Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie maksymalnych poziomów zanieczyszczeń chemicznych i biologicznych, które mogą znajdować się w żywności, składnikach żywności, dozwolonych substancjach dodatkowych pomagających przetwarzaniu albo na powierzchni żywności
Statutory Text (4 Articles)
§ 1. W rozporzàdzeniu Ministra Zdrowia z dnia
30 kwietnia 2004 r. w sprawie maksymalnych poziomów zanieczyszczeƒ chemicznych i biologicznych,
które mogà znajdowaç si´ w ˝ywnoÊci, sk∏adnikach
˝ywnoÊci, dozwolonych substancjach dodatkowych,
substancjach pomagajàcych w przetwarzaniu albo na
powierzchni ˝ywnoÊci (Dz. U. Nr 120, poz. 1257) wprowadza si´ nast´pujàce zmiany
1) odnoÊnik nr 2 otrzymuje brzmienie
„2) Rozporzàdzenie wdra˝a postanowienia
w § 2 ust. 2 i za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia
a) rozdzia∏u V cz´Êç druga pkt 3 lit. Ab dyrektywy Rady Nr 91/493/EWG z dnia 22 lipca
1991 r. ustanawiajàcej warunki zdrowotne
dotyczàce produkcji i wprowadzania do obrotu produktów rybo∏ówstwa — w zakresie
maksymalnych
poziomów
histaminy
(Dz. Urz. WE L 268 z 24.09.1991),
b) dyrektywy Komisji 2001/22/WE z dnia 8 marca 2001 r. ustanawiajàcej metody pobierania
próbek i metody analiz do celów urz´dowej
kontroli poziomów o∏owiu, kadmu, rt´ci i 3-MCPD w Êrodkach spo˝ywczych (Dz. Urz.
WE L 77 z 16.03.2001),
w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia
c) dyrektywy Komisji 2002/26/WE z dnia
13 marca 2002 r. ustanawiajàcej metody pobierania próbek i metody analiz do celów
urz´dowej kontroli poziomów ochratoksyny A
(Dz. Urz. WE L 75 z 16.03.2002),
d) dyrektywy Komisji 2004/43/WE z dnia
13 kwietnia 2004 r. zmieniajàcej dyrektyw´
98/53/WE i dyrektyw´ 2002/26/WE w odniesieniu do metod pobierania próbek oraz metod analiz do celów urz´dowej kontroli poziomów aflatoksyny i ochratoksyny A w ˝ywnoÊci dla niemowlàt i ma∏ych dzieci,
w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia
———————
1) Minister Zdrowia kieruje dzia∏em administracji rzàdowej
— zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie
szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Zdrowia (Dz. U.
Nr 134, poz. 1439).
2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.
z 2001 r. Nr 128, poz. 1408, z 2002 r. Nr 135, poz. 1145
i Nr 166, poz. 1362, z 2003 r. Nr 52, poz. 450, Nr 122,
poz. 1144, Nr 130, poz. 1187, Nr 199, poz. 1938 i Nr 208,
poz. 2020 oraz z 2004 r. Nr 33, poz. 288 i Nr 96, poz. 959.
e) dyrektywy Komisji Nr 98/53/WE z dnia 16 lipca 1998 r. okreÊlajàcej metody pobierania
próbek i metody analiz dla celów oficjalnej
kontroli poziomów wybranych zanieczyszczeƒ w Êrodkach spo˝ywczych (Dz. Urz.
WE L 201 z 17.07.1998),
f) dyrektywy Komisji 2002/27/WE z dnia
13 marca 2002 r. zmieniajàcej dyrektyw´
98/53/EC ustanawiajàcà metody pobierania
próbek oraz metody analizy poziomu niektó-
rych zanieczyszczeƒ w urz´dowej kontroli
˝ywnoÊci (Dz. Urz. WE L 75 z 16.03.2002),
lub do produkcji innych Êrodków spo˝ywczych,
okreÊlajà
g) dyrektywy Komisji 2003/121/WE z dnia
15 grudnia 2003 r. zmieniajàcej dyrektyw´
98/53/EC ustanawiajàcà metody pobierania
próbek oraz metody analizy poziomu niektórych zanieczyszczeƒ w urz´dowej kontroli
˝ywnoÊci (Dz. Urz. WE L 332 z 19.12.2003),
a) rozporzàdzenie Rady Nr 1576/89/EWG z dnia
29 maja 1989 r. ustanawiajàce ogólne zasady
definiowania, opisu i prezentacji napojów
spirytusowych, nowelizowane rozporzàdzeniem Rady Nr 3280/EWG z dnia 9 listopada
1992
r.
i
rozporzàdzeniem
Rady
Nr 3378/94/EWG z dnia 22 grudnia 1994 r.
(Dz. Urz. WE L 160 z 12.06.1989),
h) dyrektywy Komisji 2004/43/WE z dnia
13 kwietnia 2004 r. zmieniajàcej dyrektyw´
98/53/WE i dyrektyw´ 2002/26/WE w odniesieniu do metod pobierania próbek oraz metod analiz do celów urz´dowej kontroli poziomów aflatoksyny i ochratoksyny A w ˝ywnoÊci dla niemowlàt i ma∏ych dzieci (Dz. Urz.
WE L 113 z 20.04.2004),
w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia
i) dyrektywy Komisji 2003/78/WE z dnia
11 sierpnia 2003 r. ustanawiajàcej metody
pobierania próbek i metody analizy do celów
urz´dowej kontroli poziomów patuliny
w Êrodkach spo˝ywczych (Dz. Urz. WE L 203
z 12.08.2003),
w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia
j) dyrektywy Komisji 2004/16/WE z dnia 12 lutego 2004 r. ustanawiajàcej metody pobierania
próbek oraz metody analiz do celów urz´dowej kontroli poziomów cyny w ˝ywnoÊci
w puszkach (Dz. Urz. WE L 42 z 13.02.2004).”;
2) § 1 otrzymuje brzmienie
„§ 1. Na wszystkich etapach produkcji i obrotu
˝ywnoÊci zawartoÊç zanieczyszczeƒ musi byç
utrzymywana na najni˝szym, mo˝liwym do
uzyskania poziomie przy zastosowaniu zasad
dobrej praktyki produkcyjnej (GMP) oraz
przestrzeganiu dobrej praktyki higienicznej
(GHP), szczególnie w przypadku Êrodków
spo˝ywczych specjalnego przeznaczenia ˝ywieniowego.”;
3) w § 2 ust. 1 otrzymuje brzmienie
„1. ZawartoÊci zanieczyszczeƒ w ˝ywnoÊci, sk∏adnikach ˝ywnoÊci, dozwolonych substancjach
dodatkowych, substancjach pomagajàcych
w przetwarzaniu ˝ywnoÊci i napojach alkoholowych, przeznaczonych do obrotu lub do produkcji innych Êrodków spo˝ywczych, nie mogà
przekraczaç najwy˝szych dopuszczalnych poziomów o∏owiu, kadmu, rt´ci, cyny i 3-monochloropropan-1,2-diolu (3-MCPD), azotanów
i azotynów, mikotoksyn: ochratoksyny A, aflatoksyn i patuliny, okreÊlonych w przepisach
odr´bnych4).”;
4) odnoÊnik nr 4 otrzymuje brzmienie
„4) Maksymalne poziomy zanieczyszczeƒ w ˝ywnoÊci, sk∏adnikach ˝ywnoÊci, dozwolonych
substancjach dodatkowych, substancjach pomagajàcych w przetwarzaniu ˝ywnoÊci i napojach alkoholowych, przeznaczonych do obrotu
b) rozporzàdzenie Rady Nr 315/93/EWG z dnia
8 lutego 1993 r. okreÊlajàce obowiàzujàce
w krajach Unii Europejskiej procedury dotyczàce zanieczyszczeƒ ˝ywnoÊci (Dz. Urz.
WE L 37 z 13.02.1993),
c) rozporzàdzenie Komisji Nr 466/2001/WE
z dnia 8 marca 2001 r. ustalajàce maksymalne poziomy niektórych zanieczyszczeƒ
w Êrodkach spo˝ywczych (Dz. Urz. WE L 77
z 16.03.2001),
d) rozporzàdzenie Komisji Nr 221/2002/WE
z dnia 6 lutego 2002 r. zmieniajàce rozporzàdzenie (WE) Nr 466/2001 ustalajàce najwy˝sze poziomy niektórych zanieczyszczeƒ
w Êrodkach spo˝ywczych (Dz. Urz. WE L 37
z 07.02.2002),
e) rozporzàdzenie Komisji Nr 257/2002/WE
z dnia 12 lutego 2002 r. zmieniajàce rozporzàdzenie (WE) Nr 194/97 ustalajàce najwy˝sze poziomy niektórych zanieczyszczeƒ
w Êrodkach spo˝ywczych oraz rozporzàdzenie (WE) Nr 466/2001 ustalajàce najwy˝sze
poziomy niektórych zanieczyszczeƒ w Êrodkach spo˝ywczych (Dz. Urz. WE L 41
z 13.02.2002) w odniesieniu do aflatoksyn,
f) rozporzàdzenie Komisji Nr 472/2002/WE
z dnia 12 marca 2002 r. zmieniajàce rozporzàdzenie (WE) Nr 466/2001 ustalajàce najwy˝sze poziomy niektórych zanieczyszczeƒ
w Êrodkach spo˝ywczych (Dz. Urz. WE L 75
z 16.03.2002) w odniesieniu do ochratoksyny A,
g) rozporzàdzenie Komisji Nr 563/2002/WE
z dnia 2 kwietnia 2002 r. zmieniajàce rozporzàdzenie (WE) Nr 466/2001 ustalajàce najwy˝sze poziomy niektórych zanieczyszczeƒ
w Êrodkach spo˝ywczych (Dz. Urz. WE L 86
z 03.04.2002),
h) rozporzàdzenie Komisji Nr 1425/2003/WE
z dnia 11 sierpnia 2003 r. zmieniajàce rozporzàdzenie (WE Nr 466/2001) w odniesieniu
do patuliny (Dz. Urz. WE L 203 z 12.08.2003),
i) rozporzàdzenie Komisji Nr 2174/2003/WE
z dnia 12 grudnia 2003 r. zmieniajàce rozporzàdzenie (WE Nr 466/2001) w odniesieniu
do aflatoksyn (Dz. Urz. WE L 326
z 13.12.2003),
j) rozporzàdzenie Komisji Nr 242/2004/WE
z dnia 12 lutego 2004 r. zmieniajàce rozporzàdzenie Nr 466/2001/WE w odniesieniu do
cyny nieorganicznej w ˝ywnoÊci (Dz. Urz.
WE L 42 z 13.02.2004),
k) rozporzàdzenie Komisji Nr 455/2004/WE
z dnia 11 marca 2004 r. zmieniajàce rozporzàdzenie 466/2001/WE w odniesieniu do patuliny (Dz. Urz. WE L 74 z 12.03.2004),
l) rozporzàdzenie Komisji Nr 683/2004/WE
z dnia 13 kwietnia 2004 r. zmieniajàce rozporzàdzenie 466/2001/WE w odniesieniu do
aflatoksyn i ochratoksyny A w ˝ywnoÊci dla
niemowlàt i ma∏ych dzieci (Dz. Urz. WE L 74
z 12.03.2004).”;
5) po § 6 dodaje si´ § 6a w brzmieniu
„§ 6a. Metody pobierania próbek oraz kryteria wyboru metod analitycznych stosowanych
w urz´dowej kontroli zawartoÊci cyny
w Êrodkach spo˝ywczych w opakowaniach
metalowych okreÊla za∏àcznik nr 5 do rozporzàdzenia.”;
6) w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia
a) w cz´Êci I
— pkt 1 otrzymuje brzmienie
„1. Cel i zakres
Próbki przeznaczone do urz´dowej kontroli poziomu ochratoksyny A w Êrodkach
spo˝ywczych powinny byç pobierane wed∏ug ni˝ej podanych zasad. Próbka zbiorcza otrzymana w ni˝ej podany sposób
powinna byç w pe∏ni reprezentatywna
dla partii. Ocena zgodnoÊci z przyj´tymi maksymalnymi dopuszczalnymi poziomami w rozporzàdzeniu Komisji
Nr 466/2001/WE z dnia 8 marca 2001 r.
ustalajàcym maksymalne poziomy niektórych zanieczyszczeƒ w Êrodkach spo˝ywczych (Dz. Urz. WE L 77 z 16.03.2001, ze
zm.) powinna byç dokonana przez porównanie z wynikami uzyskanymi dla zbadanej próbki.”,
— pkt 4.6 otrzymuje brzmienie
„4.6. Pobieranie próbek ˝ywnoÊci przeznaczonej dla niemowlàt i ma∏ych dzieci
Nale˝y stosowaç zasady pobierania
próbek zbó˝ i produktów zbo˝owych podane w pkt 4.5 niniejszego za∏àcznika.
Oznacza to, ˝e liczba próbek pierwotnych, w zale˝noÊci od masy partii, wynosi od co najmniej 10 do nie wi´cej
ni˝ 100, tak jak podano w tabeli 2
— masa próbki pierwotnej powinna wynosiç oko∏o 100 gramów. W przypadku partii w opakowaniach detalicznych masa próbki pierwotnej zale˝y
od masy opakowania detalicznego,
— masa próbki zbiorczej — 1 do 10 kg,
wystarczajàco wymieszanej.”,
— po pkt 4.6 dodaje si´ pkt 4.7 w brzmieniu
„4.7. Pobieranie próbek z obrotu detalicznego
Poz. 9
Pobieranie próbek z obrotu detalicznego nale˝y wykonaç, o ile to mo˝liwe,
zgodnie z zasadami podanymi powy˝ej.
Je˝eli nie jest to mo˝liwe, mo˝na zastosowaç inne, wydajne procedury pobierania próbek z obrotu detalicznego, zapewniajàc odpowiednià reprezentatywnoÊç dla ocenianej partii.”,
— pkt 5 otrzymuje brzmienie
„5. Dopuszczenie partii lub podpartii
1) mo˝e byç dopuszczona, jeÊli wyniki badania próbki zbiorczej sà zgodne z przyj´tymi tolerancjami, po uwzgl´dnieniu
niepewnoÊci pomiaru oraz odzysku;
2) nie mo˝e byç dopuszczona, jeÊli wyniki
badania próbki zbiorczej przekraczajà
wartoÊci maksymalne po uwzgl´dnieniu niepewnoÊci pomiaru oraz odzysku.”,
b) w cz´Êci II
— pkt 2 otrzymuje brzmienie
„2. Przygotowanie próbki do dostarczenia
do laboratorium
Próbki nale˝y drobno zmieliç i starannie
wymieszaç, stosujàc czynnoÊci, które zapewnià ca∏kowità homogennoÊç.
W przypadku gdy maksymalne poziomy
dotyczà suchej masy, oznacza si´ jà w cz´Êci zhomogenizowanej próbki, stosujàc
procedur´, która zapewni dok∏adne oznaczenie suchej masy.”,
— pkt 4.4 otrzymuje brzmienie
„4.4. Obliczenie odzysku i podawanie wyniku
Wynik oznaczenia mo˝e byç podany
skorygowany lub nie o wartoÊç odzysku. Sposób zapisu oraz wartoÊç odzysku muszà byç podane.
Wynik analizy skorygowany o odzysk
nale˝y stosowaç do kontroli zgodnoÊci
(patrz pkt 5).
Wynik analizy powinien byç podawany
jako x +/– U, gdzie x jest wynikiem analizy, a U jest niepewnoÊcià pomiaru,
przy zastosowaniu wspó∏czynnika 2 dla
poziomu ufnoÊci oko∏o 95 %.”;
7) w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia
a) w cz´Êci I
— pkt 1 otrzymuje brzmienie
„1. Cel i zakres
Próbki przeznaczone do urz´dowej kontroli poziomu aflatoksyn w Êrodkach spo˝ywczych powinny byç pobierane zgodnie z podanymi ni˝ej zasadami. Tak uzyskane próbki zbiorcze powinny byç traktowane jako reprezentatywne dla partii.
Badania w kierunku zgodnoÊci z przyj´tymi maksymalnymi dopuszczalnymi poziomami podanymi w rozporzàdzeniu
Komisji Nr 466/2001/WE z dnia 8 marca
2001 r. ustalajàcym najwy˝sze dopuszczalne poziomy dla niektórych zanie-
Poz. 9
czyszczeƒ w Êrodkach spo˝ywczych
(Dz. Urz. WE L 77 z 16.03.2001, ze zm.)
powinny byç wykonywane w próbkach
laboratoryjnych uzyskanych w sposób
podany poni˝ej.”,
— w pkt 4.3 tabela 1 otrzymuje brzmienie
„Tabela 1
Liczba pobieranych próbek pierwotnych w zale˝noÊci od masy partii
Masa partii (tony)
Liczba próbek pierwotnych
≤ 0,1
> 0,1 — ≤ 0,2
> 0,2 — ≤ 0,5
> 0,5 — ≤ 1,0
> 1,0 — ≤ 2,0
> 2,0 — ≤ 5,0
> 5,0 — ≤ 10,0
>10,0 — ≤ 15,0
10
15
20
30
40
60
80
100”
— w pkt 5.1 tabela 2 otrzymuje brzmienie
„Tabela 2
Zasady podzia∏u partii na podpartie w zale˝noÊci od rodzaju produktu i masy partii
Rodzaj produktu
Masa partii (tony)
Masa lub liczba
podpartii
Liczba próbek
pierwotnych
Masa próbki
zbiorczej (kg)
Figi suszone i inne owoce
suszone
≥ 15
< 15
15—30 ton
—
100
10—100*
30
≤ 30
Orzechy arachidowe,
pistacje, orzechy
brazylijskie i inne orzechy
≥ 500
> 125 i < 500
≥15 i ≤ 125
< 15
100 ton
5 podpartii
25 ton
—
100
100
100
10—100*
30
30
30
≤ 30
Zbo˝a
≥ 1500
> 300 i < 1500
≥ 50 i ≤ 300
< 50
500 ton
3 podpartie
100 ton
—
100
100
100
10—100*
30
30
30
1—10
≥ 15
< 15
25 ton
—
100
10—100*
10
1—10
Przyprawy
* W zale˝noÊci od masy partii towaru — patrz pkt 4.3 lub 5.3.”,
— w pkt 5.2.1 ppkt 6 otrzymuje brzmienie
„6. Je˝eli pobranie próbek wed∏ug powy˝szych wskazaƒ jest niemo˝liwe z powodu
handlowych konsekwencji zniszczenia
partii (np. u˝yte opakowanie lub Êrodek
transportu), mo˝e byç zastosowana inna
metoda pobierania próbek, pod warun-
kiem, ˝e jest ona tak reprezentatywna jak
to mo˝liwe oraz w pe∏ni opisana i udokumentowana.”,
— w pkt 5.2.2 ppkt 2 otrzymuje brzmienie
„2. Orzechy ziemne, orzechy, suszone owoce
i zbo˝a przeznaczone bezpoÊrednio do
konsumpcji oraz zbo˝a, z wy∏àczeniem
kukurydzy, przeznaczone do sortowania
lub innych zabiegów fizycznych
3) próbki zbiorcze o masie mniejszej ni˝
10 kg
1) partia mo˝e byç dopuszczona, je˝eli
wyniki badania ka˝dej z próbek laboratoryjnych sà zgodne z przyj´tymi tolerancjami, po uwzgl´dnieniu niepewnoÊci pomiaru oraz odzysku;
— partia mo˝e byç dopuszczona, je˝eli
wyniki badania próbki zbiorczej sà
zgodne z przyj´tymi tolerancjami,
po uwzgl´dnieniu niepewnoÊci pomiaru oraz odzysku,
— nie mo˝e byç dopuszczona do obrotu, je˝eli wyniki badania próbki
zbiorczej przekraczajà wartoÊci maksymalne, po uwzgl´dnieniu niepewnoÊci pomiaru oraz odzysku.”,
2) nie mo˝e byç wprowadzona do obrotu,
je˝eli wyniki badania co najmniej jednej z próbek laboratoryjnych przekraczajà
wartoÊci
maksymalne,
po
uwzgl´dnieniu niepewnoÊci pomiaru
oraz odzysku;
— w pkt 5.3.1 dodaje si´ tabel´ 3 w brzmieniu
„Tabela 3
Liczba pobieranych próbek pierwotnych zbo˝a w zale˝noÊci od masy partii
Masa partii (tony)
Liczba próbek pierwotnych
≤1
>1—≤3
> 3 — ≤ 10
> 10 — ≤ 20
> 20 — ≤ 50
10
20
40
60
100”
— w pkt 5.5.2.2 ppkt 1 otrzymuje brzmienie
„1. Liczba próbek zbiorczych, jakà nale˝y pobraç, zale˝y od masy partii. Podzia∏ du˝ych partii na podpartie powinien byç dokonany zgodnie z zasadami podanymi dla
zbo˝a w pkt 5.1 w tabeli 2.”,
— pkt 5.6 otrzymuje brzmienie
„5.6. Inne przetwory, zawierajàce du˝e czàstki (zanieczyszczenie aflatoksynami ma
rozk∏ad niejednorodny)
Zasady pobierania próbek i dopuszczenia do spo˝ycia lub przetwórstwa sà takie same, jak podano w pkt 5.2 i 5.3 dla
surowców rolnych.”,
— po pkt 5.6 dodaje si´ pkt 5.7, 5.7.1 i 5.7.2
w brzmieniu
„5.7. ˚ywnoÊç przeznaczona dla niemowlàt
i ma∏ych dzieci
5.7.1. Nale˝y stosowaç zasady pobierania
próbek takie, jak dla mleka i produktów z niego otrzymanych oraz produktów z∏o˝onych, jak podano
w pkt 5.4, 5.5 i 5.6.
5.7.2. Dopuszczenie partii
1) mo˝e byç dopuszczona, jeÊli wyniki
badania próbki zbiorczej sà zgo-
dne z przyj´tymi tolerancjami, po
uwzgl´dnieniu niepewnoÊci pomiaru oraz odzysku;
2) nie mo˝e byç dopuszczona, jeÊli
wyniki badania próbki zbiorczej
przekraczajà wartoÊci maksymalne
po uwzgl´dnieniu niepewnoÊci pomiaru oraz odzysku.”,
b) w cz´Êci II
— pkt 2 otrzymuje brzmienie
„2. Przygotowanie próbki po dostarczeniu
do laboratorium
Próbki nale˝y drobno zmieliç i starannie
wymieszaç, stosujàc czynnoÊci, które zapewnià ca∏kowità homogennoÊç.
W przypadku gdy maksymalne poziomy
dotyczà suchej masy, oznacza si´ jà
w cz´Êci zhomogenizowanej próbki, stosujàc procedur´, która zapewni dok∏adne
oznaczenie suchej masy.”,
— pkt 4.3 otrzymuje brzmienie
„4.3. Wymagania szczegó∏owe
Wymagania szczegó∏owe okreÊla tabela 4.
Tabela 4
Kryteria dla metod analitycznych stosowanych w urz´dowej kontroli
Parametr
Próba Êlepa
Odzysk — aflatoksyna M1
Odzysk — aflatoksyny B1, B2, G1, G2
Precyzja RSDR
Zakres st´˝eƒ
WartoÊç zalecana
ca∏y
pomijalnie ma∏a
0,01—0,05 µg/kg
> 0,05 µg/kg
60—120 %
70—110 %
< 1,0 µg/kg
1—10 µg/kg
> 10 µg/kg
50—120 %
70—110 %
80—110 %
ca∏y
wynika z równania
Horwitza
Maksymalna
dopuszczalna
wartoÊç
2 × wartoÊç
wynikajàca
z równania Horwitza
Precyzja RSDr mo˝e byç obliczona jako 0,66 wartoÊci RSDR dla odpowiedniego st´˝enia
WartoÊci podane w tabeli 4 dotyczà zarówno aflatoksyny B1, jak i sumy aflatoksyn B1, B2, G1,
G2.
Je˝eli b´dzie podawana suma aflatoksyn B1, B2,
G1, G2, to odpowiedê ka˝dej z nich w systemie
analitycznym musi byç znana lub równowa˝na.
Granica wykrywalnoÊci stosowanych metod nie
musi byç ustalana, je˝eli wartoÊç precyzji jest dana dla odpowiedniego st´˝enia.
WartoÊç precyzji jest obliczana z równania Horwitza
RSDR = 2(1–0,5 log C),
gdzie
— RSDR jest wzgl´dnym odchyleniem standardowym obliczonym z wyników uzyskanych w warunkach odtwarzalnoÊci [(SR/x) × 100],
— C jest st´˝eniem wyra˝onym jako stosunek
(np. 1 = 100 g/100 g; 0,001 = 1000 mg/kg).
Jest to ogólne równanie dla precyzji, które nie jest
zale˝ne od analitu oraz matrycy, lecz dla wi´kszoÊci rutynowo u˝ywanych metod analizy zale˝y wy∏àcznie od st´˝enia.”,
— pkt 4.4 otrzymuje brzmienie
„4.4. Obliczanie odzysku
4.4.1. Wynik oznaczenia mo˝e byç podany
skorygowany lub nie o wartoÊç odzysku. Sposób zapisu oraz wartoÊç odzysku muszà byç podane.
4.4.2. Wynik analizy skorygowany o odzysk
nale˝y stosowaç do kontroli zgodnoÊci (patrz pkt 5.2.2, 5.3.2, 5.4.2, 5.5.1.2
i 5.5.2.3).
4.4.3. Wynik analizy powinien byç podawany jako x +/– U, gdzie x jest wynikiem
analizy, a U jest niepewnoÊcià pomiaru, przy zastosowaniu wspó∏czynnika 2
dla poziomu ufnoÊci oko∏o 95 %.”;
8) w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia w cz´Êci II
a) w pkt 4.3 ppkt 2 otrzymuje brzmienie
„2. WartoÊç precyzji jest obliczana z równania
Horwitza
RSDR = 2(1–0,5 log C),
gdzie
— RSDR jest wzgl´dnym odchyleniem standardowym obliczonym z wyników uzyskanych
w
warunkach
odtwarzalnoÊci
[(SR/x) x 100],
— C jest st´˝eniem wyra˝onym jako stosunek
(np. 1 = 100 g/100 g; 0,001 = 1000 mg/kg).
Jest to ogólne równanie dla precyzji, które
nie jest zale˝ne od analitu oraz matrycy, lecz
dla wi´kszoÊci rutynowo u˝ywanych metod
analizy zale˝y wy∏àcznie od st´˝enia.”,
b) pkt 4.4 otrzymuje brzmienie
„4.4. Obliczenia odzysku
Wynik oznaczenia mo˝e byç podany skorygowany lub nie o wartoÊç odzysku. Sposób zapisu oraz wartoÊç odzysku muszà
byç podane. Wynik analizy skorygowany
o odzysk nale˝y stosowaç do kontroli
zgodnoÊci.
Wynik analizy powinien byç podawany jako x +/– U, gdzie x jest wynikiem analizy,
a U jest niepewnoÊcià pomiaru.”;
9) dodaje si´ za∏àcznik nr 5 do rozporzàdzenia
w brzmieniu okreÊlonym w za∏àczniku do niniejszego rozporzàdzenia.
§ 2. Przepisy § 5 w zakresie pkt 5.7, 5.7.1
i 5.7.2 w cz´Êci I za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia
zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniej-
Poz. 9
szym rozporzàdzeniem, stosuje si´ od dnia 10 maja
2005 r.
§ 3. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
7 dni od dnia og∏oszenia.
Minister Zdrowia: M. Balicki
Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Zdrowia
z dnia 22 grudnia 2004 r. (poz. 9)
METODY POBIERANIA PRÓBEK DO CELÓW URZ¢DOWEJ KONTROLI ZAWARTOÂCI CYNY W ÂRODKACH
SPO˚YWCZYCH W OPAKOWANIACH METALOWYCH ORAZ PRZYGOTOWYWANIE PRÓBEK I KRYTERIA
WYBORU METOD ANALITYCZNYCH STOSOWANYCH DO OZNACZANIA ZAWARTOÂCI CYNY
I. METODY POBIERANIA PRÓBEK DO CELÓW
URZ¢DOWEJ KONTROLI ZAWARTOÂCI CYNY
W ÂRODKACH SPO˚YWCZYCH W OPAKOWANIACH METALOWYCH
3. Postanowienia ogólne
1. Cel i zakres
3.2. Materia∏
Próbki przeznaczone do urz´dowej kontroli zawartoÊci cyny w Êrodkach spo˝ywczych w opakowaniach metalowych powinny byç pobierane zgodnie z opisanymi poni˝ej zasadami. Otrzymane
w ten sposób próbki po∏àczone uwa˝a si´ za reprezentatywne dla partii. Ocena zgodnoÊci partii powinna byç dokonana przez porównanie wyników
uzyskanych dla zbadanych próbek laboratoryjnych z maksymalnymi dopuszczalnymi poziomami przyj´tymi w rozporzàdzeniu Komisji
Nr 242/2004/WE z dnia 12 lutego 2004 r. zmieniajàcym rozporzàdzenie Nr 466/2001/WE w odniesieniu do cyny nieorganicznej w ˝ywnoÊci.
2. Definicje
Partia
mo˝liwa do zidentyfikowania iloÊç produktu
spo˝ywczego,
dostarczona
w jednym terminie, dla której urz´dowo stwierdzono, ˝e posiada te same
wspólne cechy jak: pochodzenie, odmiana, rodzaj opakowania, pakowacz,
dostawca lub oznakowanie.
Podpartia: cz´Êç partii wskazana w celu zastosowania metody pobierania próbek na tej
wydzielonej cz´Êci. Ka˝da cz´Êç partii
musi byç fizycznie wyodr´bniona
i mo˝liwa do zidentyfikowania.
Próbka pierwotna
Próbka po∏àczona
iloÊç materia∏u pobrana
z jednego miejsca partii lub
podpartii.
próbka otrzymana przez po∏àczenie wszystkich próbek
pierwotnych
pobranych
z partii lub podpartii.
Próbka laboratoryjna: próbka przeznaczona dla laboratorium.
3.1. Personel
Próbki powinny byç pobierane przez upowa˝niony i wykwalifikowany personel.
Z ka˝dej partii, podlegajàcej badaniu, nale˝y pobraç odr´bne próbki.
3.3. Wymagane Êrodki ostro˝noÊci
W trakcie pobierania próbek i przygotowywania
próbek laboratoryjnych nale˝y podjàç Êrodki
ostro˝noÊci zapobiegajàce wszelkim zmianom,
które mogà mieç wp∏yw na zawartoÊç cyny, niekorzystnie oddzia∏ywaç na wynik oznaczenia
analitycznego lub spowodowaç, ˝e próbki po∏àczone nie b´dà reprezentatywne.
3.4. Próbki pierwotne
W miar´ mo˝liwoÊci próbki pierwotne powinny
byç pobierane z ró˝nych miejsc partii lub podpartii. Odst´pstwo od tej zasady nale˝y odnotowaç w protokole.
3.5. Przygotowanie próbki po∏àczonej
Próbka po∏àczona powstaje przez po∏àczenie
i dok∏adne wymieszanie wszystkich próbek pierwotnych. Jest homogenizowana w laboratorium.
3.6. Kontrpróbki
Kontrpróbki s∏u˝àce do sprawdzenia zgodnoÊci
z przepisami, dla potrzeb obrotu handlowego
i arbitra˝u wyodr´bnia si´ z ujednorodnionej
próbki po∏àczonej, je˝eli nie koliduje to z przepisami paƒstw cz∏onkowskich w zakresie pobierania próbek.
3.7. Pakowanie i transport próbek
Ka˝dà próbk´ nale˝y umieÊciç w czystym pojemniku wykonanym z chemicznie oboj´tnego materia∏u, zapewniajàcym odpowiednià ochron´
przed zanieczyszczeniem oraz przed uszkodzeniem w czasie transportu. Nale˝y podjàç wszelkie niezb´dne Êrodki ostro˝noÊci w celu unikni´cia zmian w sk∏adzie próbek, jakie mog∏yby wystàpiç podczas transportu lub przechowywania.
3.8. Piecz´towanie i etykietowanie próbek
Ka˝dà próbk´ przeznaczonà do urz´dowej kontroli zamyka si´ i piecz´tuje w miejscu pobrania
próbek oraz etykietuje w sposób umo˝liwiajàcy
jej identyfikacj´ zgodnie z obowiàzujàcymi przepisami. Dla ka˝dej pobranej próbki po∏àczonej
sporzàdza si´ protokó∏ umo˝liwiajàcy jednoznacznà identyfikacj´ ka˝dej partii, w którym podaje si´ dat´ oraz miejsce pobrania próbek wraz
ze wszystkimi informacjami, istotnymi dla wykonania analizy.
Poz. 9
4. Plany pobierania próbek
Zastosowana metoda pobierania próbek powinna
gwarantowaç, ˝e próbka po∏àczona jest reprezentatywna dla kontrolowanej partii.
4.1. Liczba próbek pierwotnych
Minimalna liczba próbek pierwotnych, które nale˝y pobraç z danej partii, powinna byç zgodna z tabelà 1. Próbki pierwotne pobrane z ka˝dej puszki
powinny mieç zbli˝onà mas´ i dawaç w sumie
próbk´ po∏àczonà (zgodnie z pkt 3.5).
Tabela 1 Liczba puszek (próbek pierwotnych), które nale˝y pobraç w celu utworzenia próbki po∏àczonej
Liczba puszek — w partii lub podpartii
Liczba puszek, które nale˝y pobraç
1—25
26—100
> 100
co najmniej 1 puszk´
co najmniej 2 puszki
5 puszek
Uwaga: maksymalne dopuszczalne poziomy odnoszà si´ do zawartoÊci ka˝dego opakowania, ale w celu u∏atwienia badania niezb´dne jest stosowanie próbek po∏àczonych. Je˝eli wynik oznaczenia zawartoÊci
cyny w próbce po∏àczonej jest ni˝szy, ale bliski maksymalnej dopuszczalnej zawartoÊci i je˝eli istnieje obawa, ˝e w poszczególnych opakowaniach poziom ten mo˝e byç przekroczony, mo˝e byç konieczne przeprowadzenie dalszych badaƒ.
4.2. Pobieranie próbek z obrotu
Pobieranie próbek Êrodków spo˝ywczych znajdujàcych si´ w obrocie powinno byç zgodne,
o ile to mo˝liwe, z powy˝szymi zasadami. Je˝eli
nie jest to mo˝liwe, mogà zostaç zastosowane
inne obowiàzujàce procedury pobierania próbek
z obrotu handlowego, pod warunkiem, ˝e zapewniajà one reprezentatywnoÊç próbek dla badanej partii.
5. ZgodnoÊç partii lub podpartii ze specyfikacjà
Laboratorium kontrolne bada próbk´ laboratoryjnà pobranà w celu sprawdzenia zgodnoÊci z przepisami, wykonujàc co najmniej dwie niezale˝ne
analizy i obliczajàc Êrednià z uzyskanych wyników.
Partia lub podpartia zostaje przyj´ta, je˝eli Êrednia
wartoÊç uzyskanych wyników nie przekracza odpowiedniego maksymalnego dopuszczalnego poziomu okreÊlonego w rozporzàdzeniu Komisji
Nr 466/2001/WE z dnia 8 marca 2001 r. ustalajàcym maksymalne poziomy niektórych zanieczyszczeƒ w Êrodkach spo˝ywczych (Dz. Urz. WE L 77
z 16.03.2001, ze zm.), bioràc pod uwag´ niepewnoÊç wyniku i poprawk´ na odzysk.
Partia lub podpartia jest niezgodna z wymaganiami (okreÊlonymi w rozporzàdzeniu Komisji
Nr 466/2001/WE z dnia 8 marca 2001 r. ustalajàcym maksymalne poziomy niektórych zanieczyszczeƒ w Êrodkach spo˝ywczych (Dz. Urz. WE L 77
z 16.03.2001, ze zm.)), je˝eli Êrednia wartoÊç uzyskanych wyników bez wàtpienia przekracza odpowiedni maksymalny dopuszczalny poziom zanieczyszczenia, przy uwzgl´dnieniu niepewnoÊci wyniku i poprawki na odzysk.
II. PRZYGOTOWYWANIE PRÓBEK I KRYTERIA
WYBORU METOD ANALITYCZNYCH STOSOWANYCH DO OZNACZANIA ZAWARTOÂCI CYNY
W ÂRODKACH SPO˚YWCZYCH W OPAKOWANIACH METALOWYCH
1. Ârodki ostro˝noÊci i ogólne wymagania dotyczàce
cyny
Podstawowym wymaganiem jest uzyskanie reprezentatywnej i jednorodnej próbki laboratoryjnej
bez wprowadzenia wtórnych zanieczyszczeƒ.
Analityk powinien zapewniç, ˝e próbki nie zostanà
zanieczyszczone podczas ich przygotowywania do
analizy. Gdziekolwiek to mo˝liwe, urzàdzenia kontaktujàce si´ z próbkà powinny byç wykonane
z materia∏ów oboj´tnych, np. tworzyw sztucznych
takich jak polipropylen, PTFE i in., i powinny zostaç umyte w kwasie w celu zminimalizowania ryzyka zanieczyszczenia. Ostrza tnàce mogà byç wykonane ze stali nierdzewnej wysokiej jakoÊci.
Wszystkie próbki otrzymane przez laboratorium
zostajà u˝yte do przygotowania materia∏u badanego. Jedynie bardzo dok∏adnie ujednorodnione
próbki dajà reprezentatywne wyniki.
Istnieje wiele odpowiednich specjalnych procedur
przygotowania próbek, które mogà zostaç zastosowane. Za zadowalajàce uznano procedury opisane w normie EN 13804:2002 Foodstuffs — Determination of Trace Elements — Performance Criteria, General Consideration and Sample Preparation3), ale inne mogà byç równie odpowiednie.
———————
3) EN 13804:2002: Artyku∏y ˝ywnoÊciowe — Oznaczenie pier-
wiastków Êladowych — Kryteria wyboru metody, wymagania ogólne i przygotowanie próbek.
2. Post´powanie z otrzymanà próbkà w laboratorium
Ca∏kowità próbk´ po∏àczonà nale˝y dok∏adnie
zmieliç (je˝eli jest to wskazane) oraz dok∏adnie wymieszaç, stosujàc sprawdzonà procedur´, prowadzàcà do pe∏nego ujednorodnienia.
3. Wydzielenie kontrpróbek
Kontrpróbki s∏u˝àce do sprawdzenia zgodnoÊci
z przepisami, dla potrzeb obrotu handlowego i arbitra˝u nale˝y pobraç z ujednorodnionej próbki
po∏àczonej, je˝eli nie koliduje to z przepisami
paƒstw cz∏onkowskich w zakresie pobierania próbek.
4. Metody analiz stosowane przez laboratorium
i wymagania dotyczàce ich kontroli w laboratorium
4.1. Definicje
Poni˝ej podano szereg najcz´Êciej u˝ywanych
definicji, które powinno stosowaç laboratorium
r
— granica powtarzalnoÊci, wartoÊç,
której z prawdopodobieƒstwem
95 % nie przekracza wartoÊç bezwzgl´dna ró˝nicy mi´dzy dwoma
pojedynczymi wynikami badania
otrzymanymi w spe∏nionych warunkach powtarzalnoÊci (tj. ta sama próbka, ta sama metoda, to samo laboratorium, ten sam wykonawca, przy u˝yciu tego samego
wyposa˝enia, w krótkich odst´pach czasu), r = 2,8 × sr;
sr
— odchylenie standardowe, obliczane na podstawie wyników badania
otrzymanych w spe∏nionych warunkach powtarzalnoÊci;
RSDr
— wzgl´dne odchylenie standardowe
powtarzalnoÊci, obliczone na podstawie
wyników
otrzymanych
w
warunkach
powtarzalnoÊci
[(sr/x) × 100], gdzie x jest Êrednià
z wyników uzyskanych przez
wszystkie laboratoria dla wszystkich próbek;
R
— granica odtwarzalnoÊci; wartoÊç,
której z prawdopodobieƒstwem
95 % nie przekracza wartoÊç bezwzgl´dna ró˝nicy mi´dzy dwoma
pojedynczymi wynikami badania
otrzymanymi w spe∏nionych warunkach odtwarzalnoÊci (tj. dla
identycznego materia∏u, tà samà
Poz. 9
metodà, otrzymane w ró˝nych laboratoriach, przez ró˝nych wykonawców, przy u˝yciu ró˝nego wyposa˝enia, w d∏u˝szym przedziale
czasu), R = 2,8 × sR;
sR
— odchylenie standardowe, obliczane na podstawie wyników badania
uzyskanych w spe∏nionych warunkach odtwarzalnoÊci;
RSDR
— wzgl´dne odchylenie standardowe
odtwarzalnoÊci, obliczone na podstawie
wyników
otrzymanych
w
warunkach
odtwarzalnoÊci
[(sR/x) × 100];
HORRATr — wspó∏czynnik HORRAT dla powtarzalnoÊci; uzyskane RSDr podzielone przez wartoÊç RSDr oszacowanà
na podstawie równania Horwitza
przy za∏o˝eniu, ˝e r = 0,66R;
HORRATR — wspó∏czynnik HORRAT dla odtwarzalnoÊci; uzyskane RSDR podzielone przez wartoÊç RSDR oszacowanà
na podstawie równania Horwitza;
U
— niepewnoÊç rozszerzona, wyznaczana przy zastosowaniu wspó∏czynnika rozszerzenia k = 2, dla poziomu ufnoÊci oko∏o 95 %.
4.2. Wymagania ogólne
Metody analizy stosowane do celów kontroli
˝ywnoÊci muszà byç zgodne z wymaganiami
okreÊlonymi w rozporzàdzeniu Ministra Zdrowia
z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie specyfikacji,
kryteriów czystoÊci, wymagaƒ dotyczàcych pobierania próbek i metod analitycznych stosowanych w trakcie urz´dowej kontroli ˝ywnoÊci do
oznaczania parametrów w∏aÊciwych dla poszczególnych dozwolonych substancji dodatkowych,
poszczególnych
substancji
pomagajàcych
w przetwarzaniu oraz zawartoÊci zanieczyszczeƒ
(Dz. U. z 2003 r. Nr 59, poz. 530 oraz z 2004 r.
Nr 94, poz. 934).
4.3. Wymagania szczegó∏owe
Na poziomie Wspólnoty nie zalecono dotàd
okreÊlonych metod oznaczania zawartoÊci cyny
w Êrodkach spo˝ywczych w opakowaniach metalowych. Laboratoria mogà stosowaç ka˝dà metod´ zwalidowanà, pod warunkiem, ˝e spe∏nia
ona kryteria wyboru podane w tabeli 2. Walidacja powinna (o ile to mo˝liwe) obejmowaç analiz´ certyfikowanego materia∏u odniesienia.
Tabela 2 Kryteria wyboru dla metod analizy cyny
Parametr charakterystyki
WartoÊç/Uwagi
1
2
Zakres stosowania
Ârodki spo˝ywcze wymienione w rozporzàdzeniu Komisji Nr 466/2001/WE z dnia
8 marca 2001 r. ustalajàcym maksymalne poziomy niektórych zanieczyszczeƒ
w Êrodkach spo˝ywczych (Dz. Urz. WE L 77 z 16.03.2001, ze zm.)
Poz. 9
2
Granica wykrywalnoÊci
Nie wi´cej ni˝ 5 mg/kg
Granica oznaczalnoÊci
Nie wi´cej ni˝ 10 mg/kg
Precyzja
WartoÊci HORRATr lub HORRATR, uzyskane w mi´dzylaboratoryjnych badaniach
porównawczych w celu walidacji, powinny byç poni˝ej 1,5
Odzysk %
80—105 (jak okreÊlono w mi´dzylaboratoryjnych badaniach porównawczych)
SpecyficznoÊç
Metoda wolna od interferencji matrycy i interferencji spektralnych
4.3.1. Kryteria wyboru — niepewnoÊç
PodejÊcie uwzgl´dniajàce niepewnoÊç wyniku
mo˝e byç równie˝ zastosowane do oszacowania, czy dana metoda analizy jest odpowiednia
do stosowania w laboratorium. Metoda stosowana w laboratorium powinna umo˝liwiç
otrzymywanie wyników mieszczàcych si´
w zakresie maksymalnej niepewnoÊci standardowej.
Maksymalnà niepewnoÊç standardowà mo˝na
obliczyç, stosujàc nast´pujàcy wzór
Uf = √(LOD/2)2 + (0,1C)2,
gdzie
Uf — maksymalna niepewnoÊç standardowa,
LOD — granica wykrywalnoÊci metody,
C — st´˝enie.
Je˝eli metoda analityczna umo˝liwia otrzymanie wyników z niepewnoÊcià mniejszà od maksymalnej niepewnoÊci standardowej, mo˝e
byç ona stosowana równowa˝nie z metodà
spe∏niajàca kryteria podane w tabeli 2.
4.4. Obliczanie odzysku i podawanie wyników
Wynik oznaczenia analitycznego mo˝e zostaç podany w postaci skorygowanej lub nieskorygowanej o wartoÊç odzysku. Sposób przedstawienia
wyników i poziom odzysku musi zostaç podany.
Wynik analityczny skorygowany o wartoÊç odzysku jest stosowany w celu sprawdzenia zgodnoÊci z wymaganiami.
Nale˝y uwzgl´dniç „Ujednolicone wytyczne dotyczàce uwzgl´dniania informacji o odzysku
w pomiarach analitycznych”4), opracowane pod
auspicjami IUPAC/ISO/AOAC. Zalecenia te sà pomocne przy okreÊlaniu odzysku.
Wynik analizy podaje si´ w postaci x ± U, gdzie
x jest wynikiem analitycznym, a U niepewnoÊcià
wyniku.
————————
4) Harmonised Guidelines for the Use of Recovery Information in Analytical Measurement, red. Michael Thompson,
Steven L.R. Ellison, Ales Fajgelj, Paul Willets i Roger Wood, Pure Appl. Chem., 1999, 71, 337—348.
4.5. Normy jakoÊci w laboratorium
Laboratoria muszà spe∏niaç warunki okreÊlone
w rozporzàdzeniu Ministra Zdrowia z dnia
28 kwietnia 2004 r. w sprawie przeprowadzania
urz´dowej kontroli ˝ywnoÊci (Dz. U. Nr 104,
poz. 1098).
4.6. Inne wymagania dotyczàce analizy
4.6.1. Badania bieg∏oÊci
Udzia∏ w odpowiednich programach badaƒ
bieg∏oÊci, zgodnych z „Mi´dzynarodowym
zharmonizowanym protoko∏em dla badaƒ bieg∏oÊci w analitycznych laboratoriach chemiczopracowanym
pod
auspicjami
nych”5)
IUPAC/ISO/AOAC.
Niektóre z tych programów specjalnie w∏àczajà oznaczanie zawartoÊci cyny w Êrodkach spo˝ywczych i zalecany jest udzia∏ w∏aÊnie w takich badaniach, a nie w ogólnym programie
oznaczania zawartoÊci metali w ˝ywnoÊci.
4.6.2. Wewn´trzna kontrola jakoÊci
Laboratoria powinny byç w stanie wykazaç, ˝e
stosujà procedury wewn´trznej kontroli jakoÊci. Ich przyk∏ady sà podane w „Przewodniku
ISO/AOAC/IUPAC dotyczàcym wewn´trznej
kontroli jakoÊci w chemicznych laboratoriach
analitycznych”6).
4.6.3. Przygotowanie próbek
Nale˝y zapewniç, aby cyna zawarta w próbce
badanej znalaz∏a si´ w ca∏oÊci w analizowanym
roztworze. W szczególnoÊci, podkreÊla si´, ˝e
zastosowana procedura roztwarzania próbek
musi zapewniaç, aby nie wytràca∏y si´ zhydrolizowane zwiàzki SnIV (np. zwiàzki takie jak
SnO2, Sn(OH)4, SnO2.H2O).
Próbki przygotowane do analizy powinny byç
rozpuszczone w 5 mol/l HCl. Jednak SnCl4 jest
lotny, wi´c roztworów nie nale˝y gotowaç.
————————
5) ISO/IUPAC/AOAC International Harmonized Protocol for
Proficiency Testing of (Chemical) Analytical Laboratories,
red. M. Thompson i R. Wood, Pure Appl. Chem., 1993, 65,
2123—2144 i AOAC International, 1993, 76, 926.
6) ISO/AOAC/IUPAC International Harmonized Guidelines for
Internal Quality Control in Analytical Chemistry Laboratories, red. M. Thompson and R. Wood, Pure Appl. Chem.,
1995, 67, 649—666.
Egzemplarze bie˝àce oraz archiwalne mo˝na nabywaç
– w Zak∏adzie Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71,
02-903 Warszawa, tel. 694-67-00, 694-60-96 — na podstawie nades∏anego zamówienia (wy∏àcznie sprzeda˝ wysy∏kowa);
– w punktach sprzeda˝y Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego w Warszawie (sprzeda˝ wy∏àcznie za gotówk´)
– ul. Powsiƒska 69/71, tel. 694-62-96
– al. Szucha 2/4, tel. 629-61-73 (od 1999 r.)
Reklamacje z powodu niedor´czenia poszczególnych numerów zg∏aszaç nale˝y na piÊmie do Zak∏adu Wydawnictw i Poligrafii
Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa,
do 15 dni po otrzymaniu nast´pnego kolejnego numeru
O wszelkich zmianach nazwy lub adresu prenumeratora prosimy niezw∏ocznie informowaç na piÊmie Zak∏ad Wydawnictw i Poligrafii
Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
Dziennik Ustaw i Monitor Polski (spis treÊci) dost´pne sà w Internecie pod adresem www.cokprm.gov.pl
Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej
oraz Dziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”,
Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa, tel. 622-66-56
Sk∏ad, druk i kolporta˝: Zak∏ad Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 694-67-50, 694-67-52; faks 694-62-06
Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581 (czynna w godz. 730–1530)
www.cokprm.gov.pl
e-mail: dziust@cokprm.gov.pl
T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zak∏adzie Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,
ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa
Zam. 55/W/C/2005
ISSN 0867-3411
Cena 5,10 z∏ (w tym 7% VAT)
dotyczàcymi ochrony zdrowia cz∏owieka i Êrodowiska,
wskazuje si´ te przepisy, o ile to mo˝liwe, np. ograniczenia w zakresie sprzeda˝y lub stosowania tej substancji lub preparatu.
1) wykazu zwrotów R, które zamieszczono w pkt 2 i 3
karty charakterystyki, oraz pe∏nego ich brzmienia;
Podaje si´ krajowe przepisy i, o ile to mo˝liwe,
przepisy wspólnotowe w tym zakresie.
3) zalecanych ograniczeƒ w stosowaniu;
2) niezb´dnych szkoleƒ;
4) mo˝liwoÊci uzyskania dalszych informacji;
16. Inne informacje
5) êród∏a danych, na podstawie których opracowano
kart´ charakterystyki;
W punkcie tym podaje si´ informacje, które uznaje si´ za istotne dla zapewnienia bezpieczeƒstwa oraz
ochrony zdrowia cz∏owieka i ochrony Êrodowiska,
w szczególnoÊci informacje dotyczàce
6) zmian dokonanych w karcie
w przypadku jej aktualizacji.
charakterystyki
9
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA1)
z dnia 22 grudnia 2004 r.
zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie maksymalnych poziomów zanieczyszczeƒ chemicznych i biologicznych, które mogà znajdowaç si´ w ˝ywnoÊci, sk∏adnikach ˝ywnoÊci, dozwolonych substancjach dodatkowych, substancjach pomagajàcych w przetwarzaniu albo na powierzchni ˝ywnoÊci
Na podstawie art. 9 ust. 4a ustawy z dnia 11 maja
2001 r. o warunkach zdrowotnych ˝ywnoÊci i ˝ywienia
(Dz. U. Nr 63, poz. 634, z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co
nast´puje