Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 lutego 2005 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia

1.

Ustawa określa

1)

wymagania w zakresie jakości zdrowotnej żywności, dozwolonych substancji dodatkowych

i innych składników żywności oraz substancji pomagających w przetwarzaniu;

2)

warunki produkcji i obrotu oraz wymagania dotyczące przestrzegania zasad higieny w

procesie produkcji i w obrocie artykułami, o których mowa w pkt 1, oraz materiałami

i wyrobami przeznaczonymi do kontaktu z żywnością w celu zapewnienia właściwej jakości

zdrowotnej żywności;

3)

zasady przeprowadzania urzędowej kontroli żywności.

2.

Przepisy ustawy dotyczące dozwolonych substancji dodatkowych i zanieczyszczeń, wymagań

sanitarnych w zakładach produkcyjnych, wymagań zdrowotnych wobec osób biorących udział

w procesie produkcji i w obrocie, a także przepisy dotyczące materiałów i wyrobów

przeznaczonych do kontaktu z żywnością stosuje się również do wyrobu i rozlewu wyrobów

winiarskich, a także do wyrobu alkoholu etylowego rolniczego oraz wyrobu i rozlewu

napojów spirytusowych.

Ustawy nie stosuje się do

1

środków spożywczych produkowanych, przechowywanych, spożywanych i używanych wyłącznie

we własnym gospodarstwie domowym do zaspokajania potrzeb tego gospodarstwa lub przywożonych

w tym celu z zagranicy;

2

artykułów przeznaczonych do rozpoznawania, zapobiegania lub leczenia chorób, uznanych,

na podstawie odrębnych przepisów, za produkty lecznicze lub wyroby medyczne;

3

tytoniu i wyrobów tytoniowych.

1.

Użyte w ustawie określenia oznaczają

1

żywność (środek spożywczy) - każdą substancję lub produkt w rozumieniu art. 2 rozporządzenia nr 178/2002/WE z dnia 28 stycznia 2002 r. ustalającego ogólne

zasady i wymagania prawa żywnościowego, ustanawiające Europejski Urząd do Spraw Bezpieczeństwa

Żywności oraz ustanawiające procedury w sprawie bezpieczeństwa żywnościowego

(Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 178/2002/WE”;

2)

(uchylony);

3)

dozwolone substancje dodatkowe - substancje niespożywane odrębnie jako żywność, niebędące

typowymi składnikami żywności, posiadające wartość odżywczą lub jej nieposiadające,

których celowe użycie technologiczne w procesie produkcji, przetwarzania, przygotowywania,

pakowania, przewozu i przechowywania spowoduje zamierzone lub spodziewane rezultaty

w środku spożywczym albo w półproduktach będących jego komponentami; dozwolone substancje

dodatkowe mogą stać się bezpośrednio lub pośrednio składnikami żywności lub w inny

sposób oddziaływać na jej cechy charakterystyczne, z wyłączeniem substancji dodawanych

w celu zachowania lub poprawienia wartości odżywczej; dozwolone substancje dodatkowe

mogą być stosowane tylko wtedy, kiedy ich użycie jest technologicznie uzasadnione

i nie stwarza zagrożenia dla zdrowia lub życia człowieka;

4

suplementy diety - środki spożywcze, których celem jest uzupełnienie normalnej diety,

będące skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji

wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, pojedynczych lub złożonych, wprowadzanych

do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie, w postaci: kapsułek, tabletek, drażetek

i w innych podobnych postaciach, saszetek z proszkiem, ampułek z płynem, butelek z

kroplomierzem i w innych podobnych postaciach płynów i proszków przeznaczonych do

spożywania w małych odmierzonych ilościach jednostkowych;

5

oświadczenie żywieniowe - każdą informację, w tym reklamową, która stwierdza, sugeruje

albo daje do zrozumienia, że środek spożywczy posiada szczególne właściwości odżywcze;

6)

substancje pomagające w przetwarzaniu - substancje, które nie są same spożywane jako

składniki żywności, celowo stosowane w przetwarzaniu surowców, żywności lub ich składników

dla osiągnięcia zamierzonego celu technologicznego w procesie produkcji, które mogą

spowodować niezamierzone, lecz technicznie nieuniknione występowanie ich pozostałości

lub ich pochodnych w produkcie końcowym, które nie zagrażają zdrowiu oraz nie wywierają

wpływu technologicznego na gotowy produkt;

7

zanieczyszczenie - każdą substancję w rozumieniu art. 1 rozporządzenia nr 315/93/EWG z dnia 8 lutego 1993 r. ustalającego obowiązujące

we Wspólnocie procedury dotyczące zanieczyszczeń żywności

(Dz. Urz. WE L 37 z 13.02.1993);

8)

produkcja środków spożywczych - działania, których celem jest uzyskanie środków spożywczych,

obejmujące przygotowywanie surowców do przerobu, ich przechowywanie, poddawanie procesom

technologicznym, pakowanie i znakowanie oraz inne przygotowywanie do obrotu, a także

przechowywanie wyrobów gotowych do czasu wprowadzenia ich do obrotu oraz przygotowywanie

w zakładach żywienia zbiorowego lub w innych zakładach potraw, napojów lub wyrobów

garmażeryjnych;

9

obrót żywnością - czynności w rozumieniu art. 3 pkt 9 rozporządzenia nr 178/2002/WE;

10

zakład - miejsce wykonywania działalności w zakresie produkcji lub obrotu żywnością,

na wszystkich lub wybranych etapach tej działalności, począwszy od przygotowania do

wprowadzenia do obrotu gotowych produktów pierwotnych aż do oferowania do sprzedaży

lub dostarczania żywności końcowemu konsumentowi, odpłatnie lub nieodpłatnie;

10a

zakład żywienia zbiorowego - miejsce prowadzenia działalności w zakresie zorganizowanego

żywienia konsumentów;

11

zakład żywienia zbiorowego typu zamkniętego - miejsce prowadzenia działalności w zakresie

zorganizowanego żywienia w szczególności w szpitalach, zakładach opiekuńczo-wychowawczych,

żłobkach, przedszkolach, szkołach, internatach, zakładach pracy, określonych grup

konsumentów, z wyłączeniem żywienia w samolotach i innych środkach przewozu;

12

system analizy zagrożeń i krytycznych punktów kontroli, zwany dalej „systemem HACCP”

- postępowanie mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa żywności poprzez identyfikację

i oszacowanie skali zagrożeń z punktu widzenia jakości zdrowotnej żywności oraz ryzyka

wystąpienia zagrożeń podczas przebiegu wszystkich etapów procesu produkcji i obrotu

żywnością; system ten ma również na celu określenie metod ograniczania zagrożeń oraz

ustalenie działań naprawczych;

13)

jakość zdrowotna żywności - ogół cech i kryteriów, przy pomocy których charakteryzuje

się żywność pod względem wartości odżywczej, jakości organoleptycznej oraz bezpieczeństwa

dla zdrowia konsumenta;

14)

jakość organoleptyczna żywności - zespół cech obejmujących smak, zapach, wygląd, barwę

i konsystencję, które można wyodrębnić i ocenić przy pomocy zmysłów człowieka;

15

bezpieczeństwo żywności - ogół warunków, które muszą być spełnione, i działań, które

muszą być podejmowane na wszystkich etapach produkcji i obrotu żywnością oraz środkami

żywienia zwierząt gospodarskich w celu zapewnienia zdrowia i życia człowieka;

16

środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego - środki spożywcze, które

ze względu na specjalny skład lub sposób przygotowania wyraźnie różnią się od środków

spożywczych powszechnie spożywanych i zgodnie z deklaracją zamieszczoną na etykiecie

są wprowadzane do obrotu z przeznaczeniem do zaspokajania szczególnych potrzeb żywieniowych

a)

osób, których procesy trawienia i metabolizmu są zachwiane lub osób, które ze względu

na specjalny stan fizjologiczny mogą odnieść szczególne korzyści z kontrolowanego

spożycia określonych substancji zawartych w żywności; środki te mogą być określane

jako „dietetyczne”, albo

b)

zdrowych niemowląt i małych dzieci;

17

preparat do początkowego żywienia niemowląt - środek spożywczy specjalnego przeznaczenia

żywieniowego stosowany w żywieniu niemowląt, pokrywający całkowite zapotrzebowanie

żywieniowe przez pierwsze cztery do sześciu miesięcy życia;

18

preparat do dalszego żywienia niemowląt - środek spożywczy specjalnego przeznaczenia

żywieniowego stanowiący podstawowy płynny składnik stopniowo różnicującej się diety,

stosowany w żywieniu niemowląt powyżej czwartego miesiąca życia;

19)

(uchylony);

20)

środek spożywczy o niewłaściwej jakości zdrowotnej - środek spożywczy, który nie odpowiada

obowiązującym wymaganiom w zakresie warunków zdrowotnych żywności i żywienia;

21)

środek spożywczy szkodliwy dla zdrowia lub życia człowieka - środek spożywczy, którego

spożycie może spowodować negatywne skutki dla zdrowia lub życia człowieka, jeżeli

zawiera drobnoustroje chorobotwórcze lub zanieczyszczenia pochodzące z mikroorganizmów

lub powstałe w wyniku ich obecności w ilości mogącej stanowić zagrożenie dla zdrowia

lub życia człowieka lub zawiera inne substancje toksyczne niezależnie od ich pochodzenia;

22)

środek spożywczy zepsuty - środek spożywczy, którego skład lub właściwości uległy

zmianom wskutek nieprawidłowości zaistniałych w procesie technologicznym lub pod wpływem

działań czynników naturalnych, takich jak: wilgotność, czas, temperatura lub światło,

albo wskutek obecności mikroorganizmów lub pasożytów, powodując jego nieprzydatność

do spożycia zgodnie z przeznaczeniem;

23

data minimalnej trwałości - datę, do której prawidłowo przechowywany lub transportowany

środek spożywczy zachowuje pełne właściwości fizyczne, chemiczne, mikrobiologiczne

i organoleptyczne;

24)

termin przydatności do spożycia - termin, po upływie którego środek spożywczy traci

przydatność do spożycia; termin ten jest stosowany do oznaczania środków spożywczych

nietrwałych mikrobiologicznie, łatwo psujących się; data powinna być poprzedzona określeniem

„należy spożyć do:”;

25

środek spożywczy zafałszowany - środek spożywczy, którego skład lub inne właściwości

zostały zmienione, a nabywca nie został o tym poinformowany w sposób określony w art.

24, albo środek spożywczy, w którym zostały wprowadzone zmiany mające na celu ukrycie

jego rzeczywistego składu lub innych właściwości; środek spożywczy jest środkiem spożywczym

zafałszowanym, jeżeli

a)

dodano do niego substancje zmieniające jego skład i obniżające jego wartość odżywczą,

b)

odjęto lub zmniejszono zawartość jednego lub kilku składników decydujących o wartości

odżywczej lub innej właściwości środka spożywczego mającego wpływ na jego jakość zdrowotną,

c)

dokonano zabiegów, które ukryły rzeczywisty jego skład lub nadały mu wygląd środka

spożywczego o należytej jakości,

d)

podano niezgodnie z prawdą jego nazwę, skład, datę lub miejsce produkcji, termin przydatności

do spożycia lub datę minimalnej trwałości albo w inny sposób nieprawidłowo go oznakowano;

26

nowa żywność - substancje lub ich mieszaniny w rozumieniu art. 1 rozporządzenia nr 258/97/WE z dnia 27 stycznia 1997 r. w sprawie nowych produktów

spożywczych i nowych składników żywności

(Dz. Urz. WE L 43 z 14.02.1997), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 258/97/WE”;

27)

(uchylony);

28

materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością - materiały i wyroby określone

w przepisach o materiałach i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z żywnością;

29

urzędowa kontrola żywności - kontrolę zgodności środków spożywczych, substancji pomagających

w przetwarzaniu, dozwolonych substancji dodatkowych, substancji wzbogacających i innych

składników żywności przeznaczonych do produkcji żywności oraz materiałów i wyrobów

przeznaczonych do kontaktu z żywnością z obowiązującymi wymaganiami w zakresie warunków

zdrowotnych żywności i żywienia, w tym znakowania żywności, oraz warunków sanitarno-higienicznych

produkcji i obrotu żywnością, przeprowadzaną przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej

i Inspekcji Weterynaryjnej oraz inne uprawnione organy w ramach ich kompetencji w

celu zapewnienia bezpieczeństwa żywności;

30)

laboratorium referencyjne - laboratorium odwoławcze uprawnione przez ministra właściwego

do spraw zdrowia, na podstawie przepisów o systemie oceny zgodności i akredytacji,

stosujące, w zakresie oceny jakości zdrowotnej żywności, wiarygodne metody badań potwierdzone

w systemie badań międzylaboratoryjnych;

31

żywność przeznaczona bezpośrednio dla konsumenta - żywność znajdująca się w obrocie

w postaci gotowej do spożycia lub używania przez konsumentów w rozumieniu art. 3 pkt 9 rozporządzenia nr 178/2002/WE;

32

składnik żywności - każdą substancję występującą w żywności, włączając w to dozwolone

substancje dodatkowe, użytą przy wytwarzaniu lub przygotowywaniu środków spożywczych

i nadal występującą w gotowym produkcie, nawet jeśli jest ona w zmienionej formie;

33

dobra praktyka higieniczna (GHP) - działania, które muszą być podjęte, i warunki higieniczne,

które muszą być spełniane i kontrolowane na wszystkich etapach produkcji lub obrotu,

aby zapewnić bezpieczeństwo żywności;

34

dobra praktyka produkcyjna (GMP) - działania, które muszą być podjęte, i warunki,

które muszą być spełniane, aby produkcja żywności oraz materiałów i wyrobów przeznaczonych

do kontaktu z żywnością odbywały się w sposób zapewniający właściwą jakość zdrowotną

żywności, zgodnie z przeznaczeniem;

35

prezentacja środka spożywczego - przedstawianie tego środka konsumentom, z uwzględnieniem

wyglądu, kształtu, sposobu opakowania i zastosowanych materiałów opakowaniowych;

36

produkcja pierwotna - oznacza produkcję w rozumieniu art. 3 pkt 17 rozporządzenia nr 178/2002/WE;

37

produkty pierwotne - produkty gleby, w tym rośliny rosnące w warunkach naturalnych,

uprawy roślin, chowu zwierząt, łowiectwa, rybołówstwa morskiego i rybactwa śródlądowego;

38

pozostałość chemicznego środka ochrony roślin - substancję aktywną chemicznego środka

ochrony roślin, jej metabolity, produkty rozpadu lub produkty reakcji z innymi związkami;

39

monitoring - system powtarzanych obserwacji, pomiarów i opracowań do określonego celu

przeprowadzanych na reprezentatywnych próbkach poszczególnych środków spożywczych

lub racji pokarmowych;

40

ryzyko - niebezpieczeństwo w rozumieniu art. 3 pkt 9 rozporządzenia nr 178/2002/WE;

41

analiza ryzyka - postępowanie w rozumieniu art. 3 pkt 10 rozporządzenia nr 178/2002/WE;

42

ocena ryzyka - proces w rozumieniu art. 3 pkt 11 rozporządzenia nr 178/2002/WE;

43

zarządzanie ryzykiem - postępowanie w rozumieniu art. 3 pkt 12 rozporządzenia nr 178/2002/WE;

44

informowanie o ryzyku - wymianę informacji i opinii podczas analizy ryzyka, w rozumieniu

art. 3 pkt 13 rozporządzenia nr 178/2002/WE;

45

zagrożenie - czynniki w rozumieniu art. 3 pkt 14 rozporządzenia nr 178/2002/WE;

46

system wczesnego ostrzegania o niebezpiecznych produktach żywnościowych i środkach

żywienia zwierząt (Rapid Alert System for Food and Feed), zwany dalej „systemem RASFF”

- postępowanie organów urzędowej kontroli żywności i innych podmiotów realizujących

zadania z zakresu bezpieczeństwa żywności, dotyczące powiadamiania organów administracji

rządowej oraz Komisji Europejskiej i Europejskiego Urzędu do Spraw Bezpieczeństwa

Żywności o bezpośrednim lub pośrednim niebezpieczeństwie grożącym życiu lub zdrowiu

ludzi ze strony żywności lub środków żywienia zwierząt zgodnie z zasadami określonymi

w art. 50-57 rozporządzenia nr 178/2002/WE.

2

Przepisy ust. 1 pkt 7-10, 12-15, 20-22 i 25 stosuje się odpowiednio do substancji

pomagających w przetwarzaniu, dozwolonych substancji dodatkowych lub innych składników

żywności.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

Do postępowania przeprowadzanego przez organy urzędowej kontroli żywności mają zastosowanie

przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.

1.

Środki spożywcze, dozwolone substancje dodatkowe i inne składniki żywności oraz substancje

pomagające w przetwarzaniu nie mogą być szkodliwe dla zdrowia lub życia człowieka,

zepsute ani zafałszowane oraz naruszać warunków określonych w ustawie.

2.

Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez żywność lub substancje pomagające w przetwarzaniu,

o których mowa w ust. 1, o niewłaściwej jakości zdrowotnej, a w szczególności szkodliwe

dla zdrowia, zepsute lub zafałszowane, określają przepisy Kodeksu cywilnego.

3

Przedsiębiorcy produkujący żywność lub wprowadzający ją do obrotu są obowiązani do

prowadzenia i przechowywania dokumentacji lub innych danych, na podstawie których

będzie możliwa identyfikacja podmiotów, które dostarczyły surowce, środki spożywcze,

dozwolone substancje dodatkowe lub inne składniki żywności, substancje pomagające

w przetwarzaniu lub materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością w celu

użycia ich w produkcji żywności lub gotowe środki spożywcze w celu wprowadzenia do

obrotu.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 1 pkt 8 w zakresie dotyczącym art. 15 ust. 4, który wchodzi w życie po upływie

2 lat od dnia ogłoszenia;

2)

art. 1 pkt 14, 15, 24 oraz pkt 19 w zakresie art. 44a ust. 4 i 5, które wchodzą w

życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.

Dotychczasowe przepisy wykonawcze, wydane na podstawie

1.

Zakazuje się wykorzystywania do żywienia ludzi lub do produkcji innych środków spożywczych

produktów pochodzących od zwierząt lub ze zwierząt, którym podawano substancje o działaniu

hormonalnym, tyreostatycznym i beta-agonistycznym.

2.

Zakaz nie dotyczy produktów pochodzących od zwierząt lub ze zwierząt, którym podawano

substancje wymienione w ust. 1 w celu leczniczym lub zootechnicznym zgodnie z warunkami,

o których mowa w art. 7, z zastrzeżeniem ust. 3.

3.

Produkty pochodzące od zwierząt lub ze zwierząt, którym podawano hormony i inne substancje,

o których mowa w ust. 1, nie mogą być przeznaczone do produkcji środków spożywczych

specjalnego przeznaczenia żywieniowego.

1

Zakazuje się wykorzystywania do żywienia ludzi oraz do produkcji środków spożywczych,

dozwolonych substancji dodatkowych i innych składników żywności, produktów pochodzących

z roślin, ze zwierząt lub od zwierząt, które zawierają pozostałości zanieczyszczeń

chemicznych, biologicznych, produktów leczniczych, a także skażeń promieniotwórczych

w ilościach przekraczających najwyższe dopuszczalne poziomy.

2

Minister właściwy do spraw rolnictwa w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw

zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości

zanieczyszczeń chemicznych, biologicznych, produktów leczniczych, dodatków paszowych,

a także skażeń promieniotwórczych w roślinach, u zwierząt, w tkankach lub narządach

zwierząt po uboju i w środkach spożywczych pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego,

mając na względzie wyniki badań naukowych i potrzebę zapewnienia ochrony zdrowia lub

życia człowieka.

Rejestr decyzji zezwalających dotyczących nowej żywności staje się z dniem wejścia

w życie ustawy załącznikiem do rejestru nowej żywności dopuszczonej do produkcji lub

obrotu, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 1 w brzmieniu nadanym

niniejszą ustawą.

1

Napromienianie promieniowaniem jonizującym środków spożywczych, dozwolonych substancji

dodatkowych lub innych składników żywności jest dopuszczalne, jeżeli nie stanowi zagrożenia

dla zdrowia lub życia człowieka i jest uzasadnione technologicznie.

2.

Napromienianie nie może

1

zastępować prawidłowych warunków sanitarnych oraz zasad przestrzegania higieny w procesie

produkcji środków spożywczych, dozwolonych substancji dodatkowych oraz innych składników

żywności;

2)

być stosowane do żywności zawierającej substancje chemiczne służące do konserwacji

i stabilizacji żywności.

2a

Główny Inspektor Sanitarny wydaje, w drodze decyzji, upoważnienia do napromieniania

żywności podmiotom, które posiadają urządzenia i aparaturę umożliwiające spełnienie

wymagań w zakresie bezpieczeństwa żywności oraz wymagań określonych w ust. 2.

2b

W przypadku stwierdzenia, że upoważniony podmiot nie przestrzega wymagań, o których

mowa w ust. 2a, Główny Inspektor Sanitarny cofa, w drodze decyzji, upoważnienie do

napromieniania żywności.

3

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, warunki napromieniania

środków spożywczych, dozwolonych substancji dodatkowych lub innych składników żywności,

które mogą być poddane działaniu promieniowania jonizującego, ich wykazy, maksymalne

dawki napromieniania oraz wymagania w zakresie znakowania i wprowadzania do obrotu,

mając na względzie ust. 1 i 2 oraz zapewnienie bezpieczeństwa żywności.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 4 ust. 1a i art. 46 ust. 1 pkt 11 ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu nadanym

niniejszą ustawą, które wchodzą w życie z dniem 1 sierpnia 2003 r.;

2)

art. 11 pkt 1 ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, który

wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Do czasu zakończenia procesu akredytacji laboratoriów na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności

(Dz. U. Nr 166, poz. 1360 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 718, Nr 130, poz. 1188 i Nr 170, poz. 1652) badania laboratoryjne w zakresie urzędowej kontroli żywności wykonują istniejące

laboratoria Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz laboratoria innych organów kontroli

żywności i laboratoria referencyjne.

1

Środki spożywcze i dozwolone substancje dodatkowe nie mogą być używane do produkcji

środków spożywczych oraz wprowadzane do obrotu, jeżeli zawierają dozwolone substancje

dodatkowe, zanieczyszczenia lub pozostałości chemicznych środków ochrony roślin w

ilościach szkodliwych dla zdrowia lub życia człowieka lub powodują zmiany organoleptyczne

tych środków w stopniu uniemożliwiającym ich spożycie lub użycie.

2

Przepis ust. 1 stosuje się również, gdy dozwolone substancje dodatkowe, zanieczyszczenia

lub pozostałości chemicznych środków ochrony roślin znajdują się na powierzchni środków

spożywczych.

3

Środki spożywcze i dozwolone substancje dodatkowe, po usunięciu do dopuszczalnych

poziomów dozwolonych substancji dodatkowych oraz zanieczyszczeń, o których mowa w

ust. 1 i 2, mogą być używane do produkcji innych środków spożywczych oraz wprowadzane

do obrotu, jeżeli organ sprawujący nadzór nad jakością zdrowotną tych artykułów stwierdzi,

w drodze decyzji, ich przydatność do spożycia lub używania.

4

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia

1

dozwolone substancje dodatkowe i substancje pomagające w przetwarzaniu oraz warunki

ich stosowania, a także zakres informacji podawanych na opakowaniach nieprzeznaczonych

bezpośrednio dla konsumenta,

2)

specyfikacje i kryteria czystości, wymagania dotyczące pobierania próbek i metod analitycznych

stosowanych w trakcie urzędowej kontroli żywności do oznaczania parametrów właściwych

dla poszczególnych dozwolonych substancji dodatkowych, poszczególnych substancji pomagających

w przetwarzaniu oraz zawartości zanieczyszczeń,

3)

substancje wzbogacające dodawane do żywności oraz suplementy diety i warunki ich stosowania

- mając na względzie zapewnienie bezpieczeństwa żywności.

4a

Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa

określi, w drodze rozporządzenia, maksymalne poziomy zanieczyszczeń chemicznych i

biologicznych, które mogą znajdować się w żywności, składnikach żywności, dozwolonych

substancjach dodatkowych, substancjach pomagających w przetwarzaniu albo na powierzchni

żywności, mając na względzie zapewnienie bezpieczeństwa żywności.

5

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, najwyższe dopuszczalne

poziomy pozostałości chemicznych środków ochrony roślin, które mogą znajdować się

w środkach spożywczych lub na ich powierzchni, mając na względzie ust. 1, a także

zapewnienie bezpieczeństwa żywności oraz jednolite wymagania w tym zakresie obowiązujące

w Unii Europejskiej.

6

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia

1)

sposób pobierania próbek żywności w celu oznaczania pozostałości chemicznych środków

ochrony roślin, o których mowa w ust. 1, w ramach urzędowej kontroli żywności i monitoringu,

w tym wielkość i ilość pobieranych próbek, rodzaje próbek, pojęcia stosowane przy

pobieraniu próbek,

2)

procedury stosowane przy pobieraniu próbek,

3)

sposób transportu i przechowywania próbek przed przystąpieniem do analizy

- mając na względzie zapewnienie bezpieczeństwa żywności oraz jednolite wymagania

w tym zakresie obowiązujące w Unii Europejskiej.

7

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia

1)

wymagania dotyczące pobierania próbek żywności do badań w ramach urzędowej kontroli

żywności oraz oznaczania dioksyn i polichlorowanych bifenyli o właściwościach podobnych

do dioksyn w niektórych środkach spożywczych,

2)

minimalne wymagania dotyczące metod analitycznych w ramach urzędowej kontroli żywności

oraz sposobów przygotowywania próbek i metod analizy otrzymanych wyników badań

- mając na względzie zapewnienie bezpieczeństwa żywności oraz wymagania w tym zakresie

obowiązujące w Unii Europejskiej.

8

W przypadku pojawienia się nowych dotychczas nieokreślonych zagrożeń wpływających

na bezpieczeństwo żywności, minister właściwy do spraw zdrowia może określić, w drodze

rozporządzenia, szczegółowe wymagania dotyczące metod ich badania oraz szczegółowe

wymagania w zakresie jakości zdrowotnej żywności, mając na względzie ochronę zdrowia

lub życia człowieka oraz wymagania w tym zakresie obowiązujące w Unii Europejskiej.

9

Główny Inspektor Sanitarny może zezwolić na wprowadzenie do obrotu i stosowanie na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej substancji dodatkowej należącej do kategorii

wymienionych w rozporządzeniu wydanym na podstawie ust. 4 pkt 1, nieuwzględnionej

w wykazach substancji objętych tym rozporządzeniem, z zastrzeżeniem następujących

warunków

1)

decyzja może być wydana na okres nie dłuższy niż dwa lata;

2)

decyzja będzie określać, jakie informacje będą zawarte na opakowaniach jednostkowych

środków spożywczych zawierających substancje dodatkowe objęte decyzją;

3)

środki spożywcze zawierające substancje dodatkowe objęte decyzją będą nadzorowane

przez organy urzędowej kontroli żywności.

10

W ciągu dwóch miesięcy od dnia wejścia w życie decyzji, o której mowa w ust. 9, Główny

Inspektor Sanitarny przekazuje innym państwom członkowskim Unii Europejskiej oraz

Komisji Europejskiej tekst decyzji.

11

Przed upływem dwuletniego okresu przewidzianego w ust. 9 pkt 1, Główny Inspektor Sanitarny

może wystąpić do Komisji Europejskiej z wnioskiem o włączenie substancji dodatkowej

do odpowiedniego wykazu dozwolonych substancji dodatkowych na terenie Unii Europejskiej.

Do wniosku załącza się uzasadnienie wraz z informacją dotyczącą sposobu i zakresu

stosowania substancji dodatkowej.

12

Decyzja, o której mowa w ust. 9, zostaje uchylona w przypadku, gdy Komisja Europejska

lub Rada Unii Europejskiej nie podejmie działań określonych w art. 3 dyrektywy 89/107/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw

państw członkowskich dotyczących dodatków do żywności dopuszczonych do użytku w środkach

spożywczych.

13

Decyzja zezwalająca, o której mowa w ust. 9, nie może być ponownie wydana w odniesieniu

do tej samej substancji dodatkowej, chyba że uzasadnia to postęp naukowy lub techniczny

dokonany od chwili uchylenia decyzji.

1

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia

1)

szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać naturalne wody mineralne, naturalne

wody źródlane i wody stołowe,

2)

wzorcowy zakres badań i sposób przeprowadzania kwalifikacji,

3)

szczególne wymagania dotyczące znakowania naturalnych wód mineralnych,

4)

szczegółowe warunki sanitarne i wymagania w zakresie przestrzegania zasad higieny

w procesie produkcji lub w obrocie tymi wodami

- mając na względzie zapewnienie bezpieczeństwa tej żywności oraz wymagania w tym

zakresie obowiązujące w Unii Europejskiej.

2

Główny Inspektor Sanitarny może czasowo ograniczyć lub zawiesić obrót wodami pochodzącymi

z państw członkowskich Unii Europejskiej, jeżeli wystąpi uzasadnione podejrzenie,

że dana woda może spowodować zagrożenie dla zdrowia ludzi.

3

W przypadku, o którym mowa w ust. 2, Główny Inspektor Sanitarny bezzwłocznie powiadamia

Komisję Europejską oraz państwa członkowskie Unii Europejskiej podając powody podjętej

decyzji.

Do postępowań w sprawach objętych przepisami niniejszej ustawy wszczętych i niezakończonych

do dnia wejścia jej w życie stosuje się przepisy dotychczasowe.

1

Środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz suplementy diety są produkowane

w zakładach przeznaczonych do ich produkcji lub na przystosowanych do tego liniach

technologicznych zakładów produkujących również inne środki spożywcze, lub w zakładach

prowadzących działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania produktów leczniczych

na zasadach określonych w przepisach Prawa farmaceutycznego.

2

Reklama i promocja preparatów do początkowego żywienia niemowląt i przedmiotów służących

do karmienia niemowląt nie mogą przekazywać informacji, że karmienie preparatami do

początkowego żywienia niemowląt jest równoważne lub lepsze od karmienia naturalnego,

oraz nie mogą być prowadzone w zakładach opieki zdrowotnej, w obrocie tymi artykułami,

a także w środkach masowego przekazu, z wyjątkiem publikacji naukowych lub popularnonaukowych

upowszechniających wiedzę z zakresu opieki nad dzieckiem.

3

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia

1)

grupy środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, szczegółowe wymagania,

jakie powinny spełniać te środki, oraz sposób i formy reklamy i informacji;

2)

szczegółowe wymagania dla preparatów do początkowego żywienia niemowląt i przedmiotów

służących do karmienia niemowląt, w zakresie sposobu i formy reklamy i przekazywania

informacji, a w szczególności

a)

niezbędne dane, jakie reklama ma zawierać, informacje, których reklama nie może przekazywać,

b)

sposób przekazywania informacji,

c)

sposób znakowania

- mając na względzie propagowanie karmienia naturalnego niemowląt, szczególne przeznaczenie

tych środków, potrzebę zapewnienia ochrony zdrowia człowieka oraz jednolite wymagania

w tym zakresie obowiązujące w Unii Europejskiej.

4.

(uchylony).

Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 9 ust. 4 pkt 1, art. 9

ust. 5, art. 10 ust. 3, art. 20, art. 32, art. 33 i 34, art. 41 ust. 6, 7 i 8 i art.

44 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 1 zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów

wykonawczych wydanych na podstawie art. 9 ust. 4 pkt 1, art. 9 ust. 5, art. 9a, art.

10 ust. 3, art. 20 ust. 2, art. 28 ust. 4, art. 33, art. 41 ust. 6, 7 i 8 i art. 44

ust. 4 ustawy wymienionej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej

jednak niż do dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.

Nowa żywność nie może

1)

stanowić zagrożenia dla zdrowia lub życia człowieka oraz środowiska;

2)

różnić się od żywności lub składników żywności, które ma zastąpić, w stopniu powodującym,

że jej użycie lub spożycie byłoby niekorzystne ze względów zdrowotnych lub żywieniowych.

Przepisy art. 42 ustawy wymienionej w art. 1 stosuje się do dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą

Polską członkostwa w Unii Europejskiej, a od tego dnia mają zastosowanie przepisy

Unii Europejskiej ustalające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, ustanawiającego

Europejski Urząd do Spraw Bezpieczeństwa Żywności oraz ustalającego procedury w sprawie

bezpieczeństwa żywnościowego, przy czym w sytuacji uzasadnionego niebezpieczeństwa

dla zdrowia lub życia człowieka pochodzącego od żywności, minister właściwy do spraw

zdrowia podejmuje w nagłych przypadkach, tymczasowe środki ochronne i informuje o

nich państwa członkowskie i Komisję Europejską.

1.

Podjęcie produkcji nowej żywności lub wprowadzenie jej do obrotu poprzedza się postępowaniem,

o którym mowa w rozporządzeniu nr 258/97/WE oraz w rozporządzeniu nr 1829/2003/WE z dnia 22 września 2003 r. w sprawie zmodyfikowanej

genetycznie żywności i paszy

(Dz. Urz. WE L 268 z 18.10.2003).

2.

Postępowanie dotyczące wstępnej oceny, o której mowa w art. 6 ust. 2 rozporządzenia nr 258/97/WE, przeprowadza Główny Inspektor Sanitarny.

3.

Koszty postępowania ponoszą wnioskodawcy, o których mowa w art. 4 rozporządzenia nr 258/97/WE.

Postępowanie, o którym mowa w art. 12, nie dotyczy żywności znajdującej się w obrocie

w państwach członkowskich Unii Europejskiej.

1.

Od dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej

1

postępowanie, o którym mowa w art. 12 i 13 ustawy wymienionej w art. 1 jest przeprowadzane

na zasadach określonych w rozporządzeniu nr 258/97/WE oraz w rozporządzeniu nr 1829/2003/WE z dnia 22 września 2003 r. w sprawie zmodyfikowanej

genetycznie żywności i paszy

(Dz. Urz. WE L 268 z 18.10.2003), a zadania dotyczące tego postępowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej realizuje

Główny Inspektor Sanitarny;

2)

graniczna kontrola sanitarna jest przeprowadzana w odniesieniu do żywności oraz materiałów

i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością przywożonych z państw niebędących

członkami Unii Europejskiej i wywożonych do tych państw;

3)

stosuje się przepisy art. 20a ust. 3 ustawy wymienionej w art. 1.

2.

Od dnia 1 stycznia 2005 r. stosuje się przepisy art. 5 ust. 3 ustawy wymienionej w

art. 1.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 3 pkt

4, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Minister właściwy do spraw zdrowia może określić, w drodze rozporządzenia, sposób

i tryb postępowania dotyczącego dokonywania wstępnej oceny i opracowywania wstępnych

sprawozdań oceniających, o których mowa w art. 6 ust. 2 rozporządzenia nr 258/97/WE oraz jednostki naukowe lub ekspertów właściwych ze względu na przedmiot wniosku

dotyczącego nowej żywności, mając na względzie stwierdzenie, czy środek spożywczy

objęty wnioskiem nie stanowi zagrożenia dla zdrowia lub życia człowieka oraz środowiska,

a także jednolite wymagania w tym zakresie obowiązujące w Unii Europejskiej.

(uchylony).

1.

W przypadku wątpliwości, czy żywność wprowadzana przez przedsiębiorcę do obrotu była

dotychczas stosowana w celu żywienia ludzi, przedsiębiorca jest obowiązany przedstawić,

na żądanie właściwego organu urzędowej kontroli żywności, dokumentację potwierdzającą

historię stosowania tej żywności oraz określającą, w jakiej postaci żywność ta lub

jej składniki były dotychczas stosowane w celu żywienia ludzi w państwach członkowskich

Unii Europejskiej.

2.

W przypadku braku dokumentacji, o której mowa w ust. 1, przeprowadza się postępowanie,

o którym mowa w art. 12.

1.

Decyzje zezwalające wydane na podstawie ustawy, o której mowa w art. 1, zachowują

ważność na okres, na jaki były wydane, nie dłużej jednak niż do dnia uzyskania przez

Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.

2.

Decyzje zezwalające wydane na podstawie ustawy z dnia 25 listopada 1970 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia

(Dz. U. Nr 29, poz. 245, z 1971 r. Nr 12, poz. 115, z 1985 r. Nr 12, poz. 49, z 1989 r. Nr 35, poz. 192, z 1992 r. Nr 33, poz. 144 i Nr 91, poz. 456, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 60, poz. 369 i Nr 88, poz. 554, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 oraz z 2000 r. Nr 120, poz. 1268) zachowują ważność na okres, na jaki zostały wydane, nie dłużej jednak niż do dnia

31 grudnia 2002 r.

3.

Przepis ust. 1 nie dotyczy decyzji zezwalających wydanych na podstawie art. 13 ust.

7 ustawy, o której mowa w art. 1.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt

43, który wchodzi w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa

w Unii Europejskiej.

(uchylony).

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z tym że

1)

art. 1 pkt 9 wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.,

2)

art. 1 pkt 12 wchodzi w życie z dniem 10 listopada 2002 r.,

3)

(uchylony).

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

przepisu art. 1 pkt 3 lit. a pierwsze tiret, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia;

2)

przepisów art. 1 pkt 3 lit. d oraz lit. e, pkt 23 lit. b, pkt 31 lit. c oraz lit.

d, które wchodzą w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa

w Unii Europejskiej;

3)

przepisu art. 1 pkt 4 w zakresie dotyczącym art. 7 ust. 5b pkt 2, który wchodzi w

życie z dniem 1 stycznia 2005 r.;

4)

przepisów art. 1 pkt 20 lit. b oraz pkt 21 w zakresie dotyczącym art. 29b i 29c, które

wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia;

5)

przepisu art. 1 pkt 21 w zakresie dotyczącym art. 29a, który wchodzi w życie z dniem

1 stycznia 2008 r.;

6)

przepisu art. 8, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

(uchylony).

(uchylony).

1.

Środki spożywcze, dozwolone substancje dodatkowe lub inne składniki żywności oraz

materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością produkowane w kraju i przywożone

z zagranicy, które nie spełniają obowiązujących wymagań w zakresie bezpieczeństwa

żywności, w tym również wymagań określonych w przepisach o materiałach i wyrobach

przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz w przepisach o środkach żywienia zwierząt

w zakresie dotyczącym zwierząt gospodarskich, nie mogą być wprowadzone do obrotu w

kraju w celu spożycia przez ludzi, stosowania do produkcji żywności lub używania do

żywności.

2.

Środki spożywcze, dozwolone substancje dodatkowe lub inne składniki żywności oraz

materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością niespełniające wymagań ustalonych

w ustawie można produkować i sprowadzać z zagranicy, jeżeli są one przeznaczone na

eksport do państw niebędących członkami Unii Europejskiej.

1

Przedsiębiorca wprowadzający po raz pierwszy do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej

1)

środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, które nie należą do grup

określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 10 ust. 3, oraz środki spożywcze

specjalnego przeznaczenia żywieniowego należące do tych grup, ale dla których nie

zostały w tych przepisach określone szczegółowe wymagania, i dietetyczne środki spożywcze

specjalnego przeznaczenia medycznego,

2)

suplementy diety,

3)

środki spożywcze wzbogacane substancjami określonymi na podstawie art. 9 ust. 4 pkt

3

- jest obowiązany powiadomić Głównego Inspektora Sanitarnego o wprowadzaniu do obrotu

określonych środków spożywczych, przedkładając równocześnie wzór ich etykiety.

2.

Jeżeli środek spożywczy, o którym mowa w ust. 1, został już wprowadzony do obrotu

w krajach członkowskich Unii Europejskiej, w powiadomieniu należy wskazać adresata

pierwszego powiadomienia.

1.

Na podstawie powiadomienia, o którym mowa w art. 18 ust. 1, przeprowadza się postępowanie

mające na celu wyjaśnienie, czy wymienione w powiadomieniu środki spożywcze nie stanowią

zagrożenia dla zdrowia człowieka, a w odniesieniu do środków spożywczych specjalnego

przeznaczenia żywieniowego dodatkowo, czy odpowiadają one szczególnym potrzebom żywieniowym,

zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 16, oraz czy wyraźnie różnią się od żywności przeznaczonej

do powszechnego spożycia.

2.

Jeżeli okaże się to niezbędne, przedsiębiorca może zostać zobowiązany do udokumentowania,

że zgłoszony środek spożywczy spełnia wymagania, o których mowa w ust. 1.

3.

Główny Inspektor Sanitarny prowadzi rejestr środków spożywczych objętych postępowaniem

wyjaśniającym, o którym mowa w ust. 1, zawierający dane umożliwiające identyfikację

tych środków w celu wykluczenia ponownego przeprowadzania tego postępowania.

1.

W postępowaniu, o którym mowa w art. 19 ust. 1, Główny Inspektor Sanitarny zasięga

opinii właściwych jednostek badawczo-rozwojowych.

2.

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia

1)

wykaz jednostek badawczo-rozwojowych właściwych do wydawania opinii, o których mowa

w ust. 1,

2)

zakres informacji, rodzaje badań naukowych lub innych danych niezbędnych do przeprowadzenia

postępowania, o którym mowa w art. 19 ust. 1

- mając na względzie zapewnienie bezpieczeństwa żywności, kompetencje jednostki i

kwalifikacje personelu, niezależność jednostki badawczo-rozwojowej od przedsiębiorców

produkujących lub wprowadzających żywność do obrotu oraz jednolite wymagania obowiązujące

w tym zakresie w Unii Europejskiej.

1.

W przypadku stwierdzenia, że środki spożywcze, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt

1 i 2, nie spełniają wymagań określonych dla tych środków, właściwy państwowy inspektor

sanitarny podejmuje decyzje o czasowym wstrzymaniu lub ograniczeniu wprowadzania tych

środków spożywczych do obrotu.

2.

Decyzje, o których mowa w ust. 1, są podejmowane również, jeżeli środek spożywczy,

o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 i 2, spełnia obowiązujące warunki w zakresie

jakości zdrowotnej, a na podstawie nowych informacji lub po ponownym dokonaniu oceny

jakości zdrowotnej tego środka zostanie stwierdzone, że stanowi zagrożenie dla zdrowia

człowieka.

3

O podjęciu decyzji, o których mowa w ust. 1 i 2, powiadamia się Głównego Inspektora

Sanitarnego, który powiadamia niezwłocznie państwa członkowskie Unii Europejskiej

oraz Komisję Europejską, podając powody wydanej decyzji.

(uchylony).

1.

W procesie produkcji przetworów grzybowych, środków spożywczych zawierających grzyby,

skupie, przechowywaniu lub sprzedaży grzybów należy przestrzegać wymagań zapewniających

bezpieczeństwo żywności oraz zatrudniać klasyfikatorów grzybów lub grzyboznawców.

2.

Nadawanie i pozbawianie uprawnień klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy następuje w

drodze decyzji właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej

3.

W razie stwierdzenia nienależytego wykonywania obowiązków przez klasyfikatora grzybów

lub grzyboznawcę, właściwy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej

4.

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia

1)

wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych albo artykułów

spożywczych zawierających grzyby, wykaz przetworów grzybowych dopuszczonych do obrotu,

z uwzględnieniem cech dyskwalifikujących grzyby i przetwory grzybowe, wymagań technologicznych

i warunków przetwarzania, skupu, przechowywania i sprzedaży grzybów,

2)

organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej

3)

wykaz prac, przy których powinny być zatrudnione osoby posiadające uprawnienia klasyfikatora

grzybów lub grzyboznawcy

- mając na względzie zapewnienie bezpieczeństwa żywności.

Koszty badań lekarskich do celów sanitarno-epidemiologicznych ponoszą przedsiębiorcy.

1.

W procesie produkcji i w obrocie żywnością nie można stosować procesów technologicznych

lub metod postępowania, które mogą spowodować powstanie w żywności lub na jej powierzchni

substancji szkodliwych dla zdrowia lub życia człowieka.

2.

Minister właściwy do spraw zdrowia w celu zapobiegania powstawaniu negatywnych skutków

dla zdrowia lub życia człowieka może, w drodze rozporządzenia

1)

nakazać stosowanie określonych procesów technologicznych lub metod postępowania w

procesie produkcji lub w obrocie w odniesieniu do wskazanych w rozporządzeniu artykułów,

2

zakazać stosowania określonych procesów technologicznych lub metod postępowania w

procesie produkcji i w obrocie środkami spożywczymi, dozwolonymi substancjami dodatkowymi

i innymi składnikami żywności,

3

zakazać produkcji oraz wprowadzania do obrotu określonych środków spożywczych, dozwolonych

substancji dodatkowych i innych składników żywności

- mając na względzie zagrożenia, o których mowa w ust. 1.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów

art. 8 ust. 1 pkt 5, art. 14 i art. 15 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem przystąpienia

Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej.

1

Opakowania jednostkowe środków spożywczych przeznaczonych bezpośrednio dla konsumenta

oraz dla zakładów żywienia zbiorowego powinny zawierać

1)

informacje dotyczące wartości odżywczej w odniesieniu do środków spożywczych specjalnego

przeznaczenia żywieniowego, a w odniesieniu do środków spożywczych powszechnie spożywanych,

jeżeli oświadczenie żywieniowe jest zamieszczane na opakowaniu środka spożywczego

lub jest stosowane w prezentacji lub reklamie tego środka;

2)

inne informacje, jeżeli ich podanie jest istotne ze względu na ochronę zdrowia lub

życia człowieka.

2

Informacje, o których mowa w ust. 1, nie mogą

1)

wprowadzać konsumenta w błąd w zakresie charakterystyki środka spożywczego, w szczególności

odnośnie do jego rodzaju, właściwości, składu, ilości, źródła lub miejsca pochodzenia,

metod wytwarzania lub produkcji, a w przypadku środka spożywczego powszechnie spożywanego

zawierać określenia „dietetyczny” oraz sugerować, że jest to środek spożywczy specjalnego

przeznaczenia żywieniowego;

2)

przypisywać środkowi spożywczemu

a)

działania lub właściwości, których nie posiada,

b)

właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości;

3)

sugerować, że środek spożywczy posiada szczególne właściwości, jeżeli wszystkie podobne

środki spożywcze posiadają takie właściwości.

3

Zasady, o których mowa w ust. 2, dotyczą również prezentacji i reklamy środków spożywczych.

4

Przepisy ust. 1-3 nie dotyczą środków spożywczych przeznaczonych wyłącznie na eksport.

5

Minister właściwy do spraw rynków rolnych w porozumieniu z ministrem właściwym do

spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, sposób znakowania środków spożywczych

i dozwolonych substancji dodatkowych, w opakowaniach jednostkowych, zbiorczych i bez

opakowań, przeznaczonych bezpośrednio dla konsumenta, oraz zakres informacji podawanych

na opakowaniach, mając na względzie zasady określone w ust. 1-3 oraz jednolite wymagania

w tym zakresie obowiązujące w Unii Europejskiej.

6

Sposób znakowania określony na podstawie ust. 5 nie dotyczy dozwolonych substancji

dodatkowych nieprzeznaczonych bezpośrednio dla konsumenta.

7

Szczegółowe wymagania dotyczące znakowania suplementów diety, naturalnych wód mineralnych,

naturalnych wód źródlanych i wód stołowych oraz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia

żywieniowego określają przepisy wydane odpowiednio na podstawie art. 9 ust. 4 pkt

3, art. 9a oraz art. 10 ust. 3.

1

Środki spożywcze, dozwolone substancje dodatkowe lub inne składniki żywności rozprowadzane

w opakowaniach jednostkowych, znakowane datą minimalnej trwałości lub terminem przydatności

do spożycia, mogą być wprowadzane do obrotu do tej daty lub terminu.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się również do artykułów, o których mowa w ust. 1, wprowadzanych

do obrotu bez opakowań jednostkowych, jeżeli wobec nich została ustalona data minimalnej

trwałości lub termin przydatności do spożycia.

Wymagania dotyczące materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością w

zakresie nieuregulowanym w ustawie regulują przepisy o materiałach i wyrobach przeznaczonych

do kontaktu z żywnością.

1

Produkcję żywności, dozwolonych substancji dodatkowych lub innych składników żywności

oraz materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością lub obrót nimi wolno

prowadzić, jeżeli zostaną spełnione wymagania w zakresie właściwej jakości zdrowotnej

żywności, w tym wymagania dotyczące pomieszczeń, urządzeń oraz ich lokalizacji, a

stan zdrowia osób biorących udział w produkcji lub obrocie żywnością będzie odpowiadał

wymaganiom określonym w przepisach o chorobach zakaźnych i zakażeniach.

2.

Podjęcie przez przedsiębiorców produkcji lub obrotu artykułami, o których mowa w ust.

1, wymaga uzyskania uprzedniego stwierdzenia, w drodze decyzji, przez właściwy organ

Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni prowadzą wykazy zakładów produkujących lub

wprowadzających do obrotu żywność objętą nadzorem organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej,

które uzyskały decyzję w trybie określonym w art. 27 ust. 2.

1.

Przestrzeganie właściwej jakości zdrowotnej żywności oraz zasad higieny w procesie

produkcji i w obrocie żywnością w zakładach produkujących żywność lub wprowadzających

ją do obrotu jest zapewnione przez kontrolę wewnętrzną.

2

Kontrola wewnętrzna w zakładzie obejmuje czynności niezbędne do sprawdzenia

1)

przestrzegania warunków i zasad higieny w celu zapewnienia właściwej jakości zdrowotnej

żywności oraz materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością;

2)

stosowania zasad systemu HACCP.

3

Kontrolę wewnętrzną w zakładzie organizuje, prowadzi i koordynuje kierujący zakładem.

4

Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa

określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres, metody i sposób prowadzenia

wewnętrznej kontroli jakości zdrowotnej żywności i przestrzegania zasad higieny w

procesie produkcji, z uwzględnieniem zasad systemu HACCP, w zakładach produkujących

lub wprowadzających do obrotu żywność, mając na względzie zapewnienie bezpieczeństwa

żywności oraz jednolite wymagania w tym zakresie stosowane w państwach członkowskich

Unii Europejskiej.

1.

System HACCP obejmuje następujące zasady i tryb postępowania

1)

zidentyfikowanie i ocenę zagrożeń jakości zdrowotnej żywności oraz ryzyka ich wystąpienia,

a także ustalenie środków kontroli i metod przeciwdziałania tym zagrożeniom;

2)

określenie krytycznych punktów kontroli w celu wyeliminowania lub ograniczania zagrożeń;

3)

ustalenie dla każdego krytycznego punktu kontroli limitów rozgraniczających stany

akceptowalne od nieakceptowalnych w celu zapobiegania, eliminowania lub ograniczania

zidentyfikowanych zagrożeń;

4)

ustalenie i wprowadzenie systemu monitorowania krytycznych punktów kontroli;

5)

ustalenie działań naprawczych (korygujących), jeżeli monitorowanie wykazuje, że krytyczny

punkt kontroli nie spełnia wymagań, o których mowa w pkt 3.

2.

Sposób weryfikacji zasad systemu HACCP w zakładzie, w celu potwierdzenia, że postępowanie,

o którym mowa w ust. 1, jest skuteczne, określa kierujący zakładem. Weryfikowanie

zasad systemu HACCP obejmuje dane potwierdzające bezpieczeństwo żywności odpowiednio

do wielkości zakładu i rodzaju prowadzonej działalności.

1.

Kierujący zakładem lub osoba przez niego upoważniona jest obowiązany wdrożyć i stosować

zasady systemu HACCP. Obowiązek wdrożenia i stosowania zasad systemu HACCP nie dotyczy

producentów na etapie produkcji pierwotnej, którzy, w celu zapewnienia właściwej jakości

zdrowotnej oraz zasad higieny, są obowiązani wdrożyć i stosować zasady dobrej praktyki

produkcyjnej (GMP) i dobrej praktyki higienicznej (GHP).

2.

Osoby, o których mowa w ust. 1, wdrażając zasady systemu HACCP w zakładzie, mogą zastosować

opracowania zawarte w poradnikach dobrej praktyki produkcyjnej (GMP), dobrej praktyki

higienicznej (GHP) oraz wdrażania i stosowania zasad systemu HACCP lub korzystać ze

wskazówek zawartych w poradnikach przy opracowywaniu we własnym zakresie dokumentacji

dotyczącej zasad systemu HACCP obowiązującej w zakładzie.

1.

Poradniki, o których mowa w art. 30 ust. 2, dla poszczególnych branż przemysłu lub

handlu środkami spożywczymi, opracowują przedsiębiorcy produkujący lub wprowadzający

żywność do obrotu lub związki zrzeszające tych przedsiębiorców przy udziale organizacji

konsumenckich oraz w konsultacji z zainteresowanymi stronami działającymi w zakresie

bezpieczeństwa żywności. Poradniki podlegają ocenie pod względem zgodności z wymaganiami

higieny przez organy urzędowej kontroli żywności zgodnie z zakresem nadzoru, o którym

mowa w art. 40 ust. 1 i 2, z uwzględnieniem zasad stosowanych w tym zakresie w państwach

członkowskich Unii Europejskiej.

2.

Poradniki, o których mowa w art. 30 ust. 2, uwzględniają potrzeby i możliwości w szczególności

tych przedsiębiorców, którzy ze względu na wielkość zakładu oraz rodzaj produkowanej

lub wprowadzanej do obrotu żywności

1)

prowadzą działalność na potrzeby rynków lokalnych (w gminie, na terenie której znajduje

się zakład, lub gmin sąsiadujących);

2)

produkują żywność lub stosują surowce do produkcji żywności zgodnie z tradycyjnymi

metodami, ustalonymi wieloletnią praktyką lub tradycją charakterystyczną dla danej

żywności;

3)

prowadzą działalność w regionach szczególnych ze względu na położenie geograficzne

lub dostępność do zaopatrzenia.

W razie stwierdzenia w wyniku kontroli wewnętrznej niewłaściwej jakości zdrowotnej

określonej partii żywności kierujący zakładem zarządza zabezpieczenie tej partii żywności

i wycofanie jej z obrotu oraz powiadamia właściwy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej

(uchylony).

Ustawa wchodzi w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w

Unii Europejskiej, z wyjątkiem art. 29, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od

dnia ogłoszenia.

1.

Minister właściwy do spraw zdrowia określi w drodze rozporządzenia

1)

szczegółowe wymagania higieniczno-sanitarne dotyczące zakładów i ich wyposażenia,

2)

warunki sanitarne oraz wymagania w zakresie przestrzegania zasad higieny w procesie

produkcji i w obrocie środkami spożywczymi, dozwolonymi substancjami dodatkowymi lub

innymi składnikami żywności, w tym szczególnie wymagania dotyczące środków spożywczych

sprzedawanych luzem, łatwo psujących się, sypkich oraz nieopakowanych, z wyłączeniem

pozyskiwania produktów pierwotnych i produkcji środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego,

oraz materiałami i wyrobami przeznaczonymi do kontaktów z żywnością

- mając na względzie obowiązujące w Unii Europejskiej wymagania zapewnienia bezpieczeństwa

żywności oraz bezpieczeństwa sprzedaży artykułów niebędących środkami spożywczymi

w zakładach sprzedających żywność.

2.

Wymagania, o których mowa w ust. 1, dotyczą w szczególności

1)

stanu technicznego budynków, pomieszczeń i instalacji;

2)

jakości wody, pary wodnej, lodu i powietrza;

3)

gromadzenia i przechowywania odpadów z żywności;

4)

narzędzi, urządzeń i wyposażenia zakładu;

5)

osób wykonujących prace przy produkcji i w obrocie żywnością.

(uchylony).

1.

Przy pracach w procesie produkcji lub w obrocie, które wymagają stykania się z żywnością,

dozwolonymi substancjami dodatkowymi lub innymi składnikami żywności, nie wolno zatrudniać

osób, które nie mogą wykonywać prac określonych przepisami o chorobach zakaźnych i

zakażeniach.

2.

Zasady i tryb wykonywania badań lekarskich osób, o których mowa w ust. 1, do celów

sanitarno-epidemiologicznych określają przepisy o chorobach zakaźnych i zakażeniach.

3.

Przedsiębiorca jest obowiązany przechowywać orzeczenia lekarskie wydane na podstawie

badań lekarskich osób, o których mowa w ust. 1, do celów sanitarno-epidemiologicznych

i udostępniać je na żądanie organów urzędowej kontroli żywności.

4.

Osoby biorące udział w procesie produkcji środków spożywczych, dozwolonych substancji

dodatkowych lub innych składników żywności lub w obrocie nimi są przez przedsiębiorcę

nadzorowane, instruowane i szkolone w zakresie przestrzegania zasad higieny odpowiednio

do wykonywanej pracy.

5.

Przepisy ust. 4 stosuje się odpowiednio do produkcji i wprowadzania do obrotu materiałów

i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością.

1

Zakład żywienia zbiorowego typu zamkniętego ma obowiązek przechowywać próbki wszystkich

potraw wchodzących w skład każdego posiłku.

2.

Zakład, o którym mowa w ust. 1, w przypadku wprowadzania do obrotu wyrobów garmażeryjnych

innych zakładów ma obowiązek pobierania próbek poszczególnych wyrobów bezpośrednio

przy przyjęciu danej partii oraz ich przechowywania.

3.

Zakład, o którym mowa w ust. 1, ma obowiązek przechowywania próbki każdej wprowadzonej

do obrotu partii wyrobów garmażeryjnych o krótkim okresie przydatności do spożycia.

4.

Zakład, o którym mowa w ust. 1, ma obowiązek udostępniać pobrane próbki organom Państwowej

Inspekcji Sanitarnej

5.

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, tryb, sposób,

miejsce, czas i warunki pobierania i przechowywania próbek, mając na względzie zapewnienie

bezpieczeństwa żywności.

6

Minister właściwy do spraw zdrowia może określić, w drodze rozporządzenia, wymagania

obowiązujące w zakładach żywienia zbiorowego typu zamkniętego, mając na względzie

normy żywienia oraz wymagania higieniczne i sanitarne, o których mowa w art. 33.

1

Środki spożywcze, substancje pomagające w przetwarzaniu, dozwolone substancje dodatkowe

lub inne składniki żywności mogą być przewożone środkami transportu przeznaczonymi

wyłącznie do tego celu i w taki sposób, aby nie została naruszona jakość zdrowotna

tych artykułów.

2.

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania

sanitarne dotyczące środków transportu, w tym dotyczące czynności związanych z załadunkiem,

przeładunkiem lub wyładunkiem, mając na względzie różne rodzaje żywności i wymagania,

które powinny być spełnione w czasie transportu, w celu zapewnienia właściwej jakości

zdrowotnej żywności.

Tranzyt środków spożywczych i substancji pomagających w przetwarzaniu, dozwolonych

substancji dodatkowych lub innych składników żywności może odbywać się tylko w szczelnych

środkach transportu, zabezpieczonych przed ich niekontrolowanym otwarciem i zaopatrzonych

w plomby polskiego urzędu celnego zgodnie z przepisami Kodeksu celnego

Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

1

Handel obwoźny środkami spożywczymi może być prowadzony wyłącznie

1)

na targowiskach lub w halach targowych - w uzgodnieniu z właściwym organem Państwowej

Inspekcji Sanitarnej

2)

na wskazanym przez gminę terenie

- z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

2

Sprzedaż w handlu obwoźnym środków spożywczych prowadzi się wyłącznie ze środków transportu

przeznaczonych do tego celu zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 37 ust. 2.

3

Osoby zajmujące się handlem obwoźnym muszą spełniać wymagania, o których mowa w art.

35 ust. 1-3, oraz przestrzegać zasad higieny.

4

Właściwy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej

5

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, wymagania higieniczne

i sanitarne obowiązujące w handlu obwoźnym środkami spożywczymi, w tym dotyczące środków

transportu, oraz wykazy artykułów, które nie mogą być wprowadzane do obrotu w handlu

obwoźnym, mając na względzie warunki sprzedaży, a także zapewnienie właściwej jakości

zdrowotnej żywności.

1.

Nadzór nad przestrzeganiem ustawy oraz nad wykonywaniem urzędowej kontroli żywności

sprawuje minister właściwy do spraw zdrowia, który działa w porozumieniu z ministrem

właściwym do spraw rolnictwa, z zastrzeżeniem ust. 2.

2.

Nadzór nad przestrzeganiem ustawy oraz nad wykonywaniem urzędowej kontroli żywności

w odniesieniu do środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego sprawuje minister właściwy

do spraw rolnictwa, działając w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia.

2a

Zadania ministra właściwego do spraw zdrowia oraz ministra właściwego do spraw rolnictwa,

o których mowa w ust. 1 i 2, obejmują zarządzanie ryzykiem w zakresie dotyczącym bezpieczeństwa

żywności przy udziale organów urzędowej kontroli żywności.

3

Nadzór nad jakością zdrowotną żywności, dozwolonych substancji dodatkowych i innych

składników żywności, przestrzeganiem warunków sanitarnych w procesie produkcji i w

obrocie tymi artykułami, z uwzględnieniem zasad systemu HACCP, oraz materiałami i

wyrobami przeznaczonymi do kontaktu z żywnością sprawują organy Państwowej Inspekcji

Sanitarnej

4

Nadzór nad jakością zdrowotną artykułów, o których mowa w ust. 3, przywożonych z zagranicy,

przewożonych lub wywożonych za granicę sprawują organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej,

z zastrzeżeniem ust. 5.

5

Organy Inspekcji Weterynaryjnej sprawują nadzór nad

1)

zakładami produkującymi produkty pochodzenia zwierzęcego, w rozumieniu przepisów o

wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego w zakresie spełniania

tych wymagań;

2)

badaniem zwierząt rzeźnych i ich mięsa, mięsa zwierząt łownych oraz produktów pochodzenia

zwierzęcego przeznaczonych na potrzeby własne gospodarstwa;

3)

produkcją lodów zawierających w swoim składzie mleko w zakładach objętych nadzorem

organów Inspekcji Weterynaryjnej;

4)

sprzedażą produktów pochodzenia zwierzęcego w handlu obwoźnym ze specjalnych środków

transportu;

5)

przywożonymi z państw trzecich produktami pochodzenia zwierzęcego;

6)

produkcją i sprzedażą bezpośrednią produktów pochodzenia zwierzęcego;

7)

prawidłowością prowadzenia systemu HACCP i kontroli wewnętrznej w zakładach;

8)

zaopatrywaniem środków transportu morskiego w komunikacji międzynarodowej w produkty

pochodzenia zwierzęcego, które nie spełniają wymagań weterynaryjnych i są przeznaczone

do spożycia przez załogę i pasażerów.

6.

Jeżeli środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego są produkowane lub przechowywane w

zakładzie produkującym inne środki spożywcze, nadzór nad ich jakością zdrowotną może

być powierzony organowi Inspekcji Weterynaryjnej lub organowi Państwowej Inspekcji

Sanitarnej

7.

Sprawując nadzór, organy urzędowej kontroli żywności są obowiązane przeprowadzać kontrole

bez wcześniejszego uprzedzenia kontrolowanego podmiotu o terminie i zakresie kontroli.

8.

Przebieg kontroli oraz innych czynności przeprowadzanych przez organy urzędowej kontroli

żywności dokumentuje się w protokole podpisywanym przez osobę przeprowadzającą kontrolę

lub inną czynność w ramach nadzoru oraz osobę reprezentującą przedsiębiorcę, którego

działalność jest kontrolowana. O odmowie podpisania protokołu przez tę osobę należy

uczynić wzmiankę w protokole. Osoba ta może złożyć do protokołu wyjaśnienia dotyczące

przyczyn odmowy jego podpisania.

1.

W celu zapewnienia naukowych podstaw analizy ryzyka zagrożenia zdrowia jednostki badawczo-rozwojowe

podlegające ministrowi właściwemu do spraw zdrowia oraz ministrowi właściwemu do spraw

rolnictwa określają i koordynują programy monitoringu żywności i żywienia realizowane

przez organy urzędowej kontroli żywności oraz opracowują opinie naukowe niezbędne

dla oceny ryzyka.

2.

Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa

określi, w drodze rozporządzenia, wykaz jednostek badawczo-rozwojowych, o których

mowa w ust. 1, mając na względzie zapewnienie bezpieczeństwa żywności, kompetencje

jednostki i kwalifikacje personelu oraz wymagania w tym zakresie obowiązujące w państwach

członkowskich Unii Europejskiej.

3.

Powołuje się Radę do Spraw Monitoringu, zwaną dalej „Radą”.

4.

W skład Rady wchodzi

1)

po jednym przedstawicielu każdej jednostki badawczo-rozwojowej, o których mowa w ust.

1;

2)

siedmiu przedstawicieli nauki reprezentujących kierunki badań objęte zakresem monitoringu,

z uczelni rolniczych i medycznych oraz jednostek badawczo-rozwojowych niebędących

wykonawcami badań;

3)

po dwóch przedstawicieli ministra właściwego do spraw zdrowia oraz ministra właściwego

do spraw rolnictwa;

4)

po jednym przedstawicielu ministra właściwego do spraw środowiska oraz Prezesa Urzędu

Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

5.

Przewodniczącym Rady jest przedstawiciel ministra właściwego do spraw zdrowia, a zastępcą

przewodniczącego - przedstawiciel ministra właściwego do spraw rolnictwa.

6.

Do zadań Rady należą sprawy związane z funkcjonowaniem programu monitoringu na potrzeby

analizy ryzyka, a w szczególności

1)

przygotowywanie perspektywicznych kierunków badań monitoringowych;

2)

przygotowywanie okresowych planów badań monitoringowych;

3)

opiniowanie wykonanych badań w odniesieniu do założonych celów i uzyskiwanych wyników

oraz raportu z badań monitoringowych przygotowywanego corocznie przez jednostki badawczo-rozwojowe

prowadzące badania monitoringowe;

4)

współudział w upowszechnianiu wyników badań, publikowanych w raporcie z badań monitoringowych

w ramach działalności zawodowej członków Rady;

5)

współpraca z organami urzędowej kontroli żywności;

6)

doradztwo naukowe na rzecz organów urzędowej kontroli żywności.

7.

Dokumenty, o których mowa w ust. 6 pkt 1-3, są przedstawiane przez Radę do akceptacji

ministra właściwego do spraw zdrowia i ministra właściwego do spraw rolnictwa.

8.

Minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw

rolnictwa, określi, w drodze rozporządzenia, regulamin pracy Rady, biorąc pod uwagę

zakres jej obowiązków.

9.

Członkom Rady za udział w posiedzeniach przysługują diety oraz zwrot kosztów podróży

na obszarze kraju przewidzianych w przepisach wydanych na podstawie art. 77

(Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm..

10.

Obsługę sekretariatu Rady oraz publikacje raportu zapewnia minister właściwy do spraw

zdrowia.

1.

Nadzór, o którym mowa w art. 40 ust. 3-5, obejmuje zadania dotyczące powiadamiania

o niebezpiecznej żywności, w tym żywności pochodzenia zwierzęcego, dozwolonych substancjach

dodatkowych i innych składnikach żywności oraz środkach żywienia zwierząt gospodarskich

określonych w przepisach o środkach żywienia zwierząt, w ramach sieci systemu RASFF.

2.

Główny Inspektor Sanitarny kieruje siecią systemu RASFF oraz

1)

tworzy krajowy punkt kontaktowy systemu RASFF, zwany dalej „KPK”;

2)

jest odpowiedzialny za funkcjonowanie KPK;

3)

powiadamia Komisję Europejską o zarejestrowanej w Rzeczypospolitej Polskiej niebezpiecznej

żywności oraz środkach żywienia zwierząt.

3.

Nadzór określony w art. 40 ust. 2 obejmuje funkcjonowanie podpunktu KPK, o którym

mowa w art. 39a ust. 1a ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt,

badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej

(Dz. U. z 1999 r. Nr 66, poz. 752, z późn. zm.

1.

Minister właściwy do spraw zdrowia współpracuje z Europejskim Urzędem do Spraw Bezpieczeństwa

Żywności, zwanym dalej „Urzędem”.

2.

Współpraca, o której mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności

1)

wyznaczanie przedstawiciela do Forum Doradczego Urzędu;

2)

składanie do Urzędu wniosków o wydanie opinii naukowych w sprawach objętych zakresem

działania Urzędu;

3)

przekazywanie Urzędowi zgromadzonych danych naukowych dotyczących bezpieczeństwa żywności;

4)

przekazywanie, na żądanie Urzędu, dodatkowych danych niezbędnych do oceny ryzyka;

5)

wyznaczanie jednostek badawczo-rozwojowych, które mogą uczestniczyć w wypełnianiu

zadań Urzędu, w szczególności przez wydawanie opinii naukowych.

1.

Właściwi państwowi graniczni inspektorzy sanitarni przeprowadzają równocześnie z kontrolą

celną, graniczną kontrolę sanitarną, z zastrzeżeniem ust. 2, obejmującą

1)

jakość zdrowotną środków spożywczych, dozwolonych substancji dodatkowych, innych składników

żywności oraz materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością;

2)

przydatność do produkcji przywożonych z zagranicy i wywożonych za granicę substancji

pomagających w przetwarzaniu.

2.

W przypadkach konieczności wykonania specjalistycznych badań laboratoryjnych lub w

innych szczególnie uzasadnionych przypadkach żywność oraz materiały i wyroby przeznaczone

do kontaktu z żywnością mogą zostać, za zgodą organu celnego, objęte procedurą tranzytu

zgodnie z przepisami prawa celnego w celu

1)

składowania w miejscu i na warunkach określonych przez państwowego granicznego inspektora

sanitarnego do czasu uzyskania wyników badań pobranych próbek albo

2)

skierowania do miejsca przeznaczenia w celu przeprowadzenia kontroli jakości zdrowotnej

przez właściwy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

3.

Graniczna kontrola sanitarna środków spożywczych, dozwolonych substancji dodatkowych,

innych składników żywności lub substancji pomagających w przetwarzaniu oraz materiałów

i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością wywożonych za granicę może być dokonana

przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego na podstawie wniosku o dokonanie

granicznej kontroli sanitarnej złożonego nie później niż 48 godzin, a w przypadku

środków spożywczych nietrwałych mikrobiologicznie nie później niż 24 godziny przed

planowanym wywozem.

4.

W wyniku przeprowadzonej kontroli właściwy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydaje

1)

świadectwo jakości zdrowotnej artykułów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i ust. 3;

2)

świadectwo przydatności do produkcji substancji pomagających w przetwarzaniu.

5.

Odpłatność za dokonanie granicznej kontroli sanitarnej artykułów wywożonych za granicę

określają przepisy dotyczące Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

6.

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia

1)

szczegółowe warunki i zakres przeprowadzania kontroli, o których mowa w ust. 1,

2)

szczegółowe wskazania dotyczące częstotliwości wykonywania badań laboratoryjnych,

3)

rodzaje badań laboratoryjnych,

4)

wzór wniosku o dokonanie granicznej kontroli sanitarnej środków spożywczych, o którym

mowa w ust. 1 i 3,

5)

wzory świadectw, o których mowa w ust. 4

- mając na względzie zapewnienie bezpieczeństwa żywności.

7.

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia

1

w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw administracji publicznej oraz ministrem

właściwym do spraw transportu - wykaz przejść granicznych, przez które środki spożywcze,

dozwolone substancje dodatkowe lub inne składniki żywności, substancje pomagające

w przetwarzaniu oraz materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością mogą

być wprowadzane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub wywożone za granicę,

2)

w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych - sposób współpracy

organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej z organami celnymi w zakresie granicznej kontroli

sanitarnej

- mając na względzie konieczność sanitarnego zabezpieczenia granic państwa i zapewnienie

właściwej jakości zdrowotnej artykułów, o których mowa w ust. 1.

8.

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, wykaz towarów,

które podlegają granicznej kontroli sanitarnej, z uwzględnieniem ich klasyfikacji

według kodów taryfy celnej.

(wygasł).

Ocena jakości zdrowotnej środków spożywczych, dozwolonych substancji dodatkowych lub

innych składników żywności oraz materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z

żywnością objętych nadzorem organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest potwierdzona

świadectwem jakości zdrowotnej oraz może być poprzedzona badaniami laboratoryjnymi.

1

Badania laboratoryjne, o których mowa w art. 43, wykonują akredytowane

1)

laboratoria Państwowej Inspekcji Sanitarnej;

2)

laboratoria referencyjne.

2.

Do zadań laboratoriów referencyjnych należy

1)

nadzór nad jakością badań wykonywanych przez laboratoria, o których mowa w ust. 1

pkt 1;

2)

wykonywanie analiz i badań żywności w przypadku rozbieżności, kwestionowania lub w

celu potwierdzania wyników badań laboratoriów, o których mowa w ust. 1 pkt 1;

3)

organizowanie badań porównawczych w odniesieniu do poszczególnych metod analiz;

4)

ujednolicanie metod i procedur badawczych;

5)

wdrażanie nowych metod badań;

6)

przekazywanie organom urzędowej kontroli żywności informacji dotyczących metod analiz

i badań porównawczych stosowanych przez laboratoria referencyjne krajów Unii Europejskiej;

7)

szkolenie kadr laboratoriów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, w zakresie nowych metod

analiz i badań;

8)

międzynarodowa współpraca z laboratoriami referencyjnymi.

3.

(uchylony).

4

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, wykaz laboratoriów

referencyjnych, mając na względzie zapewnienie wykonywania zadań, o których mowa w

ust. 2.

1.

Organom urzędowej kontroli żywności sprawującym nadzór przysługuje prawo

1)

badania procesów technologicznych i receptur w zakresie niezbędnym do ochrony zdrowia

i życia człowieka;

2)

przeglądania ksiąg i innych dokumentów kontrolowanego zakładu, jeżeli okaże się to

konieczne do wyjaśnienia sprawy;

3)

podejmowania innych działań określonych w niniejszej ustawie i w przepisach odrębnych.

2

W razie braku wiarygodnych dowodów naukowych potwierdzających nieszkodliwość środków

spożywczych i substancji pomagających w przetwarzaniu, dozwolonych substancji dodatkowych

i innych składników żywności, organy urzędowej kontroli sprawujące nadzór, w przypadku

powzięcia uzasadnionego podejrzenia szkodliwości tych artykułów, mogą podejmować wczesne

i proporcjonalne do zagrożenia czynności zapobiegawcze mające na celu ochronę zdrowia

lub życia człowieka (zasada ostrożności).

3

Uzyskane przez organy urzędowej kontroli żywności w trakcie kontroli informacje, dokumenty

i inne dane dotyczące stosowanych przez przedsiębiorcę technologii i receptur lub

stanowiące tajemnicę handlową są objęte tajemnicą służbową i nie mogą być przekazywane

innym organom ani ujawniane, jeżeli nie jest to konieczne ze względu na ochronę zdrowia

lub życia człowieka.

1.

Organ urzędowej kontroli żywności sprawujący nadzór w razie stwierdzenia uchybień

zagrażających zdrowiu lub życiu człowieka nakazuje usunięcie tych uchybień, a w przypadku

ich nieusunięcia wydaje decyzję o częściowym lub całkowitym wstrzymaniu produkcji

lub unieruchomieniu zakładu lub jego części na czas niezbędny do usunięcia tych uchybień.

2.

Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowej wykonalności.

3.

Decyzje, o których mowa w ust. 1, są wydawane po zasięgnięciu opinii właściwego inspektora

pracy, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą stanowić równocześnie naruszenie przepisów

dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy.

Organ urzędowej kontroli żywności sprawujący nadzór, w razie stwierdzenia, że środek

spożywczy, dozwolona substancja dodatkowa lub inny składnik żywności nie odpowiada

obowiązującym zdrowotnym warunkom jakości, a substancja pomagająca w przetwarzaniu

jest nieprzydatna do produkcji środków spożywczych, może zakazać produkcji lub wprowadzania

do obrotu tego artykułu lub też, w zależności od rodzaju stwierdzonych uchybień

1)

może zezwolić na inne jego wykorzystanie z zachowaniem określonych warunków lub na

zużycie go w innym określonym celu, lub

2)

nakazać jego zniszczenie na koszt przedsiębiorcy.

1.

Minister właściwy do spraw zdrowia, a w odniesieniu do środków spożywczych pochodzenia

zwierzęcego - minister właściwy do spraw rolnictwa, każdy w swoim zakresie działania,

określą, w drodze rozporządzeń

1

szczegółowy sposób i tryb przeprowadzania urzędowej kontroli żywności w procesie produkcji

i w obrocie, uwzględniając zakres czynności kontrolnych obejmujących pobieranie i

analizy próbek, kontrolę higieny personelu, kontrolę dokumentacji oraz kontrolę obowiązujących

w zakładzie wewnętrznych systemów kontroli jakości zdrowotnej i przestrzegania zasad

higieny, zasad systemu HACCP, mając na względzie konieczność zapewnienia właściwej

jakości zdrowotnej żywności;

2

sposób i tryb postępowania organów sprawujących nadzór nad jakością zdrowotną żywności

i żywienia w przypadku podejrzenia lub stwierdzenia niewłaściwej jakości zdrowotnej

środków spożywczych, dozwolonych substancji dodatkowych i innych składników żywności,

mając na względzie tryb zabezpieczania tych artykułów i uprawnienia, o których mowa

w art. 40, 43 i 45, a także dokumentowanie wykonania decyzji, o których mowa w art.

46 ust. 1.

2.

Minister właściwy do spraw zdrowia oraz minister właściwy do spraw rolnictwa określą,

w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i sposób współdziałania w zakresie sprawowania

nadzoru organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej

1

Kto produkuje lub wprowadza do obrotu, o niewłaściwej jakości zdrowotnej lub zepsute,

środki spożywcze i substancje pomagające w przetwarzaniu, dozwolone substancje dodatkowe,

inne składniki żywności oraz materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

2.

Kto produkuje lub wprowadza do obrotu środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego

lub nową żywność szkodliwe dla zdrowia lub życia człowieka,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

3.

Jeżeli sprawca czynów określonych w ust. 1 lub 2 działa nieumyślnie,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Kto produkuje lub wprowadza do obrotu środki spożywcze zafałszowane, dozwolone substancje

dodatkowe, inne składniki żywności lub substancje pomagające w przetwarzaniu jako

artykuły odpowiadające wymaganiom określonym w ustawie,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

1

Kto przez oznaczenie lub w inny sposób wprowadza w błąd co do jakości zdrowotnej lub

wartości odżywczej środka spożywczego, substancji pomagających w przetwarzaniu albo

dozwolonej substancji dodatkowej lub innych składników żywności,

podlega karze grzywny.

2.

Tej samej karze podlega, kto

1

w przypadkach określonych w art. 18, bez powiadomienia lub niezgodnie z decyzją, o

której mowa w art. 19 ust. 3, wprowadza do obrotu środki spożywcze specjalnego przeznaczenia

żywieniowego lub suplementy diety;

2

używa do produkcji lub wprowadza do obrotu żywność lub substancje pomagające w przetwarzaniu,

dozwolone substancje dodatkowe lub inne składniki żywności, przeznaczone do spożywania

albo używania, po upływie terminu ich przydatności do spożycia lub upływie daty ich

minimalnej trwałości;

3

narusza zasady, o których mowa w art. 10 ust. 2, art. 12, art. 22, art. 24, art. 35

ust. 1 i 3, art. 36, art. 37 i art. 39 ust. 3;

4

rozpoczyna działalność bez uzyskania decyzji, o której mowa w przepisach określonych

w art. 12 ust. 1, a także decyzji, o której mowa w art. 22 ust. 2, art. 27 ust. 2

i art. 39 ust. 4.

W sprawach określonych w art. 51 orzekanie następuje w trybie przepisów o postępowaniu

w sprawach o wykroczenia.

W ustawie z dnia 13 listopada 1963 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych

(Dz. U. Nr 50, poz. 279, z 1971 r. Nr 12, poz. 115, z 1974 r. Nr 47, poz. 280, z 1989 r. Nr 35, poz. 192, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, z 1997 r. Nr 60, poz. 369, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136 i Nr 120, poz. 1268) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu

„

2a.

Zasady i tryb wykonywania badań lekarskich osób wykonujących prace w procesie produkcji

i w obrocie żywnością do celów sanitarno-epidemiologicznych regulują odrębne przepisy.

”

;

2)

w art. 5 skreśla się ust. 2;

3)

użyte w ustawie wyrazy „Minister Zdrowia i Opieki Społecznej” zastępuje się wyrazami

„Minister właściwy do spraw zdrowia”.

(pominięte).

W ustawie z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska

(Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196, z 1995 r. Nr 90, poz. 446, z 1996 r. Nr 106, poz. 496 i Nr 132, poz. 622, z 1997 r. Nr 46, poz. 296, Nr 96, poz. 592, Nr 121, poz. 770 i Nr 133, poz. 885, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 101, poz. 1178, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 48, poz. 550, Nr 62, poz. 718 i Nr 109, poz. 1157 oraz z 2001 r. Nr 38, poz. 452 i Nr 45, poz. 497) w art. 37a dodaje się ust. 9 w brzmieniu

„

9.

Przepisów ust. 1-8 nie stosuje się w odniesieniu do nowych środków spożywczych lub

używek bądź nowych składników tych artykułów w zakresie uregulowanym odrębnie w przepisach

o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia.

”

W ustawie z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej

(Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575, Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 756, z 1999 r. Nr 70, poz. 778, z 2000 r. Nr 12, poz. 136 i Nr 120, poz. 1268 oraz z 2001 r. Nr 11, poz. 84, Nr 29, poz. 320 i Nr 42, poz. 473) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 20

a)

w ust. 1 wyrazy „Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji” zastępuje się wyrazami

„ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych”,

b)

w ust. 2 wyrazy „Ministrowie Obrony Narodowej oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji”

zastępuje się wyrazami „Minister Obrony Narodowej oraz minister właściwy do spraw

wewnętrznych”,

c)

w ust. 3 wyrazy „Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji” zastępuje się wyrazami

„Minister właściwy do spraw wewnętrznych”;

2)

w art. 25 w ust. 1 pkt 4 otrzymuje brzmienie

„

4)

pobierania próbek do badań laboratoryjnych.

”

;

3)

w art. 36

a)

w ust. 1-3 po wyrazach „Za badania” dodaje się wyraz „laboratoryjne”,

b)

ust. 4 otrzymuje brzmienie

„

4.

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania

wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności, o których mowa w ust.

1-3, z uwzględnieniem kosztów ich wykonania.

”

W ustawie z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy

(Dz. U. Nr 96, poz. 593, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i z 2000 r. Nr 84, poz. 948) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 4 dodaje się pkt 4a w brzmieniu

„

4a)

badaniach lekarskich do celów sanitarno-epidemiologicznych - należy przez to rozumieć

badania lekarskie ustalające brak przeciwwskazań do wykonywania prac w procesie produkcji

i w obrocie żywnością,

”

;

2)

w art. 5

a)

w ust. 1 dodaje się pkt 3a w brzmieniu

„

3a)

osób wykonujących prace w procesie produkcji i w obrocie żywnością,

”

b)

dodaje się ust. 2a w brzmieniu

„

2a.

Obowiązek objęcia badaniami lekarskimi do celów sanitarno-epidemiologicznych spoczywa

na przedsiębiorcach prowadzących działalność w zakresie produkcji i obrotu żywnością.

”

,

c)

dodaje się ust. 4 w brzmieniu

„

4.

Badaniami lekarskimi do celów sanitarno-epidemiologicznych są objęte osoby, o których

mowa w ust. 1 pkt 3a.

”

;

3)

w art. 6

a)

w ust. 1 w pkt 8 kropkę na końcu zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 9 w brzmieniu

„

9)

wykonywania badań lekarskich do celów sanitarno-epidemiologicznych.

”

,

b)

w ust. 5 wyrazy „Ministrem Edukacji Narodowej” zastępuje się wyrazami „ministrem właściwym

do spraw oświaty i wychowania oraz ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego”,

c)

dodaje się ust. 7 w brzmieniu

„

7.

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, tryb wykonywania

badań lekarskich do celów sanitarno-epidemiologicznych oraz wykaz stanów chorobowych

uniemożliwiających wykonywane czynności z zakresu produkcji i obrotu żywnością, a

także rodzaje czynności, których nie wolno wykonywać osobom dotkniętym takimi chorobami,

z uwzględnieniem zakresu i częstotliwości tych badań, sposobu ich dokumentowania,

wzoru orzeczenia lekarskiego i sposobu przechowywania orzeczeń.

”

;

4)

w art. 7 w ust. 1 w pkt 5 i w ust. 5 wyrazy „Państwową Inspekcją Sanitarną” zastępuje

się wyrazami „Inspekcją Sanitarną”;

5)

w art. 8 wyrazy „Ministrowie: Obrony Narodowej, Spraw Wewnętrznych i Administracji,

Sprawiedliwości oraz Transportu i Gospodarki Morskiej” zastępuje się wyrazami „Minister

Obrony Narodowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, Minister Sprawiedliwości

oraz minister właściwy do spraw transportu”;

6)

dodaje się art. 22a w brzmieniu

„

Art. 22a.

Koszty badań lekarskich do celów sanitarno-epidemiologicznych ponoszą przedsiębiorcy.

”

;

7)

w art. 27 w ust. 1 wyrazy „Ministrowie: Obrony Narodowej, Spraw Wewnętrznych i Administracji,

Sprawiedliwości” zastępuje się wyrazami „Minister Obrony Narodowej, minister właściwy

do spraw wewnętrznych, Minister Sprawiedliwości”;

8)

użyte w ustawie w odpowiednich przypadkach wyrazy „Minister Zdrowia i Opieki Społecznej”

zastępuje się użytymi w tych samych przypadkach wyrazami „minister właściwy do spraw

zdrowia”.

W ustawie z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej

(Dz. U. z 1999 r. Nr 82, poz. 928, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 43, poz. 489, Nr 48, poz. 550, Nr 62, poz. 718, Nr 70, poz. 816, Nr 73, poz. 852, Nr 109, poz. 1158 i Nr 122, poz. 1314 i 1321 oraz z 2001 r. Nr 3, poz. 18, Nr 5, poz. 43 i 44 i Nr 42, poz. 475) w art. 33 w ust. 1 pkt 4 otrzymuje brzmienie

„

4)

warunków sanitarnych, nadzoru sanitarnego, bezpieczeństwa żywności, a w szczególności

nadzoru nad jakością zdrowotną żywności w procesie produkcji i w obrocie oraz materiałami

i wyrobami stykającymi się z żywnością,”.

”

1.

Zezwolenia wydane na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują ważność przez okres,

na który zostały wydane, nie dłużej jednak niż do czasu wydania przepisów wykonawczych,

o których mowa w art. 59.

2.

Zezwolenia, o których mowa w ust. 1, stają się decyzjami w rozumieniu niniejszej ustawy.

Dotychczasowe przepisy wykonawcze zachowują moc do czasu wydania przepisów wykonawczych

na podstawie niniejszej ustawy, o ile nie są z nią sprzeczne, nie dłużej jednak niż

do dnia 31 grudnia 2002 r.

(pominięty).

Traci moc ustawa z dnia 25 listopada 1970 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia

(Dz. U. Nr 29, poz. 245, z 1971 r. Nr 12, poz. 115, z 1985 r. Nr 12, poz. 49, z 1989 r. Nr 35, poz. 192, z 1992 r. Nr 33, poz. 144 i Nr 91, poz. 456, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 60, poz. 369 i Nr 88, poz. 554, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 oraz z 2000 r. Nr 120, poz. 1268).

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia

1)

(uchylony);

2

art. 10 ust. 3, art. 28 ust. 2-4, art. 30 oraz art. 48 ust. 1 w zakresie wprowadzania

zasad systemu HACCP obowiązują od dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa

w Unii Europejskiej.

Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie upoważnień zmienianych niniejszą

ustawą zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie

upoważnień w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2004 r., z wyjątkiem

1)

art. 42, art. 44, art. 70, art. 71 pkt 10, art. 74 pkt 5 i 6, art. 94 pkt 3, art.

97, art. 100, art. 101, art. 103 pkt 17 oraz art. 112, które wchodzą w życie z dniem

30 kwietnia 2004 r.;

2)

art. 85 pkt 7 w zakresie dotyczącym art. 456 ust. 1, który wchodzi w życie z dniem

2 maja 2004 r.