Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 kwietnia 2005 r. w sprawie warunków pobierania krwi od kandydatów na dawców krwi i dawców krwi

§ 1. 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) wymagania zdrowotne, jakim powinien odpowiadaç kandydat na dawc´ krwi i dawca krwi;

2) wykaz badaƒ lekarskich i pomocniczych badaƒ

diagnostycznych, jakim powinni byç poddani kandydaci na dawców krwi i dawcy krwi;

3) przeciwwskazania do pobierania krwi, dopuszczalnà iloÊç oddawanej krwi i cz´stotliwoÊç jej oddawania;

4) szczegó∏owe warunki dopuszczalnoÊci zabiegu

uodpornienia w celu uzyskania osocza lub surowic diagnostycznych.

2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o

1) pobieraniu krwi bez bli˝szego okreÊlenia, rozumie

si´ przez to pobranie krwi pe∏nej, osocza i innych

sk∏adników krwi oraz zabiegi zwiàzane z ich pobraniem, w szczególnoÊci zabiegi trombaferezy, leukaferezy i erytroaferezy;

———————

1) Minister Zdrowia kieruje dzia∏em administracji rzàdowej

— zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie

szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Zdrowia (Dz. U.

Nr 134, poz. 1439).

2) zabiegu leukaferezy, rozumie si´ przez to równie˝

zabieg leukoaferezy;

3) zabiegu trombaferezy, rozumie si´ przez to równie˝ zabieg tromboaferezy.

§ 2. 1. Kandydat na dawc´ krwi lub dawca krwi powinni odpowiadaç wymaganiom zdrowotnym pozwalajàcym na ustalenie, ˝e ka˝dorazowe pobranie krwi

nie spowoduje ujemnych skutków dla ich stanu zdrowia lub stanu zdrowia biorców.

2. Kandydat na dawc´ krwi lub dawca krwi musi

posiadaç znajomoÊç j´zyka polskiego w mowie i piÊmie umo˝liwiajàcà przeprowadzenie czynnoÊci,

o których mowa w § 3, bez udzia∏u osób trzecich, samodzielne zrozumienie treÊci kwestionariusza i pytaƒ

zwiàzanych z wywiadem lekarskim. Ponadto jego dane, je˝eli sà dost´pne, powinny znajdowaç si´ w centralnym rejestrze mieszkaƒców Polski.

§ 3. 1. O spe∏nianiu przez kandydata na dawc´ krwi

lub dawc´ krwi wymagaƒ zdrowotnych orzeka lekarz po

przeprowadzeniu badania lekarskiego, które obejmuje

1) ocen´ informacji zawartych w wype∏nionym kwestionariuszu dla dawców krwi, którego wzór okreÊlajà zasady, o których mowa w art. 25 pkt 12 ustawy

z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej s∏u˝bie krwi;

2) wywiad lekarski;

3) badanie przedmiotowe uwzgl´dniajàce wyniki pomocniczych badaƒ diagnostycznych okreÊlonych

w § 4.

2. Wywiad lekarski powinien w szczególnoÊci zapewniç uzyskanie danych pozwalajàcych na ustalenie

braku sta∏ych lub czasowych przeciwwskazaƒ do oddawania krwi, okreÊlonych stosownie do kryteriów zawartych w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia. Przepisy

pkt 1 i 2 za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia nie dotyczà

pobraƒ autologicznych.

4. Próbki do badaƒ wirusologicznych pobiera si´

podczas zabiegu pobrania krwi lub jej sk∏adnika. Od

kandydata na dawc´ krwi próbk´ pobiera si´ podczas

badaƒ kwalifikacyjnych.

3. W szczególnych przypadkach mo˝na pobieraç

krew od dawców niespe∏niajàcych wymagaƒ okreÊlonych w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia, pod warunkiem wyra˝enia zgody przez upowa˝nionego lekarza

jednostki organizacyjnej publicznej s∏u˝by krwi. Wszystkie takie przypadki muszà byç udokumentowane.

1) st´˝enie hemoglobiny i wartoÊç hematokrytu;

5. U dawców oddajàcych regularnie krew pe∏nà

lub komórkowe sk∏adniki krwi oznacza si´ raz w roku

2) liczb´ krwinek czerwonych;

3) liczb´ krwinek p∏ytkowych;

4) liczb´ krwinek bia∏ych;

4. Badanie przedmiotowe powinno uwzgl´dniaç

w szczególnoÊci

5) sk∏ad procentowy krwinek bia∏ych.

1) ocen´ wyglàdu ogólnego, który mo˝e wskazywaç

na pozostawanie osoby badanej pod wp∏ywem alkoholu, narkotyków lub leków oraz nadmierne pobudzenie psychiczne;

6. U dawców oddajàcych regularnie osocze oznacza si´ dodatkowo, co najmniej raz w roku, st´˝enie

bia∏ka ca∏kowitego i sk∏ad procentowy bia∏ek lub

wskaênik albuminowo-globulinowy.

2) stwierdzenie, czy istnieje nadmierna dysproporcja

pomi´dzy ci´˝arem cia∏a a wzrostem;

3) stwierdzenie, czy istniejà odchylenia od

a) prawid∏owej temperatury cia∏a,

b) prawid∏owych wartoÊci t´tna, w tym jego miarowoÊci,

7. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, po

uzyskaniu akceptacji osoby, o której mowa

w art. 14a ust. 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r.

o publicznej s∏u˝bie krwi, dopuszcza si´ wydanie

sk∏adnika krwi przed uzyskaniem ostatecznych wyników badaƒ metodami biologii molekularnej.

4) okreÊlenie stanu w´z∏ów ch∏onnych i skóry, w tym

w okolicach miejsca wk∏ucia do ˝y∏y.

§ 5. 1. Orzeczenie lekarza o stanie zdrowia kandydata na dawc´ krwi lub dawcy krwi powinno zawieraç

okreÊlenie „kwalifikuje si´ do pobrania krwi” albo

„nie kwalifikuje si´ do pobrania krwi”.

§ 4. 1. Przed ka˝dym pobraniem krwi oznacza si´

st´˝enie hemoglobiny.

2. Do dokumentacji medycznej kandydata na dawc´ krwi lub dawcy krwi do∏àcza si´

2. Przed zabiegiem trombaferezy lub leukaferezy

oznacza si´

1) orzeczenie, o którym mowa w ust. 1;

1) st´˝enie hemoglobiny;

3) dane z wywiadu lekarskiego;

2) liczb´ krwinek p∏ytkowych;

4) wyniki

c) prawid∏owych wartoÊci ciÊnienia t´tniczego;

2) kwestionariusz dawcy krwi;

3) liczb´ krwinek bia∏ych.

a) badania przedmiotowego, o którym mowa

w § 3 ust. 1 pkt 3,

3. Próbki krwi ka˝dej osoby zakwalifikowanej do

pobrania krwi, osocza, trombaferezy, leukaferezy lub

innego zabiegu wymagajà oznaczenia

b) pomocniczych badaƒ diagnostycznych, o których mowa w § 4.

1) antygenu HBs;

2) przeciwcia∏ anty-HIV 1/2;

3) przeciwcia∏ anty-HCV;

4) RNA HCV;

5) DNA HBV;

6) RNA HIV;

7) aktywnoÊci transaminazy alaninowej (ALAT);

8) odczynów ki∏owych.

3. W razie nieprawid∏owych wyników pomocniczych badaƒ diagnostycznych, o których mowa w § 4,

lekarz lub osoba przez niego upowa˝niona powiadamia o nich osob´ poddanà badaniu. O terminie i sposobie dokonania powiadomienia zamieszcza si´ informacj´ w dokumentacji medycznej kandydata na dawc´ krwi lub dawcy krwi.

4. W razie stwierdzenia istotnych odchyleƒ od prawid∏owego stanu zdrowia, kandydata na dawc´ krwi

lub dawc´ krwi nale˝y skierowaç do lekarza sprawujàcego nad nimi opiek´ zdrowotnà w celu dalszej diagnostyki lub leczenia. Do skierowania do∏àcza si´ wyniki badaƒ.

5. Informacje umieszczone w dokumentacji medycznej dawcy powinny byç podane w sposób umo˝liwiajàcy identyfikacj´ osób, które je zamieÊci∏y.

§ 6. Dopuszczalnà iloÊç oddawanej krwi oraz cz´stotliwoÊç jej oddawania ustala lekarz w zale˝noÊci od

ogólnego stanu zdrowia dawcy, z uwzgl´dnieniem

wskazaƒ okreÊlonych w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

§ 7. Zabieg uodpornienia dawcy krwi w celu uzyskania surowic diagnostycznych, osocza anty-RhD lub

osocza anty-HBs jest dopuszczalny, je˝eli osoba, która

ma byç poddana temu zabiegowi

1) spe∏nia wymagania zdrowotne, jakim powinien

odpowiadaç kandydat na dawc´ krwi lub dawca

krwi;

2) wyrazi∏a pisemnà zgod´ na poddawanie si´ zabiegom niezb´dnym do uzyskania uodpornienia,

a nast´pnie do oddawania krwi lub osocza w celu

uzyskania surowic diagnostycznych lub wytworzenia sk∏adników krwi.

§ 8. 1. Orzeczenie lekarskie o dopuszczalnoÊci zabiegu uodpornienia w celu uzyskania osocza lub surowic diagnostycznych wydaje lekarz jednostki organizacyjnej publicznej s∏u˝by krwi po przeprowadzeniu

badaƒ, o których mowa w § 3 i 4.

2. Orzeczenie, o którym mowa w ust. 1, nie mo˝e

dotyczyç osób, u których stwierdzono nast´pujàce

przeciwwskazania

1) alergie, a w szczególnoÊci pokarmowe i polekowe;

2) wyst´powanie nieprawid∏owej reakcji po szczepieniach profilaktycznych;

3) odczyny po przetoczeniu krwi w przesz∏oÊci;

4) niekorzystne reakcje po wk∏uciu do ˝y∏y w celu pobrania krwi lub podania leku, w szczególnoÊci takie jak omdlenie, dusznoÊç lub md∏oÊci.

3. W przypadku zabiegu uodpornienia sk∏adnikami

komórkowymi krwi orzeczenie, o którym mowa

w ust. 1, nie mo˝e równie˝ dotyczyç

1) kobiety w okresie rozrodczym, chyba ˝e kobieta

utraci∏a zdolnoÊç rozrodczà;

2) osoby wykonujàcej zawód, z którym ∏àczy si´ niebezpieczeƒstwo wystàpienia urazów fizycznych.

4. Utrata zdolnoÊci rozrodczej powinna byç stwierdzona przez dwóch lekarzy specjalistów z dziedziny ginekologii i po∏o˝nictwa, a je˝eli utrata tej zdolnoÊci nastàpi∏a w nast´pstwie amputacji narzàdów rodnych —

przez zak∏ad opieki zdrowotnej, w którym zabieg ten

zosta∏ wykonany.

5. W treÊci orzeczenia, o którym mowa w ust. 1, zamieszcza si´

Poz. 691

1) sformu∏owanie „Dopuszcza si´ dokonanie zabiegu uodpornienia w celu uzyskania osocza lub surowic diagnostycznych”;

2) dat´ i miejsce wystawienia orzeczenia;

3) pieczàtk´ i podpis uprawnionego lekarza.

6. Orzeczenie, o którym mowa w ust. 1, oraz wyniki badaƒ i pozosta∏à dokumentacj´ badaƒ stanowiàcych podstaw´ do jego wydania do∏àcza si´ do dokumentacji medycznej dawcy krwi poddanego zabiegowi uodpornienia.

§ 9. 1. Dawca krwi, który uzyska∏ orzeczenie, o którym mowa w § 8 ust. 1, wyra˝a pisemnà zgod´ na dokonanie zabiegu uodpornienia w formie oÊwiadczenia.

2. W oÊwiadczeniu, o którym mowa w ust. 1, dawca krwi powinien w szczególnoÊci wyraziç zgod´ na

dokonanie zabiegu uodpornienia w celu uzyskania

osocza lub surowic diagnostycznych, zobowiàzaç si´

do Êcis∏ego przestrzegania wskazaƒ lekarskich oraz

oÊwiadczyç, i˝ zosta∏ poinformowany o sposobie przeprowadzenia zabiegu, mo˝liwych powik∏aniach, przys∏ugujàcych mu uprawnieniach oraz o mo˝liwoÊci

i prawie przys∏ugujàcym centrum krwiodawstwa

i krwiolecznictwa do przerwania przeprowadzonych

zabiegów uodpornienia.

§ 10. 1. Dawcy krwi, który zosta∏ poddany zabiegowi uodpornienia sk∏adnikami komórkowymi krwi, wydaje si´ zaÊwiadczenie ze wzgl´du na obecnoÊç

u dawcy uodpornionego przeciwcia∏ majàcych znaczenie kliniczne i mogàcych stanowiç zagro˝enie dla

zdrowia i ˝ycia dawcy, je˝eli zostanie mu przetoczona

niezgodna serologicznie krew.

2. ZaÊwiadczenie, o którym mowa w ust. 1, powinno zawieraç w szczególnoÊci dane o przebiegu uodpornienia i wytworzonych przez dawc´ przeciwcia∏ach.

§ 11. 1. Do uodpornienia stosuje si´ krew po 4-miesi´cznej karencji, podczas której przechowuje si´

jà w banku krwinek mro˝onych.

2. Przed pobraniem krwi i po zakoƒczeniu okresu

karencji nale˝y kontrolowaç u dawcy markery zaka˝eƒ

wirusowych przenoszonych drogà przetoczenia krwi.

Obowiàzujàcy zakres badaƒ zawarty jest w medycznych zasadach pobierania krwi, oddzielania jej sk∏adników i wydawania, obowiàzujàcych w jednostkach

organizacyjnych publicznej s∏u˝by krwi okreÊlonych

w zasadach, o których mowa w art. 25 pkt 12 ustawy

z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej s∏u˝bie krwi.

§ 12. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Zdrowia: M. Balicki

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Zdrowia

z dnia 18 kwietnia 2005 r. (poz. 691)

Za∏àcznik nr 1

Za∏àcznik nr 2

DOPUSZCZALNA ILOÂå ODDANEJ KRWI I CZ¢STOTLIWOÂå JEJ ODDAWANIA

I. Krew pe∏na

III. Zabiegi aferezy

1. Krew pe∏na mo˝e byç pobierana nie cz´Êciej ni˝

6 razy w roku od m´˝czyzn i nie cz´Êciej ni˝ 4 razy

w roku od kobiet, z tym ˝e przerwa pomi´dzy pobraniami nie mo˝e byç krótsza ni˝ 8 tygodni.

1. Zabiegi trombaferezy i leukaferezy mogà byç

wykonywane nie cz´Êciej ni˝ 12 razy w roku.

2. Jednorazowo od osoby wa˝àcej co najmniej

50 kg mo˝na pobraç 450 ± 45 ml krwi (1 jednostka).

3. W szczególnych przypadkach, takich jak koniecznoÊç kilkakrotnego przetoczenia krwinek p∏ytkowych

od jednego dawcy, przerwy mi´dzy zabiegami mogà

zostaç za zgodà lekarza skrócone do 48 godzin.

3. Je˝eli dawca krwi zosta∏ poddany zabiegowi aferezy, pobranie krwi pe∏nej mo˝e nastàpiç po up∏ywie

48 godzin od tego zabiegu, z wyjàtkiem zabiegu erytroaferezy.

II. Osocze

1. Od jednego dawcy nie mo˝na pobraç w okresie

roku wi´cej ni˝ 15 litrów osocza.

2. Osocze mo˝e byç pobrane metodà plazmaferezy manualnej (podwójnej — 400 ml) nie cz´Êciej ni˝

30 razy w roku.

3. Osocze mo˝e byç pobrane metodà plazmaferezy automatycznej (potrójnej — 600 ml) nie cz´Êciej ni˝

20 razy w roku, z tym ˝e przerwa pomi´dzy pobraniami nie mo˝e byç krótsza ni˝ 2 tygodnie, chyba ˝e lekarz wyrazi zgod´ na skrócenie tej przerwy.

4. Pobranie osocza metodami plazmaferezy, o których mowa w ust. 3, mo˝e byç wykonane po przerwie

wynoszàcej 8 tygodni od pobrania krwi pe∏nej. Lekarz

mo˝e wyraziç zgod´ na skrócenie tej przerwy do 4 tygodni.

2. Przerwy mi´dzy zabiegami trombaferezy i leukaferezy nie powinny byç krótsze ni˝ 4 tygodnie.

4. W przypadku pobierania metodà aferezy jednoczeÊnie osocza, krwinek p∏ytkowych lub krwinek czerwonych, ∏àczna obj´toÊç pobranych sk∏adników krwi

netto nie powinna przekroczyç 600 ml. W razie przekroczenia tej obj´toÊci nale˝y zastosowaç odpowiedni

p∏yn uzupe∏niajàcy.

5. Przerwa pomi´dzy dwoma kolejnymi oddaniami

koncentratu krwinek czerwonych (KKCz) metodà erytroaferezy powinna byç taka sama, jak w przypadku

pobrania krwi pe∏nej.

6. Przerwa pomi´dzy pobraniem krwi pe∏nej i pobraniem 2 jednostek KKCz metodà erytroaferezy nie

powinna byç krótsza ni˝ 3 miesiàce.

7. Przerwa pomi´dzy pobraniem 2 jednostek KKCz

metodà erytroaferezy a pobraniem krwi pe∏nej lub nast´pnym zabiegiem podwójnej erytroaferezy nie powinna byç krótsza ni˝ 6 miesi´cy; ca∏kowita utrata

krwinek czerwonych w ciàgu roku nie mo˝e przekraczaç wartoÊci dozwolonej dla dawców krwi pe∏nej.

IV. Inne zabiegi

Cz´stotliwoÊç wykonywania

ustalana jest przez lekarza.

innych

zabiegów

10. Na poszczególnych etapach zwalczania brucelozy wykonuje si´ odka˝anie

wadza si´ raz albo dwa razy dziennie odka˝anie bie˝àce przy u˝yciu produktu biobójczego.

1) zapobiegawcze, przeprowadzane w celu ochrony

zwierzàt przed brucelozà;

12. Po usuni´ciu zwierzàt lub ich zw∏ok z ogniska

brucelozy przeprowadza si´

2) bie˝àce, przeprowadzane w obecnoÊci zwierzàt

przy podejrzeniu lub stwierdzeniu u nich brucelozy;

1) oczyszczanie miejsc przebywania zwierzàt, ich

uboju lub sekcji przy u˝yciu Êrodków fizycznych;

3) wst´pne, przeprowadzane po usuni´ciu zwierzàt,

ich zw∏ok lub tusz;

4) ostateczne, przeprowadzane po ostatecznym

oczyszczeniu, przed uznaniem ogniska brucelozy

za wygas∏e.

11. W gospodarstwie, w którym wystàpi∏o podejrzenie brucelozy, oraz w ognisku tej choroby przepro-

2) zmywanie miejsc, o których mowa w pkt 1, przy

u˝yciu produktu biobójczego;

3) odka˝enie przy u˝yciu produktu biobójczego.

13. Oczyszczanie i odka˝anie, po usuni´ciu zwierzàt, ich zw∏ok, tusz, Êció∏ki i nawozu zwierzàt oraz innych sprz´tów i ubocznych produktów pochodzenia

zwierz´cego z ogniska brucelozy, przeprowadza si´

trzykrotnie w siedmiodniowych odst´pach.

691

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA1)

z dnia 18 kwietnia 2005 r.

w sprawie warunków pobierania krwi od kandydatów na dawców krwi i dawców krwi

Na podstawie art. 16 ustawy z dnia 22 sierpnia

1997 r. o publicznej s∏u˝bie krwi (Dz. U. Nr 106,

poz. 681, z 1998 r. Nr 117, poz. 756, z 2001 r. Nr 126,

poz. 1382 oraz z 2003 r. Nr 223, poz. 2215) zarzàdza si´,

co nast´puje