Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki
Table of Provisions (17)
Statutory Text (17 Articles)
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla
1) klasyfikacj´ i wykaz szkodliwych czynników biologicznych;
2) wykaz prac nara˝ajàcych pracowników na dzia∏anie czynników biologicznych;
2. Szkodliwe czynniki biologiczne obejmujà drobnoustroje komórkowe, paso˝yty wewn´trzne, jednostki bezkomórkowe zdolne do replikacji lub przenoszenia materia∏u genetycznego, w tym zmodyfikowane
genetycznie hodowle komórkowe, które mogà byç
przyczynà zaka˝enia, alergii lub zatrucia.
§ 3. Wykaz prac nara˝ajàcych pracowników na
dzia∏anie czynników biologicznych jest okreÊlony
w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.
3) szczegó∏owe warunki ochrony pracowników przed
zagro˝eniami spowodowanymi przez szkodliwe
czynniki biologiczne, w tym rodzaje Êrodków niezb´dnych do zapewnienia ochrony zdrowia i ˝ycia
pracowników nara˝onych na dzia∏anie tych czynników, zakres stosowania tych Êrodków oraz warunki i sposób monitorowania stanu zdrowia nara˝onych pracowników;
§ 4. 1. W celu ochrony pracowników przed zagro˝eniami spowodowanymi przez szkodliwy czynnik biologiczny pracodawca jest obowiàzany do stosowania,
na warunkach okreÊlonych w rozporzàdzeniu, wszelkich dost´pnych Êrodków eliminujàcych nara˝enie lub
ograniczajàcych stopieƒ tego nara˝enia, zwanych dalej „Êrodkami zapobiegawczymi”.
4) sposób prowadzenia rejestru prac nara˝ajàcych
pracowników na dzia∏anie szkodliwych czynników
biologicznych i rejestru pracowników zatrudnionych przy tych pracach oraz sposób przechowywania i przekazywania tych rejestrów do podmiotów w∏aÊciwych do rozpoznawania lub stwierdzania choroby zawodowej.
2. Je˝eli pracownik jest zatrudniony w warunkach
nara˝enia na dzia∏anie szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 1 zagro˝enia,
pracodawca stosuje Êrodki zapobiegawcze okreÊlone
w przepisach z zakresu bezpieczeƒstwa i higieny pracy.
§ 2. 1. Klasyfikacja i wykaz szkodliwych czynników
biologicznych sà okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia.
———————
1) Minister Zdrowia kieruje dzia∏em administracji rzàdowej
— zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie
szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Zdrowia (Dz. U.
Nr 134, poz. 1439).
2) Przepisy niniejszego rozporzàdzenia wdra˝ajà postanowienia dyrektywy 2000/54/WE Parlamentu Europejskiego
i Rady z dnia 18 wrzeÊnia 2000 r. w sprawie ochrony pracowników przed ryzykiem zwiàzanym z nara˝eniem na
dzia∏anie czynników biologicznych w miejscu pracy (siódma dyrektywa szczegó∏owa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (Dz. Urz. WE L 262 z 17.10.2000,
str. 21; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 5,
t. 4, str. 48).
3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y
og∏oszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 113,
poz. 717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19,
poz. 239, Nr 43, poz. 489, Nr 107, poz. 1127 i Nr 120,
poz. 1268, z 2001 r. Nr 11, poz. 84, Nr 28, poz. 301, Nr 52,
poz. 538, Nr 99, poz. 1075, Nr 111, poz. 1194, Nr 123,
poz. 1354, Nr 128, poz. 1405 i Nr 154, poz. 1805, z 2002 r.
Nr 74, poz. 676, Nr 135, poz. 1146, Nr 196, poz. 1660,
Nr 199, poz. 1673 i Nr 200, poz. 1679, z 2003 r. Nr 166,
poz. 1608 i Nr 213, poz. 2081, z 2004 r. Nr 96, poz. 959,
Nr 99, poz. 1001, Nr 120, poz. 1252, Nr 240, poz. 2407 oraz
z 2005 r. Nr 10, poz. 71 i Nr 68, poz. 610.
3. Je˝eli w Êrodowisku pracy wyst´pujà mikroorganizmy genetycznie zmodyfikowane, co do których
istnieje podejrzenie, ˝e mogà wykazywaç w∏aÊciwoÊci
chorobotwórcze, pracodawca, w zakresie swojej w∏aÊciwoÊci, zapewnia warunki okreÊlone w przepisach
ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych (Dz. U. Nr 76, poz. 811,
z póên. zm.4)).
4. Je˝eli w Êrodowisku pracy wyst´pujà mikroorganizmy o nieustalonej przynale˝noÊci gatunkowej,
co do których istnieje podejrzenie, ˝e mogà wykazywaç w∏aÊciwoÊci chorobotwórcze, pracodawca, w zakresie swojej w∏aÊciwoÊci, zapewnia Êrodki zapobiegawcze, przewidziane dla szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do najwy˝szej grupy
zagro˝enia.
§ 5. 1. Przed wyborem Êrodka zapobiegawczego
pracodawca dokonuje oceny ryzyka zawodowego, na
jakie jest lub mo˝e byç nara˝ony pracownik, uwzgl´dniajàc w szczególnoÊci
1) klasyfikacj´ i wykaz szkodliwych czynników biologicznych;
———————
4) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.
z 2002 r. Nr 25, poz. 253 i Nr 41, poz. 365, z 2003 r. Nr 130,
poz. 1187 oraz z 2004 r. Nr 96, poz. 959.
2) rodzaj, stopieƒ oraz czas trwania nara˝enia na
dzia∏anie szkodliwego czynnika biologicznego;
3) informacj´ na temat
a) potencjalnego dzia∏ania alergizujàcego lub toksycznego szkodliwego czynnika biologicznego,
b) choroby, która mo˝e wystàpiç w nast´pstwie
wykonywanej pracy,
c) stwierdzonej choroby, która ma bezpoÊredni
zwiàzek z wykonywanà pracà;
4) wskazówki organów w∏aÊciwej inspekcji sanitarnej, Paƒstwowej Inspekcji Pracy oraz jednostek
s∏u˝by medycyny pracy.
2. W zak∏adach opieki zdrowotnej i zak∏adach leczniczych dla zwierzàt pracodawca uwzgl´dnia ponadto
1) informacj´ na temat potencjalnego wyst´powania
szkodliwego czynnika biologicznego u pacjenta
lub zwierz´cia oraz w materiale i próbkach od nich
pobranych;
2) zagro˝enie ze strony szkodliwego czynnika biologicznego, o którym wiadomo, ˝e jest obecny lub
którego obecnoÊç jest podejrzewana u pacjenta
lub u zwierz´cia oraz w materia∏ach i próbkach od
nich pobranych;
Poz. 716
4) projektowania procesu pracy w sposób pozwalajàcy na unikni´cie lub zminimalizowanie uwalniania
si´ szkodliwego czynnika biologicznego w miejscu
pracy;
5) zapewniania pracownikom Êrodków ochrony zbiorowej lub w przypadku gdy w inny sposób nie
mo˝na uniknàç nara˝enia, Êrodków ochrony indywidualnej, odpowiednich do rodzaju i poziomu
nara˝enia;
6) zapewniania pracownikom Êrodków hermetycznoÊci w celu zapobiegania i redukcji przypadkowego
przeniesienia lub uwolnienia szkodliwego czynnika biologicznego;
7) stosowania znaku ostrzegajàcego przed zagro˝eniem biologicznym, który jest okreÊlony w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia, oraz innych znaków
ostrzegawczych;
8) sporzàdzenia planu post´powania na wypadek
awarii z udzia∏em szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 3 lub 4 zagro˝enia;
3) ryzyko wynikajàce z rodzaju pracy.
9) przeprowadzania badaƒ na obecnoÊç szkodliwego
czynnika biologicznego, tam gdzie jest to konieczne i technicznie wykonalne, z wy∏àczeniem pierwotnie zamkni´tej przestrzeni;
§ 6. Ocena ryzyka, o której mowa w § 5, powinna
byç aktualizowana w szczególnoÊci w odniesieniu do
zmian majàcych znaczenie dla zdrowia pracowników
w miejscu pracy.
10) zapewniania warunków bezpiecznego zbierania,
przechowywania oraz usuwania odpadów przez
pracowników, z zastosowaniem bezpiecznych
i oznakowanych pojemników;
§ 7. Stosowanie Êrodków zapobiegawczych nie
zwalnia pracodawcy od obowiàzku
11) stosowania procedur bezpiecznego post´powania
ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi;
1) unikania stosowania szkodliwego czynnika biologicznego, je˝eli rodzaj prowadzonej dzia∏alnoÊci
na to pozwala, poprzez jego zastàpienie innym
czynnikiem biologicznym, który zgodnie z warunkami u˝ywania nie jest niebezpieczny lub jest
mniej niebezpieczny dla zdrowia pracownika;
12) zapewniania pracownikom systematycznego szkolenia;
2) prowadzenia rejestru prac nara˝ajàcych pracowników na dzia∏anie szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 3 lub 4 zagro˝enia, w formie elektronicznej lub ksi´gi rejestrowej,
uwzgl´dniajàcego w szczególnoÊci informacje dotyczàce
14) prowadzenia rejestru pracowników nara˝onych na
dzia∏anie szkodliwych czynników biologicznych
zakwalifikowanych do grupy 3 lub 4 zagro˝enia,
w formie elektronicznej lub ksi´gi rejestrowej,
uwzgl´dniajàc w szczególnoÊci informacje dotyczàce
13) poinformowania pracownika o badaniach lekarskich, z których pracownik mo˝e skorzystaç po
ustaniu nara˝enia;
a) liczby pracowników wykonujàcych te prace,
a) rodzaju wykonywanej pracy,
b) wykazu czynnoÊci, podczas których pracownik
jest lub mo˝e byç nara˝ony na dzia∏anie szkodliwych czynników biologicznych,
b) stopnia zagro˝enia spowodowanego dzia∏aniem szkodliwego czynnika biologicznego,
c) imienia, nazwiska, stanowiska oraz telefonu
kontaktowego pracodawcy lub osoby przez niego upowa˝nionej do nadzoru w zakresie bezpieczeƒstwa i higieny pracy;
3) ograniczania liczby pracowników nara˝onych lub
potencjalnie nara˝onych na dzia∏anie szkodliwego
czynnika biologicznego;
c) awarii i wypadków zwiàzanych z nara˝eniem na
dzia∏anie szkodliwego czynnika biologicznego,
d) wyniku przeprowadzonej oceny ryzyka z podaniem nazwy szkodliwego czynnika biologicznego i grupy zagro˝enia,
e) liczby pracowników nara˝onych na dzia∏anie
szkodliwego czynnika biologicznego,
f) imienia, nazwiska, stanowiska oraz numeru telefonu kontaktowego osoby odpowiedzialnej
u pracodawcy za bezpieczeƒstwo i higien´ pracy oraz ochron´ zdrowia pracowników;
15) informowania na wniosek pracownika lub jego
przedstawiciela o
Poz. 716
1) potencjalnego zagro˝enia dla zdrowia i ˝ycia pracowników spowodowanego dzia∏aniem szkodliwego czynnika biologicznego;
2) Êrodków, które nale˝y podjàç w celu zapobiegania
zagro˝eniom spowodowanym dzia∏aniem szkodliwego czynnika biologicznego;
a) liczbie pracowników nara˝onych,
3) wymagaƒ higieniczno-sanitarnych;
b) osobie odpowiedzialnej za bezpieczeƒstwo i higien´ pracy oraz ochron´ zdrowia pracowników.
4) wyposa˝enia i stosowania Êrodków ochrony zbiorowej i indywidualnej;
§ 8. 1. Informacj´ dotyczàcà u˝ycia szkodliwego
czynnika biologicznego w celach naukowo-badawczych lub przemys∏owych pracodawca przekazuje w∏aÊciwemu inspektorowi sanitarnemu
1) co najmniej 30 dni przed dniem u˝ycia po raz
pierwszy szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 2—4 zagro˝enia;
2) w ka˝dym przypadku, gdy zachodzà istotne zmiany majàce znaczenie dla bezpieczeƒstwa i zdrowia
pracownika w miejscu pracy;
3) w ciàgu 30 dni po zakoƒczeniu dzia∏alnoÊci przez
przedsi´biorstwo lub zak∏ad;
4) niezw∏ocznie, w przypadku ka˝dej awarii lub wypadku, które mog∏y spowodowaç uwolnienie si´
szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 2—4 zagro˝enia.
2. Informacja, o której mowa w ust. 1, uwzgl´dnia
w szczególnoÊci
1) nazw´ i adres przedsi´biorstwa lub zak∏adu oraz
rodzaj prowadzonej dzia∏alnoÊci;
2) komórk´ organizacyjnà lub stanowisko pracy,
w którym wyst´puje nara˝enie obj´te zg∏oszeniem;
3) imi´, nazwisko, stanowisko s∏u˝bowe oraz numer
telefonu kontaktowego osoby odpowiedzialnej
u pracodawcy za bezpieczeƒstwo i higien´ pracy
oraz ochron´ zdrowia pracowników;
4) wynik przeprowadzonej oceny ryzyka zawodowego z podaniem nazwy szkodliwego czynnika biologicznego i grupy zagro˝enia, rodzaju wykonywanej pracy i czasu nara˝enia;
5) przewidywane Êrodki zapobiegawcze;
6) liczb´ nara˝onych pracowników.
3. Laboratoria Êwiadczàce us∏ugi diagnostyczne
w odniesieniu do szkodliwych czynników biologicznych zakwalifikowanych do grupy 4 zagro˝enia przekazujà w∏aÊciwemu inspektorowi sanitarnemu wy∏àcznie informacje, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3.
§ 9. 1. Szkolenie, o którym mowa w § 7 pkt 12,
obejmuje zagadnienia dotyczàce
5) dzia∏aƒ, które pracownicy podejmujà w razie wyst´powania awarii lub wypadków, lub dla ich zapobiegania.
2. Szkolenie jest przeprowadzane w trybie okreÊlonym w przepisach w sprawie szkolenia w dziedzinie
bezpieczeƒstwa i higieny pracy.
§ 10. 1. Rejestr, o którym mowa w § 7 pkt 14, pracodawca przechowuje przez okres nie krótszy ni˝
10 lat od dnia ustania nara˝enia, z zastrze˝eniem
ust. 2.
2. W przypadku nara˝enia na szkodliwy czynnik
biologiczny, który mo˝e byç przyczynà choroby
1) przewlek∏ej lub utajonej,
2) która, w Êwietle obecnej wiedzy, jest niemo˝liwa
do zdiagnozowania do czasu rozwini´cia si´ choroby,
3) o wyjàtkowo d∏ugim okresie wyl´gania,
4) o nawracajàcym charakterze w d∏ugim okresie pomimo leczenia,
5) mogàcej powodowaç powa˝ne, d∏ugookresowe
powik∏ania
— rejestr przechowywany jest przez okres 40 lat od
dnia ostatniego odnotowanego przypadku nara˝enia.
3. Pracownikowi lub przedstawicielowi pracownika udost´pnia si´ informacje zawarte w rejestrze,
o którym mowa w § 7 pkt 14
1) w pe∏nym zakresie — w przypadku gdy informacja
dotyczy tego pracownika;
2) w zakresie ograniczonym zapewniajàcym anonimowoÊç osób, których informacja dotyczy —
w przypadku gdy informacja dotyczy innych pracowników.
4. Dost´p do rejestru, o którym mowa w § 7 pkt 14,
posiada w∏aÊciwa jednostka organizacyjna s∏u˝by medycyny pracy, w∏aÊciwy inspektor sanitarny oraz w∏aÊciwy inspektor pracy.
5. W przypadku likwidacji lub upad∏oÊci pracodawcy przekazuje on rejestr w∏aÊciwemu ze wzgl´du na
swojà siedzib´ wojewódzkiemu oÊrodkowi medycyny
pracy oraz w∏aÊciwemu inspektorowi sanitarnemu.
§ 11. 1. W ramach ochrony pracownika przed zagro˝eniem spowodowanym przez szkodliwy czynnik
biologiczny pracodawca jest ponadto obowiàzany do
1) zapewnienia pracownikowi bezpiecznych warunków spo˝ywania posi∏ków i napojów w wydzielonych pomieszczeniach;
2) wyposa˝enia pracownika w odpowiednie Êrodki
ochrony indywidualnej i przechowywania ich
w wyraênie oznakowanym miejscu;
3) zapewnienia w∏aÊciwych pomieszczeƒ, urzàdzeƒ
higieniczno-sanitarnych, a tak˝e Êrodków higieny
osobistej oraz, je˝eli to konieczne, Êrodków do odka˝ania skóry lub b∏on Êluzowych;
4) stworzenia i stosowania procedur
a) pobierania, transportu oraz przetwarzania próbek i materia∏ów pochodzenia ludzkiego lub
zwierz´cego,
b) dezynfekcji,
c) umo˝liwiajàcych bezpieczne usuwanie i post´powanie ze ska˝onymi odpadami;
5) zapewnienia bezpiecznych warunków odka˝ania,
czyszczenia, a w razie koniecznoÊci niszczenia
odzie˝y, Êrodków ochrony indywidualnej i wyposa˝enia, które uleg∏y ska˝eniu szkodliwym czynnikiem biologicznym;
6) dostarczenia pracownikowi aktualnych pisemnych
instrukcji post´powania ze szkodliwym czynnikiem biologicznym;
7) niezw∏ocznego informowania wszystkich pracowników nara˝onych w wyniku awarii lub wypadku
lub ich przedstawiciela o tym zdarzeniu, je˝eli mog∏o ono spowodowaç uwolnienie si´ szkodliwego
czynnika biologicznego, a tak˝e o jego przyczynach oraz podj´tych i proponowanych Êrodkach
majàcych na celu opanowanie sytuacji;
8) podj´cia natychmiastowych dzia∏aƒ majàcych na
celu likwidacj´ przyczyn i skutków zaistnia∏ej awarii lub wypadku;
9) zg∏aszania awarii lub wypadku zwiàzanego z uwolnieniem si´ szkodliwego czynnika biologicznego,
w zale˝noÊci od jego rodzaju, do w∏aÊciwych jednostek s∏u˝by medycyny pracy oraz w∏aÊciwego
inspektora sanitarnego.
2. Instrukcje, o których mowa w ust. 1 pkt 6, obejmujà tak˝e procedur´ post´powania ze szkodliwym
czynnikiem biologicznym w razie
1) awarii lub wypadku zwiàzanych z uwolnieniem si´
szkodliwego czynnika biologicznego;
2) nara˝enia na szkodliwy czynnik biologiczny zakwalifikowany do grupy 3 lub 4 zagro˝enia.
§ 12. 1. W laboratoriach, w tym w laboratoriach
diagnostycznych, oraz w pomieszczeniach dla zwie-
Poz. 716
rzàt laboratoryjnych, które zosta∏y celowo zainfekowane szkodliwymi czynnikami biologicznymi zakwalifikowanymi do grupy 2—4 zagro˝enia lub które sà podejrzane o zainfekowanie takimi czynnikami, do celów
badawczych, rozwoju, edukacji lub diagnostyki, po
przeprowadzeniu oceny nara˝enia oraz ustaleniu stopnia hermetycznoÊci wymaganego dla poszczególnych
szkodliwych czynników biologicznych, przyjmuje si´
odpowiednie Êrodki hermetycznoÊci.
2. W miejscach wymienionych w ust. 1 czynnoÊci
zwiàzane z nara˝eniem na szkodliwe czynniki biologiczne sà prowadzone na stanowiskach pracy do tego
wyznaczonych odpowiadajàcych przynajmniej
1) 2. stopniowi hermetycznoÊci, dla szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 2
zagro˝enia;
2) 3. stopniowi hermetycznoÊci, dla szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 3
zagro˝enia;
3) 4. stopniowi hermetycznoÊci, dla szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 4
zagro˝enia.
3. Je˝eli w miejscach wymienionych w ust. 1 prowadzone sà prace z materia∏ami, w odniesieniu do
których istnieje niepewnoÊç co do obecnoÊci szkodliwych czynników biologicznych mogàcych wywo∏ywaç
choroby u ludzi, a których celem nie jest prowadzenie
badaƒ nad tymi czynnikami, w tym prowadzenie hodowli lub ich gromadzenie, stosuje si´ 2. stopieƒ hermetycznoÊci, a stopnie hermetycznoÊci 3. lub 4. wtedy, gdy zachodzi taka koniecznoÊç.
4. W pomieszczeniach izolacyjnych, w których
przebywajà ludzie lub zwierz´ta zaka˝eni lub podejrzani o zaka˝enie szkodliwym czynnikiem biologicznym
zakwalifikowanym do grupy 3 lub 4 zagro˝enia, stosuje si´ Êrodki hermetycznoÊci.
5. Ârodki hermetycznoÊci i stopnie hermetycznoÊci
dla laboratoriów, zwierz´tarni, pomieszczeƒ izolacyjnych dla ludzi i zwierzàt sà okreÊlone w za∏àczniku
nr 4 do rozporzàdzenia.
§ 13. 1. Do procesów przemys∏owych, w trakcie
których stosowane sà szkodliwe czynniki biologiczne
zakwalifikowane do grupy 2—4 zagro˝enia, stosuje si´
odpowiednio § 12 ust. 2, z uwzgl´dnieniem stopni hermetycznoÊci i Êrodków hermetycznoÊci.
2. W∏aÊciwy inspektor sanitarny oraz w∏aÊciwy inspektor pracy, na podstawie oceny ryzyka zwiàzanego
z wykorzystaniem szkodliwych czynników biologicznych zakwalifikowanych do grupy 2—4 zagro˝enia,
mogà nakazaç stosowanie odpowiednich Êrodków
hermetycznoÊci w wykorzystaniu przemys∏owym
szkodliwych czynników biologicznych.
3. Ârodki hermetycznoÊci i stopnie hermetycznoÊci
dla procesów przemys∏owych okreÊla za∏àcznik nr 5
do rozporzàdzenia.
§ 14. Je˝eli w wyniku analiz nie jest mo˝liwe przeprowadzenie rozstrzygajàcej oceny szkodliwoÊci czynnika biologicznego i zachodzi podejrzenie, ˝e zastosowanie danego czynnika mo˝e stanowiç powa˝ne zagro˝enie dla zdrowia pracowników, prace i procesy
okreÊlone w § 12 i § 13 sà prowadzone wy∏àcznie na
stanowiskach pracy, gdzie zapewniony jest przynajmniej 3. stopieƒ hermetycznoÊci.
§ 15. 1. W przypadku rozpoznania u pracownika
choroby, która mo˝e byç skutkiem nara˝enia na dzia∏anie szkodliwego czynnika biologicznego, do obowiàzków pracodawcy nale˝y
1) poinformowanie w∏aÊciwego inspektora sanitarnego o zaistnia∏ym przypadku zachorowania;
Poz. 716
2. Przepis ust. 1 stosuje si´ równie˝, gdy nastàpi∏
zgon pracownika, wywo∏any dzia∏aniem szkodliwego
czynnika biologicznego w miejscu pracy.
§ 16. 1. W przypadku wystàpienia lub mo˝liwoÊci
wystàpienia w Êrodowisku pracy szkodliwego czynnika biologicznego, przeciw któremu jest dost´pna
szczepionka, stosuje si´ odpowiednio przepisy ustawy
z dnia 6 wrzeÊnia 2001 r. o chorobach zakaênych i zaka˝eniach (Dz. U. Nr 126, poz. 1384, z póên. zm.5)).
2. Pracodawca zleca wykonywanie prac zwiàzanych z nara˝eniem na kontakt ze szkodliwym czynnikiem biologicznym zakwalifikowanym do grupy 3 lub
4 zagro˝enia pracownikom w∏aÊciwie zabezpieczonym, w tym uodpornionym przy u˝yciu dost´pnych
szczepionek.
2) zapewnienie pozosta∏ym pracownikom nara˝onym
na dzia∏anie szkodliwego czynnika biologicznego,
w takim stopniu jak choremu pracownikowi, mo˝liwoÊci przeprowadzenia badaƒ lekarskich;
§ 17. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
14 dni od dnia og∏oszenia.
3) przeprowadzenie ponownej oceny ryzyka na stanowisku pracy;
———————
Minister Zdrowia: M. Balicki
4) eliminacja powsta∏ego zagro˝enia.
5) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.
z 2003 r. Nr 45, poz. 391 i Nr 199, poz. 1938 oraz z 2004 r.
Nr 96, poz. 959, Nr 173, poz. 1808 i Nr 210, poz. 2135.
Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Zdrowia
z dnia 22 kwietnia 2005 r. (poz. 716)
Za∏àcznik nr 1
I. Klasyfikacja szkodliwych czynników biologicznych
Grupa 1 zagro˝enia
Czynniki, przez które wywo∏anie chorób u ludzi jest ma∏o prawdopodobne.
Grupa 2 zagro˝enia
Czynniki, które mogà wywo∏ywaç choroby u ludzi, mogà byç niebezpieczne dla pracowników, ale rozprzestrzenienie ich w populacji ludzkiej jest ma∏o prawdopodobne. Zazwyczaj istniejà w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia.
Grupa 3 zagro˝enia
Czynniki, które mogà wywo∏ywaç u ludzi ci´˝kie choroby, sà niebezpieczne dla pracowników, a rozprzestrzenienie ich w populacji ludzkiej jest bardzo prawdopodobne. Zazwyczaj istniejà w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia.
Grupa 4 zagro˝enia
Czynniki, które wywo∏ujà u ludzi ci´˝kie choroby, sà niebezpieczne dla pracowników, a rozprzestrzenienie czynników w populacji ludzkiej jest bardzo prawdopodobne. Zazwyczaj nie istniejà w stosunku do nich skuteczne
metody profilaktyki lub leczenia.
II. Wykaz szkodliwych czynników biologicznych
WyjaÊnienie oznaczeƒ dodatkowych stosowanych w wykazie
A — mo˝liwe efekty alergiczne
D — wykaz pracowników nara˝onych na dzia∏anie tego czynnika biologicznego ma byç przechowywany przez
okres d∏u˝szy ni˝ 10 lat po zakoƒczeniu ostatniego zanotowanego przypadku nara˝enia
T — produkcja toksyn
V — dost´pna skuteczna szczepionka
(a) Kleszczowe zapalenie mózgu
(b) Wirus zapalenia wàtroby typu D mo˝e spowodowaç chorob´ u pracowników tylko w przypadku jednoczesnego lub wtórnego zaka˝enia spowodowanego wirusem zapalenia wàtroby typu B. Szczepienie
przeciwko wirusowi zapalenia wàtroby typu B zabezpieczy wi´c pracowników, którzy nie zostali zaka˝eni wirusem zapalenia wàtroby typu B, przeciwko wirusowi zapalenia wàtroby typu D (Delta).
(c) Tylko typy A i B.
(d) Zalecane przy pracy wymagajàcej bezpoÊredniego kontaktu z tymi czynnikami.
(e) Zidentyfikowano dwa wirusy: jeden typu buffalopox i drugi — odmiana wirusa Vaccinia.
(f) Odmiana wirusa ospy krowiej.
(g) Odmiana wirusa Vaccinia.
(h) Nie ma dowodów na wyst´powanie u ludzi choroby wywo∏anej przez retrowirusy wyst´pujàce u ma∏p.
Zapobiegawczo dla prac przy nich zalecany jest poziom hermetycznoÊci 3.
(i) Nie ma dowodów na wyst´powanie u ludzi infekcji wywo∏ywanej przez czynniki powodujàce inne gàbczaste encefalopatie przenoÊne (TSE). W tym przypadku stopieƒ hermetycznoÊci dla czynników sklasyfikowanych w grupie 3 (**) zagro˝enia jest zalecany jako Êrodek ostro˝noÊci w pracy laboratoryjnej,
z wyjàtkiem pracy laboratoryjnej zwiàzanej z rozpoznanym czynnikiem trz´sawki owiec, w przypadku
której wystarczajàcy jest poziom hermetycznoÊci 2.
Szkodliwe czynniki biologiczne zakwalifikowane do grupy 2 zagro˝enia
Uwaga: W przypadku szkodliwych czynników biologicznych wyst´pujàcych na tej liÊcie skrót „spp.” odnosi si´
do innych gatunków znanych jako patogenne dla ludzi.
BAKTERIE i podobne organizmy
Szkodliwy czynnik biologiczny
Klasyfikacja szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia wed∏ug grup zagro˝enia
Oznaczenie
dodatkowe
1
2
3
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
A
Acinetobacter calcoaceticus
Actinobacillus actinomycetemcomitans
Actinomadura madurae
Actinomadura pelletieri
Actinomyces gerencseriae
Actinomyces israeli
Actinomyces pyogenes
Actinomyces spp.
Aeromonas hydrophila
Alcaligenes faecalis
Arcanobacterium haemolyticum (Corynebacterium haenolyticum)
Arthrobacter globiformis
Bacillus subtilis
Bacillus thuringiensis
Bacteroides fragilis
Bartonella bacillifonnis
Bartonella quintana (Rochalimaea quintana)
Bartonella (Rochalinea) spp.
Bordetella bronchiseptica
Bordetella parapertussis
Bordetella pertussis
Borrelia burgdorferi
Borrelia duttonii
Borrelia recurrentis
Borrelia spp.
A
A
A
A
V
Brevibacterium linens
Campylobacter fetus
Campylobacter jejuni
Campylobacter spp.
Cardiobacterium hominis
Chlamydia pneumoniae
Chlamydia trachomatis
Chlamydia psittaci
Clostridium botulinum
Clostridium perfringens
Clostridium tetani
Clostridium spp.
Corynebacterium diphtheriae
Corynebacterium minutissimum
Corynebacterium pseudotuberculosis
Corynebacterium spp.
Cytophaga allerginae
Edwardsiella tarda
Ehrlichia sennetsu (Rickettsia sennetsu)
Ehrlichia spp.
Eikenella corrodens
Enterobacter aerogenes/cloacae
Enterobacter spp.
Enterococcus spp.
Erysipelothrix rhusiopathiae
Escherichia coli (z wyjàtkiem szczepów niepatogennych)
Flavobacterium meningosepticum
Fluoribacter bozemanae (Legionella)
Francisella tularensis (Typ B)
Fusobacterium necrophorum
Gardnerella vaginalis
Haemophilus ducreyi
Haemophilus influenzae
Haemophilus spp.
Helicobacter pylori
Klebsiella oxytoca
Klebsiella pneumoniae
Klebsiella rhinoscleromatis
Klebsiella spp.
Legionella pneumophila
Legionella spp.
Leptospira interrogans (wszystkie typy serologiczne)
Listeria monocytogenes
Listeria ivanovii
Morganella morganii
Mycobacterium avium/intracellulare
Mycobacterium chelonae
Mycobacterium fortuitum
Mycobacterium kansasii
Mycobacterium malmoense
Mycobacterium marinum
Mycobacterium paratuberculosis
Mycobacterium scrofulaceum
Mycobacterium simiae
Mycobacterium szulgai
Mycobacterium xenopi
Mycoplasma caviae
Poz. 716
2
3
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
A
T
T, V
T, V
A, T
Mycoplasma hominis
Mycoplasma pneumoniae
Neisseria flavescens
Neisseria gonorrhoeae
Neisseria meningitidis
Nocardia asteroides
Nocardia brasiliensis
Nocardia farcinica
Nocardia nova
Nocardia otitidiscaviarum
Pantoea agglomerans
Pasteurella multocida
Pasteurella spp.
Peptostreptococcus anaerobius
Plesiomonas shigelloides
Porphyromonas spp.
Prevotella spp.
Proteus mirabilis
Proteus penneri
Proteus vulgaris
Providencia alcalifaciens
Providencia rettgeri
Providencia spp.
Pseudomonas aeruginosa
Rhodococcus equi
Rickettsia spp.
Saccharomonospora viridis
Saccharopolyspora rectivirgula
Salmonella arizonae
Salmonella enteritidis
Salmonella typhimurium
Salmonella paratyphi A, B, C
Salmonella (inne typy serologiczne, z wy∏àczeniem S.Typhi)
Serpulina spp.
Shigella boydii
Shigella dysenteriae, inne ni˝ Typ 1
Shigella flexneri
Shigella sonnei
Staphylococcus aureus
Streptobacillus moniliformis
Streptococcus pneumoniae
Streptococcus pyogenes
Streptococcus suis
Streptococcus spp.
Streptomyces albus
Streptomyces spp.
Thermoactinomyces thalpophilus
Thermoactinomyces vulgaris
Treponema carateum
Treponema pallidum
Treponema pertenue
Treponema spp.
Vibrio cholerae (w∏àcznie z El Tor)
Vibrio parahaemolyticus
Vibrio spp.
Yersinia enterocolitica
Yersinia pseudotuberculosis
Yersinia spp.
Poz. 716
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
3
V
A, T
A
A
V
A
A
A
A
WIRUSY
Szkodliwy czynnik biologiczny
Klasyfikacja szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia wed∏ug grup zagro˝enia
Oznaczenie
dodatkowe
1
2
3
Adenoviridae
Astroviridae
Bunyaviridae
Bunyavirus
Wirus Buynamwera
Wirus Bhanja
Wirus Germiston
Wirus kalifornijskiego zapalenia mózgu
Hantavirus
Wirus Prospect Hill
Nairovirus
Wirus Hazara
Phlebovirus
Wirus sandfly fever
Wirus Toscana
Caliciviridae
Norovirus
Inne wirusy z Caliciviridae
Coronaviridae
Coronavirus (z wyjàtkiem wirusa SARS)
Herpesviridae
Wirus opryszczki pospolitej typu 1 i 2 (HSV-1 i 2)
Wirus ospy wietrznej i pó∏paÊca (VZV)
Wirus cytomegalii (CMV)
Ludzki herpes wirus typu 6 (HHV 6)
Ludzki herpes wirus typu 7 (HIV-7)
Wirus Epsteina-Barr (EBV)
Ludzki herpes wirus typu 8 (HIV-8)
Orthomyxoviridae
Wirusy grypy typu A, B i C
Wirusy Dhori I Thogoto (arbowirusy)
Papovaviridae
Wirusy BK i JC
Papillomaviridae
Ludzkie wirusy papilloma
Paramyxoviridae
Wirus odry
Wirus Êwinki (nagminnego zapalenia przyusznic)
Wirus rzekomego pomoru drobiu (choroba Newcastle)
Wirusy Parainfluency typu 1-4
Wirus RS (Respiratory syncytial virus)
Parvoviridae
Ludzki parwowirus (B 19)
Picornaviridae
Enterovirus
Wirus ostrego krwotocznego zapalenia spojówek AHC
(ludzki enterowirus typu 70)
Wirusy Coxsackie
Wirusy Echo
Wirus zapalenia wàtroby typu A (ludzki enterowirus typu 72)
Wirusy polio szczepy atenuowane
Rhinovirus
Poxviridae
Orthopoxvirus
Wirus ospy bawo∏ów (e)
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
D
2
2
V (c)
2
D (d)
D (d)
2
2
2
2
2
2
V
V
2
2
2
2
2
2
2
V
V
Poz. 716
2
Wirus ospy krów
Wirus ospy wielb∏àdów
Wirus krowianki (wirus vaccinia)
Wirus ospy s∏oni (f)
Wirus ospy królików (g)
Parapoxvirus
Wirus Orf
Wirus guzków dojarek
Molluscipoxvirus
Wirus mi´czaka zakaênego
Yatapoxvirus
Wirus yaba
Wirus tanapox
Reoviridae
Coltivirus
Rotavirus
Orbivirus
Reovirus
Rhabdoviridae
Wirus p´cherzykowatego zapalenia jamy ustnej (VSV),
szczepy laboratoryjne
Togaviridae
Alfavirus
Wirus bebaru
Wirus o’nyong-nyong
Wirus Ross River
Wirus Sindbis
Rubivirus
Wirus ró˝yczki
Toroviridae
3
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
V
PASO˚YTY
Szkodliwy czynnik biologiczny
Klasyfikacja szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia wed∏ug grup zagro˝enia
Oznaczenie
dodatkowe
1
2
3
Acanthamoeba castellani
Ancylostoma duodenale
Angiostrongylus cantonensis
Angiostrongylus costaricensis
Ascaris lumbricoides
Ascaris suum
Babesia divergens
Babesia microti
Balantidiwn coli
Brugia malayi
Brugia pahangi
Brugia timori
Capillaria philippinensis
Capillaria spp.
Clonorchis sinensis
Clonorchis viverrini
Cryptosporidium parvum
Cryptosporidium spp.
Cyclospora cayetanensis
Dipetalonema streptocerca
Diphyllobothrium latum
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
A
A
1
2
Dracunculus medinensis
Entamoeba histolytica
Fasciola gigantica
Fasciola hepatica
Fasciolopsis buski
Giardia lamblia (Giardia intestinalis)
Hymenolepis diminuta
Hymenolepis nana
Leishmania ethiopica
Leishmania mexicana
Leishmania peruviana
Leishmania tropica
Leishmania major
Leishmania spp.
Loa loa
Mansonella ozzardi
Mansonella perstans
Necator americanus
Onchocerca volvulus
Opisthorchis felineus
Opisthorchis spp.
Paragonimus westermani
Plasmodium spp. (ludzki i ma∏pi)
Sarcocystis suihominis
Schistosoma haematobium
Schistosoma intercalatum
Schistosoma japonicum
Schistosoma mansoni
Schistosoma mekongi
Strongyloides stercoralis
Strongyloides spp.
Taenia saginata
Toxocara canis
Toxoplasma gondii
Trichinella spiralis
Trichuris trichiura
Trypanosoma brucei brucei
Trypanosoma brucei gambiense
Wuchereria bancrofti
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
3
GRZYBY
Szkodliwy czynnik biologiczny
Klasyfikacja szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia wed∏ug grup zagro˝enia
Oznaczenie
dodatkowe
1
2
3
2
2
2
A
A
2
2
2
2
2
2
2
A
A
Aspergillus fumigatus
Candida albicans
Candida tropicalis
Cryptococcus neoformans var. neofonnans (Filobasidiella
neofonnans var. neofonnans)
Cryptococcus neoformans var. gattii (Filobasidiella bacillispora)
Emmonsia parva var. parva
Emmonsia parva var. crescens
Epidermophyton floccosum
Fonsecaea compacta
Fonsecaea pedrosoi
A
1
2
Madurella grisea
Madurella mycetomatis
Microsporum spp.
Neotestudina rosatii
Penicillium marneffei
Scedosporium apiospermum (Pseudallescheria boydii)
Scedosporium prolificans (inflatum)
Sporothrix schenckii
Trichophyton rubrum
Trichophyton spp.
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
3
A
A
Szkodliwe czynniki biologiczne zakwalifikowane do grupy 3 zagro˝enia
BAKTERIE i podobne organizmy
Szkodliwy czynnik biologiczny
Klasyfikacja szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia wed∏ug grup zagro˝enia
Oznaczenie
dodatkowe
1
2
3
Bacillus anthracis
Brucella abortus
Brucella canis
Brucella melitensis
Brucella suis
Burkholderia mallei (Pseudomonas mallei)
Burkholderia pseudomallei (Pseudomonas pseudomallei)
Chlamydia psittaci (szczep avian)
Coxiella burnetii
Escherichia coli, szczepy verocytotoksyczne lub enterotoksyczne
(np.: 0157: H7, 0124 lub 0123)
Francisella tularensis (Typ A)
Mycobacterium africanum
Mycobacterium bovis (z wyjàtkiem szczepu BCG)
Mycobacterium leprae
Mycobacterium microti
Mycobacterium tuberculosis
Mycobacterium ulcerans
Rickettsia akari
Rickettsia canada
Rickettsia conorii
Rickettsia montana
Rickettsia typhi (Rickettsia mooseri)
Rickettsia prowazekii
Rickettsia rickettsii
Rickettsia tsutsugamushi
Salmonella Typhi
Shigella dysenteriae (Typ 1)
Yersinia pestis
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3**
3
3
3
3
3**
3
3**
3**
3**
3
3**
3
3
3
3
3**
3**
3
V
V
V
V
T
V
** Czynniki biologiczne zakwalifikowane do grupy 3 zagro˝enia mogàce stanowiç ograniczone ryzyko
zaka˝enia dla pracowników, gdy˝ nie sà zazwyczaj zakaêne drogà powietrznà
WIRUSY
Szkodliwy czynnik biologiczny
Klasyfikacja szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia wed∏ug grup zagro˝enia
Oznaczenie
dodatkowe
1
2
3
Arenaviridae
Arenavirus
1. Zespó∏ wirusów LCMV-LASV (arenawirusy starego Êwiata)
Wirus limfocytowego zapalenia opon mózgowych (LCM)
Wirus Mopeia
2. Zespó∏ wirusów Tacaribe (arenawirusy nowego Êwiata)
Wirus Flexal
Bunyaviridae
Bunyavirus
Wirus Oropouche
Hantavirus
Wirus Hantaan (koreaƒska goràczka krwotoczna)
Wirus Dobrava-Belgrad
Wirus Sin Nombre (poprzednio Muerto Canyon)
Wirus Puumala
Wirus Seoul
Phlebovirus
Goràczka doliny Rift
Caliciviridae
Wirus zapalenia wàtroby typu E
Coronaviridae
Wirus SARS
Flaviviridae
Wirus australijskiego zapalenia mózgu (wirus zapalenia mózgu
doliny Murray)
Wirus kleszczowego zapalenia mózgu wariant Êrodkowoeuropejski
Wirus Absettarov
Wirus Hanzalova
Wirus Hypr
Wirus Kumlinge
Wirus Dengue typu 1-4
Wirus zapalenia wàtroby typu C
Wirus zapalenia wàtroby typu G
Wirus japoƒskiego zapalenia mózgu typu B
Wirus lasu Kyasanur
Wirus louping ill (choroby skokowej owiec)
Wirus Powassan
Wirus Rocio
Wirus zapalenia mózgu St. Louis
Wirus Wesselsbron
Wirus zapalenia mózgu zachodniego Nilu
Wirus ˝ó∏tej goràczki
Hepaadenaviridae
Wirus zapalenia wàtroby typu B
Wirus zapalenia wàtroby typu D (Delta)
Herpesviridae
Ma∏pi herpes wirus B (wirus B simiae)
Picornaviridae
Wirus polio, dzikie szczepy
Poxviridae
Wirus ospy ma∏p
Retroviridae
Ludzkie wirusy nabytego niedoboru odpornoÊci
Ludzki wirus limfotropowy komórek T (HTLV) typu 1 i 2
SIV(h)
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
V
3**
3
3
3**
3
3
3
3
3
3**
3**
3
3
3**
3
3
3
3**
3
3
3**
3**
V
D
V
V
V
V, D
V, D (b)
3
3
3
V
3**
3**
3**
D
D
1
Rhabdoviridae
Wirus wÊcieklizny
Wirus p´cherzykowatego zapalenia jamy ustnej, szczepy dzikie (VSV)
Togaviridae
Alfavirus
Wirus wschodniego zapalenia mózgu i rdzenia koni
Wirus chikungunya
Wirus Everglades
Wirus Mayaro
Wirus Mucambo
Wirus Ndumu
Wirus Semliki Forest
Wirus Tonate
Wirus wenezuelskiego zapalenia mózgu i rdzenia koni
Wirus zachodniego zapalenia mózgu i rdzenia koni
Wirus ptasiej grypy (HPAI)
Wirusy niesklasyfikowane
Jeszcze niezidentyfikowane wirusy zapalenia wàtroby
Czynniki niekonwencjonalne kojarzone z gàbczastymi encefalopatiami
przenoÊnymi (TSE)
Choroba Creutzfelda-Jakoba
Odmiana choroby Creutzfelda-Jakoba
Gàbczasta encefalopatia byd∏a (BSE) oraz inne zwierz´ce gàbczaste
encefalopatie przenoÊne TSE
Choroba Gerstmana-Sträussler-Scheinker (GSS)
Kuru
2
3
3**
3
V
3
3**
3**
3
3**
3
3
3**
3
3
3
V
V
3**
D
3**
3**
D (d)
D (d)
3**
3**
3**
D (d) (i)
D (d)
D (d)
** Czynniki biologiczne zakwalifikowane do grupy 3 zagro˝enia mogàce stanowiç ograniczone ryzyko
zaka˝enia dla pracowników, gdy˝ nie sà zazwyczaj zakaêne drogà powietrznà
PASO˚YTY
Szkodliwy czynnik biologiczny
Klasyfikacja szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia wed∏ug grup zagro˝enia
Oznaczenie
dodatkowe
1
2
3
Echinococcus granulosus
Echinococcus multilocularis
Echinococcus vogeli
Leishmania brasiliensis
Leishmania donovani
3**
3**
3**
3**
3**
Naegleria fowleri
Plasmodium falciparum
Taenia solium
Trypanosoma brucei rhodesiense
Trypanosoma cruzi
3
3**
3**
3**
** Czynniki biologiczne zakwalifikowane do grupy 3 zagro˝enia mogàce stanowiç ograniczone ryzyko
zaka˝enia dla pracowników, gdy˝ nie sà zazwyczaj zakaêne drogà powietrznà
GRZYBY
Szkodliwy czynnik biologiczny
Klasyfikacja szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia wed∏ug grup zagro˝enia
Oznaczenie
dodatkowe
1
2
3
Blastomyces dermatitidis (Ajellomyces dermatitidis)
Cladophialophora bantiana (uprzednio: Xylohypha bantiana,
Cladosporium bantianum lub trichoides)
Coccidioides immitis
Histoplasma capsulatum var. capsulatum (Ajellomyces capsulatus)
Histoplasma capsulatum duboisii
Paracoccidioides brasiliensis
3
3
3
3
3
3
A
Szkodliwe czynniki biologiczne zakwalifikowane do grupy 4 zagro˝enia
WIRUSY
Szkodliwy czynnik biologiczny
Klasyfikacja szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia wed∏ug grup zagro˝enia
Oznaczenie
dodatkowe
1
2
3
Arenaviridae
1. Zespó∏ wirusów LCM-LASV (arenawirusy starego Êwiata)
Wirus goràczki Lassa
2. Zespó∏ wirusów Tacaribe (arenawirusy nowego Êwiata)
Wirus Guanarito
Wirus Juni
Wirus Sabia
Wirus Machupo
Bunyaviridae
Nairovirus
Wirus krymsko-kongijskiej goràczki krwotocznej (CCHF)
Filoviridae
Wirus Ebola
Wirus Marburg
Flaviviridae
Wirus omskiej goràczki krwotocznej
Wirus rosyjskiego wiosenno-letniego zapalenia mózgu (TBE)
Paramyxoviridae
Hendravirus
Koƒski morbilliwirus (wirus Hendra)
Poxviridae
Wirus ospy (variola major i minor)
4
4
4
4
4
4
4
4
4
4
V (a)
V (a)
V
Za∏àcznik nr 2
WYKAZ PRAC NARA˚AJÑCYCH PRACOWNIKÓW NA DZIA¸ANIE CZYNNIKÓW BIOLOGICZNYCH
Lp.
1
Praca w zak∏adach produkujàcych ˝ywnoÊç
2
Praca w rolnictwie
3
Praca, podczas której dochodzi do kontaktu ze zwierz´tami lub produktami pochodzenia zwierz´cego
4
Praca w jednostkach ochrony zdrowia
5
Praca w laboratoriach klinicznych, weterynaryjnych lub diagnostycznych
6
Praca w zak∏adach gospodarki odpadami
7
Praca przy oczyszczaniu Êcieków
8
Praca w innych okolicznoÊciach ni˝ wymienione w lp. 1—7, podczas której jest potwierdzone
nara˝enie na dzia∏anie czynników biologicznych
Za∏àcznik nr 3
WZÓR ZNAKU OSTRZEGAJÑCEGO PRZED ZAGRO˚ENIEM BIOLOGICZNYM
UWAGA
Piktogram powinien byç koloru czarnego na ˝ó∏to-pomaraƒczowym tle, w formie trójkàta.
Za∏àcznik nr 4
ÂRODKI HERMETYCZNOÂCI I STOPNIE HERMETYCZNOÂCI DLA LABORATORIÓW, ZWIERZ¢TARNI,
POMIESZCZE¡ IZOLACYJNYCH DLA LUDZI I ZWIERZÑT
B. Stopieƒ hermetycznoÊci
A. Ârodki hermetycznoÊci
grupa 2 zagro˝enia grupa 3 zagro˝enia
1
2
3
grupa 4 zagro˝enia
4
1. Miejsce pracy odizolowane od innych
pomieszczeƒ w tym samym budynku
lub znajdujàce si´ w oddzielnym budynku
niewymagane
zalecane
wymagane
2. Powietrze wyprowadzane i wprowadzane
do miejsca pracy przez filtry (HEPA) lub
podobne
niewymagane
wymagane
dla powietrza
wyprowadzanego
wymagane dla
powietrza
wyprowadzanego
i wprowadzanego
Poz. 716
2
3
4
3. Dost´p wy∏àcznie dla osób uprawnionych zalecane
wymagane
wymagane przez
Êluz´ powietrznà
4. Miejsce pracy przystosowane do
dezynfekcji poprzez fumigacj´
niewymagane
zalecane
wymagane
5. OkreÊlone procedury dezynfekcji
wymagane
wymagane
wymagane
6. PodciÊnienie w miejscu pracy w stosunku
do bezpoÊredniego otoczenia
niewymagane
zalecane
wymagane
7. Skuteczna ochrona przed wektorami
zaka˝eƒ, np. gryzoniami i owadami
zalecane
wymagane
wymagane
8. Powierzchnie nieprzepuszczalne dla wody
i ∏atwo zmywalne
wymagane
dla sto∏ów
wymagane dla
sto∏ów i pod∏ogi
wymagane dla
sto∏ów, Êcian,
pod∏ogi i sufitu
9. Powierzchnie odporne na kwasy, zasady,
rozpuszczalniki oraz Êrodki dezynfekcyjne
zalecane
wymagane
wymagane
10. Bezpieczne przechowywanie szkodliwego
czynnika biologicznego
wymagane
wymagane
wymagane,
zabezpieczony
pojemnik
11. Okno do obserwacji lub podobne
rozwiàzanie, tak aby pracownicy mogli
byç widoczni
zalecane
zalecane
wymagane
12. Pe∏ne wyposa˝enie przypisane do
laboratorium
niewymagane
zalecane
wymagane
13. Praca ze ska˝onym materia∏em, w∏àcznie
ze zwierz´tami, w komorze bezpieczeƒstwa
lub izolatce lub innym odpowiednim
pomieszczeniu zamkni´tym
tam, gdzie
konieczne
wymagane, gdzie
zaka˝enie
przenoszone jest
drogà powietrznà
wymagane
14. Piec do spopielania zw∏ok zwierz´cych
zalecane
wymagane
(dost´pne)
wymagane,
na miejscu
Za∏àcznik nr 5
ÂRODKI HERMETYCZNOÂCI I STOPNIE HERMETYCZNOÂCI W PROCESACH PRZEMYS¸OWYCH
Szkodliwe czynniki biologiczne zakwalifikowane do grupy 1 zagro˝enia
W przypadku pracy ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi grupy 1 zagro˝enia, w tym z atenuowanymi
szczepionkami, nale˝y stosowaç odpowiednie zasady bezpieczeƒstwa i higieny pracy.
Szkodliwe czynniki biologiczne zakwalifikowane do grupy 2—4 zagro˝enia
Mo˝e byç konieczne wybranie i po∏àczenie wymagaƒ dotyczàcych hermetycznoÊci, zamieszczonych poni˝ej
w ró˝nych kategoriach na podstawie oceny nara˝enia zwiàzanego z ka˝dym poszczególnym procesem lub sk∏adowà procesu.
B. Stopieƒ hermetycznoÊci
A. Ârodki hermetycznoÊci
grupa 2 zagro˝enia grupa 3 zagro˝enia
1
grupa 4 zagro˝enia
2
3
4
1. Praca z ˝ywymi drobnoustrojami
wykonywana jest w systemie odizolowanym
od Êrodowiska
wymagane
wymagane
wymagane
2. Kontrola gazów wylotowych z systemu
zamkni´tego
wymagana
minimalizacja
rozprzestrzeniania
gazów wylotowych
wymagane
zapobieganie
rozprzestrzenianiu
gazów wylotowych
wymagane
zapobieganie
rozprzestrzenianiu
gazów wylotowych
3. Pobieranie próbek, wprowadzanie materia∏u
do systemu zamkni´tego oraz przenoszenie
˝ywych organizmów do innego systemu
zamkni´tego przeprowadzane tak, aby
zminimalizowaç
rozprzestrzenianie
zapobiec
rozprzestrzenieniu
zapobiec
rozprzestrzenieniu
4. P∏ynne pod∏o˝a hodowlane nie sà usuwane
poza obszar systemu zamkni´tego, chyba
˝e ˝ywe organizmy zosta∏y poddane
inaktywacji przy
u˝yciu
wiarygodnych
metod
inaktywacji przy
inaktywacji przy
u˝yciu
u˝yciu
wiarygodnych
wiarygodnych
metod chemicznych metod chemicznych
i fizycznych
i fizycznych
5. SzczelnoÊç systemu zaprojektowana tak,
aby
zminimalizowaç
uwolnienie
zapobiec
uwolnieniu
zapobiec
uwolnieniu
6. System zamkni´ty zlokalizowany w obr´bie
obszaru kontrolowanego
dowolnie
dowolnie
wymagane,
musi byç
zbudowany
specjalnie w tym
celu
1) nale˝y umieÊciç znaki zagro˝enia
biologicznego
dowolnie
wymagane
wymagane
2) dost´p ograniczony dla osób
uprawnionych
dowolnie
wymagany
wymagany,
przez Êluz´
powietrznà
3) personel nosi odzie˝ ochronnà
niewymagane
(wymagana odzie˝
robocza)
wymagane
wymagana
ca∏kowita zmiana
odzie˝y
4) umywalnie i Êrodki odka˝ajàce
dost´pne dla personelu
wymagane
wymagane
wymagane
5) personel bierze prysznic przed
opuszczeniem obszaru kontrolowanego
niewymagane
dowolnie
wymagane
2
Poz. 716
3
4
6) woda z odp∏ywu umywalek oraz
pryszniców magazynowana oraz
inaktywowana przed uwolnieniem
niewymagane
dowolnie
wymagane
7) obszar kontrolowany jest wentylowany
tak, aby zminimalizowaç ska˝enie
powietrza
dowolnie
dowolnie
wymagane
8) obszar kontrolowany jest utrzymywany
w podciÊnieniu w stosunku do
bezpoÊredniego otoczenia
niewymagane
dowolnie
wymagane
9) powietrze wyprowadzane i wprowadzane
do obszaru kontrolowanego powinno
przechodziç przez filtry HEPA
niewymagane
dowolnie
wymagane
10) obszar kontrolowany jest zaprojektowany
tak, aby zmieÊci∏y si´ w nim wszystkie
odp∏ywy z systemu zamkni´tego
niewymagane
dowolnie
wymagane
11) obszar kontrolowany posiada
uszczelnienia pozwalajàce na dezynfekcj´
poprzez fumigacj´
niewymagane
dowolnie
wymagane
inaktywacja przy
u˝yciu
wiarygodnych
metod chemicznych
i fizycznych
inaktywacja przy
u˝yciu
wiarygodnych
metod chemicznych
i fizycznych
12) post´powanie z materia∏em odp∏ywowym inaktywacja przy
z systemu, przed ostatecznym
u˝yciu
usuni´ciem
wiarygodnych
metod
Egzemplarze bie˝àce oraz archiwalne mo˝na nabywaç
– w Zak∏adzie Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71,
02-903 Warszawa, tel. 694-67-00, 694-60-96 — na podstawie nades∏anego zamówienia (wy∏àcznie sprzeda˝ wysy∏kowa);
– w punktach sprzeda˝y Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego w Warszawie (sprzeda˝ wy∏àcznie za gotówk´)
– ul. Powsiƒska 69/71, tel. 694-62-96
– al. Szucha 2/4, tel. 629-61-73 (od 1999 r.)
Reklamacje z powodu niedor´czenia poszczególnych numerów zg∏aszaç nale˝y na piÊmie do Zak∏adu Wydawnictw i Poligrafii
Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa,
do 15 dni po otrzymaniu nast´pnego kolejnego numeru
O wszelkich zmianach nazwy lub adresu prenumeratora prosimy niezw∏ocznie informowaç na piÊmie Zak∏ad Wydawnictw i Poligrafii
Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
Dziennik Ustaw i Monitor Polski (spis treÊci) dost´pne sà w Internecie pod adresem www.cokprm.gov.pl
Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej
oraz Dziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”,
Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa, tel. 622-66-56
Sk∏ad, druk i kolporta˝: Zak∏ad Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 694-67-50, 694-67-52; faks 694-62-06
Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581 (czynna w godz. 730–1530)
www.cokprm.gov.pl
e-mail: dziust@cokprm.gov.pl
T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zak∏adzie Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,
ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa
Zam. 1237/W/C/2005
ISSN 0867-3411
Cena 12,20 z∏ (w tym 7% VAT)
716
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA1)
z dnia 22 kwietnia 2005 r.
w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w Êrodowisku pracy oraz ochrony zdrowia
pracowników zawodowo nara˝onych na te czynniki2)
Na podstawie art. 2221 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21,
poz. 94, z póên. zm.3)) zarzàdza si´, co nast´puje