro˝eƒ odnoszàcych si´ do danego urzàdzenia, wynikajàcych z panujàcego w nim ciÊnienia i rodzaju prze∏adowywanego

towaru.

2. Zespó∏ urzàdzeƒ NO powinien byç zaprojektowany i wykonany z uwzgl´dnieniem potencjalnych zagro˝eƒ dla ˝ycia i zdrowia ludzkiego oraz mienia i Êrodowiska wyst´pujàcych w wyniku oddzia∏ywania warunków terenowych i klimatycznych na terenie obiektu, na którym urzàdzenia NO majà byç instalowane.

§ 4. 1. Urzàdzenia NO powinny byç zaprojektowane, wytworzone, zbadane oraz wyposa˝one i zainstalowane w taki sposób, aby by∏y bezpieczne po oddaniu ich do u˝ytkowania w warunkach, które dajà si´

przewidzieç. Urzàdzenia NO powinny byç eksploatowane zgodnie z instrukcjami producenta.

2) temperatura otoczenia i temperatura robocza;

3) masa substancji w warunkach pracy i badaƒ;

4) obcià˝enia wiatrem, Êniegiem lub lodem;

5) obcià˝enia dynamiczne;

6) si∏y reakcji i momenty pochodzàce od takich konstrukcji, jak podpory i zamocowania;

7) korozja, erozja, zm´czenie materia∏u;

8) rozk∏ad p∏ynów nietrwa∏ych.

2. Podczas projektowania urzàdzenia NO nale˝y

uwzgl´dniç mo˝liwoÊç jednoczesnego wystàpienia

ró˝nych czynników, o których mowa w ust. 1.

1) wyeliminowania lub zminimalizowania zagro˝eƒ;

§ 8. Podczas projektowania urzàdzeƒ NO nale˝y

stosowaç metody zapewniajàce odpowiednià wytrzyma∏oÊç tych urzàdzeƒ, w szczególnoÊci metod´ obliczeniowà, która mo˝e byç uzupe∏niona metodà doÊwiadczalnà, albo metod´ doÊwiadczalnà bez obliczeƒ.

2) zastosowania koniecznych Êrodków ochronnych

w stosunku do zagro˝eƒ, których nie mo˝na wyeliminowaç;

§ 9. Podczas projektowania urzàdzenia NO z zastosowaniem metody obliczeniowej nale˝y uwzgl´dniaç

w szczególnoÊci obcià˝enie ciÊnieniem, przy czym

2. Producent, w celu spe∏nienia wymagaƒ, o których mowa w ust. 1, powinien zastosowaç odpowiednie rozwiàzania dotyczàce

1) nale˝y stosowaç w obliczeniach takie wspó∏czynniki bezpieczeƒstwa, które pozwalajà na ca∏kowite

wyeliminowanie niepewnoÊci wynikajàcej z procesu wytwarzania, rzeczywistych warunków pracy,

napr´˝eƒ, modeli obliczeniowych oraz w∏aÊciwoÊci i zachowania si´ materia∏u;

2) metody obliczeniowe powinny zapewniaç odpowiedni, wynikajàcy z analizy bezpieczeƒstwa, zapas bezpieczeƒstwa;

3) wymagania, o których mowa w pkt 1 i 2, mo˝na

spe∏niç, stosujàc odpowiednio jednà z metod projektowania na podstawie wzorów, analizy oraz

mechaniki p´kania; metody te mogà byç stosowane ∏àcznie.

§ 10. 1. Podczas projektowania urzàdzenia NO z zastosowaniem metody obliczeniowej nale˝y wykonaç

w∏aÊciwe obliczenia projektowe w celu okreÊlenia wytrzyma∏oÊci tych urzàdzeƒ, w szczególnoÊci majàc na

wzgl´dzie, ˝e

1) ciÊnienie obliczeniowe nie mo˝e byç ni˝sze ni˝ najwy˝sze ciÊnienie robocze, przy czym nale˝y

uwzgl´dniç statyczne i dynamiczne ciÊnienie p∏ynu oraz rozk∏ad p∏ynów nietrwa∏ych;

2) temperatury obliczeniowe powinny zapewniç odpowiedni, wynikajàcy z analizy bezpieczeƒstwa,

zapas bezpieczeƒstwa;

3) w projekcie nale˝y uwzgl´dniç wszystkie mo˝liwe

kombinacje temperatury i ciÊnienia, które mog∏yby wystàpiç w danym urzàdzeniu NO w warunkach pracy dajàcych si´ w sposób uzasadniony

przewidzieç;

4) napr´˝enia maksymalne i wartoÊci szczytowe spi´trzeƒ napr´˝eƒ nale˝y utrzymywaç w bezpiecznych granicach;

5) w obliczeniach obcià˝enia ciÊnieniem nale˝y przyjmowaç wartoÊci odpowiednie dla materia∏u u˝ytego do budowy urzàdzenia NO wraz z odpowiednimi wspó∏czynnikami bezpieczeƒstwa.

2. W∏aÊciwoÊci materia∏u, o którym mowa w ust. 1

pkt 5, przeznaczonego do wykonania urzàdzenia NO

ocenia si´ z uwzgl´dnieniem

Poz. 1335

3. OkreÊlajàc w∏aÊciwoÊci materia∏u, nale˝y

uwzgl´dniç odpowiednie wspó∏czynniki wytrzyma∏oÊciowe z∏àczy zale˝ne od takich czynników, jak rodzaj

badaƒ nieniszczàcych, rodzaj ∏àczonych materia∏ów

oraz przewidywane warunki pracy.

4. W projekcie urzàdzenia NO nale˝y odpowiednio

uwzgl´dniç wszystkie mechanizmy degradacji, dajàce

si´ przewidzieç w sposób uzasadniony i wspó∏mierny

do przewidywanego zastosowania urzàdzenia, takie

jak korozja, pe∏zanie oraz zm´czenie materia∏owe.

5. Materia∏y przeznaczone do budowy elementu ciÊnieniowego urzàdzenia NO powinny

1) mieç w∏asnoÊci odpowiednie do warunków pracy

urzàdzenia NO, dajàcych si´ przewidzieç, w szczególnoÊci w zakresie plastycznoÊci i odpornoÊci na

obcià˝enia udarowe; powinna byç wykazana nale˝yta starannoÊç przy doborze materia∏ów w celu

zapobie˝enia kruchemu p´kaniu, a je˝eli z okreÊlonych przyczyn b´dzie zastosowany materia∏ podatny na kruche p´kanie, to nale˝y podjàç odpowiednie przeciwdzia∏ania;

2) byç wystarczajàco odporne na oddzia∏ywanie

prze∏adowywanych towarów; chemiczne i fizyczne

w∏asnoÊci u˝ytych materia∏ów konieczne dla zachowania bezpieczeƒstwa eksploatacji nie mogà

si´ wyraênie pogarszaç przez za∏o˝ony okres eksploatacji urzàdzenia NO;

3) byç odpowiednie do stosowanych procesów produkcyjnych;

4) byç dobierane w taki sposób, aby wyeliminowaç

niepo˝àdane skutki przy ∏àczeniu ró˝norodnych

materia∏ów.

§ 11. 1. Wspó∏czynnik wytrzyma∏oÊci z∏àcza spawanego w zale˝noÊci od przewidzianego zakresu badaƒ

powinien wynosiç

1) 1 — dla urzàdzeƒ NO, których z∏àcza poddawane

sà badaniom niszczàcym i nieniszczàcym w zakresie potwierdzajàcym, ˝e wszystkie po∏àczenia spawane nie wykazujà niezgodnoÊci;

2) 0,85 — dla urzàdzeƒ NO, których z∏àcza poddawane sà losowo badaniom nieniszczàcym;

1) odpowiednio, granicy plastycznoÊci lub umownej

granicy plastycznoÊci przy wyd∏u˝eniu 0,2 % lub

1,0 % w temperaturze obliczeniowej;

3) 0,7 — dla urzàdzeƒ NO, których z∏àcza poddawane

sà tylko badaniom wizualnym.

2) wytrzyma∏oÊci na rozciàganie;

2. Przy dobieraniu odpowiednich wartoÊci wspó∏czynnika wytrzyma∏oÊci z∏àczy spawanych, kierujàc si´

uznanà praktykà in˝ynierskà nale˝y uwzgl´dniaç charakter wyst´pujàcych napr´˝eƒ, w∏aÊciwoÊci wytrzyma∏oÊciowych i technologicznych po∏àczeƒ spawanych.

Przy projektowaniu urzàdzeƒ NO do prze∏adunku materia∏ów niebezpiecznych zapalnych oraz o w∏aÊciwoÊciach trujàcych i ˝ràcych nale˝y przyjmowaç wspó∏czynnik wytrzyma∏oÊci z∏àcza spawanego równy 1.

3) wytrzyma∏oÊci na pe∏zanie;

4) danych zm´czeniowych;

5) modu∏u spr´˝ystoÊci Younga;

6) odpowiedniego stopnia odkszta∏cenia plastycznego;

7) udarnoÊci;

8) odpornoÊci na kruche p´kanie.

§ 12. Podczas projektowania urzàdzenia NO z zastosowaniem metody obliczeniowej nale˝y uwzgl´d-

niaç statecznoÊç konstrukcji. Je˝eli obliczona gruboÊç

Êcianki nie zapewnia odpowiedniej statecznoÊci konstrukcji, nale˝y podjàç odpowiednie Êrodki zaradcze.

2) wydajnoÊç i pr´dkoÊç prze∏adunku;

§ 13. 1. Podczas projektowania z∏o˝onych urzàdzeƒ

NO z zastosowaniem metody doÊwiadczalnej nale˝y

dokonaç uwiarygodnienia projektu w ca∏oÊci lub cz´Êciowo za pomocà odpowiedniego programu badaƒ

przeprowadzonego na reprezentatywnej próbce urzàdzeƒ.

4) warunki atmosferyczne typowe w miejscu pracy.

3) temperatury powierzchni elementów urzàdzenia;

2. Program badaƒ, o którym mowa w ust. 1, powinien byç uzgodniony przed rozpocz´ciem badaƒ przez

TDT.

2. Urzàdzenia NO, w których wyst´pujà pokrywy

lub inne zamkni´cia, powinny byç wyposa˝one w urzàdzenie umo˝liwiajàce u˝ytkownikowi upewnienie si´,

˝e otwarcie zamkni´cia nie stwarza zagro˝enia. W przypadku gdy pokrywa mo˝e zostaç szybko otwarta, urzàdzenie NO powinno byç wyposa˝one w urzàdzenie zapobiegajàce otwarciu, gdy ciÊnienie lub temperatura

zawartego w nich towaru stwarzajà zagro˝enie.

3. W programie badaƒ nale˝y okreÊliç warunki badaƒ oraz kryteria przyj´cia lub odrzucenia urzàdzenia

NO, jako niespe∏niajàcego wymagaƒ rozporzàdzenia.

§ 15. 1. Urzàdzenia NO powinny byç zaprojektowane i wykonane w sposób umo˝liwiajàcy przeprowadzenie niezb´dnych badaƒ technicznych.

4. Przed rozpocz´ciem badaƒ powinny zostaç ustalone rzeczywiste wartoÊci podstawowych wymiarów

i w∏aÊciwoÊci materia∏ów, z których wykonano urzàdzenie NO przeznaczone do badaƒ.

2. Urzàdzenia NO powinny byç zaprojektowane

i wykonane w taki sposób, aby mo˝liwe by∏o okreÊlenie stanu wn´trza tych urzàdzeƒ.

5. Podczas przeprowadzania badaƒ powinna byç

umo˝liwiona obserwacja krytycznych stref i zakresu

pracy urzàdzenia NO przy u˝yciu odpowiednich przyrzàdów umo˝liwiajàcych rejestrowanie odkszta∏ceƒ

i napr´˝eƒ z wystarczajàcà dok∏adnoÊcià.

6. Program badaƒ, o którym mowa w ust. 1, powinien obejmowaç

1) wytrzyma∏oÊciowà prób´ ciÊnieniowà, której celem jest sprawdzenie, czy pod ciÊnieniem okreÊlonym z zapasem bezpieczeƒstwa w stosunku do

najwy˝szego dopuszczalnego ciÊnienia urzàdzenie

nie wykazuje nieszczelnoÊci ani odkszta∏ceƒ przekraczajàcych wartoÊci okreÊlone przez projektanta;

ciÊnienie próbne wyznacza si´, uwzgl´dniajàc ró˝nice mi´dzy wartoÊciami geometrycznymi i w∏aÊciwoÊciami materia∏u zmierzonymi w warunkach

przeprowadzanej próby a wartoÊciami zastosowanymi do celów projektowych; uwzgl´dnia si´ równie˝ ró˝nic´ mi´dzy temperaturà próby i temperaturà przyj´tà do obliczeƒ;

2) odpowiednie badania, okreÊlone na podstawie warunków eksploatacyjnych ustalonych dla urzàdzenia, takich jak wytrzyma∏oÊç w czasie w okreÊlonych

temperaturach oraz liczba cykli przy okreÊlonych

poziomach napr´˝eƒ, przeprowadzane, gdy wyst´puje ryzyko pe∏zania lub zm´czenia materia∏u;

3) badania dodatkowe wynikajàce z innych czynników, takich jak korozja, parcie wiatru, obcià˝enie

lodem.

§ 14. 1. W celu zapewnienia bezpiecznej obs∏ugi

i eksploatacji urzàdzeƒ NO powinien zostaç okreÊlony

sposób ich eksploatacji eliminujàcy wszelkie ryzyko

dajàce si´ przewidzieç w eksploatacji urzàdzeƒ NO;

szczególnà uwag´ nale˝y zwracaç na

1) rodzaj i w∏aÊciwoÊci fizykochemiczne prze∏adowywanego towaru;

3. Przepisu ust. 2 nie stosuje si´ w przypadku, gdy

1) urzàdzenie jest zbyt ma∏e;

2) otwieranie urzàdzenia wp∏ywa∏oby ujemnie na

stan jego wn´trza;

3) wykazano, ˝e substancja znajdujàca si´ w urzàdzeniu

NO nie dzia∏a szkodliwie na jego materia∏ i nie wyst´pujà inne mechanizmy degradacji wewn´trznej.

4. W przypadkach, o których mowa w ust. 3, projektant w dokumentacji eksploatacji danego urzàdzenia NO okreÊla metody oceny stanu wn´trza tego

urzàdzenia.

§ 16. Urzàdzenia odwadniajàce i odpowietrzajàce

stosuje si´ w urzàdzeniach NO w celu

1) unikni´cia szkodliwych efektów, takich jak uderzenia wodne, zakl´Êni´cia pod wp∏ywem pró˝ni, korozji i niekontrolowanych reakcji chemicznych; nale˝y uwzgl´dniç wszystkie fazy eksploatacji i badaƒ, w szczególnoÊci prób´ ciÊnieniowà;

2) umo˝liwienia bezpiecznego czyszczenia, przeprowadzania kontroli i konserwacji.

§ 17. W przypadku mo˝liwoÊci wystàpienia niekorzystnych warunków wywo∏ujàcych korozj´, erozj´ lub

Êcieranie si´ materia∏u, powinny byç zastosowane odpowiednie Êrodki w celu

1) ograniczenia skutków korozji, erozji lub Êcierania;

w tym przypadku nale˝y stosowaç odpowiednie

rozwiàzania projektowe, takie jak naddatek gruboÊci materia∏u, zastosowanie wyk∏adzin ochronnych lub materia∏ów platerowanych;

2) wymiany najbardziej nara˝onych elementów.

§ 18. Urzàdzenia NO powinny byç zaprojektowane

w taki sposób, aby ich elementy sk∏adowe by∏y nieza-

wodne w wykonywaniu przeznaczonych dla nich funkcji oraz w∏aÊciwie dobrane i poprawnie zamontowane.

winny spe∏niaç wymagania okreÊlone w tych przepisach.

§ 19. Urzàdzenia NO powinny byç odpowiednio zaprojektowane i wyposa˝one w osprz´t lub powinna

byç zapewniona mo˝liwoÊç pod∏àczenia tego osprz´tu, z uwzgl´dnieniem w szczególnoÊci zagro˝eƒ wyst´pujàcych podczas

§ 25. 1. Urzàdzenia NO do prze∏adunku towarów

niebezpiecznych o w∏aÊciwoÊciach zapalnych, trujàcych i ˝ràcych powinny byç wyposa˝one w z∏àcza

awaryjnego roz∏àczania.

1) nape∏niania, majàc na wzgl´dzie w szczególnoÊci

mo˝liwoÊç przepe∏nienia lub przekroczenia ciÊnienia;

2) opró˝niania — niekontrolowanego uwolnienia p∏ynu pod ciÊnieniem;

3) nape∏niania i opró˝niania — niebezpiecznego przy∏àczania i od∏àczania.

§ 20. 1. W przypadku gdy w warunkach, które dajà

si´ przewidzieç, parametry dopuszczalne mogà zostaç

przekroczone, urzàdzenie NO powinno byç wyposa˝one w odpowiednie urzàdzenia zabezpieczajàce.

2. Urzàdzenia zabezpieczajàce powinny byç dobierane na podstawie szczegó∏owych charakterystyk

urzàdzenia NO.

3. Urzàdzenia zabezpieczajàce obejmujà

1) osprz´t zabezpieczajàcy;

2) odpowiednie urzàdzenia monitorujàce, w szczególnoÊci wskaêniki lub uk∏ady alarmowe umo˝liwiajàce podj´cie stosownych dzia∏aƒ automatycznie lub r´cznie dla utrzymania parametrów urzàdzenia NO w zakresie okreÊlonym jego projektem.

§ 21. Ramiona prze∏adunkowe przemieszczane r´cznie mogà byç budowane z uk∏adami wywa˝ajàcymi.

§ 22. 1. Urzàdzenia NO przeznaczone do prze∏adunku materia∏ów niebezpiecznych o w∏aÊciwoÊciach

zapalnych, samozapalnych, trujàcych, zakaênych i ˝ràcych powinny byç wyposa˝one w instalacje zapewniajàce hermetyczne nape∏nianie i opró˝nianie zbiorników transportowych.

2. Opary prze∏adowywanych towarów niebezpiecznych z instalacji, o których mowa w ust. 1, powinny byç odprowadzane do instalacji odzysku lub do

zbiornika magazynowego.

§ 23. Urzàdzenia NO powinny byç wyposa˝one

w instalacje wspó∏pracujàce z odpowiednimi instalacjami zbiorników transportowych, zabezpieczajàce

przed przepe∏nianiem tych zbiorników i wstrzymujàce

prac´ urzàdzeƒ NO w sytuacjach awaryjnych lub

w przypadkach przerwania ciàg∏oÊci uziemienia.

Rozdzia∏ 3

Osprz´t i wyposa˝enie urzàdzeƒ NO

§ 24. Zespo∏y, podzespo∏y i elementy urzàdzeƒ NO

obj´te przepisami dotyczàcymi oznakowania CE po-

2. Z∏àcze awaryjnego roz∏àczenia musi byç zabezpieczone przed omy∏kowym uruchomieniem.

§ 26. Z∏àcza szybkomocujàce, w które wyposa˝a

si´ urzàdzenia NO, powinny

1) byç wyposa˝one w uk∏ad blokady wykluczajàcy

mo˝liwoÊç samoczynnego otwarcia;

2) zapewniaç szczelnoÊç otworu po roz∏àczeniu;

3) byç wyposa˝one w zwalniacz r´czny, umo˝liwiajàcy r´czne roz∏àczenie, bez koniecznoÊci stosowania nap´du.

§ 27. Przy okreÊlaniu lokalizacji i d∏ugoÊci ramienia

urzàdzenia NO rami´ to powinno spe∏niaç nast´pujàce warunki

1) w po∏o˝eniu spoczynkowym ˝adna cz´Êç ramienia

nie powinna wystawaç poza obrys pomostu prze∏adunkowego;

2) zakres ruchów ramienia oraz miejsce jego zamocowania powinny umo˝liwiaç przeprowadzanie jego konserwacji lub demonta˝u z pomostu prze∏adunkowego;

3) minimalne odleg∏oÊci jakiegokolwiek elementu ramienia w po∏o˝eniu roboczym lub manewrowym

powinny wynosiç

a) 0,15 m od jakiejkolwiek cz´Êci sàsiedniego ramienia b´dàcego w po∏o˝eniu spoczynkowym

lub w konserwacji,

b) 0,30 m od jakiejkolwiek cz´Êci ramienia b´dàcego w stanie roboczym (z wyjàtkiem przeciwci´˝arów),

c) 0,30 m od jakiejkolwiek cz´Êci konstrukcji lub

wyposa˝enia pomostu prze∏adunkowego,

d) 0,15 m pomi´dzy przeciwci´˝arami sàsiednich,

równoczeÊnie pracujàcych ramion.

§ 28. Urzàdzenie NO na bocznicy kolejowej w po∏o˝eniu spoczynkowym nie powinno naruszaç skrajni

budowli kolejowej na terenie punktów prze∏adunkowych.

§ 29. 1. Strefa pracy i strefa alarmowa urzàdzenia

NO wykonanego z elementów sztywnych powinny

byç ÊciÊle okreÊlone w instrukcji eksploatacji.

2. Przekroczenie stref pracy przez elementy ramienia prze∏adunkowego powinno samoczynnie uruchamiaç uk∏ad alarmowy, je˝eli taki uk∏ad zosta∏ zamontowany.

§ 30. 1. Uk∏ady hydrauliczne w urzàdzeniach NO

powinny byç zabezpieczone przed skutkami p´kni´cia

przewodów hydraulicznych lub innych elementów.

W przypadku p´kni´cia przewodu lub innego elementu powinno nastàpiç ca∏kowite unieruchomienie danego si∏ownika lub ograniczenie pr´dkoÊci opadania

elementu ramienia do pr´dkoÊci sk∏adowej pionowej

nieprzekraczajàcej 0,01 m/s przy maksymalnym obcià˝eniu.

2. Przecieki wewn´trzne w nap´dowych uk∏adach

hydraulicznych nie powinny powodowaç niekontrolowanych ruchów ramion. Sk∏adowa pionowa pr´dkoÊci

opadania ko∏nierza wylotowego nie powinna przekraczaç 0,1 m/h.

§ 31. 1. Dopuszcza si´ stosowanie w urzàdzeniu

NO uk∏adu pneumatycznego do nap´du z∏àcza awaryjnego roz∏àczania oraz zacisku szybkomocujàcego.

2. Uk∏ady pneumatyczne powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia oczyszczajàce spr´˝one powietrze

oraz zapobiegajàce jego zamarzaniu.

3. Przewody pneumatyczne powinny byç zabezpieczone przed uszkodzeniami mechanicznymi.

§ 32. 1. Urzàdzenia NO przeznaczone dla towarów,

których prze∏adunek odbywa si´ w podwy˝szonych

temperaturach, powinny byç wyposa˝one w instalacj´

grzewczà.

2. Instalacja grzewcza nie powinna ograniczaç ruchów roboczych urzàdzenia NO.

3. Urzàdzenia NO wyposa˝one w elektrycznà instalacj´ grzewczà powinny byç zabezpieczone przed mo˝liwoÊcià pora˝enia pràdem elektrycznym.

4. Elektryczne instalacje grzewcze powinny byç zaopatrzone w uk∏ady umo˝liwiajàce kontrol´ i sterowanie mocà grzewczà w zale˝noÊci od temperatury otoczenia, tak aby zapewnione by∏o utrzymanie temperatury prze∏adowywanego towaru w wymaganym zakresie.

5. Instalacje grzewcze powinny samoczynnie wy∏àczaç si´ po zakoƒczeniu prze∏adunku lub powinno istnieç zabezpieczenie uniemo˝liwiajàce pozostawienie

w∏àczonej instalacji grzewczej po zakoƒczeniu prze∏adunku.

§ 33. 1. Wszystkie elementy i obudowy urzàdzenia

NO, których temperatura powierzchni mo˝e przekraczaç 70 °C, powinny byç zaopatrzone w izolacj´ cieplnà lub odpowiednie os∏ony zabezpieczajàce przed poparzeniem si´ osób pracujàcych w strefie pracy urzàdzenia NO.

2. Izolacja cieplna powinna byç wykonana z materia∏ów charakteryzujàcych si´

1) odpornoÊcià na oddzia∏ywanie prze∏adowywanego towaru;

Poz. 1335

2) odpowiednià przewodnoÊcià cieplnà i w∏asnoÊciami mechanicznymi;

3) ognioodpornoÊcià.

§ 34. Urzàdzenie NO przewidziane do zainstalowania w obszarze zagro˝onym wybuchem powinno byç

wyposa˝one w instalacj´ i aparatur´ elektrycznà przystosowanà do odpowiedniej klasy wybuchowoÊci dla

danego obszaru.

§ 35. Ochrona przed elektrycznoÊcià statycznà oraz

ochrona przeciwpora˝eniowa urzàdzeƒ NO wyposa˝onych w instalacj´ elektrycznà powinna byç wykonana

wed∏ug wymagaƒ norm serii PN-EN 61340 oraz norm

PN-E 05208, PN-IEC 60050-195 i PN-IEC 60364-4-41.

§ 36. 1. Uk∏ad elementów sterowniczych — dêwigni i przycisków sterowniczych — powinien byç wykonany w taki sposób, aby nie by∏o mo˝liwe jednoczesne w∏àczenie przeciwnych ruchów tego samego mechanizmu.

2. Przyciski i dêwignie sterownicze powinny powracaç do po∏o˝enia neutralnego (zerowego) po zaniku si∏y oddzia∏ywujàcej na te elementy.

3. Oznakowanie, napisy oraz symbole opisujàce

przeznaczenie przycisków i dêwigni sterowniczych powinny w sposób jednoznaczny i czytelny umo˝liwiaç

ich odczyt, w ka˝dych warunkach pracy urzàdzenia

NO.

§ 37. 1. W uk∏adach ci´gnowych mechanizmów

nap´dowych i uk∏adach wywa˝enia portowych ramion prze∏adunkowych nale˝y stosowaç liny stalowe

wykonane wed∏ug wymagaƒ norm serii PN-EN 12385

oraz innych norm mi´dzynarodowych.

2. W uk∏adach ci´gnowych, o których mowa

w ust. 1, nale˝y stosowaç liny dwuzwite odpr´˝one

o co najmniej szeÊciu splotkach wielowarstwowych.

3. Wytrzyma∏oÊç na rozciàganie drutu lin stalowych powinna wynosiç nie mniej ni˝ 1570 N/mm2 i nie

wi´cej ni˝ 1770 N/mm2.

4. Wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa ci´gien powinien

wynosiç nie mniej ni˝ 5, gdy na elementy urzàdzenia

NO zawieszone na ci´gnach nie wchodzà ludzie;

wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa elementów urzàdzenia

NO zawieszonych na ci´gnach, na które mogà wchodziç ludzie lub przebywaç pod nimi, powinien wynosiç

nie mniej ni˝ 10.

5. Mocowanie koƒców ci´gien do konstrukcji urzàdzenia NO powinno byç wykonane w taki sposób, aby

wytrzyma∏oÊç takiego mocowania by∏a nie mniejsza

ni˝ wytrzyma∏oÊç liny na rozerwanie w ca∏oÊci (nie

mniejsza od rzeczywistej si∏y zrywajàcej lin´ w ca∏oÊci).

6. Sposób mocowania i prowadzenia lin powinien

eliminowaç nadmierne ich zginanie, mo˝liwoÊç spadania z b´bnów i krà˝ków oraz ocierania si´ o konstrukcj´ urzàdzenia NO lub o inne ci´gna.

Rozdzia∏ 4

Wymagania dodatkowe dla urzàdzeƒ NO

przeznaczonych do prze∏adunku produktów

naftowych w bazach paliw p∏ynnych

§ 38. Urzàdzenia NO stanowiàce wyposa˝enie baz

(terminali) paliw p∏ynnych powinny spe∏niaç wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu Ministra Gospodarki

z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç bazy i stacje paliw p∏ynnych, rurociàgi przesy∏owe dalekosi´˝ne s∏u˝àce do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 243, poz. 2063), oraz

spe∏niaç nast´pujàce wymagania

1) urzàdzenie-uk∏ad kontrolny urzàdzenia NO powinno byç ∏àczone z pojazdem cysternà za poÊrednictwem dziesi´ciostykowego standardowego z∏àcza

elektrycznego; koƒcówka m´ska z∏àcza powinna

byç zamocowana na pojeêdzie cysternie, a koƒcówka ˝eƒska powinna byç umieszczona na ruchomej cz´Êci urzàdzenia NO;

2) czujnikami maksymalnego nape∏nienia mogà byç

dwuprzewodowe czujniki termistorowe, dwuprzewodowe czujniki optyczne, pi´cioprzewodowe

czujniki optyczne, zapewniajàce równowa˝ny stopieƒ bezpieczeƒstwa; termistory powinny mieç

ujemny wspó∏czynnik temperaturowy;

3) urzàdzenie-uk∏ad kontrolny urzàdzenia NO powinien byç przystosowany zarówno do dwuprzewodowych jak i pi´cioprzewodowych systemów pojazdu cysterny;

4) urzàdzenie NO powinno mieç mo˝liwoÊç po∏àczenia z pojazdem cysternà za poÊrednictwem wspólnego powrotnego przewodu czujników maksymalnego nape∏nienia, które powinny byç pod∏àczone

do dziesiàtego styku z∏àcza typu m´skiego podwozia pojazdu; styk dziesiàty z∏àcza ˝eƒskiego powinien byç po∏àczony z obudowà urzàdzenia-uk∏adu

kontrolnego, która powinna byç po∏àczona z masà

urzàdzenia NO;

5) wszystkie pojazdy cysterny z oddolnym nape∏nianiem powinny byç zaopatrzone w tabliczki identyfikacyjne okreÊlajàce typ zainstalowanych czujników maksymalnego nape∏nienia, dwuprzewodowych lub pi´cioprzewodowych, oraz liczb´ ramion

prze∏adunkowych, które mogà byç jednoczeÊnie

pod∏àczone.

§ 39. Budowa instalacji nape∏niania oddolnego

cieczà i odprowadzania oparów urzàdzenia NO powinna wynikaç z rozmieszczenia wyposa˝enia pojazdu cysterny, z tym ˝e

1) wysokoÊç po∏o˝enia przy∏àczy do nape∏niania powinna wynosiç: maksymalnie 1,4 m (przy pró˝nej

cysternie); minimalnie 0,5 m (przy cysternie nape∏nionej), zalecana wysokoÊç 0,7 m do 1,0 m;

2) poziome odleg∏oÊci króçców powinny byç nie

mniejsze ni˝ 0,25 m; zalecany rozstaw 0,3 m;

Poz. 1335

3) przy∏àcza do nape∏niania powinny byç rozmieszczone na d∏ugoÊci nieprzekraczajàcej 2,5 m;

4) z∏àczki odprowadzania oparów powinny byç

umieszczone po prawej stronie z∏àczek cieczowych i na wysokoÊci nieprzekraczajàcej 1,5 m

(przy pró˝nej cysternie) i nie mniejszej ni˝ 0,5 m

(przy cysternie nape∏nionej);

5) wy˝ej opisane przy∏àcza i z∏àczki powinny byç

umieszczone po jednej stronie pojazdu cysterny.

§ 40. Urzàdzenie NO powinno byç wyposa˝one

w uk∏ady uniemo˝liwiajàce nape∏nianie zbiorników,

w przypadkach

1) braku odpowiedniego sygna∏u informujàcego

o ciàg∏oÊci uziemienia i pod∏àczeniu czujników

maksymalnego nape∏nienia;

2) przekroczenia maksymalnego nape∏nienia komór

zbiornika pojazdu cysterny lub utraty ciàg∏oÊci

uziemienia pomi´dzy urzàdzeniem NO a pojazdem cysternà.

§ 41. Nape∏nianie pojazdów cystern powinno byç

niemo˝liwe w przypadku, gdy przewód odprowadzajàcy

opary ze zbiornika pojazdu cysterny nie jest pod∏àczony.

Rozdzia∏ 5

Znakowanie

§ 42. 1. Ka˝de urzàdzenie NO powinno byç zaopatrzone w tabliczk´ fabrycznà, wykonanà z materia∏u

trwa∏ego i odpornego na korozj´ oraz na dzia∏anie

prze∏adowywanego towaru, trwale umieszczonà

w miejscu dost´pnym do kontroli, zawierajàcà co najmniej nast´pujàce dane

1) nazw´ wytwórcy;

2) numer fabryczny;

3) rok produkcji;

4) oznaczenie typu, o ile takie oznaczenie wyst´puje;

5) parametry urzàdzenia (Êrednica nominalna, nat´˝enie przep∏ywu, ciÊnienie robocze i zakres dopuszczalnych temperatur prze∏adowywanego towaru);

6) przeznaczenie urzàdzenia (rodzaj prze∏adowywanego towaru);

7) znak kontroli jakoÊci wytwórcy;

8) data ostatniego badania i stempel inspektora TDT

przeprowadzajàcego badania.

2. Ka˝dy elastyczny przewód prze∏adunkowy powinien byç zaopatrzony w trwale z nim po∏àczonà tabliczk´ wykonanà z materia∏u odpornego na korozj´,

zawierajàcà co najmniej nast´pujàce dane

1) nazw´ lub znak wytwórcy;

2) numer normy lub okreÊlenie przeznaczenia (dopuszczone rodzaje prze∏adowywanych towarów);

3) numer fabryczny i dat´ produkcji;

13) wzór tabliczki fabrycznej;

4) dat´ ostatniego badania; wartoÊç ciÊnienia próbnego.

14) uzgodniony zgodnie z przepisami prawa budowlanego projekt budowlany fundamentu, w przypadku koniecznoÊci jego wykonania — do wglàdu.

Powy˝sze dane mogà byç naniesione na korpusach

zakoƒczeƒ przewodów.

§ 43. Ka˝de urzàdzenie NO powinno byç oznaczone numerem ewidencyjnym, nadanym przez TDT.

§ 44. Na dojÊciu (dojeêdzie) do urzàdzenia NO nale˝y umieÊciç tablice ostrzegawcze — odpowiednie

dla wymagaƒ przeciwpo˝arowych i strefy zagro˝enia

wybuchem, a tak˝e napisy (tablice) wymagane szczegó∏owymi przepisami i instrukcjami bhp.

§ 45. Ruchome elementy konstrukcji urzàdzenia

NO mogàce stwarzaç zagro˝enie dla otoczenia powinny byç oznaczone pasami ostrzegawczymi, zgodnie

z odpowiednimi normami.

Rozdzia∏ 6

Dokumentacja techniczna

§ 46. 1. W fazie projektowania urzàdzenia NO powinna byç opracowana dokumentacja techniczna co

najmniej w dwóch egzemplarzach przedk∏adanych

TDT w celu jej uzgodnienia.

2. Dokumentacja techniczna powinna zawieraç

1) wykaz zastosowanych przepisów i norm;

2) rysunki zestawieniowe zespo∏ów i podzespo∏ów

oraz rysunki wykonawcze elementów, które pozwolà na dokonanie sprawdzenia zgodnoÊci rozwiàzaƒ konstrukcyjnych z wymaganiami norm

oraz niniejszego rozporzàdzenia;

3) wykaz materia∏ów przewidzianych do budowy

urzàdzenia;

4) dane techniczne izolacji cieplnej, w przypadku jej

zastosowania;

5) schemat instalacji hydraulicznej i pneumatycznej,

w przypadku ich zastosowania;

6) schemat instalacji grzewczej, w przypadku jej zastosowania;

7) schemat elektryczny nap´du i sterowania, ideowy

i monta˝owy, w przypadku ich zastosowania;

8) schemat elektryczny zasilania, w przypadku jego

zastosowania;

9) instrukcj´ eksploatacji;

10) obliczenia wytrzyma∏oÊciowe urzàdzenia NO w zakresie wynikajàcym z analizy zagro˝enia;

11) analiz´ zagro˝eƒ, o których mowa w § 3;

12) program prób i badaƒ podzespo∏ów i ca∏ego urzàdzenia;

3. Instrukcja eksploatacji, o której mowa w ust. 2

pkt 9, powinna zawieraç co najmniej

1) ogólny opis urzàdzenia, jego przeznaczenie i charakterystyk´ technicznà;

2) opis budowy, dzia∏ania i regulacji mechanizmów

nap´dowych oraz ich zespo∏ów i elementów wyposa˝enia (mechanicznego, elektrycznego, hydraulicznego lub pneumatycznego);

3) opis budowy, dzia∏ania i regulacji zastosowanych

urzàdzeƒ zabezpieczajàcych;

4) opis czynnoÊci przy obs∏udze urzàdzenia, opis

dzia∏ania urzàdzeƒ sterowniczych i sygnalizacyjnych, wskazaƒ przyrzàdów pomiarowo-kontrolnych wraz z rysunkami rozmieszczenia tych urzàdzeƒ i przyrzàdów, sposób i zasady sterowania

oraz obowiàzki operatora i jego czynnoÊci przed,

w czasie i po zakoƒczeniu pracy;

5) wymagania dotyczàce bezpiecznej eksploatacji

urzàdzenia NO, w zale˝noÊci od jego przeznaczenia i warunków pracy;

6) informacje dotyczàce wymaganych kwalifikacji

i uprawnieƒ osób zajmujàcych si´ obs∏ugà i konserwacjà urzàdzenia NO;

7) zasady wykonywania czynnoÊci konserwacyjnych,

z podaniem rodzajów i terminów przeprowadzanych

przeglàdów, oraz czynnoÊci wykonywane przez konserwatora, nale˝àce do zakresu jego obowiàzków;

8) instrukcj´ smarowania, zawierajàcà okreÊlenie

miejsc — punktów smarowania; rodzajów stosowanych Êrodków u˝ywanych do smarowania,

w szczególnoÊci olejów i smarów, oraz okresów

smarowania;

9) wykaz usterek lub nieprawid∏owoÊci, które mogà

wystàpiç podczas eksploatacji urzàdzenia NO,

z podaniem przyczyn i sposobu ich usuni´cia;

10) terminy planowanych przeglàdów technicznych,

o charakterze zapobiegawczym, okreÊlane na podstawie czasu efektywnej pracy, z podaniem zakresu czynnoÊci przeglàdu i wykazu elementów podlegajàcych wymianie po danym okresie eksploatacji urzàdzenia;

11) w∏asnoÊci prze∏adowywanego towaru;

12) okreÊlenie strefy pracy i strefy alarmowej urzàdzenia NO wykonanego z elementów sztywnych;

13) szczególne dane projektowe, zwiàzane z czasem

˝ycia urzàdzenia, w szczególnoÊci w przypadku

a) pe∏zania — projektowanà liczb´ godzin pracy

urzàdzenia w okreÊlonych temperaturach,

b) zm´czenia — projektowanà liczb´ cykli przy

okreÊlonych poziomach napr´˝eƒ,

wych) odpowiedzialnych spawanych z∏àczy

monta˝owych, w przypadku ich zastosowania,

c) korozji — projektowany naddatek na korozj´.

d) Êwiadectwo wed∏ug PN-EN 10204 dla lin,

w przypadku ich zastosowania,

4. Niezb´dny zakres instrukcji eksploatacji urzàdzenia NO okreÊla projektant.

§ 47. W fazie rejestracji urzàdzenia NO przedk∏adana jest TDT dokumentacja rejestracyjna co najmniej

w dwóch egzemplarzach. Dokumentacja ta powinna

zawieraç

1) opis urzàdzenia NO zawierajàcy jego rodzaj i przeznaczenie, miejsce zamontowania, rok budowy,

numer fabryczny, dopuszczalne ciÊnienie robocze

i obliczeniowe, zakres dopuszczalnych temperatur

roboczych, maksymalnà przepustowoÊç, Êrednic´

nominalnà elementów rurowych, d∏ugoÊç ca∏kowità i gabaryty urzàdzenia dla charakterystycznych stanów pracy, rodzaj nap´du, rodzaj pràdu

i napi´cie zasilania, opis ochrony przeciwpora˝eniowej, rodzaj wy∏àczników kraƒcowych, opis

urzàdzeƒ sygnalizacyjnych i awaryjnych, mas´

g∏ównych elementów i mas´ ca∏kowità;

2) dokumenty dostarczane przez wytwarzajàcego

wraz z elementami i osprz´tem urzàdzenia NO,

okreÊlone w przepisach dotyczàcych oznakowania

CE albo w specyfikacjach technicznych uzgodnionych z TDT, w zakresie istotnym dla oceny wyjÊciowego poziomu bezpieczeƒstwa urzàdzenia;

3) rysunki zestawieniowe urzàdzenia NO w czytelnej

skali z naniesionymi g∏ównymi wymiarami oraz

zwymiarowanymi strefami awaryjnà i roboczà

urzàdzenia lub zespo∏u urzàdzeƒ;

4) rysunek strefy pracy z zaznaczeniem po∏o˝enia

urzàdzeƒ, usytuowaniem urzàdzeƒ kabiny sterowniczej, zaworów rozdzielczych ∏àczàcych rurociàgi

magistralne i innych urzàdzeƒ znajdujàcych si´

w strefie pracy urzàdzenia NO;

5) schemat instalacji hydraulicznej i pneumatycznej,

w przypadku ich zastosowania;

6) schemat instalacji grzewczej, w przypadku jej zastosowania;

7) schemat elektryczny nap´du i sterowania, w przypadku ich zastosowania;

8) instrukcj´ obs∏ugi, konserwacji i napraw w j´zyku

polskim, w przypadku urzàdzeƒ importowanych;

9) Êwiadectwa i poÊwiadczenia

a) poÊwiadczenie prawid∏owego wykonania i zbadania wystawione przez wytwórc´ urzàdzenia

NO,

b) poÊwiadczenie prawid∏owego zmontowania

urzàdzenia NO i przeprowadzenia przez zak∏ad

montujàcy prób po monta˝u urzàdzenia NO,

c) poÊwiadczenie z przeprowadzonych badaƒ nieniszczàcych (radiograficznych lub ultradêwi´ko-

e) protoko∏y z pomiarów elektrycznych, w przypadku zastosowania instalacji elektrycznej,

f) atesty dla urzàdzeƒ w wykonaniu przeciwwybuchowym, je˝eli takie urzàdzenia sà zastosowane,

g) wykaz materia∏ów u˝ytych do budowy urzàdzenia

NO wraz ze Êwiadectwami wed∏ug PN-EN 10204,

h) pozwolenie na u˝ytkowanie obiektu budowlanego.

Rozdzia∏ 7

Eksploatacja

§ 48. Urzàdzenie NO nale˝y eksploatowaç zgodnie

z przeznaczeniem i dokumentacjà technicznà.

§ 49. Instrukcja dotyczàca bezpoÊredniej obs∏ugi

urzàdzenia NO powinna znajdowaç si´ w miejscu obs∏ugi urzàdzenia.

§ 50. 1. Wykorzystanie urzàdzenia NO do prze∏adunku innego towaru ni˝ przewidziany w dokumentacji technicznej wymaga zgody projektanta lub producenta oraz TDT.

2. W przypadku braku projektanta i producenta

wykorzystanie urzàdzenia NO do prze∏adunku innego

towaru ni˝ przewidziany w dokumentacji technicznej

wymaga zgody TDT.

§ 51. Dla ka˝dego urzàdzenia NO eksploatujàcy powinien prowadziç dokumentacj´ eksploatacyjnà obejmujàcà

1) dziennik obs∏ugi przeznaczony do zapisów czynnoÊci wykonywanych przez obs∏ugujàcego urzàdzenie;

2) dziennik konserwacji przeznaczony do zapisów

czynnoÊci konserwacyjnych.

§ 52. Przy obs∏udze lub konserwacji urzàdzeƒ NO

wymagane jest posiadanie szczególnych kwalifikacji.

§ 53. Pomiary elektryczne urzàdzeƒ NO wyposa˝onych w aparatur´ elektrycznà nale˝y wykonywaç nie

rzadziej ni˝ raz w roku.

§ 54. W fazie eksploatacji urzàdzenia NO TDT wykonuje nast´pujàce rodzaje badaƒ technicznych

1) badanie odbiorcze — badanie po monta˝u na miejscu eksploatacji;

2) badanie okresowe — badanie wykonywane w toku

eksploatacji, majàce na celu sprawdzenie aktualnego stanu technicznego urzàdzenia NO;

3) badanie doraêne — badanie wynikajàce z doraênych

potrzeb i sytuacji eksploatacyjnych oraz w ramach

nadzoru i kontroli eksploatacji urzàdzenia NO.

§ 55. Badanie odbiorcze w miejscu eksploatacji

urzàdzenia NO obejmuje co najmniej

1) badanie budowy, polegajàce na sprawdzeniu

zgodnoÊci urzàdzenia NO z przed∏o˝onà dokumentacjà rejestracyjnà, o której mowa w § 47;

2) próby ciÊnieniowe, z tym ˝e

a) wszystkie elementy ciÊnieniowe urzàdzenia NO

powinny byç poddane próbie hydraulicznej

przy ciÊnieniu wynoszàcym 1,5 x maksymalne

ciÊnienie robocze przez okres nie krótszy ni˝

30 minut; podzespo∏y ciÊnieniowe powinny byç

poddane próbie hydraulicznej u producenta

przed ich zabezpieczeniem antykorozyjnym lub

za∏o˝eniem izolacji cieplnej,

b) hydrauliczna próba ciÊnieniowa ca∏ego urzàdzenia powinna byç wykonana po ca∏kowitym

jego monta˝u,

c) próba hydrauliczna z u˝yciem wody w wyjàtkowych przypadkach i za zgodà TDT mo˝e byç zastàpiona próbà z zastosowaniem innej cieczy

lub gazu;

Poz. 1335

1) sprawdzenie dziennika obs∏ugi, dziennika konserwacji oraz protoko∏ów okreÊlonych w § 55 pkt 10;

2) sprawdzenie, czy zrealizowano zalecenia z poprzedniego badania;

3) przeprowadzenie prób i badaƒ, o których mowa

w § 55 pkt 3—9 i 11;

4) przeprowadzenie próby szczelnoÊci elastycznych

przewodów prze∏adunkowych.

2. W ramach badania okresowego hydraulicznà

prób´ ciÊnieniowà urzàdzenia NO i elastycznych przewodów prze∏adunkowych przeprowadza si´ co pi´ç lat

w sposób okreÊlony w § 55 pkt 2. W czasie próby nale˝y sprawdziç, czy nie wyst´pujà odkszta∏cenia elementów oraz nieszczelnoÊci urzàdzenia.

§ 57. 1. Badanie doraêne mo˝e byç wykonane jako

badanie

1) eksploatacyjne przeprowadzane na wniosek eksploatujàcego po naprawie lub modernizacji;

2) kontrolne przeprowadzane przez TDT w celu kontroli przestrzegania warunków technicznych okreÊlonych niniejszym rozporzàdzeniem oraz warunków technicznych dozoru technicznego;

3) sprawdzenie urzàdzeƒ zabezpieczajàcych, w tym

blokad ryglujàcych, w przypadku ich zastosowania;

3) poawaryjne lub powypadkowe przeprowadzane

przez TDT w przypadku wystàpienia niebezpiecznego uszkodzenia lub nieszcz´Êliwego wypadku

zwiàzanego z eksploatacjà urzàdzenia NO.

4) sprawdzenie dzia∏ania urzàdzeƒ wy∏àczajàcych

kraƒcowych i koƒcowych, w przypadku ich zastosowania;

2. Zakres badania doraênego okreÊla inspektor

TDT przeprowadzajàcy badanie.

5) sprawdzenie stanu ci´gien, ich zamocowaƒ oraz

elementów zawieszenia, w przypadku ich zastosowania;

§ 58. Przed badaniem odbiorczym i okresowym

eksploatujàcy urzàdzenia NO przedk∏ada oÊwiadczenie o przygotowaniu urzàdzenia NO i urzàdzeƒ wspó∏pracujàcych do badania.

6) sprawdzenie dzia∏ania mechanizmów nap´dowych w przypadku ich zastosowania;

7) sprawdzenie pr´dkoÊci ruchów roboczych;

8) sprawdzenie stanu i dzia∏ania z∏àcza awaryjnego

roz∏àczania, z wyjàtkiem z∏àczy jednorazowego zastosowania;

9) prób´ dzia∏ania zaworu szybkozamykajàcego;

10) sprawdzenie protoko∏ów pomiarów elektrycznych

(rezystancji izolacji, skutecznoÊci ochrony przeciwpora˝eniowej i odgromowej, rezystancji ko∏nierza

izolacyjnego), w przypadku zastosowania w urzàdzeniu NO instalacji przeciwpora˝eniowej i odgromowej;

11) sprawdzenie szczelnoÊci przy ciÊnieniu roboczym

podczas czynnoÊci prze∏adunkowych.

§ 56. 1. Badanie okresowe urzàdzenia NO przeprowadza si´ nie rzadziej ni˝ w terminach podanych w tabeli stanowiàcej za∏àcznik do rozporzàdzenia, uwzgl´dniajàc form´ dozoru technicznego i rodzaj urzàdzenia,

którego badanie dotyczy, w zakresie obejmujàcym

§ 59. Podczas odgórnego nape∏niania zbiorników

cystern drogowych i kolejowych koƒcówka wylotu ramienia prze∏adunkowego powinna si´ znajdowaç

mo˝liwie jak najbli˝ej dna zbiornika cysterny. Nape∏nianie powinno si´ odbywaç ze zmniejszonà wydajnoÊcià przep∏ywu na poczàtku i koƒcu procesu nape∏niania.

§ 60. Dopuszcza si´ mo˝liwoÊç pod∏àczenia urzàdzenia NO do ko∏nierza zaworu wylotowego zbiornika

o Êrednicy nominalnej ró˝nej od Êrednicy nominalnej

urzàdzenia, przy zastosowaniu króçców redukcyjnych,

o nie wi´cej ni˝ 50 %.

§ 61. Elastyczne przewody prze∏adunkowe powinny byç dobierane odpowiednio do charakterystyk

prze∏adowywanego materia∏u oraz trwale oznakowywane w sposób umo˝liwiajàcy ich identyfikacj´ zgodnie z wymaganiami norm: PN-EN 853, PN-EN 854,

PN-EN 855, PN-EN 856, PN-EN 857, PN-EN 1360,

PN-EN 1361, PN-EN 1761, PN-EN 1762, PN-EN 1947,

PN-EN 12434, PN-EN ISO 7840, PN-EN ISO 8469 oraz

innych norm mi´dzynarodowych lub specyfikacji

technicznych.

Rozdzia∏ 8

Wymagania dodatkowe dla portowych ramion

prze∏adunkowych

§ 62. Konstrukcja morskich ramion prze∏adunkowych powinna spe∏niaç minimalne warunki okreÊlone

przez OCIMF.

§ 63. Przy okreÊlaniu Êrednicy ramion prze∏adunkowych nale˝y przyjmowaç pr´dkoÊç przep∏ywu ciek∏ego towaru przez rami´ prze∏adunkowe nie wi´kszà

ni˝ 11 m/s.

§ 64. CiÊnienie obliczeniowe ramienia prze∏adunkowego powinno wynosiç minimum 1,6 MPa.

§ 65. Zakres ruchów ramienia prze∏adunkowego

oraz miejsce jego zamocowania powinny umo˝liwiç

takie po∏o˝enie trójcz∏onowego przegubu sferycznego,

by by∏a mo˝liwoÊç dokonania czynnoÊci jego konserwacji lub demonta˝u na pomoÊcie prze∏adunkowym.

§ 66. D∏ugoÊç ramienia prze∏adunkowego powinna

zapewniaç jego po∏àczenie z ko∏nierzem zaworu wylotowego statku zbiornikowego i swobodny ruch ramienia w wymaganej strefie obs∏ugi.

§ 67. Dopuszczalna wielkoÊç przesuni´cia zbiornikowca wzd∏u˝ linii cumowniczej, mierzona od osi zespo∏u ramion prze∏adunkowych, mo˝e wynosiç

±3,1 m. Dopuszczalna wielkoÊç przemieszczania poprzecznego zbiornikowca od làdu mo˝e wynosiç

3,1 m.

§ 68. Ârednica ramion prze∏adunkowych z nap´dem r´cznym nie mo˝e byç wi´ksza ni˝ DN 200.

§ 69. Trójcz∏onowy przegub sferyczny powinien

byç tak skonstruowany, aby w dowolnym po∏o˝eniu

ramienia p∏aszczyzna ko∏nierza wylotowego ramienia

prze∏adunkowego wykazywa∏a tendencj´ do samoczynnego zajmowania pozycji prostopad∏ej do lustra

wody, zaÊ si∏a potrzebna do dowolnego ustawienia tego przegubu nie by∏a wi´ksza ni˝ 30 daN.

§ 70. Inne ni˝ r´czne nap´dy ramion prze∏adunkowych powinny byç wykonane w sposób umo˝liwiajàcy w sytuacjach awaryjnych przejÊcie na nap´d r´czny.

§ 71. W dowolnej pozycji ramienia prze∏adunkowego w stanie manewrowym rami´ to powinno byç

ca∏kowicie wywa˝one.

§ 72. Z∏àcza spawane elementów ciÊnieniowych

ramion prze∏adunkowych powinny podlegaç kontroli

radiograficznej w 100 %, natomiast elementów noÊnych w 10 %. Odst´pstwa od tych wymagaƒ lub

zmiana rodzaju badaƒ nieniszczàcych wymaga zgody

TDT.

§ 73. Przeguby stanowiàce po∏àczenia obrotowe

powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia umo˝liwiajàce wymian´ uszczelek bez potrzeby demonta˝u g∏ównych podzespo∏ów ramienia. Wymaganie to nie dotyczy trójcz∏onowego przegubu sferycznego.

§ 74. 1. Z∏àcze awaryjnego roz∏àczania powinno

byç tak skonstruowane, aby zapewnia∏o szybkie i bezpieczne od∏àczenie ramienia prze∏adunkowego od

zbiornikowca.

Poz. 1335

2. Ka˝de portowe rami´ prze∏adunkowe powinno

byç wyposa˝one w z∏àcze awaryjnego roz∏àczania.

3. Uruchomienie z∏àcza awaryjnego roz∏àczania

powinno byç mo˝liwe w przypadku uszkodzenia lub

zaniku zasilania elektrycznego.

4. Z∏àcze awaryjnego roz∏àczania powinno byç wyposa˝one w uk∏ad blokady, wykluczajàcy mo˝liwoÊç

jego otwarcia si´ w przypadku uszkodzenia uk∏adu zasilania lub spadku ciÊnienia.

5. W momencie zadzia∏ania z∏àcza awaryjnego roz∏àczania wymaga si´, aby si∏owniki hydrauliczne zmiany wysi´gu rury wewn´trznej i zewn´trznej by∏y zablokowane i utrzyma∏y nape∏nione ∏adunkiem rami´

w pozycji niezmiennej — oprócz ruchu obrotowego.

6. Uk∏ad instalacji hydraulicznej lub pneumatycznej uruchamiajàcy z∏àcze awaryjnego roz∏àczania powinien byç tak skonstruowany, aby niemo˝liwe by∏o

jego przypadkowe w∏àczenie.

§ 75. 1. Ramiona prze∏adunkowe powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia ryglujàce zapewniajàce utrzymanie ramienia w stanie unieruchomionym w pozycji

spoczynkowej podczas wiatrów o pr´dkoÊci do 45 m/s.

2. Hydrauliczne urzàdzenie ryglujàce mo˝e byç

stosowane pod warunkiem zastosowania dodatkowych zaworów zamykanych r´cznie.

3. Mechanizm ryglujàcy w po∏o˝eniu spoczynkowym powinien byç tak skonstruowany, aby zapobiegaç mo˝liwoÊci w∏àczenia si´ mechanizmu blokujàcego w czasie, gdy rami´ prze∏adunkowe znajduje si´

w po∏o˝eniu roboczym lub podczas manewrowania.

§ 76. Wymaga si´ stosowania prostowodu dla ramion o Êrednicy DN 250 i wi´kszych.

§ 77. Dla zespo∏u ramion prze∏adunkowych o nap´dzie hydraulicznym nie dopuszcza si´ równoczesnoÊci manewrowania ramionami. Wymaganie nie

dotyczy sytuacji awaryjnego roz∏àczenia ramion.

§ 78. 1. W celu elektrycznego odizolowania ramienia od dzia∏ania pràdów b∏àdzàcych nale˝y zastosowaç

na Êrodkowym przegubie obrotowym trójcz∏onowego

przegubu sferycznego specjalny ko∏nierz izolacyjny.

2. Rezystancja ko∏nierza izolacyjnego powinna byç

równa lub wi´ksza ni˝ 10 000 ohmów, mierzona przed

i po zamontowaniu ramienia na stanowisku prze∏adunkowym.

§ 79. 1. Ramiona prze∏adunkowe powinny byç wyposa˝one w uk∏ad alarmowy ostrzegajàcy o przekroczeniu strefy pracy ramienia.

2. Uk∏ad alarmowy powinien si´ uruchamiaç samoczynnie, gdy rami´ swobodnie wodzone przekroczy granic´ strefy pracy.

§ 80. 1. Sygna∏ alarmowy powinien byç emitowany równoczeÊnie w formie akustycznej i optycznej.

2. Sygna∏ optyczny powinien mieç charakter impulsowy o cz´stotliwoÊci 90 impulsów na minut´ z tolerancjà ±30.

3. Alarmowy sygna∏ akustyczny powinien byç

przerywany i powinien byç wyraênie s∏yszalny w promieniu minimum 40 m przy wietrze 7° w skali Beauforta w najmniej korzystnym kierunku i pr´dkoÊci dopuszczalnej dla stanu pracy ramienia.

Rozdzia∏ 9

Przepisy przejÊciowe i koƒcowe

§ 81. Urzàdzenia NO eksploatowane przed dniem

wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia, a niespe∏niajàce wymagaƒ okreÊlonych w niniejszym rozporzàdzeniu

w zakresie budowy, mogà byç eksploatowane nie d∏u˝ej ni˝ przez pi´ç lat od dnia wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia na podstawie warunków technicznych ustalonych z TDT.

§ 82. Dla portowych ramion prze∏adunkowych

pracujàcych w obszarach zagro˝onych wybuchem,

eksploatowanych przed dniem wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia, niewyposa˝onych w ko∏nierze izolacyjne,

dopuszcza si´ stosowanie instalacji uziemiajàcej wyposa˝onej w ∏àcznik w wykonaniu przeciwwybuchowym.

§ 83. 1. Urzàdzenia NO eksploatowane przed

dniem wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia powinny do

dnia 31 grudnia 2006 r. zostaç zg∏oszone do badania

w TDT wraz z dokumentacjà technicznà w dwóch egzemplarzach, o której mowa w § 47.

2. W przypadku braku dokumentacji w zakresie,

o którym mowa w ust. 1, mo˝e byç sporzàdzona dokumentacja uproszczona zawierajàca co najmniej

Poz. 1335

1) opis i charakterystyk´ technicznà;

2) rysunek zestawieniowy z podaniem g∏ównych wymiarów urzàdzenia wraz z informacjà o odleg∏oÊci

od obiektów znajdujàcych si´ na stanowisku prze∏adunkowym oraz zastosowanych po∏àczeniach

i uszczelnieniach;

3) instrukcj´ obs∏ugi i konserwacji urzàdzenia lub ca∏ego stanowiska uzgodnionà ze s∏u˝bami BHP, organami ochrony Êrodowiska i Paƒstwowà Stra˝à

Po˝arnà — je˝eli wymagajà tego przepisy odr´bne;

4) dokument potwierdzajàcy wykonanie i zbadanie

urzàdzenia, je˝eli taki dokument zosta∏ wystawiony;

5) dokumenty dostarczane przez wytwarzajàcego elementy i osprz´t urzàdzenia NO, okreÊlone w przepisach dotyczàcych oznakowania CE — w przypadku urzàdzeƒ wprowadzonych do obrotu po

dniu 1 maja 2004 r.;

6) dokumenty kontroli jakoÊci dla zastosowanych

materia∏ów, o ile takie dokumenty istniejà, lub wykaz zastosowanych materia∏ów;

7) protoko∏y wa˝nych pomiarów elektrycznych;

8) oÊwiadczenie eksploatujàcego urzàdzenie NO o dotychczasowej pracy tego urzàdzenia z uwzgl´dnieniem jego awaryjnoÊci, przeprowadzonych modernizacji i zmian konstrukcji.

§ 84. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Transportu: J. Polaczek

Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Transportu

z dnia 20 wrzeÊnia 2006 r. (poz. 1335)

TERMINY BADA¡ OKRESOWYCH URZÑDZE¡ NO

Lp.

Wyszczególnienie rodzajów urzàdzeƒ NO

Forma dozoru

Terminy badaƒ

1

Portowe ramiona prze∏adunkowe

pe∏ny

co 1 rok

2

Instalacje i urzàdzenia do nape∏niania i opró˝niania, w tym ramiona

prze∏adunkowe do sta∏ych, ciek∏ych i gazowych towarów niebezpiecznych wg ADR/RID/IMDG

pe∏ny

co 1 rok

Instalacje i urzàdzenia do nape∏niania i opró˝niania opakowaƒ

do gazów spr´˝onych, pojazdów baterii, wieloelementowych

kontenerów do gazu (MEGC)

pe∏ny

co 1 rok

pe∏ny

co 3 lata

pe∏ny

*)

3

4

5

Instalacje i urzàdzenia do nape∏niania i opró˝niania (w tym ramiona prze∏adunkowe) pod ciÊnieniem wy˝szym ni˝ 0,5 bara

zbiorników transportowych dla towarów nieb´dàcych towarami

niebezpiecznymi

Elastyczne przewody prze∏adunkowe*)

*)

a) badania elastycznych przewodów prze∏adunkowych stanowiàcych sta∏e wyposa˝enie urzàdzeƒ NO powinny byç wykonywane w tych samych terminach co urzàdzenia NO,

b) badania elastycznych przewodów prze∏adunkowych stanowiàcych sta∏e wyposa˝enie tych zbiorników w tym cystern

w ruchu drogowym, kolejowym i ˝egludze Êródlàdowej powinny byç wykonywane w tych samych terminach co badania tych zbiorników.

1335

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA TRANSPORTU1)

z dnia 20 wrzeÊnia 2006 r.

w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadaç urzàdzenia

do nape∏niania i opró˝niania zbiorników transportowych2)

Na podstawie art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. Nr 122,

poz. 1321, z póên. zm.3)) zarzàdza si´, co nast´puje

2) rodzaje specjalistycznych urzàdzeƒ, przy których

obs∏udze i konserwacji wymagane jest posiadanie

szczególnych kwalifikacji.

Rozdzia∏ 1

2. Przepisy rozporzàdzenia nie dotyczà urzàdzeƒ

w nape∏nialniach butli i wiàzek butli.

Przepisy ogólne