Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w publicznych zakładach opieki zdrowotnej

§ 1. Organem odpowiedzialnym za kierowanie nieletnich do publicznych zak∏adów opieki zdrowotnej

jest sàd rejonowy, wydzia∏ rodzinny i nieletnich wydajàcy orzeczenie o umieszczeniu w zak∏adzie, zwany dalej „sàdem”.

§ 2. 1. Sàd kieruje nieletnich do

1) publicznych zak∏adów psychiatrycznej opieki zdrowotnej dysponujàcych warunkami

a) maksymalnego zabezpieczenia, okreÊlonych

w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia,

b) wzmocnionego zabezpieczenia, okreÊlonych

w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia,

2) publicznych zak∏adów lecznictwa odwykowego

dysponujàcych warunkami wzmocnionego zabezpieczenia, okreÊlonych w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia,

3) innych publicznych zak∏adów opieki zdrowotnej

sprawujàcych opiek´ medycznà nad osobami

z upoÊledzeniem umys∏owym, chorobà psychicznà bàdê z innymi zak∏óceniami czynnoÊci psychicznych, w tym uzale˝nionych od alkoholu albo substancji psychoaktywnych,

4) innych publicznych zak∏adów opieki zdrowotnej

dla chorych przewlekle, zakaênie albo na chorob´

wymagajàcà specjalistycznych zabiegów lub procedur

— zwanych dalej „zak∏adami”.

2. Do zak∏adu sàd przesy∏a odpis prawomocnego

postanowienia wraz z opinià wydanà w trybie art. 25

lub art. 25a ustawy z dnia 26 paêdziernika 1982 r. o post´powaniu w sprawach nieletnich.

3. Nieletniego umieszcza si´ w zak∏adzie w∏aÊciwym ze wzgl´du na jego miejsce zamieszkania lub pobytu, a jeÊli to jest niemo˝liwe, w zak∏adzie po∏o˝onym

najbli˝ej miejsca jego zamieszkania lub pobytu, zgodnie z ustalonymi obszarami dzia∏ania tych zak∏adów.

———————

1) Minister Zdrowia kieruje dzia∏em administracji rzàdowej

— zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie

szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Zdrowia (Dz. U.

Nr 134, poz. 1439).

§ 3. 1. Do zak∏adu psychiatrycznej opieki zdrowotnej dysponujàcego warunkami wzmocnionego zabezpieczenia kieruje si´ nieletniego z zaburzeniami psychicznymi.

2. Do zak∏adu leczenia odwykowego dysponujàcego warunkami wzmocnionego zabezpieczenia kieruje

si´ nieletniego uzale˝nionego od alkoholu lub substancji psychoaktywnych.

§ 4. Do zak∏adu psychiatrycznej opieki zdrowotnej

dysponujàcego warunkami maksymalnego zabezpieczenia kieruje si´ nieletniego z zaburzeniami psychicznymi, je˝eli

1) powtarzajàce si´ zachowania zagra˝ajàce ˝yciu lub

zdrowiu innych osób lub powodujàce niszczenie

mienia nie b´dà mog∏y byç opanowane w zak∏adzie dysponujàcym warunkami wzmocnionego zabezpieczenia;

2) niemo˝liwe jest zapobie˝enie samowolnemu oddaleniu nieletniego z zak∏adu dysponujàcego warunkami wzmocnionego zabezpieczenia, a nieletni

mo˝e stwarzaç znaczne zagro˝enie poza zak∏adem.

§ 5. Kierujàc nieletniego do zak∏adu psychiatrycznej opieki zdrowotnej, sàd w szczególnoÊci bierze pod

uwag´

1) rodzaj czynów zabronionych, których dopuÊci∏ si´

nieletni w przesz∏oÊci;

2) rodzaj, cz´stoÊç i skutki zachowaƒ agresywnych

lub ucieczkowych w przesz∏oÊci;

3) aktualny stan zdrowia, w tym stan psychiczny i somatyczny;

4) uzale˝nienie od alkoholu lub substancji psychoaktywnych;

5) zwiàzek pomi´dzy zaburzeniami psychicznymi

a zachowaniami niebezpiecznymi;

6) ogólnà sprawnoÊç fizycznà;

7) szczególne wskazania do post´powania leczniczego i rehabilitacyjnego;

8) przebieg i wyniki dotychczasowego leczenia i rehabilitacji.

§ 6. 1. Przed umieszczeniem nieletniego w zak∏adzie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 i 2, sàd mo˝e

zwróciç si´ do Instytutu Psychiatrii i Neurologii

w Warszawie, zwanego dalej „Instytutem”, o wskazanie w∏aÊciwego zak∏adu. W tym celu sàd przesy∏a In-

stytutowi orzeczenie o zastosowaniu Êrodka leczniczego wraz ze zgromadzonà w sprawie dokumentacjà

lekarskà.

2. Wskazujàc w∏aÊciwy zak∏ad, Instytut bierze

w szczególnoÊci pod uwag´ okolicznoÊci, o których

mowa w § 5.

3. Instytut wskazuje sàdowi w∏aÊciwy zak∏ad w terminie 14 dni od dnia otrzymania dokumentów, o których mowa w ust. 1.

4. Po wydaniu opinii Instytut niezw∏ocznie zwraca

sàdowi otrzymanà dokumentacj´.

§ 7. Do zak∏adu, do którego sàd skierowa∏ nieletniego z powodu zaburzeƒ psychicznych, upoÊledzenia

umys∏owego, choroby psychicznej, uzale˝nienia od alkoholu lub substancji psychoaktywnych, przewóz zapewnia na polecenie sàdu w∏aÊciwy zak∏ad, w którym

ma byç wykonywany Êrodek leczniczy.

§ 8. Zak∏ad po przyj´ciu nieletniego jest obowiàzany do

1) niezw∏ocznego powiadomienia sàdu o przyj´ciu

nieletniego do zak∏adu;

2) powiadomienia rodziców lub opiekuna nieletniego

oraz prokuratora o przyj´ciu nieletniego do zak∏adu;

3) zapoznania nieletniego z zakresem jego praw

i obowiàzków.

§ 9. Przy przyj´ciu do zak∏adu wymienionego w § 2

ust. 1 pkt 1—3 nieletni poddawany jest badaniu psychiatrycznemu, internistycznemu i neurologicznemu.

§ 10. 1. W przypadku wystàpienia u nieletniego

przyjmowanego lub przebywajàcego ju˝ w zak∏adach,

wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 1—3, zaburzeƒ pourazowych, powypadkowych lub innych chorób, lekarz

kieruje nieletniego niezw∏ocznie do zak∏adu opieki

zdrowotnej, wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 4.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, zak∏ad,

w którym nieletni przebywa, niezw∏ocznie powiadamia sàd, nieletniego, rodziców lub opiekuna nieletniego oraz prokuratora o koniecznoÊci przeniesienia nieletniego.

3. Sposób przewozu nieletniego do innego publicznego zak∏adu opieki zdrowotnej okreÊla lekarz kierujàcy, o którym mowa w ust. 1.

§ 11. 1. W ramach post´powania leczniczego lub

rehabilitacyjnego jest mo˝liwe przenoszenie nieletniego na podstawie orzeczenia sàdu do innego zak∏adu

dysponujàcego odpowiednimi zabezpieczeniami oraz

odpowiednimi mo˝liwoÊciami leczniczymi, rehabilitacyjnymi.

2. Z wnioskiem o przeniesienie, o którym mowa

w ust. 1, wyst´puje do w∏aÊciwego sàdu kierownik zak∏adu, w którym nieletni przebywa. We wniosku nale˝y podaç powody uzasadniajàce koniecznoÊç przenie-

Poz. 692

sienia nieletniego do innego zak∏adu, do∏àczyç kopie

orzeczenia sàdu o umieszczeniu w zak∏adzie i opinie,

o których mowa w § 2 ust. 2, oraz ewentualnie inne

opinie specjalistyczne, o których mowa w ustawie

z dnia 26 paêdziernika 1982 r. o post´powaniu w sprawach nieletnich.

3. O przeniesienie do innego zak∏adu mo˝e wystàpiç równie˝ nieletni, rodzice lub opiekun nieletniego

oraz prokurator. W takich przypadkach zak∏ad, w którym przebywa nieletni, przesy∏a sàdowi wniosek oraz

dokumentacj´, o której mowa w ust. 2, wraz z opinià

kierownika zak∏adu.

§ 12. Rozpoznajàc wniosek o przeniesienie nieletniego, sàd mo˝e zwróciç si´ do Instytutu o wskazanie

odpowiedniego zak∏adu. W tym celu sàd przesy∏a Instytutowi dokumentacj´, o której mowa w § 11 ust. 2.

§ 13. 1. Instytut wskazuje sàdowi zak∏ad, do którego mo˝na przenieÊç nieletniego, w terminie 14 dni od

dnia otrzymania dokumentacji, o której mowa w § 11

ust. 2. Wskazanie zawiera uzasadnienie.

2. Po wskazaniu zak∏adu, o którym mowa w ust. 1,

Instytut niezw∏ocznie zwraca sàdowi otrzymanà dokumentacj´.

§ 14. Przewóz nieletniego do innego zak∏adu wymienionego w § 2 ust. 1, na podstawie orzeczenia sàdu, zapewnia zak∏ad wnioskujàcy przeniesienie.

§ 15. 1. Zak∏ad powiadamia sàd, nie rzadziej ni˝ co

6 miesi´cy, o stanie zdrowia nieletniego i post´pach

w leczeniu, rehabilitacji oraz jest obowiàzany do niezw∏ocznego powiadomienia sàdu o ustaniu przyczyny

pobytu nieletniego w zak∏adzie.

2. Zak∏ad niezw∏ocznie powiadamia policj´ oraz

sàd o samowolnym oddaleniu si´ nieletniego z zak∏adu oraz o dokonaniu przez niego czynu zabronionego.

3. Zwolnienie nieletniego z zak∏adu nast´puje na

podstawie prawomocnego postanowienia sàdu, chyba ˝e wykonywanie Êrodka leczniczego ustaje z mocy

prawa.

§ 16. Bezpieczeƒstwo i w∏aÊciwe warunki pobytu

nieletnich w zak∏adach dysponujàcych warunkami

wzmocnionego zabezpieczenia zapewnia si´ przez

1) sta∏y nadzór nad nieletnimi przebywajàcymi w zak∏adzie;

2) posiadanie drzwi i okien wyposa˝onych w urzàdzenia uniemo˝liwiajàce nieletnim samowolne oddalenie si´ z zak∏adu;

3) wyposa˝enie w

a) system telewizji wewn´trznej umo˝liwiajàcy

obserwacj´ drzwi wejÊciowych, okien zewn´trznych, sal ogólnych, izolatek oraz korytarzy,

b) elektroniczny system sygnalizujàcy niekontrolowane otwarcie drzwi i okien;

4) bezpoÊredni dost´p do ogrodzonego terenu rekreacyjnego;

§ 20. 1. Nieletni przebywajàcy w zak∏adzie ma prawo do

5) zatrudnienie personelu pracujàcego z nieletnimi

w liczbie co najmniej dwukrotnie wi´kszej ni˝ pojemnoÊç zak∏adu (liczba ∏ó˝ek w zak∏adzie);

1) w∏aÊciwej opieki i warunków pobytu i leczenia zapewniajàcych higien´, bezpieczeƒstwo, ochron´

przed wszelkimi formami przemocy fizycznej bàdê

psychicznej oraz ochron´ i poszanowanie jego

godnoÊci osobistej;

6) odpowiednie warunki do realizacji obowiàzku

szkolnego.

§ 17. Bezpieczeƒstwo i w∏aÊciwe warunki pobytu

nieletnich w zak∏adach dysponujàcych warunkami

maksymalnego zabezpieczenia zapewnia si´ przez

spe∏nienie wymagaƒ okreÊlonych w § 16, a ponadto

2) Êwiadczeƒ zdrowotnych, opieki psychologicznej

i socjalnej;

3) wykonywania praktyk i korzystania z pos∏ug religijnych;

1) wyposa˝enie personelu w system elektronicznych

urzàdzeƒ alarmowych sygnalizujàcych zagro˝enie

ze strony pacjentów;

4) ochrony i utrzymania wi´zi rodzinnych;

2) otoczenie zak∏adu oÊwietlonym, nadzorowanym za

poÊrednictwem telewizji wewn´trznej g∏adkim murem o wysokoÊci co najmniej 5,5 m lub innymi zabezpieczeniami o porównywalnej skutecznoÊci,

uniemo˝liwiajàcymi samowolne oddalenie umieszczonego nieletniego;

6) poszanowania prywatnoÊci z ograniczeniami wynikajàcymi ze specyfiki zak∏adu;

3) zatrudnienie personelu pracujàcego z nieletnimi

w liczbie co najmniej trzykrotnie wi´kszej ni˝ pojemnoÊç zak∏adu (liczba ∏ó˝ek w zak∏adzie), w tym

personelu sprawujàcego ochron´ nad nieletnimi

w liczbie nie mniejszej ni˝ dwie trzecie pojemnoÊci

zak∏adu.

§ 18. Nieletni przebywajàcy w zak∏adzie jest obj´ty

zaplanowanym i zindywidualizowanym post´powaniem leczniczym, rehabilitacyjnym, majàcym na celu

popraw´ stanu zdrowia i zachowania w stopniu umo˝liwiajàcym powrót do ˝ycia w spo∏eczeƒstwie i dalsze

leczenie w warunkach poza takim zak∏adem.

§ 19. 1. Zaj´cia rehabilitacyjne organizuje si´ w zak∏adzie realizujàcym Êrodek leczniczy, zgodnie z przepisami o organizowaniu zaj´ç rehabilitacyjnych

w szpitalach psychiatrycznych.

2. Zindywidualizowane post´powanie diagnostyczne, lecznicze i rehabilitacyjne w przypadku nieletnich uzale˝nionych od alkoholu lub substancji psychoaktywnych, obejmuje w szczególnoÊci

1) diagnostyk´ zaburzeƒ psychicznych i zaburzeƒ zachowania zwiàzanych z u˝ywaniem alkoholu lub

substancji psychoaktywnych;

2) leczenie szkód zdrowotnych spowodowanych u˝ywaniem alkoholu lub substancji psychoaktywnych;

3) indywidualnà i grupowà psychoterapi´ osób uzale˝nionych;

4) dzia∏ania konsultacyjno-edukacyjne dla osób uzale˝nionych i ich rodzin.

3. Wobec nieletnich realizowany jest obowiàzek

szkolny zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 wrzeÊnia

1991 r. o systemie oÊwiaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256,

poz. 2572, Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781 oraz

z 2005 r. Nr 17, poz. 141).

5) wysy∏ania i otrzymywania korespondencji oraz

niekontrolowanych rozmów telefonicznych;

7) uczestniczenia w ˝yciu zak∏adu;

8) sk∏adania próÊb, skarg, wniosków i odwo∏aƒ do organu w∏aÊciwego do ich rozpatrywania.

2. Korzystanie przez nieletnich z przys∏ugujàcych

im praw nie mo˝e naruszaç praw innych osób i zak∏ócaç ustalonego w zak∏adzie porzàdku.

§ 21. Nieletni przebywajàcy w zak∏adzie jest obowiàzany

1) przestrzegaç ustalonego w zak∏adzie regulaminu;

2) przestrzegaç zasad wspó∏˝ycia spo∏ecznego;

3) przestrzegaç zasad bezpieczeƒstwa na terenie zak∏adu;

4) stosowaç si´ do poleceƒ personelu;

5) poprawnie traktowaç inne osoby;

6) dbaç o stan zdrowia i higien´ osobistà;

7) dbaç o kultur´ osobistà i kultur´ s∏owa;

8) sprzàtaç pomieszczenia, w których przebywa,

i utrzymywaç nale˝yty porzàdek, chyba ˝e aktualny stan zdrowia to uniemo˝liwia.

§ 22. Pobyt nieletniego w zak∏adzie dysponujàcym

warunkami maksymalnego i wzmocnionego zabezpieczenia nie powinien trwaç d∏u˝ej, ni˝ jest to konieczne

dla bezpieczeƒstwa nieletniego i jego otoczenia.

§ 23. Publiczne zak∏ady psychiatrycznej opieki

zdrowotnej i publiczne zak∏ady leczenia odwykowego,

wymienione w za∏àcznikach nr 2 i 3 do rozporzàdzenia,

dostosujà warunki do przepisów niniejszego rozporzàdzenia w okresie 3 lat od dnia jego wejÊcia w ˝ycie.

§ 24. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Zdrowia: M. Balicki

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Zdrowia

z dnia 20 kwietnia 2005 r. (poz. 692)

Za∏àcznik nr 1

PUBLICZNE ZAK¸ADY PSYCHIATRYCZNEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ DYSPONUJÑCE WARUNKAMI

MAKSYMALNEGO ZABEZPIECZENIA

Publiczny Zak∏ad Psychiatryczny

dysponujàcy warunkami

maksymalnego zabezpieczenia

Krajowy OÊrodek Psychiatrii Sàdowej dla

Nieletnich,

Al. Legionów 11, 08-400 Garwolin

Obszar dzia∏ania

ca∏y kraj

Liczba

∏ó˝ek

40

Za∏àcznik nr 2

PUBLICZNE ZAK¸ADY PSYCHIATRYCZNEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ DYSPONUJÑCE WARUNKAMI

WZMOCNIONEGO ZABEZPIECZENIA

Publiczny Zak∏ad Psychiatryczny

dysponujàcy warunkami

wzmocnionego zabezpieczenia

Obszar dzia∏ania

Liczba

∏ó˝ek

1

2

3

Samodzielny Publiczny Psychiatryczny

Zak∏ad Opieki Zdrowotnej,

Pl. Brodowicza 1, 16-070 Choroszcz

województwa

1) podlaskie;

2) lubelskie

20

Mazowieckie Centrum Neuropsychiatrii

i Rehabilitacji Neuropsychiatrycznej

dla Dzieci i M∏odzie˝y w Zagórzu

ko∏o Warszawy,

05-462 Wiàzowna

województwo mazowieckie —

powiaty: bia∏obrzeski, garwoliƒski, grodziski,

grójecki, kozienicki, legionowski, lipski, ∏osicki,

miƒski, nowodworski, ostrowski, otwocki,

piaseczyƒski, pruszkowski, przasnyski, przysuski,

pu∏tuski, radomski, siedlecki, sochaczewski,

soko∏owski, szyd∏owiecki, miasto Warszawa,

wo∏omiƒski, wyszkowski, w´growski, zwoleƒski,

˝yrardowski

25

Wojewódzki Szpital dla Nerwowo

i Psychicznie Chorych,

ul. Mickiewicza 1, 56-600 Lubià˝

województwa

1) dolnoÊlàskie;

2) wielkopolskie — powiaty: chodzieski,

czarnkowsko-trzcianecki, gostyƒski, jarociƒski,

krotoszyƒski, k´piƒski, ostrzeszowski,

ostrowski, pilski, pleszewski, rawicki,

wàgrowiecki, z∏otowski

30

Samodzielny Publiczny Szpital

dla Nerwowo i Psychicznie Chorych,

ul. Poznaƒska 109, 66-300 Mi´dzyrzecz

województwa

1) lubuskie;

2) wielkopolskie — powiaty: koÊciaƒski,

wolsztyƒski, grodziski, leszczyƒski

Szpital dla Nerwowo i Psychicznie

Chorych,

ul. Skarszewska 7,

83-299 Starogard Gdaƒski

województwa

1) pomorskie;

2) kujawsko-pomorskie;

3) warmiƒsko-mazurskie

Szpital Psychiatryczny,

ul. Gliwicka 5, 44-180 Toszek

Samodzielny Wojewódzki Szpital

dla Nerwowo i Psychicznie Chorych,

ul. Szpitalna 18, 48-140 Branice

Poz. 692

2

3

województwa

1) Êlàskie;

2) ma∏opolskie;

3) podkarpackie

25

województwa

1) opolskie;

2) ∏ódzkie — powiaty: be∏chatowski, ∏aski,

∏´czycki, opoczyƒski, pabianicki, paj´czyƒski,

piotrkowski, miasto Piotrków Trybunalski,

radomszczaƒski, sieradzki, tomaszowski,

wieluƒski, wieruszowski, zduƒski;

3) Êwi´tokrzyskie

Samodzielny Publiczny Psychiatryczno-Wielospecjalistyczny Zak∏ad Opieki

Zdrowotnej,

al. Walczaka 42,

66-400 Gorzów Wielkopolski

województwa

1) zachodniopomorskie;

2) wielkopolskie — powiaty: mi´dzychodzki,

nowotomyski, obornicki, poznaƒski,

szamotulski, Êremski, Êredzki

Wojewódzki Samodzielny Zespó∏

Publicznych Zak∏adów Opieki Zdrowotnej

im. Profesora Eugeniusza Wilczkowskiego,

ul. Zalesie 1, 09-500 Gostynin

województwa

1) mazowieckie — powiaty: p∏ocki,

gostyniƒski, p∏oƒski, sierpecki, ˝uromiƒski,

m∏awski, ciechanowski, sochaczewski,

ostro∏´cki, makowski, warszawski

zachodni;

2) ∏ódzkie — powiaty: kutnowski, ∏owicki,

podd´bicki, zgierski, skierniewicki,

miasto Skierniewice, miasto ¸ódê, ∏ódzki

wschodni, rawski;

3) wielkopolskie — powiaty: koniƒski, kolski,

gnieênieƒski, s∏upecki, turecki, kaliski,

wrzeÊnieƒski

25

30

20

Za∏àcznik nr 3

PUBLICZNE ZAK¸ADY LECZNICTWA ODWYKOWEGO DYSPONUJÑCE WARUNKAMI

WZMOCNIONEGO ZABEZPIECZENIA

Publiczny Zak∏ad Odwykowy

dysponujàcy warunkami

wzmocnionego zabezpieczenia

Wojewódzki Szpital dla Nerwowo

i Psychicznie Chorych,

ul. Mickiewicza 1, 56-600 Lubià˝

Obszar dzia∏ania

ca∏y kraj

Liczba

∏ó˝ek

692

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA1)

z dnia 20 kwietnia 2005 r.

w sprawie szczegó∏owych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich

w publicznych zak∏adach opieki zdrowotnej

Na podstawie art. 82 § 1 ustawy z dnia 26 paêdziernika 1982 r. o post´powaniu w sprawach nieletnich

(Dz. U. z 2002 r. Nr 11, poz. 109 i Nr 58, poz. 542 oraz

z 2003 r. Nr 137, poz. 1304 i Nr 223, poz. 2217) zarzàdza si´, co nast´puje