Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 lutego 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu użycia środków przymusu bezpośredniego wobec nieletnich umieszczonych w zakładach poprawczych, schroniskach dla nieletnich, młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii
Table of Provisions (17)
Statutory Text (17 Articles)
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla
1) szczegó∏owe warunki i sposób u˝ycia Êrodków
przymusu bezpoÊredniego wobec nieletnich
umieszczonych w zak∏adach poprawczych, schroniskach dla nieletnich, m∏odzie˝owych oÊrodkach
wychowawczych, m∏odzie˝owych oÊrodkach socjoterapii;
2) szczegó∏owy sposób sprawowania opieki nad stanem zdrowia fizycznego i psychicznego nieletniego, wobec którego zastosowano Êrodek przymusu
bezpoÊredniego;
3) sposób prowadzenia dokumentacji zwiàzanej z zastosowaniem Êrodków przymusu bezpoÊredniego;
4) sposób kontroli nad decyzjami o zastosowaniu
Êrodków przymusu bezpoÊredniego.
§ 2. Przez u˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia nale˝y rozumieç
1) zak∏ad — zak∏ad poprawczy oraz schronisko dla
nieletnich;
2. Nieletniego, wobec którego zastosowano Êrodki
przymusu bezpoÊredniego, nale˝y objàç wzmo˝onym
oddzia∏ywaniem psychologiczno-pedagogicznym. Powinno ono zmierzaç w szczególnoÊci do roz∏adowania
napi´cia emocjonalnego i wyeliminowania agresji.
§ 4. 1. U˝ycie si∏y fizycznej polega na doraênym,
krótkotrwa∏ym r´cznym obezw∏adnieniu nieletniego.
2. Si∏´ fizycznà stosuje si´ w granicach niezb´dnych do pokonania oporu nieletniego lub w razie koniecznoÊci stosowania innych Êrodków przymusu bezpoÊredniego.
3. Si∏´ fizycznà mo˝e stosowaç, w razie koniecznoÊci, jednoczeÊnie wi´cej ni˝ jeden pracownik zak∏adu
lub oÊrodka.
§ 5. 1. Umieszczenie w izbie izolacyjnej polega na
odosobnieniu nieletniego w pomieszczeniu dêwi´koch∏onnym, ogrzanym i oÊwietlonym, którego wyposa˝enie stanowià przymocowane do pod∏ogi: stó∏, krzes∏o i ∏ó˝ko.
2. Pomieszczenie izby izolacyjnej powinno byç
urzàdzone w sposób uniemo˝liwiajàcy dokonanie
przez nieletniego samouszkodzenia.
3) dyrektor — dyrektora zak∏adu lub oÊrodka.
§ 6. 1. Przed umieszczeniem w izbie izolacyjnej nale˝y nieletniemu odebraç przedmioty, które mogà byç
niebezpieczne dla ˝ycia lub zdrowia nieletniego lub innych osób, a w szczególnoÊci przedmioty o ostrych kraw´dziach, okulary, pas, szelki, sznurowad∏a i zapa∏ki.
§ 3. 1. Stosowanie Êrodków przymusu bezpoÊredniego nie mo˝e zmierzaç do poni˝enia lub upokorzenia nieletniego.
2. Przedmioty osobistego u˝ytku dostarcza si´ nieletniemu w iloÊci i na czas niezb´dny do utrzymania
higieny osobistej oraz spo˝ycia posi∏ku.
2) oÊrodek — m∏odzie˝owy oÊrodek wychowawczy
oraz m∏odzie˝owy oÊrodek socjoterapii;
§ 7. 1. W izbie izolacyjnej umieszcza si´ nieletnich
pojedynczo.
2. Stan fizyczny i zachowanie nieletniego umieszczonego w izbie izolacyjnej podlega systematycznemu
sprawdzaniu. Sprawdzenia tego dokonuje odpowiednio przeszkolony pracownik, wyznaczony przez dyrektora, nie rzadziej ni˝ co 15 minut.
3. W razie wystàpienia zagro˝enia dla ˝ycia lub
zdrowia nieletniego, pracownik, o którym mowa
w ust. 2, niezw∏ocznie powiadamia o tym lekarza albo
piel´gniark´ oraz dyrektora, jak równie˝ podejmuje inne niezb´dne dzia∏ania.
§ 8. 1. U˝ycie pasa obezw∏adniajàcego lub kaftana
bezpieczeƒstwa polega na ograniczeniu swobody ruchów przez cz´Êciowe unieruchomienie nieletniego.
2. Pas obezw∏adniajàcy i kaftan bezpieczeƒstwa zak∏ada si´ w sposób niepowodujàcy nadmiernego ucisku na jam´ brzusznà, klatk´ piersiowà i koƒczyny
oraz nietamujàcy obiegu krwi i nieutrudniajàcy oddychania.
§ 9. Zastosowanie wobec nieletniego pasa obezw∏adniajàcego lub kaftana bezpieczeƒstwa mo˝e
trwaç do 2 godzin. O mo˝liwoÊci dalszego stosowania tego Êrodka, na nast´pne okresy 2-godzinne, decyduje dyrektor po zasi´gni´ciu opinii lekarza, poprzedzonej badaniem lekarskim oraz uprzedzeniem
nieletniego o mo˝liwoÊci przed∏u˝enia stosowania
Êrodka.
§ 10. 1. Nieletni, wobec którego zastosowano pas
obezw∏adniajàcy lub kaftan bezpieczeƒstwa, pozostaje
pod opiekà pracownika wyznaczonego przez dyrektora. Stan zdrowia nieletniego jest sprawdzany przez lekarza lub piel´gniark´, w obecnoÊci pracownika, nie
rzadziej ni˝ co 15 minut.
2. Dyrektor lub osoba przez niego wyznaczona,
o której mowa w ust. 1, decyduje o krótkotrwa∏ym
uwolnieniu nieletniego przez pracowników zak∏adu
z pasa obezw∏adniajàcego lub kaftana bezpieczeƒstwa, w celu zmiany jego pozycji lub zaspokojenia potrzeb fizjologicznych i higienicznych, nie rzadziej ni˝ co
godzin´.
3. W razie wystàpienia zagro˝enia dla ˝ycia i zdrowia nieletniego, piel´gniarka, po udzieleniu niezb´dnej pomocy, niezw∏ocznie zawiadamia o tym lekarza
i dyrektora; je˝eli pomocy udziela lekarz, wtedy on zawiadamia dyrektora.
§ 11. W razie zastosowania Êrodka przymusu bezpoÊredniego, w postaci pasa obezw∏adniajàcego lub
kaftana bezpieczeƒstwa, wskazane jest umieszczenie
nieletniego, wobec którego ten Êrodek zastosowano,
w osobnym pomieszczeniu.
§ 12. 1. Protokó∏ zastosowania Êrodka przymusu
bezpoÊredniego sporzàdza niezw∏ocznie osoba, która
podj´∏a decyzj´ o zastosowaniu Êrodków przymusu.
Poz. 203
2. W protokole zamieszcza si´ w szczególnoÊci
1) informacje o przyczynach zastosowania Êrodka
przymusu bezpoÊredniego, ze wskazaniem sposobów opanowania sytuacji, o których mowa
w art. 95a § 1 ustawy z dnia 26 paêdziernika 1982 r.
o post´powaniu w sprawach nieletnich;
2) opis zachowania nieletniego w trakcie stosowania
Êrodka przymusu bezpoÊredniego i po zastosowaniu tego Êrodka;
3) wyniki badania lekarskiego.
3. Protokó∏ potwierdzajà podpisami zatrudnione
w zak∏adzie lub w oÊrodku osoby bioràce udzia∏ oraz
obecne przy stosowaniu Êrodka przymusu bezpoÊredniego.
§ 13. Dyrektor prowadzi rejestr przypadków zastosowania Êrodków przymusu bezpoÊredniego wobec
nieletnich, obejmujàcy dat´, rodzaj zastosowanych
Êrodków oraz przyczyn´ ich zastosowania.
§ 14. Dyrektor powiadamia o zastosowaniu Êrodka
przymusu bezpoÊredniego s´dziego rodzinnego sprawujàcego nadzór nad zak∏adem lub oÊrodkiem, sàd
rodzinny wykonujàcy Êrodek poprawczy lub wychowawczy lub organ, do którego dyspozycji pozostaje
nieletni w schronisku — niezw∏ocznie, nie póêniej ni˝
w ciàgu 72 godzin od zastosowania Êrodka przymusu
bezpoÊredniego.
§ 15. 1. Nieletniemu przys∏uguje prawo z∏o˝enia
skargi na u˝ycie wobec niego Êrodka przymusu bezpoÊredniego.
2. W razie z∏o˝enia przez nieletniego skargi na zastosowanie Êrodka przymusu bezpoÊredniego, dyrektor przedstawia jà niezw∏ocznie, wraz z protoko∏em zastosowania Êrodka przymusu bezpoÊredniego, s´dziemu sprawujàcemu nadzór nad zak∏adem lub oÊrodkiem.
§ 16. W przypadku zastosowania Êrodka przymusu
bezpoÊredniego s´dzia rodzinny, sprawujàcy nadzór
nad zak∏adem lub oÊrodkiem, podejmuje czynnoÊci
wynikajàce z nadzoru nad sposobem wykonywania
orzeczeƒ.
§ 17. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
14 dni od dnia og∏oszenia.1)
Prezes Rady Ministrów: M. Belka
———————
1) Niniejsze rozporzàdzenie by∏o poprzedzone rozporzàdze-
niem Rady Ministrów z dnia 5 czerwca 2001 r. w sprawie
szczegó∏owych warunków i sposobu u˝ycia Êrodków przymusu bezpoÊredniego wobec nieletnich umieszczonych
w zak∏adach poprawczych, schroniskach dla nieletnich,
placówkach opiekuƒczo-wychowawczych i oÊrodkach
szkolno-wychowawczych (Dz. U. Nr 67, poz. 680), utrzymanym w mocy na podstawie art. 21 pkt 2 ustawy z dnia
27 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy o systemie oÊwiaty
oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 137,
poz. 1304), które traci moc z dniem wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia.
Art. 63. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 30 dni
od dnia og∏oszenia, z tym ˝e przepisy
1) art. 7, art. 8, art. 44, art. 45, art. 57 pkt 2 i art. 62
wchodzà w ˝ycie po up∏ywie 6 miesi´cy od dnia
og∏oszenia;
2) art. 11—17, art. 28, art. 47, art. 55, art. 56, art. 57
pkt 3, art. 58 pkt 1 i 3 w zakresie dotyczàcym
art. 401 ust. 11 i 12 i art. 415 ust. 5a i 5b, w brzmieniu nadanym niniejszà ustawà, i art. 60 wchodzà
w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2006 r.;
Poz. 202 i 203
3) art. 23 ust. 3 w stosunku do pojazdów wprowadzonych na terytorium kraju przed dniem 1 lipca
2002 r. stosuje si´ od dnia 1 stycznia 2007 r.;
4) art. 58 pkt 1 w zakresie dotyczàcym art. 401
ust. 1—10 i 13—16, w brzmieniu nadanym niniejszà ustawà, wchodzà w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od
dnia og∏oszenia.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. KwaÊniewski
203
ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW
z dnia 1 lutego 2005 r.
w sprawie szczegó∏owych warunków i sposobu u˝ycia Êrodków przymusu bezpoÊredniego
wobec nieletnich umieszczonych w zak∏adach poprawczych, schroniskach dla nieletnich,
m∏odzie˝owych oÊrodkach wychowawczych i m∏odzie˝owych oÊrodkach socjoterapii
Na podstawie art. 95c § 1 ustawy z dnia 26 paêdziernika 1982 r. o post´powaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2002 r. Nr 11, poz. 109 i Nr 58, poz. 542
oraz z 2003 r. Nr 137, poz. 1304 i Nr 223, poz. 2217) zarzàdza si´, co nast´puje