Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa

i ochrony zdrowia dotyczàce projektowania i wykonywania maszyn i elementów bezpieczeƒstwa

wprowadzanych do obrotu oddzielnie;

2) procedury oceny zgodnoÊci;

3) rodzaje maszyn i elementów bezpieczeƒstwa, dla

których jest wymagany udzia∏ jednostki notyfikowanej, w trakcie przeprowadzania procedury oceny zgodnoÊci;

4) sposób oznakowania maszyn i elementów bezpieczeƒstwa;

5) wzór znaku CE.

§ 2. 1. Przepisy rozporzàdzenia nie majà zastosowania do

1) maszyn, których jedynym êród∏em nap´du jest si∏a mi´Êni ludzkich, z wyjàtkiem maszyn u˝ywanych do podnoszenia i opuszczania ∏adunków;

2) maszyn specjalnie zaprojektowanych lub przeznaczonych do u˝ytkowania do celów jàdrowych, które w przypadku uszkodzenia mogà spowodowaç

emisj´ radioaktywnà;

3) maszyn specjalnie zaprojektowanych i wykonanych do celów wojskowych i policyjnych;

4) urzàdzeƒ specjalnych przeznaczonych do u˝ytkowania na terenie weso∏ych miasteczek lub parków

rozrywki;

5) urzàdzeƒ transportu linowego, w tym kolei linowych, linowo-terenowych i wyciàgów, przeznaczonych do transportu osób;

Poz. 2170

benzyny, oleju nap´dowego oraz innych cieczy

palnych i substancji niebezpiecznych;

15) kot∏ów parowych, zbiorników, w tym zbiorników

ciÊnieniowych;

16) êróde∏ promieniowania jonizujàcego, stanowiàcych cz´Êç maszyny;

17) broni palnej;

18) wyrobów medycznych.

2. Przepisy rozporzàdzenia nie majà zastosowania

tak˝e

1) do maszyn, dla których producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel sporzàdzi deklaracj´,

w której zadeklaruje, ˝e sà one przeznaczone do

wbudowania w inne maszyny lub do po∏àczenia

z innymi maszynami w celu utworzenia maszyn,

do których b´dà mia∏y zastosowanie przepisy rozporzàdzenia, z wy∏àczeniem maszyn przeznaczonych do wbudowania, które mogà dzia∏aç samodzielnie;

2) w ca∏oÊci lub w cz´Êci do maszyn i elementów bezpieczeƒstwa w zakresie zagro˝eƒ ich dotyczàcych,

je˝eli odr´bne przepisy dotyczàce maszyn i elementów bezpieczeƒstwa okreÊlajà te zagro˝enia.

6) Êrodków transportu — statków oraz pojazdów i ich

przyczep, przeznaczonych wy∏àcznie do transportu

osób drogà powietrznà lub siecià transportu drogowego, kolejowego lub wodnego, a tak˝e Êrodków transportu w zakresie, w jakim sà przeznaczone do przewozu towarów drogà powietrznà, siecià

dróg lub siecià kolejowà albo drogà wodnà; wy∏àczeniu nie podlegajà pojazdy u˝ywane przy eksploatacji z∏ó˝ mineralnych;

3. Deklaracja, o której mowa w ust. 2 pkt 1, powinna zawieraç

7) Êrodków do transportu osób, wykorzystujàcych

pojazdy szynowe poruszajàce si´ po szynach i nap´dzanych przez mechanizm z´batkowy;

3) powo∏anie zastosowanych przepisów, norm zharmonizowanych;

8) statków morskich oraz p∏ywajàcych jednostek

przybrze˝nych wraz z ich wyposa˝eniem pok∏adowym;

9) dêwigów stale obs∏ugujàcych okreÊlone poziomy

budynków i budowli, wyposa˝onych w kabin´ poruszajàcà si´ mi´dzy sztywnymi prowadnicami

nachylonymi w stosunku do poziomu pod kàtem

wi´kszym ni˝ 15 stopni, przeznaczonych do przewozu

a) osób,

b) osób i towarów,

c) towarów, je˝eli kabina jest dost´pna dla osób

i wyposa˝ona w elementy sterownicze znajdujàce si´ wewnàtrz lub pozostajàce w zasi´gu

u˝ytkownika przebywajàcego w kabinie;

10) dêwigów budowlanych przeznaczonych do podnoszenia osób lub osób i towarów;

11) dêwigów teatralnych;

12) górniczych urzàdzeƒ wyciàgowych;

13) ciàgników rolniczych i leÊnych;

14) zbiorników do magazynowania i rurociàgów do

1) nazw´ i adres producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela;

2) opis maszyny lub cz´Êci maszyny;

4) nazw´ i adres jednostki notyfikowanej, która dokonuje oceny zgodnoÊci, o ile ocena taka by∏a dokonywana;

5) imi´ i nazwisko osoby upowa˝nionej do sk∏adania

podpisu w imieniu producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela.

4. Do deklaracji, o której mowa w ust. 2 pkt 1, nale˝y za∏àczyç informacj´, ˝e maszyna nie powinna byç

oddawana do u˝ytku a˝ do czasu gdy maszyna, do której b´dzie wbudowana, uzyska deklaracj´ zgodnoÊci WE, o której mowa w § 116 ust. 2.

§ 3. 1.U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà

1) maszyna

a) zespó∏ sprz´˝onych cz´Êci lub elementów sk∏adowych, z których przynajmniej jedno jest ruchome, wraz z odpowiednimi elementami uruchamiajàcymi, obwodami sterowania, zasilania, po∏àczonych wspólnie w celu okreÊlonego

zastosowania, w szczególnoÊci do przetwarzania, obróbki, przemieszczania lub pakowania

materia∏ów,

b) zespó∏ maszyn, które w celu osiàgni´cia wspólnego efektu koƒcowego zosta∏y zestawione i sà

sterowane w taki sposób, aby dzia∏a∏y jako zintegrowana ca∏oÊç,

c) wymienne wyposa˝enie modyfikujàce funkcje

maszyny, które jest wprowadzane do obrotu

z przeznaczeniem do zamontowania przez operatora do maszyny lub szeregu ró˝nych maszyn

albo do ciàgnika, o ile wyposa˝enie to nie stanowi cz´Êci zamiennej lub narz´dzia;

2) element bezpieczeƒstwa — element nieb´dàcy

wymiennym wyposa˝eniem, który producent lub

jego upowa˝niony przedstawiciel wprowadza do

obrotu oddzielnie, przeznaczony do realizacji funkcji bezpieczeƒstwa, którego uszkodzenie lub nieprawid∏owe funkcjonowanie zagra˝a bezpieczeƒstwu lub zdrowiu osób nara˝onych;

3) operator — osob´, która wykonuje czynnoÊci zwiàzane z zainstalowaniem, obs∏ugiwaniem, regulowaniem, konserwowaniem, czyszczeniem, naprawianiem lub transportowaniem maszyny;

4) kierowca — operatora odpowiedzialnego za przemieszczanie si´ maszyny, który mo˝e byç transportowany przez maszyn´ lub towarzyszyç jej pieszo albo kierowaç nià zdalnie, w szczególnoÊci

przy u˝yciu przewodów lub fal radiowych;

5) strefa niebezpieczna — stref´ w obr´bie lub wokó∏

maszyny, w której wyst´puje zagro˝enie bezpieczeƒstwa lub zdrowia osób;

6) osoba nara˝ona — osob´ znajdujàcà si´ cz´Êciowo

lub ca∏kowicie w strefie niebezpiecznej;

7) zawiesie — cz´Êci lub wyposa˝enie niezwiàzane

z maszynà, umieszczane mi´dzy maszynà a ∏adunkiem lub na ∏adunku, w celu jego uchwycenia;

8) element zawiesia — element pomocny przy wykonywaniu lub u˝ywaniu zawiesia ci´gnowego (hak

oczkowy, zacisk kab∏àkowy, pierÊcieƒ, Êruba

oczkowa);

9) typ — wzorzec wyrobu reprezentatywny dla przewidywanej produkcji;

10) ∏adunek prowadzony — ∏adunek, którego przenoszenie odbywa si´ w ca∏oÊci wzd∏u˝ sztywnych lub

elastycznych prowadnic, o po∏o˝eniu ustalonym

za pomocà sta∏ych zamocowaƒ;

11) wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa — stosunek wartoÊci obcià˝enia gwarantowanego przez producenta,

jakie element wyposa˝enia, osprz´t lub maszyna

sà w stanie utrzymaç, do wartoÊci udêwigu naniesionego na tym elemencie wyposa˝enia, osprz´cie lub maszynie;

12) wspó∏czynnik przecià˝enia — stosunek obcià˝enia

u˝ytego do przeprowadzenia prób statycznych i dynamicznych na elemencie wyposa˝enia, osprz´cie

lub maszynie do udêwigu naniesionego na tym elemencie wyposa˝enia, osprz´cie lub maszynie;

13) próba statyczna — badanie, podczas którego maszyna lub zawiesie sà poddawane kontroli, a na-

Poz. 2170

st´pnie dzia∏aniu si∏y odpowiadajàcej udêwigowi

pomno˝onemu przez odpowiedni wspó∏czynnik

przecià˝enia dla prób statycznych i ponownie

skontrolowane bezpoÊrednio po zdj´ciu obcià˝enia, w celu upewnienia si´, ˝e nie nastàpi∏o ˝adne

uszkodzenie;

14) próba dynamiczna — badanie, podczas którego

maszyna obcià˝ona pracuje we wszystkich mo˝liwych konfiguracjach pod obcià˝eniem odpowiadajàcym udêwigowi, z uwzgl´dnieniem dynamicznego zachowania si´ maszyny, w celu sprawdzenia, czy maszyna i jej element bezpieczeƒstwa

funkcjonujà w∏aÊciwie;

15) Êrodek przenoszenia — urzàdzenie, na którym

umieszcza si´ ludzi, w celu ich podnoszenia,

opuszczania lub przenoszenia.

2. Ilekroç w przepisach rozdzia∏ów 2—7 oraz

w § 116—118, w § 122 i 123 jest mowa o maszynie, nale˝y przez to rozumieç maszyn´ lub element bezpieczeƒstwa.

3. Oznakowania CE nie umieszcza si´ na elementach bezpieczeƒstwa.

§ 4. Do maszyn, które stwarzajà przede wszystkim

zagro˝enia o charakterze elektrycznym, stosuje si´

przepisy dotyczàce sprz´tu elektrycznego.

§ 5. Maszyny i elementy bezpieczeƒstwa, o których

mowa w rozporzàdzeniu, mogà byç wprowadzane do

obrotu i oddane do u˝ytku, je˝eli przy prawid∏owym

zainstalowaniu i konserwowaniu oraz u˝ytkowaniu

zgodnym z przeznaczeniem nie b´dà stwarza∏y zagro˝enia dla bezpieczeƒstwa i zdrowia osób oraz zwierzàt

domowych lub mienia.

§ 6. 1. Dopuszcza si´ mo˝liwoÊç prezentacji na targach, wystawach i innych pokazach maszyn i elementów bezpieczeƒstwa, które nie spe∏niajà wymagaƒ

okreÊlonych w rozporzàdzeniu, je˝eli na widocznym

oznaczeniu b´dzie podana informacja, ˝e maszyny

i elementy bezpieczeƒstwa sà niezgodne z zasadniczymi wymaganiami i nie b´dà sprzedawane, dopóki producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel nie doprowadzi do ich zgodnoÊci z wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu.

2. Podczas pokazów maszyn lub elementów, o których mowa w ust. 1, powinny byç przedsi´wzi´te odpowiednie Êrodki bezpieczeƒstwa.

Rozdzia∏ 2

Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa

i ochrony zdrowia dotyczàce projektowania

oraz wytwarzania maszyn

i elementów bezpieczeƒstwa

§ 7. 1. Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia majà zastosowanie tylko

wówczas, gdy maszyna u˝ytkowana w warunkach

przewidzianych przez producenta stwarza zagro˝enie

odpowiadajàce okreÊlonemu zasadniczemu wymaganiu, z wyjàtkiem wymagaƒ, o których mowa w § 8—10,

§ 48—53, które majà zastosowanie do wszystkich maszyn, do których stosuje si´ przepisy rozporzàdzenia.

Do danej maszyny mogà mieç zastosowanie zasadnicze wymagania odpowiadajàce stwarzanym zagro˝eniom, okreÊlone w rozporzàdzeniu.

2. Je˝eli ze wzgl´du na istniejàcy stan techniki

spe∏nienie celów okreÊlonych w zasadniczych wymaganiach mo˝e byç niemo˝liwe, maszyna powinna byç

zaprojektowana i wykonana w sposób zapewniajàcy

maksymalne zbli˝enie si´ do tych celów.

3. Producent powinien przeanalizowaç zagro˝enia

w celu zidentyfikowania wszystkich zagro˝eƒ odnoszàcych si´ do danej maszyny oraz zaprojektowaç

i wykonaç jà, bioràc pod uwag´ dokonanà przez siebie

ocen´.

§ 8. 1. Maszyna powinna byç wykonana w taki sposób, aby nadawa∏a si´ do realizowania swojej funkcji

oraz mog∏a byç w warunkach przewidzianych przez

producenta regulowana i konserwowana, nie powodujàc zagro˝enia dla osób wykonujàcych czynnoÊci.

Poz. 2170

3. Podczas projektowania i wykonania maszyny

producent powinien uwzgl´dniç ograniczenia wynikajàce z koniecznego lub przewidywanego stosowania

Êrodków ochrony indywidualnej, w szczególnoÊci

obuwia i r´kawic.

4. Niewygody, zm´czenie i obcià˝enie psychiczne

odczuwane przez operatora podczas u˝ytkowania maszyny powinny byç zredukowane do mo˝liwego minimum, z uwzgl´dnieniem zasad ergonomii.

§ 10. Maszyn´ nale˝y dostarczaç z podstawowym

wyposa˝eniem specjalnym i osprz´tem umo˝liwiajàcym jej regulacj´, konserwacj´ i u˝ytkowanie, bez

stwarzania zagro˝eƒ.

§ 11. 1. Materia∏y u˝yte do wykonania maszyny lub

produkty wykorzystywane i powstajàce w trakcie jej

u˝ytkowania nie powinny stwarzaç zagro˝enia dla bezpieczeƒstwa i zdrowia osób nara˝onych.

2. W przypadku stosowania p∏ynów maszyna powinna byç zaprojektowana i wykonana w taki sposób,

aby mo˝na by∏o jà u˝ytkowaç bez ryzyka powodowanego nape∏nianiem, u˝ywaniem, odzyskiwaniem lub

usuwaniem p∏ynów.

2. W celu przeciwdzia∏ania zagro˝eniom, o których

mowa w ust. 1, powinny byç przedsi´wzi´te Êrodki

majàce na celu wyeliminowanie wszelkiego ryzyka

wypadku, w tym powsta∏ego w wyniku mo˝liwych do

przewidzenia sytuacji odbiegajàcych od normalnych

w przewidywanym okresie eksploatacji maszyny,

w∏àcznie z jej monta˝em i demonta˝em.

§ 12. 1. Producent powinien dostarczyç integralne

oÊwietlenie miejscowe maszyny, odpowiednie do wykonywanych czynnoÊci, je˝eli brak takiego oÊwietlenia

mo˝e spowodowaç powstanie niebezpiecznych sytuacji, mimo oÊwietlenia ogólnego o normalnym nat´˝eniu.

3. Przy doborze najbardziej odpowiednich Êrodków, o których mowa w ust. 2, producent powinien

post´powaç zgodnie z nast´pujàcymi zasadami wed∏ug podanej kolejnoÊci

2. Producent powinien zapewniç, ˝e dostarczone

przez niego oÊwietlenie nie spowoduje wyst´powania

ucià˝liwych obszarów zacienienia, m´czàcych olÊnieƒ

i niebezpiecznego efektu stroboskopowego.

1) projektowaç i wykonywaç maszyny bezpieczne,

przez wyeliminowanie lub zminimalizowanie ryzyka, tak dalece jak jest to mo˝liwe;

3. W maszynie nale˝y zapewniç odpowiednie

oÊwietlenie obszarów wewn´trznych wymagajàcych

cz´stych kontroli, regulacji i konserwacji.

2) stosowaç konieczne Êrodki ochronne w odniesieniu do ryzyka, którego nie mo˝na wyeliminowaç;

§ 13. 1. Maszyna lub ka˝da jej cz´Êç powinna

3) informowaç u˝ytkowników o pozostajàcym ryzyku, którego nie mo˝na wyeliminowaç mimo zastosowania Êrodków ochronnych, oraz wskazywaç,

czy konieczne jest przeszkolenie w tym zakresie

i wyspecyfikowanie potrzeb stosowania Êrodków

ochrony indywidualnej.

§ 9. 1. Podczas projektowania i wykonania maszyny oraz opracowywania instrukcji producent powinien

wziàç pod uwag´ nie tylko normalne u˝ytkowanie maszyny, ale tak˝e przewidywaç jej zastosowania, których w sposób racjonalny mo˝na oczekiwaç.

2. Maszyna powinna byç zaprojektowana w sposób zapobiegajàcy u˝ytkowaniu odbiegajàcemu od jej

normalnego u˝ytkowania, je˝eli takie u˝ytkowanie wywo∏a∏oby ryzyko. W przypadku gdy maszyna nie jest

zaprojektowana w taki sposób, w instrukcji nale˝y poinformowaç u˝ytkownika o niedozwolonych sposobach jej u˝ytkowania.

1) umo˝liwiaç jej bezpiecznà obs∏ug´ i przemieszczanie;

2) byç zaprojektowana oraz opakowana w sposób

umo˝liwiajàcy bezpieczne i niepowodujàce uszkodzeƒ sk∏adowanie, w szczególnoÊci przez zapewnienie odpowiedniej statecznoÊci albo specjalnych

wsporników.

2. W przypadku gdy masa, wielkoÊç lub kszta∏t samej maszyny lub jej ró˝nych cz´Êci uniemo˝liwiajà jej

r´czne przemieszczanie, maszyna lub ka˝da z jej cz´Êci

powinna

1) byç wyposa˝ona w elementy umo˝liwiajàce zamocowanie do urzàdzenia podnoszàcego lub

2) byç zaprojektowana w sposób umo˝liwiajàcy wyposa˝enie w elementy, o których mowa w pkt 1,

w szczególnoÊci przez zaprojektowanie otworów

gwintowanych, lub

3) mieç kszta∏t umo˝liwiajàcy ∏atwe zamocowanie do

typowych urzàdzeƒ podnoszàcych.

3. Je˝eli maszyna lub element sk∏adowy sà przewidziane do r´cznego przemieszczania, maszyna lub element sk∏adowy powinny byç

1) ∏atwo przemieszczalne lub

2) wyposa˝one w elementy do podnoszenia, w szczególnoÊci uchwyty, oraz do bezpiecznego przemieszczania.

Poz. 2170

w przypadku zastosowania klawiatury, dzia∏anie, które

ma byç wykonywane, powinno byç wyraênie zasygnalizowane i w razie potrzeby potwierdzone.

4. Elementy sterownicze powinny byç tak wykonane, aby ich rozmieszczenie, przemieszczanie i opór

zwiàzany z operowaniem nimi by∏y zbie˝ne z powodowanym dzia∏aniem, z uwzgl´dnieniem zasad ergonomii. Nale˝y równie˝ uwzgl´dniç ograniczenia wynikajàce z koniecznego lub przewidywanego stosowania

Êrodków ochrony indywidualnej, w szczególnoÊci r´kawic i obuwia.

4. W przypadku przemieszczania narz´dzi lub cz´Êci maszyn, nawet o niewielkiej masie, które mogà

stwarzaç zagro˝enie przez swoje w∏aÊciwoÊci (kszta∏t

oraz materia∏), nale˝y stosowaç Êrodki specjalne.

§ 16. 1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona we

wskaêniki (tarczowe z podzia∏kà lub sygnalizatory) niezb´dne do zapewnienia bezpieczeƒstwa obs∏ugi.

§ 14. Uk∏ady sterowania nale˝y zaprojektowaç

i wykonywaç w taki sposób, aby

2. Ze stanowiska sterowania operator powinien

mieç mo˝liwoÊç odczytywania wskazaƒ wskaêników,

o których mowa w ust. 1.

1) by∏y bezpieczne i niezawodne oraz zapobiega∏y

powstawaniu niebezpiecznych sytuacji;

2) mog∏y wytrzymywaç obcià˝enia wynikajàce z normalnego u˝ytkowania i dzia∏ania czynników zewn´trznych;

3) b∏´dy w uk∏adach logicznych nie doprowadza∏y do

niebezpiecznych sytuacji.

§ 15. 1. Elementy sterownicze powinny byç

1) wyraênie widoczne, rozpoznawalne i, w koniecznych przypadkach, odpowiednio oznakowane;

2) rozmieszczone w sposób zapewniajàcy bezpieczne, bezzw∏oczne i jednoznaczne pos∏ugiwanie si´

nimi;

3) zaprojektowane w taki sposób, aby kierunek ich

ruchu by∏ zgodny z zamierzonym efektem sterowania;

4) umiejscowione poza strefami niebezpiecznymi,

z wyjàtkiem elementów szczególnych, takich jak

wy∏àcznik awaryjny, panel programowania robotów;

5) tak umieszczone, aby ich obs∏uga nie powodowa∏a dodatkowego ryzyka;

6) zaprojektowane albo zabezpieczone w taki sposób,

aby po˝àdany efekt, je˝eli wià˝e si´ z nim ryzyko,

nie móg∏ wystàpiç bez zamierzonego dzia∏ania;

7) wykonane w taki sposób, aby wytrzyma∏y dajàce

si´ przewidzieç obcià˝enia.

2. Projektujàc elementy sterownicze, nale˝y zwróciç szczególnà uwag´ na wy∏àczniki awaryjne, w stosunku do których istnieje prawdopodobieƒstwo, ˝e

b´dà nara˝one na znaczne obcià˝enia.

3. Je˝eli elementy sterownicze sà projektowane

i wykonane w celu spe∏niania kilku ró˝nych funkcji,

przy braku wzajemnie jednoznacznej relacji, tak jak

3. Z g∏ównego stanowiska sterowania operator powinien mieç mo˝liwoÊç upewnienia si´, ˝e w strefach

niebezpiecznych nie przebywajà osoby nara˝one.

§ 17. 1. Je˝eli nie jest mo˝liwe spe∏nienie wymagaƒ, o których mowa w § 16 ust. 3, system sterowania

powinien byç zaprojektowany i wykonany w taki sposób, aby uruchomienie maszyny by∏o ka˝dorazowo

poprzedzane akustycznym lub optycznym sygna∏em

ostrzegawczym.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, osoba

nara˝ona powinna mieç czas i Êrodki do podj´cia

szybkiego dzia∏ania, w celu zapobie˝enia uruchomieniu maszyny.

§ 18. 1. Uruchomienie maszyny powinno byç mo˝liwe tylko przez zamierzone uaktywnienie elementu

sterowniczego, przewidzianego do tego celu.

2. Przepis ust. 1 stosuje si´ w przypadku

1) ponownego uruchomienia maszyny po jej zatrzymaniu, niezale˝nie od przyczyny zatrzymania,

2) wprowadzenia znaczàcych zmian w warunkach

pracy maszyny (zmiana pr´dkoÊci, ciÊnienia)

— z wyjàtkiem przypadków gdy ponowne uruchomienie maszyny lub wprowadzenie znaczàcych

zmian w warunkach jej pracy nie powoduje zagro˝enia.

3. Zasadniczych wymagaƒ, o których mowa w ust. 2,

nie stosuje si´ do ponownego uruchomienia maszyny

lub zmiany warunków jej pracy, b´dàcych wynikiem normalnego, automatycznego cyklu pracy maszyny.

4. W przypadku gdy maszyna ma kilka uruchamiajàcych elementów sterowniczych, przez co operatorzy

mogà powodowaç wzajemne zagro˝enia, nale˝y w celu wyeliminowania tych zagro˝eƒ zainstalowaç urzàdzenia dodatkowe (blokady lub selektory) pozwalajàce

na uaktywnienie tylko jednej cz´Êci mechanizmu uruchamiajàcego w danej chwili.

5. W przypadku instalacji zautomatyzowanej, funkcjonujàcej w trybie automatycznym, powinno byç

mo˝liwe, po jej zatrzymaniu, ponowne ∏atwe jej uruchomienie po spe∏nieniu warunków bezpieczeƒstwa.

§ 19. 1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona w element sterowniczy, przy u˝yciu którego mo˝na doprowadziç, w bezpieczny sposób, do ca∏kowitego jej zatrzymania w normalnym trybie.

2. Stanowisko robocze powinno byç wyposa˝one

w element sterowniczy umo˝liwiajàcy zatrzymanie

niektórych lub wszystkich cz´Êci maszyny znajdujàcych si´ w ruchu, w zale˝noÊci od rodzaju zagro˝enia,

tak aby maszyna pozostawa∏a bezpieczna. Elementy

sterownicze zatrzymujàce maszyn´ powinny mieç

pierwszeƒstwo wobec elementów uruchamiajàcych.

3. Z chwilà zatrzymania maszyny lub jej niebezpiecznych cz´Êci, zasilanie odpowiednich nap´dów

uruchamiajàcych powinno zostaç od∏àczone.

§ 20. 1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona co najmniej w jeden wy∏àcznik awaryjny, w celu wyeliminowania istniejàcego lub mo˝liwego do wystàpienia niebezpieczeƒstwa.

Poz. 2170

winien zaprojektowaç i wykonaç maszyn´ w taki sposób, aby wy∏àczniki, w tym wy∏àcznik awaryjny, mog∏y

zatrzymaç nie tylko samà maszyn´, ale i wszystkie

urzàdzenia umieszczone przed nià lub za nià w ciàgu

technologicznym, je˝eli dalsze dzia∏anie tych urzàdzeƒ

mo˝e byç niebezpieczne.

§ 22. 1. Sterowanie w wybranym trybie ma pierwszeƒstwo przed innymi uk∏adami sterowania, z wyjàtkiem wy∏àczania awaryjnego.

2. Je˝eli maszyna zosta∏a zaprojektowana i wykonana w sposób pozwalajàcy na jej wykorzystanie

w kilku trybach sterowania lub pracy, które wykazujà

ró˝ne poziomy bezpieczeƒstwa (umo˝liwienie regulacji, konserwacji oraz kontroli), maszyna powinna byç

wyposa˝ona na sta∏e w prze∏àcznik wyboru trybu, który mo˝na zablokowaç w ka˝dym po∏o˝eniu. Ka˝de po∏o˝enie prze∏àcznika wyboru trybu powinno odpowiadaç tylko jednemu trybowi pracy lub sterowania.

3. Prze∏àcznik wyboru, o którym mowa w ust. 2,

mo˝e zostaç zastàpiony innà metodà wybierania, która ogranicza u˝ycie niektórych funkcji maszyny przez

okreÊlonà kategori´ operatorów, w szczególnoÊci przy

u˝yciu kodów dost´pu do niektórych funkcji sterowanych numerycznie.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ do

1) maszyn, w których wy∏àcznik awaryjny nie obni˝y∏by ryzyka albo nie skróci∏by czasu zatrzymania,

albo nie umo˝liwi∏ podj´cia specjalnych Êrodków

niezb´dnych do przeciwdzia∏ania zagro˝eniu;

2) maszyn przenoÊnych, trzymanych w r´ku i prowadzonych r´kà.

3. Wy∏àcznik awaryjny powinien

1) mieç wyraênie rozpoznawalne i widoczne oraz

szybko dost´pne elementy sterownicze;

2) mo˝liwie jak najszybciej zatrzymaç niebezpieczny

proces, bez stwarzania dodatkowego zagro˝enia;

3) w koniecznych przypadkach inicjowaç lub umo˝liwiaç zainicjowanie pewnych ruchów zabezpieczajàcych.

4. Z chwilà ustania aktywnego dzia∏ania na element sterowniczy wy∏àcznika awaryjnego, po wygenerowaniu sygna∏u zatrzymania, sygna∏ ten powinien

byç podtrzymany przez zablokowanie tego wy∏àcznika, a˝ do chwili, w której wy∏àcznik zostanie w sposób

zamierzony odblokowany.

4. Je˝eli w celu wykonania wybranych operacji

maszyna powinna mieç mo˝liwoÊç dzia∏ania przy wy∏àczonych urzàdzeniach ochronnych, prze∏àcznik wyboru trybu powinien jednoczeÊnie

1) uniemo˝liwiaç dzia∏anie w trybie sterowania automatycznego;

2) zezwalaç na ruchy wywo∏ane wy∏àcznie za pomocà elementów sterowniczych wymagajàcych sta∏ego podtrzymania;

3) zezwalaç na dzia∏anie niebezpiecznych elementów

ruchomych wy∏àcznie w warunkach podwy˝szonego bezpieczeƒstwa (zmniejszona szybkoÊç,

zmniejszona moc, post´powanie krok po kroku

lub inne odpowiednie uwarunkowania) przy jednoczesnym zapobieganiu niebezpieczeƒstwom

wynikajàcym ze sprz´˝onych sekwencji ruchów;

4) uniemo˝liwiç wszelkie ruchy mogàce spowodowaç zagro˝enie przez oddzia∏ywanie w sposób zamierzony lub niezamierzony na wewn´trzne czujniki maszyny.

5. Operator, w miejscu regulacji maszyny, powinien mieç mo˝liwoÊç sterowania dzia∏aniem elementów, przy których pracuje.

5. Nie powinno mieç miejsca zablokowanie wy∏àcznika awaryjnego bez wygenerowania sygna∏u zatrzymania. Odblokowanie zablokowanego wy∏àcznika

mo˝e nastàpiç wy∏àcznie przez wykonanie odpowiedniej czynnoÊci, przy czym odblokowanie to nie powinno ponownie uruchomiç maszyny, a tylko umo˝liwiç

jej uruchomienie.

§ 23. 1. Przerwa w zasilaniu maszyny, ponowne

przywrócenie zasilania po jego przerwaniu lub dowolnego rodzaju wahania parametrów zasilania nie powinny doprowadzaç do niebezpiecznych sytuacji.

§ 21. W przypadku maszyn lub ich cz´Êci zaprojektowanych w celu wspólnego dzia∏ania, producent po-

1) maszyna nie powinna uruchamiaç si´ nieoczekiwanie;

2. W celu przeciwdzia∏ania niebezpiecznym sytuacjom, o których mowa w ust. 1

2) po wygenerowaniu sygna∏u zatrzymania maszyny

nie powinno byç mo˝liwoÊci zapobiegni´cia jej zatrzymaniu;

wn´trznych i zewn´trznych oraz byç zamocowane lub

zabezpieczone w sposób chroniàcy je przed wszelkimi

zewn´trznymi napr´˝eniami i napinaniem.

3) ˝aden ruchomy element maszyny lub zamocowany w maszynie nie powinien odpadaç lub zostaç

wyrzucony;

6. Nale˝y podjàç Êrodki ostro˝noÊci eliminujàce zagro˝enie spowodowane p´kni´ciem przewodów (nag∏e przemieszczenie albo uwolnienie strumienia cieczy pod wysokim ciÊnieniem), o których mowa

w ust. 5.

4) automatyczne lub r´czne zatrzymywanie wszelkich

elementów ruchomych nie powinno byç zak∏ócone;

5) urzàdzenia ochronne powinny pozostawaç w pe∏ni

skuteczne.

3. Defekt logicznych uk∏adów sterowania, uszkodzenie lub zniszczenie obwodów sterowania nie powinny doprowadzaç do niebezpiecznych sytuacji.

Przepis ust. 2 stosuje si´ odpowiednio.

4. Oprogramowanie dialogowe mi´dzy operatorem a uk∏adem sterowania maszynà powinno byç ∏atwe w obs∏udze.

§ 24. 1. Maszyna, jej wyposa˝enie i cz´Êci sk∏adowe powinny byç zaprojektowane i wykonane w taki

sposób, aby podczas eksploatacji w przewidywanych

warunkach dzia∏ania, z uwzgl´dnieniem, w miar´ potrzeby, równie˝ warunków klimatycznych, by∏y wystarczajàco stateczne bez ryzyka wywrócenia si´,

upadku z wysokoÊci lub nieoczekiwanego przemieszczenia.

2. Je˝eli kszta∏t samej maszyny lub przewidywany

sposób jej zainstalowania nie zapewniajà dostatecznej

statecznoÊci, maszyna powinna mieç odpowiednie

elementy mocujàce, które nale˝y opisaç w instrukcji.

§ 25. 1. Ró˝ne cz´Êci maszyny i ich po∏àczenia powinny wytrzymaç obcià˝enia wyst´pujàce podczas

u˝ytkowania przewidzianego przez producenta.

2. Trwa∏oÊç u˝ytych materia∏ów powinna byç odpowiednia do rodzaju miejsca pracy maszyny, przewidzianego przez producenta, w szczególnoÊci w odniesieniu do zjawisk zm´czenia, starzenia, korozji i Êcierania.

3. Producent powinien wskazaç w instrukcji rodzaj

i cz´stotliwoÊç kontroli i konserwacji maszyny, wymaganych ze wzgl´dów bezpieczeƒstwa, oraz cz´Êci, które ulegajà zu˝yciu, a tak˝e okreÊliç kryteria ich wymiany.

4. Je˝eli mimo podj´tych Êrodków ostro˝noÊci niebezpieczeƒstwo p´kni´cia lub rozerwania elementów

ruchomych istnieje nadal, tak jak w przypadku tarcz

Êciernych, elementy ruchome powinny byç zamontowane i umiejscowione w taki sposób, aby w przypadku rozerwania si´ ich od∏amki pozostawa∏y wewnàtrz

os∏ony.

5. Sztywne i elastyczne przewody do transportu

p∏ynów, w szczególnoÊci pod wysokim ciÊnieniem,

powinny wytrzymywaç napr´˝enia od obcià˝eƒ we-

§ 26. 1. Producent powinien podjàç Êrodki ostro˝noÊci w celu zapobie˝enia zagro˝eniom spowodowanym przez przedmioty spadajàce lub wyrzucane (narz´dzia, wióry, od∏amki, odpady oraz przedmioty obrabiane).

2. Dost´pne cz´Êci maszyny nie powinny mieç

ostrych kraw´dzi, ostrych naro˝y ani chropowatych

powierzchni, które mogà spowodowaç obra˝enia,

o ile pozwala na to ich przeznaczenie.

3. W przypadku automatycznego podawania materia∏u obrabianego, w celu unikni´cia zagro˝eƒ w stosunku do osób nara˝onych, w szczególnoÊci w przypadku z∏amania si´ narz´dzi, powinny byç spe∏nione

nast´pujàce warunki

1) w momencie gdy narz´dzie zetknie si´ z przedmiotem obrabianym, narz´dzie to powinno osiàgnàç

swoje normalne warunki pracy;

2) w przypadku zamierzonego lub przypadkowego

uruchomienia lub zatrzymania narz´dzia, ruch podajàcy i ruch narz´dzia powinny byç skoordynowane.

§ 27. 1. Je˝eli maszyna jest przeznaczona do wykonywania kilku ró˝nych czynnoÊci, maszyna zespo∏owa

z r´cznym odbieraniem przedmiotu obrabianego mi´dzy poszczególnymi operacjami powinna byç zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby umo˝liwiç

u˝ywanie ka˝dego z jej zespo∏ów oddzielnie, bez pozosta∏ych zespo∏ów stwarzajàcych niebezpieczeƒstwo

lub ryzyko dla osoby nara˝onej.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, powinna byç mo˝liwoÊç oddzielnego uruchamiania i zatrzymywania ka˝dego zespo∏u, do którego nie zastosowano Êrodków ochrony.

§ 28. Maszyny przeznaczone do dzia∏ania przy ró˝nych parametrach roboczych, takich jak: ró˝ne pr´dkoÊci lub zasilanie energià, powinny byç zaprojektowane i wykonane w sposób umo˝liwiajàcy bezpieczny

i pewny wybór oraz regulacj´ tych parametrów.

§ 29. 1. Ruchome elementy maszyny powinny byç

zaprojektowane, wykonane i rozmieszczone w taki

sposób, aby nie powodowa∏y zagro˝eƒ, a w przypadku gdy zagro˝enia te nadal istniejà, ruchome elementy maszyny powinny byç wyposa˝one w os∏ony lub

urzàdzenia ochronne, aby zapobiec ca∏kowicie ryzyku

zetkni´cia si´ z tym elementem, mogàcego spowodowaç wypadek.

2. Nale˝y stosowaç wszelkie niezb´dne Êrodki,

w celu zapobie˝enia przypadkowemu zablokowaniu si´

ruchomych elementów maszyny w czasie ich pracy.

3. Je˝eli mimo podj´tych Êrodków istnieje nadal

prawdopodobieƒstwo zablokowania ruchomych elementów maszyny, producent powinien przewidzieç

specjalne urzàdzenia ochronne lub narz´dzia, instrukcje oraz ewentualne oznakowanie maszyny, w celu

umo˝liwienia bezpiecznego odblokowania tych elementów.

4. Os∏ony i inne urzàdzenia ochronne, chroniàce

przed ryzykiem zwiàzanym z ruchomymi elementami

maszyny, powinny byç dobierane w zale˝noÊci od rodzaju zagro˝enia.

5. Przy doborze os∏on lub urzàdzeƒ ochronnych,

o których mowa w ust. 4, nale˝y post´powaç w sposób okreÊlony w § 30.

Poz. 2170

mentów ruchomych elementów maszyny, które

nie sà wykorzystywane podczas pracy;

2) nastawne — spe∏niajàce wymagania okreÊlone

w § 31 i 32 ust. 5, ograniczajàce dost´p do tych

fragmentów ruchomych elementów maszyny, które sà bezpoÊrednio przeznaczone do pracy.

§ 31. Os∏ony i urzàdzenia ochronne

1) powinny

a) mieç wytrzyma∏à konstrukcj´,

b) byç umieszczone w odpowiedniej odleg∏oÊci od

strefy niebezpiecznej,

c) umo˝liwiaç, w miar´ mo˝liwoÊci bez ich demonta˝u, dost´p konieczny do wykonywania

prac zwiàzanych z mocowaniem lub wymianà

narz´dzi oraz konserwacjà, przy czym dost´p

ten powinien byç ograniczony tylko do obszaru

niezb´dnego do wykonywania tych prac;

§ 30. 1. Os∏ony zaprojektowane w celu ochrony

osób nara˝onych w przypadku ryzyka zwiàzanego

z ruchomymi elementami maszyny przenoszenia nap´du (krà˝ki linowe, ko∏a z´bate, z´batki, wa∏y, pasy)

powinny byç

2) mogà powodowaç tylko minimalne utrudnienia

w obserwacji procesu produkcyjnego;

1) przytwierdzone na sta∏e i spe∏niaç wymagania

okreÊlone w § 31 i 32 ust. 1 albo

a) powodowaç ˝adnego dodatkowego ryzyka,

2) ruchome, spe∏niajàce

w § 31 i 32 ust. 3.

wymagania

okreÊlone

2. Zaleca si´ stosowanie os∏on ruchomych w przypadku ruchomych elementów maszyny, do których

przewiduje si´ koniecznoÊç cz´stego dost´pu.

3. Jako os∏ony lub urzàdzenia ochronne zaprojektowane w celu ochrony osób nara˝onych przed ryzykiem zwiàzanym z ruchomymi elementami maszyny

(narz´dzia skrawajàce, ruchome cz´Êci pras, cylindry

oraz przedmioty obrabiane) nale˝y stosowaç wsz´dzie

tam, gdzie to mo˝liwe, os∏ony sta∏e spe∏niajàce wymagania okreÊlone w § 31 i 32 ust. 1, a w pozosta∏ych

przypadkach

1) os∏ony ruchome spe∏niajàce wymagania okreÊlone w § 31 i 32 ust. 4 lub urzàdzenia ochronne

(urzàdzenia do samoczynnego wy∏àczania, bariery

niematerialne, maty czu∏e na nacisk);

2) urzàdzenia ochronne odleg∏oÊciowe — obur´czne

urzàdzenia sterujàce lub urzàdzenia ochronne

przeznaczone do samoczynnego zapobiegania

znalezieniu si´ operatora lub cz´Êci jego cia∏a

w strefie niebezpiecznej, zgodnie z wymaganiami

okreÊlonymi w § 31 i 32 ust. 6.

4. Je˝eli niektóre ruchome elementy maszyny bezpoÊrednio zwiàzane z procesem technologicznym nie

mogà pozostawaç ca∏kowicie lub cz´Êciowo niedost´pne ze wzgl´du na dzia∏ania wymagajàce miejscowej ingerencji operatora, wówczas tam, gdzie jest to

technicznie mo˝liwe, ruchome elementy maszyny powinny byç wyposa˝one w os∏ony

1) sta∏e — spe∏niajàce wymagania okreÊlone w § 31

i 32 ust. 1, zapobiegajàce dost´powi do tych frag-

3) nie powinny

b) dawaç ∏atwo si´ obejÊç lub wy∏àczyç.

§ 32. 1. Os∏ony sta∏e powinny byç pewnie zamocowane na swoim miejscu, poprzez zastosowanie rozwiàzaƒ, które umo˝liwiajà demonta˝ wy∏àcznie przy

u˝yciu narz´dzi. Tam gdzie jest to mo˝liwe, usuni´cie

elementów mocujàcych powinno uniemo˝liwiaç pozostawienie os∏on na swoim miejscu.

2. Os∏ony ruchome dzielà si´ na

1) os∏ony ruchome typu „A”;

2) os∏ony ruchome typu „B”.

3. Os∏ony ruchome typu „A” powinny

1) o ile to mo˝liwe, pozostawaç po otwarciu przymocowane do maszyny;

2) byç sprz´˝one z uk∏adem blokujàcym, zapobiegajàcym uruchomieniu elementów ruchomych maszyny, dopóki elementy te sà dost´pne, i wydajàcym sygna∏ zatrzymania, gdy tylko os∏ona zostanie otwarta.

4. Os∏ony ruchome typu „B” powinny byç zaprojektowane i sprz´˝one z uk∏adem sterowania maszyny,

tak aby

1) ruchome elementy maszyny nie mog∏y zostaç uruchomione, dopóki znajdujà si´ w zasi´gu operatora;

2) osoba nara˝ona nie mog∏a dosi´gnàç ruchomych

elementów maszyny po ich uruchomieniu;

3) mog∏y byç nastawiane tylko przez dzia∏ania zamierzone (u˝ycie narz´dzia lub klucza);

4) brak lub uszkodzenie jednego z ich elementów

sk∏adowych uniemo˝liwi∏o uruchomienie ruchomych elementów maszyny albo zatrzymywa∏o elementy znajdujàce si´ w ruchu;

mogà byç przyczynà ryzyka, powinny zostaç wyeliminowane przez konstrukcj´ takich cz´Êci bàdê, przy braku takiej mo˝liwoÊci, przez umieszczenie informacji na

samych cz´Êciach lub na ich obudowach.

5) by∏a zapewniona ochrona przed ryzykiem zwiàzanym z wyrzucaniem ruchomych elementów maszyny, przez zastosowanie odpowiedniej przegrody.

2. Informacje, o których mowa w ust. 1, nale˝y

umieszczaç na ruchomych elementach maszyny lub

ich obudowach w przypadku, gdy dla unikni´cia zagro˝enia konieczna jest znajomoÊç kierunku ruchu.

Wszelkie inne informacje nale˝y zamieszczaç w instrukcji.

5. Os∏ony nastawne ograniczajàce dost´p do stref

ruchomych elementów maszyny, niezb´dnych do wykonania pracy, powinny

1) byç nastawiane r´cznie lub automatycznie, w zale˝noÊci od rodzaju pracy;

2) dawaç si´ ∏atwo nastawiaç bez u˝ycia narz´dzi;

3) maksymalnie ograniczaç ryzyko powodowane wyrzucanymi przedmiotami.

6. Urzàdzenia ochronne powinny byç zaprojektowane i sprz´˝one z uk∏adem sterowania w taki sposób,

aby

1) ruchome elementy maszyny nie mog∏y zostaç uruchomione, dopóki znajdujà si´ w zasi´gu operatora;

2) osoba nara˝ona nie mog∏a dosi´gnàç ruchomych

elementów maszyny po ich uruchomieniu;

3) mog∏y byç nastawiane tylko przez dzia∏ania zamierzone (u˝ycie narz´dzi, kluczy);

4) brak lub uszkodzenie jednego ich elementu sk∏adowego uniemo˝liwia∏o uruchomienie ruchomych

elementów maszyny lub zatrzymywa∏o elementy

znajdujàce si´ w ruchu.

§ 33. 1. Je˝eli maszyna jest zasilana energià elektrycznà, powinna byç zaprojektowana, wykonana

i wyposa˝ona w sposób zapobiegajàcy lub umo˝liwiajàcy zapobieganie wszelkim zagro˝eniom o charakterze elektrycznym.

2. Do maszyny pracujàcej w okreÊlonych zakresach napi´ç majà zastosowanie przepisy dotyczàce

urzàdzeƒ elektrycznych przeznaczonych do pracy

w tych zakresach.

3. Maszyna powinna byç tak zaprojektowana i wykonana, aby zapobiec lub ograniczyç gromadzenie si´

potencjalnie niebezpiecznych ∏adunków elektrostatycznych, lub wyposa˝ona w uk∏ad do ich roz∏adowywania.

§ 34. Maszyna zasilana energià innà ni˝ elektryczna,

w szczególnoÊci energià hydraulicznà, pneumatycznà

lub cieplnà, powinna byç zaprojektowana, wykonana

i wyposa˝ona w taki sposób, aby uniknàç potencjalnych zagro˝eƒ zwiàzanych z tymi rodzajami energii.

§ 35. 1. B∏´dy mo˝liwe do pope∏nienia, przy pierwszym lub ponownym monta˝u niektórych cz´Êci, które

3. W przypadku gdy b∏´dne po∏àczenie mo˝e byç

przyczynà ryzyka, nale˝y uniemo˝liwiç konstrukcyjnie

niew∏aÊciwe po∏àczenia hydrauliczne, pneumatyczne

i elektryczne, a przy braku takiej mo˝liwoÊci, za poÊrednictwem informacji podanej na przewodach elektrycznych, hydraulicznych, pneumatycznych lub z∏àczach.

§ 36. 1. W celu wyeliminowania ryzyka obra˝eƒ

spowodowanych zetkni´ciem si´ z cz´Êcià maszyny

lub materia∏ami o wysokiej lub bardzo niskiej temperaturze albo zbli˝aniem si´ do takiej maszyny lub materia∏ów nale˝y zastosowaç konieczne Êrodki zapobiegawcze.

2. Nale˝y oceniç ryzyko wyrzucania z maszyny goràcego lub bardzo zimnego materia∏u. W przypadku

wyst´powania takiego ryzyka nale˝y podjàç odpowiednie dzia∏ania majàce na celu usuni´cie takiego zagro˝enia, a je˝eli jest to technicznie niemo˝liwe, nale˝y zastosowaç Êrodki zapobiegawcze, aby wyrzucenie

z maszyny goràcego lub bardzo zimnego materia∏u

nie stanowi∏o niebezpieczeƒstwa.

§ 37. 1. Maszyna powinna byç zaprojektowana

i wykonana w taki sposób, aby uniknàç ryzyka

1) wywo∏ania po˝aru lub przegrzania,

2) wybuchu

— spowodowanych przez samà maszyn´ albo przez

gazy, ciecze, py∏y, opary lub inne substancje wytwarzane przez maszyn´, a tak˝e u˝ywane podczas jej

eksploatacji.

2. W celu unikni´cia ryzyka, o którym mowa

w ust. 1 pkt 2, producent powinien podjàç odpowiednie dzia∏ania, aby

1) uniknàç niebezpiecznego

o których mowa w ust. 1;

st´˝enia

substancji,

2) zapobiec zap∏onowi atmosfery zagro˝onej wybuchem;

3) ograniczyç do minimum ewentualny wybuch, tak

aby nie zagra˝a∏ on otoczeniu.

3. Je˝eli producent przewiduje u˝ytkowanie maszyny w atmosferze zagro˝onej wybuchem, powinien

podjàç odpowiednie dzia∏ania, o których mowa

w ust. 2.

4. W przypadku istnienia ryzyka wybuchu, wyposa˝enie elektryczne tworzàce cz´Êç maszyny powinno

spe∏niaç wymagania okreÊlone w odr´bnych przepisach.

§ 38. Maszyna powinna byç zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby

1) zagro˝enia wynikajàce z emisji ha∏asu albo drgaƒ

wytwarzanych przez maszyn´ by∏y zredukowane

bàdê ograniczone do najni˝szego poziomu, bioràc

pod uwag´ post´p techniczny i dost´pnoÊç Êrodków redukcji ha∏asu oraz t∏umienia drgaƒ, w szczególnoÊci u êród∏a ich powstawania;

2) wszelka emisja promieniowania by∏a ograniczona

do zakresu niezb´dnego do dzia∏ania maszyny, zaÊ

wp∏yw promieniowania na osob´ nara˝onà albo

nie wyst´powa∏, albo by∏ ograniczony do bezpiecznego poziomu;

3) promieniowanie zewn´trzne nie zak∏óca∏o dzia∏ania maszyny.

§ 39. W przypadku stosowania w maszynie urzàdzenia laserowego, urzàdzenie to powinno byç

1) zaprojektowane i wykonane w sposób uniemo˝liwiajàcy wszelkà przypadkowà emisj´ promieniowania;

2) zabezpieczone w taki sposób, aby promieniowanie

robocze, promieniowanie odbite albo rozproszone

i promieniowanie wtórne nie zagra˝a∏y zdrowiu,

zaÊ wyposa˝enie optyczne do obserwacji lub nastawiania urzàdzenia laserowego na maszynie by∏o takie, aby promienie laserowe nie stwarza∏y zagro˝enia dla zdrowia.

§ 40. 1. Maszyn´ nale˝y projektowaç, wykonaç lub

wyposa˝aç w taki sposób, aby mo˝na by∏o uniknàç zagro˝eƒ spowodowanych gazami, cieczami, py∏ami,

parami i innymi odpadami powstajàcymi w wyniku jej

pracy.

2. W przypadku wystàpienia zagro˝eƒ, o których

mowa w ust. 1, maszyna powinna byç tak wyposa˝ona, aby by∏o mo˝liwe odizolowanie lub usuni´cie tych

substancji.

3. W przypadku maszyn pracujàcych normalnie

bez zamkni´tej obudowy, urzàdzenia do izolowania

lub usuwania substancji, o których mowa w ust. 1, powinny byç umieszczone mo˝liwie jak najbli˝ej êród∏a

emisji tych substancji.

Poz. 2170

§ 42. 1. Punkty regulacji, smarowania i konserwacji powinny byç umieszczone poza strefami niebezpiecznymi. Nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç wykonywania

regulacji, konserwacji, naprawy, czyszczenia oraz innych czynnoÊci zwiàzanych z naprawà maszyny podczas jej postoju.

2. Je˝eli ze wzgl´dów technicznych co najmniej jeden z warunków, o których mowa w ust. 1, nie mo˝e

byç spe∏niony, powinna byç zapewniona mo˝liwoÊç

wykonania regulacji, konserwacji, naprawy, czyszczenia oraz innych czynnoÊci bez powstania ryzyka zwiàzanego z ich wykonywaniem. Przepisy § 22 stosuje si´

odpowiednio.

3. W przypadku maszyny automatycznej, a tak˝e,

w razie potrzeby, w przypadku innych maszyn, producent powinien zapewniç mo˝liwoÊç pod∏àczenia

sprz´tu diagnostycznego do wykrywania usterek.

4. Elementy maszyny automatycznej, wymagajàce

cz´stej wymiany, w szczególnoÊci ze wzgl´du na zmian´ profilu produkcji albo w wyniku zu˝ycia lub z powodu utraty ich w∏aÊciwoÊci, a tak˝e awarii, powinny

nadawaç si´ do ∏atwej i bezpiecznej wymiany.

5. Dost´p do elementów maszyny powinien umo˝liwiaç wykonywanie zadaƒ, o których mowa w ust. 4,

za pomocà potrzebnych Êrodków technicznych, takich

jak: narz´dzia oraz przyrzàdy pomiarowe, zgodnie

z procedurà okreÊlonà przez producenta.

6. Producent powinien zapewniç Êrodki umo˝liwiajàce bezpieczny dost´p do wszystkich obszarów niezb´dnych przy wykonywaniu czynnoÊci produkcyjnych, nastawczych i konserwacyjnych (schody, drabiny oraz pomosty).

§ 43. 1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenia od∏àczajàce jà od wszystkich êróde∏ energii.

Urzàdzenia takie powinny byç wyraênie oznakowane.

Nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç ich zablokowania w po∏o˝eniu od∏àczenia, je˝eli ponowne pod∏àczenie zasilania energià mog∏oby zagra˝aç osobie nara˝onej.

2. W przypadku maszyny zasilanej energià elektrycznà przez wtyk pod∏àczany do obwodu, za wystarczajàce od∏àczenie maszyny od êród∏a energii uznaje

si´ od∏àczenie tego wtyku.

3. Nale˝y zapewniç tak˝e mo˝liwoÊç zablokowania

urzàdzenia w po∏o˝eniu wy∏àczonym, w przypadkach

gdy operator nie mo˝e sprawdziç z ka˝dego dost´pnego mu miejsca, czy êród∏o energii jest od∏àczone.

§ 41. 1. Maszyna powinna byç zaprojektowana,

wykonana lub wyposa˝ona w Êrodki zapobiegajàce

zamkni´ciu osoby nara˝onej w jej wn´trzu, a je˝eli jest

to niemo˝liwe, w Êrodki umo˝liwiajàce wezwanie pomocy.

4. Po od∏àczeniu od êród∏a zasilania nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç roz∏adowania, w normalny sposób,

energii pozostajàcej lub zmagazynowanej w obwodach maszyny, bez ryzyka dla osób nara˝onych.

2. Cz´Êci maszyny, po których mogà si´ poruszaç

lub na których mogà staç osoby, powinny byç zaprojektowane i wykonane w sposób zapobiegajàcy poÊlizgni´ciu si´, potkni´ciu lub upadkowi na te cz´Êci lub

z tych cz´Êci.

5. W uzasadnionych przypadkach pomimo od∏àczenia zasilania energià, niektóre obwody mogà pozostaç pod∏àczone do swoich êróde∏ energii, mi´dzy innymi po to, aby utrzymaç po∏o˝enie okreÊlonych cz´Êci, zachowaç informacje, oÊwietliç wn´trza. W takim

przypadku nale˝y podjàç odpowiednie dzia∏ania w celu zapewnienia bezpieczeƒstwa operatorowi.

§ 44. 1. Maszyna powinna byç zaprojektowana,

wykonana i wyposa˝ona w sposób ograniczajàcy potrzeb´ interwencji operatora.

2. Je˝eli interwencji, o której mowa w ust. 1, nie

mo˝na uniknàç, nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç przeprowadzenia jej w ∏atwy i bezpieczny sposób.

§ 45. 1. Maszyn´ nale˝y zaprojektowaç i wykonaç,

tak aby mo˝liwe by∏o czyszczenie jej cz´Êci wewn´trznych, które uprzednio zawiera∏y niebezpieczne substancje lub preparaty, bez potrzeby wchodzenia do

nich. Konieczne odblokowywanie maszyny powinno

byç równie˝ mo˝liwe od zewnàtrz.

Poz. 2170

2) oznakowanie CE;

3) oznaczenie serii lub typu maszyny;

4) numer fabryczny, je˝eli stosuje si´ numery fabryczne;

5) rok budowy maszyny.

2. W przypadku gdy producent wykonuje maszyn´

przewidzianà do u˝ytkowania w atmosferze zagro˝onej wybuchem, nale˝y umieÊciç na niej odpowiednie

oznaczenie.

3. Wzór znaku CE okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia.

2. Je˝eli unikni´cie wchodzenia do maszyny jest

niemo˝liwe, producent powinien podczas projektowania maszyny zapewniç rozwiàzania pozwalajàce na jej

czyszczenie przy jak najmniejszym zagro˝eniu.

§ 49. 1. Na maszynie, oprócz oznaczeƒ, o których

mowa w § 48 ust. 1, powinny byç naniesione pe∏ne informacje dotyczàce typu maszyny oraz niezb´dne do

bezpiecznego u˝ytkowania maszyny (najwy˝sza pr´dkoÊç elementów obrotowych, najwi´ksza Êrednica stosowanych narz´dzi, masa).

§ 46. 1. Informacje potrzebne do sterowania maszynà powinny byç sformu∏owane w sposób jednoznaczny i ∏atwo zrozumia∏y. Nie nale˝y stosowaç nadmiaru informacji, aby nie przecià˝aç operatora.

2. Informacja dotyczàca masy powinna byç naniesiona w sposób czytelny, trwa∏y i jednoznaczny na cz´Êci maszyny, je˝eli cz´Êç t´ nale˝y przenosiç podczas

jej u˝ytkowania za pomocà urzàdzeƒ podnoszàcych.

2. Je˝eli bezpieczeƒstwo i zdrowie osób nara˝onych mo˝e byç zagro˝one przez nieprawid∏owe dzia∏anie maszyny pozostawionej bez nadzoru, maszyna powinna byç wyposa˝ona w odpowiednià sygnalizacj´

ostrzegawczà—akustycznà lub optycznà.

3. Informacje, o których mowa w ust. 1 i 2, nale˝y

równie˝ umieÊciç na wymiennym wyposa˝eniu maszyny.

3. W przypadku gdy maszyna jest wyposa˝ona

w urzàdzenia ostrzegawcze emitujàce sygna∏y, sygna∏y tych urzàdzeƒ powinny byç jednoznaczne i ∏atwo

dostrzegalne lub s∏yszalne.

4. Operator powinien w ka˝dej chwili mieç mo˝liwoÊç sprawdzenia dzia∏ania urzàdzeƒ ostrzegawczych. Urzàdzenia ostrzegawcze powinny spe∏niaç wymagania dotyczàce barw, znaków i sygna∏ów bezpieczeƒstwa.

§ 47. 1. Producent powinien zapewniç odpowiednie ostrze˝enia, je˝eli mimo podj´cia wszelkich okreÊlonych Êrodków ryzyko istnieje nadal lub istnieje potencjalne ryzyko takie jak: zwiàzane z szafami zawierajàcymi wyposa˝enie elektryczne, êród∏ami radioaktywnymi, przeciekami obwodu hydraulicznego oraz zagro˝eniami w obszarze niewidocznym.

2. Zaleca si´, aby ostrze˝enia, o których mowa

w ust. 1, by∏y utworzone z ∏atwo zrozumia∏ych piktogramów lub napisane w j´zyku kraju, w którym maszyna ma byç u˝ywana. Dodatkowo na ˝àdanie ostrze˝enia mogà byç napisane w j´zyku zrozumia∏ym dla

operatora maszyny.

§ 48. 1. Maszyny powinny byç oznaczone w sposób czytelny i trwa∏y. Oznaczenie powinno zawieraç co

najmniej

1) nazw´ i adres producenta;

§ 50. 1. Do maszyn powinna byç do∏àczona instrukcja zawierajàca co najmniej

1) informacje zamieszczone w oznaczeniu maszyny,

o których mowa w § 48 ust. 1, z wy∏àczeniem numeru fabrycznego;

2) informacje u∏atwiajàce konserwacj´ maszyny, takie jak: adres importera, serwisu;

3) przewidywane zastosowanie maszyny, o którym

mowa w § 9 ust. 1 i 2;

4) informacje o stanowisku lub stanowiskach roboczych, które mo˝e zajmowaç operator;

5) instrukcje dotyczàce bezpiecznego przekazywania

do eksploatacji, u˝ytkowania, przemieszczania

maszyny z podaniem jej masy i masy cz´Êci maszyny, je˝eli majà one byç transportowane osobno, monta˝u i jej demonta˝u, regulacji, konserwacji, obs∏ugi i napraw;

6) w koniecznych przypadkach

a) informacje o niedopuszczalnych sposobach

u˝ytkowania maszyny,

b) wskazówki szkoleniowe,

c) podstawowe charakterystyki narz´dzi, które

mogà byç stosowane w maszynie.

2. Instrukcja powinna byç sporzàdzona przez producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela

w jednym z j´zyków paƒstw cz∏onkowskich Unii Europejskiej. Maszyny oddawane do eksploatacji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej powinny byç wyposa˝one w instrukcj´ oryginalnà producenta lub jego

upowa˝nionego przedstawiciela oraz w instrukcj´

przet∏umaczonà, je˝eli ma to zastosowanie, na j´zyk

polski. T∏umaczenie instrukcji powinno byç wykonane

przez producenta lub przez jego upowa˝nionego

przedstawiciela albo przez osob´ wprowadzajàcà maszyn´ na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Je˝eli nie sà stosowane normy zharmonizowane, poziomy ciÊnienia akustycznego, o których mowa

w § 50 ust. 6 pkt 1 i 2, powinny byç mierzone przy u˝yciu metody najbardziej odpowiedniej dla danej maszyny.

3. W uzasadnionych przypadkach, instrukcja konserwacji maszyny przeznaczona do korzystania przez

wyspecjalizowany personel zatrudniony przez producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela mo˝e

byç napisana tylko w j´zyku zrozumia∏ym dla tego personelu.

4. Je˝eli stanowiska pracy sà nieokreÊlone lub nie

mogà byç okreÊlone, poziom ciÊnienia akustycznego

nale˝y mierzyç w odleg∏oÊci 1 m od powierzchni maszyny i na wysokoÊci 1,6 m od pod∏ogi lub podestu,

z którego jest mo˝liwy dost´p do maszyny. Nale˝y

równie˝ podaç wartoÊç maksymalnà poziomu ciÊnienia akustycznego i jego po∏o˝enie.

3. Producent powinien wskazaç w instrukcji warunki, w jakich pracuje maszyna podczas dokonywania pomiarów, oraz rodzaj zastosowanych metod pomiaru.

4. Do instrukcji powinny byç do∏àczone rysunki

i schematy przeznaczone do uruchamiania, konserwacji, kontroli, sprawdzania prawid∏owoÊci dzia∏ania maszyny, a tak˝e, je˝eli ma to zastosowanie, naprawy

maszyny oraz wszelkie istotne zalecenia, w szczególnoÊci odnoszàce si´ do bezpieczeƒstwa.

§ 52. Je˝eli producent przewiduje, ˝e maszyna b´dzie u˝ytkowana w atmosferze zagro˝onej wybuchem,

instrukcja powinna zawieraç wszelkie informacje niezb´dne do u˝ytkowania maszyny w takich warunkach.

5. W niezb´dnych przypadkach instrukcja powinna

okreÊlaç wymagania w zakresie instalowania i monta˝u, w szczególnoÊci dotyczàce zastosowanych t∏umików drgaƒ, rodzaju i masy p∏yt fundamentowych, majàce na celu zmniejszenie ha∏asu lub drgaƒ.

§ 53. W przypadku maszyn, które mogà byç przeznaczone do u˝ytkowania przez osoby nieposiadajàce

odpowiednich kwalifikacji, instrukcj´ nale˝y formu∏owaç z uwzgl´dnieniem zasadniczych wymagaƒ, o których mowa w § 7—52, bioràc pod uwag´ ogólny poziom wykszta∏cenia i sprawnoÊç umys∏owà tych osób.

6. Instrukcja powinna zawieraç informacje dotyczàce ha∏asu emitowanego przez maszyn´ i podawaç

wartoÊci rzeczywiste podanych ni˝ej parametrów albo

ich wartoÊci okreÊlone w wyniku pomiarów wykonanych na identycznych maszynach

1) równowa˝nego poziomu ciÊnienia akustycznego

na stanowisku pracy, skorygowanego charakterystykà A, gdy przekracza on 70 dB (A); je˝eli poziom

dêwi´ku nie przekracza 70 dB (A), nale˝y to potwierdziç w instrukcji;

2) szczytowej chwilowej wartoÊci ciÊnienia akustycznego na stanowiskach pracy, skorygowanej charakterystykà C, gdy przekracza ona 63 Pa (130 dB

w stosunku do 20 µPa);

3) poziomu mocy akustycznej maszyny, w przypadku

gdy równowa˝ny poziom ciÊnienia akustycznego

na stanowiskach pracy, skorygowany charakterystykà A, przekracza 85 dB (A).

7. Informacje techniczne opisujàce maszyn´ nie

powinny pozostawaç w sprzecznoÊci z instrukcjà w zakresie bezpieczeƒstwa.

8. Dokumentacja techniczna opisujàca maszyn´

powinna zawieraç informacje dotyczàce ha∏asu emitowanego przez maszyn´, o których mowa w ust. 6.

§ 51. 1. W przypadku bardzo du˝ych maszyn zamiast poziomu mocy akustycznej, o której mowa

w § 50 ust. 6 pkt 3, dopuszcza si´ podanie równowa˝nych poziomów ciÊnienia akustycznego w okreÊlonych punktach otoczenia maszyny.

Rozdzia∏ 3

Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa

i ochrony zdrowia,

dotyczàce niektórych rodzajów maszyn

§ 54. 1. Maszyny przeznaczone do przygotowywania i przetwarzania ˝ywnoÊci, w szczególnoÊci do: gotowania, zamra˝ania, rozmra˝ania, mycia, przemieszczania, pakowania, przechowywania, transportu lub

dystrybucji, powinny byç zaprojektowane i wykonane

w taki sposób, aby uniknàç ryzyka infekcji, choroby

lub zara˝enia.

2. W celu unikni´cia ryzyka infekcji, choroby lub

zara˝enia nale˝y przestrzegaç nast´pujàcych zasad higieny

1) materia∏y stykajàce si´ z ˝ywnoÊcià lub przeznaczone do kontaktu z ˝ywnoÊcià powinny spe∏niaç

wymagania okreÊlone w przepisach dotyczàcych

bezpieczeƒstwa ˝ywnoÊci; maszyna powinna byç

zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby

materia∏y te mog∏y byç czyste przed ka˝dym u˝yciem;

2) wszystkie powierzchnie wraz ze z∏àczami powinny

byç g∏adkie, bez wypuk∏oÊci i szczelin powodujàcych gromadzenie si´ substancji pochodzenia organicznego;

3) po∏àczenia powinny byç zaprojektowane w taki

sposób, aby zredukowaç do minimum wyst´py,

kraw´dzie i wg∏´bienia; wskazane jest spawanie

lub inne ∏àczenie ciàg∏e, przy którym nie nale˝y

u˝ywaç Êrub, wkr´tów ani nitów, z wy∏àczeniem

przypadków gdy jest to ze wzgl´dów technicznych

nie do unikni´cia;

4) powierzchnie b´dàce w kontakcie z ˝ywnoÊcià powinny nadawaç si´ do ∏atwego czyszczenia i dezynfekowania, po usuni´ciu, tam gdzie jest to

mo˝liwe, ∏atwych do zdemontowania cz´Êci; powierzchnie wewn´trzne powinny mieç krzywizny

o promieniu umo˝liwiajàcym ich dok∏adne czyszczenie;

5) nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç usuni´cia z maszyny,

bez przeszkód, cieczy pochodzàcych albo z samej

˝ywnoÊci, albo stosowanych w celu czyszczenia,

dezynfekowania i p∏ukania, o ile to mo˝liwe, nale˝y przewidzieç do tego celu specjalny tryb pracy

maszyny, zwany „czyszczeniem”.

3. Maszyna powinna byç zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby

1) do miejsc, których nie mo˝na czyÊciç, nie przenika∏y ciecze, nie przedostawa∏y si´ organizmy ˝ywe,

w szczególnoÊci owady, ani nie gromadzi∏y si´

substancje organiczne; w przypadku maszyn nieustawianych na ∏apach ani na kó∏kach, wymagania te mogà byç spe∏nione przez umieszczenie

uszczelnienia mi´dzy maszynà a jej podstawà lub

stosowanie uszczelnionych zespo∏ów;

2) ˝adne substancje pomocnicze — smary, nie mog∏y

pozostawaç w kontakcie z ˝ywnoÊcià;

3) w koniecznych przypadkach mo˝na by∏o sprawdziç, czy wymaganie, o którym mowa w pkt 2, jest

spe∏nione w sposób nieprzerwany.

§ 55. Do∏àczona do maszyny stosowanej w przemyÊle spo˝ywczym instrukcja powinna wskazywaç zalecane Êrodki i metody czyszczenia, dezynfekcji i p∏ukania nie tylko dla miejsc ∏atwo dost´pnych w maszynie, ale tak˝e dla tych miejsc, do których dost´p jest

niemo˝liwy lub niezalecany, w szczególnoÊci do przewodów rurowych, które muszà byç czyszczone w takim po∏o˝eniu, w jakim zosta∏y zabudowane.

§ 56. 1. Maszyna przenoÊna trzymana w r´ku lub

prowadzona r´kà powinna spe∏niaç nast´pujàce zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa

i ochrony zdrowia

1) w zale˝noÊci od rodzaju maszyny, powinna ona

mieç odpowiedniej wielkoÊci powierzchni´ oporowà i posiadaç odpowiednià liczb´ uchwytów

i wsporników o odpowiednich wymiarach rozmieszczonych tak, aby zapewnia∏y jej statecznoÊç,

w przewidzianych przez producenta warunkach

u˝ytkowania maszyny;

2) je˝eli wyposa˝ona jest w uchwyty, których nie

mo˝na zwolniç, zachowujàc jednoczeÊnie ca∏kowite bezpieczeƒstwo, maszyna powinna byç wyposa˝ona w elementy sterownicze uruchamiania

i zatrzymywania, rozmieszczone w sposób umo˝li-

Poz. 2170

wiajàcy operatorowi pos∏ugiwanie si´ nimi bez

zwalniania uchwytów;

3) powinna byç zaprojektowana, wykonana lub wyposa˝ona w taki sposób, aby wyeliminowaç ryzyko przypadkowego uruchomienia lub kontynuowania dzia∏ania maszyny po zwolnieniu uchwytów przez operatora; je˝eli spe∏nienie tego wymagania nie jest technicznie mo˝liwe, nale˝y stosowaç równorz´dne Êrodki.

2. Maszyna przenoÊna trzymana w r´ku powinna

byç tak zaprojektowana i wykonana, aby w koniecznych przypadkach pozwala∏a na wzrokowà kontrol´

kontaktu narz´dzi z obrabianym materia∏em.

3. Zasadniczych wymagaƒ, o których mowa

w ust. 1 pkt 2, nie stosuje si´ w przypadku braku technicznych mo˝liwoÊci ich realizacji oraz gdy maszyna

wyposa˝ona zosta∏a w niezale˝ny uk∏ad sterowania.

§ 57. 1. Do∏àczona do maszyny przenoÊnej trzymanej w r´ku lub prowadzonej r´kà instrukcja powinna

zawieraç nast´pujàce informacje, dotyczàce drgaƒ

przenoszonych przez maszyn´

1) wa˝onà wartoÊç skutecznà przyspieszenia drgaƒ

dzia∏ajàcych na koƒczyny górne operatora, je˝eli

wartoÊç ta okreÊlona na podstawie odpowiedniej

metody badania przekroczy 2,5 m/s2; w przypadku

gdy wartoÊç ta nie przekroczy 2,5 m/s2, nale˝y zamieÊciç t´ informacj´ w instrukcji;

2) w przypadku braku odpowiedniej metody, o której

mowa w pkt 1, producent powinien okreÊliç, na

podstawie jakich metod i w jakich warunkach wykonano te pomiary.

2. Dokumentacja techniczna opisujàca maszyn´

przenoÊnà trzymanà w r´ku lub prowadzonà r´kà powinna zawieraç informacje, o których mowa w ust. 1.

§ 58. Maszyna do obróbki drewna i maszyna do

obróbki materia∏ów o fizycznych i technicznych w∏aÊciwoÊciach zbli˝onych do drewna (korek, koÊç, utwardzona guma, utwardzone tworzywa sztuczne i inne

podobne materia∏y sztywne) powinna spe∏niaç nast´pujàce zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia

1) powinna byç zaprojektowana, wykonana i wyposa˝ona w taki sposób, aby mo˝na by∏o bezpiecznie

umieÊciç i prowadziç przedmiot obrabiany; je˝eli

przedmiot obrabiany jest trzymany r´cznie na stole warsztatowym, stó∏ ten powinien byç odpowiednio stateczny podczas pracy i nie powinien

utrudniaç przesuwania przedmiotu obrabianego;

2) je˝eli istnieje mo˝liwoÊç pracy maszyny w warunkach stwarzajàcych ryzyko odrzucania kawa∏ków

drewna, maszyna powinna byç zaprojektowana,

wykonana lub wyposa˝ona w taki sposób, aby wyeliminowaç t´ mo˝liwoÊç lub, je˝eli nie mo˝na tego osiàgnàç, aby wyrzucenie kawa∏ka drewna nie

stwarza∏o ryzyka dla operatora lub osób nara˝onych;

3) powinna byç wyposa˝ona w hamulec automatyczny, który zatrzymuje narz´dzie w wystarczajàco

krótkim czasie, je˝eli istnieje ryzyko wystàpienia

kontaktu z narz´dziem podczas zmniejszania pr´dkoÊci;

4) w przypadku gdy narz´dzie jest wbudowane

w maszyn´ nie w pe∏ni zautomatyzowanà, to powinna ona byç zaprojektowana i wykonana w taki

sposób, aby wyeliminowaç lub zmniejszyç ryzyko

powa˝nych przypadkowych obra˝eƒ, w szczególnoÊci przez wykorzystanie walcowych g∏owic no˝owych oraz ograniczanie g∏´bokoÊci skrawania.

Rozdzia∏ 4

Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa

i ochrony zdrowia,

zapobiegajàce szczególnym zagro˝eniom

powodowanym przez przemieszczanie si´ maszyny

§ 59. 1. Maszyna, która mo˝e stanowiç zagro˝enie

na skutek swego ruchu, powinna byç zaprojektowana

i wykonana zgodnie z odpowiednimi wymaganiami

okreÊlonymi w rozporzàdzeniu.

2. Ryzyko wynikajàce z przemieszczania si´ maszyny istnieje zawsze tam, gdzie u˝ytkowane sà w miejscach pracy maszyny samobie˝ne, ciàgnione, pchane

lub wiezione przez inne maszyny bàdê ciàgniki, gdy

u˝ytkowanie tych maszyn wymaga ciàg∏ego lub przerywanego przemieszczania si´ podczas pracy, mi´dzy

sta∏ymi kolejnymi pozycjami roboczymi.

3. Ryzyko wynikajàce z przemieszczania si´ maszyny mo˝e równie˝ wystàpiç w przypadku maszyny, która nie przemieszcza si´ w trakcie pracy, ale jest wyposa˝ona w Êrodki u∏atwiajàce jej przemieszczanie si´

z miejsca na miejsce. Dotyczy to maszyn wyposa˝onych w takie elementy jak: ko∏a, rolki oraz p∏ozy, a tak˝e maszyn umieszczonych na suwnicach czy wózkach.

4. W celu ustalenia, czy glebogryzarki i brony mechaniczne nie powodujà nadmiernego zagro˝enia dla

osób nara˝onych, producent lub jego upowa˝niony

przedstawiciel powinien przeprowadziç lub zleciç

przeprowadzenie odpowiednich badaƒ dla ka˝dego

typu takiej maszyny.

Poz. 2170

2. Je˝eli jest kilka stanowisk pracy kierowcy, ka˝de

z nich powinno byç wyposa˝one w wymagane elementy sterownicze.

3. Je˝eli istnieje wi´cej ni˝ jedno stanowisko pracy

kierowcy, maszyna powinna byç tak zaprojektowana,

aby praca kierowcy na jednym stanowisku uniemo˝liwia∏a równoczesnà prac´ na pozosta∏ych, z wyjàtkiem

zatrzymywania awaryjnego.

4. WidocznoÊç ze stanowiska pracy kierowcy powinna byç taka, aby móg∏ on sterowaç maszynà i jej

cz´Êciami roboczymi przy zachowaniu pe∏nego bezpieczeƒstwa w∏asnego i osób nara˝onych na jej dzia∏anie, w przewidywanych warunkach jej u˝ytkowania.

W razie koniecznoÊci nale˝y przewidzieç odpowiednie

urzàdzenia, które zapobiegajà niebezpieczeƒstwom

wynikajàcym z niewystarczajàcej bezpoÊredniej widocznoÊci.

5. Maszyna powinna byç zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby stanowisko kierowcy nie powodowa∏o ryzyka przypadkowego kontaktu kierowcy

i operatorów znajdujàcych si´ na maszynie, z ko∏ami

lub gàsienicami.

6. Stanowisko pracy kierowcy powinno byç tak zaprojektowane, aby uniknàç ryzyka dla zdrowia powodowanego gazami spalinowymi lub brakiem tlenu.

7. Stanowisko pracy kierowcy je˝d˝àcego na maszynie powinno byç tak zaprojektowane i wykonane,

aby mo˝na by∏o zamocowaç kabin´ kierowcy w ka˝dym przypadku, gdy jest na nià miejsce. Je˝eli istnieje zagro˝enie wynikajàce z niebezpiecznego Êrodowiska, stanowisko pracy kierowcy powinno byç wyposa˝one w odpowiednià kabin´.

8. Je˝eli maszyna jest wyposa˝ona w kabin´, to

powinna ona byç zaprojektowana, wykonana i wyposa˝ona w taki sposób, aby zapewniç kierowcy dobre

warunki pracy i chroniç go przed wszelkimi mogàcymi

powstaç zagro˝eniami (nieodpowiednie ogrzewanie

i wentylacja, niedostateczna widocznoÊç, nadmierny

ha∏as, drgania, spadajàce przedmioty, przedostanie

si´ cia∏ obcych albo wywrócenie). W kabinie nale˝y

przewidzieç miejsce na instrukcje niezb´dne dla kierowcy lub operatora maszyny.

§ 60. Je˝eli zgodnie z za∏o˝eniami producenta maszyna samobie˝na b´dzie eksploatowana w miejscach

nieoÊwietlonych, powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenia oÊwietlajàce, odpowiednie do rodzaju wykonywanej pracy, zgodne z wymaganiami okreÊlonymi

w szczególnoÊci w przepisach o ruchu drogowym,

transporcie kolejowym oraz nawigacji.

9. WyjÊcie z kabiny powinno umo˝liwiaç szybkie

wydostanie si´ z niej kierowcy. W kabinie nale˝y przewidzieç tak˝e wyjÊcie awaryjne usytuowane w kierunku innym ni˝ normalne wyjÊcie.

§ 61. Podczas przemieszczania maszyny lub jej cz´Êci nie powinno byç mo˝liwe nag∏e jej przemieszczanie si´ lub powstanie zagro˝enia wynikajàcego z braku jej statecznoÊci, je˝eli maszyna lub jej cz´Êci sà

przemieszczane zgodnie z zaleceniami producenta.

§ 63. 1. Siedzisko kierowcy w maszynie powinno

umo˝liwiç kierowcy utrzymywanie sta∏ej pozycji i byç

zaprojektowane z nale˝ytym uwzgl´dnieniem zasad

ergonomii.

§ 62. 1. Stanowisko pracy kierowcy powinno byç

zaprojektowane z uwzgl´dnieniem zasad ergonomii.

10. Materia∏y u˝yte do produkcji kabiny i jej wyposa˝enia powinny byç ognioodporne.

2. Siedzisko kierowcy w maszynie powinno byç tak

zaprojektowane, aby zredukowaç drgania przenoszone

na kierowc´ do najmniejszego osiàgalnego poziomu.

3. Zamocowanie siedziska kierowcy w maszynie

powinno wytrzymywaç wszystkie si∏y, które mogà na

nie dzia∏aç, szczególnie w przypadku wywrócenia si´

maszyny. Je˝eli pod stopami kierowcy nie ma pod∏ogi, powinny tam znajdowaç si´ podnó˝ki pokryte materia∏em przeciwÊlizgowym.

§ 64. Je˝eli w maszynie przewidziano mo˝liwoÊç

stosowania konstrukcji chroniàcej przed skutkami wywrócenia, siedzisko kierowcy w maszynie powinno

byç wyposa˝one w pas bezpieczeƒstwa lub równowa˝ne urzàdzenie, które utrzymuje kierowc´ w siedzisku, jednoczeÊnie nie ograniczajàc jego ruchów niezb´dnych do prowadzenia maszyny ani wszelkich ruchów powodowanych przez jej zawieszenie.

§ 65. 1. Je˝eli warunki pracy maszyny przewidujà

sporadyczny lub regularny przewóz bàdê prac´ na maszynie operatorów nieb´dàcych kierowcami maszyny,

nale˝y dla nich przewidzieç odpowiednie miejsca

umo˝liwiajàce ich jazd´ lub prac´ bez ryzyka, w szczególnoÊci bez ryzyka wypadni´cia.

2. Miejsca, o których mowa w ust. 1, gdy pozwalajà na to warunki pracy maszyny, powinny byç wyposa˝one w siedzenia.

3. Je˝eli zachodzi koniecznoÊç wyposa˝ania stanowiska kierowcy w kabin´, inne miejsca dla przewo˝onych osób powinny byç tak˝e chronione przed zagro˝eniem, które uzasadnia tego rodzaju ochron´ stanowiska kierowcy.

§ 66. 1. Kierowca powinien mieç mo˝liwoÊç uruchomienia ze stanowiska kierowcy wszystkich elementów sterowniczych wymaganych do obs∏ugi maszyny, z wyjàtkiem funkcji, którymi mo˝na bezpiecznie

sterowaç tylko elementami sterowniczymi umieszczonymi poza stanowiskiem kierowcy.

2. Przepis ust. 1 stosuje si´ w szczególnoÊci do

tych stanowisk pracy, oprócz stanowiska kierowcy, za

które sà odpowiedzialni operatorzy inni ni˝ kierowcy,

albo do tych, które wymagajà, aby kierowca opuÊci∏

swoje stanowisko ze wzgl´du na koniecznoÊç bezpiecznego przeprowadzenia odpowiednich manewrów.

3. Je˝eli w maszynie sà peda∏y, powinny one byç

zaprojektowane, wykonane i umieszczone w taki sposób, aby umo˝liwiç bezpieczne ich u˝ytkowanie z minimalnym ryzykiem pomy∏ki. Peda∏y powinny mieç

przeciwÊlizgowà powierzchni´ i byç ∏atwe do czyszczenia.

4. W przypadku gdy obs∏uga elementów sterowniczych mo˝e prowadziç do zagro˝enia, w szczególnoÊci do wykonywania przez maszyn´ niebezpiecznych

ruchów, elementy sterownicze powinny wracaç w po∏o˝enie neutralne z chwilà ich zwolnienia przez operatora.

5. Przepisu ust. 4 nie stosuje si´ do elementów

o ustalonym po∏o˝eniu.

Poz. 2170

§ 67. 1. Uk∏ad kierowniczy w maszynie poruszajàcej si´ na ko∏ach powinien byç zaprojektowany i wykonany w taki sposób, aby ograniczyç si∏y wywo∏ane nag∏ymi ruchami kierownicy lub dêwigni sterowniczej,

spowodowanymi przez wstrzàsy kó∏ kierowanych.

2. Wszelkie urzàdzenia blokujàce mechanizm ró˝nicowy powinny byç tak zaprojektowane i wykonane,

aby umo˝liwia∏y odblokowanie tego mechanizmu

podczas ruchu maszyny.

3. Do funkcji przemieszczania si´ maszyny nie stosuje si´ przepisu § 17 ust. 2.

§ 68. 1. Maszyna samobie˝na z kierowcà jadàcym

na maszynie powinna byç tak wyposa˝ona, aby uruchomienie silnika przez osoby nieupowa˝nione by∏o

utrudnione.

2. Przemieszczanie si´ maszyny samobie˝nej z kierowcà jadàcym na maszynie powinno byç mo˝liwe

tylko wówczas, gdy kierowca znajduje si´ przy elementach sterowniczych.

3. Je˝eli dla celów eksploatacyjnych maszyna powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenia wystajàce poza

jej normalne gabaryty, w szczególnoÊci stabilizatory,

wysi´gnik, kierowca przed rozpocz´ciem przemieszczania maszyny powinien mieç mo˝liwoÊç ∏atwego

sprawdzenia, czy urzàdzenia te znajdujà si´ w okreÊlonym po∏o˝eniu umo˝liwiajàcym bezpieczny ruch maszyny.

4. Przepis ust. 3 stosuje si´ do innych elementów,

które w celu zapewnienia bezpiecznego przemieszczania si´ maszyny powinny pozostawaç w okreÊlonym

i w razie potrzeby zablokowanym po∏o˝eniu.

5. W technicznie i ekonomicznie uzasadnionych

przypadkach ruch maszyny powinien byç uwarunkowany bezpiecznym po∏o˝eniem urzàdzeƒ, o których

mowa w ust. 3 i 4.

6. Podczas uruchamiania silnika ruch maszyny nie

powinien byç mo˝liwy.

§ 69. 1. Maszyna samobie˝na i jej przyczepy powinny spe∏niaç wymagania okreÊlone w przepisach

o ruchu drogowym oraz dotyczàce zwalniania, zatrzymywania si´, hamowania i unieruchamiania, w sposób zapewniajàcy bezpieczeƒstwo w ka˝dych warunkach pracy, obcià˝enia, pr´dkoÊci, nawierzchni i jej nachylenia dozwolonych przez producenta i odpowiadajàcych warunkom wyst´pujàcym podczas normalnego u˝ytkowania maszyny.

2. Kierowca powinien móc zmniejszyç pr´dkoÊç

i zatrzymaç maszyn´ samobie˝nà przy u˝yciu hamulca

g∏ównego.

3. W przypadku uszkodzenia hamulca g∏ównego

lub braku dop∏ywu energii uruchamiajàcej ten hamulec, je˝eli wymaga tego bezpieczeƒstwo, nale˝y zainstalowaç, niezale˝nie od hamulca g∏ównego, ∏atwo

dost´pne urzàdzenie awaryjne umo˝liwiajàce zmniej-

szenie pr´dkoÊci i zatrzymanie maszyny. Urzàdzenie

to powinno mieç ca∏kowicie niezale˝ne i ∏atwo dost´pne elementy sterownicze.

4. Je˝eli wymagajà tego wzgl´dy bezpieczeƒstwa,

producent powinien wyposa˝yç maszyn´ samobie˝nà

w urzàdzenie pozwalajàce na unieruchomienie jej

podczas postoju.

5. Urzàdzenie, o którym mowa w ust. 4, mo˝e byç

po∏àczone z jednym z urzàdzeƒ, o których mowa

w ust. 2 i 3, pod warunkiem, ˝e urzàdzenie to jest typu

wy∏àcznie mechanicznego.

6. Maszyna zdalnie sterowana powinna byç zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby zatrzymywa∏a si´ automatycznie w przypadku utracenia przez

kierowc´ kontroli nad maszynà.

7. Do funkcji jazdy maszyny nie stosuje si´ przepisów § 19—21.

§ 70. 1. Ruch maszyny samobie˝nej, sterowanej

przez kierowc´ towarzyszàcego maszynie pieszo, powinien byç mo˝liwy wy∏àcznie poprzez ciàg∏e dzia∏anie kierowcy na odpowiedni element sterujàcy.

W szczególnoÊci podczas uruchamiania silnika ruch

maszyny powinien byç niemo˝liwy.

2. Uk∏ady sterowania maszyny kierowanej przez

kierowc´, o którym mowa w ust. 1, powinny byç zaprojektowane w sposób minimalizujàcy zagro˝enia

wynikajàce z przypadkowego ruchu maszyny w kierunku kierowcy, a w szczególnoÊci mo˝liwoÊci zgniecenia albo zranienia kierowcy obracajàcymi si´ narz´dziami.

3. Normalna pr´dkoÊç jazdy maszyny samobie˝nej

powinna byç zgodna z pr´dkoÊcià poruszania si´ kierowcy, o którym mowa w ust. 1.

4. W przypadku maszyny, o której mowa w ust. 1,

do której mo˝na zamocowaç narz´dzia obrotowe, nale˝y wykluczyç mo˝liwoÊç uruchomienia tych narz´dzi

przy w∏àczonym elemencie sterowniczym powodujàcym cofanie, z wyjàtkiem przypadku, gdy ruch maszyny jest powodowany przez ruch narz´dzia. W takich

przypadkach pr´dkoÊç cofania nie powinna zagra˝aç

kierowcy.

5. Uszkodzenie zasilania uk∏adu kierowniczego ze

wspomaganiem nie powinno uniemo˝liwiç kierowania maszynà przez czas niezb´dny do jej zatrzymania.

§ 71. 1. Po zatrzymaniu ruchu cz´Êci maszyny

wszelkie zmiany po∏o˝enia tej cz´Êci maszyny wzgl´dem po∏o˝enia zatrzymania, wywo∏ane innymi przyczynami ni˝ dzia∏anie na elementy sterownicze, nie

powinny stanowiç zagro˝enia dla osób nara˝onych.

2. Maszyna powinna byç zaprojektowana, wykonana oraz, je˝eli ma to zastosowanie, umieszczona na

noÊnej konstrukcji jezdnej w taki sposób, aby w trakcie ruchu niekontrolowane wahania Êrodka ci´˝koÊci

maszyny nie mia∏y wp∏ywu na jej statecznoÊç ani nie

Poz. 2170

powodowa∏y nadmiernych napr´˝eƒ konstrukcji maszyny.

3. Obracajàce si´ z du˝à pr´dkoÊcià cz´Êci maszyny, które pomimo podj´tych Êrodków ostro˝noÊci mogà p´knàç lub rozpaÊç si´, powinny byç zamontowane

i chronione tak, aby w razie ich rozerwania od∏amki

zosta∏y przechwycone, a je˝eli nie jest to mo˝liwe, aby

nie zosta∏y wyrzucone w kierunku stanowisk kierowcy

lub obs∏ugi.

§ 72. 1. Je˝eli maszyna samobie˝na, na której jest

przewo˝ony kierowca, a tak˝e mogà byç przewo˝eni

operatorzy, jest nara˝ona na wywrócenie si´, powinna

ona byç tak zaprojektowana i wyposa˝ona, aby istnia∏y punkty mocowania umo˝liwiajàce wyposa˝enie jej

w konstrukcj´ chroniàcà przed skutkami wywrócenia

(ROPS).

2. Konstrukcja chroniàca, o której mowa w ust. 1,

powinna zapewniç kierowcy oraz innym przewo˝onym operatorom odpowiednià przestrzeƒ zabezpieczonà przed odkszta∏ceniem (DLV).

3. W celu sprawdzenia, czy konstrukcja chroniàca

maszyn´ samobie˝nà przed skutkami wywrócenia

spe∏nia wymagania, o których mowa w ust. 2, producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powinien

przeprowadziç odpowiednie próby lub zleciç ich przeprowadzenie dla ka˝dego typu takiej konstrukcji.

4. Maszyny do robót ziemnych: ∏adowarki ko∏owe

lub gàsienicowe, koparko-∏adowarki podsi´bierne,

ciàgniki ko∏owe i gàsienicowe, zgarniarki samoza∏adowawcze lub inne, równiarki, wywrotki przegubowe,

o mocy przekraczajàcej 15 kW, powinny byç wyposa˝one w konstrukcj´ chroniàcà przed skutkami wywrócenia.

§ 73. 1. Je˝eli maszynie przewo˝àcej kierowc´,

a tak˝e innych operatorów zagra˝ajà spadajàce na nià

przedmioty lub materia∏y, maszyna taka, je˝eli umo˝liwiajà to jej wymiary, powinna byç tak zaprojektowana

i wyposa˝ona, aby istnia∏y punkty mocowania umo˝liwiajàce jej wyposa˝enie w konstrukcj´ chroniàcà

przed spadajàcymi przedmiotami (FOPS).

2. W przypadku spadajàcych przedmiotów lub materia∏ów, konstrukcja, o której mowa w ust. 1, powinna zapewniaç przewo˝onym na maszynie osobom odpowiednià przestrzeƒ zabezpieczonà przed odkszta∏ceniami (DLV).

3. W celu sprawdzenia, czy konstrukcja chroniàca

przed spadajàcymi przedmiotami spe∏nia wymaganie,

o którym mowa w ust. 2, producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powinien przeprowadziç odpowiednie próby lub zleciç ich przeprowadzenie dla ka˝dego rodzaju takiej konstrukcji.

§ 74. Uchwyty i stopnie w maszynie powinny byç

tak zaprojektowane, wykonane i rozmieszczone, aby

operatorzy u˝ywali ich instynktownie, a nie u˝ywali

zamiast nich elementów sterowniczych.

§ 75. 1. Maszyna u˝ywana do ciàgni´cia lub ciàgniona powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenia holownicze lub sprz´gajàce, zaprojektowane, wykonane

i rozmieszczone w sposób zapewniajàcy ∏atwe i bezpieczne po∏àczenie i roz∏àczenie oraz uniemo˝liwiajàcy przypadkowe roz∏àczenie si´ w trakcie u˝ytkowania.

2. Je˝eli ci´˝ar dyszla holowniczego tego wymaga,

maszyna powinna byç wyposa˝ona w element wsporczy o powierzchni noÊnej dostosowanej do ci´˝aru dyszla i rodzaju pod∏o˝a.

§ 76. 1. Wa∏y nap´dowe z przegubami uniwersalnymi ∏àczàce maszyn´ samobie˝nà lub ciàgnik z maszynà nap´dzanà, liczàc od pierwszego sta∏ego ∏o˝yska maszyny nap´dzanej, powinny byç os∏oni´te zarówno po stronie maszyny samobie˝nej, jak i nap´dzanej na ca∏ej d∏ugoÊci wa∏u i zwiàzanych z nim przegubów uniwersalnych.

2. W maszynie samobie˝nej lub ciàgniku wa∏ek odbioru mocy, do którego jest pod∏àczony wa∏ nap´dowy, powinien byç zabezpieczony albo przez os∏on´

przymocowanà do maszyny samobie˝nej lub ciàgnika,

albo przez dowolne inne urzàdzenie zapewniajàce

równowa˝nà ochron´.

3. W maszynie ciàgnionej wa∏ nap´dowy powinien

byç os∏oni´ty obudowà ochronnà przymocowanà do

maszyny.

4. Ograniczniki momentu obrotowego lub sprz´g∏a

jednokierunkowe mogà byç przymocowane do nap´dów z przegubami uniwersalnymi wy∏àcznie po stronie

maszyny nap´dzanej. Wa∏ nap´dowy z przegubem uniwersalnym powinien byç odpowiednio oznakowany.

5. Maszyna ciàgniona, której dzia∏anie wymaga

pod∏àczenia do samobie˝nej maszyny lub ciàgnika za

pomocà wa∏u nap´dowego, powinna mieç taki uk∏ad

po∏àczenia wa∏u, który zapewni, ˝e w przypadku od∏àczenia maszyny, wa∏ nap´dowy i jego os∏ona nie b´dà

uszkodzone przez kontakt z pod∏o˝em lub cz´Êciami

maszyny.

6. Zewn´trzne cz´Êci os∏ony powinny byç zaprojektowane, wykonane i usytuowane w taki sposób,

aby nie mog∏y si´ obracaç wraz z wa∏em nap´dowym.

Os∏ona powinna przykrywaç wa∏ nap´dowy a˝ do koƒców wide∏ek wewn´trznych, w przypadku zwyk∏ego

przegubu uniwersalnego, oraz co najmniej do Êrodkowej cz´Êci przegubu zewn´trznego lub przegubów,

w przypadku przegubów uniwersalnych szerokokàtnych.

7. Producent, który przewiduje Êrodki dost´pu do

stanowiska pracy w pobli˝u nap´dowego wa∏u przegubowego, powinien zapewniç, aby os∏ony wa∏u,

o których mowa w ust. 6, nie mog∏y byç u˝ywane jako

stopnie, chyba ˝e zosta∏y w tym celu zaprojektowane

i wykonane.

§ 77. W przypadku silników spalinowych, zdejmowalne os∏ony uniemo˝liwiajàce dost´p do ruchomych

Poz. 2170

cz´Êci w przedziale silnikowym nie wymagajà urzàdzeƒ blokujàcych, je˝eli otwierajà si´ za pomocà kluczy lub innego narz´dzia albo przy u˝yciu elementu

sterowniczego znajdujàcego si´ na stanowisku kierowcy, a stanowisko kierowcy jest ca∏kowicie obudowane kabinà z zamkiem uniemo˝liwiajàcym dost´p

osób nieupowa˝nionych. Przepisów § 30 ust. 1 i 2 nie

stosuje si´.

§ 78. 1. Maszyna powinna byç tak zaprojektowana

i wykonana, aby mo˝na by∏o od∏àczyç akumulator za

pomocà przewidzianego do tego celu, ∏atwo dost´pnego narz´dzia.

2. Akumulator powinien byç tak zainstalowany

i mieç obudow´ tak wykonanà i umieszczonà, aby

uniknàç, w miar´ mo˝liwoÊci, wylania si´ elektrolitu

na operatora w przypadku wywrócenia si´ maszyny,

a tak˝e aby uniknàç gromadzenia si´ oparów w miejscu pracy operatora.

§ 79. W zale˝noÊci od przewidywanych przez producenta zagro˝eƒ podczas u˝ytkowania maszyny powinna ona, je˝eli pozwalajà na to jej wymiary

1) umo˝liwiaç zamocowanie gaÊnic w miejscach ∏atwo dost´pnych albo

2) mieç wbudowane systemy gaÊnicze.

§ 80. W przypadku zagro˝enia emisjà py∏ów lub

gazów, lub innych podobnych czynników, urzàdzenie

separujàce, o którym mowa w § 40, mo˝e byç zastàpione w szczególnoÊci uk∏adem zraszania wodà. Przepisów § 40 ust. 2 i 3 nie stosuje si´, je˝eli g∏ównà funkcjà maszyny jest rozpylanie produktów.

§ 81. 1. Maszyna powinna byç wyposa˝ona

w Êrodki sygnalizacji lub w tablice z instrukcjami u˝ytkowania, regulacji i konserwacji wsz´dzie tam, gdzie

jest to konieczne, w celu zapewnienia bezpieczeƒstwa

i ochrony zdrowia osób nara˝onych.

2. Ârodki sygnalizacji lub tablice, o których mowa

w ust. 1, powinny byç dobrane lub zaprojektowane

i wykonane w sposób zapewniajàcy ich dobrà widocznoÊç i nieÊcieralnoÊç.

3. Maszyna, którà jeêdzi kierowca, powinna byç

wyposa˝ona w

1) ostrzegawczà sygnalizacj´ akustycznà w celu

ostrzegania osób nara˝onych;

2) system sygna∏ów Êwietlnych (Êwiat∏a hamowania,

Êwiat∏a cofania i obracajàce si´ lampy sygnalizacyjne) odpowiedni do przewidzianych warunków

eksploatacji; wymóg ten nie dotyczy maszyn przeznaczonych wy∏àcznie do u˝ytkowania pod ziemià

i niezasilanych energià elektrycznà.

§ 82. 1. Maszyna zdalnie sterowana, która w normalnych warunkach u˝ytkowania stwarza zagro˝enie

uderzeniem lub zgnieceniem osób nara˝onych, powinna byç wyposa˝ona w odpowiednie Êrodki bezpieczeƒstwa w celu zasygnalizowania swoich ruchów lub

te˝ w Êrodki chroniàce osoby nara˝one przed tego rodzaju zagro˝eniami.

2. Wymagania, o których mowa w ust. 1, stosuje

si´ równie˝ do maszyny, która podczas eksploatacji

wykonuje powtarzalne ruchy w przód i w ty∏ wzd∏u˝

jednej osi, w sytuacji gdy ty∏ maszyny nie jest bezpoÊrednio widoczny dla kierowcy lub operatora.

3. Maszyna powinna byç zaprojektowana w sposób uniemo˝liwiajàcy przypadkowe wy∏àczenie

wszystkich urzàdzeƒ sygnalizacyjnych i ostrzegawczych. W przypadkach koniecznych ze wzgl´du na bezpieczeƒstwo, w urzàdzeniach sygnalizacyjnych

i ostrzegawczych nale˝y przewidzieç Êrodki sprawdzenia ich stanu technicznego, a uszkodzenia powinny

byç sygnalizowane operatorowi.

4. Je˝eli ruch maszyny albo jej narz´dzi stanowi

szczególne zagro˝enie, na maszynie nale˝y umieÊciç

znaki ostrzegajàce przed zbli˝aniem si´ do pracujàcej

maszyny.

5. Znaki ostrzegajàce, o których mowa w ust. 4, powinny byç czytelne z wystarczajàcej odleg∏oÊci, zapewniajàcej bezpieczeƒstwo osobom przebywajàcym

w pobli˝u maszyny.

§ 83. 1. W oznaczeniu maszyny przemieszczajàcej

si´ oprócz informacji, o którym mowa w § 48 i 49, nale˝y zamieÊciç

1) moc nominalnà, wyra˝onà w kW;

Poz. 2170

rych mowa w pkt 1, i stosowanych metodach pomiaru. Je˝eli nie sà stosowane normy zharmonizowane, drgania nale˝y mierzyç, stosujàc metod´

najbardziej odpowiednià dla danej maszyny.

3. W przypadku gdy maszyna ma kilka zastosowaƒ

w zale˝noÊci od u˝ytego wyposa˝enia, producent maszyny podstawowej, do której do∏àcza si´ wyposa˝enie wymienne, oraz producent wyposa˝enia wymiennego powinni dostarczyç odpowiednie informacje pozwalajàce na bezpieczne zamontowanie i stosowanie

wyposa˝enia wymiennego.

Rozdzia∏ 5

Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa

i ochrony zdrowia,

zapobiegajàce szczególnym zagro˝eniom

zwiàzanym z podnoszeniem

§ 84. 1. Maszyna stwarzajàca zagro˝enie zwiàzane

z podnoszeniem, zw∏aszcza zagro˝enie upadkiem lub

kolizjà ∏adunku albo zagro˝enie przechy∏em podczas

podnoszenia ∏adunku, powinna byç zaprojektowana

i wykonana w taki sposób, aby spe∏nia∏a wymagania

okreÊlone w niniejszym rozdziale.

2. Ryzyko zwiàzane z podnoszeniem istnieje

zw∏aszcza w przypadku maszyn przeznaczonych do

przemieszczania pojedynczych ∏adunków, w zwiàzku

ze zmianà poziomu.

3. ¸adunkiem mogà byç przedmioty, materia∏y lub

towary.

2) mas´ maszyny, podanà w kilogramach;

3) je˝eli ma zastosowanie

a) maksymalnà si∏´ uciàgu na haku sprz´gajàcym,

wyra˝onà w N, przewidzianà przez producenta,

b) maksymalne obcià˝enie pionowe haka sprz´gajàcego, wyra˝one w N, przewidziane przez producenta.

2. Instrukcja w∏aÊciwa dla danego rodzaju maszyny, spe∏niajàca wymagania § 50—53, powinna zawieraç dodatkowo

1) w odniesieniu do drgaƒ wytwarzanych przez maszyn´, wartoÊç zmierzonà lub obliczonà na podstawie pomiarów identycznych maszyn

a) wa˝onà wartoÊç skutecznà przyspieszenia

drgaƒ dzia∏ajàcych na koƒczyny górne operatora, je˝eli wartoÊç ta przekracza 2,5 m/s2 — je˝eli wartoÊç ta nie przekracza 2,5 m/s2, nale˝y zamieÊciç t´ informacj´ w instrukcji,

b) wa˝onà wartoÊç skutecznà przyspieszenia

drgaƒ dzia∏ajàcych na cia∏o operatora — stopy

i poÊladki, je˝eli wartoÊç ta przekracza 0,5 m/s2

— je˝eli wartoÊç ta nie przekracza 0,5 m/s2, nale˝y zamieÊciç t´ informacj´ w instrukcji;

2) dostarczone przez producenta informacje o warunkach pracy maszyny podczas pomiarów, o któ-

§ 85. 1. Maszyna powinna byç projektowana i wykonana w taki sposób, aby utrzymywa∏a statecznoÊç,

zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w § 24, podczas

pracy i w trakcie postoju, a tak˝e podczas wszystkich

etapów transportu, monta˝u i demonta˝u oraz mo˝liwych do przewidzenia awarii elementów sk∏adowych,

jak równie˝ podczas wykonywania prób, zgodnie z instrukcjà.

2. W celu spe∏nienia wymagaƒ, o których mowa

w ust. 1, producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powinien stosowaç w∏aÊciwe metody sprawdzania. Dla samobie˝nych wózków jezdniowych podnoÊnikowych, o wysokoÊci podnoszenia przekraczajàcej

1,80 m, producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel dla ka˝dego typu wózka przeprowadza albo zleca

przeprowadzenie badania statecznoÊci na pochylni

lub badania równowa˝nego.

§ 86. 1. Maszyna poruszajàca si´ po prowadnicy

lub torze powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenia zabezpieczajàce jà przed wypadni´ciem z prowadnic lub

z toru.

2. Je˝eli pomimo stosowania urzàdzeƒ, o których

mowa w ust. 1, maszyna wykoleja si´ lub szyna albo

cz´Êci jezdne maszyny ulegajà uszkodzeniu, nale˝y zastosowaç takie urzàdzenia, które zapobiegajà upadkowi sprz´tu, cz´Êci sk∏adowej maszyny albo ∏adunku

lub te˝ wywróceniu si´ maszyny.

§ 87. 1. Maszyna, zawiesia i elementy, które mo˝na

demontowaç, powinny wytrzymywaç napr´˝enia, którym majà byç poddane, zarówno podczas u˝ytkowania, jak te˝ podczas postoju, instalowania oraz w warunkach u˝ytkowania i wszystkich konfiguracjach

okreÊlonych przez producenta, przy uwzgl´dnieniu,

tam gdzie jest to konieczne, warunków atmosferycznych oraz si∏ wywo∏ywanych przez osoby.

2. Wymagania, o których mowa w ust. 1, powinny

byç równie˝ spe∏nione podczas transportu, monta˝u

i demonta˝u maszyny.

3. Maszyna i zawiesia powinny byç zaprojektowane i wykonane w

1) sposób zapobiegajàcy awariom spowodowanym

zm´czeniem materia∏u lub zu˝yciem cz´Êci, bioràc

pod uwag´ ich u˝ytkowanie zgodnie z przeznaczeniem;

2) taki sposób, aby mog∏y wytrzymaç przecià˝enie

podczas prób statycznych, nie wykazujàc trwa∏ych

odkszta∏ceƒ lub innych uszkodzeƒ.

4. Stosowane materia∏y powinny byç dobrane,

stosownie do Êrodowiska pracy maszyny przewidywanego przez producenta, ze szczególnym uwzgl´dnieniem korozji, Êcierania, udarów, kruchoÊci na zimno

i starzenia.

5. W celu zapewnienia odpowiedniego bezpieczeƒstwa, w obliczeniach wytrzyma∏oÊciowych maszyny nale˝y uwzgl´dniaç wartoÊci wspó∏czynnika

przecià˝enia dla prób statycznych.

6. Dla wspó∏czynnika, o którym mowa w ust. 5,

przyjmuje si´ zazwyczaj nast´pujàce wartoÊci dla

1) r´cznie obs∏ugiwanych maszyn i zawiesi — 1,5;

2) innych maszyn — 1,25.

§ 88. 1. Maszyna powinna byç tak zaprojektowana

i wykonana, aby mog∏a byç poddana, bez uszkodzenia, próbom dynamicznym pod obcià˝eniem równym

udêwigowi pomno˝onemu przez wspó∏czynnik przecià˝enia dla prób dynamicznych. Wspó∏czynnik ten

dobiera si´ w celu zapewnienia w∏aÊciwego poziomu

bezpieczeƒstwa, a jego wartoÊç przyjmuje si´ zazwyczaj jako 1,1.

2. Próby dynamiczne, o których mowa w ust. 1, powinny byç przeprowadzone na maszynach przygotowanych do u˝ytkowania w normalnych warunkach.

Próby te przeprowadza si´ przy pr´dkoÊciach nominalnych ustalonych przez producenta.

3. Je˝eli obwód sterowania maszyny pozwala na

kilka jednoczesnych ruchów (obrót i przemieszczanie

∏adunku, próby dynamiczne), powinny byç przeprowadzone w najmniej sprzyjajàcych warunkach, zwykle

przy kojarzeniu odpowiednich ruchów.

§ 89. 1. Krà˝ki, b´bny i ko∏a powinny mieç Êrednic´ odpowiednià do wymiarów liny lub ∏aƒcucha, z którymi wspó∏pracujà.

Poz. 2170

2. B´bny i ko∏a, o których mowa w ust. 1, powinny

byç zaprojektowane, wykonane i zainstalowane w taki

sposób, aby wspó∏pracujàce z nimi liny lub ∏aƒcuchy

mog∏y si´ na nie nawijaç, nie spadajàc.

3. Liny u˝ywane bezpoÊrednio do podnoszenia lub

podtrzymywania ∏adunków nie powinny mieç zapleceƒ, poza koƒcówkami. Zaplecenia mo˝na dopuÊciç

jedynie w przypadku instalacji zaprojektowanych do

regularnej adaptacji, w zale˝noÊci od potrzeb. Ca∏e liny i koƒcówki powinny mieç wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa dobrany tak, aby zapewniç odpowiedni poziom bezpieczeƒstwa. WartoÊç tego wspó∏czynnika

przyjmuje si´ zazwyczaj jako 5.

4. ¸aƒcuchy do podnoszenia ∏adunku powinny

mieç wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa dobrany tak, aby

zapewniç odpowiedni poziom bezpieczeƒstwa — wartoÊç tego wspó∏czynnika przyjmuje si´ zazwyczaj jako 4.

5. Aby zweryfikowaç dobór odpowiedniego wspó∏czynnika, o którym mowa w ust. 3 i 4, producent lub

jego upowa˝niony przedstawiciel powinien, dla ka˝dego typu ∏aƒcucha i liny zastosowanej bezpoÊrednio do

podnoszenia ∏adunku, jak równie˝ dla koƒcówek lin,

przeprowadziç odpowiednie badania lub zleciç ich

przeprowadzenie.

§ 90. 1. Wymiary zawiesia powinny byç dobrane

z nale˝ytym uwzgl´dnieniem procesów zm´czenia

i starzenia materia∏u w okreÊlonej liczbie cykli roboczych, odpowiadajàcej oczekiwanemu okresowi eksploatacji, okreÊlonemu w warunkach pracy dla danego zastosowania, przy czym

1) wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa lin stalowych z koƒcówkami powinien byç dobrany tak, aby zapewniç

odpowiedni poziom bezpieczeƒstwa; wartoÊç

wspó∏czynnika wynosi zazwyczaj 5; po∏àczenia

splatane lub p´tle mogà wystàpiç wy∏àcznie

w koƒcówkach lin;

2) je˝eli u˝ywa si´ ∏aƒcuchów o ogniwach spawanych

lub zgrzewanych, powinny byç to ∏aƒcuchy o ogniwach krótkich; wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa dla

tych ∏aƒcuchów dobiera si´ tak, aby zapewniç odpowiedni poziom bezpieczeƒstwa; wartoÊç wspó∏czynnika przyjmuje si´ zazwyczaj jako 4;

3) wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa dla w∏ókiennych lin

lub zawiesi zale˝y od ich materia∏u, metody wykonania, wymiarów i zastosowania; wspó∏czynnik

ten dobiera si´ tak, aby zapewniç odpowiedni poziom bezpieczeƒstwa; wartoÊç wspó∏czynnika

przyjmuje si´ zazwyczaj jako 7, pod warunkiem ˝e

u˝yte materia∏y sà wysokiej jakoÊci, a metoda produkcji jest odpowiednia do zamierzonego stosowania;

4) je˝eli materia∏y, o których mowa w pkt 3, nie sà

wysokiej jakoÊci i metoda produkcji nie jest odpowiednia, wartoÊç wspó∏czynnika wymienionego

w pkt 3 jest zwi´kszana, aby zapewniç równowa˝ny poziom bezpieczeƒstwa;

5) wszystkie elementy metalowe stanowiàce cz´Êç

zawiesi ci´gnowych lub stosowane wraz z zawiesiami ci´gnowymi powinny mieç wspó∏czynnik

bezpieczeƒstwa tak dobrany, aby zapewniç odpowiedni poziom bezpieczeƒstwa; wartoÊç wspó∏czynnika przyjmuje si´ zazwyczaj jako 4;

6) maksymalny udêwig zawiesia wieloci´gnowego

jest okreÊlany na podstawie wspó∏czynnika bezpieczeƒstwa najs∏abszego ci´gna oraz liczby ci´gien i wspó∏czynnika zmniejszajàcego, który zale˝y od uk∏adu zawiesia ci´gnowego.

2. W∏ókienne liny i zawiesia ci´gnowe nie powinny

mieç w´z∏ów, po∏àczeƒ i zaplotów poza koƒcówkami.

Wyjàtek stanowià zawiesia ci´gnowe tworzàce zamkni´tà p´tl´ bez koƒca.

3. W celu zweryfikowania doboru w∏aÊciwego

wspó∏czynnika bezpieczeƒstwa producent lub jego

upowa˝niony przedstawiciel powinien dla ka˝dego typu elementów, o których mowa w ust. 1 pkt 1—5

i ust. 2, przeprowadziç odpowiednie badania lub zleciç

ich przeprowadzenie.

§ 91. 1. Urzàdzenia sterujàce ruchami powinny

dzia∏aç w taki sposób, aby maszyny, na których sà one

zainstalowane, by∏y bezpieczne.

2. Maszyna powinna byç tak zaprojektowana lub

wyposa˝ona w odpowiednie urzàdzenia, aby amplituda ruchu elementów maszyny nie przekracza∏a okreÊlonych granic. W odpowiednich przypadkach zadzia∏anie takiego urzàdzenia powinno byç poprzedzone

ostrze˝eniem.

3. W przypadku gdy mo˝na manewrowaç jednoczeÊnie w tym samym miejscu kilkoma maszynami

stacjonarnymi lub maszynami na szynach, co mo˝e

stwarzaç ryzyko kolizji, maszyny takie nale˝y projektowaç i wykonywaç w sposób umo˝liwiajàcy zabudowanie uk∏adów zapobiegajàcych takiemu zagro˝eniu.

4. Mechanizmy maszyny powinny byç zaprojektowane i wykonane tak, aby ∏adunki nie mog∏y przesuwaç si´ w sposób stwarzajàcy niebezpieczeƒstwo lub

nieoczekiwanie spadaç, nawet w przypadku cz´Êciowego albo ca∏kowitego zaniku zasilania energià lub

kiedy operator przestaje kierowaç maszynà.

5. W normalnych warunkach pracy maszyny nie

powinno byç mo˝liwe, aby ∏adunek by∏ opuszczany

wy∏àcznie za pomocà hamulca ciernego, z wyjàtkiem

tych maszyn, których funkcja wymaga takiego sposobu dzia∏ania.

6. Urzàdzenia chwytajàce powinny byç zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby uniknàç przypadkowego opuszczenia ∏adunku.

§ 92. 1. Stanowisko kierowcy maszyny powinno

byç usytuowane w sposób zapewniajàcy mo˝liwie jak

najszerszy widok trajektorii poruszajàcych si´ cz´Êci,

w celu unikni´cia kolizji z osobami i sprz´tem lub innymi maszynami, które mogà pracowaç jednoczeÊnie

i stwarzaç potencjalne zagro˝enie.

Poz. 2170

2. Maszyna stacjonarna o ∏adunku prowadzonym

powinna byç tak zaprojektowana i wykonana, aby zapobiec uderzeniu osób nara˝onych ∏adunkiem lub

przeciwwagà.

§ 93. Maszyna, która wymaga ochrony przed skutkami wy∏adowaƒ atmosferycznych, podczas jej u˝ytkowania powinna byç wyposa˝ona w uk∏ad odprowadzajàcy powsta∏e ∏adunki do ziemi.

§ 94. Przepisy § 62 i 65 stosuje si´ do maszyn z nap´dem innym ni˝ r´czny nieprzemieszczajàcych si´,

które stwarzajà zagro˝enie zwiàzane z podnoszeniem.

§ 95. 1. Elementy sterujàce ruchem maszyny z nap´dem innym ni˝ r´czny lub osprz´tu takiej maszyny

powinny powracaç do swojego po∏o˝enia neutralnego, je˝eli tylko zostanà zwolnione przez operatora.

2. W przypadku wykonywania niepe∏nych lub ca∏kowitych ruchów, przy których nie wyst´puje ryzyko

kolizji ∏adunku lub maszyny, urzàdzenia, o których mowa w ust. 1, mogà byç zastàpione elementami sterowniczymi umo˝liwiajàcymi automatyczne zatrzymanie

na uprzednio wybranych poziomach, bez sta∏ego oddzia∏ywania na element sterowniczy podtrzymywany.

§ 96. Maszyna z nap´dem innym ni˝ r´czny o maksymalnym udêwigu nie mniejszym ni˝ 1 000 kg lub o momencie wywracajàcym nie mniejszym ni˝ 40 000 Nm powinna byç wyposa˝ona w urzàdzenia ostrzegajàce kierowc´ i zapobiegajàce niebezpiecznym ruchom ∏adunku,

w przypadku

1) przecià˝enia maszyny spowodowanego przekroczeniem dopuszczalnego udêwigu lub

2) przecià˝enia maszyny spowodowanego przekroczeniem dopuszczalnego momentu, na skutek obcià˝enia;

3) przekroczenia momentu mogàcego doprowadziç

do wywrócenia w wyniku podnoszenia ∏adunku.

§ 97. W instalacjach transportu linowego, liny noÊne, liny nap´dowe i liny noÊno-nap´dowe powinny

byç podtrzymywane przez obcià˝nik lub przez urzàdzenie umo˝liwiajàce nieprzerwanà kontrol´ naciàgu.

§ 98. 1. Maszyny z nap´dem innym ni˝ r´czny o ∏adunku prowadzonym i maszyna, której podstawy ∏adunkowe przemieszczajà si´ wzd∏u˝ ÊciÊle okreÊlonych

torów, powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia zapobiegajàce wszelkim zagro˝eniom osób nara˝onych.

2. Maszyna z nap´dem innym ni˝ r´czny obs∏ugujàca okreÊlone poziomy, z których operator mo˝e dostaç si´ do podstawy ∏adunkowej, aby u∏o˝yç lub zabezpieczyç ∏adunek, powinna byç zaprojektowana

i wykonana w taki sposób, aby zapobiec niekontrolowanym ruchom podstawy ∏adunkowej, zw∏aszcza

podczas za∏adunku i roz∏adunku maszyny.

§ 99. 1. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel, w stosunku do maszyny, która jest wprowadza-

na do obrotu lub po raz pierwszy oddawana do u˝ytku, powinien, przez podj´cie odpowiednich Êrodków

bezpieczeƒstwa lub zlecenie ich podj´cia, zapewniç,

˝e zawiesia i maszyny w stanie gotowym do u˝ytku,

zarówno obs∏ugiwane r´cznie, jak i nap´dzane, mogà

spe∏niaç swoje funkcje w sposób bezpieczny.

2. Ârodki, o których mowa w ust. 1, powinny

uwzgl´dniaç statyczne i dynamiczne w∏aÊciwoÊci maszyny.

3. Je˝eli maszyna nie mo˝e byç zmontowana w zak∏adzie producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela, nale˝y zastosowaç odpowiednie Êrodki bezpieczeƒstwa w miejscu jej u˝ytkowania. W pozosta∏ych przypadkach Êrodki bezpieczeƒstwa mogà byç zastosowane bàdê u producenta, bàdê w miejscu u˝ytkowania maszyny.

§ 100. 1. Ka˝dy odcinek ∏aƒcucha, liny lub pasa nieb´dàcy cz´Êcià zespo∏u powinien byç oznakowany

w sposób umo˝liwiajàcy jego identyfikacj´.

2. Je˝eli nie jest mo˝liwe oznakowanie ka˝dego

odcinka ∏aƒcucha, liny lub pasa nieb´dàcego cz´Êcià

zespo∏u, odcinek ∏aƒcucha, liny lub pasa powinien

mieç zamocowanà na sta∏e tabliczk´ lub pierÊcieƒ

z podanà nazwà i adresem producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela oraz oznaczenia identyfikacyjne odpowiedniego Êwiadectwa.

3. Âwiadectwo, o którym mowa w ust. 2, powinno

zawieraç informacje okreÊlone w normach zharmonizowanych lub, je˝eli takie normy nie istniejà, powinno

zawieraç co najmniej

1) nazw´ i adres producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela;

2) opis ∏aƒcucha lub liny, zawierajàcy

Poz. 2170

umieszczenie oznakowania, informacje, o których mowa w ust. 1, powinny byç podane na tabliczce lub

w inny sposób i trwale przymocowane do zawiesia.

3. Informacje, o których mowa w ust. 1, powinny

byç czytelne i umieszczone w taki sposób, aby nie mog∏y ulec zniszczeniu wskutek u˝ywania zawiesia, Êcierania ani te˝ obni˝yç jego wytrzyma∏oÊci.

§ 102. 1. Na maszynie, oprócz danych, o których

mowa w § 48 i 49, powinny byç podane, w sposób

czytelny i nieusuwalny, dane dotyczàce udêwigu nominalnego

1) wyra˝one w formie niezakodowanej i umieszczone

w widocznym miejscu, w przypadku urzàdzeƒ, dla

których przewidziano tylko jednà dopuszczalnà

wartoÊç udêwigu;

2) je˝eli udêwig nominalny zale˝y od uk∏adu maszyny, ka˝de stanowisko kierowcy powinno byç zaopatrzone w tablic´ udêwigu okreÊlajàcà nominalny udêwig dla ka˝dego uk∏adu maszyny — wskazane jest stosowanie formy wykresu lub tabeli.

2. Maszyna zaopatrzona w podstaw´ ∏adunkowà,

umo˝liwiajàcà dost´p osobom i stwarzajàcà zagro˝enie spadni´ciem, powinna byç wyposa˝ona w czytelne i nieusuwalne ostrze˝enia zabraniajàce podnoszenia osób. Ostrze˝enia te powinny byç widoczne z ka˝dego miejsca, z którego mo˝liwy jest dost´p.

§ 103. Ka˝de zawiesie lub partia zawiesi wprowadzana do obrotu powinny byç zaopatrzone w instrukcj´ zawierajàcà co najmniej informacje dotyczàce

1) normalnych warunków ich u˝ytkowania;

2) zasad obs∏ugi, monta˝u i konserwacji;

b) rodzaj konstrukcji,

3) ograniczeƒ w stosowaniu, zw∏aszcza w przypadku

urzàdzeƒ chwytajàcych, które nie spe∏niajà wymagaƒ okreÊlonych w § 91 ust. 6.

c) materia∏y u˝yte do wykonania oraz wszelkie

specjalne procesy obróbki metalurgicznej, jakim materia∏y te zosta∏y poddane;

§ 104. Instrukcja obs∏ugi maszyny stwarzajàcej zagro˝enie zwiàzane z podnoszeniem, oprócz informacji,

o których mowa w § 50—53, powinna zawieraç

a) wymiary nominalne,

3) wskazanie norm, na podstawie których przeprowadzono badania, je˝eli zosta∏y one przeprowadzone;

4) informacje o maksymalnym obcià˝eniu eksploatacyjnym ∏aƒcucha lub liny — w stosunku do ró˝nych zastosowaƒ mo˝e byç podany szereg odpowiednich wartoÊci.

§ 101. 1. Oprócz oznakowania CE, zawiesie powinno byç oznaczone znakiem identyfikacyjnym producenta, zawieraç informacje dotyczàce udêwigu oraz

oznaczenia materia∏u, w szczególnoÊci wed∏ug klasyfikacji mi´dzynarodowej, w przypadku gdy informacja

taka jest potrzebna w celu osiàgni´cia porównywalnoÊci wymiarowej.

2. W przypadku zawiesia wyposa˝onego w cz´Êci

sk∏adowe (liny lub linki), na których jest niemo˝liwe

1) charakterystyk´ technicznà maszyny, a zw∏aszcza

a) tablic´ udêwigu, o której mowa w § 102 ust. 1

pkt 2, je˝eli jest ona stosowana,

b) reakcje na podporach lub zakotwiczeniach oraz

charakterystyk´ torów,

c) okreÊlenie obcià˝enia balastowego, je˝eli jest

zastosowane, i sposób jego mocowania;

2) zawartoÊç dziennika eksploatacji, je˝eli nie jest dostarczony wraz z maszynà;

3) wskazówki dotyczàce u˝ytkowania maszyny,

zw∏aszcza w przypadkach, w których operator maszyny nie mo˝e bezpoÊrednio widzieç podnoszonego ∏adunku;

4) niezb´dne zalecenia dotyczàce przeprowadzenia

prób przed pierwszym oddaniem maszyny do

u˝ytkowania, w przypadku gdy nie jest ona montowana w zak∏adzie producenta w postaci, w jakiej

b´dzie u˝ytkowana.

Poz. 2170

4. Gazy wylotowe z silników spalinowych maszyn

przeznaczonych do wykonywania prac pod ziemià nie

mogà byç odprowadzane w gór´.

Rozdzia∏ 6

Rozdzia∏ 7

Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa

i ochrony zdrowia, dotyczàce maszyn

przeznaczonych do pracy pod ziemià

Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa

i ochrony zdrowia, dotyczàce szczególnych zagro˝eƒ

wynikajàcych z podnoszenia i przenoszenia osób

§ 105. Maszyna przeznaczona do prac pod ziemià

powinna byç zaprojektowana i wykonana zgodnie

z wymaganiami okreÊlonymi w niniejszym rozdziale.

§ 111. Maszyna powodujàca zagro˝enia wynikajàce z podnoszenia i przenoszenia osób powinna byç zaprojektowana i wykonana zgodnie z wymaganiami

okreÊlonymi w niniejszym rozdziale.

§ 106. 1. Obudowy zmechanizowane kroczàce powinny byç zaprojektowane i wykonane w taki sposób,

aby poruszajàc si´, utrzymywa∏y okreÊlony kierunek

ruchu i nie ulega∏y poÊlizgowi przed obcià˝eniem,

podczas obcià˝enia ani po usuni´ciu obcià˝enia.

2. Obudowy zmechanizowane, o których mowa

w ust. 1, powinny byç zaopatrzone w zakotwiczenia

p∏yt górnych poszczególnych stojaków hydraulicznych

oraz pozwalaç na swobodne poruszanie si´ osób nara˝onych.

§ 107. Przepisu § 12 ust. 3 w zakresie oÊwietlenia

nie stosuje si´ do maszyn przeznaczonych do pracy

pod ziemià.

§ 108. 1. Elementy sterujàce przyspieszeniem i hamowaniem maszyn poruszajàcych si´ po szynach powinny byç obs∏ugiwane r´cznie. Urzàdzenie czuwakowe mo˝e byç obs∏ugiwane nogà.

2. Urzàdzenia sterujàce zmechanizowanà obudowà kroczàcà powinny byç zaprojektowane i zainstalowane w taki sposób, aby podczas przemieszczania si´

obudowy operator znajdowa∏ si´ pod os∏onà nieruchomego segmentu obudowy.

3. Urzàdzenia, o których mowa w ust. 2, powinny

byç zabezpieczone przed ich przypadkowym uruchomieniem.

§ 109. Maszyna samobie˝na poruszajàca si´ po

szynach, przeznaczona do pracy pod ziemià, powinna

byç wyposa˝ona w urzàdzenia czuwakowe dzia∏ajàce

na obwód sterujàcy ruchem maszyny.

§ 110. 1. Przepis § 79 pkt 2 stosuje si´ do maszyn

posiadajàcych cz´Êci palne.

2. System hamulcowy maszyny przeznaczonej do

wykonywania prac pod ziemià powinien byç tak zaprojektowany i wykonany, aby nie powodowa∏ iskrzenia i nie wywo∏ywa∏ po˝arów.

3. Maszyna przeznaczona do wykonywania prac

pod ziemià zaopatrzona w silniki cieplne powinna byç

wyposa˝ona w silniki spalinowe na paliwo o niskiej

pr´˝noÊci pary, w których nie jest mo˝liwe wytworzenie si´ iskier pochodzenia elektrycznego.

§ 112. 1. WartoÊci wspó∏czynników bezpieczeƒstwa,

o których mowa w § 87 ust. 5 i 6, § 88 ust. 1, § 89 ust. 3

i 4 oraz w § 90 ust. 1, sà nieodpowiednie dla maszyn

przeznaczonych do podnoszenia i przenoszenia osób.

W stosunku do maszyn przeznaczonych do podnoszenia

i przenoszenia osób wspó∏czynniki te nale˝y podwoiç.

2. Pod∏oga Êrodka przenoszenia powinna byç zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby zapewniç wytrzyma∏oÊç i przestrzeƒ odpowiadajàce maksymalnej liczbie osób i udêwigowi okreÊlonym przez

producenta.

3. Wymagania okreÊlone w § 96 stosuje si´ do maszyn z nap´dem innym ni˝ r´czny, przeznaczonych do

podnoszenia i przenoszenia osób, bez wzgl´du na

wielkoÊç udêwigu.

4. Przepisu ust. 3 nie stosuje si´ do maszyn, w stosunku do których producent mo˝e wykazaç, ˝e nie istnieje ryzyko przecià˝enia lub wywrócenia si´.

§ 113. 1. Ârodek przenoszenia powinien byç tak zaprojektowany i wykonany, aby osoby znajdujàce si´

w nim mia∏y mo˝liwoÊç sterowania ruchem w gór´

lub w dó∏ oraz, je˝eli jest to w∏aÊciwe, poruszania

Êrodkiem przenoszenia w kierunku poziomym w stosunku do maszyny.

2. W czasie dzia∏ania maszyny urzàdzenia sterujàce, o których mowa w ust. 1, powinny byç nadrz´dne

w stosunku do wszystkich innych urzàdzeƒ sterujàcych tymi samymi ruchami, z wyjàtkiem wy∏àcznika

awaryjnego.

3. Urzàdzenia sterujàce tymi samymi ruchami powinny wymagaç ciàg∏ego oddzia∏ywania na nie, z wyjàtkiem maszyn obs∏ugujàcych okreÊlone poziomy.

4. Przepisy ust. 1—3 stosuje si´, je˝eli wymagania

bezpieczeƒstwa nie przewidujà innych rozwiàzaƒ.

§ 114. 1. Je˝eli maszyna przeznaczona do podnoszenia i przenoszenia osób b´dzie przemieszczana na

inne miejsce w czasie, gdy Êrodek przenoszenia jest

w pozycji innej ni˝ spoczynkowa, maszyna ta powinna

byç zaprojektowana i wykonana w taki sposób, aby

osoba lub osoby znajdujàce si´ w tym Êrodku mia∏y

mo˝liwoÊç zapobiegania zagro˝eniom wywo∏anym ruchem maszyny.

2. Maszyna przeznaczona do podnoszenia i przenoszenia osób powinna byç zaprojektowana, wykonana i wyposa˝ona w taki sposób, aby nadmierna pr´dkoÊç Êrodka przenoszenia nie powodowa∏a zagro˝enia.

Poz. 2170

ny przedstawiciel powinien sporzàdziç dokumentacj´

techniczno-konstrukcyjnà, o której mowa w ust. 4,

oraz zagwarantowaç, ˝e b´dzie ona dost´pna w jego

siedzibie do celów kontrolnych.

4. Dokumentacja techniczno-konstrukcyjna zawiera

3. Je˝eli Êrodki, o których mowa w § 41 ust. 2, sà

niewystarczajàce, Êrodki przenoszenia powinny byç

wyposa˝one w odpowiednià liczb´ punktów zaczepienia, wystarczajàcà do zamocowania Êrodków ochrony

indywidualnej zapobiegajàcych wypadni´ciu osób

mogàcych korzystaç ze Êrodka przenoszenia.

4. Klapy w pod∏odze lub suficie oraz wszystkie

drzwi powinny otwieraç si´ w kierunku uniemo˝liwiajàcym, w razie nag∏ego ich otwarcia, wypadni´cie

osób.

§ 115. 1. Maszyna podnoszàca i przenoszàca powinna byç zaprojektowana i wykonana w taki sposób,

aby nie by∏o mo˝liwe przechylenie si´ pod∏ogi Êrodka

przenoszenia w stopniu gro˝àcym wypadni´ciem

przewo˝onych osób, równie˝ w trakcie ruchu urzàdzenia.

2. Pod∏oga Êrodka przenoszenia powinna byç pokryta materia∏em przeciwpoÊlizgowym.

3. Maszyna podnoszàca i przenoszàca osoby powinna byç zaprojektowana i wykonana w taki sposób,

aby nie by∏ mo˝liwy spadek bàdê wywrócenie si´

Êrodka przenoszenia.

4. Przyspieszenie i hamowanie Êrodka przenoszenia lub pojazdu transportowego, zarówno sterowane

przez operatora, jak i wywo∏ane dzia∏aniem urzàdzenia

zabezpieczajàcego, w warunkach maksymalnego obcià˝enia i pr´dkoÊci okreÊlonych przez producenta, nie

powinny nara˝aç przewo˝onych osób na niebezpieczeƒstwo.

5. Gdy wymaga tego zapewnienie bezpieczeƒstwa,

na Êrodku przenoszenia nale˝y umieÊciç odpowiednie

informacje.

Rozdzia∏ 8

Procedury oceny zgodnoÊci

§ 116. 1. Wykonywanie czynnoÊci zwiàzanych z deklarowaniem zgodnoÊci WE jest procedurà, przez którà producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel

stwierdza, ˝e maszyna wprowadzona do obrotu spe∏nia zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa

i ochrony zdrowia, które jej dotyczà.

2. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel

powinien sporzàdziç dla ka˝dej wyprodukowanej maszyny odpowiednià deklaracj´ zgodnoÊci WE, w celu

potwierdzenia zgodnoÊci maszyny z wymogami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu.

3. Je˝eli maszyna nie jest wymieniona w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia, przed sporzàdzeniem deklaracji zgodnoÊci WE producent lub jego upowa˝nio-

1) rysunek zestawieniowy maszyny wraz ze schematami obwodów sterowania;

2) rysunki szczegó∏owe wraz z do∏àczonymi obliczeniami i wynikami badaƒ, niezb´dne w celu sprawdzenia zgodnoÊci maszyny z zasadniczymi wymaganiami w zakresie bezpieczeƒstwa i ochrony

zdrowia;

3) wykaz zasadniczych wymagaƒ okreÊlonych w rozporzàdzeniu oraz norm i innych specyfikacji technicznych, zastosowanych podczas projektowania

maszyny;

4) opis metod zastosowanych do wyeliminowania zagro˝eƒ stwarzanych przez maszyn´;

5) sprawozdania techniczne zawierajàce wyniki

wszystkich badaƒ przeprowadzonych zgodnie

z wyborem producenta przez samego producenta

albo jednostk´ kompetentnà lub kompetentne laboratorium, je˝eli producent deklaruje zgodnoÊç

maszyny i elementu bezpieczeƒstwa z normà zharmonizowanà, w której zawarto takie wymagania.

5. Dokumentacja, o której mowa w ust. 4, mo˝e zawieraç tak˝e inne raporty techniczne lub certyfikaty

przekazane przez kompetentne jednostki lub laboratoria.

6. Przyjmuje si´, ˝e laboratorium, o którym mowa

w ust. 4 pkt 5 i ust. 5, jest kompetentne, jeÊli spe∏nia

wymagania odpowiednich norm zharmonizowanych.

7. Do dokumentacji, o której mowa w ust. 4, nale˝y do∏àczyç egzemplarz instrukcji.

8. W przypadku produkcji seryjnej maszyny do dokumentacji, o której mowa w ust. 4, producent do∏àcza

opis czynnoÊci podj´tych w celu zapewnienia, ˝e maszyna pozostaje zgodna z wymaganiami okreÊlonymi

w rozporzàdzeniu.

9. Dokumentacja, o której mowa w ust. 4, powinna

byç sporzàdzona w j´zyku polskim oraz, o ile ma to zastosowanie, tak˝e w jednym z j´zyków paƒstw cz∏onkowskich Unii Europejskiej.

10. Maszynie musi towarzyszyç odpowiednia deklaracja zgodnoÊci WE.

§ 117. Producent powinien przeprowadziç odpowiednie badania i próby elementów sk∏adowych,

osprz´tu lub gotowych maszyn, do których stosuje si´

procedur´, o której mowa w § 116 ust. 1, aby stwierdziç, ˝e ich konstrukcja albo wykonanie zezwalajà na

bezpieczny monta˝ i oddanie maszyny do eksploatacji.

§ 118. 1. Nieprzed∏o˝enie dokumentacji, o której

mowa w § 116 ust. 4, na ˝àdanie w∏aÊciwych organów,

mo˝e stanowiç podstaw´ do uznania, ˝e maszyna,

wprowadzona do obrotu, jest niezgodna z wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu.

2. Nie jest wymagane, aby dokumentacja, o której

mowa w § 116 ust. 4, materialnie istnia∏a, ale powinno byç mo˝liwe jej utworzenie i udost´pnienie w czasie odpowiednim do stopnia jej znaczenia. Nie sà wymagane szczegó∏owe rysunki i informacje o podzespo∏ach u˝ytych do produkcji maszyny, o ile takie informacje nie sà niezb´dne przy weryfikacji ich zgodnoÊci z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeƒstwa.

3. Dokumentacja, o której mowa w § 116 ust. 4, powinna byç przechowywana i udost´pniana do wglàdu

organów sprawujàcych nadzór nad wyrobami wprowadzanymi do obrotu co najmniej przez 10 lat od daty produkcji maszyny albo w przypadku produkcji seryjnej maszyny od daty produkcji jej ostatniego egzemplarza.

§ 119. 1. Deklaracja zgodnoÊci WE, o której mowa

w § 116 ust. 2, powinna zawieraç

1) nazw´ i adres producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela wraz z nazwà i adresem producenta, z upowa˝nienia którego on dzia∏a;

2) opis maszyny — nazw´ firmowà, typ, numer fabryczny — je˝eli maszyna ma taki numer;

3) wyszczególnienie aktów prawnych, których wymagania spe∏nia maszyna;

4) je˝eli ma to zastosowanie

a) nazw´ i adres jednostki notyfikowanej oraz numer certyfikatu badania typu WE, o którym mowa w § 122 ust. 2, wydanego przez t´ jednostk´,

b) nazw´ i adres jednostki notyfikowanej, do której przes∏ano dokumentacj´, o której mowa

w § 120 ust. 2 pkt 2 lit. a,

c) nazw´ i adres jednostki notyfikowanej, która dokona∏a weryfikacji, o której mowa w § 120 ust. 2

pkt 2 lit. b,

d) wyszczególnienie zastosowanych norm zharmonizowanych,

e) informacj´ o zastosowanych krajowych normach i specyfikacjach technicznych innych ni˝

normy zharmonizowane;

5) imi´ i nazwisko osoby upowa˝nionej do sk∏adania

podpisu w imieniu producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela.

Poz. 2170

2) opis elementu bezpieczeƒstwa — nazw´ firmowà,

typ, numer fabryczny, je˝eli element bezpieczeƒstwa numer taki posiada;

3) funkcj´ bezpieczeƒstwa pe∏nionà przez element

bezpieczeƒstwa, je˝eli nie wynika ona z opisu elementu;

4) je˝eli ma to zastosowanie

a) nazw´ i adres jednostki notyfikowanej oraz numer certyfikatu badania typu WE, o którym mowa w § 122 ust. 2, wydanego przez t´ jednostk´,

b) nazw´ i adres jednostki notyfikowanej, do której przes∏ano dokumentacj´, o której mowa

w § 120 ust. 2 pkt 2 lit. a,

c) nazw´ i adres jednostki notyfikowanej, która dokona∏a weryfikacji, o której mowa w § 120 ust. 2

pkt 2 lit. b,

d) powo∏anie zastosowanych norm zharmonizowanych,

e) informacje o zastosowanych krajowych normach i specyfikacjach technicznych innych ni˝

normy zharmonizowane;

5) imi´ i nazwisko osoby upowa˝nionej do sk∏adania

podpisu w imieniu producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela.

3. Deklaracja zgodnoÊci WE, o której mowa

w § 116 ust. 2, powinna byç sporzàdzona w j´zyku polskim oraz przet∏umaczona na jeden z j´zyków urz´dowych obowiàzujàcych w kraju, w którym maszyna b´dzie u˝ytkowana.

§ 120. 1. Maszyny i elementy bezpieczeƒstwa, dla

których jest wymagany udzia∏ jednostki notyfikowanej

w trakcie przeprowadzania procedury oceny zgodnoÊci, okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.

2. Je˝eli maszyna jest wymieniona w za∏àczniku

nr 2 do rozporzàdzenia, producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel powinien przed wprowadzeniem

maszyny do obrotu

1) przed∏o˝yç egzemplarz maszyny do przeprowadzenia badania typu WE, o którym mowa w § 122

ust. 1, je˝eli nie deklaruje zgodnoÊci z normami

zharmonizowanymi lub deklaruje cz´Êciowà zgodnoÊç z tymi normami albo normy takie nie istniejà;

2) je˝eli maszyna jest produkowana zgodnie z normami zharmonizowanymi

a) sporzàdziç dokumentacj´, o której mowa

w § 122 ust. 3 pkt 3, i przekazaç jà jednostce notyfikowanej, która niezw∏ocznie potwierdzi

otrzymanie dokumentacji i b´dzie jà przechowywa∏a, lub

2. Deklaracja zgodnoÊci WE, o której mowa

w § 116 ust. 2, dotyczàca elementów bezpieczeƒstwa,

powinna zawieraç nast´pujàce informacje

b) przekazaç dokumentacj´, o której mowa

w § 122 ust. 3 pkt 3, jednostce notyfikowanej,

która skontroluje, czy normy zharmonizowane

zosta∏y w∏aÊciwie zastosowane, i wystawi certyfikat odpowiednioÊci dla tej dokumentacji, lub

1) nazw´ i adres producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela;

c) przed∏o˝yç egzemplarz maszyny do badania typu WE.

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2

lit. a — stosuje si´ przepisy § 123 ust. 5 i 9.

magania, okreÊlone w rozporzàdzeniu, dotyczàce tej

maszyny.

4. W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2

lit. b — stosuje si´ przepisy § 123 ust. 5—9.

2. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel

sk∏ada w jednej jednostce notyfikowanej wniosek

o przeprowadzenie badania typu WE przyk∏adowego

egzemplarza danej maszyny.

5. Je˝eli maszyna nie jest wymieniona w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia lub majà zastosowanie przepisy ust. 2 pkt 2 lit. a lub b, deklaracja zgodnoÊci WE,

o której mowa w § 116 ust. 2, powinna stwierdzaç

zgodnoÊç maszyny z zasadniczymi wymaganiami.

6. W przypadku gdy majà zastosowanie przepisy

ust. 2 pkt 1 i pkt 2 lit. c, deklaracja zgodnoÊci WE, o której mowa w § 116 ust. 2, powinna stwierdzaç zgodnoÊç z egzemplarzem poddanym badaniu typu WE.

7. Element bezpieczeƒstwa powinien byç poddany

procedurze certyfikacyjnej, która ma zastosowanie do

maszyn, zgodnie z ust. 2—6. Podczas badania typu WE

jednostka notyfikowana powinna potwierdziç zdolnoÊç elementu bezpieczeƒstwa do spe∏niania funkcji

bezpieczeƒstwa, zadeklarowanych przez producenta.

8. Je˝eli do urzàdzeƒ majà zastosowanie tak˝e odr´bne przepisy, które przewidujà umieszczenie oznakowania CE, oznakowanie mo˝e byç umieszczone pod

warunkiem, ˝e maszyny spe∏niajà równie˝ wymagania

okreÊlone w tych przepisach.

9. Je˝eli co najmniej jeden z przepisów, o których

mowa w ust. 8, pozwala producentowi, w okresie

przejÊciowym okreÊlonym w tych przepisach, na wybór innych przepisów, oznakowanie CE powinno

wskazywaç zgodnoÊç tylko z tymi przepisami, które

zastosowa∏ producent. W takim przypadku producent

powinien podaç szczegó∏owe dane o zastosowanych

przepisach w do∏àczanych do maszyn dokumentach,

ostrze˝eniach lub instrukcjach, wymaganych przez te

przepisy.

§ 121. 1. W przypadku gdy ani producent, ani jego

upowa˝niony przedstawiciel nie spe∏nià wymagaƒ,

o których mowa w § 116 i 120, osoba, która wprowadza maszyn´ i element bezpieczeƒstwa do obrotu, powinna spe∏niç te wymagania.

2. Przepis ust. 1 stosuje si´ do osoby, która dokonuje monta˝u maszyny lub jej cz´Êci albo elementu

bezpieczeƒstwa, pochodzàcych z ró˝nych êróde∏, lub

konstruujàcej maszyn´ albo element bezpieczeƒstwa

na swój w∏asny u˝ytek.

3. Wymagaƒ, o których mowa w ust. 1 i 2, nie stosuje si´ do osób montujàcych do maszyny lub ciàgnika wymienne wyposa˝enie, o którym mowa w § 3

ust. 1 pkt 1 lit. c, o ile cz´Êci te sà wzajemnie dostosowane, a ka˝dy z elementów sk∏adowych z∏o˝onej maszyny ma oznakowanie CE, o którym mowa w § 48

ust. 1 pkt 2, i jest do∏àczona do niego deklaracja zgodnoÊci WE.

§ 122. 1. Badanie typu WE jest procedurà, przez

którà jednostka notyfikowana upewnia si´ i poÊwiadcza, ˝e przed∏o˝ony egzemplarz maszyny spe∏nia wy-

3. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, powinien zawieraç

1) nazw´ i adres producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela;

2) miejsce wyprodukowania maszyny;

3) dokumentacj´ technicznà zawierajàcà co najmniej

a) rysunek ogólny maszyny wraz ze schematami

obwodów sterowania,

b) rysunki szczegó∏owe wraz z do∏àczonymi obliczeniami i wynikami badaƒ oraz inne informacje niezb´dne w celu sprawdzenia zgodnoÊci

maszyny z zasadniczymi wymaganiami w zakresie bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia,

c) opis metod zastosowanych do wyeliminowania

zagro˝eƒ stwarzanych przez maszyn´,

d) wykaz zastosowanych norm,

e) egzemplarz instrukcji w∏aÊciwej dla danego rodzaju maszyny,

f) w przypadku produkcji seryjnej maszyny — opis

czynnoÊci podj´tych w celu zapewnienia, ˝e

maszyna pozostanie zgodna z wymaganiami

okreÊlonymi w rozporzàdzeniu.

4. Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, nale˝y do∏àczyç egzemplarz maszyny reprezentatywny dla planowanej produkcji lub informacje o miejscu jego udost´pnienia, w celu przeprowadzenia badaƒ.

5. W dokumentacji technicznej, o której mowa

w ust. 3 pkt 3, nie jest wymagane zamieszczanie szczegó∏owych rysunków lub innych szczegó∏owych informacji o podzespo∏ach u˝ytych do produkcji maszyny,

o ile informacje te sà zb´dne przy weryfikacji zgodnoÊci maszyny z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeƒstwa.

§ 123. 1. Jednostka notyfikowana przeprowadza

badanie typu WE, o którym mowa w § 122 ust. 1,

w nast´pujàcy sposób

1) sprawdza dokumentacj´ techniczno-konstrukcyjnà

w celu stwierdzenia, czy dokumentacja ta jest w∏aÊciwa, oraz bada dostarczonà lub udost´pnionà

maszyn´;

2) podczas badania, o którym mowa w pkt 1

a) upewnia si´, ˝e maszyna zosta∏a wyprodukowana zgodnie z dokumentacjà techniczno-konstrukcyjnà i mo˝e byç bezpiecznie u˝ytkowana

w przewidywanych dla tej maszyny warunkach

pracy,

b) sprawdza, czy normy zosta∏y w∏aÊciwie zastosowane,

c) przeprowadza odpowiednie badania i próby

w celu sprawdzenia, czy maszyna spe∏nia odnoszàce si´ do niej zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia.

2. Je˝eli dany egzemplarz maszyny spe∏nia odnoszàce si´ do niego zasadnicze wymagania okreÊlone

w rozporzàdzeniu, jednostka notyfikowana powinna

sporzàdziç certyfikat badania typu WE i przes∏aç go

producentowi lub jego upowa˝nionemu przedstawicielowi, o których mowa w § 122 ust. 2.

3. Certyfikat, o którym mowa w ust. 2, powinien

zawieraç wnioski z badaƒ oraz uwarunkowania dotyczàce stosowania certyfikatu. Do certyfikatu nale˝y

do∏àczyç opisy i rysunki niezb´dne do identyfikacji zatwierdzonego egzemplarza maszyny.

4. Komisja Europejska, paƒstwa cz∏onkowskie Unii

Europejskiej i jednostki notyfikowane mogà otrzymaç

kopi´ certyfikatu badania typu WE od jednostki, o której mowa w ust. 1, oraz — na uzasadniony wniosek —

kopi´ dokumentacji techniczno-konstrukcyjnej i sprawozdaƒ z przeprowadzonych badaƒ i prób.

5. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel

powinien informowaç jednostk´ notyfikowanà nawet

o niewielkich modyfikacjach, które zosta∏y wprowadzone lub które planuje wprowadziç do maszyny, której egzemplarz przebadano.

6. Jednostka notyfikowana powinna sprawdziç

modyfikacje, o których mowa w ust. 5, i poinformowaç producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela, czy certyfikat badania typu WE pozostaje wa˝ny.

7. Jednostka notyfikowana, która odmówi wydania certyfikatu badania typu WE, powinna powiadomiç o tym pozosta∏e jednostki notyfikowane.

8. Je˝eli jednostka notyfikowana wycofa certyfikat

badania typu WE, powinna poinformowaç o tym organ sprawujàcy nadzór nad wyrobami wprowadzanymi do obrotu.

Poz. 2170

3. Jednostka notyfikowana i jej pracownicy powinni przeprowadzaç ocen´ zgodnoÊci, wykazujàc najwy˝szy stopieƒ rzetelnoÊci zawodowej i kompetencji

technicznej.

4. Pracownicy jednostki notyfikowanej powinni

podejmowaç dzia∏ania w sposób niezale˝ny, bezstronny i przestrzegaç zasady równoprawnego traktowania

podmiotów uczestniczàcych w procesie oceny zgodnoÊci.

5. Jednostka notyfikowana powinna mieç do dyspozycji niezb´dnych pracowników i odpowiednie wyposa˝enie, umo˝liwiajàce w∏aÊciwe wykonanie zadaƒ

administracyjnych i technicznych zwiàzanych z ocenà

zgodnoÊci, a tak˝e mieç dost´p do sprz´tu wymaganego do badaƒ specjalistycznych.

6. Pracownicy jednostki notyfikowanej odpowiedzialni za dokonywanie oceny zgodnoÊci powinni odbyç przeszkolenie w tym zakresie, a tak˝e posiadaç

1) wiedz´ niezb´dnà do przeprowadzania badaƒ oraz

odpowiednie doÊwiadczenie w ich przeprowadzaniu;

2) umiej´tnoÊç sporzàdzania certyfikatów, protoko∏ów i sprawozdaƒ wymaganych w celu uwierzytelnienia przeprowadzonych badaƒ;

3) mo˝liwoÊç skutecznego dzia∏ania w zakresie spraw

wymagajàcych znajomoÊci j´zyków obcych.

7. Jednostka notyfikowana powinna

1) zapewniaç bezstronnoÊç pracowników przeprowadzajàcych ocen´ zgodnoÊci;

2) zapewniaç ochron´ informacji zawodowych uzyskanych przez pracowników podczas wykonywania zadaƒ okreÊlonych w rozporzàdzeniu, z wyjàtkiem wspó∏pracy z organami administracji paƒstwowej;

3) uczestniczyç w pracach normalizacyjnych i wspó∏pracy jednostek notyfikowanych;

9. Dokumenty i korespondencje odnoszàce si´ do

badania typu WE powinny byç sporzàdzone w j´zyku

polskim lub w j´zyku akceptowanym przez jednostk´

notyfikowanà.

4) gwarantowaç zachowanie jakoÊci us∏ug w warunkach konkurencji rynkowej.

§ 124. 1. Jednostka notyfikowana, jej kierownik

i pracownicy odpowiedzialni za przeprowadzanie oceny zgodnoÊci nie powinni byç projektantami, producentami, dostawcami ani instalatorami maszyn i elementów bezpieczeƒstwa, które oceniajà, ani te˝ upowa˝nionymi przedstawicielami ˝adnej ze stron. Nie

powinni byç bezpoÊrednio zaanga˝owani w projektowanie, wytwarzanie, sprzeda˝ i konserwacj´ maszyn

i elementów bezpieczeƒstwa ani byç przedstawicielami stron przeprowadzajàcych te czynnoÊci.

Przepis koƒcowy

2. Przepis ust. 1 nie wy∏àcza mo˝liwoÊci wymiany

informacji technicznych mi´dzy producentem a jednostkà notyfikowanà.

Rozdzia∏ 9

§ 125. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem

1 stycznia 2006 r.3)

Minister Gospodarki: P. G. Woêniak

———————

3) Niniejsze rozporzàdzenie by∏o poprzedzone rozporzàdzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej

z dnia 10 kwietnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagaƒ dla maszyn i elementów bezpieczeƒstwa (Dz. U.

Nr 91, poz. 858).

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki

z dnia 20 grudnia 2005 r. (poz. 2170)

Za∏àcznik nr 1

WZÓR ZNAKU CE

Znak CE sk∏ada si´ z liter „CE” o poni˝szych kszta∏tach

W przypadku pomniejszenia lub powi´kszenia oznakowania CE nale˝y zachowaç proporcje podane na powy˝szym rysunku.

Elementy znaku CE powinny mieç t´ samà wysokoÊç, która nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 5 mm. W przypadku

maszyn o niewielkich rozmiarach dopuszcza si´ odst´pstwo od tego warunku.

Za∏àcznik nr 2

WYKAZ MASZYN I ELEMENTÓW BEZPIECZE¡STWA, DLA KTÓRYCH JEST WYMAGANY UDZIA¸

JEDNOSTKI NOTYFIKOWANEJ W TRAKCIE PRZEPROWADZANIA PROCEDURY OCENY ZGODNOÂCI

A. Maszyny

4.

Pilarki taÊmowe do drewna i podobnych materia∏ów oraz do mi´sa i podobnych materia∏ów,

wyposa˝one w sta∏y lub ruchomy stó∏ lub wózek

z r´cznym podawaniem lub odbieraniem.

5.

Obrabiarki kombinowane do drewna i podobnych materia∏ów, w sk∏ad których wchodzà obrabiarki wymienione w pkt 1—4 i 7.

1.

Pilarki tarczowe (jedno- i wielopi∏owe) do drewna i podobnych materia∏ów lub do mi´sa i podobnych materia∏ów

1.1.

pilarki z pi∏à pozostajàcà podczas obróbki w sta∏ej pozycji, wyposa˝one w sta∏y stó∏ z r´cznym

posuwem lub dostawnym mechanizmem posuwowym;

6.

1.2.

pilarki z pi∏à pozostajàcà podczas obróbki w sta∏ej pozycji, wyposa˝one w poruszany r´cznie

stó∏ przesuwny;

Wielowrzecionowe czopiarki do drewna z r´cznym posuwem.

7.

pilarki z pi∏à pozostajàcà podczas obróbki w sta∏ej pozycji, z wbudowanym mechanizmem posuwowym oraz r´cznym podawaniem lub odbieraniem;

Frezarki pionowe dolnowrzecionowe z posuwem r´cznym, do drewna i podobnych materia∏ów.

8.

PrzenoÊne pilarki ∏aƒcuchowe do drewna.

9.

Prasy, w tym prasy kraw´dziowe, do obróbki

metali na zimno, z r´cznym podawaniem lub odbieraniem, których ruchome elementy robocze

mogà mieç skok wi´kszy ni˝ 6 mm i pr´dkoÊç

przekraczajàcà 30 mm/s.

1.3.

1.4.

pilarki z pi∏à przemieszczajàcà si´ podczas obróbki, z wbudowanym mechanizmem posuwowym oraz r´cznym podawaniem lub odbieraniem.

2.

Strugarki wyrówniarki

z r´cznym posuwem.

drewna

10.

Wtryskarki oraz prasy do tworzyw sztucznych,

z r´cznym podawaniem lub odbieraniem.

3.

Jednostronne strugarki grubiarki do drewna

z r´cznym podawaniem lub odbieraniem.

11.

Wtryskarki oraz prasy do gumy, z r´cznym podawaniem lub odbieraniem.

do

obróbki

12.

Maszyny do robót podziemnych nast´pujàcych

rodzajów

12.1. maszyny szynowe: lokomotywy i wózki hamulcowe;

12.2. hydrauliczne obudowy zmechanizowane;

17.

R´cznie ∏adowane pojazdy asenizacyjne do odpadów z gospodarstw, takich jak domowe, wyposa˝one w mechanizm prasujàcy.

14.

Os∏ony i od∏àczalne wa∏y p´dne z przegubami

uniwersalnymi, o których mowa w § 76 rozporzàdzenia.

15.

PodnoÊniki do obs∏ugi pojazdów.

16.

Urzàdzenia do podnoszenia osób, stwarzajàce

ryzyko upadku z wysokoÊci wi´kszej ni˝ 3 m.

Maszyny do produkcji materia∏ów pirotechnicznych.

B. Elementy bezpieczeƒstwa

1.

Elektroczu∏e urzàdzenia zaprojektowane specjalnie do wykrywania osób w celu zapewnienia im

bezpieczeƒstwa (bariery niematerialne, maty

czu∏e na nacisk, detektory elektromagnetyczne

itp.).

2.

Uk∏ady logiczne zapewniajàce funkcje bezpieczeƒstwa przy obur´cznym sterowaniu.

3.

Automatyczne ochronne os∏ony ruchome do

pras, wymienionych w cz´Êci A w pkt 9—11.

4.

Konstrukcje chroniàce przed skutkami wywrócenia (ROPS).

5.

Konstrukcje chroniàce przed spadajàcymi przedmiotami (FOPS).

12.3. silniki spalinowe przeznaczone do instalowania

w maszynach do robót podziemnych.

13.

Poz. 2170 i 2171

2171

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1)

z dnia 23 grudnia 2005 r.

w sprawie zasadniczych wymagaƒ dla prostych zbiorników ciÊnieniowych2)

Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. o systemie oceny zgodnoÊci (Dz. U. z 2004 r.

Nr 204, poz. 2087 oraz z 2005 r. Nr 64, poz. 565) zarzàdza si´, co nast´puje

Rozdzia∏ 1

Przepisy ogólne

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) zasadnicze wymagania dotyczàce projektowania

oraz wytwarzania prostych zbiorników ciÊnieniowych produkowanych seryjnie;

2) procedury oceny zgodnoÊci;

———————

1) Minister Gospodarki kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 paêdziernika

2005 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki (Dz. U. Nr 220, poz. 1888).

2) Przepisy niniejszego rozporzàdzenia wdra˝ajà postanowienia dyrektywy Rady nr 87/404/EWG z dnia 25 czerwca

1987 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Paƒstw

Cz∏onkowskich odnoszàcych si´ do prostych zbiorników

ciÊnieniowych (Dz. Urz. WE L 220 z 08.08.1987, str. 48,

z póên. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,

rozdz. 13, t. 8, str. 334).

3) sposób oznakowania prostych zbiorników ciÊnieniowych;

4) wzór znaku CE.

§ 2. Przepisów rozporzàdzenia nie stosuje si´ do

zbiorników

1) przeznaczonych do zastosowaƒ w technice jàdrowej, których awaria mo˝e spowodowaç emisj´ radioaktywnà;

2) stanowiàcych wyposa˝enie statków morskich i powietrznych lub przeznaczonych do ich nap´du;

3) gaÊnic.

§ 3. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà

1) prosty zbiornik ciÊnieniowy — produkowany seryjnie dowolny spawany, nieogrzewany p∏omieniem

zbiornik podlegajàcy nadciÊnieniu wewn´trznemu

wi´kszemu ni˝ 0,5 bara, przeznaczony do przechowywania powietrza lub azotu, spe∏niajàcy ∏àcznie

nast´pujàce warunki

a) cz´Êci i elementy majàce wp∏yw na wytrzyma∏oÊç zbiornika poddawanego ciÊnieniu sà wykonane ze stali jakoÊciowej niestopowej, aluminium niestopowego lub ze stopów aluminium

nieutwardzajàcych si´ przez starzenie,

Warszawa, dnia 28 grudnia 2005 r.

Nr 259

TREÂå

Poz.

ROZPORZÑDZENIA

2170 — Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagaƒ dla

maszyn i elementów bezpieczeƒstwa . . . . . . . . . . . . . . . 16897

2171 — Ministra Gospodarki z dnia 23 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagaƒ dla

prostych zbiorników ciÊnieniowych . . . . . . . . . . . . . . . . 16924

2172 — Ministra Gospodarki z dnia 15 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagaƒ dla

sprz´tu elektrycznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16933

2173 — Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagaƒ dla

Êrodków ochrony indywidualnej . . . . . . . . . . . . . . . . . 16936

2170

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI1)

z dnia 20 grudnia 2005 r.

w sprawie zasadniczych wymagaƒ dla maszyn i elementów bezpieczeƒstwa2)

Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. o systemie oceny zgodnoÊci (Dz. U. z 2004 r.

Nr 204, poz. 2087 oraz z 2005 r. Nr 64, poz. 565) zarzàdza si´, co nast´puje

———————

1) Minister Gospodarki kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 paêdziernika

2005 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki (Dz. U. Nr 220, poz. 1888).

2) Przepisy niniejszego rozporzàdzenia wdra˝ajà postanowienia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 98/37/WE

z dnia 22 czerwca 1998 r. w sprawie zbli˝enia prawa Paƒstw

Cz∏onkowskich, dotyczàcego maszyn (Dz. Urz. WE L 207

z 23.07.1998, str. 0001—0046; Dz. Urz. UE Polskie wydanie

specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 349), zmienionej dyrektywà

Parlamentu Europejskiego i Rady 98/79/WE z dnia 27 paêdziernika 1998 r. w sprawie wyrobów medycznych u˝ywanych do diagnozy in vitro (Dz. Urz. WE L 331 z 07.12.1998,

str. 0001 — 0037; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,

rozdz. 13, t. 21, str. 319).

Rozdzia∏ 1

Przepisy ogólne