Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie wzorów, noszenia umundurowania, odznak i oznak wojskowych oraz uzbrojenia przez żołnierzy w czynnej służbie wojskowej

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) wzory, szczegó∏owe zasady i sposób noszenia

umundurowania, odznak i oznak wojskowych,

2) zasady i sposób noszenia uzbrojenia

— przez ˝o∏nierzy w czynnej s∏u˝bie wojskowej,

o których mowa w ustawie z dnia 21 listopada 1967 r.

o powszechnym obowiàzku obrony Rzeczypospolitej

Polskiej, zwanych dalej „˝o∏nierzami”.

§ 2. Umundurowanie okreÊlone w rozporzàdzeniu

jest prawnie zastrze˝one dla ˝o∏nierzy Si∏ Zbrojnych

Rzeczypospolitej Polskiej.

Rozdzia∏ 2

§ 5. 1. Podstawowymi przedmiotami umundurowania s∏u˝bowego sà

1) w Wojskach Làdowych

a) kurtka i spodnie munduru s∏u˝bowego, p∏aszcz

sukienny, krawat, koszula, czapka futrzana,

czapka rogatywka, kapelusz, szalik zimowy —

w kolorze khaki,

b) koszula w kolorze bia∏ym,

c) sznur galowy — w kolorze matowosrebrnym,

d) obuwie, oporzàdzenie i galanteria skórzana —

w kolorze czarnym;

2) w Si∏ach Powietrznych

a) kurtka i spodnie munduru s∏u˝bowego, p∏aszcz

sukienny, koszula i czapka garnizonowa —

w kolorze stalowym,

b) koszula — w kolorze bia∏ym,

c) sznur galowy — w kolorze matowosrebrnym,

d) czapka futrzana, oporzàdzenie, obuwie i galanteria skórzana — w kolorze czarnym;

3) w Marynarce Wojennej

Rodzaje, zestawy ubiorcze i wzory umundurowania

a) bluza i spodnie munduru marynarskiego, pó∏p∏aszcz marynarski — w kolorze granatowym,

§ 3. Umundurowanie ˝o∏nierzy sk∏ada si´ z ubiorów

b) czapka futrzana, krawat, obuwie i galanteria

skórzana — w kolorze czarnym,

1) wyjÊciowego;

2) s∏u˝bowego;

3) çwiczebnego;

4) polowego;

5) specjalnego;

6) roboczego.

§ 4. 1. Podstawowymi przedmiotami umundurowania wyjÊciowego w Marynarce Wojennej sà

1) bluza i spodnie munduru wyjÊciowego marynarskiego oraz pó∏p∏aszcz marynarski — w kolorze

granatowym;

2) czapka garnizonowa marynarska z pokrowcem,

bluza wyjÊciowa marynarska letnia i koszulka marynarska — w kolorze bia∏ym;

c) koszula, szalik zimowy, oporzàdzenie i getry —

w kolorze bia∏ym,

d) sznur galowy w kolorze z∏ocistym;

4) skarpetki dla wszystkich ˝o∏nierzy — w kolorze

czarnym.

2. Zestawy ubiorów s∏u˝bowych okreÊla za∏àcznik

nr 2 do rozporzàdzenia (zestawy nr 1—7).

3. Wzory ubiorów s∏u˝bowych okreÊla za∏àcznik

nr 8 do rozporzàdzenia (rys. 1—6).

§ 6. 1. Podstawowymi przedmiotami umundurowania çwiczebnego Marynarki Wojennej sà

1) bluza i spodnie çwiczebne, koszula çwiczebna —

w kolorze granatowym;

3) czapka futrzana, krawat, r´kawiczki ˝o∏nierskie,

szalokominiarka, obuwie i galanteria skórzana —

w kolorze czarnym.

2) czapka çwiczebna i pó∏buty çwiczebne — w kolorze granatowym;

2. Zestawy ubiorów wyjÊciowych okreÊla za∏àcznik

nr 1 do rozporzàdzenia.

3) kurtka zimowa nieprzemakalna, szalokominiarka,

r´kawice ortalionowe 5-palcowe — w kolorze czarnym;

3. Wzory ubiorów wyjÊciowych okreÊla za∏àcznik

nr 7 do rozporzàdzenia (rys. 1 i 2).

4) pas ˝o∏nierski z klamrà MW, pasek do spodni

z klamrà MW, trzewiki — w kolorze czarnym.

2. Zestawy ubiorów çwiczebnych okreÊla za∏àcznik

nr 3 do rozporzàdzenia.

2. Zestawy ubiorów roboczych okreÊla za∏àcznik

nr 6 do rozporzàdzenia.

3. Wzory ubiorów çwiczebnych okreÊla za∏àcznik

nr 9 do rozporzàdzenia (rys. 1 i 2).

3. Wzór ubioru roboczego okreÊla za∏àcznik nr 12

do rozporzàdzenia.

§ 7. 1. Podstawowymi przedmiotami umundurowania polowego w Wojskach Làdowych i Si∏ach Powietrznych oraz jednostkach brzegowych Marynarki

Wojennej sà

§ 10. W zale˝noÊci od przynale˝noÊci do rodzaju

Si∏ Zbrojnych ˝o∏nierze noszà mundury

1) kurtka polowa, bluza i spodnie polowe, fura˝erka

polowa, r´kawice polowe, koszulo-bluza polowa,

ubranie ochronne i oporzàdzenie — w barwach

ochronnych, w kamufla˝u „pantera”; ˝o∏nierze

pe∏niàcy s∏u˝b´ w polskich kontyngentach wojskowych w terenie pustynnym — w kamufla˝u

„pustynnym”; beret;

2) trzewiki oraz galanteria skórzana — w kolorze

czarnym; ˝o∏nierze pe∏niàcy s∏u˝b´ w polskich

kontyngentach wojskowych noszà trzewiki çwiczebne tropikalne — w kolorze be˝owym;

3) pas ˝o∏nierski brezentowy z klamrà z napisem

„WP” w Wojskach Làdowych i Si∏ach Powietrznych — w kolorze khaki, a w Marynarce Wojennej

z klamrà z napisem „MW” — w kolorze czarnym;

4) szalokominiarki — w kolorach khaki, stalowym

i czarnym.

2. Fura˝erk´ polowà nosi si´ tylko w Si∏ach Powietrznych zamiast beretu.

3. Zestawy ubiorów polowych okreÊla za∏àcznik

nr 4 do rozporzàdzenia.

4. Wzory ubiorów polowych okreÊla za∏àcznik

nr 10 do rozporzàdzenia (rys. 1—12).

§ 8. 1. Podstawowymi przedmiotami umundurowania wchodzàcymi w sk∏ad ubioru specjalnego sà

1) ubranie czo∏gisty — w kolorze czarnym;

2) ubranie technika lotniczego — w kolorze granatowym;

1) w Wojskach Làdowych — w kolorze khaki lub khaki i bia∏ym;

2) w Si∏ach Powietrznych — w kolorze stalowym lub

stalowym i bia∏ym;

3) w Marynarce Wojennej — w kolorze granatowym,

bia∏ym lub granatowym i bia∏ym.

§ 11. 1. W sk∏ad umundurowania ˝o∏nierzy wchodzà nakrycia g∏owy ˝o∏nierzy z rozmieszczeniem oznak

stopni wojskowych oraz znaków or∏ów wojskowych,

okreÊlonych w art. 5—7 ustawy z dnia 19 lutego 1993 r.

o znakach Si∏ Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

(Dz. U. Nr 34, poz. 154, z 1995 r. Nr 150, poz. 731 oraz

z 2003 r. Nr 210, poz. 2036).

2. ˚o∏nierze noszà berety w kolorach

1) czarnym — w Marynarce Wojennej, w jednostkach pancernych, pododdzia∏ach czo∏gów i jednostkach 11 Dywizji Kawalerii Pancernej;

2) bordowym — w jednostkach desantowo-szturmowych, specjalnych i jednostkach kawalerii powietrznej;

3) niebieskim — w jednostkach obrony wybrze˝a

i OÊrodku Szkolenia na Potrzeby Si∏ Pokojowych;

4) szkar∏atnym — w jednostkach ˚andarmerii Wojskowej;

5) bràzowym — w jednostkach obrony terytorialnej;

6) szarym — w Jednostce Wojskowej Nr 2305;

7) zielonym — w pozosta∏ych jednostkach Wojsk Làdowych.

3) kombinezon pilota — w kolorze zielonym, w Marynarce Wojennej — w kolorze pomaraƒczowym.

3. Do czapek rogatywek ˝o∏nierze noszà otoki w kolorach

2. Zestawy ubiorów specjalnych okreÊla za∏àcznik

nr 5 do rozporzàdzenia (zestaw nr 1 i 2).

1) granatowym — genera∏owie, jednostki wojsk zmechanizowanych i zmotoryzowanych, kompania reprezentacyjna Wojska Polskiego, jednostki zabezpieczenia materia∏owego, szko∏y i oÊrodki szkolenia tych rodzajów wojsk i s∏u˝b, ˝o∏nierze zawodowi korpusu sprawiedliwoÊci i obs∏ugi prawnej;

3. Wzory ubiorów specjalnych okreÊla za∏àcznik

nr 11 do rozporzàdzenia (rys. 1—3).

§ 9. 1. Podstawowymi przedmiotami umundurowania roboczego sà

1) bluza i spodnie robocze — w kolorze granatowym;

2) kurtka i spodnie ocieplane — w kolorze granatowym;

3) beret;

4) trzewiki — w kolorze czarnym;

5) r´kawice robocze.

2) pomaraƒczowym — jednostki dziedziczàce tradycje wojsk pancernych i samochodowych, jednostki rozpoznawcze, szko∏y i oÊrodki szkolenia tych

rodzajów wojsk;

3) ciemnozielonym — jednostki wojsk rakietowych

i artylerii, jednostki wojsk obrony przeciwlotniczej,

szko∏y i oÊrodki szkolenia tych rodzajów wojsk;

4) czarnym — jednostki wojsk in˝ynieryjnych, jednostki wojsk obrony przeciwchemicznej, jednostki

zabezpieczenia technicznego, jednostki s∏u˝by kartograficznej i topogeodezyjnej, szko∏y i oÊrodki

szkolenia tych rodzajów wojsk i s∏u˝b;

amazonek i na∏o˝onà na tarcz´ z∏ocistà kotwicà oplecionà z∏ocistà linà kotwicznà o wysokoÊci 40 mm;

5) chabrowym — jednostki dowodzenia, jednostki

wojsk ∏àcznoÊci, jednostki wojsk radiotechnicznych, jednostki wojsk rozpoznania i walki radioelektronicznej, szko∏y i oÊrodki szkolenia tych rodzajów wojsk i s∏u˝b;

2) na czapkach futrzanych — wszyscy ˝o∏nierze —

znak or∏a wykonany w metalu, odpowiadajàcy danemu rodzajowi wojsk;

6) wiÊniowym — lekarze wojskowi, jednostki s∏u˝by

zdrowia, szpitale i sanatoria wojskowe, szko∏y

i oÊrodki szkolenia s∏u˝by medycznej;

7) szkar∏atnym — jednostki, szko∏y i oÊrodki szkolenia ˚andarmerii Wojskowej;

8) fioletowym — kapelani wojskowi;

9) ˝ó∏tym — sztab 1 Warszawskiej Dywizji Zmechanizowanej i 1 Brygada Pancerna.

4. Czapki garnizonowe nosi si´ do ubioru wyjÊciowego i s∏u˝bowego

1) koloru stalowego z czarnym otokiem — w Si∏ach

Powietrznych;

2) koloru bia∏ego z czarnym otokiem — w Marynarce

Wojennej.

5. Wzory nakryç g∏owy, o których mowa w ust. 1,

okreÊla za∏àcznik nr 13 do rozporzàdzenia (rys. 1—7).

§ 12. 1. ˚o∏nierze noszà na nakryciach g∏owy znak

or∏a wojskowego

1) na czapkach wojskowych garnizonowych i rogatywkach

a) w Wojskach Làdowych — znak or∏a Wojsk Làdowych t∏oczony z blachy srebrzystej i oksydowany, o wysokoÊci 55 mm,

b) w Si∏ach Powietrznych — znak or∏a lotnictwa

wojskowego haftowany srebrzystym bajorkiem

na podk∏adce barwy czarnej; korona, dziób

i szpony haftowane z∏ocistym bajorkiem, o wysokoÊci 60 mm,

c) w Marynarce Wojennej — znak or∏a Marynarki

Wojennej

— oficerowie — haftowany srebrzystym bajorkiem na podk∏adce barwy czarnej, uj´ty pó∏wieƒcem oficerskim z liÊci wawrzynu; korona, dziób, szpony, kotwica z linà kotwicznà

oraz pó∏wieƒce haftowane z∏ocistym bajorkiem, wn´trze tarczy jest barwy niebieskiej,

o ca∏kowitej wysokoÊci 60 mm,

— podoficerowie — haftowany srebrzystym bajorkiem na podk∏adce barwy czarnej, uj´ty

pó∏wieƒcem podoficerskim z liÊci wawrzynu;

korona, dziób, szpony, kotwica z linà kotwicznà oraz pó∏wieƒce haftowane z∏ocistym bajorkiem, wn´trze tarczy jest barwy niebieskiej o ca∏kowitej wysokoÊci 60 mm,

— marynarze — t∏oczony z blachy srebrzystej,

z wewn´trznym niebieskim polem tarczy

3) na beretach, fura˝erkach i innych nakryciach g∏owy — wed∏ug uproszczonego wzoru, wykonane

metodà haftu komputerowego (t∏oczone z tworzywa, lub z termonadruku) na tkaninie w barwie beretów, fura˝erek i innych nakryç g∏owy, odpowiadajàcy danemu rodzajowi wojsk;

4) na he∏mach

a) ˚andarmerii Wojskowej — znak or∏a Wojsk Làdowych, pod którym umieszcza si´ napis „˚W”

w kolorze czarnym na bia∏ym tle,

b) pododdzia∏ów regulacji ruchu — znak or∏a danego rodzaju si∏ zbrojnych,

c) bojowych i çwiczebnych — znaków or∏ów wojskowych nie umieszcza si´.

2. Na kapeluszach polowych znaków or∏ów wojskowych nie umieszcza si´.

§ 13. 1. W Wojskach Làdowych i Si∏ach Powietrznych na guzikach kurtek mundurów s∏u˝bowych,

p∏aszczy sukiennych oraz czapek garnizonowych (rogatywek) umieszcza si´ znak or∏a.

2. W Marynarce Wojennej na guzikach kurtek mundurów s∏u˝bowych, p∏aszczy sukiennych, pó∏p∏aszczy

marynarskich oraz bluz wyjÊciowych i çwiczebnych

marynarskich umieszcza si´ znak kotwicy na tle krzy˝a

kawalerskiego.

Rozdzia∏ 3

Szczegó∏owe zasady noszenia umundurowania

§ 14. 1. Ubiory wojskowe nosi si´ wed∏ug ustalonych zestawów ubiorczych, w zale˝noÊci od pory roku;

rozró˝nia si´ okres letni trwajàcy od dnia 1 maja do

dnia 30 wrzeÊnia i okres zimowy od dnia 1 paêdziernika do dnia 30 kwietnia; miesiàce marzec, kwiecieƒ,

paêdziernik i listopad stanowià okres przejÊciowy.

2. W okresie przejÊciowym dopuszcza si´ noszenie

ubiorów letnich.

3. W okresie zimowym dopuszcza si´ noszenie koszulo-bluz w pomieszczeniach i obiektach zamkni´tych.

§ 15. W zale˝noÊci od warunków atmosferycznych

ubiór ustala

1) w przypadku wystàpieƒ zbiorowych — organizator przedsi´wzi´cia;

2) w przypadku wystàpieƒ indywidualnych — ˝o∏nierz.

§ 16. Zezwala si´ ˝o∏nierzom na noszenie

1) okularów przeciws∏onecznych przy wystàpieniach

indywidualnych w dni s∏oneczne;

2) oznaki ˝a∏oby w formie taÊmy w kolorze czarnym

o szerokoÊci 10 mm zamocowanej na szpicu lewej

klapy bluzy polowej lub pó∏p∏aszcza marynarskiego.

§ 17. ˚o∏nierze podczas indywidualnych wystàpieƒ

mogà nosiç torb´ polowà brezentowà, zasobnik ˝o∏nierski oraz torby i teczki w kolorze czarnym, a tak˝e

inne przedmioty estetycznie opakowane, a w Marynarce Wojennej — równie˝ worek na wyposa˝enie.

§ 18. ˚o∏nierze noszà tylko przedmioty zaopatrzenia mundurowego otrzymane z organu zaopatrujàcego, które zosta∏y wyprodukowane zgodnie z zatwierdzonymi wzorami i dokumentacjà techniczno-technologicznà.

§ 19. Przedmioty zaopatrzenia mundurowego, które nie majà pe∏nej wartoÊci u˝ytkowej i nie zapewniajà nale˝ytego wyglàdu zewn´trznego ˝o∏nierza, mogà

byç noszone tylko w rejonie zakwaterowania jednostki wojskowej i w miejscach odbywania szkoleƒ.

§ 20. Dowódca lub komendant garnizonu

1) sprawuje nadzór nad przestrzeganiem przez ˝o∏nierzy przepisów ubiorczych na terenie garnizonu;

Poz. 54

2) w komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej, w tym Sztabu Generalnego Wojska

Polskiego, dowództwach rodzajów Si∏ Zbrojnych

i sztabach od szczebla Zwiàzku Taktycznego, uczelniach wojskowych, szpitalach, wojewódzkich sztabach wojskowych, wojskowych komendach uzupe∏nieƒ, etatowych komendach garnizonu, w jednostkach wojskowych do szczebla oddzia∏u w∏àcznie, oÊrodkach szkolenia (równorz´dnych) —

w ubiorze polowym lub çwiczebnym, którego

sk∏ad zale˝ny jest od pory roku.

§ 25. Ubiór wyjÊciowy nosi si´ w Marynarce Wojennej

1) podczas uroczystych wystàpieƒ;

2) przy meldowaniu si´ prze∏o˝onym po przybyciu

do nowej jednostki wojskowej lub przed odejÊciem na inne stanowisko s∏u˝bowe;

3) podczas wykonywania zadaƒ s∏u˝bowych na terenie garnizonu i wyjazdów s∏u˝bowych, je˝eli z ich

charakteru nie wynika koniecznoÊç wyst´powania

w innym ubiorze;

4) na przepustkach i urlopach wed∏ug decyzji ˝o∏nierza.

§ 26. Ubiór s∏u˝bowy noszà ˝o∏nierze

2) ustala rodzaj zestawu ubiorczego dla ˝o∏nierzy,

oddzia∏ów i pododdzia∏ów, je˝eli zachodzi koniecznoÊç zachowania jednolitoÊci ubioru;

1) Komendy Dowództwa Garnizonu miasta sto∏ecznego Warszawy w czasie wystàpieƒ o charakterze

reprezentacyjnym;

3) ustala rodzaj zestawu dla ˝o∏nierzy wojskowych

organów porzàdkowych wchodzàcych w sk∏ad

s∏u˝by garnizonowej.

2) etatowych kompanii reprezentacyjnych, pocztów

sztandarowych i flagowych oraz orkiestr wojskowych okr´gów wojskowych i rodzajów Si∏ Zbrojnych w czasie uroczystoÊci.

§ 21. Dowódca (szef, komendant, dyrektor) jednostki wojskowej (instytucji) ustala ubiór ˝o∏nierzy jednostki wojskowej na okreÊlonà okolicznoÊç, wed∏ug

odpowiednich zestawów ubiorczych, oraz ponosi odpowiedzialnoÊç za przestrzeganie przepisów i dyscypliny ubiorczej w jednostce wojskowej (instytucji).

§ 22. 1. Sposób i okolicznoÊci noszenia przez ˝o∏nierzy poszczególnych rodzajów Si∏ Zbrojnych ubiorów w kraju i za granicà, w kontaktach z przedstawicielami innych armii, ustalajà dowódcy rodzajów Si∏

Zbrojnych, zgodnie z przyj´tymi zwyczajami.

2. ˚o∏nierz pe∏niàcy s∏u˝b´ poza granicami kraju

w kontyngentach wojskowych wyst´puje w ubiorze

w∏aÊciwym dla konkretnego przypadku u˝ycia jednostki wojskowej lub indywidualnego wystàpienia

s∏u˝bowego.

§ 23. Starszy oficer na redzie ustala ubiór za∏óg

i s∏u˝by wachtowej okr´tów na redzie, na okreÊlonà

okolicznoÊç.

§ 24. S∏u˝b´ dy˝urnà pe∏ni si´

1) w dowództwach i sztabach, od szczebla zwiàzku

taktycznego Marynarki Wojennej — w ubiorze wyjÊciowym, którego sk∏ad zale˝ny jest od pory roku;

§ 27. Ubiór polowy lub çwiczebny nosi si´ podczas

1) zaj´ç na terenie garnizonu: w koszarach, na placach çwiczeƒ, strzelnicach oraz na okr´tach, je˝eli

z ich charakteru nie wynika koniecznoÊç wyst´powania w innych ubiorach;

2) szkolenia poligonowego i çwiczeƒ w terenie;

3) podró˝y s∏u˝bowej, gdy obowiàzuje wykonywanie

zadaƒ w ubiorze polowym lub çwiczebnym;

4) przebywania na przepustkach i urlopach przez ˝o∏nierzy nieposiadajàcych ubioru wyjÊciowego, gdy

ubiór polowy spe∏nia funkcj´ ubioru wyjÊciowego.

§ 28. Ubiory specjalne nosi si´ w czasie pracy przy

sprz´cie lub pracach wymagajàcych wyposa˝enia

ochronnego.

§ 29. Ubiór roboczy nosi si´ podczas

1) obs∏ugi uzbrojenia i sprz´tu technicznego;

2) wykonywania prac gospodarczych;

3) innych prac okreÊlonych przez prze∏o˝onego.

Rozdzia∏ 4

Sposób noszenia umundurowania

§ 30. 1. Czapk´ garnizonowà, z wyjàtkiem Marynarki Wojennej, lub rogatywk´ nosi si´ lekko przechylonà w kierunku prawego ucha. W Marynarce Wojennej czapk´ garnizonowà marynarskà nak∏ada si´ prosto na ca∏ej szerokoÊci czo∏a, przy czym dolna kraw´dê

powinna znajdowaç si´ na wysokoÊci 30 mm nad linià

brwi. W czasie wietrznej pogody czapk´ garnizonowà

marynarskà zabezpiecza si´ przed zerwaniem z g∏owy

przez za∏o˝enie pod brod´ gumki podtrzymujàcej. Rozmiar czapki powinien odpowiadaç obwodowi g∏owy.

2. Beret, z wyjàtkiem Marynarki Wojennej

1) nosi si´ lekko przechylony na prawe ucho. Prawà

kraw´dê beretu opuszcza si´ w dó∏ nieco ku ty∏owi tak, aby przys∏ania∏ ucho. Przy wystàpieniach

bez nakrycia g∏owy beret nosi si´ pod lewym naramiennikiem god∏em skierowanym do przodu.

Beret marynarski nosi si´ lekko przechylony na

prawe ucho. Dolna jego kraw´dê powinna znajdowaç si´ na wysokoÊci oko∏o 40 mm nad lewà

brwià oraz oko∏o 20 mm nad prawà brwià. Prawà

kraw´dê beretu opuszcza si´ w dó∏ nieco ku ty∏owi tak, by nie przys∏ania∏a ucha;

2) ˝o∏nierze pe∏niàcy s∏u˝b´ w komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej, w tym

Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, oraz sztabach okr´gów wojskowych i zwiàzków taktycznych, komendach garnizonów, oÊrodkach szkolenia poligonowego i innych instytucjach zachowujà barw´ beretów jednostek, rodzajów wojsk

i s∏u˝b, zgodnie z § 11 ust. 2.

3. Kapelusz podhalaƒski (huculski) nosi si´

1) na∏o˝ony prosto (symetrycznie) na g∏ow´, przy

czym dolna kraw´dê ronda powinna znajdowaç

si´ na wysokoÊci linii brwi. W czasie wystàpieƒ

o charakterze s∏u˝bowym pasek kapelusza zak∏ada

si´ pod brod´;

2) wraz z pelerynà podhalaƒskà (huculskà) podczas

wystàpieƒ reprezentacyjnych.

4. Czapk´ futrzanà

Poz. 54

6. P∏aszcz sukienny nosi si´ tak, aby odleg∏oÊç od

pod∏o˝a do dolnej kraw´dzi p∏aszcza wynosi∏a, w zale˝noÊci od wzrostu — 420—520 mm. R´kawy p∏aszcza powinny zakrywaç r´kawy kurtki, jednak nie powinny byç d∏u˝sze ni˝ do nasady kciuka przy opuszczonej r´ce.

7. Pó∏p∏aszcz marynarski dopasowuje si´ tak, aby

jego d∏ugoÊç, w zale˝noÊci od wzrostu, wynosi∏a oko∏o 150—200 mm powy˝ej kolan.

8. Peleryn´ podhalaƒskà lub huculskà nosi si´ jednoczeÊnie z kapeluszem podhalaƒskim (huculskim).

Peleryn´ spina si´ pod ko∏nierzem paskiem (plecionkà) opadajàcym do ty∏u przez lewe rami´. Peleryn´ nosi si´ na lewym barku w ten sposób, by jej przód pokrywa∏ si´ z linià guzików kurtki. Tylna cz´Êç peleryny

powinna si´gaç oko∏o 300 mm od pod∏o˝a.

9. Peleryn´-namiot mo˝na nosiç do wszystkich

ubiorów w czasie opadów atmosferycznych.

10. Kurtk´ munduru s∏u˝bowego nosi si´ tak, aby

kraw´dê r´kawa si´ga∏a nasady kciuka d∏oni przy

opuszczonej r´ce.

11. Mundur wyjÊciowy marynarski nosi si´ wraz

z ko∏nierzem i krawatem marynarskim; bluz´ marynarskà nosi si´ na wierzchu spodni tak, aby zakrywa∏a po∏ow´ d∏ugoÊci bocznych kieszeni spodni; szerokoÊç

nogawek spodni marynarskich powinna wynosiç

270—300 mm.

12. Kurtk´ polowà nosi si´ w sk∏adzie ubioru polowego. W okresie zimowym nosi si´ jà z szalokominiarkà i r´kawicami lub r´kawiczkami, z rozpi´tym górnym

guzikiem. W razie dokuczliwego wiatru lub niskiej

temperatury kurtk´ mo˝na zapinaç na górny guzik

i haftk´ — w wystàpieniach zbiorowych z zachowaniem jednolitoÊci. W okresie letnim i przejÊciowym

kurtk´ mo˝na nosiç bez szalokominiarki i r´kawic.

W sprzyjajàcych warunkach atmosferycznych, szczególnie w okresie letnim, mo˝na u˝ytkowaç kurtk´ bez

podpinki.

13. Kurtk´ nieprzemakalnà ˚andarmerii Wojskowej nosi si´ do ubiorów patrolowych i konwojowych

˝o∏nierzy ˚andarmerii Wojskowej. W zale˝noÊci od

warunków atmosferycznych mo˝na nosiç kurtk´

z podpinkà, a tak˝e zak∏adaç kaptur na g∏ow´.

1) nosi si´ na∏o˝onà prosto (symetrycznie) na g∏ow´

w ten sposób, aby dolna kraw´dê czapki znajdowa∏a si´ na wysokoÊci oko∏o 30 mm nad linià brwi;

14. Bluz´ polowà nosi si´ tak, aby kraw´dê r´kawa

bluzy si´ga∏a nasady d∏oni. Bluz´ polowà mo˝na nosiç

zapi´tà pod szyjà lub z podwini´tymi r´kawami.

2) przy dokuczliwym wietrze lub silnym mrozie mo˝na nosiç czapk´ futrzanà z opuszczonymi klapami

zwiàzanymi pod brodà albo z klapami zwiàzanymi

z ty∏u g∏owy.

15. Spodnie polowe nosi si´ luêno i lekko tak, aby

opada∏y na górnà kraw´dê cholewki trzewików.

5. Fura˝erk´ w Si∏ach Powietrznych nosi si´ do

ubioru polowego, lekko przechylonà w kierunku prawego ucha. Przy wystàpieniach bez nakrycia g∏owy fura˝erk´ nosi si´ pod lewym naramiennikiem god∏em

skierowanym do przodu.

16. Spodnie d∏ugie wyjÊciowe marynarskie i çwiczebne nosi si´ tak, aby si´ga∏y z ty∏u kraw´dzià nogawek do górnej kraw´dzi obcasa.

17. Koszulo-bluz´ polowà z krótkimi r´kawami nosi si´ ze spodniami polowymi i pasem ˝o∏nierskim.

Oznaki stopni wojskowych w formie pochewek nak∏a-

dane sà na naramienniki koszulo-bluzy. W Marynarce

Wojennej naramienniki sà dopinane.

18. Koszul´ çwiczebnà nosi si´ ze spodniami çwiczebnymi i z paskiem do spodni z klamrà z napisem

„MW”. Dopuszcza si´ noszenie koszuli çwiczebnej

pod mundur çwiczebny.

19. Krawat marynarski nosi si´ ∏àcznie z ko∏nierzem marynarskim i przywiàzuje si´ do bluzy przy zakoƒczeniu dekoltu sznurkiem o Êrednicy 3 mm w kolorze czarnym. Koƒcówka krawata i sznurków wystajàcych poni˝ej wiàzania powinna wynosiç 80 mm.

Poz. 54

one z tytu∏u wykonywanych prac (pe∏nionych

funkcji). Ponadto mogà je nosiç wszyscy ˝o∏nierze

na çwiczeniach w polu w czasie mrozów.

27. Buty gumowe nosi si´ do ubiorów specjalnych

i roboczych, a w szczególnych przypadkach równie˝

do ubioru polowego, stosownie do warunków terenowych i atmosferycznych.

28. Kombinezon pilota, w zale˝noÊci od warunków

atmosferycznych, u˝ywa si´ z ocieplaczem lub bez, zak∏adajàc go bezpoÊrednio na bielizn´ pilota.

1) szalik pod kurtk´ polowà, kurtk´ zimowà nieprzemakalnà i do pó∏p∏aszcza marynarskiego;

29. Kurtk´ zimowà nieprzemakalnà nosi si´ w sk∏adzie ubiorów çwiczebnych (specjalnych) Marynarki

Wojennej i Si∏ Powietrznych. W zale˝noÊci od warunków atmosferycznych mo˝na nosiç kurtk´ z podpinkà

lub bez, a tak˝e zak∏adaç na g∏ow´ kaptur. Niedopuszczalne jest noszenie kaptura roz∏o˝onego na plecach.

W sprzyjajàcych warunkach atmosferycznych, w okresie przejÊciowym, mo˝na nosiç kurtk´ bez podpinki,

szalokominiarki i r´kawic.

2) ocieplenie pod he∏m — wyciàga si´ wówczas jeden jej koniec do po∏owy d∏ugoÊci, a nast´pnie

nak∏ada na g∏ow´, naciàgajàc na kark i szyj´ tak,

aby cz´Êç twarzy i oczy by∏y ods∏oni´te;

30. Spodnie zimowe nieprzemakalne nosi si´

w ten sposób, ˝e ich nogawki opuszcza si´ na cholewki obuwia.

20. Apaszk´ mogà nosiç pododdzia∏y honorowe

do ubioru polowego u˝ytkowanego jako ubiór wyjÊciowy w ustalonej dla danego pododdzia∏u barwie

beretu.

21. Szalokominiarka mo˝e byç noszona jako

3) golf.

22. Pas ˝o∏nierski nosi si´

1) do spodni polowych z koszulo-bluzà polowà;

2) w zestawie ubioru u˝ywanego podczas pe∏nienia

s∏u˝b dy˝urnych;

3) w przypadku koniecznoÊci noszenia kabury z bronià i oporzàdzenia;

4) do munduru çwiczebnego Marynarki Wojennej —

wy∏àcznie przy wyst´powaniu z bronià.

23. Torb´ polowà nosi si´ przewieszonà przez prawe rami´. Górna kraw´dê torby powinna znajdowaç

si´ na wysokoÊci dolnej kraw´dzi pasa. W razie jednoczesnego noszenia torby polowej i maski przeciwgazowej, torb´ polowà nosi si´ przewieszonà przez lewe

rami´, a mask´ przez prawe rami´.

24. Ubranie robocze nosi si´ bez pasa, przy czym

nogawki spodni opuszcza si´ na cholewki trzewików.

W zale˝noÊci od rodzaju wykonywanej pracy oraz warunków atmosferycznych mo˝na zdjàç bluz´ lub podwinàç r´kawy. Zabrania si´ przy tym u˝ytkowania

mundurów polowych pod ubraniem roboczym.

25. Ubiór czo∏gisty nosi si´ bez pasa, z oznakami

stopni. Nogawki spodni opuszcza si´ na cholewki trzewików.

26. Buty filcowo-gumowe

1) nosi si´ do ubiorów polowych i specjalnych przy

temperaturach ujemnych;

2) mogà nosiç wartownicy na posterunkach zewn´trznych oraz ˝o∏nierze, którym przys∏ugujà

31. Skarpetki koloru czarnego nosi si´: w Wojskach

Làdowych, Si∏ach Powietrznych i Marynarce Wojennej.

32. Kurtk´ ubrania ochronnego mo˝na nosiç

w sk∏adzie ubioru polowego, zamiast kurtki polowej;

zaÊ ocieplacz pod kurtk´ ubrania ochronnego mo˝na

u˝ytkowaç samodzielnie bez kurtki, z oznakà przynale˝noÊci paƒstwowej, o której mowa w § 35 ust. 1

pkt 2, i oznakami stopni wojskowych.

Rozdzia∏ 5

Sposób noszenia oznak i odznak wojskowych

§ 31. Na mundurach wojskowych nosi si´ oznaki

wojskowe

1) stopni wojskowych;

2) korpusów osobowych;

3) specjalistów wojskowych;

4) szkolne;

5) przynale˝noÊci paƒstwowej;

6) rozpoznawcze;

7) identyfikacyjne.

§ 32. 1. Oznaki stopni wojskowych nosi si´ na

1) nakryciach g∏owy — z wyjàtkiem czapek futrzanych, czapek garnizonowych marynarskich, czapek çwiczebnych i czapek zimowych z dzianiny,

beretów marynarskich, beretów noszonych

w sk∏adzie ubiorów polowych i roboczych oraz

specjalnych, kapeluszy polowych, czapek do ubio-

ru technika lotniczego oraz he∏mofonów i he∏mów, z tym ˝e

a) na beretach noszonych do ubioru polowego,

spe∏niajàcego funkcj´ ubioru wyjÊciowego, naszywane taÊmà dystynkcyjnà lub wykonane

technikà termonadruku; dopuszcza si´ haft

komputerowy,

b) na otokach czapek garnizonowych i rogatywek

— naszywane taÊmà dystynkcyjnà, z wyjàtkiem

Marynarki Wojennej,

c) na fura˝erkach polowych — haftem komputerowym;

2) pozosta∏ych ubiorach — bluzach, koszulach, kombinezonach, kurtkach i p∏aszczach

a) w Wojskach Làdowych i Si∏ach Powietrznych

— na naramiennikach p∏aszczy sukiennych

i kurtek mundurów naszywane taÊmà dystynkcyjnà oraz bluz i kurtek polowych, koszulo-bluz polowych i kombinezonach czo∏gisty

w postaci pochewek z oznakami wykonanymi technikà termonadruku,

— na lewym przodzie kurtki zimowej nieprzemakalnej, kombinezonu pilota, bluzy technika lotniczego i kurtki ubrania ochronnego,

wykonane haftem komputerowym,

b) w Marynarce Wojennej

— na naramiennikach bluz i kurtek polowych,

koszulo-bluz polowych i kombinezonów czo∏gisty, wykonane technikà termonadruku,

— na lewym przodzie kurtki zimowej nieprzemakalnej, bluzy çwiczebnej, koszuli çwiczebnej, i bluzie ubrania technika lotniczego, wykonane haftem komputerowym,

— na lewych r´kawach bluz wyjÊciowych i pó∏p∏aszczy marynarskich.

2. Oznaki stopni wojskowych w Wojskach Làdowych i Si∏ach Powietrznych do ubioru s∏u˝bowego sà

barwy matowosrebrzystej, do ubiorów polowych

w kolorze czarnym, a do ubiorów specjalnych w kolorze czarnym lub matowosrebrzystym, natomiast na

umundurowaniu polowym — w kamufla˝u pustynnym barwy piaskowej, a w Marynarce Wojennej —

barwy z∏ocistej.

3. W Wojskach Làdowych i Si∏ach Powietrznych

oznaki stopni wojskowych nosi si´

1) na taÊmie otokowej czapki garnizonowej lub rogatywki — umieszczone w linii równoleg∏ej do kraw´dzi taÊmy, wykonane z taÊmy dystynkcyjnej;

2) na beretach, fura˝erkach i kapeluszach — na podk∏adce przyszywane pod kàtem 45° w stosunku do

dolnej kraw´dzi beretu (fura˝erki) albo w stosunku

do zagi´cia ronda kapelusza — wykonane metodà

haftu komputerowego;

3) na naramiennikach p∏aszczy i kurtek mundurów

w sk∏adzie ubioru s∏u˝bowego obszyte taÊmà

w kolorze srebrnym, o szerokoÊci 5 mm;

Poz. 54

4) na lewym przodzie kurtki zimowej nieprzemakalnej na wysokoÊci piersi, oznak´ stopnia wojskowego wykonanà metodà haftu komputerowego —

na podk∏adce sukiennej umieszczonej na rzepie.

4. W Marynarce Wojennej oznaki stopni wojskowych nosi si´

1) na lewym przodzie

a) kurtek zimowych nieprzemakalnych i kombinezonów pilota na podk∏adkach (umieszczone

centralnie na Êrodku podk∏adki) — t∏oczone

z tworzywa sztucznego,

b) bezpoÊrednio na bluzach i koszulach çwiczebnych, bluzach ubrania technika lotniczego nad

górnà kieszenià symetrycznie do jej kraw´dzi

bocznych — t∏oczone z tworzywa sztucznego;

2) na lewym r´kawie bluzy wyjÊciowej, bluzy wyjÊciowej letniej i pó∏p∏aszcza marynarskiego — t∏oczone z tworzywa na podk∏adce sukiennej;

3) na naramiennikach bluz i kurtek polowych, koszulo-bluz polowych, kombinezonów czo∏gisty — t∏oczone z tworzywa sztucznego na ca∏ej szerokoÊci

naramienników;

4) numery okr´towe naszywa si´ na podk∏adk´, bezpoÊrednio pod oznakà stopnia. Posiadajàcy stopieƒ wojskowy marynarza przyszywajà numery

okr´towe bezpoÊrednio na bluzie lub koszuli çwiczebnej.

5. Wzory oznak stopni wojskowych okreÊlajà za∏àczniki nr 13 i 14 do rozporzàdzenia (odpowiednio

rys. 1—7 i nr 1—20).

§ 33. 1. Oznaki korpusów osobowych noszà ˝o∏nierze na

1) ko∏nierzach kurtek mundurów s∏u˝bowych;

2) ko∏nierzach p∏aszczy sukiennych.

2. Wzory oznak korpusów osobowych okreÊla za∏àcznik nr 15.

§ 34. 1. Oznak´ specjalistów wojskowych nosi si´

tylko w Marynarce Wojennej.

2. Oznak´ specjalistów wojskowych nosi si´ na lewym r´kawie bluz wyjÊciowych marynarskich (bluz

letnich bia∏ych) oraz pó∏p∏aszczy marynarskich —

80 mm poni˝ej wszycia kuli r´kawa; 10 mm nad tà

oznakà nosi si´ oznak´ klasy specjalisty wojskowego.

3. Wzory oznak specjalistów wojskowych okreÊla

za∏àcznik nr 16 do rozporzàdzenia (rys. 1—4).

§ 35. 1. Oznak´ przynale˝noÊci paƒstwowej w postaci

1) naszywki z god∏em Rzeczypospolitej Polskiej —

noszà ˝o∏nierze pe∏niàcy s∏u˝b´ poza granicami

paƒstwa wchodzàcy w sk∏ad kontyngentów wojskowych i realizujàcy zadania poza granicami paƒ-

stwa lub odbywajàcy s∏u˝b´ w formacjach wielonarodowych z siedzibà na terenie paƒstwa, a tak˝e ˝o∏nierze uczestniczàcy w przedsi´wzi´ciach

mi´dzynarodowych; dopuszcza si´ noszenie oznaki na terenie paƒstwa; w tych przypadkach oznak´

o wymiarach 55 mm (podstawa) x 66 mm (wysokoÊç) nosi si´ na lewym r´kawie ubiorów wyjÊciowych 100 mm poni˝ej wszycia r´kawa oraz kurtek

i bluz polowych na Êrodku górnej kieszeni;

2) naszywki z flagà Rzeczypospolitej Polskiej — noszà ˝o∏nierze na obu r´kawach bluzy, kurtki, koszulo-bluzy polowej (bluzy, koszuli çwiczebnej marynarki wojennej), kurtki czo∏gisty, kombinezonu pilota, kurtki ochronnej z tkaniny paraprzepuszczalnej i podpinki od kurtki ochronnej 30 mm poni˝ej

wszycia r´kawa; oznak´ t´ nosi si´ równie˝ na

kurtkach zimowych nieprzemakalnych, powy˝ej

oznak stopnia wojskowego na lewej piersi; oznaka

ma wymiary 30 mm (wysokoÊç) x 48 mm (podstawa).

2. Oznaki wymienione w ust. 1 powinny byç wykonane z materia∏u odpornego na odbarwienie i odkszta∏cenie oraz przyszyte do munduru (ubioru) lub

przyczepione na rzep.

§ 36. 1. Oznak´ rozpoznawczà nosi si´ na lewym

(w batalionie reprezentacyjnym Wojska Polskiego

i w kompanii reprezentacyjnej Marynarki Wojennej na

prawym) r´kawie p∏aszczy sukiennych i kurtek mundurów s∏u˝bowych, na wysokoÊci 100 mm poni˝ej

wszycia kuli r´kawa. Na kurtkach i bluzach polowych

— na Êrodku górnej kieszeni lewego r´kawa. Na bluzach çwiczebnych marynarskich — 20 mm poni˝ej

oznaki przynale˝noÊci paƒstwowej, o której mowa

w § 35 ust. 1 pkt 1.

2. Oznaki rozpoznawcze powinny si´ mieÊciç

w prostokàcie o wymiarach 50 x 80 mm albo w kole

o Êrednicy 70 mm. Powierzchnia oznaki nie powinna

byç mniejsza ni˝ 2 500 mm2.

3. W jednostkach Marynarki Wojennej funkcj´

oznaki rozpoznawczej dla marynarzy spe∏nia, niezale˝nie od postanowieƒ ust. 1, napis na taÊmie otokowej

czapki garnizonowej.

4. Oznak rozpoznawczych, z wyjàtkiem Marynarki

Wojennej, (taÊm do czapek garnizonowych) nie noszà

˝o∏nierze pe∏niàcy s∏u˝b´ w sk∏adzie polskich kontyngentów wojskowych misji pokojowych Organizacji

Narodów Zjednoczonych.

5. Oznak rozpoznawczych, z wyjàtkiem taÊm otokowych do czapek w Marynarce Wojennej, nie ustanawia si´ pododdzia∏om doraênie formowanym dla

udzia∏u w çwiczeniach z pododdzia∏ami armii obcych

organizowanych w kraju na podstawie porozumieƒ

mi´dzynarodowych.

6. Proporczyk nosi si´ na berecie z lewej strony,

w odleg∏oÊci 10 mm za oznakà stopnia wojskowego,

równolegle do kraw´dzi beretu, w odst´pie 20 mm.

Poz. 54

7. ˚o∏nierze przeniesieni do innych jednostek wojskowych nie noszà poprzednich oznak rozpoznawczych i proporczyków.

8. Na kurtkach ochronnych oznak rozpoznawczych

nie umieszcza si´.

§ 37. Wzory oznak, o których mowa w § 35 ust. 1

i § 36 ust. 1, okreÊla za∏àcznik nr 17 (rys. 1 i 2) do rozporzàdzenia.

§ 38. 1. Oznak´ identyfikacyjnà

1) z nazwiskiem — ˝o∏nierz odbywajàcy zasadniczà

s∏u˝b´ wojskowà i nadterminowà zasadniczà s∏u˝b´ wojskowà mo˝e nosiç do ubiorów polowych

bezpoÊrednio nad klapkà prawej górnej kieszeni;

2) ˚andarmerii Wojskowej — nosi si´ na pasku podpi´tym do lewego guzika lewej górnej kieszeni

ubioru patrolowego.

2. Wzory oznak identyfikacyjnych okreÊla za∏àcznik

nr 18 do rozporzàdzenia.

§ 39. ˚o∏nierz pe∏niàcy s∏u˝b´ dy˝urnà nosi umundurowanie okreÊlone przez prze∏o˝onych z bia∏o-czerwonà plakietkà (o wymiarach 55 x 90 mm), z napisem

„S¸U˚BA DY˚URNA”, przypi´tà pod guzikiem poÊrodku klapy lewej górnej kieszeni bluzy i kurtki polowej, koszulo-bluzy polowej i koszuli çwiczebnej.

Na kurtce zimowej nieprzemakalnej i bluzie çwiczebnej marynarskiej — bezpoÊrednio pod oznakà stopnia

wojskowego.

§ 40. Odznaki wojskowe nosi si´

1) w Wojskach Làdowych i Si∏ach Powietrznych na

bluzie polowej spe∏niajàcej funkcj´ ubioru wyjÊciowego;

2) w Marynarce Wojennej na bluzie wyjÊciowej marynarskiej i bluzie wyjÊciowej letniej marynarskiej; wielkoÊç odznaki nie powinna przekraczaç

1 600 mm2.

§ 41. Odznak´ za rany nosi si´ nad górnym rz´dem

orderów lub odznaczeƒ albo baretek symetrycznie do

Êrodka klapki lewej górnej kieszeni.

§ 42. 1. Na bluzach polowych odznaki nosi si´

1) na Êrodku lewej górnej kieszeni, mi´dzy Êrodkiem

klapki a dolnà kraw´dzià kieszeni, odznak´ pamiàtkowà, nie wi´cej ni˝ dwie odznaki;

2) na Êrodku prawej górnej kieszeni, mi´dzy Êrodkiem klapki a dolnà kraw´dzià kieszeni, nie wi´cej

ni˝ dwie odznaki — je˝eli kszta∏t odznaki nie przekracza wymiarów 40 x 40 mm.

2. Dwie odznaki, o których mowa w ust. 1, umieszcza si´ symetrycznie. Je˝eli druga odznaka ma kszta∏t

wyd∏u˝ony poziomo, nosi si´ jà tu˝ pod pierwszà odznakà, z zachowaniem symetrii mi´dzy Êrodkiem klapki a dolnà kraw´dzià kieszeni. ¸àcznie na obu kieszeniach umieszcza si´ nie wi´cej ni˝ cztery odznaki.

3. Na Êrodku lewej i prawej po∏owy klapki prawej

górnej kieszeni mo˝na nosiç po jednej odznace, je˝eli

kszta∏t odznaki nie przekracza wymiarów 40 x 40 mm.

4. Dopuszcza si´ w przypadkach, o których mowa

w ust. 1 i 3, noszenie jednej odznaki na pasku skórzanym w kolorze czarnym o szerokoÊci 20 mm umocowanym poÊrodku górnego p∏ata kieszeni.

5. W Wojskach Làdowych i Si∏ach Powietrznych

nad lewà górnà kieszenià bluzy nosi si´ odznak´ instruktora spadochronowego lub skoczka spadochronowego na wysokoÊci 55 mm powy˝ej klapki, lekko

pochylonà w stron´ lewego r´kawa, pomi´dzy Êrodkiem klapki a zewn´trznym brzegiem klapki. Odleg∏oÊç

liczona jest do dolnej kraw´dzi odznaki.

§ 43. W Marynarce Wojennej liczba odznak noszonych po lewej i prawej stronie bluzy wyjÊciowej marynarskiej oraz bluzy wyjÊciowej letniej jest taka sama

jak noszona na bluzie polowej, z tym ˝e

1) odznak´, której jeden z wymiarów przekracza

35 mm, nosi si´ w odleg∏oÊci 80—120 mm poni˝ej

dekoltu i 80—120 mm w prawo od Êrodka przodu

bluzy; drugà odznak´ umieszcza si´ obok pierwszej w odleg∏oÊci 10 mm w kierunku r´kawa;

2) odznak´ pamiàtkowà nosi si´ po lewej stronie, symetrycznie w stosunku do odznak wymienionych

w pkt 1; kolejnà odznak´, nie wi´cej ni˝ dwie,

umieszcza si´ obok pierwszej w odleg∏oÊci 10 mm

w kierunku r´kawa;

3) odznak´, której kszta∏t nie przekracza wymiarów

40 x 40 mm, nosi si´ 10 mm powy˝ej odznaki wymienionej w pkt 1; drugà odznak´ umieszcza si´

obok pierwszej, w odleg∏oÊci 10 mm w kierunku

r´kawa;

4) odznak´ „Marynarz Okr´tów Podwodnych” nosi

si´ na prawej stronie na bluzie marynarskiej

60—80 mm nad noszonymi odznakami;

5) odznak´ skoczka spadochronowego nosi si´ na

lewej stronie na bluzie marynarskiej 60—80 mm

nad noszonymi odznakami.

§ 44. Sposób rozmieszczenia oznak i odznak wojskowych okreÊla za∏àcznik nr 19 do rozporzàdzenia

(rys. 1—3).

Rozdzia∏ 6

Zasady i sposób noszenia uzbrojenia

Poz. 54

§ 46. 1. ˚o∏nierze noszà broƒ s∏u˝bowà wy∏àcznie

podczas realizacji zadaƒ s∏u˝bowych, w przypadkach

okreÊlonych przez prze∏o˝onych, a w szczególnoÊci

w czasie szkoleƒ i çwiczeƒ, s∏u˝by garnizonowej i wewn´trznej, zaj´ç s∏u˝bowych oraz, w uzasadnionych

przypadkach, w czasie podró˝y s∏u˝bowych

1) broƒ krótkà, typu pistolet lub rewolwer, w kaburze

a) na pasie ˝o∏nierskim lub na prawym boku,

w ubiorze polowym,

b) na pasie udowym, na prawym udzie, w przypadku noszenia kamizelki kuloodpornej,

c) na szelkach w kaburze operacyjnej do ubioru

cywilnego lub munduru;

2) broƒ d∏ugà (typu karabinek, pistolet maszynowy)

na pasie broni w po∏o˝eniu

a) „przez plecy”,

b) „na pas”,

c) „przez pierÊ”,

d) „przez kark”;

3) pistolet maszynowy z kolbà z∏o˝onà — w kaburze

na pasku w po∏o˝eniu „przez rami´”.

2. W pododdzia∏ach reprezentacyjnych ˝o∏nierze

noszà broƒ s∏u˝bowà na pasie oficerskim w kaburze,

na prawym boku — w czasie wystàpieƒ o charakterze

reprezentacyjnym.

3. ˚o∏nierze jednostek specjalnych mogà nosiç

broƒ s∏u˝bowà w po∏o˝eniu zapewniajàcym swobod´

operacyjnà, w tym: zamocowanà do oporzàdzenia

bàdê umundurowania (ubrania), przenoszonà w kieszeniach, zasobnikach, plecakach, w po∏àczeniu z innym sprz´tem — w sposób zapewniajàcy natychmiastowe (dogodne) jej u˝ycie.

§ 47. Sposoby noszenia uzbrojenia okreÊla za∏àcznik nr 20 do rozporzàdzenia (rys. 1—3).

Rozdzia∏ 7

Przepis przejÊciowy i koƒcowy

§ 48. Dotychczas u˝ytkowane cz´Êci munduru wojskowego oraz oznaki wojskowe wzorów odmiennych

od okreÊlonych w rozporzàdzeniu mogà byç noszone

do dnia 1 kwietnia 2009 r.

§ 49. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.1)

Minister Obrony Narodowej: J. Szmajdziƒski

§ 45. Uzbrojenie indywidualne ˝o∏nierze noszà

podczas

1) pe∏nienia s∏u˝by;

2) wystàpieƒ indywidualnych;

3) wystàpieƒ o charakterze reprezentacyjnym;

4) zaj´ç na placach çwiczeƒ i poligonach oraz dzia∏aƒ

bojowych.

———————

1) Niniejsze rozporzàdzenie by∏o poprzedzone zarzàdzeniem

nr 48/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 paêdziernika 1995 r. w sprawie wprowadzenia przepisów ubiorczych ˝o∏nierzy Si∏ Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

(Dz. Rozk. MON poz. 188), które utraci∏o moc na podstawie

art. 75 ust. 2 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie

niektórych upowa˝nieƒ ustawowych do wydawania aktów

normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U.

Nr 120, poz. 1268).

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Obrony Narodowej

z dnia 14 grudnia 2004 r. (poz. 54)

Za∏àcznik nr 1

UBIORY WYJÂCIOWE

ZESTAW

dla ˝o∏nierzy zasadniczej s∏u˝by wojskowej i nadterminowej zasadniczej s∏u˝by wojskowej

Marynarki Wojennej

Zestawy ubioru

Lp.

Nazwa przedmiotu

Uwagi

w zimie

w lecie

1

2

3

4

5

1

Czapka garnizonowa marynarska wzór 97 z pokrowcem koloru bia∏ego

x

x

w zimie czapka futrzana

Marynarki Wojennej

2

Bluza wyjÊciowa marynarska

x

—

dopuszcza si´ noszenie

w okresie letnim

3

Bluza wyjÊciowa letnia marynarska

—

x

4

Spodnie wyjÊciowe marynarskie

x

x

5

Pó∏p∏aszcz marynarski

x

—

6

Ko∏nierz marynarski

x

x

7

Krawat marynarski

x

x

8

Sznurek do wiàzania krawata

x

x

9

Szalokominiarka koloru czarnego

x

—

10

R´kawiczki ˝o∏nierskie koloru czarnego

x

—

11

Koszulka marynarska

x

x

12

Skarpetki letnie koloru czarnego

—

x

13

Skarpetki zimowe koloru czarnego

x

—

14

Pasek do spodni Marynarki Wojennej

x

x

15

Pó∏buty koloru czarnego

x

x

Za∏àcznik nr 2

UBIORY S¸U˚BOWE

ZESTAW NR 1

dla ˝o∏nierzy zasadniczej s∏u˝by wojskowej Wojsk Làdowych Kompanii Reprezentacyjnej Wojska Polskiego,

w czasie uroczystoÊci

Zestawy ubioru

Lp.

Nazwa przedmiotu

1

2

Uwagi

w zimie

w lecie

3

4

5

1

Czapka futrzana oficerska wojsk làdowych

x

—

2

Czapka rogatywka podoficerska KRWP

x

x

3

Mundur s∏u˝bowy letni oficerski wojsk làdowych

KRWP wzór 92

—

x

spodnie z szelkami

4

Mundur s∏u˝bowy oficerski wojsk làdowych

KRWP wzór 92

x

—

spodnie z szelkami

5

Nauszniki wojsk làdowych

x

—

w czasie mrozu

6

P∏aszcz sukienny oficerski wojsk làdowych KRWP

x

—

7

R´kawiczki zimowe oficerskie koloru czarnego

x

—

8

R´kawiczki letnie oficerskie koloru czarnego

—

x

9

Szalik zimowy oficerski koloru khaki

x

—

10

Koszula oficerska koloru bia∏ego

x

x

11

Krawat koloru khaki

x

x

12

Trzewiki z gwoêdziami ochronnymi

x

x

13

Pas oficerski koloru czarnego

x

x

14

Sznur galowy oficerski wojsk làdowych i lotniczych

x

x

dopuszcza si´ wyst´powanie w koszuli oficerskiej

koloru khaki

U w a g i

1. W czasie niskich temperatur mo˝na nosiç zamiast r´kawiczek zimowych oficerskich koloru czarnego r´kawiczki ocieplone koloru czarnego Kompanii Reprezentacyjnej Wojska Polskiego na polecenie dowódcy uroczystoÊci.

2. W czasie mrozów mo˝na u˝ytkowaç pod mundurem sweter dla Kompanii Reprezentacyjnej Wojska Polskiego koloru khaki.

3. W okresie przejÊciowym w zale˝noÊci od temperatury mo˝na wyst´powaç bez p∏aszcza sukiennego, o czym decyduje dowódca uroczystoÊci.

ZESTAW NR 2

dla ˝o∏nierzy zasadniczej s∏u˝by wojskowej Si∏ Powietrznych Kompanii Reprezentacyjnej Wojska Polskiego,

w czasie uroczystoÊci

Zestawy ubioru

Lp.

Nazwa przedmiotu

1

2

Uwagi

w zimie

w lecie

3

4

5

1

Czapka futrzana oficerska wojsk lotniczych

x

—

2

Czapka garnizonowa chorà˝ego i podoficera

wojsk lotniczych

x

x

Mundur s∏u˝bowy letni oficerski wojsk lotniczych

KRWP wzór 92

—

x

spodnie z szelkami

4

Mundur s∏u˝bowy oficerski wojsk lotniczych

KRWP wzór 92

x

—

spodnie z szelkami

5

Nauszniki wojsk lotniczych i Marynarki Wojennej

x

—

w czasie mrozu

6

P∏aszcz sukienny oficerski wojsk lotniczych

KRWP

x

—

7

R´kawiczki zimowe oficerskie koloru czarnego

x

—

8

R´kawiczki letnie oficerskie koloru czarnego

—

x

9

Szalik zimowy koloru bia∏ego

x

—

10

Koszula oficerska koloru bia∏ego

x

x

11

Krawat koloru czarnego

x

x

12

Trzewiki z gwoêdziami ochronnymi

x

x

13

Pas oficerski koloru czarnego

x

x

14

Sznur galowy oficerski wojsk làdowych

i lotniczych

x

x

3

U w a g i

1. W czasie niskich temperatur mo˝na nosiç zamiast r´kawiczek zimowych oficerskich koloru czarnego r´kawiczki ocieplone koloru czarnego Kompanii Reprezentacyjnej Wojska Polskiego na polecenie dowódcy uroczystoÊci.

2. W czasie mrozów mo˝na u˝ytkowaç pod mundurem sweter dla Kompanii Reprezentacyjnej Wojska Polskiego koloru stalowego.

3. W okresie przejÊciowym w zale˝noÊci od temperatury mo˝na wyst´powaç bez p∏aszcza sukiennego, o czym decyduje dowódca uroczystoÊci.

ZESTAW NR 3

dla ˝o∏nierzy zasadniczej s∏u˝by wojskowej Marynarki Wojennej Kompanii Reprezentacyjnej Wojska Polskiego,

w czasie uroczystoÊci

Zestawy ubioru

Lp.

Nazwa przedmiotu

Uwagi

w zimie

w lecie

1

2

3

4

5

1

Czapka futrzana oficerska Marynarki Wojennej

x

—

—

2

Czapka garnizonowa marynarska

—

x

x

3

Mundur marynarski KRWP

x

x

x

4

Nauszniki wojsk lotniczych i Marynarki Wojennej

x

x

—

5

Pó∏p∏aszcz marynarski KRWP

x

x

—

6

R´kawiczki zimowe oficerskie koloru czarnego

x

x

—

7

R´kawiczki letnie oficerskie koloru czarnego

—

—

x

8

Szalik zimowy koloru bia∏ego

x

x

—

9

Koszulka marynarska

x

x

x

10

Krawat marynarski

x

x

x

11

Ko∏nierz marynarski

x

x

x

12

Trzewiki z gwoêdziami ochronnymi

x

x

x

13

Pas marynarski koloru bia∏ego

x

x

x

14

Sznur galowy oficerski Marynarki Wojennej

x

x

x

15

Getry skórzane bia∏e

x

x

x

6

w czasie mrozów

do wystàpieƒ bez pó∏p∏aszcza marynarskiego

U w a g i

1. W czasie niskich temperatur mo˝na nosiç zamiast r´kawiczek zimowych oficerskich koloru czarnego r´kawiczki ocieplone koloru czarnego Kompanii Reprezentacyjnej Wojska Polskiego na polecenie dowódcy uroczystoÊci.

2. W czasie mrozów mo˝na u˝ytkowaç, pod mundurem, sweter dla Kompanii Reprezentacyjnej Wojska Polskiego koloru

granatowego.

3. W okresie przejÊciowym w zale˝noÊci od temperatury mo˝na wyst´powaç bez pó∏p∏aszcza marynarskiego Kompanii Reprezentacyjnej Wojska Polskiego, o czym decyduje dowódca uroczystoÊci.

ZESTAW NR 4

dla ˝o∏nierzy zasadniczej s∏u˝by wojskowej Kompanii Reprezentacyjnej Marynarki Wojennej

Zestawy ubioru

Lp.

Nazwa przedmiotu

1

2

Uwagi

w zimie

w lecie

3

4

5

w zimie czapka futrzana

1

Czapka garnizonowa marynarska wzór 97

x

x

2

Mundur s∏u˝bowy KR MW

x

x

3

Pó∏p∏aszcz marynarski

x

—

4

Ko∏nierz marynarski

x

x

5

Krawat marynarski

x

x

6

Sznurek do wiàzania krawata

x

x

7

Szalik zimowy koloru bia∏ego

x

—

8

R´kawiczki koloru bia∏ego

x

x

9

Koszulka marynarska

x

x

10

Pas marynarski koloru bia∏ego

x

x

11

Sznur galowy oficera MW

x

x

12

Trzewiki z gwoêdziami ochronnymi

x

x

13

Getry skórzane koloru bia∏ego

x

x

U w a g a

W okresie przejÊciowym w zale˝noÊci od temperatury mo˝na wyst´powaç bez pó∏p∏aszcza marynarskiego. Decyduje o tym

dowódca uroczystoÊci.

ZESTAW NR 5

dla ˝o∏nierzy kompanii honorowych w Marynarce Wojennej

Zestawy ubioru

Lp.

Nazwa przedmiotu

1

2

Uwagi

w zimie

w lecie

3

4

1

Czapka garnizonowa marynarska wzór 97

z pokrowcem

x

x

2

Mundur s∏u˝bowy marynarski

x

x

3

Koszulka marynarska

x

x

4

Krawat marynarski

x

x

5

Ko∏nierz marynarski

x

x

6

Sznurek do wiàzania krawata

x

x

7

Szalokominiarka koloru czarnego

x

—

8

R´kawiczki dziane koloru bia∏ego

x

x

9

Pó∏p∏aszcz marynarski

x

—

10

Pas skórzany marynarski

x

x

11

Trzewiki z gwoêdziami ochronnymi

x

x

5

w zimie w czasie

niskich temperatur

czapka futrzana

lub koloru czarnego

w zale˝noÊci od decyzji

dowódcy uroczystoÊci

ZESTAW NR 6

dla ˝o∏nierzy kompanii honorowych oraz pocztów sztandarowych i flagowych: ˚andarmerii Wojskowej,

korpusu, zwiàzku taktycznego, brygady desantowo-szturmowej oraz szkó∏ i uczelni wojskowych

(z wyjàtkiem Marynarki Wojennej)

Zestawy ubioru

Lp.

Nazwa przedmiotu

Uwagi

w zimie

w lecie

1

2

3

4

1

Beret (w Si∏ach Powietrznych fura˝erka polowa

wzór 93)

x

x

2

Bluza polowa wzór 93

x

x

3

Spodnie polowe wzór 93

x

x

4

Kurtka polowa wzór 93 z podpinkà

x

—

5

Apaszka

x

x

6

R´kawiczki wyjÊciowe koloru czarnego

x

x

7

Szalokominiarka

x

—

8

Koszulka z d∏ugimi r´kawami

x

—

9

Koszulka z krótkimi r´kawami

—

x

10

Skarpetki zimowe koloru czarnego

x

x

11

Trzewiki z gwoêdziami ochronnymi

x

x

12

Pas ˝o∏nierski

x

x

w zimie mo˝na nosiç

czapk´ futrzanà

ZESTAW NR 7

dla ˝o∏nierzy ˚andarmerii Wojskowej podczas wykonywania s∏u˝by patrolowej i konwojowej

Zestawy ubioru

Lp.

Nazwa przedmiotu

Uwagi

w zimie

1

2

w lecie

w lecie

3

4

5

6

1

Beret koloru szkar∏atnego

x

x

x

w zimie mo˝na nosiç

czapk´ futrzanà

2

Kurtka polowa wzór 93 z podpinkà

x

x

—

latem bez podpinki

3

Bluza polowa wzór 93

x

x

—

4

Spodnie polowe wzór 93

x

x

x

5

Koszulo-bluza polowa wzór 93

—

—

x

6

Szalokominiarka

x

—

—

7

R´kawiczki ˝o∏nierskie koloru czarnego

x

—

—

8

Skarpetki zimowe koloru czarnego

x

x

x

9

Trzewiki

x

x

x

10

Pas oficerski koloru bia∏ego

x

x

x

11

Torba ˝andarmerii

x

x

x

U w a g i

1. Oporzàdzenie skórzane w kolorze bia∏ym.

2. W miejsce beretu mo˝na nosiç he∏m.

tylko dowódca patrolu

Za∏àcznik nr 3

UBIORY åWICZEBNE

ZESTAW

dla ˝o∏nierzy jednostek p∏ywajàcych Marynarki Wojennej

Zestawy ubioru

Lp.

Nazwa przedmiotu

Uwagi

w zimie

1

1

2

3

4

5

2

Czapka çwiczebna marynarska

Kurtka zimowa nieprzemakalna z podpinkà

Bluza çwiczebna marynarska

Spodnie çwiczebne marynarskie

Szalokominiarka koloru czarnego

3

x

x

x

x

x

w lecie

w lecie

4

x

x

x

x

—

5

6

x

w zimie mo˝na nosiç

czapk´ futrzanà, a na

jednostkach p∏ywajàcych

czapk´ zimowà we∏nianà

—

w okresie przejÊciowym

w sprzyjajàcych warunkach atmosferycznych

mo˝na nosiç bez

podpinki, szalokominiarki

i r´kawic

—

˝o∏nierze rezerwy (oficerowie, chorà˝owie i podchorà˝owie) odbywajàcy

przeszkolenie wojskowe

noszà bluz´ çwiczebnà

oficerskà

x

˝o∏nierze rezerwy (oficerowie, chorà˝owie i podchorà˝owie) odbywajàcy

przeszkolenie wojskowe

noszà spodnie çwiczebne

oficerskie

—

na jednostkach p∏ywajàcych równie˝ w lecie,

w czasie niesprzyjajàcych

warunków atmosferycznych

na jednostkach p∏ywajàcych równie˝ w lecie,

w czasie niesprzyjajàcych warunków atmosferycznych

6

R´kawice 5-palcowe ortalionowe

x

—

—

7

Koszula çwiczebna marynarska z krótkimi

r´kawami

—

—

x

8

Trzewiki

x

x

x

na jednostkach p∏ywajàcych pó∏buty çwiczebne

9

Pas ˝o∏nierski z klamrà MW

x

x

x

tylko w czasie pe∏nienia

s∏u˝by oraz wyst´powania z bronià lub oporzàdzeniem

10

Pasek do spodni Marynarki Wojennej

x

x

x

obowiàzkowo w zestawie z koszulà çwiczebnà

U w a g i

1. Bluz´ çwiczebnà mo˝na nosiç z podwini´tymi r´kawami.

2. W czasie çwiczeƒ i dzia∏aƒ bojowych czapk´ çwiczebnà marynarskà mo˝na zastàpiç he∏mem bojowym, w zimie oraz w lecie w czasie niesprzyjajàcych warunków atmosferycznych, z szalokominiarkà.

Za∏àcznik nr 4

UBIORY POLOWE

ZESTAW

dla ˝o∏nierzy Wojsk Làdowych i Si∏ Powietrznych oraz jednostek brzegowych Marynarki Wojennej

Zestawy ubioru

Lp.

Nazwa przedmiotu

Uwagi

w zimie

1

2

w lecie

w lecie

3

4

5

6

1

Beret (w Si∏ach Powietrznych — fura˝erka)

x

x

x

w zimie mo˝na nosiç

czapk´ futrzanà

2

Bluza i spodnie dresów

x

—

—

dopuszcza si´ noszenie

w okresie letnim

w okresie letnim oraz

przejÊciowym w sprzyjajàcych warunkach

atmosferycznych

bez podpinki, szalokominiarki i r´kawic

3

Kurtka polowa z podpinkà wzór 93

x

x

—

4

Bluza polowa wzór 93

x

x

—

5

Spodnie polowe wzór 93

x

x

x

6

Koszulo-bluza polowa wzór 93

—

—

x

7

Szalokominiarka

x

—

—

8

R´kawice polowe

x

—

—

9

Koszulka z d∏ugimi r´kawami

x

—

—

10

Koszulka z krótkimi r´kawami

—

x

x

11

Skarpetki zimowe koloru czarnego

x

x

x

12

Trzewiki

x

x

x

13

Pas ˝o∏nierski

x

x

x

w okresie letnim

dopuszcza si´ wyst´powanie bez koszulki

obowiàzkowo w zestawie z koszulo-bluzà

polowà

U w a g i

1. Bluz´ polowà mo˝na u˝ytkowaç z podwini´tymi r´kawami.

2. W czasie çwiczeƒ i dzia∏aƒ bojowych beret (czapk´, fura˝erk´) mo˝na zastàpiç he∏mem bojowym (w zimie z szalokominiarkà lub kominiarkà).

3. Podczas wystàpieƒ poza jednostkà na urlopach i przepustkach ˝o∏nierze w czynnej s∏u˝bie wojskowej Wojsk Làdowych

oraz Si∏ Powietrznych noszà r´kawiczki ˝o∏nierskie koloru czarnego.

Za∏àcznik nr 5

UBIORY SPECJALNE

ZESTAW NR 1

dla ˝o∏nierzy Wojsk Làdowych i Si∏ Powietrznych oraz jednostek brzegowych Marynarki Wojennej

Zestawy ubioru

Lp.

Nazwa przedmiotu

1

2

Uwagi

w zimie

w lecie

3

4

1

Beret

x

x

2

Kurtka czo∏gisty

—

x

3

Spodnie czo∏gisty

—

x

4

Kurtka zimowa czo∏gisty z podpinkà

x

—

5

Spodnie zimowe czo∏gisty z podpinkà

x

—

6

Sweter golf

x

x

7

Trzewiki

x

x

8

Pas ˝o∏nierski

x

x

9

R´kawice 5-palcowe ortalionowe

x

x

10

Szalokominiarka

x

—

5

w zimie mo˝na nosiç

czapk´ futrzanà

tylko za∏ogi czo∏gów oraz

pojazdów pancernych

i opancerzonych

U w a g i

1. W Wojskach Làdowych i Si∏ach Powietrznych nosi si´ beret koloru czarnego, w Marynarce Wojennej beret marynarski.

2. W trudnych warunkach terenowych i atmosferycznych ukompletowanie zestawu mo˝e byç uzupe∏nione o buty filcowo-gumowe i r´kawice robocze.

ZESTAW NR 2

dla ˝o∏nierzy Wojsk Làdowych i Si∏ Powietrznych oraz Marynarki Wojennej

Zestawy ubioru

Lp.

Nazwa przedmiotu

1

2

Uwagi

w zimie

w lecie

3

4

5

w zimie mo˝na nosiç

czapk´ futrzanà

1

Czapka technika lotniczego

x

x

2

Ubranie technika lotniczego

x

x

3

Kurtka zimowa nieprzemakalna

x

x

w zimie z podpinkà

4

Spodnie zimowe nieprzemakalne

x

x

w zimie z podpinkà

5

Bielizna zimowa pilota

x

—

6

R´kawiczki

x

x

7

Trzewiki robocze

x

x

U w a g a

W trudnych warunkach terenowych i atmosferycznych ukompletowanie zestawu mo˝e byç uzupe∏nione o szalokominiark´

i buty filcowo-gumowe.

Za∏àcznik nr 6

UBIORY ROBOCZE

ZESTAW

dla ˝o∏nierzy Wojsk Làdowych i Si∏ Powietrznych oraz Marynarki Wojennej

Zestawy ubioru

Lp.

Nazwa przedmiotu

1

2

Uwagi

w zimie

w lecie

3

4

1

Beret roboczy

x

x

2

Bluza robocza

—

x

3

Spodnie robocze

—

x

4

Bluza i spodnie dresów

x

—

5

Kurtka robocza z podpinkà

x

—

6

Spodnie robocze z podpinkà

x

—

7

R´kawice robocze

x

x

8

Trzewiki

x

x

5

w zimie mo˝na nosiç

czapk´ futrzanà

w zimie mo˝na nosiç

buty filcowo-gumowe

U w a g a

Na terenie jednostki wojskowej lub w pomieszczeniach zamkni´tych zasadnicze ukompletowanie ubiorów mo˝e byç uzupe∏niane, w zale˝noÊci od charakteru prowadzonych prac, o fartuch drelichowy lub inne dodatkowe przedmioty ochrony

osobistej.

Za∏àcznik nr 7

UBIORY WYJÂCIOWE

a

b

Rys. 1. a) Ubiór wyjÊciowy ˝o∏nierza zasadniczej s∏u˝by wojskowej i nadterminowej zasadniczej s∏u˝by wojskowej Marynarki Wojennej z bluzà letnià i czapkà garnizonowà

b) Ubiór wyjÊciowy ˝o∏nierza zasadniczej s∏u˝by wojskowej i nadterminowej zasadniczej s∏u˝by wojskowej Marynarki Wojennej z czapkà garnizonowà

Rys. 2. Ubiór wyjÊciowy ˝o∏nierza zasadniczej s∏u˝by wojskowej i nadterminowej zasadniczej s∏u˝by wojskowej

Marynarki Wojennej z pó∏p∏aszczem marynarskim i czapkà garnizonowà

Za∏àcznik nr 8

UBIORY S¸U˚BOWE

a

b

Rys. 1. a) Ubiór s∏u˝bowy ˝o∏nierza zasadniczej s∏u˝by wojskowej Wojsk Làdowych KRWP z czapkà rogatywkà

b) Ubiór s∏u˝bowy ˝o∏nierza zasadniczej s∏u˝by wojskowej Wojsk Làdowych KRWP z p∏aszczem sukiennym i czapkà futrzanà

a

Poz. 54

b

Rys. 2. a) Ubiór s∏u˝bowy ˝o∏nierza zasadniczej s∏u˝by wojskowej Si∏ Powietrznych KRWP z czapkà garnizonowà

b) Ubiór s∏u˝bowy ˝o∏nierza zasadniczej s∏u˝by wojskowej Si∏ Powietrznych KRWP z p∏aszczem sukiennym i czapkà garnizonowà

a

Poz. 54

b

Rys. 3. a) Ubiór s∏u˝bowy ˝o∏nierza zasadniczej s∏u˝by wojskowej Marynarki Wojennej KRWP z czapkà garnizonowà

b) Ubiór s∏u˝bowy ˝o∏nierza zasadniczej s∏u˝by wojskowej Marynarki Wojennej KRWP z pó∏p∏aszczem

marynarskim i czapkà futrzanà

a

Poz. 54

b

Rys. 4. a) Ubiór s∏u˝bowy ˝o∏nierza zasadniczej s∏u˝by wojskowej KRMW z czapkà garnizonowà

b) Ubiór s∏u˝bowy ˝o∏nierza zasadniczej s∏u˝by wojskowej KRMW z pó∏p∏aszczem marynarskim i czapkà garnizonowà

a

Poz. 54

b

Rys. 5. a) Ubiór s∏u˝bowy ˝o∏nierza zasadniczej s∏u˝by wojskowej i nadterminowej zasadniczej s∏u˝by wojskowej ˚W z koszulo-bluzà polowà i beretem koloru szkar∏atnego podczas pe∏nienia s∏u˝by patrolowej

i konwojowej

b) Ubiór s∏u˝bowy ˝o∏nierza zasadniczej s∏u˝by wojskowej i nadterminowej zasadniczej s∏u˝by wojskowej ˚W z beretem koloru szkar∏atnego podczas pe∏nienia s∏u˝by patrolowej i konwojowej

Rys. 6. Ubiór s∏u˝bowy ˝o∏nierza zasadniczej s∏u˝by wojskowej i nadterminowej zasadniczej s∏u˝by wojskowej

˚W z kurtkà polowà i i czapkà futrzanà podczas pe∏nienia s∏u˝by patrolowej i konwojowej

Za∏àcznik nr 9

UBIORY åWICZEBNE

a

b

Rys. 1. a) Ubiór çwiczebny ˝o∏nierza zasadniczej s∏u˝by wojskowej i nadterminowej zasadniczej s∏u˝by wojskowej Marynarki Wojennej z czapkà çwiczebnà marynarskà

b) Ubiór çwiczebny ˝o∏nierza zasadniczej s∏u˝by wojskowej i nadterminowej zasadniczej s∏u˝by wojskowej Marynarki Wojennej z koszulà çwiczebnà marynarskà

Rys. 2. Ubiór çwiczebny ˝o∏nierza zasadniczej s∏u˝by wojskowej i nadterminowej zasadniczej s∏u˝by wojskowej

Marynarki Wojennej z kurtkà zimowà nieprzemakalnà i czapkà z dzianiny

Za∏àcznik nr 10

UBIORY POLOWE

Rys. 1. Ubiór polowy ˝o∏nierza Wojsk Làdowych w czynnej s∏u˝bie wojskowej z koszulo-bluzà polowà i beretem

koloru zielonego

Rys. 2. Ubiór polowy ˝o∏nierza Wojsk Làdowych w czynnej s∏u˝bie wojskowej z beretem koloru zielonego

Rys. 3. Ubiór polowy ˝o∏nierza Wojsk Làdowych w czynnej s∏u˝bie wojskowej bez pasa z beretem koloru

zielonego

Rys. 4. Ubiór polowy ˝o∏nierza Wojsk Làdowych w czynnej s∏u˝bie wojskowej z kurtkà polowà i czapkà futrzanà

Rys. 5. Ubiór polowy ˝o∏nierza Si∏ Powietrznych w czynnej s∏u˝bie wojskowej z koszulo-bluzà polowà

i fura˝erkà polowà

Rys. 6. Ubiór polowy ˝o∏nierza Si∏ Powietrznych w czynnej s∏u˝bie wojskowej z fura˝erkà polowà

Rys. 7. Ubiór polowy ˝o∏nierza Si∏ Powietrznych w czynnej s∏u˝bie wojskowej bez pasa z fura˝erkà polowà

Rys. 8. Ubiór polowy ˝o∏nierza Si∏ Powietrznych w czynnej s∏u˝bie wojskowej z kurtkà polowà i czapkà futrzanà

Rys. 9. Ubiór polowy ˝o∏nierza jednostek brzegowych Marynarki Wojennej w czynnej s∏u˝bie wojskowej

z koszulo-bluzà polowà i beretem

Rys. 10. Ubiór polowy ˝o∏nierza jednostek brzegowych Marynarki Wojennej w czynnej s∏u˝bie wojskowej

z beretem

Rys. 11. Ubiór polowy ˝o∏nierza jednostek brzegowych Marynarki Wojennej w czynnej s∏u˝bie wojskowej

bez pasa

Rys. 12. Ubiór polowy ˝o∏nierza jednostek brzegowych Marynarki Wojennej w czynnej s∏u˝bie wojskowej

z kurtkà polowà i czapkà futrzanà

Za∏àcznik nr 11

UBIORY SPECJALNE

a

Rys. 1. a) Ubiór czo∏gisty letni z beretem koloru czarnego

b) Ubiór czo∏gisty zimowy z czapkà futrzanà

b

Rys. 2. Ubiór personelu technicznego letni z czapkà technika lotniczego

Rys. 3. Ubiór personelu technicznego zimowy z czapkà futrzanà

Za∏àcznik nr 12

UBIÓR ROBOCZY

Rys. Ubiór roboczy ˝o∏nierza w czynnej s∏u˝bie wojskowej

Za∏àcznik nr 13

NAKRYCIA G¸OWY

a

b

c

d

Rys. 1. Sposób rozmieszczenia or∏ów i oznak stopni wojskowych na czapkach rogatywkach Wojsk Làdowych

a) szeregowy

b) starszy szeregowy

c) kapral

d) starszy kapral

a

b

c

d

Rys. 2. Sposób rozmieszczenia or∏ów i oznak stopni wojskowych na czapkach garnizonowych Si∏ Powietrznych

a) szeregowy

b) starszy szeregowy

c) kapral

d) starszy kapral

Rys. 3. Sposób rozmieszczenia or∏a wojskowego i napisu na taÊmie otokowej na czapce garnizonowej Marynarki Wojennej

a

b

c

d

Rys. 4. Sposób rozmieszczenia or∏ów i oznak stopni wojskowych na beretach Wojsk Làdowych

a) szeregowy

b) starszy szeregowy

c) kapral

d) starszy kapral

a

b

c

d

Rys. 5. Sposób rozmieszczenia or∏ów i oznak stopni wojskowych na fura˝erkach Si∏ Powietrznych

a) szeregowy

b) starszy szeregowy

c) kapral

d) starszy kapral

a

b

c

d

Rys. 6. Sposób rozmieszczenia or∏ów i oznak stopni wojskowych na fura˝erkach polowych Si∏ Powietrznych

a) szeregowy

b) starszy szeregowy

c) kapral

d) starszy kapral

a

Poz. 54

a

b

c

d

e

f

g

h

e

h

Rys. 7. Wzór rozmieszczenia oznak stopni wojskowych Wojsk Làdowych oraz Si∏ Powietrznych

a) starszy kapral

b) starszy plutonowy

c) starszy sier˝ant

d) starszy sier˝ant sztabowy

e) m∏odszy chorà˝y sztabowy

f) m∏odszy chorà˝y

g) h) rozmieszczenie gwiazdek na otoku

Za∏àcznik nr 14

OZNAKI STOPNI WOJSKOWYCH

a

b

c

d

Rys. 1. Sposób rozmieszczenia oznak stopni wojskowych na naramiennikach mundurów Wojsk Làdowych

a) szeregowy

b) starszy szeregowy

c) kapral

d) starszy kapral

a

b

c

d

Poz. 54

Rys. 2. Sposób rozmieszczenia oznak stopni wojskowych na naramiennikach mundurów Si∏ Powietrznych

a) szeregowy

b) starszy szeregowy

c) kapral

d) starszy kapral

a

b

c

d

Poz. 54

Rys. 3. Sposób rozmieszczenia oznak stopni wojskowych na naramiennikach ubiorów polowych Wojsk Làdowych i Si∏ Powietrznych

a) szeregowy

b) starszy szeregowy

c) kapral

d) starszy kapral

a

b

c

d

Poz. 54

Rys. 4. Sposób rozmieszczenia oznak stopni wojskowych na naramiennikach mundurów Marynarki Wojennej

a) marynarz

b) starszy marynarz

c) mat

d) starszy mat

a

b

c

d

e

f

Rys. 5. Sposób rozmieszczenia oznak stopni wojskowych na r´kawach bluz wyjÊciowych szeregowych i podoficerów Marynarki Wojennej

a) marynarz

b) starszy marynarz

c) mat

d) starszy mat

e) bosmanmat

f) starszy bosmanmat

a

b

c

d

Rys. 6. Wzór rozmieszczenia oznak stopni wojskowych na naramiennikach mundurów Wojsk Làdowych i Si∏

Powietrznych

a) szeregowy

c) kapral

b) starszy szeregowy

d) starszy kapral

a

b

c

d

e

f

Rys. 7. Wzór rozmieszczenia oznak stopni wojskowych na naramiennikach mundurów Wojsk Làdowych i Si∏

Powietrznych

a) plutonowy

d) starszy sier˝ant

b) starszy plutonowy

e) sier˝ant sztabowy

c) sier˝ant

f) starszy sier˝ant sztabowy

a

b

c

d

e

f

Rys. 8. Wzór rozmieszczenia oznak stopni wojskowych na naramiennikach mundurów Wojsk Làdowych i Si∏

Powietrznych

a) m∏odszy chorà˝y

d) m∏odszy chorà˝y sztabowy

b) chorà˝y

e) chorà˝y sztabowy

c) starszy chorà˝y

f) starszy chorà˝y sztabowy

a

b

c

d

e

f

Rys. 9. Wzór rozmieszczenia oznak stopni wojskowych na naramiennikach mundurów Wojsk Làdowych i Si∏

Powietrznych

a) podporucznik

d) major

b) porucznik

e) podpu∏kownik

c) kapitan

f) pu∏kownik

a

b

c

d

Rys. 10. Wzór rozmieszczenia oznak stopni wojskowych na naramiennikach mundurów Wojsk Làdowych i Si∏

Powietrznych

a) genera∏ brygady

c) genera∏ broni

b) genera∏ dywizji

d) genera∏

Rys. 11. Wzór rozmieszczenia oznak stopni wojskowych Marsza∏ka Polski na naramiennikach mundurów Wojsk

Làdowych i Si∏ Powietrznych

a

b

c

d

Rys. 12. Wzór rozmieszczenia oznak stopni wojskowych na naramiennikach mundurów Marynarki Wojennej

a) marynarz

c) mat

b) starszy marynarz

d) starszy mat

a

b

c

d

e

f

Rys. 13. Wzór rozmieszczenia oznak stopni wojskowych na naramiennikach mundurów Marynarki Wojennej

a) bosmanmat

d) starszy bosman

b) starszy bosmanmat

e) bosman sztabowy

c) bosman

f) starszy bosman sztabowy

a

b

c

d

e

f

Rys. 14. Wzór rozmieszczenia oznak stopni wojskowych na naramiennikach mundurów Marynarki Wojennej

a) m∏odszy chorà˝y marynarki

d) m∏odszy chorà˝y sztabowy marynarki

b) chorà˝y marynarki

e) chorà˝y sztabowy marynarki

c) starszy chorà˝y marynarki

f) starszy chorà˝y sztabowy marynarki

a

b

c

d

e

f

Rys. 15. Wzór rozmieszczenia oznak stopni wojskowych na naramiennikach mundurów Marynarki Wojennej

a) podporucznik marynarki

d) komandor podporucznik

b) porucznik marynarki

e) komandor porucznik

c) kapitan marynarki

f) komandor

a

b

c

d

Rys. 16. Wzór rozmieszczenia oznak stopni wojskowych na naramiennikach mundurów Marynarki Wojennej

a) kontradmira∏

c) admira∏ floty

b) wiceadmira∏

d) admira∏

a

b

c

d

Rys. 17. Wzór rozmieszczenia oznak stopni wojskowych na r´kawach mundurów Marynarki Wojennej

a) bosman

c) bosman sztabowy

b) starszy bosman

d) starszy bosman sztabowy

a

b

c

d

e

f

Rys. 18. Wzór rozmieszczenia oznak stopni wojskowych na r´kawach mundurów Marynarki Wojennej

a) m∏odszy chorà˝y marynarki

d) m∏odszy chorà˝y sztabowy marynarki

b) chorà˝y marynarki

e) chorà˝y sztabowy marynarki

c) starszy chorà˝y marynarki

f) starszy chorà˝y sztabowy marynarki

a

b

c

d

e

f

Rys. 19. Wzór rozmieszczenia oznak stopni wojskowych na r´kawach mundurów Marynarki Wojennej

a) podporucznik marynarki

d) komandor podporucznik

b) porucznik marynarki

e) komandor porucznik

c) kapitan marynarki

f) komandor

a

b

c

d

Rys. 20. Wzór rozmieszczenia oznak stopni wojskowych na r´kawach mundurów Marynarki Wojennej

a) kontradmira∏

c) admira∏ floty

b) wiceadmira∏

d) admira∏

Za∏àcznik nr 15

OZNAKI KORPUSÓW OSOBOWYCH

a

b

c

d

Rys. Wzór rozmieszczenia oznak korpusów osobowych

a), c) na ko∏nierzach kurtek wyjÊciowych Wojsk Làdowych i Si∏ Powietrznych

b), d) na ko∏nierzach p∏aszczy sukiennych Wojsk Làdowych i Si∏ Powietrznych

Za∏àcznik nr 16

OZNAKI SPECJALISTÓW WOJSKOWYCH

a

b

c

d

e

f

g

h

Rys. 1. Wzory oznak specjalistów wojskowych

a) strzelec

b) sternik

c) sygnalista

d) artylerzysta okr´towy

e) miner

f) operator radiolokacji

g) radiotelegrafista

h) hydroakustyk

a

b

c

d

e

f

g

h

Rys. 2. Wzory oznak specjalistów wojskowych

a) motorzysta-drena˝ysta

b) telefonista-telegrafista

c) kierowca samochodowy

d) miernik

e) orkiestrant

f) sanitariusz

g) torpedysta

h) nurek

a

b

c

d

e

f

g

h

Rys. 3. Wzory oznak specjalistów wojskowych

a) administarcja

b) s∏u˝ba zdrowia

c) artylerzysta nadbrze˝ny

d) chemik

e) s∏u˝ba topograficzna

f) s∏u˝ba zakwaterowania i budownictwa wojskowego

g) mechanik lotniczy

h) elektryk

a

b

c

e

f

g

h

Rys. 4. Wzory oznak specjalistów wojskowych

a) stra˝ak

b) s∏u˝ba kwatermistrzowska

c) pok∏adowy

d) mechanik uzbrojenia lotniczego

e) saper

f) kulturalno-oÊwiatowy

g) klasa mistrzowska

h) klasa pierwsza

i) klasa druga

j) klasa trzecia

i

d

j

Za∏àcznik nr 17

OZNAKI PRZYNALE˚NOÂCI PA¡STWOWEJ I ROZPOZNAWCZE

a

b

c

d

Rys. 1. Wzór rozmieszczenia oznak przynale˝noÊci paƒstwowej i rozpoznawczych

a) oznaka przynale˝noÊci paƒstwowej — god∏o Rzeczypospolitej Polskiej na r´kawie kurtki mundurowej

b) oznaka przynale˝noÊci paƒstwowej — flaga Rzeczypospolitej Polskiej na r´kawie bluzy polowej

c) oznaka rozpoznawcza na r´kawie bluzy polowej

d) oznaka rozpoznawcza na r´kawie kurtki mundurowej

Rys. 2. Wzór rozmieszczenia proporczyka na berecie

Za∏àcznik nr 18

OZNAKI IDENTYFIKACYJNE

a

b

Rys. Wzór oznaki identyfikacyjnej z nazwiskiem do ubioru

a) polowego wzór 93

b) polowego w kamufla˝u pustynnym

Za∏àcznik nr 19

OZNAKI I ODZNAKI WOJSKOWE

oznaka przynale˝noÊci paƒstwowej

odznaki

oznaka

rozpoznawcza

Rys. 1. Sposób rozmieszczenia i noszenia oznak i odznak wojskowych na bluzie polowej

oznaka specjalisty wojskowego

odznaki

oznaka

stopnia

Rys. 2. Sposób rozmieszczenia oznak i odznak na bluzie wyjÊciowej marynarskiej

Rys. 3. Wzór rozmieszczenia odznak i oznak na bluzie wyjÊciowej marynarskiej

Za∏àcznik nr 20

SPOSÓB NOSZENIA UZBROJENIA

a

b

c

d

e

f

Rys. 1. Sposoby noszenia broni d∏ugiej

a) „przez pierÊ” z kolbà drewnianà

d) „przez pierÊ” z kolbà sk∏adanà

b) „przez plecy” z kolbà drewnianà

e) „przez plecy” z kolbà sk∏adanà

c) „na pas” z kolbà drewnianà

f) „na pas” z kolbà sk∏adanà

a

Rys. 2. Sposoby noszenia broni d∏ugiej

a) „przez kark” z kolbà drewnianà

b) „przez kark” z kolbà sk∏adanà

Rys. 3. Sposób noszenia broni krótkiej

b

54

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ

z dnia 14 grudnia 2004 r.

w sprawie wzorów, noszenia umundurowania, odznak i oznak wojskowych oraz uzbrojenia

przez ˝o∏nierzy w czynnej s∏u˝bie wojskowej

Na podstawie art. 67 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiàzku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416

i Nr 277, poz. 2742) zarzàdza si´, co nast´puje

Rozdzia∏ 1

Przepisy ogólne