Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie pożyczania papierów wartościowych z udziałem podmiotów prowadzących działalność maklerską oraz banków prowadzących rachunki papierów wartościowych
Table of Provisions (32)
Statutory Text (32 Articles)
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla szczegó∏owe zasady,
tryb i warunki po˝yczania papierów wartoÊciowych
———————
1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y
og∏oszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 240, poz. 2055, z 2003 r.
Nr 50, poz. 424, Nr 84, poz. 774, Nr 124, poz. 1151, Nr 170,
poz. 1651 i Nr 223, poz. 2216, z 2004 r. Nr 64, poz. 594,
Nr 91, poz. 871, Nr 96, poz. 959, Nr 116, poz. 1205, Nr 146,
poz. 1546 i Nr 273, poz. 2703 oraz z 2005 r. Nr 62, poz. 551.
z udzia∏em domów maklerskich, banków prowadzàcych dzia∏alnoÊç maklerskà, zagranicznych firm inwestycyjnych i zagranicznych osób prawnych prowadzàcych dzia∏alnoÊç maklerskà na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz banków prowadzàcych rachunki
papierów wartoÊciowych.
§ 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o
1) ustawie — rozumie si´ przez to ustaw´ z dnia
21 sierpnia 1997 r. — Prawo o publicznym obrocie
papierami wartoÊciowymi;
2) domu maklerskim — rozumie si´ przez to równie˝
a) bank prowadzàcy dzia∏alnoÊç maklerskà,
b) zagranicznà firm´ inwestycyjnà, która prowadzi
dzia∏alnoÊç maklerskà na terytorium Rzeczypo-
spolitej Polskiej zgodnie z art. 52a ustawy w formie oddzia∏u,
c) zagranicznà osob´ prawnà, o której mowa
w art. 52 ust. 2 ustawy,
d) bank prowadzàcy rachunki papierów wartoÊciowych, na podstawie zezwolenia, o którym
mowa w art. 57 ustawy, chyba ˝e przepisy niniejszego rozporzàdzenia stanowià inaczej;
3) prawie do otrzymania papieru wartoÊciowego —
rozumie si´ przez to prawo wynikajàce z zobowiàzania, o którym mowa w art. 7 ust. 6 ustawy;
4) rejestrze operacyjnym — rozumie si´ przez to rejestr operacyjny, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy;
5) dniu transakcyjnym — rozumie si´ przez to dzieƒ,
w którym zgodnie z przepisami dotyczàcymi danego rynku regulowanego sà zawierane na nim
transakcje;
Poz. 638
13) cyklu rozliczeniowym — rozumie si´ przez to czas,
w którym zgodnie z regulacjami Krajowego Depozytu Papierów WartoÊciowych S.A. nast´puje rozliczenie transakcji zawartej na rynku regulowanym;
14) Êrodkach pieni´˝nych — rozumie si´ przez to równie˝ nale˝noÊci z tytu∏u zawartych na rynku regulowanym, a nierozliczonych transakcji sprzeda˝y
papierów wartoÊciowych, o ile rozliczenie tych
transakcji jest obj´te systemem, o którym mowa
w art. 137 ust. 2 ustawy.
§ 3. 1. Przedmiotem umowy po˝yczki mogà byç
wy∏àcznie papiery wartoÊciowe b´dàce w obrocie na
rynku regulowanym, które w chwili z∏o˝enia zlecenia
sprzeda˝y, o którym mowa w § 23, spe∏niajà ∏àcznie
nast´pujàce warunki
1) Êrednia arytmetyczna wartoÊci obrotów z ostatnich dziesi´ciu sesji na danym rynku regulowanym wynosi nie mniej ni˝ 1 000 000 z∏;
6) sesji — rozumie si´ przez to sesj´ gie∏dowà, a tak˝e dzieƒ transakcyjny na regulowanym rynku pozagie∏dowym;
2) wartoÊç rynkowa papierów wartoÊciowych dopuszczonych do obrotu na danym rynku regulowanym wynosi nie mniej ni˝ 250 000 000 z∏.
7) cenie rynkowej papierów wartoÊciowych — rozumie si´ przez to cen´ bie˝àcà ustalonà zgodnie
z zasadami zawartymi w przepisach okreÊlajàcych
szczególne zasady rachunkowoÊci domów maklerskich;
2. Dom maklerski okreÊla, które z papierów wartoÊciowych spe∏niajàcych ∏àcznie warunki, o których
mowa w ust. 1, mogà byç przedmiotem umowy po˝yczki. Dom maklerski prowadzi list´ takich papierów
oraz udost´pnia jà do wiadomoÊci klientów.
8) wartoÊci rynkowej papierów wartoÊciowych — rozumie si´ przez to iloczyn ceny rynkowej papierów
wartoÊciowych i ich liczby;
9) ramowej umowie po˝yczki — rozumie si´ przez to
umow´ okreÊlajàcà tryb i warunki zawierania
umów po˝yczek papierów wartoÊciowych, w przypadku gdy po˝yczkobiorcà jest dom maklerski,
a celem udzielenia po˝yczek jest dalsze po˝yczenie papierów wartoÊciowych lub dokonanie zwrotu papierów wartoÊciowych, w przypadku, o którym mowa w § 30 ust. 2 pkt 3;
10) ramowej umowie sprzeda˝y krótkiej — rozumie
si´ przez to umow´ okreÊlajàcà tryb i warunki zawierania umów po˝yczek papierów wartoÊciowych, w przypadku gdy po˝yczkodawcà jest dom
maklerski lub podmioty, o których mowa w § 22
ust. 1 pkt 2 i 3, a celem udzielania po˝yczek jest
sprzeda˝ papierów wartoÊciowych b´dàcych ich
przedmiotem;
11) zabezpieczeniu po˝yczki — rozumie si´ przez to
ustanawiane przez dom maklerski — po˝yczkobiorc´ zabezpieczenie wierzytelnoÊci wynikajàcej
z umowy po˝yczki zawieranej na podstawie ramowej umowy po˝yczki;
12) zabezpieczeniu sprzeda˝y krótkiej — rozumie si´
przez to ustanawiane przez po˝yczkobiorc´ dokonujàcego sprzeda˝y po˝yczonych papierów wartoÊciowych zabezpieczenie wierzytelnoÊci wynikajàcej z umowy po˝yczki zawieranej na podstawie
ramowej umowy sprzeda˝y krótkiej;
3. W przypadku gdy po z∏o˝eniu zlecenia, o którym
mowa w § 23, papiery wartoÊciowe przestanà spe∏niaç
kryteria okreÊlone w ust. 1, umowa po˝yczki nie ulega
rozwiàzaniu.
§ 4. Przedmiotem umowy po˝yczki nie mogà
byç papiery wartoÊciowe, o których mowa w art. 3
ust. 2—4 ustawy.
Rozdzia∏ 2
Ramowa umowa po˝yczki
§ 5. Dom maklerski mo˝e po˝yczyç papiery wartoÊciowe, celem dalszego ich po˝yczania lub celem dokonania zwrotu po˝yczonych papierów wartoÊciowych, w przypadku, o którym mowa w § 30 ust. 2
pkt 3, od innego domu maklerskiego lub od osoby, dla
której prowadzi rachunek papierów wartoÊciowych,
pod warunkiem zawarcia z tymi podmiotami ramowej
umowy po˝yczki.
§ 6. Dom maklerski, przed podpisaniem ramowej
umowy po˝yczki z osobà, dla której prowadzi rachunek papierów wartoÊciowych, jest obowiàzany poinformowaç t´ osob´ o
1) zasadach po˝yczania papierów wartoÊciowych
oraz o miejscu i sposobie udost´pnienia listy,
o której mowa w § 3 ust. 2;
2) ryzyku utracenia po˝ytków z papierów wartoÊciowych i mo˝liwoÊci zawarcia w ramowej umowie
po˝yczki postanowienia o zap∏acie po˝yczkodawcy rekompensaty za utracone po˝ytki;
3) ryzyku zwiàzanym z inwestowaniem Êrodków pieni´˝nych stanowiàcych zabezpieczenie po˝yczki,
o ile ramowa umowa po˝yczki b´dzie przewidywaç ustanowienie zabezpieczenia po˝yczki oraz
mo˝liwoÊç jego inwestowania.
§ 7. Ramowa umowa po˝yczki powinna byç zawarta na piÊmie i okreÊlaç w szczególnoÊci
1) sposób, tryb i form´ zawarcia, zmiany i rozwiàzania umowy po˝yczki;
2) sposób ustalania wynagrodzenia po˝yczkodawcy,
je˝eli jest ono przewidziane;
3) wysokoÊç i sposób ustanawiania zabezpieczenia
po˝yczki, o ile jest ono przewidziane, oraz tryb zaspokojenia roszczeƒ z tego zabezpieczenia;
4) sposób udzielania rekompensaty, o ile jest ona
przewidziana, za po˝ytki, które przypad∏yby po˝yczkodawcy, gdyby nie po˝yczy∏ papierów wartoÊciowych;
Poz. 638
ku bankowym po˝yczkodawcy prowadzonym dla niego przez ten bank. W takim przypadku przepis § 9
ust. 1 stosuje si´ odpowiednio.
5. Papiery wartoÊciowe b´dàce przedmiotem zabezpieczenia po˝yczki sà zapisywane na rachunku papierów wartoÊciowych po˝yczkodawcy.
§ 9. 1. Ârodki pieni´˝ne i papiery wartoÊciowe stanowiàce zabezpieczenie po˝yczki sà blokowane na rachunku pieni´˝nym lub rachunku papierów wartoÊciowych po˝yczkodawcy i nie mogà byç wykorzystane
przez po˝yczkodawc´ w innym celu ni˝ zaspokojenie
roszczeƒ wynikajàcych z umowy po˝yczki, chyba ˝e ramowa umowa po˝yczki przewiduje mo˝liwoÊç inwestowania przez po˝yczkodawc´ Êrodków pieni´˝nych
stanowiàcych zabezpieczenie po˝yczki.
2. Ramowa umowa po˝yczki, która przewiduje
mo˝liwoÊç inwestowania przez po˝yczkodawc´ Êrodków pieni´˝nych stanowiàcych zabezpieczenie po˝yczki, powinna dodatkowo okreÊlaç sposób podzia∏u
zysku z inwestycji oraz dopuszczalny zakres, przedmiot i zasady dokonywania inwestycji.
5) zasady wymiany sk∏adników zabezpieczenia po˝yczki — o ile jest ona przewidziana;
3. W przypadku gdy dokonana przez po˝yczkodawc´ inwestycja przynios∏a straty, obowiàzanym do ich
pokrycia jest wy∏àcznie po˝yczkodawca.
6) sposób informowania po˝yczkodawcy o dokonaniu blokady papierów wartoÊciowych w celu ich
po˝yczenia;
Rozdzia∏ 3
Ramowa umowa sprzeda˝y krótkiej
7) sposób informowania po˝yczkodawcy o zwrocie
po˝yczonych papierów wartoÊciowych;
8) okreÊlenie terminu zwrotu po˝yczonych papierów
wartoÊciowych bàdê wskazanie sposobu okreÊlania tego terminu, z zaznaczeniem, czy umowa po˝yczki jest zawierana na czas okreÊlony, czy te˝
zwrot papierów wartoÊciowych b´dàcych przedmiotem po˝yczki nast´puje w okreÊlonym w umowie czasie, po zg∏oszeniu przez po˝yczkodawc´ ˝àdania ich zwrotu.
§ 10. 1. Klient mo˝e zawrzeç z domem maklerskim
umow´ po˝yczki papierów wartoÊciowych w celu ich
sprzeda˝y, o ile regulamin Êwiadczenia us∏ug brokerskich domu maklerskiego przewiduje udzielanie po˝yczek papierów wartoÊciowych przez dom maklerski.
2. Przedmiotem po˝yczki udzielonej przez dom
maklerski klientowi mogà byç papiery wartoÊciowe
1) nabyte przez dom maklerski na w∏asny rachunek;
§ 8. 1. W przypadku gdy w ramowej umowie po˝yczki jest przewidziane ustanowienie zabezpieczenia
po˝yczki, zabezpieczeniem mogà byç w szczególnoÊci
Êrodki pieni´˝ne, bony skarbowe, obligacje emitowane przez Skarb Paƒstwa, a tak˝e gwarancje, akredytywy lub por´czenia bankowe.
2) po˝yczone przez dom maklerski od innego domu
maklerskiego, zgodnie z § 5;
2. Ârodki pieni´˝ne stanowiàce zabezpieczenie po˝yczki mogà pochodziç wy∏àcznie z kapita∏u (funduszu) w∏asnego domu maklerskiego ustanawiajàcego
zabezpieczenie lub z po˝yczek albo kredytów zaciàgni´tych przez ten dom maklerski.
§ 11. 1. Klient mo˝e zawrzeç z domem maklerskim
umow´ po˝yczki papierów wartoÊciowych w celu ich
sprzeda˝y, pod warunkiem wczeÊniejszego zawarcia
z tym domem maklerskim ramowej umowy sprzeda˝y
krótkiej.
3. Ârodki pieni´˝ne b´dàce przedmiotem zabezpieczenia po˝yczki sà zapisywane na rachunku pieni´˝nym po˝yczkodawcy.
2. Klient nie mo˝e zawrzeç umowy po˝yczki papierów wartoÊciowych, w celu ich sprzeda˝y, z bankiem
prowadzàcym rachunki papierów wartoÊciowych, ani
z zagranicznà instytucjà kredytowà prowadzàcà na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rachunki papierów
wartoÊciowych, o ile instytucja ta nie prowadzi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dzia∏alnoÊci maklerskiej.
4. Je˝eli po˝yczkobiorcà w ramowej umowie po˝yczki jest bank prowadzàcy rachunki papierów wartoÊciowych, Êrodki pieni´˝ne b´dàce przedmiotem zabezpieczenia po˝yczki mogà byç zapisane na rachun-
3) po˝yczone przez dom maklerski od osoby, która
posiada rachunek papierów wartoÊciowych w tym
domu maklerskim, zgodnie z § 5.
§ 12. Przed podpisaniem ramowej umowy sprzeda˝y krótkiej dom maklerski jest obowiàzany poinformowaç klienta o
1) zasadach po˝yczania papierów wartoÊciowych;
2) ryzyku zwiàzanym ze sprzeda˝à po˝yczonych papierów wartoÊciowych;
3) miejscu i sposobie udost´pniania listy, o której
mowa w § 3 ust. 2;
4) mo˝liwoÊci zawarcia w ramowej umowie sprzeda˝y krótkiej postanowienia o zap∏acie po˝yczkodawcy rekompensaty za po˝ytki, które przypad∏yby uprawnionemu z papierów wartoÊciowych,
gdyby nie po˝yczy∏ papierów wartoÊciowych na
podstawie umowy po˝yczki.
§ 13. Ramowa umowa sprzeda˝y krótkiej powinna
byç zawarta na piÊmie i okreÊlaç w szczególnoÊci
1) sposób, tryb i form´ zawarcia, zmiany i rozwiàzania umowy po˝yczki;
2) sposób ustalania wynagrodzenia domu maklerskiego, je˝eli jest ono przewidziane;
3) wysokoÊç i sposób ustanawiania zabezpieczenia
sprzeda˝y krótkiej oraz tryb zaspokajania roszczeƒ
z tego zabezpieczenia;
4) sposób udzielania rekompensaty — o ile jest ona
przewidziana — za po˝ytki, które przypad∏yby
uprawnionemu z papierów wartoÊciowych, gdyby
nie po˝yczy∏ papierów wartoÊciowych na podstawie umowy po˝yczki;
5) okreÊlenie terminu zwrotu po˝yczonych papierów
wartoÊciowych bàdê wskazanie trybu okreÊlania
tego terminu, z zaznaczeniem, czy umowa po˝yczki jest zawierana na czas okreÊlony, czy te˝ zwrot
papierów wartoÊciowych b´dàcych przedmiotem
po˝yczki nast´puje w okreÊlonym w umowie czasie, po zg∏oszeniu przez dom maklerski ˝àdania
ich zwrotu;
6) sposób i termin informowania po˝yczkobiorcy o
a) zdarzeniu, o którym mowa w § 23 ust. 1,
b) zrealizowaniu w ca∏oÊci lub w cz´Êci oraz o niezrealizowaniu zlecenia sprzeda˝y, o którym mowa w § 23, lub zlecenia kupna, w przypadkach,
o których mowa w § 29 i § 31 ust. 1,
c) zdarzeniu, o którym mowa w § 24 ust. 1.
§ 14. 1. Po˝yczkobiorca jest obowiàzany do ustanowienia zabezpieczenia sprzeda˝y krótkiej na rzecz
domu maklerskiego udzielajàcego mu po˝yczki papierów wartoÊciowych w celu ich sprzeda˝y.
2. Na zabezpieczenie sprzeda˝y krótkiej sk∏adajà
si´
1) zabezpieczenie poczàtkowe;
2) zabezpieczenie dodatkowe.
Poz. 638
3. Zabezpieczenie poczàtkowe stanowià
1) Êrodki pieni´˝ne;
2) papiery wartoÊciowe znajdujàce si´ na liÊcie,
o której mowa w § 3 ust. 2, przy czym za papiery
takie uwa˝a si´ tak˝e prawa do ich otrzymania;
3) bony skarbowe lub obligacje wyemitowane przez
Skarb Paƒstwa.
4. Zabezpieczenie dodatkowe stanowià
1) Êrodki pieni´˝ne uzyskane ze sprzeda˝y po˝yczonych papierów wartoÊciowych;
2) Êrodki pieni´˝ne uzyskane ze sprzeda˝y papierów
wartoÊciowych stanowiàcych zabezpieczenie
sprzeda˝y krótkiej;
3) Êrodki pieni´˝ne inne ni˝ wymienione w pkt 1 i 2;
4) papiery wartoÊciowe znajdujàce si´ na liÊcie,
o której mowa w § 3 ust. 2, przy czym za papiery
takie uwa˝a si´ tak˝e prawa do ich otrzymania;
5) bony skarbowe lub obligacje wyemitowane przez
Skarb Paƒstwa.
5. Ârodki pieni´˝ne, o których mowa w ust. 4 pkt 2
i 3, oraz papiery wartoÊciowe, o których mowa
w ust. 4 pkt 4 i 5, sà wnoszone w ramach uzupe∏nienia
zabezpieczenia, o którym mowa w § 18.
6. W przypadku gdy po ustanowieniu przez po˝yczkobiorc´ zabezpieczenia sprzeda˝y krótkiej papiery
wartoÊciowe b´dàce przedmiotem tego zabezpieczenia przestanà spe∏niaç kryteria pozwalajàce na
umieszczenie ich na liÊcie, o której mowa w § 3 ust. 2,
po˝yczkobiorca jest obowiàzany do ustanowienia
w miejsce tych papierów wartoÊciowych innego
przedmiotu zabezpieczenia.
7. W przypadku gdy ramowa umowa sprzeda˝y
krótkiej nie przewiduje pe∏nomocnictwa dla domu maklerskiego do sprzeda˝y papierów wartoÊciowych,
o których mowa w ust. 6, i wniesienia nale˝noÊci po˝yczkobiorcy z tytu∏u sprzeda˝y tych papierów wartoÊciowych na poczet zabezpieczenia sprzeda˝y krótkiej,
do post´powania domu maklerskiego stosuje si´ postanowienia § 18.
8. W okresie obowiàzywania umowy po˝yczki po˝yczkobiorca mo˝e, na zasadach okreÊlonych w ramowej umowie sprzeda˝y krótkiej, dokonywaç wymiany
sk∏adników zabezpieczenia sprzeda˝y krótkiej, pod
warunkiem ˝e nie spowoduje to spadku poziomu zabezpieczenia, o którym mowa w § 17 ust. 1.
§ 15. 1. Zabezpieczenie poczàtkowe powinno byç
ustanowione w chwili sk∏adania zlecenia sprzeda˝y,
o którym mowa w § 23. WysokoÊç tego zabezpieczenia powinna wynosiç nie mniej ni˝ 50 % iloczynu liczby papierów wartoÊciowych i ich ceny okreÊlonej
w zleceniu sprzeda˝y.
2. W przypadku gdy zabezpieczenie poczàtkowe
stanowià papiery wartoÊciowe, jego wysokoÊç stanowi iloczyn wartoÊci rynkowej papierów wartoÊciowych i wspó∏czynnika wagi ryzyka 0,7 — w przypadku
papierów wartoÊciowych innych ni˝ papiery wartoÊciowe wyemitowane przez Skarb Paƒstwa, oraz
wspó∏czynnika wagi ryzyka 0,95 — w przypadku papierów wartoÊciowych wyemitowanych przez Skarb
Paƒstwa.
3. W ramowej umowie sprzeda˝y krótkiej dom maklerski mo˝e ˝àdaç ustanowienia zabezpieczenia poczàtkowego w wysokoÊci wi´kszej ni˝ okreÊlona
w ust. 1 oraz mo˝e przyjàç ostrzejsze kryteria dotyczàce wspó∏czynników wag ryzyka, o których mowa
w ust. 2.
§ 16. 1. Z zastrze˝eniem § 22 ust. 2 pkt 2 i 3, Êrodki
pieni´˝ne b´dàce przedmiotem zabezpieczenia sprzeda˝y krótkiej sà odr´bnie rejestrowane na rachunku
pieni´˝nym prowadzonym przez dom maklerski dla
po˝yczkobiorcy.
2. Z zastrze˝eniem § 22 ust. 2 pkt 2 i 3, papiery wartoÊciowe b´dàce przedmiotem zabezpieczenia sprzeda˝y krótkiej sà odr´bnie rejestrowane na rachunku papierów wartoÊciowych lub rejestrze operacyjnym prowadzonym przez dom maklerski dla po˝yczkobiorcy.
3. Je˝eli przedmiotem zabezpieczenia sprzeda˝y
krótkiej sà Êrodki pieni´˝ne lub papiery wartoÊciowe
zarejestrowane na rachunkach lub rejestrach operacyjnych prowadzonych przez dom maklerski nieb´dàcy stronà ramowej umowy sprzeda˝y krótkiej, dom
maklerski b´dàcy stronà ramowej umowy sprzeda˝y
krótkiej, najpóêniej w chwili zawarcia ramowej umowy sprzeda˝y krótkiej, powinien zawrzeç z podmiotem
prowadzàcym te rachunki lub rejestry umow´, która
w szczególnoÊci
Poz. 638
na wed∏ug ich wartoÊci rynkowej z dnia ustalania wysokoÊci zabezpieczenia sprzeda˝y krótkiej, z uwzgl´dnieniem wspó∏czynników wag ryzyka, o których mowa
w § 15 ust. 2 lub 3.
§ 18. 1. W przypadku spadku wartoÊci zabezpieczenia sprzeda˝y krótkiej poni˝ej wysokoÊci, o której mowa w § 17 ust. 1 lub 2, albo w przypadku, o którym
mowa w § 14 ust. 6, dom maklerski, w dniu wystàpienia tego zdarzenia, przekazuje po˝yczkobiorcy ˝àdanie
uzupe∏nienia zabezpieczenia.
2. W przypadku gdy w ramach uzupe∏nienia zabezpieczenia sprzeda˝y krótkiej sà wnoszone papiery
wartoÊciowe, do ustalania wysokoÊci uzupe∏nienia zabezpieczenia stosuje si´ odpowiednio przepisy § 15
ust. 2 lub 3.
3. Po˝yczkobiorca jest obowiàzany wnieÊç uzupe∏nienie zabezpieczenia sprzeda˝y krótkiej do wysokoÊci, o której mowa w § 17 ust. 1 lub 2, najpóêniej na
godzin´ przed rozpocz´ciem sesji w dniu nast´pnym.
Niewniesienie przez po˝yczkobiorc´ uzupe∏nienia zabezpieczenia sprzeda˝y krótkiej w tym terminie powoduje wypowiedzenie umowy po˝yczki ze skutkiem natychmiastowym.
4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, dom maklerski, korzystajàc z pe∏nomocnictwa udzielonego
przez po˝yczkobiorc´, nabywa, wykorzystujàc Êrodki
uzyskane z tytu∏u zabezpieczenia sprzeda˝y krótkiej,
papiery wartoÊciowe b´dàce przedmiotem po˝yczki.
§ 19. 1. Je˝eli wysokoÊç zabezpieczenia sprzeda˝y
krótkiej przekracza 150 % wartoÊci rynkowej po˝yczonych papierów wartoÊciowych, po˝yczkobiorca mo˝e
dysponowaç nadwy˝kà papierów wartoÊciowych
i Êrodków pieni´˝nych przekraczajàcà t´ wysokoÊç.
1) zapewni domowi maklerskiemu prawo nieograniczonego dost´pu do informacji o przedmiocie zabezpieczenia sprzeda˝y krótkiej;
2. W ramowej umowie sprzeda˝y krótkiej dom maklerski mo˝e przyjàç ostrzejsze kryteria ni˝ okreÊlone
w ust. 1.
2) zobowià˝e prowadzàcego rachunki lub rejestry do
niezw∏ocznego informowania domu maklerskiego
o spadku wysokoÊci zabezpieczenia poni˝ej poziomu okreÊlonego w ramowej umowie sprzeda˝y
krótkiej lub w przepisach rozporzàdzenia.
§ 20. 1. Na warunkach okreÊlonych w ramowej
umowie sprzeda˝y krótkiej Êrodki pieni´˝ne stanowiàce zabezpieczenie sprzeda˝y krótkiej mogà byç inwestowane przez dom maklerski, pod warunkiem ˝e inwestowanie to jest wykonywane przez dom maklerski
w ramach us∏ugi, o której mowa w art. 30 ust. 2 pkt 4
ustawy.
§ 17. 1. WysokoÊç zabezpieczenia sprzeda˝y krótkiej nie mo˝e byç ni˝sza ni˝ 130 % wartoÊci rynkowej
po˝yczonych papierów wartoÊciowych.
2. W ramowej umowie sprzeda˝y krótkiej dom maklerski mo˝e okreÊliç wi´kszà wysokoÊç zabezpieczenia sprzeda˝y krótkiej od okreÊlonej w ust. 1.
3. Dom maklerski jest obowiàzany ustalaç wysokoÊç zabezpieczenia sprzeda˝y krótkiej, wed∏ug stanu
na ka˝dy dzieƒ roboczy, po zakoƒczeniu sesji, poczàwszy od dnia, w którym dokonano sprzeda˝y po˝yczonych papierów wartoÊciowych.
4. Je˝eli zabezpieczenie sprzeda˝y krótkiej stanowià papiery wartoÊciowe, jego wysokoÊç jest okreÊla-
2. Ramowa umowa sprzeda˝y krótkiej powinna
okreÊlaç sposób podzia∏u zysku z inwestycji oraz dopuszczalny zakres, przedmiot i zasady dokonywania
inwestycji.
§ 21. W przypadku gdy dom maklerski inwestuje
Êrodki po˝yczkobiorcy stanowiàce zabezpieczenie
sprzeda˝y krótkiej, przyjmuje si´, ˝e wartoÊç zabezpieczenia jest równa wartoÊci Êrodków z∏o˝onych przez
po˝yczkobiorc´ jako zabezpieczenie i obliczonych
zgodnie z zasadami, o których mowa w § 17, niezale˝nie od spadku wartoÊci tego zabezpieczenia, który nastàpi∏ w wyniku dokonanych inwestycji.
§ 22. 1. W przypadku gdy, w celu sprzeda˝y papierów wartoÊciowych na w∏asny rachunek, dom maklerski po˝ycza papiery wartoÊciowe od
là przyj´cia przez dom maklerski do wykonania zlecenia sprzeda˝y papierów wartoÊciowych b´dàcych
przedmiotem po˝yczki.
1) innego domu maklerskiego,
2. Przez przyj´cie do wykonania zlecenia rozumie
si´ stwierdzenie przez dom maklerski mo˝liwoÊci postawienia do dyspozycji klienta papierów wartoÊciowych celem dokonania przez niego sprzeda˝y po˝yczonych papierów wartoÊciowych. Przyj´cie zlecenia
do wykonania nast´puje w trybie przewidzianym
w przepisach wydanych na podstawie art. 60 ust. 1
pkt 1 ustawy.
2) osoby, dla której prowadzi rachunek papierów
wartoÊciowych,
3) banku prowadzàcego rachunki papierów wartoÊciowych
— jest obowiàzany zawrzeç z tymi podmiotami ramowà umow´ sprzeda˝y krótkiej.
2. Papiery wartoÊciowe i Êrodki pieni´˝ne, b´dàce
przedmiotem zabezpieczenia sprzeda˝y krótkiej, sà
ewidencjonowane na rachunku papierów wartoÊciowych i rachunku pieni´˝nym
1) domu maklerskiego b´dàcego po˝yczkobiorcà,
prowadzonym przez dom maklerski b´dàcy po˝yczkodawcà — w przypadku, o którym mowa
w ust. 1 pkt 1;
2) osoby, dla której prowadzi rachunek papierów
wartoÊciowych — w przypadku, o którym mowa
w ust. 1 pkt 2;
3) banku prowadzonym przez dom maklerski b´dàcy
po˝yczkobiorcà — w przypadku, o którym mowa
w ust. 1 pkt 3.
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, zlecenie sprzeda˝y po˝yczonych papierów wartoÊciowych jest sk∏adane przez dom maklerski b´dàcy po˝yczkobiorcà w domu maklerskim prowadzàcym rachunek papierów wartoÊciowych i rachunek pieni´˝ny
domu maklerskiego b´dàcego po˝yczkobiorcà, na których jest ewidencjonowane zabezpieczenie sprzeda˝y
krótkiej.
4. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3,
Êrodki pieni´˝ne i papiery wartoÊciowe, stanowiàce
wymagane zabezpieczenie sprzeda˝y krótkiej, sà blokowane na rachunku pieni´˝nym lub rachunku papierów
wartoÊciowych po˝yczkodawcy i nie mogà byç wykorzystywane przez po˝yczkodawc´ w innym celu, ni˝ zaspokojenie roszczeƒ wynikajàcych z umowy po˝yczki.
5. Przepisy § 12—15, 17—21 oraz 23—32 stosuje
si´ odpowiednio.
6. Do zagranicznej firmy inwestycyjnej, która prowadzi dzia∏alnoÊç maklerskà na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez otwierania oddzia∏u, przy wykorzystaniu Êrodka porozumiewania si´ na odleg∏oÊç, ze
swojej siedziby lub oddzia∏u, przepisy niniejszego paragrafu stosuje si´ odpowiednio.
Rozdzia∏ 4
Zawarcie umów po˝yczki
§ 23. 1. Zawarcie umowy po˝yczki, na podstawie
ramowej umowy sprzeda˝y krótkiej, nast´puje z chwi-
3. Mo˝liwoÊç postawienia do dyspozycji klienta
papierów wartoÊciowych jest uzale˝niona od
1) posiadania przez dom maklerski papierów wartoÊciowych nabytych na rachunek w∏asny lub
2) mo˝liwoÊci po˝yczenia papierów wartoÊciowych
na zasadzie, o której mowa w § 5.
4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, zawarcie umowy po˝yczki, na podstawie ramowej umowy po˝yczki, nast´puje pod warunkiem przyj´cia przez
dom maklerski do wykonania zlecenia sprzeda˝y po˝yczonych papierów wartoÊciowych.
5. Warunkiem przyj´cia przez dom maklerski do
wykonania zlecenia sprzeda˝y jest wczeÊniejsze zablokowanie papierów wartoÊciowych lub praw do otrzymania papierów wartoÊciowych, b´dàcych przedmiotem tego zlecenia, w rejestrze operacyjnym prowadzonym dla po˝yczkodawcy.
§ 24. 1. Dom maklerski odmawia przyj´cia do wykonania zlecenia sprzeda˝y, o którym mowa w § 23, je˝eli, pomimo do∏o˝enia nale˝ytej starannoÊci, nie ma
mo˝liwoÊci po˝yczenia papierów wartoÊciowych b´dàcych przedmiotem tego zlecenia lub zlecenie to jest
sprzeczne z warunkami umowy.
2. W przypadku gdy zlecenie sprzeda˝y, o którym
mowa w § 23, zostanie zrealizowane cz´Êciowo, obowiàzki po˝yczkobiorcy w zakresie ustanawiania i uzupe∏niania zabezpieczenia sprzeda˝y krótkiej oraz zwrotu przedmiotu po˝yczki i zap∏aty na rzecz po˝yczkodawcy odnoszà si´ odpowiednio do zrealizowanej
cz´Êci zlecenia.
3. W przypadku zlecenia sprzeda˝y, o którym mowa w § 23, realizowanego w cz´Êciach, ust. 2 stosuje
si´ odpowiednio.
§ 25. 1. Do zlecenia sprzeda˝y, o którym mowa
w § 23, stosuje si´ przepisy wydane na podstawie
art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy, chyba ˝e przepisy rozporzàdzenia stanowià inaczej.
2. Do zlecenia sprzeda˝y, o którym mowa w § 23,
nie stosuje si´ przepisów wydanych na podstawie
art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy, dotyczàcych sprawdzania
pokrycia zleceƒ sprzeda˝y papierów wartoÊciowych.
§ 26. Przeniesienie papierów wartoÊciowych b´dàcych przedmiotem umowy po˝yczki, zawartej na podstawie ramowej umowy sprzeda˝y krótkiej i ramowej
umowy po˝yczki, z rachunku papierów wartoÊciowych
po˝yczkodawcy na rachunek papierów wartoÊciowych
po˝yczkobiorcy nast´puje w dniu rozliczenia w Krajowym Depozycie Papierów WartoÊciowych S.A., zwanym dalej „Krajowym Depozytem”, transakcji sprzeda˝y zawartej w wyniku z∏o˝enia zlecenia, o którym
mowa w § 23.
Rozdzia∏ 5
Poz. 638
5) otrzymanych w wyniku spe∏nienia ˝àdania zwrotu
papierów wartoÊciowych b´dàcych przedmiotem
umowy po˝yczki zawartej na podstawie ramowej
umowy sprzeda˝y krótkiej.
§ 31. 1. W przypadku ˝àdania przez dom maklerski
zwrotu papierów wartoÊciowych b´dàcych przedmiotem umowy po˝yczki udzielonej klientowi na podstawie ramowej umowy sprzeda˝y krótkiej, klient jest zobowiàzany do z∏o˝enia zlecenia kupna papierów wartoÊciowych najpóêniej na sesj´ nast´pujàcà po dniu
zg∏oszenia ˝àdania, chyba ˝e umowa sprzeda˝y krótkiej okreÊla inny termin.
Rozwiàzanie i wygaÊni´cie umowy po˝yczki
§ 27. W przypadku gdy zlecenie sprzeda˝y, o którym mowa w § 23, nie zostanie zrealizowane w okresie jego wa˝noÊci, umowa po˝yczki zawarta na podstawie ramowej umowy sprzeda˝y krótkiej, a tak˝e
umowa po˝yczki zawarta na podstawie ramowej umowy po˝yczki, ulega rozwiàzaniu.
§ 28. Zwrot po˝yczonych papierów wartoÊciowych
nast´puje z chwilà ich zapisania na rachunku papierów wartoÊciowych po˝yczkodawcy.
§ 29. Po˝yczkobiorca, który sprzeda∏ papiery wartoÊciowe, b´dàce przedmiotem umowy po˝yczki zawartej na podstawie ramowej umowy sprzeda˝y krótkiej, jest obowiàzany kupiç papiery wartoÊciowe na
rynku regulowanym celem zwrotu przedmiotu po˝yczki. Do zlecenia kupna stosuje si´ przepisy wydane na
podstawie art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy, chyba ˝e przepisy rozporzàdzenia stanowià inaczej.
§ 30. 1. Dom maklerski jest obowiàzany zwróciç
po˝yczone papiery wartoÊciowe w oznaczonym w ramowej umowie po˝yczki terminie. W przypadku gdy
w ramowej umowie po˝yczki nie postanowiono inaczej, dom maklerski jest obowiàzany zwróciç po˝yczone papiery wartoÊciowe do koƒca ostatniego dnia cyklu rozliczeniowego, rozpoczynajàcego si´ po dniu
zg∏oszenia przez po˝yczkodawc´ ˝àdania zwrotu papierów wartoÊciowych b´dàcych przedmiotem po˝yczki.
2. W przypadku gdy klient nie spe∏ni w terminie ˝àdania, o którym mowa w ust. 1, dom maklerski jest
obowiàzany do realizacji zabezpieczenia sprzeda˝y
krótkiej. Obowiàzek ten powstaje odpowiednio tak˝e
w przypadku cz´Êciowego spe∏nienia ˝àdania, o którym mowa w ust. 1.
§ 32. 1. Przeniesienie papierów wartoÊciowych b´dàcych przedmiotem po˝yczki z rachunku papierów
wartoÊciowych po˝yczkobiorcy na rachunek papierów
wartoÊciowych po˝yczkodawcy nast´puje
1) w dniu rozliczenia w Krajowym Depozycie transakcji kupna zawartej w wyniku z∏o˝enia zlecenia,
o którym mowa w § 29 i § 31 ust. 1, lub
2) w dniu otrzymania z Krajowego Depozytu dokumentów ewidencyjnych potwierdzajàcych rozliczenie zwrotu po˝yczki — w przypadku zwrotu papierów wartoÊciowych b´dàcych przedmiotem
umowy po˝yczki zawartej w trybie ramowej umowy po˝yczki, gdy zwrot po˝yczki nie nast´puje
w wyniku transakcji kupna.
2. W przypadku gdy zwrot papierów wartoÊciowych, po˝yczonych zgodnie z § 10 ust. 2, nast´puje
przez nabycie ich na rynku regulowanym, prawa do
otrzymania papierów wartoÊciowych, nabyte w wyniku wykonania zlecenia kupna, sà zapisywane w rejestrze operacyjnym prowadzonym dla po˝yczkodawcy.
Rozdzia∏ 6
2. W przypadku okreÊlonym w ust. 1 dom maklerski mo˝e dokonaç zwrotu papierów wartoÊciowych
Obowiàzki domu maklerskiego
1) przez przeniesienie na rzecz po˝yczkodawcy nabytych na rachunek w∏asny papierów wartoÊciowych, które posiada∏ w momencie zg∏oszenia ˝àdania zwrotu, lub
§ 33. 1. Regulamin Êwiadczenia us∏ug brokerskich
domu maklerskiego okreÊla kryteria ustalania kolejnoÊci udzielania po˝yczek klientom oraz zaciàgania po˝yczek od klientów, w przypadku gdy
2) przez przeniesienie na rzecz po˝yczkodawcy papierów wartoÊciowych, które naby∏ na rachunek
w∏asny po zg∏oszeniu ˝àdania zwrotu, lub
1) popyt na papiery wartoÊciowe jest wi´kszy od liczby papierów wartoÊciowych, które mogà byç
przedmiotem po˝yczek;
3) po˝yczonych, na podstawie ramowej umowy po˝yczki, od innego po˝yczkodawcy, po zg∏oszeniu
˝àdania zwrotu papierów wartoÊciowych, lub
2) liczba papierów wartoÊciowych, które mogà byç
przedmiotem po˝yczek, jest wi´ksza od zapotrzebowania na te papiery.
4) otrzymanych w wyniku spe∏nienia ˝àdania zwrotu
papierów wartoÊciowych b´dàcych przedmiotem
po˝yczki udzielonej innemu domowi maklerskiemu na podstawie ramowej umowy po˝yczki, lub
2. W przypadku banku prowadzàcego rachunki papierów wartoÊciowych wymóg, o którym mowa
w ust. 1, stosuje si´ do regulaminu prowadzenia rachunków papierów wartoÊciowych.
Rozdzia∏ 7
§ 34. 1. Dom maklerski prowadzi odr´bne rejestry
zleceƒ, o których mowa w § 23, oraz zleceƒ kupna z∏o˝onych w celu zwrócenia po˝yczonych papierów wartoÊciowych.
2. Zlecenia kupna z∏o˝one w celu zwrotu po˝yczonych papierów wartoÊciowych powinny zawieraç odpowiednie oznaczenia pozwalajàce na odró˝nienie ich
od innych zleceƒ.
§ 35. Dom maklerski jest obowiàzany przekazywaç
do Krajowego Depozytu, ka˝dego dnia roboczego po
zakoƒczeniu sesji, informacje dotyczàce liczby papierów wartoÊciowych po˝yczonych na podstawie ramowej umowy sprzeda˝y krótkiej, z podzia∏em na poszczególne papiery wartoÊciowe.
Poz. 638 i 639
Przepisy koƒcowe
§ 36. Traci moc rozporzàdzenie Rady Ministrów
z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie okreÊlenia szczegó∏owych zasad, trybu i warunków po˝yczania papierów wartoÊciowych z udzia∏em domów maklerskich,
banków prowadzàcych dzia∏alnoÊç maklerskà oraz
banków prowadzàcych rachunki papierów wartoÊciowych (Dz. U. Nr 110, poz. 1269).
§ 37. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem
30 kwietnia 2005 r.
Prezes Rady Ministrów: M. Belka
639
ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW
z dnia 19 kwietnia 2005 r.
w sprawie zakresu, trybu, formy i terminów dostarczania informacji przez niektóre podmioty prowadzàce
dzia∏alnoÊç maklerskà oraz rachunki papierów wartoÊciowych
Na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia
21 sierpnia 1997 r. — Prawo o publicznym obrocie papierami wartoÊciowymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 49,
poz. 447, z póên. zm.1)) zarzàdza si´, co nast´puje
Rozdzia∏ 1
Przepisy ogólne
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla zakres, tryb i form´
oraz terminy dostarczania, innych ni˝ wymienione
w art. 48 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. — Prawo
o publicznym obrocie papierami wartoÊciowymi, informacji dotyczàcych dzia∏alnoÊci i sytuacji finansowej domów maklerskich, banków prowadzàcych dzia∏alnoÊç maklerskà i banków prowadzàcych rachunki
papierów wartoÊciowych oraz zagranicznych firm inwestycyjnych i innych zagranicznych osób prawnych
prowadzàcych dzia∏alnoÊç maklerskà na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o
1) ustawie — rozumie si´ przez to ustaw´ z dnia
21 sierpnia 1997 r. — Prawo o publicznym obrocie
papierami wartoÊciowymi;
———————
1) Zmiany
tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y
og∏oszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 240, poz. 2055, z 2003 r.
Nr 50, poz. 424, Nr 84, poz. 774, Nr 124, poz. 1151, Nr 170,
poz. 1651 i Nr 223, poz. 2216, z 2004 r. Nr 64, poz. 594,
Nr 91, poz. 871, Nr 96, poz. 959, Nr 116, poz. 1205, Nr 146,
poz. 1546 i Nr 273, poz. 2703 oraz z 2005 r. Nr 62, poz. 551.
2) ustawie o rachunkowoÊci — rozumie si´ przez to
ustaw´ z dnia 29 wrzeÊnia 1994 r. o rachunkowoÊci (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694, z póên. zm.2));
3) rozporzàdzeniu o Êrodkach w∏asnych w odniesieniu do domów maklerskich — rozumie si´ przez to
rozporzàdzenie Rady Ministrów z dnia 27 maja
2003 r. w sprawie okreÊlenia wielkoÊci Êrodków
w∏asnych domu maklerskiego w zale˝noÊci od rozmiarów wykonywanej dzia∏alnoÊci oraz maksymalnej wysokoÊci kredytów, po˝yczek i wyemitowanych d∏u˝nych papierów wartoÊciowych w stosunku do Êrodków w∏asnych (Dz. U. Nr 109,
poz. 1032);
4) rozporzàdzeniu o Êrodkach w∏asnych w odniesieniu do banków prowadzàcych dzia∏alnoÊç maklerskà — rozumie si´ przez to rozporzàdzenie Rady
Ministrów z dnia 27 maja 2003 r. w sprawie okreÊlenia wysokoÊci Êrodków w∏asnych przeznaczonych na prowadzenie przez bank dzia∏alnoÊci maklerskiej w zale˝noÊci od rozmiarów wykonywanej
dzia∏alnoÊci (Dz. U. Nr 109, poz. 1033);
5) instrumentach finansowych — rozumie si´ przez
to instrumenty finansowe obj´te zakresem czynnoÊci, o których mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy;
———————
2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y
og∏oszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535, Nr 124,
poz. 1152, Nr 139, poz. 1324 i Nr 229, poz. 2276, z 2004 r.
Nr 96, poz. 959, Nr 145, poz. 1535, Nr 146, poz. 1546
i Nr 213, poz. 2155 oraz z 2005 r. Nr 10, poz. 66.
Warszawa, dnia 27 kwietnia 2005 r.
Nr 71
TREÂå
Poz.
ROZPORZÑDZENIA RADY MINISTRÓW
638 — z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie po˝yczania papierów wartoÊciowych z udzia∏em podmiotów prowadzàcych dzia∏alnoÊç maklerskà oraz banków prowadzàcych rachunki papierów wartoÊciowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4749
639 — z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie zakresu, trybu, formy i terminów dostarczania informacji przez niektóre podmioty prowadzàce dzia∏alnoÊç maklerskà oraz rachunki papierów
wartoÊciowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4756
640 — z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie okreÊlenia warunków technicznych i organizacyjnych
wymaganych do prowadzenia dzia∏alnoÊci maklerskiej przez niektóre podmioty oraz do
prowadzenia rachunków papierów wartoÊciowych przez bank . . . . . . . . 4821
641 — z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie trybu i warunków udzielania przez domy maklerskie,
banki prowadzàce dzia∏alnoÊç maklerskà i banki prowadzàce rachunki papierów wartoÊciowych po˝yczek na nabycie papierów wartoÊciowych dopuszczonych do publicznego
obrotu
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4827
638
ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW
z dnia 19 kwietnia 2005 r.
w sprawie po˝yczania papierów wartoÊciowych z udzia∏em podmiotów
prowadzàcych dzia∏alnoÊç maklerskà oraz banków prowadzàcych rachunki papierów wartoÊciowych
Na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia
21 sierpnia 1997 r. — Prawo o publicznym obrocie papierami wartoÊciowymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 49,
poz. 447, z póên. zm.1)) zarzàdza si´, co nast´puje
Rozdzia∏ 1
Przepisy ogólne